Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 YAÞLILARDA ÝDRAR KAÇIRMAYA YAKLAÞIM: BÝR GÖZDEN GEÇÝRME Haluk Kulaksýzoðlu*, Iþýn Baral-Kulaksýzoðlu** (*)Selçuk Üniversitesi Selçuklu Týp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalý, Konya (**)Ýstanbul Üniversitesi Ýstanbul Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, Geriatrik Psikiyatri Kliniði, Ýstanbul Ýdrar kaçýrma ileri yaþta sýklýðý artan ve sýklýðý artýkça da hem bireyler hem de bakýmverenler için ciddi bir yaþam kalitesi düþüþüne neden olan bir saðlýk sorunudur. Sosyal, kognitif ve fiziksel deðiþikliklerden dolayý, idrar kaçýrmasý olan bireylere yönelik tedavi yaklaþýmý da farklý planlanmalýdýr ve pek çok kez multidisipliner iþbirliði de gerektirmektedir. Bu yaklaþýmdaki tek amaç her zaman tam tedavi etmek deðil, bazen de mümkün olduðu kadar bireyin ve bakýmverenlerin yaþam kalitesini artýrmak olabilir. Bu derlemede amaç, saðlýklý veya bakýma muhtaç ileri yaþ bireylerdeki idrar kaçýrmaya yaklaþýmdaki özellikleri, Avrupa Üroloji Birliðinin (EAU) kýlavuz önerilerini de göz önünde tutarak ele almaktadýr. Incontinence is a serious health problem with increasing incidence with aging and causing decrease in quality of life of both the patients and their caregivers. Various social, cognitive and physical changes due to aging, incontinence requires patient oriented and usually a multi-disciplinary approach. The aim of medical approach should not always be to treat but to improve quality of life of the patients and their caregivers. This paper aims to highlight the important points in dealing with elderly patients with incontinence according to the European Urology Guidelines on incontinence and several articles on the subject. Ýdrar kaçýrma her yaþta görülebilmesine karþýn, ilerleyen yaþla beraber görülme sýklýðý artmaktadýr. Özellikle, týbbi bakýmdaki ilerlemelere paralel olarak ortalama yaþam süresinin uzamasý ve babyboom adý verilen jenerasyonun sayýca artmasý nedeni ile yaþlýlar ile ilgili saðlýk sorunlarý tüm dünyada ciddi bir yer tutmaya baþlamýþtýr. Beklentiler 60 yaþ üzeri toplumda idrar kaçýrma sýklýðýnýn %35 in üzerinde olacaðýný göstermektedir. 1 Bu sýklýkla birlikte ülkemizdeki bakým hizmetlerinin üst seviyede olmamasý nedeni ile idrar kaçýrmasý olan bireylere verilmesi gereken saðlýk hizmeti önem kazanmaktadýr. Mental ve fiziksel saðlýðý iyi olan yaþlý bireylere yaklaþým normal eriþkinlerinki gibi olsa da bakýma muhtaç, eþlik eden hastalýklarý olan ve biliþsel özelliklerinde sorun olan bireylere daha farklý bir yaklaþým gerekmektedir. 2 Ýdrar kaçýrmaya yaklaþýrken hastanýn genel durumunun, ek hastalýklarla verilecek tedavilerin etkileþiminin, hasta el becerisinin, biliþsel durumunun, aldýðý ilaçlarýn, bakým veren kiþinin becerilerinin ve durumunun deðerlendirilmesi ve bir bütün olarak tedavi þemasýnýn oluþturulmasý gerekmektedir. Baral-Kulaksýzoðlu ve ark. yaptýklarý bir çalýþmada, evlerinde aileleri tarafýndan bakýlan Alzheimer demansý hastalarýnda idrar kaçýrmanýn hasta yakýnlarda tükenmeye yol açan en önemli sorunlar arasýnda olduðunu belirlemiþlerdir. Özellikle hastalýðýn orta ve ileri evrelerinde hastalarda %70 sýklýkta belirledikleri idrar kaçýrmanýn tüm demanslarda görülen bir saðlýk sorunu olduðunu ileri sürmüþlerdir. Araþtýrmacýlar evde devamlý idrar kaçýran ya da bezlenmek durumunda kalýnan hastaya bakým vermenin, tükenme sendromu ve bakým verenlerde depresyona yol açarak bir aile sorunu haline geldiðini de gözlemlemiþlerdir. Buna karþýn toplumumuzda idrar kaçýrmanýn yaþlanmanýn olabilecek, doðal bir sonucu olduðu þeklindeki yanlýþ inanýþ da bu konudaki týbbi yaklaþýmýn yaný sýra halk eðitiminin de ne kadar önemli olduðunu ortaya koymaktadýr. 3 Bu makale, saðlýklý veya bakýma muhtaç ileri yaþ bireylerdeki idrar kaçýrmaya yaklaþýmdaki özellikleri, çeþitli derlemeler ve Avrupa Üroloji Birliðinin (EAU) kýlavuz önerileri göz önünde tutarak ele almaktadýr. 4 Yaþa Baðlý Üriner Sistem Deðiþiklikleri: Vücut ana organ sistemlerinin çoðunda yaþlanma ve buna baðlý sýklýðý artan hastalýklara baðlý olarak fonksiyon kayýplarý yaþanabilmektedir. Bu yaþbaðýmlý kötüleþmeler genellikle ilerleyici, yavaþ ve birbirlerinden baðýmsýz olarak ortaya çýkar. Yaþýn ilerlemesi ile birlikte detrusor kontraktilitesi, mesane kapasitesi ve iþemeyi durdurabilme yeteneði her iki cinsiyette de bozulma gösterirken, kadýnlarda maksimal üretra kapanma basýncý ve üretra uzunluðu da azalmaktadýr. Ayrýca detrüsör aþýrý aktivitesi sýklýðý ve iþeme sonrasý residüel idrar hacimi de artmaktadýr. 5 Ayný zamanda yaþlýlardaki uyku-uyanýklýk düzeninin de bozulmasý sývý alýnýmýný etkilemektedir. Yaþlýlar gündüz yerine akþam saatlerinde daha fazla sývý almaya baþlarlar. Buna ek olarak antidiüretik hormon ve natriüretik hormon salgýlarýnda da deðiþiklikler baþlayarak gece idrar yapýmý da artar. Eþlik eden venöz yetmezlik, böbrek hastalýðý, renin-aldosteron bozukluklarý, prostat büyümesi, kalp yetmezliði gibi hastalýklar ve hipertansiyon ilaçlarý da tabloyu aðýrlaþtýrýr. 6 Tüm bahsedilen bu deðiþiklikler idrar kaçýrma için aslýnda bir neden deðil sadece birer predispozan faktördür. Bu nedenle idrar kaçýrmayý yaþa baðlý beklenen bir deðiþiklik olarak kabul etmemek gerekmektedir. Yaþlýnýn nörodejeneratif hastalýklarý ve idrar kaçýrma: Alzheimer Hastalýðý (AH), vasküler hastalýklar, inme, Parkinson Hastalýðý (PH) ve diðer nörodejeneratif hastalýklarda yaþam kalitesini en çok etkileyen sorunlardan bir tanesi idrar kaçýrmadýr. ~ 13 ~

2 Mesane ve spinal kord patolojisi olmadan supraspinal patolojilerin görülmesi özellikle pontin iþeme merkezinin kontrolünün ortadan kalkmasý veya azalmasý ile olmaktadýr. 7 Baþta demanslar olmak üzere pek çok nörodejeneratif hastalýk, ilerleyen yaþla sýklýk artýþý göstermektedir. Genel olarak 65 yaþ üstü toplumun %5 i AH tanýsý almaktadýr. Her beþ yaþ aralýðý için de sýklýk ikiye katlanmaktadýr. Buna göre 85 yaþ üzeri kiþilerin %30-50 si AH tanýsý alýr. Türkiye de 400,000 civarýnda Alzheimer hastasý olduðu tahmin edilmektedir. Burns ve arkadaþlarýnýn araþtýrmalarýnda AH olanlarda idrar kaçýrma sýklýðýnýn %48 olduðunu bildirmiþlerdir. 8 Ýdrar kaçýrma sýklýðýnýn Alzheimer hastalýðýnýn aðýrlaþmasý ile arttýðý da belirtilmiþtir. Normal basýnçlý hidrosefali, vasküler demans gibi durumlarda da idrar kaçýrma hastalýklarýn erken evrelerinde ortaya çýktýðýndan erken dönem Alzheimer Hastalýðýnýn ayýrýcý tanýsýnda da önemli bir rol oynar. Kognitif yýkým nedeni ile mekanda kaybolma özelliði de geliþir ve bu hastalarýn ayný zamanda tuvaleti bulma güçlüðü nedeni ile idrar kaçýrabileceðinin de akýlda tutulmasý gerekir. Yaþam ortamlarýnda tuvaleti iþaret eden yönlendirilmelerin kullanýlmasý ve bu konuda ek tedbirlerin alýnmasý gerekebilir. Genel Yaklaþým Yaþlý bireylerde multidisipliner bir yaklaþým gerektirmektedir. Ýdrar kaçýrmanýn getirdiði stigma, kognitif olarak düþkün bireylerde bile bu durumu saklama ve kendi çözümlerini üretme içgüdüsünü uyandýrmaktadýr. Islanan iç çamaþýrýný odada bir yerlere saklamak, idrar kaçýrma korkusu ile sývý alýnýmýný en aza indirmek, sosyal ortamlardan kendisini izole etmek ve tüm insan iliþkilerinden kaçýnmak sýk görülen davranýþ þekillerindendir. Bahsedilen baþa çýka metodlarý bazen kiþilerin hem fiziksel hem de mental durumlarýnda daha da kötüleþmeye yol açabilmektedir. Bu nedenle de ileri yaþtaki bireylerde hem bakýmverenlerin hem de doktorlarýn dikkatli olmasý ve gerekli tedavileri uygulamasý büyük önem taþýmaktadýr. Bu yaklaþýmlar üroloji, nöroloji, psikiyatri, kadýn hastalýklarý ve doðum, fizik tedavi ve genel saðlýk bakýmýný veren branþlar arasýndaki ciddi bir iletiþimi gerektirmektedir. Tüm yaþlýlarda idrar kaçýrmaya neden olan hastalýklara özel bilgi birikimi, yön gösterici tanýsal testler ve baþarýlý tedavi yöntemlerine raðmen, hastalara en iyi yaklaþýmýn ne olmasý gerektiði konusu iyi tariflenmiþ yönergelerin olmamasý nedeni ile kesinleþmiþ deðildir. Aslýnda tedavi edilebilir veya geri çevrilebilir birçok neden geçici idrar kaçýrmaya veya kronik idrar kaçýrmanýn derecesinde artýþa neden olabilmektedir. Özellikle idrar kaçýrma de novo ortaya çýktýðýnda veya var olan idrar kaçýrma ani bir kötüleþme gösterdiðinde hastalarýn irdelenerek altta düzeltilebilir bir durumun olup olmadýðýnýn incelenmesi önemlidir. Durumun fark edilmesi, gerekli tedavinin düzenlenmesi idrar kaçýrmanýn ortadan kaldýrýlmasýnda faydalý olacaktýr. Bu konuda Anglosakson literatüründe alt bezi þeklinde kýsaltýlmýþ olan DIAPPERS ilk basmakta düzeltilebilir durumlarýn ortaya konulmasý için bir þema oluþturmaktadýr (Tablo-1). 9 Delirium diðer bir adý ile akut konfüzyonel durum, beyin metabolizma ve iþlevlerinin organik bir nedene baðlý olarak geçici bir süre bozulmasý olarak tanýmlanabilir. Bu durumda, akut geliþen ileri dikkat eksikliði, bellek bozukluðu, konfüzyon, hezeyan ve halüsinasyonlar, uyku bozukluklarý ve ajitasyon en sýk ortaya çýkan taný koydurucu belirtilerdir ancak deneyimsiz gözlerde psikiyatrik hastalýk sanýlabilir. Yaþlýlarda atrofik beyin, çoðul ilaç kullanýmý ve çoklu sistemik hastalýklar, karaciðer ve böbrek metabolizmasýndaki deðiþiklikler nedeni ile deliryum sýktýr. Post operatif dönem en riskli dönemdir. Bu dönemdeki elektrolik-sývý dengesizlikleri, þeker ve üre metabolizma sorunlarý, anestezik maddelerin etkisi, aðrý ve ilaçlarý, dikkat edilmeden antikolinerjik ilaç kullanýmý riski artýrýr. Ýdrar kaçýrma bozulmuþ beyin iþlevlerinin bir sonucu olarak ortaya çýkar ve santral etkili antikolinerjik kullanýmý maalesef tabloyu artýrýr. Tedavi alta yatan nedenin bulunup giderilmesidir. Gerekirse sedasyon ve belirti kontrolü için psikiyatrik konsültasyon istenebilir. Ýnfeksiyonlar, karþýmýza en sýk çýkan nedenlerden birisidir. Mesane ve vajeni ilgilendiren infeksiyöz durumlarda bireylerin algýlamalarý yaþlý olmayan saðlýklý bireylere göre azaldýðýndan idrarda yanma duyusu ve suprapubik aðrý duyusu daha azalmýþ olabilir. Tablo 1. Yaþlýlarda idrar kaçýrmanýn düzeltilebilir nedenleri Delirium Infection Atrophic genital tract changes Pharmaceuticals Psychological Excess urine production Restricted mobility Stool impaction Deliryum ya da konfüzyon Üriner enfeksiyon Atrofik vajinit ya da üretrit Çeþitli ilaçlar Psikolojik nedenler Aþýrý sývý alýmý, sývý yüklemesi ya da hiperglisemi ve hiperkalsemi gibi metabolik nedenlere baðlý aþýrý idrar üretimi Kronik hastalýk, sakatlýk ya da kýsýtlýlýklara baðlý hareketsiz kalma Kabýzlýk ~ 14~

3 Bu nedenle sadece mesanenin c-liflerinin uyarýlmasý detrüsör aþýrý aktivitesine ve idrar kaçýrmaya neden olur. Burada yeni çýkan (de novo) idrar kaçýrma olgularýnda idrar tahlili yapýlmasýnýn ve vajinal infeksiyonlarýn da deðerlendirilmesinin önemi ortaya çýkmaktadýr. Özellikle daha önce de hafif dereceli idrar kaçýrmasý olanlarda ýslak iç çamaþýrý besiyeri görevini yerine getirdiðinden tekrarlayan infeksiyonlar sýklýkla ortaya çýkabilmektedir. Atrofik vajinit aslýnda kendi baþýna bir idrar kaçýrma nedeni deðildir. Ancak idrar kaçýrmanýn azaltýlmasý için tedavi edilmesi gerekir. 4 Yine ilaç kullanýmýnýn iyi deðerlendirilmesi önemlidir. Özellikle diüretik kullanýmý, kullanýlan saatler, ilaç etkileþimleri, birlikte sývý alýmý bireyin gündelik yaþam kalitesini büyük ölçüde etkileyebilmektedir. Bunlarýn düzenlenebilmesi için günlük iþeme çizelgesi ile ilaç alým saatlerinin koordine edilmesi baþtan birçok sorunu halledebilir. Tedaviye uyum ve tedavinin etkinliði için hastalarýn psikolojik durumunun incelenmesi önem taþýrken, ileri yaþta sýklýðý çok artan depresyon hastalarýnda yine bu yaþlara özgü olarak psikojen idrar kaçýrma ortaya çýkabilir. Kiþisel hijyen ihmali de sýk karþýlaþýlan durumlarýn arasýnda gelmektedir. Artmýþ idrar atýlýmý, kalp yetmezliði ve hiperglisemi gibi durumlara baðlý olabileceði gibi, geceleri olan noktüri uyku kalite veya düzen bozukluðuna baðlý olarak ortaya çýkabilir. Kahve ve çay gibi diüretik özellik taþýyan ama masum kabul edilen maddelerin tüketimi yine idrar yapým miktarýný arttýrýrken, elektrolit dengesizliðine baðlý olarak da diürez deðiþiklikleri görülebilmektedir. 10 Ýleri yaþlarda görülen sýk karþýlaþýlan durumlardan birisi de hareketsizlik, sývý tüketiminde azalma, yemek sistemindeki deðiþiklikler, barsak flora ve hareketlerinin azalmasý gibi multifaktöryel nedenlerle oluþan kabýzlýk ve makatta fekal impaksiyondur. 11 Ayný sinir kökünü kullandýklarýndan makattaki bu gerilme mesanede de detrüsör motor aktivitelerinde artýþa neden olabilmektedir. Kabýzlýðýn giderilmesi birçok aþýrý aktif mesane semptomlarýnýn elimine olmasýný saðlar. Deðerlendirme Deðerlendirmenin amaçlarý: (1) idrar kaçýrmanýn nedeninin bulunmasý, (2) iliþkili üriner sistem anomalilerinin ortaya konulmasý, (3) hastanýn mental ve fiziksel durumunun deðerlendirilmesi, komorbiditelerin incelenmesi ve (4) hastanýn bakým durumunun ve çevresel faktörlerin incelenmesi olmalýdýr. Bunlar kiþiye sunulacak tedavi seçeneklerinin kiþiyeözel ayarlanabilmesini saðlar. Yaþlý bireylerle uðraþýrken ortaya çýkarýlan patolojilerinin hepsinin düzeltilebilir olmadýðý, tedavi/yaþam kalitesi dengesinin iyi saðlanmasý gerektiði ve bazen de herhangi bir neden ortaya konulmadan basit yaklaþýmlarýn da etkili olabileceði göz önünde tutulmalýdýr. Bu aþamada saðlýklý eriþkinlerde doðal olarak uyguladýðýmýz bazý teþhis basamaklarýnýn yaþlýlar için birer giriþim olduðunun da unutulmamasý gerekir. 12 Odaklanmýþ hikayede geçmiþ ve mevcut týbbi, cerrahi, jinekolojik, ürolojik ve nörolojik durumlar deðerlendirilmelidir. Ýdrar kaçýrmanýn tipi (aþýrý aktif mesane, stres, taþma), sýklýðý, süresi ve günlük yaþamdaki yeri hikayeden elde edilebilen önemli bilgilerdir. Burada hastanýn biliþsel iþlevleri yeterli deðil ise o zaman bakým verenlerden durum hakkýnda bilgi almak gerekir. Hastanýn durumunu etkileyebilecek kabýzlýk, kullanýlan ilaçlar, sývý alýmý gibi bilgilerin yaný sýra bireyin veya bakýmverenin doktora baþvurana kadar kendi uyguladýklarý baþa çýkma yöntemlerinin ne olduðu da kaydedilmelidir. Hikayede iþeme alýþkanlýklarý tam olarak deðerlendirilemeyebileceðinden iþeme günlüðü ile desteklenmelidir. Hastanýn hareketlilik durumu, el becerileri, yaþadýðý ortam ve sosyal çevresi de tedavinin yönlendirilmesinde dikkat edilmesi gereken diðer özellikler olarak deðerlendirilmede kaydedilmelidir. Fizik muayenede nörolojik bozukluklar (demans, delirium, PH, spinal kord basýsý, periferik nöropati) ve genel týbbi sorunlara (kalp yetmezliði, ortostatik hipotansiyon, periferik ödem, abdominal kitle, vs.) odaklanýlmalýdýr. Tüm hastalara mutlaka bir pelvik/rektal muayene gerekir. Pelvik muayenede dikkat edilmesi gerekenler atrofik vajinit, atrofik üretra, pelvik kitle, ameliyat izleri, perineal his, pelvik kas gevþekliði ve prolapsusdur. Rektal muayene gluteal asimetri, anal sfinkter tonusu ve istemli kontrolü, kitleler, prostat patolojileri ve rektal fekal týkanýklýk olup olmadýðý not edilmelidir. Fizik muayene sonrasýnda bir seri yapýlmasý gereken testler vardýr. Bunlar mümkün olduðu kadar non-invaziv olanlardan invaziv olanlara doðru sýralanmalýdýr. Tüm idrar kaçýrma olgularýnda mutlaka idrar tahlili (özellikle bakteriüri, piyüri, hematüri, glikozüri ve idrar dansitesi) gereklidir. Ayrýca kanda kreatinin deðerleri, açlýk kan þekeri ve özellikle hematüri varsa idrar sitolojisi de eklenmelidir. Temel deðelendirmede non invaziv yöntemler ilk tercihler olmalýdýr. Üroflovmetri paterni, iþeme sonrasý rezidüel idrar ölçümü ilk basamak yaklaþýmlar için deðerli bilgiler verir. Elimizdeki bu verilerle bir sonuca varýlamadýðý durumlarda ürodinami, videoürodinami, EMG ve sistoskopi kullanýlabilecek yöntemler arasýndadýr. 6-8 Ýdrar kaçýrma tiplerine göre yaklaþým DETRUSOR AÞIRI AKTÝVÝTESÝ Ýleri yaþta en sýk görülen idrar kaçýrma tipidir. Aþýrý aktif mesane idrar kaçýrmasý olan hastalarda ilk yaklaþým þekli davranýþsal yaklaþým olmalýdýr. Aktif olarak tedavisine katýlabilecek ve bakýcý ihtiyacý olmayan bireylere mesane eðitimi verilmelidir. Bu þekilde %50 ye yakýn iyileþme bildirilmektedir. 8 Eðitimde amaç disfonksiyonel iþemeyi düzenli iþeme paternine çekerek aciliyet hissini baskýlamasýný öðretmek ve mesane kapasitesini bu þekilde arttýrma olmalýdýr. Baþlangýçtaki iþeme aralýklarý yavaþ yavaþ arttýrýlýr. Bireyin aciliyet hissini baskýlamasý ve tuvalete yavaþça gitmesi öðretilir. ~ 15 ~

4 Aciliyetin giderilmesinde pelvik kaslarý kullanma ve kontrollü iþeme önemli hedeflerdir. Pelvik taban kas egzersizleri bireyin kendi yapabileceði tedavi yöntemi olmakla beraber imkanlar dahilinde biofeedback ve elektrik stimülasyonu ile pelvik taban kaslarýnýn güçlendirilmesi ve kontrol edilmesi saðlanabilir. 13 Bakým ihtiyacýndaki bireyler ise baþlangýçta 2 saatte bir olmak üzere düzenli aralýklý iþeme programýna alýnýrken sözel olarak da kontinansýn saðlanmasýnýn ve tuvalet kullanýmýnýn pozitif olarak vurgulanmasý gerekmektedir. Davranýþsal yaklaþýmlar yetersiz kaldýðýnda veya nörolojik defisit nedeni ile etki alýnamadýðý durumlarda antikolinerjik tedavi verilmelidir. Ancak bu ilaçlarýn kullanýmýna baðlý hastadaki konfüzyonda artýþ, kabýzlýk, idrar retansiyonu, aðýz kuruluðu gibi yan etkilerin çok olumsuz ek sonuçlarý olabileceðinden dikkatli olunmalý ve mutlaka santral etkili antikolinerjiklerden kaçýnýlmalýdýr. Demanslý bireyler için mutlaka ilgili nöroloji ya da psikiyatri uzmaný ile konsültasyon gerekir. Ýlaç tedavisi verilmeden önce detrüsör kasýlma bozukluðu olan bireylerde amaç rezidüel idrar miktarýný azaltmak ve böbreklere yüksek basýnçlý reflü olmasýnýn engellenmesi olmalýdýr. Tedaviye ek olarak ortadan kaldýrýlabilir fekal impaksiyon, kabýzlýk, ilaç kullanýmý gibi faktörlerin de deðerlendirilip elimine edilmesi gerekmektedir. Yine de istemli iþeme gerçekleþtirilemiyor ancak detrüsör aþýrý aktivitesi söz konusu ise ilaç tedavisine temiz aralýklý kateterizasyon da eklenmelidir. STRES TÝPTE ÝDRAR KAÇIRMA Yine yaþlýlardaki ilk seçenek non-invaziv yaklaþým olmalýdýr. Pelvik taban kas rehabilitasyonu etkili bir seçenektir. Kognitif olarak intakt olan ve kooperasyon kurulabilen bireylerde pelvik taban kaslarýnýn çalýþtýrýlmasý ile yüksek baþarý elde edilebilmektedir. 14 Östrojen replasman tedavisi ürogenital atrofiyi azaltacaðýndan þikayetlerde azalmaya neden olabilmektedir. Oral veya lokal uygulanabilen östrojen yanýnda histerektomi olmamýþ olan bayanlarda progesteronun da eklenmesi gerekmektedir. Bireyin genel durumu ve komorbiditeleri göz önüne alýnarak cerrahi uygulanabilecek kadýnlarda çeþitli aský ameliyatlarýndan bir tanesinin seçimi de %80-95 arasýnda baþarý verebilmektedir. Mesane boynuna yer kaplayýcý maddelerin enjeksiyonu da bir seçenek olmakla beraber burada hasta seçiminin iyi yapýlmasý gerekmektedir. En iyi endikasyon intrinsik sfinkter yetmezliði olan ve operasyon için riskli olan hastalardýr. TAÞMA TARZINDA ÝDRAR KAÇIRMA Tedavi sebebe yönelik olarak yapýlýr. Eðer anatomik bir týkanýklýk var ise cerrahi yaklaþým gerekebilir. Ancak öncelikle alfa-bloker tedavi ilk seçenektir alfa-redüktaz inhibitörleri de cerrahi için gerekli süreyi uzatmaktadýr. Ancak bu etkinin görülebilmesi kronik kullanýma baðlýdýr. Dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan bir tanesi kullanýlan baþta antihipertansifler olmak üzere diðer ilaçlarla etkileþime baðlý ortostatik hipotansiyondur. Kýsa süreli kateterizasyon ile mesanenin kendini toparlamasý ilaçlarýn etkilerini gösterebilecek seviyeye gelmeleri açýsýndan faydalý olacaktýr. 16 Günümüzde lazer veya plazma kinetik enerji kaynaklarýnýn kullanýlmasý ile daha az yan etki profili saðlanarak prostat ameliyatlarý gerçekleþtirilebilmektedir. Ancak ameliyat öncesinde hastalarýn ek idrar kaçýrma etkenleri açýsýndan basýnç-akým çalýþmalarý ile deðerlendirilmesinde fayda vardýr. Ameliyat sonrasýnda detrusor kontraktilite bozukluklarý veya de novo detrusor hiperaktivitesi idrar kaçýrmanýn devam etmesine neden olabilir. Ameliyat sonrasý erken dönemde yapýlan Kegel egzersizleri bu þikayetlerin de azalmasýnda rol oynar. Ayný þekilde sfinkter hasarý olan olgularda da ikincil cerrahi yaklaþýmlar gerekebilmektedir. Periüretral ajan enjeksiyonlarý, erkek tipi sling ameliyatlarý ve artifisyel sfinkter uygulamalarý bu hasta grubu için tedavi seçenekleridir. FONKSÝYONEL ÝDRAR KAÇIRMA Yaþlý hasta grubuna özgün bir tanýmdýr. Bireylerde kognitif fonksiyonlarýn kaybýna veya tuvalet ihtiyaçlarýný karþýlamasý için gerekli mobilitenin kaybolmasý nedeni ile ortaya çýkan idrar kaçýrma durumlarý için kullanýlmaktadýr. Ayýrýcý taný yapýlýrken akýlda tutulmalýdýr. Yaklaþým tamamen konservatif olarak hastada idrar kaçýrmanýn yaratabileceði komplikasyonlardan korumak ve hijyenik amaçlýdýr. Aralýklý kateterizasyon, vajinal pesserlerin kullanýmý, kalýcý sonda uygulamasý, sistostomi açýlmasý gibi hastanýn bakým þartlarýna uygun bir yaklaþým gerektirir. SONUÇ Ýdrar kaçýrma ileri yaþta sýklýðý artan ve sýklýðý arttýkça da hem bireyler hem de bakýmverenler için ciddi bir yaþam kalitesi düþüþüne neden olan bir saðlýk sorunudur. Birçok sosyal, kognitif ve fiziksel farklýlýklardan dolayý bu bireylere yaklaþým çeþitli özellikler ve pek çok kez de multidisipliner iþbirliði gerektirmektedir. Bu yaklaþýmdaki amaç her zaman tedavi etmek deðil mümkün olduðu kadar bireyin ve bakýmverenlerin yaþam kalitesini arttýrmak olmalýdýr. ~ 16 ~

5 REFERANSLAR 1. Password F, View I. How widespread are the symptoms of an overactive bladder and how are they managed? A population-based prevalence study. BJU Int 87: 760-6, Baztan JJ, Arias E, Gonzalez N, de Prada MIR. New-onset urinary incontinence and rehabilitation outcomes in frail older patients. Age Ageing 34(2): 172-5, Kulaksýzoðlu H, Yurdakul T, Çakmakçý E, Kýlýç Ö. Yaþlý olmayan toplum örneklemesi olan bayan popülasyonunda idrar kaçýrma ve aþýrý aktif mesane sýklýðý. 1.Ulusal Kadýn ve Ýþlevsel Üroloji Kongresi, Antalya, Thüroff JW, Abrams P, Andersson KE, Artibani W, Chapple CR, et al. EAU guidelines in urinary incontinence. Eur Urol 59: , Elbadawi A, Diokno A, Millard R. The aging bladder: morphology and urodynamics. World J Urol 16(suppl 1): 10-34, Dubeau CE. Beyond the bladder: management of urinary incontinence in older women. Clin Obstet Gynecol 50(3): , Madersbacher H, Awad S, Fall M, et al. Urge incontinence in the elderly supraspinal reflex incontinence. World J Urol 16(suppl 1): 35-43, Burns A, Jacobi R, Levy R. Psychiatric phenomena in Alzheimers Disease. Br J Psych 157: 86-94, Resnick NM. Urinary incontinence in the elderly. Medical Grand Rounds 3: , Weiss B. Diagnostic evaluation of urinary incontinence in geriatric patients. Am Fam Physician 57: , Pfisterer MH, Griffiths DJ, Schaefer W, Resnick NM. The effect of age on lower urinary tract function: a study in women. J Am Geriatr Soc 54(3): , Ouslander J. Urinary incontinence in nursing homes. J Am Geriatr Soc 38: , Soomro N, Khadra M, Robson W, et al. A crossover randomized trial of transcutaneous electrical nerve stimulation and oxybutynin in patients with detrusor instability. J Urol 166: , Fantl J, Wyman J, Harkins S, et al: Bladder training in the management of lower urinary tract dysfunction in women. J Am Geriatr Soc 1990; 38: Thuroff J, Chartier-Kastler E, Corcus J, et al: Medical treatment and medical side effects in urinary incontinence in the elderly. World J Urol 1998; 16(suppl 1):S48-S Johnson T II, Ouslander J: Urinary incontinence in the older man. Med Clin North Am 1999; 83: ~ 17 ~

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý 4 Prof. Dr. Yeþim GÖKÇE-KUTSAL Yýllar bizi bulduklarý gibi býrakmýyorlar Owen Meredith Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý temel özellikler klinisyen hekimlerce mutlaka önüne alýnmalýdýr.ýleri

Detaylı

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR?

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? Tuvalet eğitimi döneminde, nörolojik olarak normal bazı çocuklarda yanlış edinilmiş işeme alışkanlıkları neticesinde ortaya çıkan işeme fazındaki

Detaylı

Aile Hekimliðinde Genogram

Aile Hekimliðinde Genogram Aile Hekimliðinde Genogram Prof. Dr. Ýsmail Hamdi KARA, Düzce Üniversitesi Týp Fakültesi Aile Hekimliði AD, Düzce Aile Hekimliði Dersleri - 02.06.2010 15:30 1 I. Tanýmlar Hastalarý yalnýz bir birey olarak

Detaylı

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen 9 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAÞI Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen deðiþiklikler gibi vücut duruþunda ve yürüyüþünde de deðiþiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek ve temelidir.

Detaylı

Prof. Dr. M. İhsan Karaman. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Üroloji Kliniği

Prof. Dr. M. İhsan Karaman. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Üroloji Kliniği Prof. Dr. M. İhsan Karaman Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Üroloji Kliniği İşeme Bozukluğu-Tanım Sağlıklı çocuklarda yanlış tuvalet eğitimi yada psikolojik yada ailesel nedenlerle gelişen

Detaylı

Uzun Salınımlı İlaç formları Aşırı Aktif Mesane Tedavisinde Fayda Sağlıyor mu?

Uzun Salınımlı İlaç formları Aşırı Aktif Mesane Tedavisinde Fayda Sağlıyor mu? Uzun Salınımlı İlaç formları Aşırı Aktif Mesane Tedavisinde Fayda Sağlıyor mu? Prof. Dr. Rahmi ONUR Marmara Üniversitesi Üroloji Anabilim Dalı İstanbul AAM ANTİMUSKARİNİK AJANLAR KANIT Antikolinerjik ilaçları

Detaylı

Kayseri Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Jinekoloji Polikliniðine Baþvuran Kadýnlarda Üriner Ýnkontinans Sýklýðý ve Etkileyen Faktörler

Kayseri Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Jinekoloji Polikliniðine Baþvuran Kadýnlarda Üriner Ýnkontinans Sýklýðý ve Etkileyen Faktörler ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Jinekoloji Polikliniðine Baþvuran Kadýnlarda Üriner Ýnkontinans Sýklýðý ve Etkileyen Faktörler Prevalence of Urinary Incontinence and

Detaylı

Dirençli Aşırı Aktif Mesane

Dirençli Aşırı Aktif Mesane Dirençli Aşırı Aktif Mesane Nöromodülasyon Dr. Şahin KABAY Dumlupınar Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. Perkutanöz Posterior Tibial Sinir Sitümülasyonu- PTNS (Urgent PC) Sacral Nöromodülasyon (S3)-

Detaylı

SAKRAL NÖROMODÜLASYON

SAKRAL NÖROMODÜLASYON SAKRAL NÖROMODÜLASYON Dr. Ali Ergen Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Refrakter Aşırı Aktif Mesane Alternatif tedavilerin uygun zamanda kullanılması için RAAM nin daha spesifik

Detaylı

BİOFEEDBACK. Disfonksiyonel İşeme nedir?

BİOFEEDBACK. Disfonksiyonel İşeme nedir? BİOFEEDBACK Disfonksiyonel İşeme nedir? Tuvalet eğitimi döneminde, nörolojik olarak normal bazı çocuklarda yanlış edinilmiş işeme alışkanlıkları neticesinde ortaya çıkan işeme fazındaki bozuklukları ifade

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Alzheimer Hastalarý. P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n

Alzheimer Hastalarý. P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n Alzheimer Hastalarý D u r u m - Ö n g ö r ü - Ö n e r i P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n Alzheimer hastalarý örneðinde bakýma muhtaçlýk sorunu ele alýnacak, gelecek üzerine öngörüler ortaya konulacak

Detaylı

CHECK-UP NEDÝR? Bir baþka deyimle Genel Saðlýk Kontrolü, hiçbir þikayet ve hastalýðý olmasa dahi, kiþide mevcut olabilecek hastalýklarýn yada bu hastalýklarýn erken bulgularýnýn ve kiþide bulunan, gelecekte

Detaylı

ÜRODĠNAMĠK DEĞERLENDĠRME

ÜRODĠNAMĠK DEĞERLENDĠRME ÜRODĠNAMĠK DEĞERLENDĠRME Prof. Dr. Niyazi Aşkar EÜTF Kadın Hast. ve Doğum Anabilim Dalı Ürodinamik inceleme Amaç: Alt üriner sistem dolum ve boşaltım fonksiyon bozukluklarını saptamaktır Ürodinamik tetkiklerin

Detaylı

İdrar kaçırma hastalığına boyun eğmeyin.

İdrar kaçırma hastalığına boyun eğmeyin. İdrar kaçırma hastalığına boyun eğmeyin. Hayatınızı kısıtlamayın! Bazı hastalıklar var ki günlük yaşantımızı büyük oranda etkileyip yaşam kalitemizi düşürüyor. Bu hastalıkların başında da enkotinans ya

Detaylı

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Fibromiyalji hasta görüntüleri Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Aðrýyý görüntüleme ve patolojisini tanýmlamada baþarýlý yöntemdir. Aðrý kaynaðýnýn vücudun neresinde olduðunu gösterebilir.

Detaylı

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A²

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A² EK 17-A RÝA ÝÇÝN DEÐERLENDÝRME KONTROL LÝSTESÝ ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ Hizmet verenin sorularý: Hizmet alana aþaðýdaki sorularý sorun: Hizmet veren için kurallar: Eðer yanýtlar evet sütununda ise aþaðýdaki

Detaylı

ROBOT YARDIMI İLE PROSTAT KANSERİ AMELİYATINDA HASTA EĞİTİMİ

ROBOT YARDIMI İLE PROSTAT KANSERİ AMELİYATINDA HASTA EĞİTİMİ ROBOT YARDIMI İLE PROSTAT KANSERİ AMELİYATINDA HASTA EĞİTİMİ Prostat kanserinin tedavisinde sık olarak uygulanan robotik radikal prostatektomi ameliyatında, cerrah tarafından yönetilen bir robot aracılığıyla

Detaylı

Aşırı Aktif Mesane ve BPH. Bedreddin Seçkin Selçuk Üni. Selçuklu Tıp Fakültesi Üroloji A.D.

Aşırı Aktif Mesane ve BPH. Bedreddin Seçkin Selçuk Üni. Selçuklu Tıp Fakültesi Üroloji A.D. Aşırı Aktif Mesane ve BPH Bedreddin Seçkin Selçuk Üni. Selçuklu Tıp Fakültesi Üroloji A.D. BPH lı hastayı nasıl değerlendirelim? Kılavuzlar eşliğinde yaklaşım nedir? Tanısal değerlendirmede önerilen tetkikler

Detaylı

KADINLARDA İDRAR KAÇIRMA NEDİR VE NASIL TEDAVİ EDİLİR? İdrar kaçırma nedir- nasıl tanımlanır? Bu bir hastalık mıdır?

KADINLARDA İDRAR KAÇIRMA NEDİR VE NASIL TEDAVİ EDİLİR? İdrar kaçırma nedir- nasıl tanımlanır? Bu bir hastalık mıdır? KADINLARDA İDRAR KAÇIRMA NEDİR VE NASIL TEDAVİ EDİLİR? İdrar kaçırma nedir- nasıl tanımlanır? Bu bir hastalık mıdır? İdrar kaçırma her türlü istem dışı idrarın tutulamaması yani kaçırma halidir. Bu durum,

Detaylı

Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde

Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde 7 Prof. Dr. Ali KUTSAL Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde temizlenen kan kalbin sol tarafýna gelir ve buradan kalbin kasýlmasý ile atardamar sistemine geçer.kapiller adý verilen ve doku

Detaylı

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Dr. Sema Ýlhan Akalýn* Dr. Can Cimili**, Dr. Esma Kuzhan*** Giriþ: Depresyon birinci basamakta en yaygýn görülen ruh saðlýðý sorunudur, çok azýnýn ikinci

Detaylı

Anksiyete Bozukluðu ve Depresyonun Tanýsal Ýliþkileri

Anksiyete Bozukluðu ve Depresyonun Tanýsal Ýliþkileri Anksiyete Bozukluðu ve Depresyonun Tanýsal Ýliþkileri Hakan Türkçapar Doç. Dr., SSK Ankara Eðitim Hastanesi Psikiyatri Kliniði, Ankara Anksiyete bozukluklarýyla depresyonun belirtileri arasýnda belirgin

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

Üriner İnkontinans. Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu

Üriner İnkontinans. Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Üriner İnkontinans Dile Getirilmeyen... Sorgulanması Gereken Bir Problem......Üriner İnkontinans Aşırı Aktif Mesane ve Üriner İnkontinans

Detaylı

Fonksiyonel İnkontinans

Fonksiyonel İnkontinans Fonksiyonel İnkontinans Anatomik, nörolojik sorunu olmayan çocuklarda görülen anormal idrar tutma ya da idrar kaçırma gibi işeme bozukluğu durumlarıdır 7 yaş Kız çocuklar %6 Erkek çocuklar %3.8 GÜNDÜZ

Detaylı

0 KLÝNÝK ARAÞTIRMA Romatolojik Sorunu Olan Hastalarda Yaþam Kalitesi ve Bazý Semptomlarla Ýliþkisi Quality Of Life Patients With Rheumatologic Problems And Its Correlates With Some Symptoms Arþ.Gör. Seda

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

Dünyada ortalama yaþam süresinde beklenen

Dünyada ortalama yaþam süresinde beklenen Yaþlýlýk Çaðý Depresyonlarý Yrd. Doç. Dr. Kamil Nahit ÖZMENLER* Dünyada ortalama yaþam süresinde beklenen artýþ ile birlikte yaþlý nüfus sayýsýnda da artýþ olmuþ, 1950'lerde ortalama yaþam süresi 36 yýl

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞI İŞEME BOZUKLUKLARI. Prof. Dr. Şaban SARIKAYA

ÇOCUKLUK ÇAĞI İŞEME BOZUKLUKLARI. Prof. Dr. Şaban SARIKAYA ÇOCUKLUK ÇAĞI İŞEME BOZUKLUKLARI Prof. Dr. Şaban SARIKAYA Sunum planı: İdrar kontrolünün gelişimi Çocuklarda işeme bozukluğu tanımı Terminoloji ve standardizasyon çalışmaları Tanı ve tedavi algoritmaları

Detaylı

Deliryum genel týbbi uygulamada, ayýrýcý tanýda. Deliryum. Özet

Deliryum genel týbbi uygulamada, ayýrýcý tanýda. Deliryum. Özet Deliryum Uz. Dr. Ahmet TÜRKCAN* Özet Deliryum, nedenleri, seyri, tedavisi ve sonuçlarý ile özel bir klinik önem taþýr. Tanýnýn koyulamadýðý ve uygun tedavinin yapýlmadýðý durumlarda mortaliteyle sonuçlanabilir.

Detaylı

ÜRİNER İNKONTİNANS. Doç Dr Haluk EMİR. Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı

ÜRİNER İNKONTİNANS. Doç Dr Haluk EMİR. Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı ÜRİNER İNKONTİNANS Doç Dr Haluk EMİR Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Alt Üriner Sistem Mesane ve mesane boynu (İnternal sfinkter) Üretra Peri üretral çizgile adele (Eksternal sfinkter)

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 1 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

Saðlýklý Bir Diþeti Nasýl Olmalýdýr? Saðlýklý diþeti, çoðunlukla açýk pembe renkli, sert kývamlý, mat, yüzeyi portakal kabuðu görünümünde ve diþlerin

Saðlýklý Bir Diþeti Nasýl Olmalýdýr? Saðlýklý diþeti, çoðunlukla açýk pembe renkli, sert kývamlý, mat, yüzeyi portakal kabuðu görünümünde ve diþlerin Saðlýklý Bir Diþeti Nasýl Olmalýdýr? Saðlýklý diþeti, çoðunlukla açýk pembe renkli, sert kývamlý, mat, yüzeyi portakal kabuðu görünümünde ve diþlerin arasý býçak sýrtý gibi sonlanan özelliklere sahiptir.

Detaylı

İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel. idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali

İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel. idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali Görülme Sıklığı kadında % 4.5-53 erkekde %1.6-24 Üroloji ve Jinekoloji Polikliniklerine İdrar Kaçırma Yakınması Dışında

Detaylı

GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA

GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA Gece yatak ıslatma sorunu insanlık tarihinde kayıtları bulunan en eski sağlık problemlerinden biridir. 5 yaşına gelmiş bir çocukta yatak ıslatma normal

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI (TANI&GÖRÜNTÜLEME) DOÇ.DR. DENİZ DEMİRCİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI

ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI (TANI&GÖRÜNTÜLEME) DOÇ.DR. DENİZ DEMİRCİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI (TANI&GÖRÜNTÜLEME) DOÇ.DR. DENİZ DEMİRCİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI Uriner enfeksiyon Üriner kanal boyunca (böbrek, üreter, mesane ve

Detaylı

Üriner enfeksiyon ve Vezikoüreteral reflü

Üriner enfeksiyon ve Vezikoüreteral reflü Üriner enfeksiyon ve Vezikoüreteral reflü Doç Dr Haluk Emir Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Üriner enfeksiyon Üriner sistemde; mikroorganizma invazyonu ve sayısının artması, Çoğunlukla

Detaylı

GATA Jinekoloji Polikliniðine baþvuran 20 yaþ üstü kadýnlarýn üriner inkontinans açýsýndan farkýndalýk durumlarýnýn deðerlendirilmesi

GATA Jinekoloji Polikliniðine baþvuran 20 yaþ üstü kadýnlarýn üriner inkontinans açýsýndan farkýndalýk durumlarýnýn deðerlendirilmesi Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 132-136 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA GATA Jinekoloji Polikliniðine baþvuran 20 yaþ üstü kadýnlarýn üriner inkontinans açýsýndan farkýndalýk durumlarýnýn deðerlendirilmesi

Detaylı

OLGU TARTIŞMALARI. Moderatör: Dr. Asıf Yıldırım. Panelistler: Dr. Hakan Koyuncu, Dr. Cenk Gürbüz, Dr. Bilal Eryıldırım, Dr.

OLGU TARTIŞMALARI. Moderatör: Dr. Asıf Yıldırım. Panelistler: Dr. Hakan Koyuncu, Dr. Cenk Gürbüz, Dr. Bilal Eryıldırım, Dr. OLGU TARTIŞMALARI Moderatör: Dr. Asıf Yıldırım Panelistler: Dr. Hakan Koyuncu, Dr. Cenk Gürbüz, Dr. Bilal Eryıldırım, Dr. Gökhan Atış Olgu - 1 76 yaş, Erkek KAH (+), by-pass (+), Coraspin 100 mg alıyor,

Detaylı

Enürezis. Dr. Ali Düzova Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı

Enürezis. Dr. Ali Düzova Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı Enürezis Dr. Ali Düzova Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı 59. Milli Pediatri Kongresi, Antalya 06 Kasım 2015 Sunum planı Tanımlar Epidemiyoloji

Detaylı

Yaþlýlýðýn nasýl tanýmlanacaðý ya da kimlere

Yaþlýlýðýn nasýl tanýmlanacaðý ya da kimlere Yaþlýya ve Demanslý Hastaya Psikososyal Yaklaþým Doç. Dr. Erol GÖKA*, Uz. Dr. Çiðdem AYDEMÝR* A. YAÞLILIKLA ÝLGÝLÝ BAZI TEMEL KONU- LAR Yaþlýlýðýn nasýl tanýmlanacaðý ya da kimlere yaþlý denileceði oldukça

Detaylı

İDRAR YOLU ENFEKSİYONU

İDRAR YOLU ENFEKSİYONU İDRAR YOLU ENFEKSİYONU Üriner Enfeksiyon; UTİ; İdrar Yolu İltihabı; İdrar yollarının mikrobik enfeksiyon hastalığıdır. Mikroplar idrar yollarına girer, burada çoğalmaya başlar ve iltihaba neden olur. Enfeksiyon

Detaylı

Demanslý hastalarda ajitasyon önemli bir sorundur.

Demanslý hastalarda ajitasyon önemli bir sorundur. Huzurevlerinde Ajitasyon: Nedenleri ve Baþa Çýkma Yollarý Yrd. Doç. Dr. Çaðrý YAZGAN* Demanslý hastalarda ajitasyon önemli bir sorundur. Bakým verenler üzerinde doðrudan, hasta üzerinde doðrudan ve dolaylý

Detaylı

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ YASLANMA ve YASAM KALİTESİ Tufan Çankaya İzmir, 2003 Giriş: Doğal süreç; Doğum, büyüme-gelişme, üreme, ölüm Ölüm, yaşamın hangi döneminde meydana geliyor? Genç ölüm - Geç ölüm Dünya topluluklarına bakıldığında:

Detaylı

İşeme Eğitimi Olmayan Çocukta İdrar Yolu Enfeksiyonu ve VUR

İşeme Eğitimi Olmayan Çocukta İdrar Yolu Enfeksiyonu ve VUR İşeme Eğitimi Olmayan Çocukta İdrar Yolu Enfeksiyonu ve VUR Dr. Selçuk Yücel Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı İstanbul Tarihsel Dogma VUR İYE Skar gelişimi

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

17-19 Aralýk 2010 Miracle Resort Hotel, Antalya 17-19 Aralýk 2010 - Miracle Resort Hotel, Antalya Deðerli Meslektaþýmýz, Kanser tedavisindeki hýzlý deðiþim ve geliþme farklý alanlarda uzmanlaþmýþ hekimlerin

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Ambulatuar Ürodinami. Dr. İlker Şen

Ambulatuar Ürodinami. Dr. İlker Şen Ambulatuar Ürodinami Dr. İlker Şen Ürodinamik Çalışmalar Konvansiyonel ürodinamik çalışmalar - Suni dolum Ambulatuar ürodinamik çalışmalar - Doğal dolum - Günlük aktiviteler sırasında alt üriner sistemin

Detaylı

K 1 05 Ekim 2010 / 14:00 15:30 / Salon 2 Baðýmlýlýk Tedavisinde Týbbi Yaklaþým Baðýmlýlýk ve beyin : Berna Uluð Madde baðýmlýlýðý sosyal, davranýþsal ve nörobiyolojik süreçlerin birlikte rol oynadýðý bir

Detaylı

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ Doç.Dr. Cemil ÇELİK Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Sunumun Hedefleri Genel Bilgiler mtbi

Detaylı

DEVLET DEMÝRYOLLARI SAÐLIK BÝLÝMLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ FAKÜLTESÝ

DEVLET DEMÝRYOLLARI SAÐLIK BÝLÝMLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ FAKÜLTESÝ Bu egzersiz bel kaslarýný ve tüm bacak kaslarýný germeye yarar. 12. 13. Bir bacaðýnýzý düz olarak öne uzatýn, bu pozisyonda iken öne doðru esneyerek 10 saniye durun. Bu hareketi 10 kez tekrar edin. Ayný

Detaylı

Depresyon ve demans yaþlý populasyonda en

Depresyon ve demans yaþlý populasyonda en Depresyon ve Demans Uz. Dr. Mehmet V. ÞAHÝN* Depresyon ve demans yaþlý populasyonda en sýk karþýlaþýlan nöropsikiyatrik sendromlardandýr. Depresyon ve demansýn birlikteliði ve bu iki klinik durum arasýndaki

Detaylı

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ Kadın İdrar İnkontinansı Dr. M.NURİ BODAKÇİ Genel populasyonun çoğunda özellikle kadınlarda ve yaşlılarda mesane disfonksiyonu vardır. ICS üriner inkontinansı; objektif olarak gösterilebilen ve sosyal

Detaylı

PROF. DR. FULYA DÖKMECİ

PROF. DR. FULYA DÖKMECİ Üriner inkontinans ve Pelvik Organ Prolapsuslu Olgunun Değerlendirmesi: Cerrahiye Aday Olguların Seçiminde; PROF. DR. FULYA DÖKMECİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM A. D. ÜROJİNEKOLOJİ

Detaylı

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor Türkiye'nin insanlarý, mevcut saðlýk düzeyini hak etmiyor. Saðlýk hizmetleri için ayrýlan kaynaklarýn yetersizliði, kamunun önemli oranda saðlýk

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 4 puanlýk sorular 1. Küçük bir salyangoz, 10m yüksekliðinde bir telefon direðine týrmanmaktadýr. Gündüzleri 3m týrmanabilmekte ama geceleri 1m geri kaymaktadýr. Salyangozun direðin tepesine týrmanmasý

Detaylı

Radyasyon onkologları ne diyor?

Radyasyon onkologları ne diyor? Radyasyon onkologları ne diyor? Bu çalışmalar eski Yeni aletlerimiz var (IMRT, IGRT, Robotik RT) En sevdiğim robotik radyocerrahi Yakında Proton tedavisi ve MİRT gelecek Dozlar çok arttırıldı Bizim hasta

Detaylı

Video-ürodinamik çalışmalar

Video-ürodinamik çalışmalar Video-ürodinamik çalışmalar Dr. Tufan Tarcan Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Tanım Ürodinamik parametreler ile alt üriner sistemin eşzamanlı görüntülenmesidir Alt üriner sistem

Detaylı

Son yýllarda teknolojinin ve yaþam kalitesinin

Son yýllarda teknolojinin ve yaþam kalitesinin Yaþlýlýk Çaðý Depresyonlarý Yrd. Doç. Dr. Lut TAMAM*, Dr. Seva ÖNER* Son yýllarda teknolojinin ve yaþam kalitesinin geliþimine koþut olarak ortalama insan ömrü uzamaktadýr. Bunun sonucunda yaþlý olarak

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Patoloji 22 8 30 Dahiliye 14 8 26 Jinekoloji 18 8 26 Üroloji 12 8 20 Mikrobiyoloji

Detaylı

Üriner İnkontinansın Kadın Cinselliği Üzerine Olan Etkisi. Prof Dr Ercan Aygen Erciyes Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

Üriner İnkontinansın Kadın Cinselliği Üzerine Olan Etkisi. Prof Dr Ercan Aygen Erciyes Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Üriner İnkontinansın Kadın Cinselliği Üzerine Olan Etkisi Prof Dr Ercan Aygen Erciyes Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Dünya Sağlık Örgütü, cinsel sağlığı insanların cinsellikle ilişkili olarak

Detaylı

Siirt Verem Savaþ Dispanserinde tüberküloz tanýsýnda hatalý radyolojik yaklaþýmlar

Siirt Verem Savaþ Dispanserinde tüberküloz tanýsýnda hatalý radyolojik yaklaþýmlar Týp Araþtýrmalarý Dergisi 3; 1(2): 5-9 ARAÞTIRMA Siirt Verem Savaþ Dispanserinde tüberküloz tanýsýnda hatalý radyolojik yaklaþýmlar Fahrettin Talay 1, Sedat Altýn 2, Levent Karasulu 2 1 Eyüp Verem Savaþ

Detaylı

AŞIRI AKTİF F MESANE DEĞERLEND ERLENDİRMERME. Çetinel. Üroloji Anabilim Dalı

AŞIRI AKTİF F MESANE DEĞERLEND ERLENDİRMERME. Çetinel. Üroloji Anabilim Dalı AŞIRI AKTİF F MESANE DEĞERLEND ERLENDİRMERME Dr.Bülent Çetinel İ.Ü.. Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Detrusor Aşırı Aktivite(nörojenik rojenik)+dsd AŞIRI AKTİF F MESANE (Semptoma dayalı

Detaylı

SIK GÖRÜLEN METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI KULLANIM KILAVUZU

SIK GÖRÜLEN METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI KULLANIM KILAVUZU SIK GÖRÜLEN METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI KULLANIM KILAVUZU Osteoporoz ve Diğer Metabolik Kemik Hastalıkları Çalışma Grubu tarafından hazırlanmıştır. 2009 - ANKARA SIK GÖRÜLEN METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI

Detaylı

VUR de VCUG Ne Zaman, Kime?

VUR de VCUG Ne Zaman, Kime? VUR de VCUG Ne Zaman, Kime? Doç. Dr. Selçuk Yücel Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı, Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Antalya Tarihsel Dogma VUR İYE Skar gelişimi Kronik Böbrek Yetmezliği

Detaylı

29 Fizik Tedavi Alan Hastalarýn Yaþam Kalitesinin Deðerlendirilmesi Assessment For Quality Of Life Of Patients Receiving Physical Therapy 1 Yrd.Doç. Dr.Birsen ALTAY 2 Yrd.Doç. Dr. H.Demet GÖNENER 1 Hemþ.

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA ÜRİNER İNKONTİNANSA YAKLAŞIM

BİRİNCİ BASAMAKTA ÜRİNER İNKONTİNANSA YAKLAŞIM BİRİNCİ BASAMAKTA ÜRİNER İNKONTİNANSA YAKLAŞIM Dr. Didem Adahan Sunay Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Koordinatörlüğü Kontinans idrarı tutabilme, sosyal olarak uygun zamanda, uygun

Detaylı

Alkol çok eski zamanlardan beri (M.Ö. 2000) var. Alkol Kullaným Bozukluklarý. Özet

Alkol çok eski zamanlardan beri (M.Ö. 2000) var. Alkol Kullaným Bozukluklarý. Özet Alkol Kullaným Bozukluklarý Uz. Dr. Ayhan KALYONCU*, Uz. Dr. Hasan MIRSAL* Özet Alkol kullaným bozukluklarý hem yetiþkinleri hem de gençleri etkileyen oldukça ciddi ve önemli bir saðlýk sorunudur. Alkolle

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

Aşırı Aktif Mesanede Nöromodülasyon

Aşırı Aktif Mesanede Nöromodülasyon Aşırı Aktif Mesanede Nöromodülasyon Yrd. Doç.Dr. Kadir ÖNEM Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Samsun 14 Mayıs 2016 TÜAK Kayseri Toplantısı 1 Sunu Planı : Nöromodülasyon Uygulanması Üroloji Pratigi

Detaylı

AÞIRI AKTÝF MESANE TEDAVÝSÝNDE ANTÝKOLÝNERJÝKLER: KÝME, HANGÝ TEDAVÝ? Dr. Sema Nur Ayyýldýz 1, Dr. Ali Ayyýldýz 2 Ordu Devlet Hastanesi Biyokimya ve Klinik Biyokimya Bölümü, Ordu Ordu Üniversitesi Týp

Detaylı

GERİATRİK HASTAYA YAKLAŞIM

GERİATRİK HASTAYA YAKLAŞIM GERİATRİK HASTAYA YAKLAŞIM Demografik anlamda yaşlılığın sınırı 65 yaş olarak benimsenmektedir. 65-74 arası erken yaşlılık, 75-84 yaş arası yaşlılık, 85 yaş ve üzerindekiler ileri yaşlılık dönemidir. Yaşlanma

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

İdrar Kaçırma Epidemiyolojisi & Risk Faktörleri

İdrar Kaçırma Epidemiyolojisi & Risk Faktörleri İdrar Kaçırma Epidemiyolojisi & Risk Faktörleri Dr. Turgay Akgül SB Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Üroloji Kliniği 18 Nisan 2009-Ankara İdrar Kaçırma İdrarın herhangi bir şekilde istemsiz olarak

Detaylı

ANOREKTAL MALFORMASYONLAR (ANÜS / POPO KAPALILIÐI) HAKKINDA BÝLGÝLENDÝRME KÝTAPÇIÐI

ANOREKTAL MALFORMASYONLAR (ANÜS / POPO KAPALILIÐI) HAKKINDA BÝLGÝLENDÝRME KÝTAPÇIÐI ANOREKTAL MALFORMASYONLAR (ANÜS / POPO KAPALILIÐI) HAKKINDA BÝLGÝLENDÝRME KÝTAPÇIÐI a j a n s & m a t 0.312 341 72 71 GÝRÝÞ Tüm dünya genelinde yaklaþýk olarak 2500 ile 5000 canlý bebekten birisi anüsü

Detaylı

Demans bir çok biliþsel defektin bir arada bulunmasýna. Demans ve Komorbid Durumlar. Özet

Demans bir çok biliþsel defektin bir arada bulunmasýna. Demans ve Komorbid Durumlar. Özet Demans ve Komorbid Durumlar Prof. Dr. Ýlkin ÝÇELLÝ* Özet Demans denildiðinde, aðýrlýk olarak %75 oranýnda Alzheimer tipi demans ile vasküler demans kastedilmektedir. Etiyolojide ilaçlar ve toksinler, kafa

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA ÜRİNER İNKONTİNANSA YAKLAŞIM

BİRİNCİ BASAMAKTA ÜRİNER İNKONTİNANSA YAKLAŞIM BİRİNCİ BASAMAKTA ÜRİNER İNKONTİNANSA YAKLAŞIM Dr. Didem Adahan Sunay Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Koordinatörlüğü Kontinans idrarı tutabilme, sosyal olarak uygun zamanda, uygun

Detaylı

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I K U L L A N I C I E L K Ý T A B I Kesme Hızı Kesme hýzý fonksiyonlarý: Kalýnlýk ve kesilecek olan madde Akým ayarýnýn deðeri Akým ayarý kesilmiþ kenarlarýn kalitesini etkiler. Kesimin geometrik

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

Cinsel Ýþlev Bozukluklarýnda Ýlk Basamak Deðerlendirme ve Ayýrýcý Taný

Cinsel Ýþlev Bozukluklarýnda Ýlk Basamak Deðerlendirme ve Ayýrýcý Taný Cinsel Ýþlev Bozukluklarýnda Ýlk Basamak Deðerlendirme ve Ayýrýcý Taný Uz. Dr. Cem ÝNCESU* Özet Sýk görülmelerine karþýn cinsel iþlev bozukluklarý hekimler tarafýndan çok az bilinen bir alaný oluþturmaktadýr.

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

T.C. SAÐLIK BAKANLIÐI KEÇÝÖREN OSMANLI AÐIZ ve DÝÞ SAÐLIÐI MERKEZÝ. Engelli Kliniði El Kitabý

T.C. SAÐLIK BAKANLIÐI KEÇÝÖREN OSMANLI AÐIZ ve DÝÞ SAÐLIÐI MERKEZÝ. Engelli Kliniði El Kitabý T.C. SAÐLIK BAKANLIÐI KEÇÝÖREN OSMANLI AÐIZ ve DÝÞ SAÐLIÐI MERKEZÝ Engelli Kliniði El Kitabý Osmanlý Ýþ Merkezi Keçiören Osmanlý Aðýz ve Diþ Saðlýðý Merkezi Adres: Yeni Etlik Cad. No: 103 Osmanlý Ýþ Merkezi

Detaylı

İSTANBUL FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ HİZMET ENVANTERİ

İSTANBUL FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ HİZMET ENVANTERİ SIRA NO KURUM KODU STANDART DOSYA PLANI KODU ADI TANIMI DAYANAĞI MEVZUATIN ADI VE MADDE NUMARASI HİZMETDEN YARARLANANLAR MERKEZİ İDARE TAŞRA BİRİMLERİ MAHALLİ İDARE DİĞER (ÖZEL SEKTÖR VB.) BAŞVURUDA İSTENEN

Detaylı

EÞÝTSÝZLÝKLER. I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik. Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik

EÞÝTSÝZLÝKLER. I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik. Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik l l l EÞÝTSÝZLÝKLER I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik Çift ve Tek Katlý Kök, Üslü ve Mutlak Deðerlik Eþitsizlik l Alýþtýrma 1 l Eþitsizlik

Detaylı

Mesane Kanseri Olgu Tartışmaları Dr. Sümer Baltacı

Mesane Kanseri Olgu Tartışmaları Dr. Sümer Baltacı Mesane Kanseri Olgu Tartışmaları Dr. Sümer Baltacı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı ÜOD/2009 Olgu 1 55 y Hematüri USG: Mesanede perivezikal uzanımı olmayan 1.5 4 cm çaplı tümörler

Detaylı

(Domuz Gribi Virüsü) Bu Broþür Ankara Tabip Odasý Tarafýndan Hazýrlanmýþtýr. ANKARA ÞUBELERÝ Kasým 2009 - ANKARA Tasarým : Cafer ASLAN Baský : Mattek Matbaacýlýk Bas. yay. Tan. San. Tic. Ltd. Þti. GMK

Detaylı

Sosyal Fobi. Özet. Taný ve Sýnýflandýrma

Sosyal Fobi. Özet. Taný ve Sýnýflandýrma Sosyal Fobi Doç. Dr. Nesrin DÝLBAZ* Özet Sosyal fobi kiþinin baþkalarýnca deðerlendirilmesi mümkün olan birden çok ortamdan sürekli korkma ve bu ortamlarda olabildiðince kaçýnma davranýþlarý gösterme hali;

Detaylı

Stres Tipte İdrar Kaçırmada Medikal Tedavi

Stres Tipte İdrar Kaçırmada Medikal Tedavi Stres Tipte İdrar Kaçırmada Medikal Tedavi Dr. Tufan Tarcan Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Başlarken..! STİK en sık görülen İK tipi! Idrar kaçıran kadınların %80 inde (karışık

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER. Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012

REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER. Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012 REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012 REM uyku iliģkili parasomniler; REM uyku davranıģ bozukluğu Tekrarlayan izole uyku paralizisi Kabus bozukluğu REM UYKU DAVRANIġ BOZUKLUĞU

Detaylı

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı

Bedensel hastalýðý olanlarda depresyon morbidite

Bedensel hastalýðý olanlarda depresyon morbidite Bedensel Hastalýklarda Depresyon Uz. Dr. Özen ÖNEN SERTÖZ*, Prof. Dr. Hayriye ELBÝ METE* Bedensel hastalýðý olanlarda depresyon morbidite ve mortaliteyi etkileyen önemli bir klinik sendromdur (Cassem 1991,

Detaylı

Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma

Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma ARAÞTIRMA Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma Hüseyin Güleç 1, Ayhan Yavuz 2, Murat Topbaþ 3, Ýsmail

Detaylı