SOLUNUM SİSTEMİ ve DOLAŞIM SİSTEMİ. Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SOLUNUM SİSTEMİ ve DOLAŞIM SİSTEMİ. Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER"

Transkript

1 SOLUNUM SİSTEMİ ve DOLAŞIM SİSTEMİ Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

2 1.Solunum Yüzeyleri Arasında Gaz Alış-Verişi Gaz değişimi zarları arasında oluşan farka bağlı difüzyona dayanır. Difüzyon pasif bir süreç olduğundan; difüzyon oranı (R) artmasına bağlıdır. Yani daha yüksek bir konsantrasyona ve daha büyük yüzey alanına bağlı olarak difüzyon artarken, mesafe ile, yani mesafe artışına bağlı olarak difüzyon azalır. Buna Fick Kanunu adı verilir. Evrimsel stratejiler ihtiyaç duyulan solunum gazı miktarına bağlı olarak farklı difüzyon arttırma adaptasyonlarına giderler. Yani solunumu maksimize ederler. Çoğu Vertebrat filumlarında özel solunum organları yoktur. Bununla beraber solunumla alınan oksijen konsantrasyon arttırmak için farklı yolları geliştirmişlerdir (Şekil 42.2). Diğer hayvanlar ise özelleşmiş solunum organlarına sahiptirler.

3

4 2. Solungaçlar, Deri Solunumu ve Trakeal Sistemler Dış solungaçlar balık ve amfibi larvalarında bulunur. Solungaçlar, gaz değişimi için solunum yolu yüzey alanını artırmayı amaçlar. Buna özelleşmişlerdir. Ancak bu sistemin çalışması için sulu bir ortama ihtiyaç vardır (Şekil 42.21). Bazı invertebratlarda (Omurgasızlarda) solunum yolu odaları (=Branchial chambers) solungaçlarla, solungaç kanalları (=gills) ile korumaktadır. Bazı omurgasızlarda solunum yolu odalarının içinde bulunan oksijenli su, bir önceki solunumdan alınmış oksijenli sudan pompalanır. Yumuşakçalarda ise (=Mollusca) işleyiş bir manto yapısına sahiptir. Su bu yapı üzerinden akıtılır, geçirilir ve gerekli oksijen alınarak su dışarı atılır.

5

6 Kemikli balıklarda solungaçlara karşılık gelen yapının adı Operkulum dur (=Operculum). Kemikli balıklar, su akışının ters yönünde suyu solungaç içinde yer alan kanallar üzerinden geçirerek, difüzyonu en üst seviyeye ulaştırırlar. Böylece yüzülen su akımının ters yönünde solungaçlardan geçen su içindeki gaz değişimi olur ve bu kanallarda (=gillerde) yer alan kana maksimum düzeyde oksijen geçmesi sağlanır (Şekil 49.4 ve 42.22).

7

8 Deri solunumu sürekli nem gerektirir. Birçok Amfibia ve birkaç sürüngen türü gaz değişiminde deri solunumunu kullanır. Trakeal sistemleri, yani Trake solunumu eklem bacaklılarda bulunur. Borusal yapılar şeklinde olan Trake (Trakea) ve onunla bağlantılı küçük tüpler Trakeoller (Tracheoles) ile bunların uçlarında yer alan hava delikleri ile (Spiracles) dışarıdaki çevre ile etkileşimdedir (Şekil 42.23). Buna açık dolaşım adı da verilir. Bu doğrudan hava taşıyan hücreler (bölgeler, kısımlar), eklembacaklılar tarafından açılıp ve kapanabilir. Yani canlı tarafından kontrol edilir. Birde diğer canlılarda görülen ve gaz değişimi için yardımcı organların kullanıldığı sistemler vardır. Buna Kapalı dolaşım adı verilir (Şekil 42.3).

9

10 3. Akciğerler Akciğerler buharlaşmayı en aza indirmek için ve buna destek olacak şekilde içeri çökmüş gaz değişim zarları içeren bir yapıdır. Bu karasal yaşama uyum için ortaya çıkmış en önemli adaptasyonlardan biridir (Şekil 49.8 ve 42.24).

11

12 Havada, solunumunda gazların kısmi basınçlarından yararlanılır. Buna göre solunumda ciğerlere alınan havada bulunan gazların kısmi basıncı, atmosferik basıncın oranını gösterir. Bu her soluk alımında alınan her bir gazın miktarına atfedilir. Bu basınç, gaz değişimini beraberinde getiren, derecelenmeden de sorumludur. Yani bu gaz basıncı zaten ciğerlerdeki gazların miktarının değişmesi içinde bir kuvvet oluşturur. Amfibiler ve sürüngenlerde farklı yollarla nefes alır. Amfibiler ciğerlerine havayı, gaz basıncının pozitif kuvvetini kullanarak alırken; Sürüngenler ise negatif basınç kuvvetini kullanarak havayı içlerine çekerler (Şekil 49.7).

13 Memeli akciğerlerinde hava ile temas eden yüzey alanı artmıştır. Memeli akciğerlerinin yüzey alanının artmasının en büyük nedeni, akciğerlerin yapısında yer alan ve çok fazla sayıda bulunan alveollerdir. Bunlardan herbiri geniş bir kapiller ağ içerirler (Şekil 49.5 ve 42.5). Kuşların solunum sistemi ise oldukça verimli çalışan bir hava akımı sistemini içerir. Kuşların solunum sisteminde hava akımı tek yönlü olarak ciğerlere alınır ve solunum sistemi üzerinden geçer. Sistem iki yönlü olarak çalışır. Alınan temiz hava öndeki hava keselerine dolar. Daha önce alınmış olan hava ise (=Nefes) araka keselerde yer alır. Ön keselerin kapakları kapanır ve arka keseden kullanılmış hava, soluk borusu ile dışarı atılır. Bir sonraki aşamada taze hava arka keselere alınır ve kapakları kapatılır. Ön kesede yer alan bir önceki hava, ön hava keselerinin açılması ile salınır ve soluk borusu yardımıyla dışarı atılır. Böylece hiçbir zaman taze ve kullanılan hava (Şekil 42.26) birbirine karışmaz.

14

15 4. Memelilerde Havalandırma Yapıları ve Mekanizmaları Memelilerde Akciğerin yapısı ve fonksiyonu solunum döngüsü ile desteklenir. Gaz değişimi kısmi basınç farklılıkları ile uyarılır. Akciğerler, diyaframın kasılması ve dış yapısını saran kaslar tarafından sıkıştırılır. Bu şekilde oluşan negatif basınç havanın emilmesini sağlar (Şekil 42.27).

16 Havalandırma verimlilik, akciğer kapasitesi ve solunum hızına bağlıdır. Normal nefes oranı oksijen ve karbondioksit basıncının kısmi değerleri aralığında sınırlı tutmaktadır. Hipoventilasyon da (=az havalandırmada) karbondioksit seviyeleri çok yüksek ve hiperventilasyon da (=çok havalandırmada) karbondioksit seviyeleri çok düşük olduğu zaman meydana gelir. Havalandırma, sinir sisteminin kontrolü altındadır. Her nefes alışı, solunum kontrol merkezi nöronları tarafından CO 2 seviyelerinin tespit edilmesi ile başlatılır. Buna dair çalışmalar; gönüllü hipo ve hiperventilasyon yapan insanlar üzerinde; sınırlı sürelerde yapılmıştır.

17 Solunum sistemi hastalıkları gaz alışverişi sınırlamaktadır. Amfizem rahatsızlığı, alveollerin duvarlarında görülen hasar ve yıkılmalara bağlı olarak zamanla oluşur. Bu kişiler çok ve sık nefes alırlar. Alınan bu nefes hem enerji kaybına yol açar hem de alveollerdeki hasar nedeniyle verimli kullanılamaz. Benzer şekilde Akciğer kanseri de son derece ölümcül bir hastalıktır. Her iki hastalığında en belirgin sebebinin sigara kullanımı olduğu tespit edilmiştir.

18 5.Vücut Sıvıları İçinde Gazların Taşınması Solunum pigmentleri oksijen taşımak için ona bağlama yeteneğine sahiptir. Hemoglobin; kanda oksijeni bağlama ve böylece taşıma yeteneğini sahiptir. Böylece kanın oksijen taşıma kapasitesini artırır. Kan plazması da eriyebilir (=suya nüfuz eden) oksijeni taşıma yeteneğine sahiptir (Şekil ve 42.29).

19

20 Hemoglobin iki α ve iki β zinciri içeren; dört polipeptid zincirden oluşmaktadır. Bunların her biri, bir demir içeren Hem- grubu (Heme-) ile ilişkilidir ve O 2 bağlayabilir (Şekil 49.14). Hemoglobin ve miyoglobin oksijen yedeği sağlamakla görevlidir. Hemoglobin tarafından taşınan oksijenin büyük bir kısmı kan içinde kalır ve bir gerektiğinde kullanılabilir.

21 Miyoglobin molekülleri kas içinde yer alır ve oksijeni burada tutar. Oksijen miktarının düşmesine karşı daha düşük kısmi basınçlarda oksijeni hemoglobinden farklı ve ona yedek olacak şekilde oksijeni korur. Böylece ek bir oksijen rezervi olarak hizmet verir. Hemoglobinin, oksijene ilgisi (=affinitesi) ph ve sıcaklıktan etkilenir. Hemoglobinin, oksijene ilgisinin azalması, ph azaldıkça azalır ve sıcaklık arttıkça artar (Şekil 49.16). Bu nedenle düşük ph ve daha yüksek sıcaklıkta, daha fazla oksijen serbest bırakılır (Şekil 42.28).

22

23 DOLAŞIM SİSTEMİ 1.Kan ve Kanın Bileşenleri Gazların taşınmasında kan çok önemli bir rol oynar. Karbondioksit, öncelikle bikarbonat iyonu olarak taşınır. En çok karbondioksit, kırmızı kan hücresi içinde bulunur. Burada Karbonikanhidraz yardımıyla, bikarbonat atomu oluşturmak üzere su ile bir araya gelip katalizlenir. Kan plazması akışkan bir matrikstir. Kanın %55 Plazma, %45 i hücredir. Plazmanın % 92 si su dur. Buna ek olarak, besin maddelerini, hormonları, iyonları, plazma proteinlerini ve atıkları içerir (Şekil 50.1 ve ).

24

25 Dolaşım sistemini oluşturan bileşenler sistemin hücreleri ve plateletleri (Trombosit vbg) içerir. Dolaşım sisteminin hücreleri, kan hücreleridir. Bunlar eritrositler (alyuvarlar), lökosit (beyaz hücre) ve trombosit (Platelet) içerir. Eritrositler, oksijen taşınması için hemoglobin içeren hücrelerdir. Lökositler ise bağışıklık sisteminin bir parçasıdır. Trombositler, kan pıhtılaşmasını başlatmaya yarayan yardımcı yapılardır (Şekil 42.18). Kanın elemanlarını oluşturan hücreler, kök hücrelerinden doğar. Kan hücreleri için, hücresel farklılaşma (=hematopoez) kemik iliğinde yer alan, pluripotent yapılı kök hücreleri tarafından gerçekleştirilmektedir (Şekil 42.17).

26

27

28 Kan oldukça özel bir yapıdır. Farklı işlev gören, pek çok bileşen bir arada bulundurur ve çalıştırır. Buna kan pıhtılaşması sırasında bir enzimi örnek verebiliriz. Pıhtılaşması, normalde plazmada çözülmüş fibrinojen ile başlar. Bir yaralanma anında plazma içinde çözülmüş fibrinojen (bir kan proteini), bir enzim ile çözülmeyen fibrin proteini haline dönüştürülür. Yaralanan yer iyileşene kadar, bu pıhtının da erimesi gerekir.

29 2. Omurgasızlarda (İnvertebratlar) Dolaşım Sistemleri Bazı omurgasızlarda görülen açık dolaşım sistemi tek yönlü bir akışa sahiptir. Süngerlerde, su tek bir kanal boyunca hareket eder. Knidarialar da ise (=Cnidaria) su gastravasküler alan (=karın boşluğu) boyunca dolaşır. Küçük hayvanlarda dolaşım için vücut boşluğunu kullanabilir. Kapalı dolaşımı olan omurgasız canlı sistemlerinde ise dolaşım, bir dairesel döngü içinde taşınır. Bu kapalı sistemlerde dolaşım; kan gibi sıvı yapılı bir taşıyıcı ile damarlar gibi sınırlı ve/veya kapalı ayrı bir alan ve döngü içerisinde gerçekleşir (Şekil 50.4).

30

31 3. Omurgalılarda Dolaşım Sistemleri Omurgalılarda dolaşım sistemi omurgalı canlının evrimine göre farklılık gösterir (Şekil 42.4). Balıklarda dolaşım, solungaçlarda solunumla eş zamanlı olarak gerçekleşir. Bu canlının sistemini daha verimli kullanmasını sağlar. Balıkların iki odacıklı bir pompalama sistemine dayalı doğrusal bir kalbi vardır. Kan solungaçlara doğru pompalanır. Burada gaz değişimini gerçekleştirir ve tekrar vücuda pompalanır (Şekil 50.5).

32

33 Amfibiler ve çoğu sürüngenlerde akciğerler için ayrı bir sirkülasyonu gereklidir. Akciğer dolaşımı kanı akciğerlere pompalar ve sistemik dolaşım ise bu akciğerlerden gelen kanı vücuda pompalar. Amfibilerin kalplerinde iki kulakçık (=Atrium) olduğu için, akciğerlere ve vücuda giden kan birbirine karışmaz. Buna karşın kalplerinde tek karıncık (=Ventrikül) bulunur (Şekil 50,6). Sürüngenlerin çoğunun kalplerinde ise ventrikül ile atriyumları kısmen ayıran bir septum vardır. Bu kalbin içinde temiz ve kirli kanın karışmasını kısmen azaltır.

34

35 Memeliler, kuşlar ve timsahgiller birbirinden tamamen ayrı iki dolaşım sistemine sahiptirler. Dört odacıklı kalpleri iki karıncık içerir (Şekil 50,7). Memelilerin ve kuşların kalpleri arasında ki bu aşırı benzerlik çakışan, eş zamanlı bir evrim örneği olarak kabul edilir.

36 4. Dört Odacıklı Kalp ve Kan Damarları Kalp döngüsü kardiyovasküler sistem tarafından yönetilir. Kanın kalpte tek yönlü bir akışı vardır. Bu işleyiş atrium ve ventrikulusa ait (=atriyoventriküler) iki kapak tarafından düzenlenir ve korunur (Şekil 42.6). Diyastol (Kalbin açılması) sırasında karıncıklar (=ventriküller) rahat durumda ve kulakçıklar (=atriumlar) kasılmış durumdadır. Sistolde (Kalbin şıkışması) ise ventrikül kasılır, atriumlar gevşer, rahatlar (Şekil 42.7 ve 50.9).

37

38

39 Kalp kas kasılması, otoritmik (autorhythmic) hücreler tarafından başlatılır. Kasılma, sağ atriumda yer alan, doğal kalp pili sinoatrial (SA) düğümü tarafından başlatılır. Sonra bu uyartı atrioventricular (AV) düğümü tarafından devam ettirilir (Şekil 8).

40

41 Arter ve venler; atar ve toplar damar sistemi dallanarak vücudun tüm bölgelerine ulaşır. Bu damarlardan Arter ve Arteriyoller vücuda oksijenli kanı taşırken; Venler ve venüller oksijence fakir kanı kalbe taşırlar (Şekil 42.9).

42 Arteryal kan basıncı ölçülebilir. Bir tansiyon aleti kullanarak, kalbin kasılma (sistolik=tepe) ve gevşeme (diyastolik=minimum) durumundaki kan basıncı ölçülebilir. Bu kan basıncının sistolik ve diyastolik oranı olarak ifade edilir.

43 5. Kan Damarlarının Özellikleri Büyük damarlar dört doku katmanından oluşmaktadır. Arter ve venler; endotelyum, elastik fibriller, düz kas ve bağ dokusundan oluşur (Şekil 50.12) Kılcal damarlarda ise tek bir endotelyum katmanı bulunur.

44 Arter ve arteriyoller basınca dayanacak şekilde gelişmiştir. Bu nedenle arter ve arteriyoller kalın bir düz kas tabakasına ve daha fazlası elastik fibrile sahiptir. Bu değişiklikler ile kan akışı ve kan basıncının geri tepmesi kontrol edilir. Kılcal damarların görevi ise vücudun her noktasında besin - oksijen ve atık alışverişi için geniş bir ağ oluşturmaktır. Kılcal damarların gerçekleştirdiği bu değişim, dolaşım sisteminin vücut dokularının her bölgesine ulaşması ile gerçekleşir (Şekil 42.13).

45

46 Venlerin ve venüller duvarlarında daha az kas vardır. Toplar damarlar aracılığıyla kullanılmış kanın kalbe dönüşü, iskelet kası kasılmaları ve tek yönlü valfler ile kolaylaştırılır (Şekil 42.12). Lenfatik sistem, kardiyovasküler sistemden bağımsız çalışan, bunun dışına kaçan sıvıları yöneten bir sistemdir. Plazma sıvısı, plazma kılcal damarlarda filtre edildikten sonra kılcaldan dışarı kaçar, tek yönlü lenfatik sistem yoluna karışır (Şekil 42.15). Lenfatik sistem de kan dolaşımına, köprücük altı veni (=subclavian ven) ile bağlanır.

47 Kardiyovasküler hastalıklar dolaşım sisteminin, bu iletim görevini etkiler. Ateroskleroz; arterlerin duvarlarında yağlı maddelerin birikmesidir (Şekil 42.19). Bu önemli bir Kalp krizi nedenidir. Bu ve herhangi bir diğer sebep kalp kasına yeterli miktarda kan ulaşamamasına neden olur ve kalp krizi kaynağını oluşturur. Genellikle tedavisi stent takılarak yapılır (Şekil42.20). Kanda oluşan pıhtıların, dolaşım yolu ile beyine ulaşması ve damarı tıkaması ise inmelerin sebebidir.

48

49 6. Kan Akımının ve Kan Basıncının Düzenlenmesi Sinir sistemi kalp hızını arttırabilir veya yavaşlatabilir. Sempatik nöronlardan salınan norepinefrin kalp hızını artırır; parasempatik nöronlardan salınan asetilkolin ise hızını azaltır. Kardiyak çıktılar, harcanan çabaya (=efora) bağlı olarak artar. Kalp hızı ve gösterilen çaba ile kalbin zorlanması artar. Basınç reseptörlerinden (Baroreseptörler) gelen veriler, canlının homeostazisinin, iç düzenini sağlayan ideal kan basıncı dengesini korur. Atar damara bağlı (Arteryel) kan basıncı, bu baroreseptörler tarafından izlenir. Aort kemeri (= Aort arkı) ve karotit arterlere gelen darbeler kalp merkezinde izlenir (Şekil 50.17). Kan hacmi hormonlar tarafından düzenlenir. Kan hacmi düzenleme ve arteriyel direnç üzerine etkili dört hormon bulunur. Bunlar: (1) Antidiuretic hormon (ADH), (2) Aldosteron, (3) atriyal natriüretik hormon, ve (4) nitrik oksit tir.

50

51 Kaynaklar Campbell Biology 10th ed.(2014) Neil A. Campbell, Jane B. Reece, Unit 7, Part:42, p: Pearson Benjamin Cummings, 1301 Sansome St., San Francisco, CA Biology / 9th ed (2008)Peter H. Raven George B. Johnson, Kenneth A. Mason, Jonathan B. Losos, Susan R. Singer, Chapter 49, p: The McGraw-Hill Companies, Inc., 1221 Avenue of the Americas, New York, NY

11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI

11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI 11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI DOLAŞIM SİSTEMİ İki kulakçık ve iki karıncık olmak üzere kalpler dört odacıktır. Temiz kan ve kirli kan birbirine karışmaz. Vücuda temiz

Detaylı

Gaz Alışverişi, İnsanda Solunum Sistemi

Gaz Alışverişi, İnsanda Solunum Sistemi A. GAZ ALIŞ VERİŞİ Gaz Alışverişi, İnsanda Solunum Sistemi Canlılarda hayatsal olayların sürdürülebilmesi için gerekli olan enerji hücresel solunumla elde edilir. Genellikle oksijenli olarak gerçekleşen

Detaylı

Sistemin Diğer Özellikleri Atar ve toplar damarlar birbirleriyle bağlantılı olduğu için devamlıdır. Bu bağlantıyı kılcal damarlar sağlar. Kan devamlı

Sistemin Diğer Özellikleri Atar ve toplar damarlar birbirleriyle bağlantılı olduğu için devamlıdır. Bu bağlantıyı kılcal damarlar sağlar. Kan devamlı DOLAŞIM SİSTEMLERİ Çok hücreli canlılarda, alınan besinlerin ve oksijenin hücrelere ulaştırmak ve artık maddeleri dokulardan uzaklaştırmak için bir taşıma sistemine ihtiyaç vardır. Hayvanlarda bu işlemleri

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 2 DAMARLAR

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 2 DAMARLAR ADIM ADIM YGS LYS 174. Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 2 DAMARLAR Dolaşım Sisteminde görev alan damarlar şunlardır; 1) Atardamarlar (arterler) 2) Kılcal damarlar (kapiller) 3) Toplardamarlar (venler) 1) Atardamar

Detaylı

solunum >solunum gazlarının vücut sıvısı ile hücreler arasındaki değişimidir.

solunum >solunum gazlarının vücut sıvısı ile hücreler arasındaki değişimidir. GAZ ALIŞVERİŞİ O2'li solunum yapan canlıların bazılarında O2'in alınıp CO2'in atılmasını sağlayan yapılar bulunur.bu yapı ve organlar solunum sistemini oluşturur. solunum ------>solunum organlarıyla dış

Detaylı

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır.

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. SOLUNUM SİSTEMLERİ Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. 1. Dış Solunum Solunum organlarıyla dış ortamdan hava alınması ve verilmesi, yani soluk alıp vermeye

Detaylı

Şekil : Açık Dolaşım Şeması

Şekil : Açık Dolaşım Şeması DOLAŞIM SİSTEMLERİ Çok hücreli canlılarda, alınan besinlerin ve oksijenin hücrelere ulaştırmak ve artık maddeleri dokulardan uzaklaştırmak için bir taşıma sistemine ihtiyaç vardır. Hayvanlarda bu işlemleri

Detaylı

1- Kulakçıklar Gevşer, Karıncıklar Kasılır :

1- Kulakçıklar Gevşer, Karıncıklar Kasılır : DOLAŞIM SİSTEMİ : Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden sağlanır. Canlıların hücrelerinde enerjinin üretilebilmesi için gerekli

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ Halkalı solucanlar çift cinsiyetli olmalarına rağmen döllenme kendi kendine değil, iki ayrı

Detaylı

DOLAŞIM VE VÜCUT SAVUNMASI

DOLAŞIM VE VÜCUT SAVUNMASI DOLAŞIM VE VÜCUT SAVUNMASI Tek hücreli canlılarda ve çok hücreli olup da hücreleri dış ortamla sıkı ilişkide olan canlılarda (hidra, planarya) özel bir dolaşım sistemi yoktur. Çünkü bunlarda gerekli maddeler

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır

Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır Egzersiz sırasında kaslara daha çok oksijen sağlanması ve oksijen kullanımı sonucu oluşan atık maddelerin kaslardan

Detaylı

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü Prof.Dr.Mitat KOZ DOLAŞIMIN SİNİRSEL KONTROLÜ Doku kan akımının her dokuda ayrı ayrı ayarlanmasında lokal doku kan akımı kontrol mekanizmaları

Detaylı

ZAR YAPISI ve FONKSİYONLARI

ZAR YAPISI ve FONKSİYONLARI ZAR YAPISI ve FONKSİYONLARI ZARLAR Zarlar yaşayan hücrede 5-10nm kalınlığında iki fosfolipit tabakadan oluşur. Burada yer alan fosfolipit tabaka amfipatik (amphipatic)bir özelliğe sahiptir. Amfipatik terimi,

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

Kardivasküler Sistem

Kardivasküler Sistem Kardivasküler Sistem Kalp Fonksiyonları Kan damarları yoluyla oksijeni ve barsaklarda emilen besin maddelerini dokulara iletir Metabolizma sonucu oluşan artık maddeler ve CO 2 nin dokulardan uzaklaştırılmasında

Detaylı

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalp kası beyinden sonra en fazla kana gereksinim duyan organdır. Kalp kendini besleyen kanı aortadan ayrılan arterlerden alır. Bu arterlere koroner

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

Mekanik zedelenmelerde nazik olan solunum yüzeylerinin korunması

Mekanik zedelenmelerde nazik olan solunum yüzeylerinin korunması SOLUNUM SİSTEMLERİ Hücre işlevlerinin yürütülmesi için gerekli enerji, genellikle biyolojik oksidasyonlardan elde edilir. Hücresel solunumda besin maddeleri parçalanarak enerji elde edilir. Burada O 2

Detaylı

Dolaşım Sistemi Dicle Aras

Dolaşım Sistemi Dicle Aras Dolaşım Sistemi Dicle Aras Kalbin temel anatomisi, dolaşım sistemleri, kalbin uyarlaması, kardiyak döngü, debi, kalp atım hacmi ve hızı 3.9.2015 1 Kalbin Temel Anatomisi Kalp sağ ve sol olmak üzere ikiye

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3

ADIM ADIM YGS LYS Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3 ADIM ADIM YGS LYS 184. Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3 2) Geri Emilim (Reabsorpsiyon) Bowman kapsülüne gelen süzüntü geri emilim olmadan dışarı atılsaydı zararlı maddelerle birlikte yararlı maddelerde kaybedilirdi.

Detaylı

EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ

EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ İçerik Dolaşım sisteminin kısa anatomi ve fizyolojisi Egzersizde periferal dolaşımın düzenlenmesi-etkili mekanizmalar Damar endotelinin ve Nitrik Oksitin (NO) periferal

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Egzersiz sırasında çalışan kaslar, ihtiyaç duydukları enerji için oksijen (O 2 ) kullanır ve karbondioksit (CO 2 ) üretir. Akciğerler, hava ile kanın karşılaştığı ı organlardır.

Detaylı

HAYVANLARDA SOLUNUM SİSTEMLERİ. YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU kisi.deu.edu.tr/asli.memisoglu

HAYVANLARDA SOLUNUM SİSTEMLERİ. YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU kisi.deu.edu.tr/asli.memisoglu HAYVANLARDA SOLUNUM SİSTEMLERİ YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU asli.memisoglu@deu.edu.tr kisi.deu.edu.tr/asli.memisoglu GAZ ALIŞVERİŞİ Oksijenli solunum yapan hücreler besinlerle alınan monomerlerden

Detaylı

Spor fizyolojisi. Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu Antrenörlük Eğitimi Bölümü Malatya/2015

Spor fizyolojisi. Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu Antrenörlük Eğitimi Bölümü Malatya/2015 Spor fizyolojisi Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu Antrenörlük Eğitimi Bölümü Malatya/2015 DOLAŞIM SİSTEMİ Dolaşım sistemi; kanın damarlar içerisinde belirli bir basınç

Detaylı

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI 1. Aşağıdaki iskeletin temel bölümlerinin isimlerini yazınız. İskeletin temel bölümlerinin görevlerini belirtiniz. ( 10 puan) Bölümleri

Detaylı

CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar

CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar Doç. Dr. Turgut GÜLMEZ CALILIK (hayat) NEDİR? FİZYOLOJİ Yaşamın başlangıcı- gelişimi ve ilerlemesini

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 1) Bakterilerin gerçekleştirdiği, I. Kimyasal enerji sayesinde besin sentezleme II. Işık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürme III. Kimyasal bağ enerjisini ATP enerjisine

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI VE FİZYOLOJİSİ FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlılığın sürdürülebilmesi için vücuda oksijen alınması gerekir. Solunumla alınan oksijen, kullanılarak metabolizma sonucunda karbondioksit açığa

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #3

YGS ANAHTAR SORULAR #3 YGS ANAHTAR SORULAR #3 1) Bir insanın kan plazmasında en fazla bulunan organik molekül aşağıdakilerden hangisidir? A) Mineraller B) Su C) Glikoz D) Protein E) Üre 3) Aşağıdakilerden hangisi sinir dokunun

Detaylı

SINIFLAR/1.DÖNEM YAZILIYA HAZIRLIK ÇALIŞMASI-2

SINIFLAR/1.DÖNEM YAZILIYA HAZIRLIK ÇALIŞMASI-2 2016-2017 6.SINIFLAR/1.DÖNEM YAZILIYA HAZIRLIK ÇALIŞMASI-2 1. 1.Kafatası 2.Omurga 3.Kalça 4.El bilek 5.Pazu 6.Köprücük 7.Bacak 8.Kaburga 9.Kol 10.Ayak bilek kemikler Yukarıda verilen tabloda vücudumuzda

Detaylı

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ. Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

SİNİR SİSTEMİ. Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER SİNİR SİSTEMİ Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER 1. Sinir Sistemi Organizasyonu Omurgalılarda sinir sistemi iki kısımda incelenir; bunlar merkezi sinir sistemi [central nervous system, (CNS)] bu bilgiyi

Detaylı

MAKEDONYA BİYOLOGLAR BİRLİĞİ. Çözümler

MAKEDONYA BİYOLOGLAR BİRLİĞİ. Çözümler MAKEDONYA BİYOLOGLAR BİRLİĞİ Biyoloji dersinden 8.sınıflar için Belediye Yarışması TOPLAM PUAN 100 Çözümler 1. Verilen resimde insan vücuduna bulunan dokuz tane organik sistem gösterilmiştir. Her birinin

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016 2017 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU (31 EKİM 2016 16 ARALIK 2016) DERS PROGRAMI DEKAN DEKAN YRD. DEKAN

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ ve GAZ ALIŞ VERİŞİ

DOLAŞIM SİSTEMİ ve GAZ ALIŞ VERİŞİ DOLAŞIM SİSTEMİ ve GAZ ALIŞ VERİŞİ Yaklaşık 25 trilyon alyuvar hücresine sahibiz. Vücudumuzda 100.000 km uzunluğunda damar sistemi bulunur ve bu miktar dünyanın etrafını 2 kere dönmeye yeterlidir. Dolaşım

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler KAN VE EGZERSİZ KAN VE EGZERSİZ ASİT-BAZ DENGESİ VE EGZERSİZ - Damarlarda dolaşan kırmızı renkli sıvıya kan adı verilir. - Vikoz bir sıvıdır. - Sudan daha koyu ve yoğundur. - Suyun vizkositesi 1.0 - Kanın

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı. EGZERSİZ Fizyolojisi. Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı. EGZERSİZ Fizyolojisi. Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı EGZERSİZ Fizyolojisi Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com Kaslarda güç, kuvvet ve dayanıklılık Maksimum kasılma kuvveti 3-4 kg/cm2 kesit alanı

Detaylı

Yüzmenin Faydaları \ Kas-İskelet Sistemi \ Kas-İskelet Sistemi YÜZMENİN KAS-İSKELET SİSTEMLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Yüzmenin Faydaları \ Kas-İskelet Sistemi \ Kas-İskelet Sistemi YÜZMENİN KAS-İSKELET SİSTEMLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ Yüzmenin Faydaları \ Kas-İskelet Sistemi \ Kas-İskelet Sistemi YÜZMENİN KAS-İSKELET SİSTEMLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ Kas gerilebilme ve kasılabilme yeteneğine sahip liflerden oluşur. Kas dokusu üçe ayrılır.

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ

ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ e) Memeliler Hayvanlar aleminin en gelişmiş sınıfıdır. Dünyanın her yerinde dağılış göstermişlerdir.

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

GAZ ALIŞVERİŞİ. Uyarı: Canlılar O 2 ve CO 2 i zardan aktif taşıma ile değil, tamamen difüzyon ile geçirirler.

GAZ ALIŞVERİŞİ. Uyarı: Canlılar O 2 ve CO 2 i zardan aktif taşıma ile değil, tamamen difüzyon ile geçirirler. GAZ ALIŞVERİŞİ Canlılar yaşamlarını sürdürmek için enerji elde etmek zorundadır. Bu enerjiyi organik monomerlerden sağlarlar. Organik monomerlerin hücrelerde oksijenli veya oksijensiz olarak parçalanması

Detaylı

Akciğerin yapısı ve görevleri

Akciğerin yapısı ve görevleri On5yirmi5.com Akciğerin yapısı ve görevleri Akciğer, karaciğer, böbrek, kalp ve gözün yapı, çalışması ve görevleri Yayın Tarihi : 15 Kasım 2012 Perşembe (oluşturma : 3/17/2017) AKCİĞERİN YAPISI VE GÖREVLERİ

Detaylı

İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL

İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL Vücudun İlaçlara Etkisi (Farmakokinetik Etkiler) Farmakokinetik vücudun ilaca ne yaptığını inceler. İlaçlar etkilerini lokal veya sistematik

Detaylı

FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU

FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU Fizyolojiye Giriş Temel Kavramlar Fizyolojiye Giriş Canlıda meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişikliklerin tümüne birden yaşam denir. İşte canlı organizmadaki

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU (26 EKİM 2015 11 ARALIK 2015) DERS PROGRAMI DEKAN DEKAN YRD. DEKAN

Detaylı

İnsanda Destek ve Hareket Sistemi

İnsanda Destek ve Hareket Sistemi İnsanda Destek ve Hareket Sistemi A. HAYVANLARDA DESTEK VE HAREKET Canlı vücuduna desteklik görevi yapan, vücudun çeşitli kısımlarını koruyan ve hareketi sağlayan sisteme destek ve hareket sistemi denir.

Detaylı

Anatomik Sistemler. Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri

Anatomik Sistemler. Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri Anatomik Sistemler Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri Anatomik Sistem İskelet Sistemi İskeletin Görevleri Vücuda şekil verir. Vücuda destek sağlar. Göğüs kafes ve kafatası kemikleri

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 40 HUXLEY KAYAN İPLİKLER MODELİ KAS KASILMASI VE GEVŞEMESİ

11. SINIF KONU ANLATIMI 40 HUXLEY KAYAN İPLİKLER MODELİ KAS KASILMASI VE GEVŞEMESİ 11. SINIF KONU ANLATIMI 40 HUXLEY KAYAN İPLİKLER MODELİ KAS KASILMASI VE GEVŞEMESİ HUXLEY KAYAN İPLİKLER MODELİ Huxley in kayan iplikler modeline göre çizgili kasın kasılması Bu modele göre kasılma aktin

Detaylı

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM ÜNİTE 1 VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ - 1 Ad :... Soyad :... Vücudumuzu ayakta tutan, hareket etmemizi sağlayan ve bazı önemli organları koruyan sert yapıya iskelet denir. İskelet

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER)

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) 11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZ) Her bir böbreğin üst kısmında bulunan endokrin bezdir. Böbrekler ile doğrudan bir bağlantısı

Detaylı

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder?

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? MBG 111 BİYOLOJİ I Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Ekosistem ve Enerji Ekosistemde enerjinin akışı güneş ışığı ve ısı şeklinde gözlenir. Tam tersine canlı hücrelerde

Detaylı

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır.

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır. CANLILARDA ENERJİ Besinlerin Enerjiye Dönüşümü Besin öğeleri: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler, mineraller Besin maddelerindeki bu öğelerin vücut tarafından kullanılabilmesi için sindirilmesi

Detaylı

KAN DOKUSU. Prof. Dr. Levent ERGÜN

KAN DOKUSU. Prof. Dr. Levent ERGÜN KAN DOKUSU Prof. Dr. Levent ERGÜN 1 Kan Dokusu Plazma (sıvı) ve şekilli elemanlarından oluşur Plazma fundememtal substans olarak kabul edilir. Kanın fonksiyonları Transport Gaz, besin, hormon, atık maddeler,

Detaylı

VÜCUDUMUZDA SISTEMLER. Destek ve Hareket

VÜCUDUMUZDA SISTEMLER. Destek ve Hareket VÜCUDUMUZDA SISTEMLER Destek ve Hareket DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ Vücudun hareket etmesini sağlamak Vücutta bulunan organlara destek sağlamak Destek ve Hareket Sistemi İskelet Sistemi Kaslar Kemikler Eklemler

Detaylı

Böceklerde Kanının Yapısı

Böceklerde Kanının Yapısı Böceklerde Kanının Yapısı Hemolimf yada plasma Dokular için yağlayıcı Hidrolik ortam (larva, deri değiştirme, ptilinum (baştaki boş hacim) ve kanadın gerilmesi) Atıklarda dahil bir çok molekülün nakil

Detaylı

İnsanda Dolaşım Sistemi ve Vücudun Savunulması

İnsanda Dolaşım Sistemi ve Vücudun Savunulması İnsanda Dolaşım Sistemi ve Vücudun Savunulması A. DOLAŞIM SİSTEMİ Gelişmiş canlılarda hücrelerin gereksinim duydukları maddeleri hücreye taşıyan, hücrede oluşan artıkları hücreden uzaklaştırarak sabit

Detaylı

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır.

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun boşluğu iki delikle dışarı açılır. Diğer taraftan

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 24 STOMA VE TERLEME (TRANSPİRASYON)

12. SINIF KONU ANLATIMI 24 STOMA VE TERLEME (TRANSPİRASYON) 12. SINIF KONU ANLATIMI 24 STOMA VE TERLEME (TRANSPİRASYON) STOMA Genellikle yaprakta bulunan bitkide gaz alışverişini sağlayan küçük gözeneklerdir. Bitkinin yaşadığı iklim koşuluna bağlı olarak konumu

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 29. ADIM HÜCRE 6- HÜCRE ZARINDAN MADDE GEÇİŞLERİ 3

ADIM ADIM YGS-LYS 29. ADIM HÜCRE 6- HÜCRE ZARINDAN MADDE GEÇİŞLERİ 3 ADIM ADIM YGS-LYS 29. ADIM HÜCRE 6- HÜCRE ZARINDAN MADDE GEÇİŞLERİ 3 TURGOR BASINCI: Hücre içindeki suyun hücre çeperine yaptığı basınca TURGOR BASINCI denir. Turgor durumundaki bir hücrenin turgor basıncı

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ. Kalp ve kan damarlarından oluşan sistemdir. Kardio (kalp)- vascüler (damar sistemi)

DOLAŞIM SİSTEMİ. Kalp ve kan damarlarından oluşan sistemdir. Kardio (kalp)- vascüler (damar sistemi) 1 DOLAŞIM SİSTEMİ Genel olarak taşımacılık işi yapan kapalı bir sistemdir. Kısaca hücrelere O 2 ve gıda taşır, hücrelerde açığa çıkan atık ürün CO 2 ve diğer metabolik artıkları boşaltım organlarına naklini

Detaylı

Su, vücut sıvı kompartımanları ve Homeostazis Kavramı. Prof.Dr.Mitat KOZ

Su, vücut sıvı kompartımanları ve Homeostazis Kavramı. Prof.Dr.Mitat KOZ Su, vücut sıvı kompartımanları ve Homeostazis Kavramı Prof.Dr.Mitat KOZ İNSAN VÜCUDUNUN İŞLEVSEL ORGANİZASYONU Vücudu oluşturan yaklaşık 100 triyon hücre arasında belirgin farklılıklar olmakla birlikte

Detaylı

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Prof Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD Tartışma konuları: Akciğer hacim ve kapasiteleri Solunum zarı ve özellikleri Pulmoner basınç ve dolaşım Pulmoner

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ VASKÜLER SİSTEM PROF.DR.MİTAT KOZ

DOLAŞIM SİSTEMİ VASKÜLER SİSTEM PROF.DR.MİTAT KOZ DOLAŞIM SİSTEMİ VASKÜLER SİSTEM PROF.DR.MİTAT KOZ Dolaşım sisteminin görevleri Besinleri dokulara taşımak, Artık maddeleri dokulardan uzaklaştırmak, Hormonları ve diğer kimyasalları vücudun bir bölümünden

Detaylı

Akciğer ve Dokularda Gazların Değişimi ve Taşınması

Akciğer ve Dokularda Gazların Değişimi ve Taşınması Akciğer ve Dokularda Gazların Değişimi ve Taşınması Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji Anabilim Dalı Tartışma konuları: Eksternal ve internal solunum Oksijenin kanda taşınması Karbondioksidin kanda taşınması

Detaylı

Dolaşım sistemi OMURGASIZLARDA DOLAŞIM SİSTEMLERİ OMURGALILARDA DOLAŞIM SİSTEMLERİ

Dolaşım sistemi OMURGASIZLARDA DOLAŞIM SİSTEMLERİ OMURGALILARDA DOLAŞIM SİSTEMLERİ Dolaşım sistemi Dolaşım sistemi, Canlılarda çözünmüş maddelerin (oksijen, karbon diosit, besinler ve atıklar) bedenin her yanına taşınmasını sağlayan sistem. Canlı ne kadar basitse, dolaşım sistemi de

Detaylı

HİSTOLOJİ. DrYasemin Sezgin

HİSTOLOJİ. DrYasemin Sezgin HİSTOLOJİ DrYasemin Sezgin HİSTOLOJİ - Canlı vücudunu meydana getiren hücre, doku ve organların çıplak gözle görülemeyen (mikroskopik) yapılarını inceleyen bir bilim koludur. - Histolojinin sözlük anlamı

Detaylı

BMM307-H02. Yrd.Doç.Dr. Ziynet PAMUK

BMM307-H02. Yrd.Doç.Dr. Ziynet PAMUK BMM307-H02 Yrd.Doç.Dr. Ziynet PAMUK ziynetpamuk@gmail.com 1 BİYOELEKTRİK NEDİR? Biyoelektrik, canlıların üretmiş olduğu elektriktir. Ancak bu derste anlatılacak olan insan vücudundan elektrotlar vasıtasıyla

Detaylı

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI Dönem II

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI Dönem II YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI Dönem II TIP 2020 DOLAŞIM SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU 14.11.2016-06.01.2017 DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM 21 4x2 25 EMBRİYOLOJİ

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dolaşım Sisteminin Bileşenleri ve Fonksiyonları Kalbin Yapısı Kalp toplam dört odacıktan oluşur. Sağ ve sol atriyumlara venöz sistemden kan gelir. Sağ ve sol

Detaylı

GAZ ALIŞVERİŞİ. Bir Hücrelilerde Solunum: Bir hücreli canlılar gaz alışverişini hücre yüzeyinden difüzyonla gerçekleştirirler.

GAZ ALIŞVERİŞİ. Bir Hücrelilerde Solunum: Bir hücreli canlılar gaz alışverişini hücre yüzeyinden difüzyonla gerçekleştirirler. GAZ ALIŞVERİŞİ Canlıların hayatsal olaylarını sürdürebilmeler için enerjiye ihtiyaçları vardır. Bu enerji organik besin maddelerinin yıkılmasıyla elde edilir. Hücrelerin besin olarak alınan organik moleküllerdeki

Detaylı

1.ÜNİTE: VÜCUDUMUZ BİLMECESİNİ ÇÖZELİM. Fen ve Teknoloji-4.sınıf

1.ÜNİTE: VÜCUDUMUZ BİLMECESİNİ ÇÖZELİM. Fen ve Teknoloji-4.sınıf 1.ÜNİTE: VÜCUDUMUZ BİLMECESİNİ ÇÖZELİM Fen ve Teknoloji-4.sınıf A. DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ İSKELET Kemiklerden oluşan ve eklemlerle bağlanan, vücudumuzun dik durmasını ve hareket etmesini sağlayan yapıya

Detaylı

Akciğerlere giren yabancı maddeleri içine alarak (fagosite ederek) yok edecek olan makrofajlar.

Akciğerlere giren yabancı maddeleri içine alarak (fagosite ederek) yok edecek olan makrofajlar. AKCİĞERLER Akciğerler, koni biçiminde ve süngerimsi yapıda, yaşam sırasında çoğunlukla içi hava dolu bir çift organdır ve solunum sisteminin ana parçalarıdır. Sağ akciğer, lob diye adlandırılan 3 kısımdan,

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji Homeostasi

Ayxmaz/biyoloji Homeostasi Homeostasi - Değişen dış koşullara rağmen nispeten sabit bir iç fizyolojik ortamı sürdürme sürecidir. -Böylece vücut organlarının, normal sınırlarda verimli bir şekilde çalışması sağlanır. İki ana kontrol

Detaylı

Dersin Amacı. Başlıca hücresel sinyal yolaklarının öğrenilmesi Sinyal yolaklarının işlevleri hakkında bilgi sahibi oluynmasıdır.

Dersin Amacı. Başlıca hücresel sinyal yolaklarının öğrenilmesi Sinyal yolaklarının işlevleri hakkında bilgi sahibi oluynmasıdır. Dersin Amacı Başlıca hücresel sinyal yolaklarının öğrenilmesi Sinyal yolaklarının işlevleri hakkında bilgi sahibi oluynmasıdır. Hücre Sinyal İle3m Yolları Çok hücreli (mul>cellular) organizmalarda hücrelerin

Detaylı

6.Sınıf. Canlılık Hücreyle Başlar Konu Testi FEN BİLİMLERİ. Test-01 I II III. Yukarıdaki şekilde bir hayvan hücresi genel kısımlarıyla modellenmiştir.

6.Sınıf. Canlılık Hücreyle Başlar Konu Testi FEN BİLİMLERİ. Test-01 I II III. Yukarıdaki şekilde bir hayvan hücresi genel kısımlarıyla modellenmiştir. Canlılık Hücreyle Başlar Konu Testi FEN BİLİMLERİ 6.Sınıf Test-01 1. 4. I II III Yukarıdaki şekilde bir hayvan hücresi genel kısımlarıyla modellenmiştir. Buna göre I, II ve III numaralı yapılar aşağıdakilerden

Detaylı

Solunum Sistemine Ait Tıbbi Terimler. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

Solunum Sistemine Ait Tıbbi Terimler. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Solunum Sistemine Ait Tıbbi Terimler Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Solunum sistemi kan ile atmosfer havası arasında gaz değişimini oluşturabilecek şekilde özelleşmiş bir sistemdir. Solunum sistemindeki

Detaylı

DOLAŞIM VE VÜCUDUN SAVUNULMASI AÇIK DOLAŞIM:

DOLAŞIM VE VÜCUDUN SAVUNULMASI AÇIK DOLAŞIM: DOLAŞIM VE VÜCUDUN SAVUNULMASI Çok hücreli organizmalarda besin ve oksijenin hücrelere iletilmesi ile boşaltım maddelerinin vücut dışına atılması taşıma ve dolaşım sistemleriyle yapılır. Yüksek yapılı

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2017 2018 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU (23 EKİM 2017 08 ARALIK 2017) DERS PROGRAMI DEKAN DEKAN YRD. DEKAN

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 ADIM ADIM YGS LYS 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 EMBRİYONUN DIŞINDA YER ALAN ZARLAR Zigotun gelişmesi ardından oluşan embriyo; sürüngen, kuş ve memelilerde

Detaylı

7 Solunum Sistemi Fizyolojisi

7 Solunum Sistemi Fizyolojisi ÜNİTE 7 Solunum Sistemi Fizyolojisi Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Solunum sisteminin temel fonksiyonlarını, Solunum sisteminin fizyolojik anatomisini, Kanda oksijen ve karbondioksit taşınmasını,

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Solunum Sisteminin Temel Anatomisi Burun veya ağız Farinks Larinks Trakea Bronşlar Bronşioller Alveoller İletim bölgesi: gaz değişimine katılmayan ağız, burun, larinks, trakea,

Detaylı

Omurgalılarda Boşaltım Organı (Böbrekler) Pronefroz böbrek tipi balıkların ve kurbağaların embriyo devrelerinde görülür.

Omurgalılarda Boşaltım Organı (Böbrekler) Pronefroz böbrek tipi balıkların ve kurbağaların embriyo devrelerinde görülür. Omurgalılarda Boşaltım Organı (Böbrekler) Omurgalıların boşaltım organları böbreklerdir. Ancak omurgalılarda pronefroz, mezonefroz ve metanefroz olmak üzere üç tip böbreğe rastlanır. Pronefroz böbrek tipi

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan. Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ İ İ İ Düz Kas Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.net net Düz Kas Kalp kası İskelet kl kası Düz kas Düz Kas Düz

Detaylı

Bio 103 Gen. Biyo. Lab. 1

Bio 103 Gen. Biyo. Lab. 1 GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI 4. Laboratuvar: KAN DOKU Kan dokusunun görevleri 1 Kan dokusunun yapı elemanları 2 Kan grupları 12 İnce yayma kan preparatı tekniği 15 1. GİRİŞ Kan doku, atardamar, toplardamar

Detaylı

A BÖLÜMÜ NÜ DEĞERLENDİRELİM

A BÖLÜMÜ NÜ DEĞERLENDİRELİM A BÖLÜMÜ NÜ EĞERLENİRELİM A. Aşağıdaki resimde numaralar ile gösterilen bölümlerin neler olduğunu ve bu bölümlerin görevlerini noktalı yerlere kısaca yazınız. 1... 1 2 3............... 2 3...... B. Aşağıda

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

ÜNİTE 11 HÜCRELERDE İLETİŞİM

ÜNİTE 11 HÜCRELERDE İLETİŞİM ÜNİTE 11 HÜCRELERDE İLETİŞİM MBG 111 BİYOLOJİ I Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Hücreler Arası İletişime Genel Bakış Hücreler arası iletişimde bazı hücrelerin konuşması bazı hücrelerinde konuşulanı

Detaylı

A. Aşağıdaki destek ve hareket sistemi ile ilgili verilen kavram ağını uygun şekilde doldururunuz.

A. Aşağıdaki destek ve hareket sistemi ile ilgili verilen kavram ağını uygun şekilde doldururunuz. VÜCUDUMUZDA SİSTEMLER ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI /11/2017 A. Aşağıdaki destek ve hareket sistemi ile ilgili verilen kavram ağını uygun şekilde doldururunuz. Kas Sistemi Destek ve Hareket

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 39 İNSANDA DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ 3 KAS SİSTEMİ

11. SINIF KONU ANLATIMI 39 İNSANDA DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ 3 KAS SİSTEMİ 11. SINIF KONU ANLATIMI 39 İNSANDA DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ 3 KAS SİSTEMİ KAS SİSTEMİ Hayvanların çoğunda hareket, özelleşmiş kas hücrelerinin kasılmasıyla meydana gelir. Kaslar, vücudun şeklinin korunmasında

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 27. ADIM HÜCRE 4- HÜCRE ZARINDAN MADDE GEÇİŞLERİ

ADIM ADIM YGS-LYS 27. ADIM HÜCRE 4- HÜCRE ZARINDAN MADDE GEÇİŞLERİ ADIM ADIM YGS-LYS 27. ADIM HÜCRE 4- HÜCRE ZARINDAN MADDE GEÇİŞLERİ Hücre zarı canlıdır ve seçici-geçirgendir. Bu özelliği nedeniyle bazı maddeler hücre zarından geçebilirken bazı maddeler geçemez. Hücre

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2012 2013 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOLAŞIM VE SOLUNUM SİSTEMLERİ DERS KURULU (12 KASIM 2012 21 ARALIK 2012) DERS PROGRAMI DEKAN DEKAN YRD. DEKAN

Detaylı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı Hücrenin fiziksel yapısı HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücreyi oluşturan yapılar Hücre membranı yapısı ve özellikleri Hücre içi ve dışı bileşenler Hücre membranından madde iletimi Vücut sıvılar Ozmoz-ozmmotik basınç

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ. Dr. Güvenç Görgülü

DOLAŞIM SİSTEMİ. Dr. Güvenç Görgülü DOLAŞIM SİSTEMİ Dr. Güvenç Görgülü Dolaşım sistemi kalp ve damarların oluşturduğu bir sistemdir. Bu sistemde kalp merkezde yerleşmiş olup, damarlar kalpten çıkıp, kalbe tekrar geri dönen kapalı bir boru

Detaylı

KALP & DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ. Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN

KALP & DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ. Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN KALP & DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN KALP FİZYOLOJİSİ 2 Kalp Fonksiyonları Kan damarları yoluyla oksijeni ve bağırsaklarda emilen besin maddelerini dokulara iletir Metabolizma sonucu oluşan

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 43 SİNDİRİM SİSTEMİ 2 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI

11. SINIF KONU ANLATIMI 43 SİNDİRİM SİSTEMİ 2 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI 11. SINIF KONU ANLATIMI 43 SİNDİRİM SİSTEMİ 2 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI 4) Mide Tek gözlü torba şeklinde olan, kaburgaların ve diyaframın altında karın boşluğunun sol üst bölgesinde, yemek borusu ve ince

Detaylı