Türkiye Kalkınma Bankası Yayını İÇİNDEKİLER. TEMMUZ EYLÜL 2010 Sayı : 57 TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. MAKALE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiye Kalkınma Bankası Yayını İÇİNDEKİLER. www.kalkinma.com.tr. TEMMUZ EYLÜL 2010 Sayı : 57 TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. MAKALE"

Transkript

1 Türkiye Kalkınma Bankası Yayını TEMMUZ EYLÜL 2010 Sayı : 57 TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. Adına Sahibi Abdullah ÇELİK Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdür İÇİNDEKİLER BASINDA KALKINMA Yazı İşleri Sorumlusu Necdet ŞAHİNKÜÇÜK Eğitim ve Halkla İlişkiler Müdürü Yayına Hazırlık Mehmet Ali TOPRAKOĞLU Yazışma Adresi Dergide yayınlanan bütün yazılar kaynak gösterilerek iktibas edilebilir. Bu dergi ücretsizdir. Dergimizde yayınlanan yazılardaki bilgi ve görüşlerin sorumluluğu yazarlara aittir. e-dergi OLARAK YAYINLANMAKTADIR. DÜNYA BANKASI NDAN KOBİ LER İÇİN 500 MİLYON DOLAR KREDİ (MİLLİYET) 2 DÜNYA BANKASI NDAN KOBİLER İÇİN 500 MİLYON DOLARLIK KREDİ (ANKA) 2 KOBİ LERE 500 MİLYON DOLAR CANSUYUNA ONAY (DÜNYA) 3 DÜNYA BANKASI NDAN KOBİ LERE 500 MİLYON DOLAR KREDİ (ZAMAN) 3 DÜNYA BANKASI NDAN İKİNCİ KUŞAK KOBİ LER İÇİN 500 MİLYON DOLAR (HÜRRİYET) 4 DÜNYA BANKASI NDAN KOBİ LERE 500 MİLYON DOLARLIK KREDİ (VATAN) 4 KOBİ LERE KREDİ OLANAKLARI ANLATILDI (ÇORUM KENT HABER) 5 KALKINMA BANKASI'NA 50 MİLYON AVRO KOBİ KREDİSİ (ANDOLU AJANSI) 6 AKKB'DEN KALKINMA BANKASI NA 50 MİLYON EUROLUK KOBİ KREDİSİ (ANKA) 7 KREDİLERDE YARIŞ NEFES NEFESE (DÜNYA) 7 ZORLU ENERJİ YE KALKINMA BANKASI DAN 23 MİLYON DOLARLIK ENERJİ VERİMLİLİĞİ KREDİSİ (ANKA) 8 ZORLU ENERJİYE, TKB DEN KREDİ ALDI, ÖNCE VERİMLİLİK DEDİ.(DÜNYA) 9 ZORLU ENERJİ YE 23 MİLYON DOLARLIK ENERJİ VERİMLİLİĞİ KREDİSİ. (VATAN) 9 ZORLU YILBAŞINDA RUSYA DA ELEKTİRİK ÜRETİMİNE BAŞLIYOR. (AKŞAM) 10 ZORLU ENENERJİ YE TKB DEN 23 MİLYON DOLARLIK KREDİ. (MİLLİYET) 11 ZORLU KREDİYİ ALDI, ENERJİDE YENİ DURAK MOSKOVA OLDU. (SABAH) 11 ZORLU, DÜNYANIN ENERJİSİ İÇİN KALKINMA BANKASI İLE ANLAŞTI. (TÜRKİYE) 12 KALKINMADAN ÇALIK HOLDİNG E 34 MİLYON EURO YENİLENEBİLİR ENERJİ KREDİSİ YILINDA KÜRESEL ENERJİ TALEBİNDE YILLIK %1.6 ARTIŞ BEKLENİYOR. (ENERJİ DÜNYASI) 15 MAKALE İMALAT SANAYİNDE DIŞ TİCARET, NET İTHALATÇI VE İHRACATÇI SEKTÖRLER, REKABET GÜCÜ VE ENDÜSTRİ-İÇİ TİCARET 17 ENERJİ SEKTÖRÜNDE GELİŞMELER 34 EĞİTİM VE HALKLA İLİŞKİLER FAALİYETLERİ BANKACILIKTA KREDİ PAZARLAMA VE SATIŞ TEKNİKLERİ 40 OKUL ÖNCESİ EĞİTİM PROGRAMI GELİŞTİRME SEMİNERİ 41 BANKA DIŞI KURULUŞLARCA DÜZENLENEN EĞİTİMLER 42 YURT İÇİ KURULUŞLARCA DÜZENLENEN SEMİNERLER 42 PAKİSTAN A YARDIM KAMPANYASI 43 1

2 BASINDA Kalkınma MİLLİYET// DÜNYA BANKASI NDAN KOBİ LER İÇİN 500 MİLYON DOLAR KREDİ Dünya Bankası ndan, Türkiye Kalkınma Bankası, Ziraat Bankası ve Vakıfbank a, İkinci Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ) Finansmana Erişimi Projesi için 500 milyon dolar tutarında kredi sağlandı. Hazine Müsteşarlığı ndan yapılan açıklamaya göre, Hazine geri ödeme garantisi altındaki kredi 15 Haziran 2010 tarihinde Dünya Bankası İcra Direktörleri Kurulu tarafından onaylandı, kredi ve garanti anlaşmaları da bugün imzalandı. Açıklamaya göre kredi kapsamında, Türkiye Kalkınma Bankası 100 milyon dolar, Ziraat Bankası - na ve Vakıfbank 200 er milyon dolar tutarında krediyi KOBİ lere, yatırım ve işletme sermayesi ile finansal kiralama ihtiyaçlarının finansmanı için kullandıracak. Kredinin en az yüzde 25 i de kalkınmada öncelikli yörelerde kullandırılacak. ANKA /

3 BASINDA Kalkınma DÜNYA/ ZAMAN /

4 BASINDA Kalkınma HÜRRİYET/ VATAN/

5 BASINDA Kalkınma Çorum Kent Haber /

6 BASINDA Kalkınma ANADOLU AJANSI / KALKINMA BANKASI'NA 50 MİLYON AVRO KOBİ KREDİSİ Kalkınma Bankası ve Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası arasında, 50 milyon avro tutarında KOBİ Kredi Anlaşması imzalandı. Kalkınma Bankası'ndan yapılan yazılı açıklamaya göre, bankanın apeks uygulamalarına sürdürülebilir kaynak sağlamak amacı ile Hazine Müsteşarlığı ve Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası nezdinde yapılan girişimlerin sonucu olarak, ''Türkiye'de istihdam yaratılması ve KOBİ'lerin rekabet gücünün artırılması'' amacıyla hazırlanan proje kapsamında, Hazine Müsteşarlığı garantörlüğünde Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası ile bugün 50 milyon avro tutarında AKKB APEKS-KOBİ kredi anlaşması imzalandı. Açıklamaya göre, 2004 yılından bugüne kadar Kalkınma Bankası, muhtelif sözleşmelerle Dünya Bankası, Avrupa Yatırım Bankası, Fransız Kalkınma Ajansı, Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası, İslam Kalkınma Bankası gibi uluslararası finansman kuruluşlarından 470 milyon avro ve 350 milyon dolar kaynak sağlandı. Yeni sözleşme ile sağlanan toplam kaynak tutarı avro bazında 520 milyon avroya ulaşacak. Uzun vadeli olan kredi, Banka tarafından değişken faizli olarak kullanılacak yılında küçük ölçekli işletmelere ulaşmak amacıyla ticari bankaların aracılık hizmeti kullanılarak toptan bankacılık uygulamaları geliştiren bankanın Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası ndan sağlamış olduğu kaynağı da KOBİ'lerin finansmana erişimlerini kolaylaştırarak kalkınmalarını sağlamak amacıyla yine ticari bankaların aracılığından yararlanarak kullandıracak. Açıklamada, Türkiye'nin kalkınmasına yönelik olarak Bankanın, bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da yapacağı kredi anlaşmalarıyla yatırımcının yanında olmaya devam edeceği belirtildi. 6

7 BASINDA Kalkınma ANKA / DÜNYA /

8 BASINDA Kalkınma ANKA 15 EYLÜL

9 BASINDA Kalkınma DÜNYA 15 EYLÜL 2010 VATAN 15 EYLÜL

10 BASINDA Kalkınma AKŞAM 15 EYLÜL

11 BASINDA Kalkınma MİLLİYET 15 EYLÜL EYLÜL 2010 SABAH 11

12 BASINDA Kalkınma TÜRKİYE 15 EYLÜL

13 BASINDA Kalkınma KALKINMADAN ÇALIK HOLDİNG E 34 MİLYON EURO YENİLENEBİLİR ENERJİ KREDİSİ Çalık Holding, Türkiye Kalkınma Bankası ile 34 milyon euro tutarında yenilenebilir enerji kredisi anlaşması imzaladı. Kredi, Rize nin Güneysu ilçesinde inşa edilmekte olan Adacami Hidroelektrik Santrali nin (HES) finansmanında kullanılacak. Çalık Holding iştiraklerinden Adacami Enerji Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş, Türkiye Kalkınma Bankası ile 34 milyon euro tutarında yenilenebilir enerji kredisi anlaşması imzaladı. 28 Eylül Salı günü Çalık Holding de gerçekleştirilen imza törenine; Çalık Holding CEO su Berat Albayrak ve Türkiye Kalkınma Bankası Genel Müdürü Abdullah Çelik ile banka yetkilileri katıldı. Kredinin vadesi, 3 yılı ödemesiz 12 yıl olarak belirlendi. Sera gazı salınımına engel Çalık Holding CEO su Berat Albayrak, kredinin Rize nin Güneysu ilçesinde yatırımına başlanan 28,80 MW lık Adacami Hidroelektrik Santrali nin (HES) finansmanında kullanılacağını, yatırımın 2012 yılında tamamlanarak devriye alınacağını ve tesisin yıllık 119 Milyon KWH elektrik enerjisi üreterek milli ekonomiye katkı sağlayacağını belirtti. Albayrak, çevreye duyarlı tesisin devreye girmesiyle yıllık 67 bin ton karbon salınımının önüne geçileceğini vurguladı. 13

14 BASINDA Kalkınma Çalık Holding CEO su Berat Albayrak ayrıca elektrik üretimi ile ilgili yatırımların Çalık Grubunun öncelikli hedeflerinden biri olduğunu belirterek, Dünyanın sayılı ekonomileri arasında yer alan Türkiye, sürekli artan enerji ihtiyacını ağırlıklı olarak dış kaynaklardan sağlıyor. Son yıllarda sayıları hızla artan HES projeleri, ülkemizin ithal yakıt bağımlılığını azaltıyor. Sera gazı salımına neden olmadığı için de çevre ve hava kirliliği açısından büyük önem taşıyor dedi. Sektöre 1 milyar 39 milyon TL lik destek Türkiye Kalkınma Bankası Genel Müdürü Abdullah Çelik, bugüne kadar 100 den fazla yenilenebilir enerji projesinin değerlendirilerek, toplam MW gücünde 66 adet projenin kredilendirildiğini, tahsis edilen kredilerden 1 milyar 39 milyon TL sinin sözleşmeye bağlandığını belirtti. Çelik, 8 HES, bir jeotermal ve bir çöp gazından elektrik üreten tesisin üretime geçtiğini, 2010 yılı sonuna kadar 10 tesisin daha üretime geçmesini beklediklerini ifade etti. Abdullah Çelik, ülkemizdeki elektrik üretiminin %60 oranında ithal edilen kaynaklardan gerçekleştirildiğini belirterek, sürdürülebilir kalkınma anlayışı içinde dışa bağımlı olmayan kaynaklardan yapılacak enerji üretimine yönelik yatırımlara, yurt dışından temin edilen uzun vadeli uygun kaynakların, uygun vade ve maliyet ile yenilenebilir enerji projelerine aktarmak suretiyle bir kamu bankası olarak Türkiye enerji sektörünün gelişimine katkı sağlamaya devam edeceklerini belirtti Toplam maliyeti 44 milyon euro Yapımına Aralık 2009 da başlanan ve yaklaşık 2,5 yılda tamamlanacak Adacami HES in toplam maliyeti KDV dahil 44 milyon euro olacak. 250 kişinin inşaatında görev aldığı HES sayesinde, yaklaşık 53 bin kişilik bir yerleşim alanının elektrik ihtiyacı karşılanacak. 14

15 BASINDA Kalkınma ENERJİ DÜNYASI / TEMMUZ-AĞUSTOS

16 BASINDA Kalkınma 16

17 B.Ali EŞİYOK-Kd. Uzman Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü İMALAT SANAYİNDE DIŞ TİCARET, NET İTHALATÇI VE İHRACATÇI SEKTÖRLER, REKABET GÜCÜ VE ENDÜSTRİ-İÇİ TİCARET Giriş Bir ülkenin kalkınma sürecinde en temel, en stratejik sektörlerin başında imalat sanayi gelmektedir. Başka bir anlatımla, ticarete konu olan sektörlerin başında gelen imalat sanayi ülkenin uzun dönemdeki kalkınma potansiyelini etkileyen, en dinamik sektörlerin başında gelmektedir. Bu çerçevede değerlendirildiğinde, imalat sanayinin iç ve dış pazarlarda rakip ülkeler karşısında rekabet gücünü koruması ve giderek artırması dış açık ekonominin işlerliği açısından zorunludur. Türkiye gibi sanayileşmede önemli mesafeler kat etmiş, ancak henüz gelişmiş ülkelerin kalkınma seviyesini yakalayamamış bir ekonomide imalat sanayine yönelik izlenecek politikalar ülkenin uzun dönemdeki kalkınmasını belirleyecek en temel tercih olacaktır. Bu çalışmada seçilmiş dış ticaret parametreleri çerçevesinde imalat sanayinde meydana gelen gelişmelerin analizi hedeflenmektedir. Bu bağlamda kullandığımız belli başlı dış ticaret parametreleri şunlardır: İhracat, ithalat, ihracat payları, ithalat payları, net ithalatçı sektörler, net ihracatçı sektörler, rekabet gücü ve endüstri-içi ticaret. Dış ticaret parametreleri analiz edilirken, TÜİK in verilerinden hareketle, sektörler faktör kullanım yoğunluklarına göre tasnif edilmiş, dış ticaretin profili yapısal bir çerçevede değerlendirilmiştir. İmalat sanayinde dış ticaretin analizini hedefleyen bu çalışma 5 bölüm altında incelenmiştir. Yazının birinci bölümünde imalat sanayi ithalatı ve ihracatında meydana gelen gelişmeler irdelenirken, izleyen ikinci bölümün konusunu net ithalatçı ve ihracatçı sektörlerin belirlenmesi oluşturmaktadır. İmalat sanayinin rekabet gücünde meydana gelen gelişmeler üçüncü bölümde incelenirken, günümüz ekonomilerinde giderek belirginleşmeye başlayan endüstri-içi olgusu dördüncü bölümde çözümlenmektedir. Beşinci ve son bölümde ise çalışmanın bulgularına yer verilmiştir. 1.İMALAT SANAYİ DIŞ TİCARETİ Bu bölümün konusunu faktör kullanım yoğunlukları 1 çerçevesinde, ticarete konu olan sektörlerin başında gelen imalat sanayine ilişkin ihracat ve ithalat parametrelerinin incelenmesi oluşturmaktadır. 1.1.İmalat Sanayi İthalatı İmalat sanayinde ithalatın gelişmesini gösteren Tablo 1 verileri incelendiğinde, 2006 yılında 110,4 milyar USD olan imalat sanayi ithalat değerinin, 2008 yılında 150,3 milyar USD dolara yükseldiği, anacak 2008/2009 krizinin etkisi ile birlikte hızla düşerek 2006 seviyesine gerilediği izlenmektedir. 1 Faktör kullanım yoğunlarının tasnifine ilişkin olarak bkz. OECD (1996). 17

18 Tablo 1: Faktör Kullanım Yoğunluklarına Göre İthalat Değerleri (SITC, Rev.3) Hammadde Yoğun Sanayiler 12, , , , Gıda Ürünleri ve İçecek 2, , , , Tütün Ürünleri Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Yap. M Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar 7, , , , Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler 1, , , , Ölçek Yoğun Sanayiler 57, , , , Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb Plastik ve Kauçuk Ürünleri 2, , , , Kimyasal Madde ve Ürünler 19, , , , Ana Metal Sanayi 17, , , , Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar 13, , , , Kağıt ve Kağıt Ürünleri 2, , , , Diğer Ulaşım Araçları 2, , , , Emek Yoğun Sanayiler 10, , , , Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler 1, , , , Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç) 2, , , , Giyim Eşyası 962 1, , , Tekstil Ürünleri 4, , , , Dabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Saraciye ve Ayakkabı 1, , , Farklılaştırılmış ve Bilim Bazlı Sektörler 29, , , , Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat 14, , , , Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makinaları 2, , , , Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Mekina ve Cihazlar 4, , , , Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları 4, , , , Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat 2, , , , Kaynak: TÜİK den hareketle oluşturuldu. Faktör kullanım yoğunluklarına göre imalat sanayinde ithalatın gelişimi incelendiğinde (Tablo 1), ülkemizin ithalatında en temel sektör grubunu ölçek yoğun sanayilerin oluşturduğu görülmektedir. Buna göre, ölçek yoğun sanayiler ithalatı 2006 yılında 57,7 milyar USD düzeyinde gerçekleşirken, 2008 yılında 79,2 milyar USD ye yükselmiş, ancak dünya ve Türkiye ekonomisinde yaşanan kriz nedeniyle 2009 yılında ithalat değeri önemli ölçüde düşerek 2006 yılının dahi altına düşmüştür. Ülkemizin ithalatında ölçek yoğun sektörler grubu dışında ikinci temel kategoriyi farklılaştırılmış ve bilim bazlı mallar oluşturmaktadır. Farklılaştırılmış ve bilim bazlı sektörlerin 2006 yılında yaklaşık 29,9 milyar USD olan ithalat değerinin 2008 yılında 36,4 milyar USD düzeyine çıktıktan sonra 2009 yılında tekrar düşerek 29,6 milyar USD ye gerilediği görülmektedir. 18

19 Sektörel düzeyde ithalat değerleri incelendiğinde, ölçek yoğun sektörler kategorisinde yer alan kimyasal madde ve ürünler sektörünün 2009 yılı değerlerine göre 21,3 milyar USD ile ilk sırada yer aldığı, bu sektörü yaklaşık 13,3 milyar USD ile ana metal sanayinin izlediği görülmektedir. Ülkemizin ithalatında kimyasal madde ve ürünler, ana metal sanayi ile birlikte öne çıkan diğer temel bir sektör olarak da makine ve teçhizat sektörü tespit edilmiştir verilerine göre söz konusu sektörlere ilişkin ithalat değeri yaklaşık 12,5 milyar USD olarak tespit edilmiştir. Söz konusu bu sektörleri petrol ve petrol ürünleri ve motorlu kara taşıtları izlemektedir. Tabloda dikkat çeken gelişmelerden birisi de geleneksel sektörlerin ithalatında gözlenen gelişmede izlenmektedir. Buna göre 2009 yılında gıda ürünleri sektöründe yaklaşık 2.9 milyar USD civarında bir ithalat yapılırken, tekstil ürünlerinde 4,3 milyar USD ve giyim eşyasında 1,8 milyar USD civarında bir ithalat yapılmıştır. 1.2.İthalat Payları Faktör kullanım yoğunluklarına göre ölçek yoğun sektörlerin yıllık ortalama ithalat payı %51.7 oranında tespit edilirken, bu grubu %26.1 oranı ile farklılaştırılmış ve bilim bazlı sektör grubu izlemiştir. Hammadde yoğun sektörlerin yıllık ortalama ithalat payı %12.3 oranında tespit edilirken, emek yoğun sektörlerin ithalat payı %9.9 oranında tespit edilmiştir. Tablo 2: Faktör Kullanım Yoğunluklarına Göre İthalat Payları (%)(SITC, Rev.3) Ort Hammadde Yoğun Sanayiler Gıda Ürünleri ve İçecek Tütün Ürünleri Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Yapılan Mad Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler Ölçek Yoğun Sanayiler Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb Plastik ve Kauçuk Ürünleri Kimyasal Madde ve Ürünler Ana Metal Sanayi Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar Kağıt ve Kağıt Ürünleri Diğer Ulaşım Araçları Emek Yoğun Sanayiler Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç) Giyim Eşyası Tekstil Ürünleri Dabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Saraciye ve Ayakkabı Farklılaştırılmış ve Bilim Bazlı Sektörler Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makinaları Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Mekina ve Cihazlar Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat Kaynak: TÜİK verilerinden hareketle kendi hesaplamamız. 19

20 Yıllık ortalama değerlere göre ithalat payı sıralamasında %18.2 oranı ile kimyasal madde ve ürünler sektörü öne çıkarken, bu sektörü %15.6 pay ile ana metal sanayi izlemiştir. Makine ve teçhizat ithalatının toplam imalat sanayi ithalatı içerisindeki yıllık ortalama payı %12.1 oranında tespit edilirken, motorlu kara taşıtlarının ithalat payı %10.8, petrol ve petrol ürünlerinin yıllık ortalama payı ise %8.2 oranında tespit edilmiştir. 1.3.İhracat Faktör kullanım yoğunluklarına göre ülkemizin ihracatını gösteren Tablo 3 verileri göz önüne alındığında, ülkemizin ihracatında ölçek ve emek yoğun sektörlerin temel iki kategoriyi oluşturdukları, farklılaştırılmış ve bilim bazlı sektörlerin toplam ihracat içerisindeki payının henüz 20 milyar USD düzeylerine çıkamadığı izlenmektedir verileri göz önüne alındığında, ölçek yoğun sektörlerin toplam ihracat değeri 39,9 milyar USD civarında tespit edilirken, bu sektör grubunu yaklaşık 27 milyar USD ile emek yoğun sektörler izlemiştir yılında hammadde yoğun sektörlerde 14 milyar USD ihracat gerçekleştirilirken, farklılaştırılmış ve bilim bazlı sektörlerin toplam ihracat değeri 14,5 milyar USD düzeyinde tespit edilmiştir. Tablo 3: İmalat Sanayi İhracatı (SITC, Rev.3) Hammadde Yoğun Sanayiler 11, , , , Gıda Ürünleri ve İçecek 4, , , , Tütün Ürünleri Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Yapılan M Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar 3, , , , Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler 2, , , , Ölçek Yoğun Sanayiler 31, , , , Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb Plastik ve Kauçuk Ürünleri 3, , , , Kimyasal Madde ve Ürünler 3, , , , Ana Metal Sanayi 9, , , , Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar 12, , , , Kağıt ve Kağıt Ürünleri , Diğer Ulaşım Araçları 2, , , , Emek Yoğun Sanayiler 25, , , , Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler 2, , , , Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç) 3, , , , Giyim Eşyası 10, , , , Tekstil Ürünleri 9, , , , Dabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Saraciye ve Ayakkabı Farklılaştırılmış ve Bilim Bazlı Sektörler 12, , , , Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat 6, , , , Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makinaları Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Mekina ve Cihazlar 2, , , , Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları 3, , , , Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat Kaynak: TÜİK verilerinden hareketle kendi hesaplamamız. 20

21 1.4.İhracat Payları Faktör kullanım yoğunluklarına göre ihracat paylarını gösteren bulgular incelendiğinde (Tablo 4), yılları arasında ölçek yoğun sanayilerin toplam ihracat içerisindeki payı yıllık ortalama % 41.5 oranında tespit edilirken, emek yoğun sanayilerin yıllık ortalama payı %29.1 oranında tespit edilmiştir. Hammadde yoğun ve farklılaştırışmış ve bilim bazlı sektörlerin yıllık ortalama ihracat payları bir birine yakın oranlarda gerçekleşerek sırasıyla %14.4 ve % 14.9 oranlarında tespit edilmiştir. Faktör kullanım yoğunluklarına göre sektörel ihracat payları sıralamasında motorlu kara taşıtları ve römork sektörü yıllık ortalama %14.4 oranı ile ilk sırada yer alırken, bu sektörü %14.4 sektör payı ile ana metal sanayi sektörü izlemiştir. Ölçek yoğun sanayiler kategorisinde yer alan bu iki sektörü, emek yoğun sektör kategorisinde yer alan giyim eşyası ve tekstil ürünleri sektörleri yıllık ortalama % 10.9 ve %10.3 sektör payları ile izlemiştir. Bu sektörler dışında kalan hiçbir sektörün ihracat payı %10 oranını aşamamış, bu sektörlerden sonra en yüksek ihracat payına sahip makine ve teçhizat ihracatının ihracat payı ise %7.9 oranı ile sınırlı kalmıştır. Tablo 4: Faktör Kullanım Yoğunluklarına Göre İhracat Payları (%)(SITC, Rev.3) Ort Hammadde Yoğun Sanayiler Gıda Ürünleri ve İçecek Tütün Ürünleri Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Yapılan M Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler Ölçek Yoğun Sanayiler Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb Plastik ve Kauçuk Ürünleri Kimyasal Madde ve Ürünler Ana Metal Sanayi Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar Kağıt ve Kağıt Ürünleri Diğer Ulaşım Araçları Emek Yoğun Sanayiler Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç) Giyim Eşyası Tekstil Ürünleri Dabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Saraciye ve Ayakkabı Farklılaştırılmış ve Bilim Bazlı Sektörler Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makinaları Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Mekina ve Cihazlar Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat Kaynak: TÜİK verilerinden hareketle kendi hesaplamamız. 21

22 2.İMALAT SANAYİNDE NET İHRACATÇI VE NET İTHALATÇI SEKTÖRLER Bu bölümde imalat sanayinde net ihracatçı ve net ithalatçı sektörlerin ortaya konması amaçlanmaktadır. Başka bir anlatımla, ilgili sektördeki dış ticaret dengesinden hareketle net ihracatçı ve net ithalatçı sektörlerin ortaya konması hedeflenmektedir. Tablo 5:Faktör Kullanım Yoğunluklarına Göre İmalat Sanayinde Net İhracatçı ve Net İthalatçı Sektörler (SITC, Rev.3) Hammadde Yoğun Sanayiler -1, , , Gıda Ürünleri ve İçecek 1, , , , Tütün Ürünleri Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Y.Mad Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Y.. -4, , , , Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler 1, , , ,621.4 Ölçek Yoğun Sanayiler -26, , , , Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb Plastik ve Kauçuk Ürünleri , , Kimyasal Madde ve Ürünler -16, , , , Ana Metal Sanayi -7, , , , Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar , , , Kağıt ve Kağıt Ürünleri -1, , , , Diğer Ulaşım Araçları Emek Yoğun Sanayiler 15, , , , Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç) , , , Giyim Eşyası 9, , , , Tekstil Ürünleri 5, , , , Dabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Saraciye ve Ayakkabı Farklılaştırılmış ve Bilim Bazlı Sektörler -17, , , , Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat -8, , , , Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makinaları -2, , , , Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Mekina ve Cihazlar -2, , , , Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları -1, , , , Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat -2, , , ,757.5 İMALAT TOPLAMI -30, , , ,536.5 Kaynak ve Notlar: TÜİK den hareketle kendi hesaplamamız. Negatif değere sahip sektörler net ithalatçı, pozitif değere sahip sektörler ise net ihracatçı sektörleri oluşturmaktadır. Faktör kullanım yoğunluklarına göre imalat sanayinde net ihracatçı ve net ithalatçı sektörler incelendiğinde, ülkemizin esas olarak farklılaştırılmış ve bilim bazlı sektörlerde net ithalatçı, emek yoğun sektörlerde ise net ihracatçı olduğu görülmektedir. Ölçek yoğun ve hammadde yoğun sanayiler kategorisinde ülkemiz net ithalatçı olmakla birlikte, bu gruplar içerisinde bazı sektörlerde net ihracatçı olduğu izlenmektedir. Örneğin ölçek yoğun sanayiler kategorisinde yer alan plastik ve kauçuk sektöründe, ana metal sanayinde ve motorlu kara taşıtları sektörleri net ihracatçı gözükmektedir. Başka bir anlatımla, ülkemizin katma değeri yüksek bazı sektörlerde de giderek net ihracatçı olduğu izlenmektedir. 22

23 2006, 2007,2008 ve 2009 yıllarının toplamı olarak faktör kullanım yoğunluklarına göre net ithalatçı ve net ihracatçı sektörleri gösteren Tablo 6 verileri incelendiğinde, ülkemizin ölçek yoğun sektörlerde 93,4 milyar USD, farklılaştırılmış ve bilim bazlı mallarda 71,7 milyar USD ve hammadde yoğun sektörlerde 4,1 milyar USD net ithalatçı olduğu, sadece emek yoğun sektörlerde 65,6 milyar USD net ihracatçı olduğu izlenmektedir. Tablo 6: Faktör Kullanım Yoğunluklarına Göre Net İthalatçı ve Net İhracatçı Sektörler ( Toplamı) (SITC, Rev.3) Hammadde Yoğun Sanayiler -4, Gıda Ürünleri ve İçecek 10, Tütün Ürünleri Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Y.Mad. -1, Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar -22, Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler 8,627.9 Ölçek Yoğun Sanayiler -93, Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb. -1, Plastik ve Kauçuk Ürünleri 3, Kimyasal Madde ve Ürünler -74, Ana Metal Sanayi -20, Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar 7, Kağıt ve Kağıt Ürünleri -7, Diğer Ulaşım Araçları Emek Yoğun Sanayiler 65, Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler 2, Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç) 6, Giyim Eşyası 37, Tekstil Ürünleri 21, Dabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Saraciye ve Ayakkabı -2,550.9 Farklılaştırılmış ve Bilim Bazlı Sektörler -71, Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat -29, Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makinaları -10, Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Mekina ve Cihazlar -9, Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları -10, Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat -11,878.5 İMALAT TOPLAMI -103,590.2 Kaynak: TÜİK verilerinden hareketle kendi hesaplamamız. 23

24 Tablo 7:İmalat Sanayinde Net İthalatçı ve Net İhracatçı Sektörler İmalat Sanayinde Net İhracatçı Sektörler Gıda Ürünleri ve İçecek Tütün Ürünleri Tekstil Ürünleri Giyim Eşyası Plastik ve Kauçuk Ürünleri Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç) Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler İmalat Sanayinde Net İthalatçı Sektörler Tabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Saraciye ve Ayakkabı Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Yap. M Kağıt ve Kağıt Ürünleri Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb. Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar Kimyasal Madde ve Ürünler Ana Metal Sanayi Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makineleri Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Makine ve Cihazlar Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat Diğer Ulaşım Araçları Kaynak: Tablo 6 dan hareketle oluşturuldu yıllarının toplamı olarak imalat sanayinde 13 sektör net ithalatçı sektör olarak belirlenirken, 9 sektör net ihracatçı sektör olarak tespit edilmiştir yıllarında net ithalatçı sektörlerin toplam ithalat değeri 202 milyar USD düzeyinde iken, net ihracatçı sektörlerin toplam ihracat değeri yaklaşık 99 milyar USD düzeyinde tespit edilmiştir. İmalat sanayinde net ithalatçı sektörleri gösteren Tablo 8 verileri incelendiğinde kimyasal madde ve ürünler net ithalat sıralamasında ilk sırada yer alırken, bu sektörü makine ve teçhizat sektörü, petrol ürünleri sektörü izlemektedir. Ana metal sanayi, tıbbi aletler, bilgi işlem makineleri, haberleşme cihazları, elektrikli makineler, kâğıt ve kağıt ürünleri diğer önemli net ithalatçı sektörleri oluşturmaktadır. Başka bir anlatımla, ihracatçı gibi görünen birçok sektörün esasında net ithalatçı olduğu izlenmektedir. 24

25 Tablo 8: Yıllık Ortalama Değerlere Göre Net İthalatçı Sektörler Net İthalatçı Sektörler (Sıralı) Kimyasal Madde ve Ürünler -74, Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat -29, Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar -22, Ana Metal Sanayi -20, Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat -11, Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makinaları -10, Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları -10, Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Mekina ve Cihazlar -9, Kağıt ve Kağıt Ürünleri -7, Dabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Saraciye ve Ayakkabı -2, Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb. -1, Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Yapılan Mad. -1, Diğer Ulaşım Araçları Net İthalat Toplamı -202, Kaynak: TÜİK verilerinden hareketle kendi hesaplamamız. Net ihracatçı sektörleri gösteren veriler incelendiğinde ise (Tablo 9), ülkemizin geleneksel ürünler (giyim,tekstil ve gıda) ile birlikte son yıllarda motorlu kara taşıtları, metal eşya sanayi, metalik olmayan diğer mineral ürünler, plastik ve kauçuk ürünleri ve mobilya sektörlerinde de net ihracatçı oldukları izlenmektedir. Tablo 9: Yıllık Ortalama Değerlere Göre Net İhracatçı Sektörler Net İhracatçı Sektörler (Sıralı) Giyim Eşyası 37, Tekstil Ürünleri 21, Gıda Ürünleri ve İçecek 10, Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler 8, Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar 7, Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç) 6, Plastik ve Kauçuk Ürünleri 3, Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler 2, Tütün Ürünleri Net İhracat Toplamı 98, Kaynak: TÜİK verilerinden hareketle kendi hesaplamamız. 25

26 3.REKABET GÜCÜ Bu bölümde imalat sanayinin rekabet gücünde meydana gelen gelişmelerin analizi hedeflenmektedir. İhracata dayalı bir model çerçevesinde, bir ülkenin ihracat performansı büyük ölçüde ticarete konu olan sektörlerin başında gelen imalat sanayinin rekabet gücündeki gelişmelerle yakından ilgilidir. Başka bir anlatımla, imalat sanayinin rekabet gücündeki zayıflama ihracata dayalı büyümenin sürdürülebilir olması önündeki en temel kısıtı oluşturacaktır. Bu anlamda sektörel düzeyde rekabet gücünün ortaya çıkarılarak, rekabet gücü zayıf sektörlerin rekabet performansını artırmaya yönelik politikaların hayata geçirilmesi gerekmektedir. 3.1.Metodoloji Balassa nın 1965 yılındaki ünlü Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (Revealed Comparative Advantage, RCA) yaklaşımından önce, Liesner 1958 yılında RCA nın ölçümüne ilişkin ampirik literatüre ilk katkı yapan kişi olmuştur. Liesner tarafından önerilen RCA formülü şu şekildedir. RCA 1 =X ij /X nj (1) Denklemde X ihracatı, i bir ülkeyi, j bir ürün veya sektörü, n ise ülke grubunu temsil etmektedir. Literatürde yaygın olarak kabul edilen ve sonradan geliştirilmiş yaklaşım Balassa nın (1965) geliştirdiği yaklaşım olarak genel kabul görmektedir. Bu yaklaşım aşağıdaki şekilde ifade edilmektedir: RCA 2 =(X ij /X it )/(X nj /X nt )=(X ij / X nj ) / (X it / X nt ) (2) Denklemde; X ihracatı, i bir ülkeyi, j bir ürünü (veya bir sektörü), t bir ürün grubunu (yada sanayi grubunu) ve n ise bir ülke grubunu temsil etmektedir. RCA 2 bir ülkenin bir ürün veya sanayisinin toplam ihracatı ile bir ülke grubuna yönelik olan göreli ihracatını ölçer. Eğer RCA 2 >1 ise karşılaştırmalı üstünlük olduğu anlamına gelir. Eğer RCA 2 <1 ise söz konusu ülkenin adı geçen ürün veya sanayi kolunda karşılaştırmalı bir dezavantaja sahip olduğu kabul edilmektedir. RCA 2 endeksinin en temel eksikliği, eğer ülkenin ithalatı önemli ise bunun denklemde yer almaması eleştirilere konu olmuştur. Alternatif bir RCA endeksi olan 3 nolu denklemde verilmiş olan RCA 3 endeksi, ülkenin sadece kendi ticari performansının ölçümünü yapmak amacıyla hesaplanmaktadır. Bu tip bir ülke RCA sının ölçümü belirli bir ürün veya sanayi dalındaki eşzamanlı ihracat ve ithalatları olasılığını dikkate alır. RCA 3 = (X ij - M ij ) / (X ij + M ij ) (3) 3 nolu denklemdeki endeks oranı, 1 den (X ij = 0 ve açıklanmış karşılaştırmalı dezavantaj) +1 e (M ij = 0 ve açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük) giden bir aralıkta yer almaktadır. Balassa (1965) RCA endeksinin bir diğer versiyonu, aşağıdaki denklemde olduğu gibi türetilmiştir. RCA 4 = (X ij / X it ) / (M ij / M it ) = (X ij / M ij ) / (X it / M it ) (4) X ihracatı, M ithalatı, i bir ülkeyi, j bir ürün veya sektörü, t ise bir ürünler seti veya sektörler setini temsil etmektedir. Balassa dan türetilen 5 nolu denklemin benzer bir versiyonu ise şu şekilde oluşturulmuştur. RCA 5 = ln [(X ij / X it ) / (M ij / M it )] *100 = ln [(X ij / M ij ) / (X it /M it )] *100 (5) RCA değerleri 5 nolu denklemden hareketle hesaplanacaktır: Formülde; X ihracatı, M ithalatı, i bir ülkeyi, j bir ürün veya sektörü, t ise bir ürünler seti veya sektörler setini temsil etmektedir. RCA nın alacağı değerlere göre sektörel rekabet gücünün; RCA >50 ise sektörün rekabet gücünün yüksek olduğu, -50 < RCA < 50 ise rekabet gücü marjinal sınırda olduğu ve RCA < -50 ise rekabet gücünün düşük bulunduğu sonucuna ulaşılacaktır. Faktör kullanım yoğunluklarına göre rekabet gücünü gösteren Tablo 10 verileri incelendiğinde, ülkemizin farklılaştırılmış ve bilim bazlı sektörlerde rekabet gücünün düşük olduğu, buna karşın emek yoğun sektörlerde yüksek rekabet gücüne sahip olduğu saptanmaktadır. Ölçek ve hammadde yoğun sektörlerde ise rekabet gücünün marjinal sınırda bulunduğu saptanmıştır: 26

27 Hammadde yoğun sektörlerde 3 sektörün rekabet gücü yüksek tespit edilirken, 1 sektörün rekabet gücü düşük birisinin ise marjinal sınırda bulunduğu saptanmıştır. Ölçek yoğun sanayilerde 1 sektörün rekabet gücü yüksek tespit edilirken, 3 sektörün rekabet gücü marjinal sınırda, 2 sektörün rekabet gücünün ise düşük kaldığı izlenmektedir. Emek yoğun sektörlerde sadece deri, bavul, çanta ve ayakkabı sektöründe rekabet gücü düşük tespit edilmiş, diğer 4 sektörde rekabet gücü yüksek bulunmuştur. Tablo 10: Faktör Kullanım Yoğunluklarına Göre İmalat Sanayinde Rekabet Gücü (SITC, Rev.3) (SITC, Rev.3) Ortalama Hammadde Yoğun Sanayiler 15 Gıda Ürünleri ve İçecek Tütün Ürünleri Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Y.Mad Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler Ölçek Yoğun Sanayiler 22 Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb Plastik ve Kauçuk Ürünleri Kimyasal Madde ve Ürünler Ana Metal Sanayi Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar Kağıt ve Kağıt Ürünleri Diğer Ulaşım Araçları Emek Yoğun Sanayiler 36 Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç) Giyim Eşyası Tekstil Ürünleri Dabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Saraciye ve Ayakkabı Farklılaştırılmış ve Bilim Bazlı Sektörler 29 Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makinaları Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Mekina ve Cihazlar Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat Kaynak: TÜİK verilerinden hareketle kendi hesaplamamız. 27

28 22 sektöre ilişkin rekabet gücü yüksek, düşük ve marjinal sektörler toplu olarak Tablo 11 de gösterilmiştir. Tablo 11: Rekabet Gücü Yüksek, Düşük ve Marjinal Sınırda Olan Sektörler Rekabet Gücü Yüksek Sektörler Gıda Ürünleri ve İçecek Tütün Ürünleri Tekstil Ürünleri Giyim Eşyası Plastik ve Kauçuk Ürünleri Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler Rekabet Gücü Düşük Sektörler Şunlardır Tabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Sereciye ve Ayakkabı Kâğıt ve Kâğıt Ürünleri Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb. Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar Kimyasal Madde ve Ürünler Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makineleri Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat Rekabet Gücü Marjinal Sınırda Olan Sektörler Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Yapılan Maddeler Ana Metal Sanayi Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar Diğer Ulaşım Araçları 4.ENDÜSTRİ-İÇİ TİCARET Günümüzde uluslararası ticaret, endüstriler arası ticaret (inter industry trade) ve endüstri-içi ticaret (intra-industry trade) şeklinde sürdürülmektedir. Geleneksel iktisat teorisi, ülkeler arasındaki teknolojik veya faktör donanımları farklılıklarını ticaretin nedeni olarak ileri sürmektedir. Bu varsayımın geçerli olduğu bir dünyada ticaretin kompozisyonunu bunu yansıtarak, ülkelerin göreli olarak daha fazla sahip oldukları üretim faktörünü içeren malları ihraç etmelerini gerektirirdi. Ancak, ülkeler arasındaki dış ticaretin yapısı incelendiğinde, aynı endüstriye ait homojen veya benzer malların iki yönlü ticaretinin; yani hem ithalatının hem de ihracatının yapıldığını göstermektedir. Bu olgu endüstri-içi ticaret olarak kavramsallaştırılmaktadır. Geleneksel iktisat kuramına göre bir ülkenin herhangi bir üründe hem karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olması, hem de karşılaştırmalı dezavantaja sahip olması mümkün olmadığına göre, endüstri-içi ticaret olgusu geleneksel iktisat kuramının öngörüleri ile çelişmektedir (Eşiyok, 2005). Endüstri-içi ticaretin nedeni ölçek ekonomileri ve ürün farklılaşmasıdır. Oysa geleneksel iktisat kuramında ticarete konu olan malların homojen oldukları varsayılmaktadır. Başka bir deyişle bu varsayım, herhangi bir üründe hem ihracatın hem de ithalatın yapılmayacağı anlamına gelmektedir. Bu varsayımın temelinde tam rekabet varsayımı vardır. Oysa reel dünyada (piyasalarda) ticarete konu olan ürünlerin çoğu homojenlik varsayımına uymamaktadır. Görüntüleri, bileşenleri, kaliteleri açısından bir birlerinden oldukça farklılık göstermektedir. Tüm bu gelişmeler bize, sanayi malları üzerindeki doğru ve reel hayata yakın bir açıklamanın anacak mal farklılaşması ile onun doğurduğu endüstri-içi ticaretin etkilerini göz önüne alan yeni dış ticaret kuramı çerçevesinden yapılacağını göstermektedir (Krugman, 1989). Yeni dış ticaret teorileri, ölçeğe göre artan getiri, aksak rekabet şartlarında çalışan piyasalara ve ürün farklılaşmasına dayanmaktadır. 28

29 Endüstri-İçi ticaretin ampirik analizinde farklı yöntemler kullanılmakla birlikte, yaygın olarak kullanılan yaklaşımların başında Grubel-Lloyd (1975) yaklaşımı gelmektedir. X i =i malının veya endüstrinin ihracatını, M i = i malının veya endüstrinin ithalatını göstermek üzere Endüstri içi Ticaret (IIT) Buna göre endüstri içi ticaret endeksi aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır. IIT=1-[(½X İt -M İt ½)/(X İt +M İt )] 0 T 1, İ=1,.n; t=1,.t. IIT nin sıfıra yaklaşıyor olması ülkenin o mal gurubunda endüstri içi ticaretinin düşük kaldığını, başka bir anlatımla, endüstriler arası uzmanlaşmasının söz konusu olduğunu göstermektedir. IIT nin 1 e yaklaşması halinde ise ülkeler arasında o mal grubunda ihracat ve ithalat değerlerinin birbirine çok yakın olduğunu, bunun da endüstri içi uzmanlaşmanın geliştiğini bize göstermektedir. Faktör kullanım yoğunluklarına göre endüstri-içi ticaret değerlerini gösteren Tablo 12 verileri incelendiğinde farklılaştırılmış ve bilim bazlı mallarda endüstri-içi ticaret düşük tespit edilirken diğer kategorilerde yüksek saptanmıştır. Başka bir anlatımla, imalat sanayinde farklılaştırılmış ve bilim bazlı sektörler dışındaki sektörlerde yoğun bir şekilde ihracat ve ithalat aynı anda gözlenmektedir. Sektörel düzeyde ise motorlu kara taşıtları ve diğer ulaşım araçları gibi oligopol özellikler gösteren sektörlerde endüstri-içi ticaretin daha yüksek düzeylerde gerçekleştiği izlenmektedir. Tablo 12: Faktör Kullanım Yoğunluklarına Göre İmalat Sanayinde Endüstri-İçi Ticaret (SITC, Rev.3) (SITC, Rev.3) Hammadde Yoğun Sanayiler Kaynak: TÜİK verilerinden hareketle kendi hesaplamamız Gıda Ürünleri ve İçecek Tütün Ürünleri Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Y.Mad Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler Ölçek Yoğun Sanayiler 22 Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb Plastik ve Kauçuk Ürünleri Kimyasal Madde ve Ürünler Ana Metal Sanayi Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar Kağıt ve Kağıt Ürünleri Diğer Ulaşım Araçları Emek Yoğun Sanayiler 36 Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç) Giyim Eşyası Tekstil Ürünleri Dabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Saraciye ve Ayakkabı Farklılaştırılmış ve Bilim Bazlı Sektörler 29 Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makinaları Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Mekina ve Cihazlar Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat Ortalama 29

30 Emek yoğun sektörlerde sadece giyim eşyası sektöründe endüstri-içi ticaret oranları düşük gerçekleşirken, farklılaştırılmış ve bilim bazlı sektör grubunda büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri ve tıbbi aletler sektörlerinde endüstri-içi ticaretin düşük kaldığı görülmektedir. Ölçek yoğun sektör kategorisinde üç sektörde endüstri-içi ticaretin düşük gerçekleştiği izlenmektedir. Endüstri-içi ticaretin düşük kaldığı söz konusu bu üç sektör şunlardır: Basım ve Yayım; Plak, Kaset vb, Kimyasal Madde ve Ürünler, Kağıt ve Kağıt Ürünleri. Hammadde yoğun sektörler kategorisinde tüm sektörlerde endüstri-içi ticaretin yüksek gerçekleştiği saptanmıştır. Faktör kullanım yoğunlukları göz önüne alınmadan, bir bütün olarak imalat sanayi değerlendirildiğinde endüstri-içi yüksek ve düşük sektörler aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir Tablo 13: İmalat Sanayinde Endüstri-İçi Yüksek ve Düşük Sektörler İmalat sanayinde endüstri-içi ticaretin yüksek olduğu sektörler Gıda Ürünleri ve İçecek, Tütün Ürünleri Tekstil Ürünleri Tabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Sâriciye ve Ayakkabı, Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Yapılan Maddeler, Kâğıt ve Kâğıt Ürünleri, Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar, Plastik ve Kauçuk Ürünleri, Ana Metal Sanayi, Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç), Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat, Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları, Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar yılı, Diğer Ulaşım Araçları, Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler. İmalat sanayinde endüstri-içi ticaretin düşük olduğu sektörler Giyim Eşyası, Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb, Kimyasal Madde ve Ürünler, Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler, Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makineleri, Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat. 4.1.Endüstri-İçi Ticaretin Sektörler Üzerindeki Etkisi Bu alt bölümde endüstri-içi katsayılarından hareketle sektörel etkilerin araştırılması hedeflenmektedir. Bunun için net ihracat ve net ithalat değerleri ile endüstri-içi katsayılarındaki gelişmelerin birlikte değerlendirmesi gerekmektedir. Eğer ilgili sektör net ithalatçı konumda ise endüstri-içi katsayılarının yükselmesi sektör üzerinde pozitif etki yaparken, düşmesi negatif etki yapacaktır. Sektörün net ihracatçı olması halinde ise endüstri-içi katsayılarının yükselmesi negatif, düşmesi ise pozitif etki yapacaktır. 30

31 Tablo 14: Endüstri-İçi Katsayılarının Net İhracatçı ve Net İthalatçı Sektörler Üzerindeki Pozitif ve Negatif Etkileri (SITC, Rev.3) Hammadde Yoğun Sanayiler Net İhracatçı Net İthalatçı Sektöre Etkisi 15 Gıda Ürünleri ve İçecek Net İhracatçı Pozitif 16 Tütün Ürünleri Net İhracatçı Pozitif 20 Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç); Hasır Vb. Örülerek Y.Mad. Net İthalatçı Pozitif 23 Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıtlar Net İthalatçı Negatif 26 Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler Net İhracatçı Pozitif Ölçek Yoğun Sanayiler 22 Basım ve Yayım; Plak, Kaset Vb. Net İthalatçı Pozitif 25 Plastik ve Kauçuk Ürünleri Net İhracatçı Pozitif 24 Kimyasal Madde ve Ürünler Net İthalatçı Pozitif 27 Ana Metal Sanayi Net İthalatçı Pozitif 34 Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar Net İhracatçı Pozitif 21 Kağıt ve Kağıt Ürünleri Net İthalatçı Pozitif 35 Diğer Ulaşım Araçları Negatif Emek Yoğun Sanayiler 36 Mobilya ve Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Ürünler Net İhracatçı Pozitif 28 Metal Eşya Sanayi (Makine ve Teçhizatı Hariç) Net İhracatçı Pozitif 18 Giyim Eşyası Net İhracatçı Negatif 17 Tekstil Ürünleri Net İhracatçı Pozitif 19 Dabaklanmış Deri, Bavul, El Çantası, Saraciye ve Ayakkabı Net İthalatçı Pozitif Farklılaştırılmış ve Bilim Bazlı Sektörler 29 Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat Net İthalatçı Pozitif 30 Büro, Muhasebe ve Bilgi İşleme Makinaları Net İthalatçı Pozitif 31 Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Mekina ve Cihazlar Net İthalatçı Pozitif 32 Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları Net İthalatçı Negatif 33 Tıbbi Aletler; Hassas Optik Aletler ve Saat Net İthalatçı Pozitif Kaynak ve Notlar: Tablo 14 hazırlanırken, Tablo 5 de gösterilen net ithalatçı ve net ihracatçı sektörler ile birlikte, Tablo 12 de gösterilen endüstri-içi katsayıları göz önüne alınmıştır. Endüstri-içi katsayılarının artıp artmadığına ise 2006 ve 2009 verileri göz önüne alınarak karar verilmiştir. Bir sektörün net ithalatçı olması halinde endüstri-içi katsayısının yükselmesi pozitif bir gelişme olarak değerlendirildiğinde, 10 sektörde endüstri-içi katsayılarındaki yükselme net ithalatçı sektörler üzerinde pozitif etki yaparken, 2 sektörde endüstri-içi katsayısının düşmesi sonucunda negatif etki yapmıştır. Net ihracatçı sektörlerde endüstri-içi katsayısının düşmesi pozitif olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede değerlendirildiğinde net ihracatçı sektörlerde sadece giyim eşyası sektöründe negatif etki izlenmekte, diğer tüm sektörlerde endüstri-içi ticaretin düşmesinin sektörler üzerinde pozitif etki yaptığı saptanmaktadır. 31

32 5.Sonuç Dışa açık bir ekonominin uzun dönemde başarı performansını belirleyen, en dinamik sektör ticarete konu olan sektörlerin başında gelen imalat sanayidir. Bu anlamda imalat sanayine yönelik izlenecek politikalar, uzun dönemde ülkenin kalkınma potansiyelini ortaya koyması açısından son derece stratejik özellikler taşımaktadır. Ülkemizin ithalatında öne çıkan başlıca sektörler olarak kimyasal madde ve ürünler, ana metal sanayi, motorlu kara taşıtları, makine teçhizat, petrol ve petrol ürünleri, elektrikli makineler ithalatı gelmektedir. Söz konusu bu sektörlerin 2009 yılı itibariyle toplam ithalat değeri 75 milyar USD olarak tespit edilirken, toplam ithalat içerisindeki payı ise % 74.1 olarak tespit edilmiştir verileri ve genel eğilim göz önüne alındığında, ülkemizin ihracatında öne çıkan sektörlerin başında ise ana metal sanayi, giyim eşyası, motorlu kara taşıtları, tekstil ürünleri, makine ve teçhizat, gıda ürünleri ve içecek, elektrikli makine ve cihazlar, plastik ve kauçuk ürünler ve kimyasal madde ve ürünleri gelmektedir yılı itibariyle söz konusu sektörlerde toplam 60.4 milyar USD ihracat yapılırken, bu ihracatın toplam imalat sanayi ihracat içerisindeki payı %63.3 oranında saptanmıştır. Faktör kullanım yoğunluklarına göre ihracat değerleri incelendiğinde ülkemizin esas olarak emek yoğun ve ölçek yoğun sektörlerde ihracatçı olduğu, teknolojik içeriği ve katma değeri yüksek farklılaştırılmış ve bilim bazlı sektörlerde ise ihracatının sınırlı kaldığı izlenmektedir. Farklı bir anlatımla, imalat sanayi ithalatı esas olarak katma değeri yüksek sektörlerde yoğunlaşmakta, ancak son yıllarda emek yoğun sektörlerin ithalatında ve katma değeri yüksek sektörlerin ihracatın da göreli bir artış izlenmektedir. İmalat sanayi ihracatında son yıllarda meydana gelen artışlar (performans) oldukça dikkat çekici gözükmektedir. Ancak, ihracat ve ithalat değerlerinin birlikte değerlendirilmesi durumunda, ihracatçı gibi gözüken birçok sektörün net ithalatçı olduğu izlenmektedir. Başka bir anlatımla, önemli ihracat değerlerine sahip birçok sektörde, ihracat değerini aşan ithalat değerlerinin gerçekleştiği izlenmektedir. Ülkemizin net ihracatçı olduğu sektörlerin başında giyim, gıda ve tekstil sektörleri gelmektedir. İmalat sanayine ilişkin rekabet gücü performansı değerlendirildiğinde, imalat sanayinde rekabet gücü yüksek sektörlerin başında geleneksel sektörlerin geldiği görülmektedir. Yaptığımız analiz sonuçlarına göre rekabet gücü yüksek başlıca sektörler şunlardır: Giyim eşyası, tekstil ürünleri, metal eşya sanayi, plastik ve kauçuk ürünleri, tütün ürünleri ve gıda ürünleri. Ülkemizin rekabet gücü düşük sektörleri olarak ise şu sektörler tespit edilmiştir: Tıbbi aletler, bilgi işlem makineleri, kâğıt ve kağıt ürünleri, kimyasal madde ve ürünler, petrol ve petrol ürünleri, basım ve yayım, radyo, televizyon ve haberleşme cihazları. İmalat sanayi için hesapladığımız endüstri-içi ticaret değerlerine göre, imalat sanayinde birçok sektörde yaygın olarak endüstri-içi ticaret gözlenmektedir. Hesaplamalarımıza göre imalat sanayinde endüstri-içi ticaretin yüksek olduğu sektörler şunlardır: Gıda ürünleri ve içecek, tütün ürünleri, tekstil ürünleri, dabaklanmış deri, bavul, el çantası, sâraciye ve ayakkabı, ağaç ve mantar ürünleri (mobilya hariç); hasır vb. örülerek yapılan maddeler, kâğıt ve kâğıt ürünleri, kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri ve nükleer yakıtlar, plastik ve kauçuk ürünleri, ana metal sanayi, metal eşya sanayi (makine ve teçhizatı hariç), başka yerde sınıflandırılmamış makine ve teçhizat, radyo, televizyon, haberleşme teçhizatı ve cihazları, motorlu kara taşıtı ve römorklar, diğer ulaşım araçları, mobilya ve başka yerde sınıflandırılmamış diğer ürünler.. 32

KALKINMA HABERLERİ EYLÜL 2010

KALKINMA HABERLERİ EYLÜL 2010 KALKINMA HABERLERİ 28 29 EYLÜL 2010 ANADOLU AJANSI / 28.09.2010 ÇALIK HOLDİNG'E 34 MİLYON AVRO YENİLENEBİLİR ENERJİ KREDİSİ İSTANBUL (A.A) - Çalık Holding, Türkiye Kalkınma Bankası ile 34 milyon avro tutarında

Detaylı

TÜRKİYE İMALAT SANAYİNİN TEKNOLOJİK YAPISI: SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ? (*)

TÜRKİYE İMALAT SANAYİNİN TEKNOLOJİK YAPISI: SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ? (*) TÜRKİYE İMALAT SANAYİNİN TEKNOLOJİK YAPISI: SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ? (*) B. Ali Eşiyok (**) I. Giriş Türkiye 1930 lardan günümüze sanayide önemli başarımlar göstermesine karşın, geleneksel birkaç sektör dışında

Detaylı

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü. Temmuz 2010 ANKARA

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü. Temmuz 2010 ANKARA Belirli Göstergelerle İmalat Sanayindeki Aylık Gelişmeler TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Temmuz 21 ANKARA Hazırlayanlar Sektör Adı Sayfa No Dr. Serdar Şahinkaya

Detaylı

Mobilya İmalatı; Başka Yerde Sınıflandırılmamış

Mobilya İmalatı; Başka Yerde Sınıflandırılmamış 36 Diğer Mobilya İmalatı; Başka Yerde Sınıflandırılmamış İmalatlar Orkun Levent BOYA Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Mobilya İmalatı; Başka Yerde

Detaylı

Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıt İmalatı. Erdal ERTUĞRUL Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman

Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıt İmalatı. Erdal ERTUĞRUL Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman 23 Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri ve Nükleer Yakıt İmalatı Erdal ERTUĞRUL Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol

Detaylı

Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Makine ve

Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Makine ve 31 Cihazların Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Makine ve İmalatı Faruk SEKMEN Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Sektöre İlişkin Özet Bilgiler B.y.s. Elektrikli Makine

Detaylı

Büro Makineleri ve 30Bilgisayar İmalatı. Birgül OĞUZOĞLU Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman

Büro Makineleri ve 30Bilgisayar İmalatı. Birgül OĞUZOĞLU Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman Büro Makineleri ve 30Bilgisayar İmalatı Birgül OĞUZOĞLU Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Büro Makineleri ve Bilgisayar Imalatı İçindeki Payı (%) İçindeki

Detaylı

Motorlu Kara Taşıtı, Römork ve Yarı. Mehmet Ali KAFALI Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman

Motorlu Kara Taşıtı, Römork ve Yarı. Mehmet Ali KAFALI Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman 34 Römork Motorlu Kara Taşıtı, Römork ve Yarı İmalatı Mehmet Ali KAFALI Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Motorlu Kara Taşıtı, Römork ve Yarı Römork

Detaylı

Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı Cihazları İmalatı. Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı

Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı Cihazları İmalatı. Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı 32 ve Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı Cihazları İmalatı Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Radyo, TV, Haberleşme Teçhizatı ve

Detaylı

Kimyasal Madde ve. Faruk SEKMEN Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı

Kimyasal Madde ve. Faruk SEKMEN Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı 24 Ürünlerin Kimyasal Madde ve İmalatı Faruk SEKMEN Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Kimyasal Madde ve Ürünlerin İmalatı İçindeki Payı (%) İçindeki

Detaylı

Basım ve Yayım; Plak, Kaset ve Benzeri Kayıtlı Medyanın

Basım ve Yayım; Plak, Kaset ve Benzeri Kayıtlı Medyanın 22 Çoğaltılması Basım ve Yayım; Plak, Kaset ve Benzeri Kayıtlı Medyanın Ahmet KANDEMİR Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Basım ve Yayım; Çoğaltılması

Detaylı

Kâğıt Hamuru, Kâğıt ve Kâğıt. Fulya BAYRAKTAR Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman

Kâğıt Hamuru, Kâğıt ve Kâğıt. Fulya BAYRAKTAR Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman 21 Ürünleri Kâğıt Hamuru, Kâğıt ve Kâğıt İmalatı Fulya BAYRAKTAR Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Kâğıt Hamuru, Kâğıt ve Kâğıt Ürünleri İmalatı İçindeki

Detaylı

Ağaç ve Ağaç Mantarı Ürünleri İmalatı (mobilya hariç); Saz, Saman ve Benzeri Malzemelerden, Örülerek 20Yapılan Eşyaların İmalatı

Ağaç ve Ağaç Mantarı Ürünleri İmalatı (mobilya hariç); Saz, Saman ve Benzeri Malzemelerden, Örülerek 20Yapılan Eşyaların İmalatı Ağaç ve Ağaç Mantarı Ürünleri İmalatı (mobilya hariç); Saz, Saman ve Benzeri Malzemelerden, Örülerek 20Yapılan Eşyaların İmalatı Mehmet Ali KAFALI Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman

Detaylı

Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat İmalatı. Orkun Levent BOYA Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman

Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat İmalatı. Orkun Levent BOYA Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman 29 Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat İmalatı Orkun Levent BOYA Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman Sektöre İlişkin Özet Bilgiler B.y.s. Makine ve Teçhizat İmalatı İçindeki

Detaylı

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU Şekil 1 Kırşehir Sanayi Rekabetçilik Eksenleri İş Yapma Düzeyi Yenilikçilik potansiyeli Girişimcilik Düzeyi Teşviklerden yararlanma

Detaylı

Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünlerin İmalatı. Yusuf MEDER Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman

Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünlerin İmalatı. Yusuf MEDER Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman 26 Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünlerin İmalatı Yusuf MEDER Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünlerin İmalatı İçindeki

Detaylı

İmalatı. Filiz KESKİN Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman

İmalatı. Filiz KESKİN Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman 17 Tekstil Ürünleri İmalatı Filiz KESKİN Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Kıdemli Uzman Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Tekstil Ürünleri İmalatı İçindeki Payı (%) İçindeki Sıralaması İşyeri Sayısı

Detaylı

Araştırma Notu 11/112

Araştırma Notu 11/112 Araştırma Notu 11/112 26 Nisan 2011 İHRACAT YÖN DEĞİŞTİRİYOR Barış Soybilgen* Yönetici Özeti Türkiye 2000 2008 yılları arasında hem dünya ticaretinin sürekli genişlemesi hem de ekonomik durumun giderek

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Teşvik Belgesi Alma İşlem Basamakları

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Teşvik Belgesi Alma İşlem Basamakları Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Teşvik Belgesi Alma İşlem Basamakları 2013 TEŞVİK BELGESİ ALMA İŞLEM BASAMAKLARI Başvuru Mercii: Ekonomi Bakanlığı (Ancak, büyük ölçekli yatırımlar, bölgesel

Detaylı

Tütün. Mustafa ŞİMŞEK Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Müdür Yardımcısı

Tütün. Mustafa ŞİMŞEK Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Müdür Yardımcısı 16 Ürünleri Tütün İmalatı Mustafa ŞİMŞEK Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Müdür Yardımcısı Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Tütün Ürünleri İmalatı İçindeki Payı (%) İçindeki Sıralaması İşyeri Sayısı

Detaylı

Gıda Ürünleri ve. Ömür GENÇ Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Müdür Yardımcısı

Gıda Ürünleri ve. Ömür GENÇ Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Müdür Yardımcısı 15 İçecek Gıda Ürünleri ve İmalatı Ömür GENÇ Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Müdür Yardımcısı Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Gıda ve İçecek Sanayi İçindeki Payı (%) İçindeki Sıralaması İşyeri

Detaylı

0,5 200120022003200420052006200720082009201020112012. Şekil 1. Yıllar İtibariyle Türkiye'nin Dünya İhracatından Aldığı Pay (2)

0,5 200120022003200420052006200720082009201020112012. Şekil 1. Yıllar İtibariyle Türkiye'nin Dünya İhracatından Aldığı Pay (2) 1. DIŞ TİCARET 1. Bölgenin dış ticaret performansının belirlenmesi, bölgesel ve sektörel rekabet gücünün ortaya konması açısından önem taşımaktadır. Dokuzuncu Kalkınma Planı nda ekonominin rekabet gücünü

Detaylı

MİO YTL YP VARLIKLAR 215,092 NAKİT VE BENZERİ 20,485 BANKALAR 24,537 DİBS 39,192 KREDİLER 119,156 DİĞER VARLIKLAR 11,722 YP YÜKÜMLÜLÜKLER 231,681

MİO YTL YP VARLIKLAR 215,092 NAKİT VE BENZERİ 20,485 BANKALAR 24,537 DİBS 39,192 KREDİLER 119,156 DİĞER VARLIKLAR 11,722 YP YÜKÜMLÜLÜKLER 231,681 OKTAY KÜÇÜKKİREMİTÇİ ÖMÜR GENÇ MUSTAFA ŞİMŞEK EMİN KARACA B. ALİ EŞİYOK TÜRKİYE KALKINMA BANKASI EKONOMİK K VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR MÜDÜRLM RLÜĞÜ EKİM 2008 1 - PİYASA RİSKR SKİ - KUR RİSKİ - FAİZ RİSKİ

Detaylı

Makine ve Teçhizatı Hariç; Fabrikasyon Metal Ürünleri İmalatı. Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı

Makine ve Teçhizatı Hariç; Fabrikasyon Metal Ürünleri İmalatı. Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı 28 Makine ve Teçhizatı Hariç; Fabrikasyon Metal Ürünleri İmalatı Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Makine ve Techizatı hariç; Fabrikasyon

Detaylı

KALKINMA HABERLERİ 30 EYLÜL 2010 ZAMAN KOBİ'LERE 100 MİLYON DOLARLIK DESTEK DenizBank, Garanti Bankası ve Türkiye Kalkınma Bankası, KOBİ'lerin orta ve uzun vadeli finansmana erişim imkanlarını artırmak

Detaylı

SEKTÖREL ÖNCELİKLENDİRME ANALİZİ

SEKTÖREL ÖNCELİKLENDİRME ANALİZİ İZMİR DE EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI PROJESİ ÇALIŞTAYI SEKTÖREL ÖNCELİKLENDİRME ANALİZİ Merve Böğürcü Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı 23 Mart 2012 Mövenpick Otel/

Detaylı

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. EKONOMİK ve SOSYAL ARAŞTIRMALAR MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. EKONOMİK ve SOSYAL ARAŞTIRMALAR MÜDÜRLÜĞÜ Hazırlayanlar: Bayram Ali EŞİYOK Kıdemli Uzman Mehmet Ali KAFALI Kıdemli Uzman Koordinasyon: Oktay KÜÇÜKKİREMİTÇİ - Müdür Ömür GENÇ Müdür Yardımcısı Dr. Faruk Cengiz TEKİNDAĞ - Müdür TÜRKİYE KALKINMA BANKASI

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

KALKINMA HABERLERİ 1 EKİM 2010 REFERANS

KALKINMA HABERLERİ 1 EKİM 2010 REFERANS KALKINMA HABERLERİ 1 EKİM 2010 REFERANS VATAN BUGÜN TÜRKİYE GÜNEŞ ANKA SABAH 3 BANKADAN KOBİ'LERE 100 MİLYON DOLAR KREDİ Türkiye Kalkınma Bankası (TKB), DenizBank ve Garanti Bankası, KOBİ'lerin orta ve

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Mart 2013

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Mart 2013 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Mart 2013 ZAYIF CANLANMA Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen 19.03.2013 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE) Ocak ayında bir

Detaylı

İmalat Sanayi ve Ana Sektörlerinin Performans, Yapısal ve Mekânsal Özellikleri Açısından Değerlendirilmesi

İmalat Sanayi ve Ana Sektörlerinin Performans, Yapısal ve Mekânsal Özellikleri Açısından Değerlendirilmesi İmalat Sanayi ve Ana Sektörlerinin Performans, Yapısal ve Mekânsal Özellikleri Açısından Değerlendirilmesi Oktay KÜÇÜKKİREMİTÇİ Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürü İmalat Sanayine İlişkin Özet Bilgiler

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2012

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2012 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2012 DÖRDÜNCÜ ÇEYREKTE CANLANMA Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen 12.12.2012 Yönetici Özeti Sanayi Üretim Endeksi (SÜE) Ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 2,6

Detaylı

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014 NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 214 213 YILI VAN İLİ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ AYLAR İTHALAT ($) İHRACAT ($) OCAK 2.322.52 1.45.136 ŞUBAT 1.735.696 1.62.13 MART 1.346.793 1.41.747 NİSAN 1.443.495 2.82.915

Detaylı

2015 MAYIS SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ 8 Temmuz 2015

2015 MAYIS SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ 8 Temmuz 2015 2015 MAYIS SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ 8 Temmuz 2015 Mayıs 2015 Sanayi Üretim Endeksi ne ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 8 Temmuz 2015 tarihinde yayımlandı, TÜİK tarafından aylık

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Şubat 2012

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Şubat 2012 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Şubat 2012 14.02.2012 EKONOMİ YAVAŞLAMAYI AĞIRDAN ALIYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen Yönetici Özeti Aralık ayı verilerinin yayımlanması ile 4. çeyrek verileri tamamlanmış

Detaylı

TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI DEGERLENDİRME USUL VE ESASLARI

TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI DEGERLENDİRME USUL VE ESASLARI 1.0 Usul ve Esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca teknolojik ürün ya da prototipin tanıtım ve pazarlanması amacıyla desteklenecek başvurular, 20 Haziran 2013 tarihli ve 28683 sayılı Resmi Gazete

Detaylı

ARI. Özet: Altan Aldan. Murat Üngör 2003-2010. sektörel. basit bir. katkıda. kömürü, of foreign. changes economy.

ARI. Özet: Altan Aldan. Murat Üngör 2003-2010. sektörel. basit bir. katkıda. kömürü, of foreign. changes economy. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2011-18 / 17 Kasım K 2011 EKONOMİ NOTLA ARI 2003-2010 Dönemi Dış Ticaret Fiyat Artışlarının Sektörel Kaynakları 1 Altan Aldan Murat Üngör Özet: Abstract: Dış ticaret

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 NÜFUS... 2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN YAPISI... 2 İŞSİZLİK...

Detaylı

KÜRESEL MALİ KRİZ VE REEL SEKTÖRE MUHTEMEL ETKİLERİ

KÜRESEL MALİ KRİZ VE REEL SEKTÖRE MUHTEMEL ETKİLERİ KÜRESEL MALİ KRİZ VE REEL SEKTÖRE MUHTEMEL ETKİLERİ TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR MÜDÜRLÜĞÜ Ekim 2008 ANKARA TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. KÜRESEL MALİ KRİZ VE REEL SEKTÖRE

Detaylı

AÇIKLANAN SON EKONOMİK GÖSTERGELERDE AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU

AÇIKLANAN SON EKONOMİK GÖSTERGELERDE AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU AÇIKLANAN SON EKONOMİK GÖSTERGELERDE AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU BÜYÜME 2012 yılı ikinci çeyreğe ilişkin hesaplanan gayri safi yurtiçi hasıla değeri bir önceki yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İKTİSADİ YÖNELİM ANKETİ AYLIK TOPLU SONUÇLARI MART 2007 İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ REEL SEKTÖR VERİLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 16 Nisan 2007 İÇİNDEKİLER SAYFA NO Aylık Katılımlar 3

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Haziran 2011

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Haziran 2011 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Haziran 2011 İKİNCİ ÇEYREKTE BÜYÜME YAVAŞLAMAYA DEVAM EDECEK 10.06.2011 Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen Yönetici Özeti Bu hafta açıklanan Nisan ayı verilerine göre mevsimsellikten

Detaylı

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Ruanda ya ihracat yapan 1 firma bulunmaktadır. (AHENK KOZMETİK İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş) 30.06.2015 tarihi

Detaylı

TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA (TEKNOPAZAR) DESTEK PROGRAMI BAŞVURU FORMU KOSGEB MÜDÜRLÜĞÜNE

TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA (TEKNOPAZAR) DESTEK PROGRAMI BAŞVURU FORMU KOSGEB MÜDÜRLÜĞÜNE KOSGEB MÜDÜRLÜĞÜNE KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği çerçevesinde uygulanan Teknolojik Ürün Tanıtım ve Pazarlama (TEKNOPAZAR) Destek Programına ilişkin istenen bilgi ve belgeler ekte sunulmaktadır.

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 15.04. İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Gözden Geçirme Notları Yılı Şubat Ayı Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcu İstatistikleri TCMB tarafından 15/04/ tarihinde açıklanan,

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Ekim 2012

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Ekim 2012 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Ekim 2012 EKONOMİ YAVAŞLAMAYA DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen 11.10.2012 Yönetici Özeti Sanayi Üretim Endeksi (SÜE) Ağustos ayında Temmuz ayına göre yüzde

Detaylı

Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri

Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri Medine Atay Ergin 12 Mayıs 05.03.2015 2016, İstanbul Trans-Pasifik Ortaklık Anlaşması 4 Şubat 2016 tarihinde imzalandı.

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Eylül

EKONOMİK GELİŞMELER Eylül EKONOMİK GELİŞMELER Eylül - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR EYLÜL 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

kanı CEO, Borusan Holding

kanı CEO, Borusan Holding TÜRKİYE SANAYİSİNE NE SEKTÖREL BAKIŞ Agah Uğur TÜSİAD, Sanayi Çalışma Grubu Başkan kanı CEO, Borusan Holding 27 Mayıs s 2008 AMAÇ NEDİR? Büyümenin motoru: Rekabet gücü yüksek Katma değer içeriği yüksek

Detaylı

2006 yılında 79 milyarı ihracat olmak üzere toplam 203.4 milyar dolar dış ticaret hacmi hedefleniyor.

2006 yılında 79 milyarı ihracat olmak üzere toplam 203.4 milyar dolar dış ticaret hacmi hedefleniyor. İzmir, Ege Bölgesi ve Türkiye'nin Dış Ticaret Ürün Kompozisyonu 2005 Ahmet KARAYİĞİT 1. GİRİŞ Dünya Ticaret Örgütünün yayınladığı Dünya Ticaret Raporu 2005 e göre Türkiye, toplam dünya ihracatı içinde

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Nisan

EKONOMİK GELİŞMELER Nisan EKONOMİK GELİŞMELER Nisan - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR ŞUBAT 2012 İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ekim

EKONOMİK GELİŞMELER Ekim EKONOMİK GELİŞMELER Ekim - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 NÜFUS... 2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN YAPISI... 2 İŞSİZLİK...

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Aylık Katılımlar 2 Reel Kesim Güven Endeksi 3

Aylık Katılımlar 2 Reel Kesim Güven Endeksi 3 İÇİNDEKİLER SAYFA NO Aylık Katılımlar 2 Reel Kesim Güven Endeksi 3 SORULAR Son üç aydaki üretim hacminiz 4 Gelecek üç aydaki üretim hacmi beklentiniz 4 Mevcut mamul mal stoklarınızın seviyesi 4 Son üç

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2013 Yılı Şubat Ayı Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcu İstatistikleri TCMB tarafından 16/04/2013 tarihinde açıklanan, 2013 yılı Şubat ayı Özel Sektörün Yurt

Detaylı

EKONOMİK ARAŞTIRMA FORUMU ÇALIŞMA RAPORLARI SERİSİ

EKONOMİK ARAŞTIRMA FORUMU ÇALIŞMA RAPORLARI SERİSİ EKONOMİK ARAŞTIRMA FORUMU ÇALIŞMA RAPORLARI SERİSİ TÜRKİYE NİN ÜRETİM VE DIŞ TİCARET YAPISINDA DÖNÜŞÜM: KÜRESEL YÖNELİMLER VE YANSIMALAR Zafer Yükseler Ercan Türkan TÜSİAD Koç Üniversitesi EKONOMİK ARAŞTIRMA

Detaylı

TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI

TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI Programın Amacı Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünlerin veya prototiplerin tanıtımı ve pazarlanması için ülkemizde yerleşik

Detaylı

Türk Lirası ne kadar değerlendi?

Türk Lirası ne kadar değerlendi? TÜRKİYE DE KUR BİLMECESİ Zümrüt İmamoğlu Yönetici Özeti Merkez Bankası nın yayınlamış olduğu yeni reel kur göstergesine göre Türk Lira sı 2003 yılı başından bu yana reel olarak yüzde 36 değer kazandı.

Detaylı

Yahya Arıkan: Rekor kıran ihracatın şifresi; ithalat

Yahya Arıkan: Rekor kıran ihracatın şifresi; ithalat Tarih: 17.04.2011 Sayı: 2011/10 Türkiye Dış Ticareti ve Eğilimler Raporu: Türkiye ihracat rakamı yanıltıyor Yahya Arıkan: Rekor kıran ihracatın şifresi; ithalat Türkiye, ihracatta rekorlara imza atarken,

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık EKONOMİK GELİŞMELER Aralık - 2009 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İTHALAT İHRACAT VE DIŞ TİCARET AÇIĞI... 2 TURİZM GELİRİ

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

plastik sanayi İKİNCİ 500 FİRMA İÇİNE GİREN PLASTİK FİRMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri

plastik sanayi İKİNCİ 500 FİRMA İÇİNE GİREN PLASTİK FİRMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri plastik sanayi 2013 ISO - İSTANBUL SANAYİ ODASI SIRALAMASINDA İKİNCİ 500 FİRMA İÇİNE GİREN PLASTİK FİRMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros

Detaylı

Emtia Fiyatlarının Enflasyon Üzerindeki Etkisi

Emtia Fiyatlarının Enflasyon Üzerindeki Etkisi Emtia Fiyatlarının Enflasyon Üzerindeki Etkisi Mart 2016 Mustafa Kemal GÜNDOĞDU Uzman Yardımcısı İktisadi Araştırmalar Bölümü Emtia Fiyatlarının Enflasyon Üzerindeki Etkisi 1 Emtia Fiyatlarının Enflasyon

Detaylı

VAN İLİ MART-NİSAN 2014 İSTATİSTİKLERİ

VAN İLİ MART-NİSAN 2014 İSTATİSTİKLERİ VAN İLİ MART-NİSAN 214 İSTATİSTİKLERİ 213 YILI VAN İLİ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ AYLAR İTHALAT ($) İHRACAT ($) OCAK 2.322.52 1.45.136 ŞUBAT 1.735.696 1.62.13 MART 1.346.793 1.41.747 NİSAN 1.443.495 2.82.915

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. Ekonomi Bakanlığı TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ Dr. Mehmet Yurdal ŞAHİN Genel Müdür Yardımcısı 11 Şubat 2016, ANKARA Sunum Planı 1. Yatırım Teşvik Sistemi

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı BURSA 21/05/2015 1 SUNUM PLANI 1. Yeni Teşvik Sisteminin Hazırlık Süreci

Detaylı

SON ÇEYREKTE İHRACAT VE YATIRIMLAR HIZLANDI

SON ÇEYREKTE İHRACAT VE YATIRIMLAR HIZLANDI Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Şubat 2011 11 Şubat 2011 SON ÇEYREKTE İHRACAT VE YATIRIMLAR HIZLANDI Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen Yönetici Özeti TÜİK'in açıkladığı rakamlara göre, sanayi üretimi

Detaylı

plastik sanayi FİRMA İKİNCİ 500 İSO SIRALAMASINDA İÇİNE GİREN PLASTİK VE KAUÇUK FİRMALARIN DEĞERLENDİRMESİ

plastik sanayi FİRMA İKİNCİ 500 İSO SIRALAMASINDA İÇİNE GİREN PLASTİK VE KAUÇUK FİRMALARIN DEĞERLENDİRMESİ plastik sanayi 2016 İSO SIRALAMASINDA İKİNCİ 500 FİRMA İÇİNE GİREN PLASTİK VE KAUÇUK FİRMALARIN DEĞERLENDİRMESİ Selçuk MUTLU PLASFED Genel Sekreteri V. Murat İNKÜN PAGDER Genel Sekreter Yrd. İkinci 500

Detaylı

TÜRK İMALAT SANAYİİ. Oktay KÜÇÜKKİREMİTÇİ (TEMEL BAZI ÖZELLİKLERİNE GÖRE AB ÜYESİ ÜLKELERLE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ)

TÜRK İMALAT SANAYİİ. Oktay KÜÇÜKKİREMİTÇİ (TEMEL BAZI ÖZELLİKLERİNE GÖRE AB ÜYESİ ÜLKELERLE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ) TÜRK İMALAT SANAYİİ (TEMEL BAZI ÖZELLİKLERİNE GÖRE AB ÜYESİ ÜLKELERLE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ) Oktay KÜÇÜKKİREMİTÇİ TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2013 20-21 ARALIK 2013 ANKARA 1 Teknoloji Skoru Yaklaşımı İMALAT

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ İMALAT SANAYİNDE UZMANLAŞMA VE DIŞ TİCARET

AVRUPA BİRLİĞİ İMALAT SANAYİNDE UZMANLAŞMA VE DIŞ TİCARET AVRUPA BİRLİĞİ İMALAT SANAYİNDE UZMANLAŞMA VE DIŞ TİCARET Zeynep KAPLAN Yıldız Teknik Üniversitesi YTÜ İİBF İktisat Bölümü Merkez Kampüs 34349 Beşiktaş/İstanbul E-posta: zkaplan@yildiz.edu.tr Özet Dünyada

Detaylı

İSO Değerlendirmesi. Haziran 2017

İSO Değerlendirmesi. Haziran 2017 İSO 1. 500 2016 Değerlendirmesi Haziran 2017 Bilanço Analizi Bilanço Analizi - Milyon TL 2013 2014 % 2015 % 2016 % DÖNEN VARLIKLAR 235.171 243.799 4% 272.717 12% 335.011 23% DURAN VARLIKLAR 183.006 207.038

Detaylı

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası Grubu Kuruluşları Dunya Bankası Grubu Uluslararası Imar ve Kalkınma

Detaylı

KAUÇUK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

KAUÇUK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ KAUÇUK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ *BU RAPOR KAYNAKÇADA BELİRTİLEN GÖSTERGELERDEN VE YAYINLARDAN DERLENMİŞTİR. 1 İÇİNDEKİLER KAUÇUK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ SEKTÖR RAPORU 1.GENEL DURUM 2. SEKTÖR İHRACAT ORANLARI

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak EKONOMİK GELİŞMELER Ocak - 2009 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN YAPISI... 2 İŞSİZLİK... 3 İŞGÜCÜNE

Detaylı

2008 Krizi: Sektörlerdeki Asimetrik Toparlanma. TEPAV Küresel Kriz Çalışma Grubu

2008 Krizi: Sektörlerdeki Asimetrik Toparlanma. TEPAV Küresel Kriz Çalışma Grubu 2008 Krizi: Sektörlerdeki Asimetrik Toparlanma TEPAV Küresel Kriz Çalışma Grubu TEPAV Politika Notu Nisan 2010 2008 Krizi: Sektörlerdeki Asimetrik Toparlanma 2008 ve 2009 da etkileri Türkiye de de hissedilen

Detaylı

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. KOBİ LERE VE GİRİŞİMCİLERE SAĞLANAN DESTEK VE KREDİLER

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. KOBİ LERE VE GİRİŞİMCİLERE SAĞLANAN DESTEK VE KREDİLER TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. KOBİ LERE VE GİRİŞİMCİLERE SAĞLANAN DESTEK VE KREDİLER BANKAMIZ HAKKINDA Türkiye Kalkınma Bankası, 1975 yılında DESİYAB (Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası A.Ş. ) adı altında

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. ENERJİ VE ENERJİ ETKİNLİĞİ YATIRIMLARINA SAĞLANAN KREDİLER

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. ENERJİ VE ENERJİ ETKİNLİĞİ YATIRIMLARINA SAĞLANAN KREDİLER TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. ENERJİ VE ENERJİ ETKİNLİĞİ YATIRIMLARINA SAĞLANAN KREDİLER BANKAMIZ HAKKINDA Türkiye Kalkınma Bankası (TKB), 1975 yılında DESİYAB (Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası A.Ş.

Detaylı

FİNANSAL KURUMLAR BİRLİĞİ FİNANSAL KİRALAMA, FAKTORİNG VE FİNANSMAN ŞİRKETLERİ KONSOLİDE RAPORU

FİNANSAL KURUMLAR BİRLİĞİ FİNANSAL KİRALAMA, FAKTORİNG VE FİNANSMAN ŞİRKETLERİ KONSOLİDE RAPORU FİNANSAL KURUMLAR BİRLİĞİ FİNANSAL KİRALAMA, FAKTORİNG VE FİNANSMAN ŞİRKETLERİ KONSOLİDE RAPORU 31.12.2015 1 MALİ TABLO KALEMLERİ ANALİZİ (bin TL) Aktif Toplamı 31.12.2015 Aktif Toplamı Finansman Şirketleri;

Detaylı

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş.

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRK EXİMBANK (TÜRKİYE İHRACAT KREDİ BANKASI A.Ş.) DÜNYA BANKASI AVRUPA YATIRIM BANKASI İSLAM KALKINMA BANKASI Ortaklık Yapısı İlk özel

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI. 15 Kasım 2012 İSTANBUL. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI. 15 Kasım 2012 İSTANBUL. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI 15 Kasım 2012 İSTANBUL Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü 1. HAZIRLIK SÜRECİ YENİ TEŞVİK SİSTEMİNİN HEDEFLERİ Ø

Detaylı

tepav Türkiye İçin Yeni Bir Sanayi Politikası Çerçevesi Güven Sak İstanbul, 25 Aralık 2007 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Türkiye İçin Yeni Bir Sanayi Politikası Çerçevesi Güven Sak İstanbul, 25 Aralık 2007 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye İçin Yeni Bir Sanayi Politikası Çerçevesi Güven Sak İstanbul, 25 Aralık 2007 Yeni bir Sanayi Politikası Çerçevesi Slide 2 Çerçeve 2001 krizinin

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

572

572 RADYO, TELEVİZYON, HABERLEŞME TEÇHİZATI VE CİHAZLARI İMALATI Hazırlayan M. Ali KAFALI Kıdemli Uzman 572 1. SEKTÖRÜN TANIMI Radyo, televizyon, haberleşme teçhizatı ve cihazları imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına

Detaylı

MAYIS-HAZİRAN VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ

MAYIS-HAZİRAN VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 213 YILI VAN İLİ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ AYLAR İTHALAT ($) İHRACAT ($) OCAK 2.322.52 1.45.136 ŞUBAT 1.735.696 1.62.13 MART 1.346.793 1.41.747 NİSAN 1.443.495 2.82.915 MAYIS 3.534.372 5.498.312 HAZİRAN

Detaylı

DIŞ TİCARETTE REKABET GÜCÜ ÜRETİM FAKTÖRLERİ İTİBARİYLE DEĞERLENDİRME DR. CAN FUAT GÜRLESEL İSTANBUL, 15 KASIM 2012

DIŞ TİCARETTE REKABET GÜCÜ ÜRETİM FAKTÖRLERİ İTİBARİYLE DEĞERLENDİRME DR. CAN FUAT GÜRLESEL İSTANBUL, 15 KASIM 2012 DIŞ TİCARETTE REKABET GÜCÜ ÜRETİM FAKTÖRLERİ İTİBARİYLE DEĞERLENDİRME DR. CAN FUAT GÜRLESEL İSTANBUL, 15 KASIM 2012 SANAYİ SEKTÖRLERİ LUĞU VE ÜRETİM FAKTÖRÜ İTİBARİYLE SINIFLANDIRMA SINIFI ( LUĞU) SEKTÖRLER

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI 20 ŞUBAT 2014 ANKARA SUNUM PLANI 1.Teşvik Sistemi 2.Atık Geri Kazanım veya Bertaraf Tesisi Yatırımları 3.Alt Bölge Destekleri 2 SUNUM PLANI 1.Teşvik

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

Nazlı Karamollaoğlu 1 Ege Yazgan 2. İşletme Dinamikleri ve Verimlilik

Nazlı Karamollaoğlu 1 Ege Yazgan 2. İşletme Dinamikleri ve Verimlilik Döviz Kurları ve Yaşama Şansı : Türkiye İmalat Sektörü Firmaları Üzerine Bir İnceleme Nazlı Karamollaoğlu 1 Ege Yazgan 2 1 MEF Üniversitesi 2 İstanbul Bilgi Üniversitesi İşletme Dinamikleri ve Verimlilik

Detaylı

2009 YILI OCAK AYI TÜRKİYE DERİ & DERİ MAMULLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2009 YILI OCAK AYI TÜRKİYE DERİ & DERİ MAMULLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ 2009 YILI OCAK AYI TÜRKİYE DERİ & DERİ MAMULLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ Deri ve deri mamulleri ihracatı, 2009 yılı Ocak ayında, geçen yılın aynı dönemine göre % 25,9 oranında düşüşle, 73 milyon dolar

Detaylı

Sunu planı. Sunu Planı. Slayt No 3-6 Tekstil ve Hazır Giyim Sektörlerinin Brüt Katma Değeri. 7-8 Sektörlerin Büyüme Eğilimleri

Sunu planı. Sunu Planı. Slayt No 3-6 Tekstil ve Hazır Giyim Sektörlerinin Brüt Katma Değeri. 7-8 Sektörlerin Büyüme Eğilimleri YÖNETİCİ ÖZETİ Sunu planı Sunu Planı Slayt No 3-6 Tekstil ve Hazır Giyim Sektörlerinin Brüt Katma Değeri 7-8 Sektörlerin Büyüme Eğilimleri 9-11 Tekstil ve Hazır Giyim İstihdamı 12 İşyeri Sayısı 13 Sektörün

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ M. Özger BOZOĞLU Dış Ticaret Uzmanı Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı İSTANBUL 10/12/2014 1 SUNUM PLANI 1.

Detaylı

T. C. KARACADAĞ KALKINMA AJANSI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi

T. C. KARACADAĞ KALKINMA AJANSI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi İçindekiler 1.... 2 1.1. Yapılan Ülkeler... 4 1.2. 'ın En Büyük Partneri: Irak... 5 1.3. Ürünleri... 6 2. İthalat... 8 2.1. İthalat Yapılan Ülkeler... 9 2.2. İthalat Ürünleri... 10 3. Genel Değerlendirme...

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İKTİSADİ YÖNELİM ANKETİ AYLIK TOPLU SONUÇLARI ŞUBAT 21 İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ REEL SEKTÖR VERİLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 22 ŞUBAT 21 İKTİSADİ YÖNELİM ANKETİ İktisadi Yönelim Anketi

Detaylı

İKİNCİ 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU LİSTESİNDE PLASTİK VE KAUÇUK SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME RAPORU

İKİNCİ 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU LİSTESİNDE PLASTİK VE KAUÇUK SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME RAPORU plastik sanayi 2015 İSO TÜRKİYE NİN İKİNCİ 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU LİSTESİNDE PLASTİK VE KAUÇUK SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME RAPORU Selçuk MUTLU PLASFED Genel Sekreteri V. Murat İNKÜN PAGDER Genel Sekreter

Detaylı