ULUSAL ÇÖLLEŞME VE EROZYON ARAŞTIRMA MERKEZİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ULUSAL ÇÖLLEŞME VE EROZYON ARAŞTIRMA MERKEZİ"

Transkript

1 ULUSAL ÇÖLLEŞME VE EROZYON ARAŞTIRMA MERKEZİ D.Ali ÇARKACI Çetin PALTA Ufuk KARADAVUT ÖZET Değişen iklim şartları önümüzdeki yıllarda daha belirgin olarak kendini gösterecek, hem bizlerin hem de çevremizin dayanabilme gücünü ciddi anlamda zorlayacaktır. Özellikle Ortalama sıcaklık ve yağış miktarında bugüne göre önemli değişimler görülecektir. Türkiye geneli dikkate alındığında kuraklığa doğru hafif eğilim görülürken, bu eğilimin İç Anadolu bölgesinde daha fazla olduğu görülmektedir. Erozyon ciddi boyutlarda tarım arazilerini tehdit eder konuma gelmiştir. Türkiye toplam alanının yüzde 89 unun hafif, orta, şiddetli ve çok şiddetli olmak üzere erozyon ve bunun sonucunda çölleşme riskiyle karşı karşıyadır. Erozyona toprağın eğimli olması, yanlış arazi kullanımı, doğal bitki örtüsünün yok edilmesi, iklim değişikliği ile toprak ve yüzey özellikleri yol açmaktadır. Türkiye nin yüzde 36,84 ünde çok şiddetli, yüzde 23,6 sında şiddetli, yüzde 23,19 unda orta şiddetli ve yüzde 5,48 inde hafif şiddetli erozyona maruz kaldığı bilinmektedir. Özellikle son yıllarda iklimde meydana gelen değişimlerin yarattığı olumsuz etkiler kendisini arazi degradasyonu, çoraklaşma ve erozyon nedeniyle tarım arazilerinin elden çıkması gibi istenmeyen sonuçları beraberinde getirmektedir. Kuraklık, rüzgar erozyonu ile oluşan kumul hareketinin ve su erozyonu ile oluşan toprak yapısındaki bozulmalar üretim sürecinde bitki gelişimine olan olumsuz etkileri de dikkate alınarak geleceğe yönelik öneriler üretilmesine ihtiyaç doğmuştur. Bu konuda elimizde bulunan rakamlar arasında tutarsızlıklar bulunması da bir eksikliktir. Konu ile ilgili çalışan kurumların elindeki rakamlar birbirine uymamaktadır. Bu bile konunun ulusal bir merkezin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu nedenlerden dolayı kuraklık, erozyon ve çölleşmenin izleneceği, konu ile ilgili kişilerin sağlıklı bir şekilde bilgilendirileceği, kuraklık, arazi yönetimi, erozyon gibi konularda eğitimlerin verileceği, fiziki altyapı ve teknik donanım ihtiyaçları günün koşullarına uygun ulusal bir merkezin oluşturulması gerekliliği doğmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kuraklık, Çölleşme, Erozyon, Arazi Yönetimi GİRİŞ Kuraklık arazi bozulması ve çölleşme birçok ülkede arazilerin üretkenliğini dolayısı ile tarımsal üretimi tehdit ettiğinden bunlar ile mücadele her ülke için öncelikli konular arasına girmiştir (UNCCD,2002). Arazilerin çölleşmesi ile birlikte; tarım arazileri, insanı, kültür hayvanlarını, yaban hayatını biyolojik ve ekonomik olarak yeteri kadar destekleyemeyecek duruma gelmektedir (Reynolds ve Stafford,2002). Küresel ısınma sanayi devrimlerinden beri, özellikle fosil yakıtların yakılması, ormansızlaşma, tarımsal etkinlikler ve sanayi süreçleri gibi çeşitli insan etkinlikleri nedeniyle atmosfere salınan sera gazlarının birikimleri hızlı artışa bağlı olarak, şehirleşmenin de katkısıyla doğal sera etkisinin kuvvetlenmesi sonucunda, yeryüzünde ve atmosferin alt kısımlarında saplanan sıcaklık artışı şeklinde tanımlanabilir (Türkeş, 2008ab,2012a). İklim değişikliğinin getireceği olumsuzlukları en aza indirmek için çözümler, önlemler araştırılmaktadır. Tehlikeli ve riskleri en aza indirmek adına kuzey-güney ve batı-doğu uzanımlı koridorlarda özel olarak ayrılmış ve düzenlenmiş parklara ve rezerv alanlarına ihtiyaç vardır. Dünyanın bazı bölgelerinde, iklim değişikliğine bağlı olarak doğacak diğer tüm değişimler topluma gıda, lif, kereste, ilaç, rekreasyon ve turizm kaynağı sağlayan ve madde ve besin döngüsü, atık kalitesini, akarsu akışını, toprak erozyonunu, hava kalitesini ve iklimi kontrol ederek mal ve hizmet üretimine katkı sağlayan EKO SİSTEMLERİ etkileyecektir. Zir.Yük.Müh., Konya Toprak Su ve Çöl. ile Müc. Araş. İst.Müd., Yrd. Doç. Dr., Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lapseki MYO, Doç.Dr., Ahievran Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü,

2 ORMANLAR: Öngörülen, olacağını var saydığımız iklimsel değişikliklere duyarlıdır. Orman ve orman türlerindeki değişmelerde mal ve hizmet dengesini bozarak Ekonomiye ve sosyal yarıya da menfi yönde etki yapacaktır. Öyle orman türleri vardır ki Karbon-Oksijen dengesinin üzerinde oldukça fazla etkilidir. Ekosistemlerdeki bu türleri koruyacak dengeleri de ekolojistler düşünmek durumundadır. SU KAYNAKLARI; İklim değişikliği dünyanın kurak ve yarı kurak alanlarındaki su sıkıntısını arttıracağı düşünülmektedir. Bugünkü şartlarda dünya nüfusunun 1.3 milyar insanı temiz su bulamamaktadır. 2 milyar insan ise yeterli ve sağlıklı yaşam şartlarından yoksundur. Halen orta doğuda ve Afrika da bulunan 19 ülke su sıkıntısı içindedir. Bu ülkeler su kıtlığı, ya da su stresi çeken ülkeler olarak sınıflandırılmaktadır. İklim değişikliğinin olmadığını var saysak dahi bu sayılar 2025 yılında iki katına çıkacaktır. Temel neden ekonomideki büyüme ve nüfus artışıdır. Dünyanın büyük bölümünde Tarımsal üretim alanlarında verimsiz sulama yoluyla boşa su harcanmaktadır. Bu şekildeki verimsiz ve hatalı sulama tarım topraklarının tuzlanmasına neden olarak çoraklaşmayla, topraklarda verimsizleşmektedir. Akarsu debilerin-akımlarının yüksek enlemlerde ve Güneydoğu Asya da artacağı öngörülmektedir. Buna mukabil Orta Asya da, Akdeniz bölgesi çevresinde, Güney Afrika ve Avustralya da su akımlarının azalacağı da öngörülmektedir. İklim değişikliği, kuraklığı beraberinde getiren doğal özellik olarak görüldüğü bazı bölgelerde kuraklık olaylarının büyüklüğünü ve sıklığını şiddetlendirecektir. Kuraklığın en fazla vuracağı, gelişmekte olan ülkelerin birçoğunun kurak ve yarı kurak bölgelerde olmasından dolayı, bu ülkeler olarak öngörülmektedir. Şekil 1: 2012 Yılı Yıllık Kuraklık Değerlendirmesi. Su kaynaklarımız üzerinde halen mevcut olan baskılar daha da artacak ve bölgelere arasında göç olgusunun artmasına neden olabilecektir. Yer altı sularımız azalan yağışlarla daha az beslenip artan taleple daha fazla kullanılacağı için daha hızlı yok olacaktır. Su kaynaklarındaki azalma tarımı etkileyerek fazla sulama isteyen (Örn: şeker pancarı, mısır, vb. gibi) ve çok geniş topraklara ihtiyacı olan ürünlerin ekilmesini büyük ölçüde sınırlayacak. Oysa iklimin büyük değişkenliklerinden ve artan sağanak yağışlardan dolayı su erozyonu toprağı bugüne oranla daha fazla aşındıracak. Su geçirimsiz ve ağaçsızlaşmış, yani hiçbir ağaç kökünün toprağı tutamayacağı alanlarda heyelan ve moloz akıntıları gibi kütlesel toprak kaymalarına görülebilecektir. Özellikle Konya-Karapınar ve Iğdır-Aralık gibi bölgelerde rüzgâr erozyonu kendisini daha derinden ve gittikçe genişleyerek kendisini hissettirecektir. Kuraklık indeksi Türkiye geneli dikkate alındığında kuraklığa doğru hafif eğilim görülürken, İç Anadolu bölgesinde daha fazla kuraklığa doğru eğilim görülmektedir. SPI

3 Metoduna göre yapılan kuraklık değerlendirmesinde İç Anadolu Bölgesi nin batı ve doğu kesimlerinde, Karadeniz Bölgesi nin doğusunda, Doğu Anadolu Bölgesi nin kuzey, iç ve doğusunda değişen şiddetlerde kuraklık mevcuttur. En kurak merkezler, Tortum, Horasan, Trabzon, Erciş ve Ilgın olmuştur. Tablo 1. Çölleşme Sözleşmesi nde temel alınan kuraklık indisine göre, kurak ve nemli arazilerin sınıflandırılması ve çölleşme açısından değerlendirilmesi Y:PE Bölge Değerlendirme Çok kurak Gerçek iklimsel çöller (Türkiye de yok) Kurak Çölleşmeye açık (Türkiye de yok) Yarı kurak Çölleşmeye açık (Konya Ovası ve Iğdır yöresi) Kurak-yarı nemli Çölleşmeye açık (Güneydoğu ve iç bölgeler) Yarı nemli Çölleşmeye açık (Batıda ve kurak-yarı nemlinin çevresinde) Yarı nemli Çölleşmeye eğilimli olabilir Nemli Çölleşme yok (Esas olarak Karadeniz Bölgesinde) 2.00 < Çok nemli Çölleşme yok (Rize ve Hopa yöresinde) Kuraklığın ekonomik etkileri ekili arazilerin verimliliğinin azalması, dolayısıyla üründe kayıp olarak ortaya çıkmaktadır. Bu arada böcek istilası, bitki hastalıkları, ürün kalitesinde düşüklük, hayvancılıkta gerileme, ormanların azalması, kalitesinin düşmesi, verimliliğin düşmesi, enerjide düşüş, orman yangınlarının artması, su ile taşımacılıkta hızlı düşüş, balık alanların azalması ve üretimin düşmesi şeklinde sıralanabilir. Ayrıca ulusal büyümede yavaşlama, finansal kaynak bulmada zorluk, kredi riskinin artması, yeni ve ek su kaynaklarının pahalılaşması, üretimdeki düşüşe bağlı işsizliğin artması ve vergi gelirinde kayıplar ortaya çıkacaktır. Bunun devamında yiyecek kıtlığı, yoksullukta artış, kırsal alanlardaki yaşam seviyesinde düşüş, iç göç ve dolayısıyla sosyal huzursuzluk meydana gelecektir. Erozyon Etkisi Araştırmalara göre, Türkiye nin yüzde 89 u hafif, orta, şiddetli ya da çok şiddetli olmak üzere erozyon ve bunun sonucu olan çölleşme riskiyle karşı karşıya bulunmaktadır. Türkiye deki erozyonun durumu Şekil 2 de gösterilmektedir.

4 Şekil 2. Türkiye toprak aşınım haritası Erozyonun arazi yapısından, çeşitli insan faaliyetlerine kadar farklı nedenleri vardır. Bunlar; topografyanın eğimli olması, yanlış arazi kullanımı, doğal bitki örtüsünün yok edilmesi, iklimin etkisi, yüzey ve toprak özellikleri olarak sayılabilir. Kuraklık ve Erozyonun İzleme Merkezi: Kuraklık ve Erozyon izleme merkezi Konya ili Karapınar ilçesi sınırları içerisinde bulunan ve Konya Toprak Su ve Çölleşme ile Mücadele Araştırma İstasyonu Müdürlüğünün bünyesinde faaliyet gösteren Çölleşme ve Erozyon Araştırma Merkezinde kurulacaktır. Karapınar ilçesi 2675 km 2 lik bir alan sahiptir. Yıllık 275 mm yağış almakta ve günlük ortalama sıcaklığı 11,5 C 0 dir. Yağışın yaklaşık yarısı aralık ve mart ayları arasında düşmektedir. Bölgede görülen toplam toprak kaybının %72 si Aralık ve Mayıs ayları arasında görülür. Kuraklık ve Erozyonun etkilerinin bir merkezden sürekli izlenmesi ve buna göre gerekli tedbirlerin alınması gerekiyor. Çölleşme ve Erozyon Araştırma Merkezi olarak kurulması planlanan bu merkezin bünyesinde farklı disiplinlerden araştırmacılar olacaktır. Bu amaçla Tarımsal Sulama ve Arazi Islahı, İklim Değişikliği ve Havza ve Bitki Besleme ve Toprak Tarımsal Mekanizasyon ve Bilişim Teknolojileri Tarımsal Ekonomi Çölleşme ve Erozyon Araştırma Merkezi Bölümlerinde yapılan çalışmaların uygulamaya aktarılması konusunda Eğitim ve Yayım birimleri daha aktif olacakladır. Türkiye genelinde %0-2 eğime göre 8.5 milyon hektar sulanabilir alan vardır. Bunun sadece 4.5 milyon hektarı sulanabilmektedir. Önümüzdeki 10 yılda yıllık 400 bin hektar alanın sulamaya açılması gerekmektedir. Türkiye'de önümüzdeki dönemde hem yağış azalacak, hem de yağış rejiminde ciddi bozulmalar görülecektir. Ancak modern sulama sistemlerinin yaygınlaşması ile eldeki mevcut su kaynakları ile 25 milyon ha alan sulanabilecektir. Yapılan tahminlere göre 2050 yılında ülkemizin büyük bölümünde ve özellikle Orta Anadolu bölgesinde yıllık olarak mm lik bir yağış azalması görülecektir. Zaten yıllık yağışın az ve dağılımının bozuk olduğu bölgemizde bu miktar tarımsal ve ekonomik yapımızı derinden etkileyecektir. Yüksek basınç kuşağının kuzeye kayması ile ülkemizde hâkim olabilecek tropikal iklime benzer bir iklim, düzensiz, ani ve şiddetli yağışlar, seller, heyelan ve erozyonu artırabilecektir. Daha kuru hava, daha sık, uzun süreli kuraklıklara neden olabilecektir. Artacak olan sıcaklıklar ile birlikte, kar yağışları azalacak ve dolayısı ile ilkbahar aylarında da ülkemizde kuraklıklar görülebilecektir. Kuraklığın, böylece yakın gelecekte ülkemizdeki yağışlar ve dolayısı ile yüzey ve yeraltı suları üzerinde daha sık etkili olması beklenmeli ve buna göre çözümler geliştirilmelidir.

5 Küresel ısınma ile birlikte alt tropiklerdeki yüksek basınç kuşağının kuzeye doğru Türkiye üzerine kayması beklenmektedir. Böylece, Türkiye nin büyük bir kısmı oldukça kuru ve sıcak bir iklimin etkisine girecektir. Bu nedenle, su kaynaklarının planlama ve yönetim çalışmalarında küresel iklim değişikliğinin olası etkilerinin değerlendirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Geleneksel tarım ürünleri yerine daha sıcak ve kuru iklim şartlarına uygun tarım ürünlerine geçiş de bir zorunluluk halini alabilecektir. Ayrıca suyun fazla olduğu yerlerden, kuraklığın hüküm sürdüğü bölgelere taşınması gerekecektir. Bunun için Küresel İklim Değişiminin Su Kaynaklarına Olası Etkileri üzerine ülkemizde de gerekli bilimsel çalışmaların yapılabilmesi için bilim insanlarımızın teşvik edilerek özendirilmesi gerekmektedir. Bu kurulacak merkez yardımıyla planlı ve organize bir şekilde başarı ile yürütülebilecektir. Kurulacak merkez tarafından geleceğe yönelik olarak iklim ve erozyon tahminleri günümüz şartları ile kıyaslamalı olarak verilerek çiftçilerin mevcut kuraklık şartları hakkında fikir sahibi olabilmesi sağlanacaktır. Normal iklim şartlarında iklimin değişken karakteri, yer yer ve zaman zaman kuraklıklara neden olmakta ve bu da, Türkiye tarımını ve su kaynaklarını olumsuz şekilde etkilemektedir. IPCC ye göre 2030 yılında, bu yüzyılın başındaki CO 2 miktarının iki katına çıkması ve Türkiye dâhil Güney Avrupa yı içine alan bölgede sıcaklıkların kışın 1 o C, yazın ise 1 ila 2 o C arasında yükselmesi beklenmektedir. Sıcaklıkların artması, kurak bölgelerimizin çölleşmesine neden olabilecektir. Kuraklığın artması ile şehir ve ülke sınırlarını aşan nehirlerin kullanımı dâhil birçok uluslararası, ulusal ve yerel su kaynağının paylaşımını ve yönetimini daha da zorlaşacaktır yılına kadar ise ülkemizdeki ortalama sıcaklık artışının 1-2 derece civarında olacağı tahmin edilmektedir. Bu artış ülkemizdeki agroekolojik yapının ciddi anlamda değişmesine neden olacaktır. Bu nedenle şimdiden planlamanın yapılması gerekliliği doğmaktadır. Kurulacak olan merkezde arazi yönetim planlaması yapılacaktır. Böylece tarım arazileri başta olmak üzere arazi kullanımının belli bir disiplin içinde kullanılması ve sürekliliği sağlanmaya çalışılacaktır. Suyun kısıtlı, yağışların bazı bölgeler dışında, miktar ve dağılımının düzensiz olduğu, içme, kullanma ve tarımsal amaçlı sulama suyu kalitesinin gün geçtikçe artan sanayi ve diğer çevre kirlilikleri neticesinde düştüğü düşünülürse, ülkemizin kuraklığın şiddetini çok yakın bir zamanda bugünkünden çok daha fazla hissedecektir. Yavaş gelişmesi nedeniyle kuraklık, ülkemizde de değişik indeksler ile sürekli olarak takip edilmelidir. Su toplama havzalarından hangisinde ne kadar kuralık geliştiğini bilmek barajların işletilmesinde ve ekilecek bitki türünün seçiminde kritik rol oynamaktadır. Dolayısı ile kuraklığın gelişimi, günlük/aylık olarak takip edilerek, kurak ve nemli alanların ve bunların şiddetinin yerel dağılımı hakkında doğru ve zamanında bilgi sahibi olunması için, ülkemizde bir kuraklık izleme ve erken uyarı sistemi kurulması sağlanacaktır. Gelişmiş ülkelerdeki gibi artık ülkemizde de, kurulacak kuraklık ve erozyon izleme merkezi tarafından elde edilecek birincil veriler yardımıyla 2-aşamalı ve yerel olarak kuraklık uyarıları (özellikle Kuraklık öngörüsü ve Kuraklık uyarısı ) ile insanlarımızı bilgilendirme yoluna gidilebilmesi için gerekli organizasyon ve hazırlıkları yapılacaktır. Ayrıca, Ülkemizde bir taraftan tarımda su ihtiyacı hızlı bir şekilde artarken diğer taraftan da kuraklığa doğru gidişat olması nedeniyle alınacak tedbirlerden biri de yaşanabilecek su stresleri etkisi altında en iyi verim ve kalite özelliklerini ortaya koyabilecek çeşitlerin geliştirilmesidir. Bunun için de ileri hat, çeşit adayı ve çeşitlerin dış ortamdan steril tamamen kontrollü şartlarda denenmesi, zaman ve bu şartlar altındaki gerçek performanslarının görülebilmesi açısından merkez bünyesinde oluşturulacak bir birim ile kuraklık çalışmaları uygulamalı olarak yapılacaktır. Merkezin çalışma şekli Şekil 4 te gösterilmektedir. Şekil incelendiğinde kurulacak Merkezin yapısı ve işleyişi daha iyi anlaşılabilecektir. İzleme ve eski bilgilerden elde edinilen veriler yardımıyla bazı öngörü ve tahminler yapılabilecek, buna göre kuraklık ve erozyonun seviyesi ile bunların halkın sosyo-ekonomik özelliklerine etkileri belirlenecektir. Bilim çevreleri ve halk kulaktan duyma ya da yanıltıcı bilgilerden çok daha sağlıklı ve güvenilir verilerle aydınlatılmış olacaktır. Son yıllardaki yağış rejimlerindeki değişikliğin yanı sıra yağış miktarlarındaki azalmalar bölgemiz su kaynaklarında önemli oranda azalmalara neden olmuştur. Ayrıca artan nüfus ve sanayinin yanında sulu tarım yapılan alanların da genişlemesi suya olan talebi önemli oranda yükseltmiştir. Türkiye haritalarında yer alan bölgemizdeki birçok sulak alan ya yok olmuştur yada yok olmaya yüz tutmuştur. Örneğin Hotamış gölü tamamen kururken, Akşehir, Eber, Çavuşcu gibi birçok göl ise kurumaya yüz tutmuştur. Yer üstü su kaynaklarındaki bu olumsuz gelişme daha tehlikeli olarak altı su kaynaklarında cereyan etmektedir. DSİ kaynaklarına göre Konya Kapalı Havzasında yer altı su rezervi aşırı kullanımdan dolayı her yıl milyon m 3 azalmaktadır.

6 Bu miktar KOP projesi ile Ovaya aktarılacak toplam sulama suyundan daha fazla bir miktarı ifade etmektedir. Yakın gelecekte beklenen tehlike özellikle kırsal kesimde içme suyu sıkıntısına bağlı olarak meydana gelecek olan kırsaldan kentlere göçtür. Merkez bünyesinde kurulacak eğitim birimi ile bölgede üreticilik yağan çiftçiler başta olmak üzere, ilköğretim, orta öğretim kurumlarındaki çocuklara ile kadınlara yönelik eğitim çalışmaları yapılacaktır. Bu amaçla Karapınar da oluşturulacak olan eğitim çalışmaları ile kurak şartlara uygun toprak işleme ve ekim yöntemleri, kısıtlı sulama uygulamaları, toprak koruyucu toprak işleme çalışmaları uygulamalı olarak gösterilecektir. Böylece hem tarım alanında çalışanların bilgilenmeleri hem de çocuk ve kadınların bu konuda eğitilmeleri ile ileri dönemler için sürdürülebilir bir tarım sistemi oluşturulmasına katkıda bulunulacaktır. Bölgede bulunan Üniversitesiteler başta olmak üzere bu konuda eğitim yapan diğer Üniversite öğrencilerinin merkezde eğitim almaları konusunda çalışmalar yapılacaktır. Ülkemizde genellikle kuraklıkla ilgili plan ve programlarda risk yönetimi ve tahminlerden çok kriz yönetimi anlayışı hâkimdir. Yani bir kriz ortamında yapılması gerekenler konuşulmakta ve tartışılmaktadır. Kriz olmadan önce neler yapılması gerektiği, krizin geciktirilmesi ya da yaşanmaması konusunda neler yapılacağı ile çalışılmamaktadır. Kurulacak bu merkez bu anlamda büyük bir hizmet verecektir. Bu çalışma ile aşağıdaki gibi temel sorulara cevap bulunmuş olacaktır. 1. Türkiye'de iklim değişikliğinin etkileri, iklim değişikliğine duyarlılık ve uyumla ilgili araştırma ve diğer çalışmalara ilişkin sorunlarımız, eksikliklerimiz veya geliştirmemiz gerekenler nelerdir? 2. Türkiye'de iklim değişikliğinin etkileri, iklim değişikliğine duyarlılık ve uyumla ilgili araştırma ve diğer çalışmalarla ilgili öncelikli konular (sektör, alan, sistem vs.) nelerdir? 3. Türkiye de iklim değişikliğinin etkileri, iklim değişikliğine duyarlılık ve uyumla ilgili ulusal/yerel ölçekli araştırmalar için ihtiyaçlar nelerdir? 4. Türkiye de iklim değişikliklerinin etkileri, iklim değişikliklerine duyarlılık ve uyum çerçevesinde araştırma ve diğer çalışmaların istenilen nitelik ve nicelik seviyesine yükseltilmesi için hangi stratejiler izlenmelidir? 5. Türkiye'nin iklim değişikliğine uyumu kapsamında mevcut mücadele olanakları ve gelecekteki seçeneklerin değerlendirilmesi çerçevesinde hangi çalışmayı önerebilirsiniz? (tarım, su kaynakları, insan sağlığı, ekosistemler, ekstrem hava olayları, deniz seviyesi yükselmesi, vb. alanlarında) 6. Türkiye de arazi kullanımını belirleyen özel etkenler nelerdir? 7. Türkiye de arazi kullanımına ilişkin temel sorunlar nelerdir? 8. Arazi kullanımı (karasal ekosistemler) ile iklim değişikliği arasında nasıl bir ilişki vardır? 9. İklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasında hangi arazi kullanım politikaları etkili olabilir? 10. İklim değişikliğinin arazi kullanım politikalarında bir parametre olarak yer alması nasıl sağlanabilir?

7 Şekil 4. Ulusal Kuraklık Erozyon ve Çölleşme İzleme Merkezi Çalışma Şeması Tarımsal Sulama ve Arazi Islahı Bölümü İklim Değişimi ve Havza Bölümü Bitki Besleme ve Toprak Bölümü Mekanizasyon ve Bilişim Teknolojileri Bölümü Tarım Ekonomisi Yönetimi Kuraklık, Erozyon ve Çölleşme İzleme Merkezi Karar Vericiler (UKEİM) Veri Toplama ve Değerlendirme Birimi Tahmin, Öngörü ve Modelleme Birimi Eğitim ve Uygulama Birimi Dokümantasyon Merkezi Kuraklık Erozyon ve Çölleşme İzleme Sistemi Kuraklık Erozyon ve Çölleşme Yönetimi Bilim Çevreleri ve Halka Bilgi Aktarma

8 VERİ TOPLAMA VE DEĞERLENDİRME AŞAMALARI: Bu çalışmanın birinci aşamasında merkezin kurulacağı Konya Toprak Su ve Çölleşme İle Mücadele Araştırma İstasyonu Müdürlüğünün Karapınar Çölleşme ve Erozyon Araştırma Merkezi bünyesinde bir adet veri tabanı sunucusu kurulacaktır. Sunucu ayarları, kullanıcı tanımları, kullanıcı hiyerarşi ayarları ve güvenlik ayarları yapılacaktır. Veri toplama aşamasında ise Orta Anadolu genelinde bilgi formları oluşturularak veri tabanı içinde verilerin nasıl modelleneceğine karar verilecektir. İllerde yapılan her çalışma alt grupları için standardize edilmiş veri modelleri oluşturulacaktır. Veri toplama ile kastedilen ise veri tabanında asıl önemli kavramı yani bilgi parçalarının tanımlanmasıdır. Model oluşturmak için kolay kullanımlı, dinamik, internet alt tabanına sahip bir yazılım geliştirerek veri tabanı sunucusu üzerinde yapılması güç olan bu işlemin ileri seviyede veri tabanı sunucu bilgisine sahip olmayan araştırmacılarında kurulacak sisteme direk katkıları sağlanacaktır. Çalışmanın alt yapısı bu şekilde hazırlandıktan sonra reel verilerin veri tabanına girmeleri sağlanacaktır. Çalışmanın ikinci aşaması toplanan verilerin bilimsel olarak analizleridir. Bu amaçla veri tabanına girilen veriler üzerinde veri madenciliği ve istatistiksel analiz teknikleri kullanılacaktır. Veri madenciliği, çok büyük veri tabanlarındaki ya da veri ambarlarındaki veriler arasında bulunan ilişkiler, desenler, değişiklikler, sapma ve eğilimler, belirli yapılar gibi ilginç bilgilerin ortaya çıkarılması ve keşfi işlemidir. Çok büyük veri tabanlarından, önceden bilinemeyen, geçerli ve kullanılabilir bilginin çıkarılma işlemi olarak da ifade edilebilir. "Veri Tabanlarında Bilgi Keşfi" (Knowledge Discovery in Databases) uygulamalarla birlikte faaliyet alanına yönelik karar destek mekanizmaları için gerekli ön bilgileri temin etmek için kullanılır. Geliştirilecek olan veri tabanı yazılımı içerisinde kuraklık ve erozyon konularında uzmanlaşmış veri madenciliği yapan ve istatistiksel analiz modüllerini içeren bir arabirim olacaktır. Geliştirilecek yazılım aynı zamanda dinamik, parametrik ve geliştirilebilmeye açık olacaktır. Böylece araştırmacılarının kendi konularda daha fazla uzmanlaşmaları sağlanarak araştırmaların içine çoklu disiplinler sokularak istatistik alanında araştırma yapan uzmanlar, matematik araştırmacıları, bilgisayar mühendisleri, endüstri mühendisleri gibi veri ile çalışan diğer disiplinlerde kendi konularındaki uzmanlıkları ile kuraklık ve erozyon çalışmalarına yardımcı olabileceklerdir. Çalışmanın üçüncü aşamasında ise veri girişlerinin veri tabanına daha hızlı bir biçimde girilmesini sağlayacak bir sistem tasarımı yapılacak bu sistemde sahada çalışan araştırmacıların topladıkları verileri kablosuz iletişim protokolünü destekleyen el terminallerinde geliştirilecek olan bir yazlıma girmeleri sağlanacaktır. Böylece sahadan gelecek olan verilerin tek seferde, kâğıttan aktarma işlemlerinde kaybedilen zaman ve yanlış veri girimlerinden kaynaklanan hataları en aza indirgeyerek veri tabanına aktarmaları sağlanacaktır. Bu çalışmada belirtilen aşamaların gerçekleştirilebilmesi için geliştirilecek otomasyon için sunucu yazılımında Apache Server 5.0, web sayfalarına ilişkin ara yüzlerde ASP, PHP dili, veri tabanı olarak MS SQL Server 2005 tercih edilmiştir. Apache sunucu, işletim sistemi bağımsızlığı, hızlı ve güvenli işletim, açık kaynak yazılımı gibi önemli özelliklere sahiptir ve dünyada yaygın olarak kullanılmaktadır. ASP, PHP dili, web sayfası hazırlamada kullanılan önemli dillerdir. Uygulama geliştirme sürecinde sağladığı performans ve hız son derece önemlidir. Sunucu bilgisayardaki yorumlama sürecinde son derece etkindir ve sunucuya daha düşük iş yükü sağlamaktadır. MS SQL Server 2005 veritabanı, veri alma kapasitesi, güvenlik tedbirlerinin yüksek olması, veri tabanına bağlantı ve cevaplama hızında önemli avantajlar sunması dolayısıyla tercih edilecektir. Çalışmada yazılım geliştirmek için C# ve Delphi 2007 programlama dilleri kullanılacaktır. MATLAB 7.0 gerekli olabilecek matematiksel modellemelerde, istatiksel analiz ve kümeleme işlemlerinde programlama dillerine yardımcı olarak kullanılacaktır. Bu program, matematik, istatistik, fizik, elektronik gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Bağımsız olarak çalışabilen birçok araç kutusundan (toolbox) oluşan MATLAB programında, hem uygulamalar hızlı bir şekilde geliştirilebilmekte hem de iki-boyutlu ve üç-boyutlu grafikler üzerinde ileri seviyeli analizler yapılabilmektedir. Gerçekleştirilecek çalışmada MATLAB programının önemli bir bileşeni olan Web Server (MWS) araç kutusundan faydalanılacaktır. Web Server, MATLAB programında işlenmek üzere internet üzerinden veri alabilen ve bu verileri işledikten sonra elde edilen sonuçları ve grafikleri yine bir internet tarayıcısında gösterebilen uygulamalar geliştirmeyi sağlamaktadır. Çalışmanın başlaması konusunda onay alındığında çalışma için en uygun alan adı tescil ettirilecektir.

9 Başta Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı olmak üzere tarım sektöründe çalışanlar hedef alınmış olup, geliştirilen bilgiler ve bilgi teknolojileri ülke insanının hizmetine sunulacaktır. Özellikle iklim şartlarının değişmesi nedeniyle aynı koşulları her zaman sağlama imkânımız olmayacaktır. Bu nedenle yapılacak çalışmalar sonucu elde edilecek bilgi ve deneyimler ülkemizin geleceğine yön verebilecektir. Ülkemizde yapılan kaynak alıntıları yabancı merkezlerden elde edilen bilgilere dayanmaktadır. Kurulacak bu merkez ile elde edilen veriler kuraklık ve erozyon konusunda birincil yerli kaynak olma özelliği taşıyacaktır. Kuraklığı ve erozyonun bölgelere göre zaman içinde nasıl değişim gösterdiği, nelerin yapılması gerektiği, alınacak tedbirler başta olmak üzere konu hakkında yapılan çalışmalarında bir merkezden toplanması ve derlenmesi daha sağlıklı olacaktır. Elde edilen bilgilerin sistematik ve hızlı bir şekilde toplanması, analiz edilmesi ve yayınlanması yapılacak çalışmaların yönlendirilmesinde faydalı olacaktır. Böylece kuraklık ve erozyon gibi faktörlerin etkisi sonucu meydana gelebilecek üretim kayıplarını asgariye indirmek mümkün olabilecektir. Bu merkez ile ülkesel kuraklık politikaları ile bölgesel kuraklık politikalarının geliştirilmesi konusunda ciddi bir kaynak oluşturulacaktır. Haritalama: Verilerin haritalanmasında Sayısal Arazi Modeli kullanılacaktır. Topografya verisi olarak SRTM sayısal yükseklik verisi kullanılacaktır. SRTM verisi NASA tarafından üretilen 90 m çözünürlükte sayısal arazi modeli olup ücretsiz olarak dağıtılmaktadır. Özgün veri CGIAR-CSI (http://srtm.csi.cgiar.org/) tarafından işlenerek verideki bazı teknik problemler giderilmiş olup hem ArcInfo ASCII format hem de GeoTiff formatta kendi portallarından kullanıma açılmıştır. SRTM de dikey yükseklik hatası 16 metreden az olarak bildirilmiştir. Kuraklık İndeksi: Kuraklık indeksi yıllık toplam yağışın evapotransprasyona bölünmesinden elde edilmektedir (UNEP, 1992). Kuraklık indeksi belli bir bölgedeki iklimin kuraklık derecesini gösteren sayısal bir değerdir. Bu sayısal değerler kullanılarak kuraklık dereceleri için bölge sınırları oluşturulmaktadır. Oluşan bu bölgeler içerisinde yağış etkisiyle meydana gelen biyolojik çeşitlilik benzerlik göstermektedir. Kuraklık indeksine göre oluşturulan bu sınırların Türkiye için daha hassas olması için ara birimler UNEP (1993) tarafından oluşturulmuştur (Çetin ve ark. 2006). Bu çalışmada UNEP (1993) e göre kuraklık indeksi hesaplanacak ve Bölgemiz için kullanılacaktır. Erozyon ile taşınmanın ölçülmesi: Land Sat Uydusuna bağlı olarak elde edilen görüntüler vejetasyonun kaplama oranı ve davranış şekilleri sınıflandırılacaktır. Bu sınıflandırma da Normalleştirilmiş Farklı Vejetasyon İndeksi ((NFVİ), Normalized Difference Vegetation Index (NDVI)) kullanılarak 5 farklı sınıfa ayrılmıştır. BU MERKEZ İLE ULAŞILMAK İSTENEN HEDEFLER: Kuraklık ve Erozyonun değişiminin izleneceği Ulusal Çölleşme ve Erozyon İzleme Merkezi oluşturulacaktır. Bu merkezde kuraklık ve erozyonun bitki, toprak ve çevreye olan etkileri belirlenecektir. Kuraklık ve erozyon ile ilgili bilimsel toplantıların, eğitim çalışmalarının yapılabileceği çalışma alanları oluşturulacaktır. Bu altyapı çalışması ile; 1. İklim değişimi ve erozyonun yayılımı yakından izlenecektir. 2. Merkez ile yabancı kaynaklardan ülkemiz adına alınan bilgiler yerine orijinal veriler sağlanmış olacaktır. 3. Elde edilecek veriler yardımı ile ileride yaşanması muhtemel kuraklık için daha somut hazırlıkların yapılması sağlanabilecektir. 4. Elde edilen veriler yardımı ile ülkemiz ihtiyaçlarına yönelik üretim planlaması yapılabilecektir. 5. Özellikle üreticilerin çocukları ve eşlerine yönelik eğitim programları ile bilinç düzeyinin artırılması sağlanacaktır. 6. Okullarda okuyan çocuklarımıza yönelik yapılacak sürekli eğitim çalışmalarıyla iklim değişimi ve erozyonun gündemde kalması sağlanabilecektir. 7. Kuraklık ve erozyonla ilgili bilimsel teknik bilgi ve verilerin depolandığı veri tabanı oluşturulacaktır. Bu veri tabanı aynı zamanda ülkenin tek ve en büyük kuraklık ve erozyon veri tabanı olacaktır. 8. Üreticilerin uygulamalı olarak eğitilmeleri ile, oluşabilecek yanlış anlaşılmalar ve uygulama hatalarının önüne geçilebilecektir. Özellikle, toprak ve suyu koruyucu, toprak nemini muhafaza edici, tarla hazırlığı ve ekim işlemleri konusunda üreticilerin eğitimden

10 sonra da düzenli olarak kontrolleri yapılarak yanlış tarımsal uygulamalardan kaçınmalarına yardımcı olunacaktır. 9. Elde edilen verilerden sürekli envanterler çıkarılacak ve buna göre gerekli olan tedbirlerin alınması konusunda bilgiler verilecektir. 10. Avrupa Kuraklık Merkezi, ABD ve Güney Afrika daki kuraklık ve erozyon merkezleri ile sürekli iletişim kurularak ortak çalışmaların yapılması sağlanacaktır. Özellikle bu merkezlerin bilgi birikimlerinden faydalanılarak daha sağlıklı çalışmalar ve değerlendirmeler yapılacaktır. 11. Türkiye açısından stratejik öneme sahip kuraklık, erozyon ve çölleşme konusunda çalışmalarını yürütecek bilimsel ve teknik kapasitesi geliştirilmiş (iyileştirilmiş) kurumsal araştırma alt yapısı ve teknik personelini yetiştirilecek ve bu merkez ile süreklilik sağlanacaktır. 12. Proje süresince ve devamında elde edilen ve edilecek bilgi ve verilerin kullanıcılar arasında paylaşımının sağlanacağı elektronik ağ (web) tabanlı bilgi değişim sistemi oluşturulacaktır. KAYNAKLAR Çetin,S.C.. A.Karaca, K.Haktanır, H.Yıldız, 2006 Global Attention to Turkey Due to Desertification.Environ Monit Assess.DOI /S DMİ,2008/2012.Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Kayıtları Ankara. FAO;1998.Crop evapotranstpiration guideliness for computing crop water requirements,fao İrrigation and Drainage Paper 56 Rome. Türkeş, M.2008a. Küresel İklim Değişikliği Nedir? Temel kavramlar, nedenleri, gözlenen ve öngörülen değişiklikler.iklim değişikliği ve çevre.1:45-64 Türkeş, M.2008b. İklim değişikliği ve küresel ısınma olgusu:bilimsel değerlendirme içinde:e.karakaya(ed), Küresel Isınma ve Kyoto Prokotolü:İklim değişikliğinin bilimsel,ekonomik ve politik analizi, 21-57,Bağlam Yayınları No:308:İstanbul. Türkeş,M Küresel İklim değişikliği ve Çölleşme İçinde Günümüz Dünya Sorunları- Disiplinlerarası bir yaklaşım (ed.n.özgen),1-42 Eğiten kitap:ankara. Ufuk Karadavut, Çetin Palta, Oktay Okur, D.Ali Çarkacı; Kuraklık İzleme Değerlendirme ve Veri Tabanı Otomasyon Sisteminin Kurulması, I.Ulusal Kuraklık ve Çölleşme Sempozyomu (918,925) Konya. UNEP (1992) World Atlas of Desertification, UNEP (1993), World Atlas of Desertification,Edward Arnold.

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Toprak Muhafaza ve Havza Islahı Dairesi Başkanı Havza? Hidrolojik olarak; Bir akarsu tarafından parçalanan, kendine

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

Tarımsal Üretim Uygulamalarında Bulut Hesaplama (Cloud Computing) Teknolojisi

Tarımsal Üretim Uygulamalarında Bulut Hesaplama (Cloud Computing) Teknolojisi Tarımsal Üretim Uygulamalarında Bulut Hesaplama (Cloud Computing) Teknolojisi Dr. İlker ÜNAL Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Bucak Emin Gülmez Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Doç.Dr. Mehmet TOPAKCI

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA GÜNÜMÜZDE ve GAP KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA Türkiye nüfusunun yaklaşık %48.4

Detaylı

Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar

Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Taşkın ve Kuraklık Yönetim Planlaması Dairesi Başkanlığı Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar

Detaylı

3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul

3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul Taşkınların Sebepleri, Ülkemizde Yaşanmış Taşkınlar ve Zararları, CBS Tabanlı Çalışmalar Taşkın Tehlike Haritaları Çalışmaları Sel ve Taşkın Strateji

Detaylı

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU KARAR 1. Çölleşme ve erozyonla etkin mücadele edilmeli, etkilenen alanların ıslahı ve sürdürülebilir yönetimi sağlanmalıdır. a) Çölleşme ve erozyon kontrolü çalışmaları

Detaylı

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Sanayi tesislerinin alıcı ortama olan etkilerinin ve kirlilik yükünün azaltılması, yeni tesislerin kurulmasına karar verilmesi aşamasında alıcı ortam kapasitesinin dikkate alınarak

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ Dr. Bülent SELEK, Daire Başkanı - DSİ Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı, ANKARA Yunus

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Prof. Dr. Erdem GÖRGÜN Dr. Bertan BAŞAK

Detaylı

1. Nüfus değişimi ve göç

1. Nüfus değişimi ve göç Sulamanın Çevresel Etkileri Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sağlık Etkileri 1.Nüfus değişimi ve göç 2.Gelir düzeyi ve işgücü 3.Yeniden yerleşim 4.Kültürel

Detaylı

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERBAġ Sultan ARSLAN A. Nur DURAK Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü erbas@akdeniz.edu.tr Sunum Planı

Detaylı

İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri

İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri Sadi SÜRENKS RENKÖK İnşaat Müh. ADASO Yönetim Kurulu Üyesi 20 Aralık 2006 İklim Değişikliğinin Nedenleri Fosil Yakıtlar (kömür, petrol, doğal gaz) Enerji Üretimi

Detaylı

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Prof. Dr. Cengiz Türe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi ve Anadolu Üniversitesi Ekoloji Anabilim Dalı Başkanı

Detaylı

Seyhan Havzası Küresel İklim Değişikliği Etkileri İzlenmesi Sistemi WEB Tabanlı CBS Projesi

Seyhan Havzası Küresel İklim Değişikliği Etkileri İzlenmesi Sistemi WEB Tabanlı CBS Projesi Seyhan Havzası Küresel İklim Değişikliği Etkileri İzlenmesi Sistemi WEB Tabanlı CBS Projesi Kurum Adı : Adana Valiliği Proje Durumu : Tamamlandı. Uygulama adresleri: http://iklimcbs.cevreorman.gov.tr/

Detaylı

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar 1/36 İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, Dünya da ve Türkiye de gözlemler IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar Uluslararası Kuruluşlar, Aktiviteler için Sektörler

Detaylı

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Kapsam Ayak izi kavramı Türkiye de su yönetimi Sanal su Su ayak izi ve turizm Karbon ayak

Detaylı

ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI

ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI ön koşul kavramsal uzlaşı niçin planlama? toplumsal-ekonomikhukuksal gerekçe plan kapsam çerçevesi plan yapımında yetkiler planın ilkesel doğrultuları ve somut koşulları plan

Detaylı

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal kaynaklı kirlilik azaltılacak, Marjinal alanlar üzerindeki

Detaylı

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı AB ve Türkiye Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Avrupa Birliği Bakanlığı, Katılım Öncesi AB Mali Yardımı kapsamında finanse edilen diyalog sürecini desteklemeye devam etmektedir. Diyaloğu-IV

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi. Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Proje durumu : Tamamlandı.

CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi. Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Proje durumu : Tamamlandı. CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Proje durumu : Tamamlandı. Uygulama adresleri: http://aris.cob.gov.tr/crn/ http://aris.cob.gov.tr/csa/

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık (Tarım Reformu

Detaylı

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31 İçerik Dünyadaki su potansiyeline bakış Türkiye deki su potansiyeline bakış Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Görevleri Mevzuat Çalışmaları Yapılan Faaliyetler Su Tasarrufu Eylem Planı Su Ayakizi Çalışmaları

Detaylı

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ Kırgızistan Cumhuriyeti Çevre Koruma ve Ormancılık Devlet Ajansı Key words: Kırgızistan Orman Kadastro, Kırgızistan Orman CBS SUMMARY

Detaylı

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Hayreddin BACANLI Araştırma Dairesi Başkanı 1/44 İçindekiler Karadeniz ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi. Gayesi. Model Genel Yapısı.

Detaylı

Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri

Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri Ömer Lütfi Şen Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi Mercator-İPM Araştırma Programı & Katkıda bulunanlar: Ozan Mert Göktürk Deniz Bozkurt Berna

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon. www.gislab.ktu.edu.tr

Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon. www.gislab.ktu.edu.tr Planlamada Uygulama Araçları Yrd. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM,yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr II. Ders_İçerik 6. Planlamada Veri Yönetimi Coğrafi Bilgi

Detaylı

ÇÖLLEŞME/ARAZİ BOZULUMU İLE MÜCADELE RAPORU

ÇÖLLEŞME/ARAZİ BOZULUMU İLE MÜCADELE RAPORU ÇÖLLEŞME/ARAZİ BOZULUMU İLE MÜCADELE RAPORU Çölleşme: Kurak, yarı kurak ve yarı nemli alanlarda iklim değişiklikleri ve insan faaliyetleri de dâhil olmak üzere çeşitli faktörlerden kaynaklanan arazi bozulumu

Detaylı

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Ağustos 2014 2013-2014 kış döneminde ülke genelinde etkisi hissedilen meteorolojik kuraklık, 2014 ün ilk yarısında bölgesel olarak devam etti. Türkiye

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

Ders Kitabı. Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/

Ders Kitabı. Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/ HİDROLOJİ Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/ Ders Kitabı Hidroloji Mehmetçik Bayazıt Birsen Yayınevi 224 sayfa, 3. Baskı, 2004 Yardımcı

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemi Temelli, Mobil Cihaz Entegrasyonu Olan Dağıtım Varlık Bütünlüğü Yönetim Sistemi. Ali Kemal DEMİRCİ Genel Müdür

Coğrafi Bilgi Sistemi Temelli, Mobil Cihaz Entegrasyonu Olan Dağıtım Varlık Bütünlüğü Yönetim Sistemi. Ali Kemal DEMİRCİ Genel Müdür Coğrafi Bilgi Sistemi Temelli, Mobil Cihaz Entegrasyonu Olan Dağıtım Varlık Bütünlüğü Yönetim Sistemi Ali Kemal DEMİRCİ Genel Müdür TEYDEB Ar-Ge Projesi Projenin Adı : Coğrafi bilgi sistemi temelli, mobil

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

Enerji sektöründe iklime dayanıklılık geliştirme Deneyimleri: Farklı Ülke Örnekleri

Enerji sektöründe iklime dayanıklılık geliştirme Deneyimleri: Farklı Ülke Örnekleri Enerji sektöründe iklime dayanıklılık geliştirme Deneyimleri: Farklı Ülke Örnekleri Dr Richenda Connell, CTO & Cofounder, Acclimatise Mövenpick Hotel, Ankara 28 April 2015 İklim Değişikliği enerji hizmet

Detaylı

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN Heyelan ya da toprak kayması, zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru

Detaylı

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Genel

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER 30 10 2013 topraksuenerji-ulusal güvenlik denince çoğu zaman zihnimizde sınırda nöbet tutan askerler, fırlatılmaya hazır füzeler, savaş uçakları

Detaylı

MDG-F 1680 TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM KAPASİTESİNİN GELİŞTİRİLMESİ

MDG-F 1680 TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM KAPASİTESİNİN GELİŞTİRİLMESİ MDG-F 1680 TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM KAPASİTESİNİN GELİŞTİRİLMESİ 5 Mart 2009 Kayseri Toplantısı 6 Mart 2009 Niğde Toplantısı 12 Mart 2009 Adana Toplantısı İklim değişikliği nedir? İklim değişikliği,

Detaylı

Konya Ovasında Su Yönetim ve Ağaçlandırma Stratejisi

Konya Ovasında Su Yönetim ve Ağaçlandırma Stratejisi Konya Ovasında Su Yönetim ve Ağaçlandırma Stratejisi Prof. Dr. Mehmet BABAOĞLU Abdurrahman AYAN Mevlüt VANOĞLU KOP İdaresi Başkanlığı NEVŞEHİR - 2011 KONYA KAPALI HAVZASI Aksaray Konya Niğde Karaman KOP

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 6.3.2.4. Akdeniz Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Akdeniz kıyıları boyunca uzanan Toros

Detaylı

Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi

Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi T. C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Daire Başkanlığı 03 Aralık 2013 / Afyonkarahisar

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-3 COĞRAFYA-1 TESTİ 26 HAZİRAN 2016 PAZAR Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU

2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU 2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU AYLAR HAFTALAR EYLEM VE ETKİNLİKLER 2 Okullarda Orman projesini

Detaylı

Selim KAPUR & Erhan AKÇA,Musa Serdem / Çukurova Üniversitesi Cemil CANGIR & Duygu BOYRAZ / Namık Kemal Üniversitesi Mevlut DÜZGÜN & Nurgul GÜLŞEN /

Selim KAPUR & Erhan AKÇA,Musa Serdem / Çukurova Üniversitesi Cemil CANGIR & Duygu BOYRAZ / Namık Kemal Üniversitesi Mevlut DÜZGÜN & Nurgul GÜLŞEN / Selim KAPUR & Erhan AKÇA,Musa Serdem / Çukurova Üniversitesi Cemil CANGIR & Duygu BOYRAZ / Namık Kemal Üniversitesi Mevlut DÜZGÜN & Nurgul GÜLŞEN / Çevre ve Orman Bakanlığı ULUSAL EYLEM PROGRAMI HAZIRLAMA

Detaylı

Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği

Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği Dr. Hüseyin Toros (İTÜ Meteoroloji Mühendisliği) huseyintoros@yahoo.com (İnsan ve Hayat Dergisi Kasım 2011) İklim değişiklikleri, seller ve aşırı sıcaklar gündemden

Detaylı

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi Kurum Adı : İstanbul Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi Proje Durumu : Tamamlandı. Projenin

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık Hazine Müstaşarlığı

Detaylı

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU 1/23 HEDEFLER Mühendislerimiz ve akademisyenlerimiz ile birlikte gelişmiş yöntem ve teknikleri kullanarak; su kaynaklarımızın planlama, inşaat ve işletme aşamalarındaki problemlere çözüm bulmak ve bu alanda

Detaylı

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma Prof. Dr. Şenol Kuşçu ÖZET Baraj, gölet, köprü ve menfezlerin; yol Bir dere ya da ırmağın yağış havzasının hendeklerinin, şehirlerde

Detaylı

Afet Yönetimi ve. Sel Risk Değerlendirmesi

Afet Yönetimi ve. Sel Risk Değerlendirmesi Afet Yönetimi ve Sel Risk Değerlendirmesi KAPSAM - Afetlerin Genel Durumu - Kriz Yönetiminden Risk Yönetimine Geçiş - Risk Kavramı ve Risk Değerlendirmesi Risk Nedir? Nasıl Belirlenir? Nasıl Yönetilir?

Detaylı

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 İŞ TANIMI VE GEREKLERİ BELGELERİ

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 İŞ TANIMI VE GEREKLERİ BELGELERİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 BELGELERİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.1 MÜDÜR Dök.No KAİM.İKS.FRM.082 Sayfa No 1 / 4 İŞİN KISA TANIMI: üst yönetimi tarafından belirlenen amaç, ilke

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü Afet Yönetiminde Teknoloji Kullanımı, 12, Bilkent Otel, Ankara 1 CBS Genel Müdürlüğü Amaçlarımız ve Görevlerimiz Amacımız; ihtiyaç

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile uygulanan kültürel önlemlerden biri de tarım ilacı uygulamalarıdır.

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

TÜBİTAK MAM ÇEVRE ENSTİTÜSÜ ÖZEL HÜKÜM PROJELERİ

TÜBİTAK MAM ÇEVRE ENSTİTÜSÜ ÖZEL HÜKÜM PROJELERİ TÜBİTAK MAM ÇEVRE ENSTİTÜSÜ ÖZEL HÜKÜM PROJELERİ Eğirdir Beyşehir Karacaören Alt Havzaları ÖH Alanları Atatürk Baraj Gölü ÖH Alanı Doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi için; İçme suyu kaynaklarının

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs

Detaylı

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ?

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? Gülçin Özsoy REC Türkiye Proje Uzmanı İklim Platformu Program Yöneticisi 22 Mart 2012, İzmir REC Türkiye REC Kuruluş Sözleşmesi Ekim 2002 de imzalandı; Ocak 2004 te yürürlüğe

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa Ülkemizde sulakalanların tarihi, bataklıkların kurutulmasının ve tarım alanı olarak düzenlenmesinin tarihiyle birlikte

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

DÜNYA TARIMININ BAŞLICA SORUNLARI

DÜNYA TARIMININ BAŞLICA SORUNLARI DÜNYA TARIMININ BAŞLICA SORUNLARI Dünya tarımındaki başlıca sorunlar Nüfus artışı ve kişi başına tüketim miktarındaki artış. Tarımsal üretimin dengesiz dağılımı. Az gelişmiş ülkelerde kullanılan tarımsal

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI Ali Baran AKGÜN Egemen ÇAKIR Melike ERSOY Özlem PALABIYIK Danışman: Y. Doç. Dr. Esin ERGEN 1 İçerik CBS nedir? CBS nin inşaatta kullanım alanları

Detaylı

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 21. Yüzyılda Planlama- Kaynaklarımız Su KaynaklarıYönetimi ve

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

ÇORAK TOPRAKLARIN ISLAHI VE YÖNETİMİ

ÇORAK TOPRAKLARIN ISLAHI VE YÖNETİMİ ÇORAK TOPRAKLARIN ISLAHI VE YÖNETİMİ BÜLENT SÖNMEZ Dr., Ziraat Yüksek Mühendisi, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürü Bülent Sönmez, Çorak Toprakların Islahı ve Yönetimi, Bilim

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012 FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012 Grup Adı: Kılıç Balığı Proje No : 1.Proje Başlığı: Kuraklık sorunumuz olmayacak! Öneren Kişi/Kuruluşun

Detaylı

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ Yasemin ŞİŞMAN, Ülkü KIRICI Sunum Akış Şeması 1. GİRİŞ 2. MATERYAL VE METHOD 3. AFİN KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ 4. KALİTE KONTROL 5. İRDELEME

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi

Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi Enerji Sektöründe İklim Değişikliği ve Risk Yönetimi Çalıştayı (Türkiye) Mövenpick Hotel, Ankara 28 Nisan 2015 Dr. Craig Davies Senior Manager,

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR TÜRKİYE RÜZGAR R ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR RÜZGAR ENERJİSİ VE SANTRALLERİ SEMİNERİ Rahmi Koç Müzesi Konferans Salonu - İstanbul (27 MAYIS 2011) MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi

Detaylı

PROF.DR. GÜNAY ERPUL DOÇ.DR. MUSTAFA BAŞARAN. Yarıkurak bölgelerde rüzgar erozyonu risk değerlendirmesi Iğdır-Aralık Bölgesi

PROF.DR. GÜNAY ERPUL DOÇ.DR. MUSTAFA BAŞARAN. Yarıkurak bölgelerde rüzgar erozyonu risk değerlendirmesi Iğdır-Aralık Bölgesi PROF.DR. GÜNAY ERPUL DOÇ.DR. MUSTAFA BAŞARAN YRD.DOÇ.DR. ALİ UĞUR ÖZCAN Yarıkurak bölgelerde rüzgar erozyonu risk değerlendirmesi Iğdır-Aralık Bölgesi Proje amacı Bu proje; öncelikli olarak birçok erozyon

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Ülkemizde Tarımsal Ormancılık Çalışmaları Ülkemizde tarımsal ormancılık çalışmalarını anlayabilmek için ülkemiz topraklarının yetişme ortamı özellikleri

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU TANSEL TEMUR Meteoroloji Mühendisi Ulusal Su ve Sağlık Kongresi,

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU Tarih: 4 Ocak 2011 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 65 Katılımcı listesindeki Sayı: 62 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

Karadeniz Ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi

Karadeniz Ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Karadeniz Ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Küresel olarak ani taşkınlar çok önemli afetlerdir. Her sene 5000 den fazla kişinin ölümüne neden olmaktadır. Kayıpların azaltılması için yapılan çalışmalar

Detaylı

İklim Değişikliğinin Çevre, Tarımsal Üretim ve Sanayi Üzerine Etkileri 22 Kasım 2014. Prof. Dr. Feza KARAER

İklim Değişikliğinin Çevre, Tarımsal Üretim ve Sanayi Üzerine Etkileri 22 Kasım 2014. Prof. Dr. Feza KARAER İklim Değişikliğinin Çevre, Tarımsal Üretim ve Sanayi Üzerine Etkileri 22 Kasım 2014 Prof. Dr. Feza KARAER Su, diğer doğal kaynaklardan farklı olarak, yaşamın ana unsurunu oluşturmaktadır. Bu niteliği

Detaylı

KÜRESEL ISINMANIN TÜRKİYE NİN ENERJİ KAYNAKLARINA OLASI ETKİLERİ

KÜRESEL ISINMANIN TÜRKİYE NİN ENERJİ KAYNAKLARINA OLASI ETKİLERİ KÜRESEL ISINMANIN TÜRKİYE NİN ENERJİ KAYNAKLARINA OLASI ETKİLERİ Dr. Örgen Uğurlu Sosyal Çevre Bilimleri Doktoru, Çevre Yük. Müh İlke Örçen Ankara Üniversitesi Kamu Yönetimi ÖZET Küresel ısınma ve iklim

Detaylı

HEC serisi programlarla Ardışık barajların taşkın önleme amaçlı işletilmesi Seyhan Havzasında Çatalan-Seyhan barajları örneği

HEC serisi programlarla Ardışık barajların taşkın önleme amaçlı işletilmesi Seyhan Havzasında Çatalan-Seyhan barajları örneği HEC serisi programlarla Ardışık barajların taşkın önleme amaçlı işletilmesi Seyhan Havzasında Çatalan-Seyhan barajları örneği Prof. Dr. Osman Nuri Özdemir Gazi Üniversitesi-Mühendislik Fakültesi-İnşaat

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ MENDERES SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ MENDERES SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ MENDERES SONUÇ RAPORU Tarih: 27 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 35 Katılımcı listesindeki Sayı: 30 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

TÜBİTAK 107 G 029. 5.2. Proje Sonuçları

TÜBİTAK 107 G 029. 5.2. Proje Sonuçları 5.2. Proje Sonuçları Proje sonuçlandığında; uygulayıcının (DMP) eline sadece bir uygulama planı (Yazılıkaya YGS Yönetim Planı) değil aynı zamanda bir YGS plan/planlama modeli geçeceği için, YGS planlamasıyla

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı