Elektrik ELEKTRİK YÜKÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Elektrik ELEKTRİK YÜKÜ"

Transkript

1 Elektrik Elektrik, Durağan ya da hareketli elektrik yüküne bağlanan enerji belirtisi. Bir başka deyişle, bir enerji biçimi olan elektrik, elektrik yükünün varlığından ileri gelen bir olgudur. Elektrik ve onun ayrılmaz bir sonucu olan magnetizma kuramı, bütün bilimsel kuramlar içinde belki de en hatasız ve en eksiksiz olanıdır. Elektriğin anlaşılması sonucunda elektrik motorları, jeneratörler (üreticiler), telefon, radyo ve televizyon, röntgen aygıtları, bilgisayarlar ve nükleer enerji sistemleri bulunmuştur. ELEKTRİK YÜKÜ Kehribar, sarımsı renkli, yarısaydam bir mineraldir. İ.Ö. 600 gibi erken bir tarihte, eski Yunanlılar, bu mineralin ilgi çekici özelliğini biliyorlardı: Kehribar, bir kürk parçasına sürtülürse, tüy gibi küçük maddeleri çekme yeteneği kazanır. Yüzyıllarca, bu tuhaf, anlaşılmaz özelliğin yalnızca kehribara özgü olduğu düşünüldü. XVI. y'da yani iki bin yıl sonra, William Gilbert, başka birçok maddenin elektrikli (Yunanca'da kehribar anlamında "elektron" sözcüğünden) olduğunu ve bunların iki ayrı elektrik etkisinin bulunduğunu kanıtladı. Kehribar, kürke sürtüldüğünde, reçine elektriği kazanır; oysa cam, ipeğe sürtüldüğünde, cam elektriği kazanır. Elektrik, aynı türden elektriği iter; karşıt türden elektriğiyse çeker. Bilim adamları o dönemde elektriğin (bu sözü "yük" anlamında kullanıyorlardı) gerçekte sürtünmeden ileri geldiğini düşünüyorlardı. Kürk ya da ipek üstünde eşit miktarda karşıt elektriğin kaldığını bilmiyorlardı. 1747'de ABD'de Benjamin Franklin, İngiltere'de de William Watson ( ), birbirlerinden bağımsız olarak aynı sonuca ulaştılar: Bütün maddelerde, tek bir elektriksel "akışkan" türü vardır; bu akışkan, maddeye serbestçe girebilir; ama ne yaratılabilir ne de yok edilebilir. Sürtme işlemi yalnızca bu akışkanı bir cisimden öbürüne ileterek, her ikisini de elektriklendirir. Franklin ve Watson, ulaştıkları sonuçlarda, yükün korunumu ilkesini ortaya koydular; bu ilkeye göre, yalıtılmış bir sistemdeki toplam elektrik miktarı değişmezdir. Franklin, cam elektriğine denk düşen akışkanı "pozitif" (artı) diye, akışkanın olmayışını da "negatif" (eksi) diye tanımladı. Dolayısıyla, Franklin'e göre, akış yönü artıdan eksiye doğruydu (günümüzde bunun tam tersinin doğru olduğu bilinmektedir). Daha sonra geliştirilen iki akışkan kuramına göre, aynı türden örnekler birbirini çeker, karşıt türden olanlarsa iter. Not: XVIII. yy'da yaşamış Fransız fizikçisi Charles Augustin de Coutomb, iki elektrik yükü arasındaki gücü ölçmek için, hassas bir burulum (torsiyon) terazisi geliştirmiştir. XVIII. yy'da yaşamış fizyoloji bilgini Luigi Calvani, karşılaştırmalı anatomi uzmanı olarak ün salmıştır; ama günümüzde özellikle elektriğin kurbağa bacakları üstündeki etkisiyle ilgili çalışmalarıyla anımsanmaktadır. Yıldırım: Franklin, içi ve dışı kalay folyoyla kaplanmış bir cam kap olan Leyden şişesini biliyordu. İlk kondansatör, yani yük depolamak için kullanılan ilk aygıt buydu. Leyden şişesi, iç ve dış folyo kaplamalara aynı anda dokunularak boşaltılabiliyor, dokunan kişide elektrik çarpması oluyordu. Metal iletken kullanıldığında, kıvılcım görülebiliyor ve işitilebiliyordu. Franklin, yıldırım ve gök gürültüsünün de elektrik boşalımının sonucu olup olmadığını merak ittiğinden, 1752'deki bir fırtınada, metal uçlu bir uçurtma uçurdu. Islak, iletken uçurtma ipinin ucuna metal bir anahtar, anahtara da elinde tuttuğu, iletken olmayan ipek bir ip bağlamıştı. Bu deney çok tehlikeliydi, ama sonuçlan kesindi: ipi anahtara yakın yerden tuttuğunda, eline anahtardan kıvılcım atladığını gördü. Elektrik gücü: Yükler birbirinden uzaklaştırılınca çekici ya da itici gücün azaldığı, daha 1600'de biliniyordu. Ama bu ilişkiyi, sayısal kesinliğe olan ya da niceliksel bir temele, ilk olarak Benjamin Franklin'in arkadaşı John Priestley oturttu. 1767'de Priestley'in dolaylı olarak ulaştığı sonuca göre, iki küçük, yüklü cisim arasındaki uzaklık belirli bir faktör kadar artırıldığı zaman, bu cisimler arasındaki güçler o faktörün karesi kadar azalır. Söz gelimi, yükler arasındaki uzaklık üç katına çıkarılırsa, güç, önceki değerinin dokuzda birine iner. Ne var ki, kanıtı sağlam olmasına karşın, öylesine basitti ki, Priestley bu kanıtı gereğince savunamadı. Bu yüzden de XVIII. yy'ın son dönemine kadar, yani İskoçyalı John Robinson söz konusu elektrik gücü konusunda daha dolaysız ölçümler yapıncaya kadar, bu sorun çözüme kavuşturulamadı. Coulomb yasası: Elektrik yükü birimine adı verilmiş olan Fransız fizikçisi Charles A. de Coulomb'un daha sonra yaptığı bir dizi deney, Priestley'in kanıtına, önemli ayrıntıların yanı sıra kesinlik de kattı. Ayrıca, Coulomb, elektrik yüküne ilişkin iki akışkan kuramını geliştirdi; bu kuram, hem elektriğin sürtünmeyle oluştuğu düşüncediyordu.

2 Coulomb yasası adı verilen elektrostatik güç yasası, günümüzde şöyle dile getirilmektedir: Aralarında r uzaklığı bulunan hareketsiz iki küçük nesnenin yükleri q/1 ve q/2'yse, bunların her birindeki F gücünün büyüklüğü, F = kq/1 q/2 /r² formülüyle gösterilir ; formülde k bir değişmezdir. Uluslararası Birimler Sistemi'ne göre, güç newton olarak, uzaklık metre olarak, yükler de coulomb (ya da kulon) olarak ölçülür. Dolayısıyla k değişmezi, 8,988 x 109 olur. Karşıt işaretli yükler birbirini çekerken, aynı işaretli yükler birbirini iter. 1 coulomb (C) büyük miktarda bir yüktür. Bir pozitif coulombu (+C) negatif coulombdan (-C) 1 metre uzakta tutmak için, 9 x 10/9 newtonluk bir kuvvet gerekir. Şimşek üretmek üzere olan tipik bir yüklü bulutun yükü, yaklaşık 30 coulombdur. ELEKTRİK POTANSİYELİ XVIII.yy'da yaşamış İtalyan bilgini Luigi Galvani'nin bir rastlantı sonucu başlattığı olaylar zinciri, voltaj kavramının geliştirilmesi ve pilin bulunmasıyla doruk noktasına ulaştı. 1780'de, Gaİvani'nin yardımcılarından biri, kesilmiş kurbağa bacağının sinirine bir neşterle dokunduğunda, bacağın seğirdiğini fark etti. Başka bir yardımcısıysa, yakındaki yüklü bir elektrik üretecinden çıkan bir kıvılcım gördüğünü ileri sürüyordu. Bunun üstüne Galyani, kas kasılmalarına elektriğin neden olduğu sonucuna vardı. Ama yanlış olarak, alışılmış elektriğin değil, özel bir akışkanın, yani "hayvansal elektriğin" iletilmesinin bu olaya neden olduğunu düşünüyordu. Pil: Galvani, "atmosfer elektriği" diye adlandırdığı olayla ilgili deneyler yaparken, pirinç bir kancayla demir bir kafes üstüne asıldığında, kurbağa bacağı kasının seğirdiğini belirledi. Pavia Üniversitesi profesörlerinden Alessandro Volta'ysa, kurbağanın nemli dokusuyla birbirinden ayrılan pirinç ve demirin elektrik ürettiğini ve kurbağa bacağının yalnızca bir detektör olduğunu kanıtladı. 1800'de Volta, bakır, çinko ve nemli karton tabakalarını üst üste koyarak bu olayı güçlendirmeyi başardı ve böylece elektrik pilini bulmuş oldu. Elektrik pili, elektrik yükünü, kimyasal olarak ayrıştırır. Elektrik yükü herhangi bir biçimde giderilirse, pil daha çok yük ayrıştırarak, kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Pil, sözgelimi bir ampulün filamanından geçmeye zorlayarak, yükleri etkileyebilir. Pilin elektriksel yolla iş yapma yeteneği, Volta'nın adından türetilen volt birimiyle ölçülür. Volt, yükün her coulombu için, 1 joule (ya da jul) değerindeki işe ya da enerjiye eşittir (1 joule = 2,78 x 10/-7 kilowatt saat). Pilin iş yapmasını sağlayan elektriksel yetenek, elektromotor kuvvet (emk) olarak adlandırılır. Not: XIX. yy'da yaşamış İtalyan fizikçisi Alessandro Volta, tuzlu su içine konulmuş farklı iki metalden oluşan Volta pilinden elektrik elde edebileceğini anlamış ve çok sayıda Volta pilini birbirine bağlayarak, ilk bataryayı yapmıştır. Elektrik akımı, eksi potansiyelli bir bölgeden, artı potansiyelli farklı düzeydeki bir bölgeye doğru bir tel içinde akan elektronlardan oluşur. Potansiyel farkı yoksa hiç akım geçmez. Kondansatör: Elektriksel iş yapabilen başka bir aygıt da, Leyden şişesinden türetilen ve yük depolamakta kullanılan kondansatördür. Metal levhalar üstüne bir Q yükü yerleştirilirse, voltaj miktarı V'ye yükselir. Bir kondansatörün yük depolama yeteneği, C = Q/V formülüyle gösterilen kapasitans olarak ölçülür. Yük, tıpkı bir pilden aktığı gibi kondansatörden akar; ama önemli bir fark vardır: Yük, kondansatörün levhalarından ayrıldığı zaman, yeniden doldurulmaksızın daha çok yük elde edilemez. Bunun nedeni, elektrik gücünün korunum özelliğidir. Salıverilen enerji, depolanan enerjiden daha çok olamaz. Bu iş yapma yeteneğine elektrik potansiyeli denir. Enerji korunumunun bir türü, emiyle de ilişkilidir. Bir pilden elde edilebilecek elektrik enerjisi, kimyasal molekül bağlarında depolanan enerjiyle sınırlıdır. Hem emk,hem de elektrik potansiyeli volt olarak ölçülür.yazık ki, voltaj, potansiyel ve emk terimleri oldukça gelişigüzel kullanılmaktadır. Söz gelimi, emk yerine çoğunlukla "pil potansiyeli" denmektedir. Voltaj: İster emir olarak, ister elektriksel potansiyeli olarak dile getirilsin, voltaj, bir sistemin birim yük miktarında elektriksel yolla iş yapma yeteneğinin ölçüsüdür. Voltaj, elektrik alanından daha iyi bilinen bir niceliktir. Sözgelimi, bir elektrokardiyogramda ölçülen voltajlar, 5 milivoltta üst noktaya çıkar; çeşitli aygıtları çalıştırır. 115 voltluk potansiyeli ve evlerde kullanılan 220 voltluk potansiyeli birçok kişi bilir. Tipik bir şimşek çakmasından hemen önce, bir bulut ile yer arasındaki potansiyel, en az volttur. Potansiyeli ya da emk'yi geliştirmeye ya da değiştirmeye yarayan araçlar arasında piller, jeneratörler, transformtörler ve Van de Graaf jeneratörieri sayılabilir. Bazen yüksek voltajlar gerekli olur. Söz gelimi, televizyon tüplerindeki elektron demetleri için volttan çok gerilim gereklidir. Böyle bir potansiyelden geçerek düşen" elektronlar, ışık hızının üçte biri kadar yüksek hızlara ulaşırlar ve ekranda bir ışık noktası oluşturmaya yeterli enerjileri vardır. Bir transformatör kullanılarak, daha

3 düşük alternatif potansiyellerden böyle yüksek potansiyeller elde edilebilir. Kuru bir günde ayakkabılar halıya sürtülerek yürünürse, voltu aşan bir elektrik potansiyeli oluşturulabilir ve kıvılcım ortaya çıkabilir. ELEKTRİK AKIMI Hareket halindeki elektrik yüküne "elektrik akımı" denir. Akımın gücü (bir telde olduğu gibi), belli bir noktadan 1 saniyede geçen yük miktarıdır ve I = Q/t olarak gösterilir; burada Q coulombluk yük, i saniyede geçmektedir. Akım ölçü birimi, 1 coulomb/saniyeye eşit olan amperdir. Akım, aynı zamanda magnetizma kaynağı da olduğu için, elektrik ile magnetizma arasındaki bağı oluşturur. DanimarkalI fizikçi Hans Christian Oersted, 1819'da, akım taşıyan bir telin pusula iğnesini etkilediğini belirlemiş, aşağı yukarı aynı tarihte Fransa'da André Ampère de magnetik kuvvet yasasını bulmuştur. İngiltere'de Michael Faraday ve ABD'de Joseph Henry, bu buluşa, değişen bir magnetik alanın bir elektrik alanı doğurması olarak tanımlanan magnetik indüksiyon kavramını eklemişler, böylece, James Clerk Maxwell'in geniş kapsamlı elektromagnetizma kuramını geliştirmesine elverişli ortamı hazırlamışlardır. Gerçek akımların gösterdiği değişiklikler çok büyüktür. Modern bir elektrometre, saniyede yalnızca 60 elektron anlamına gelen 10/-17 amper gibi çok düşük akımları belirleyebilir. Bir sinir uyarımındaki akım, yaklaşık 10/-5 amperdir; 100 wattlık bir ışık ampulü 1 amper akım taşır; yıldırımın taşıdığı akım yaklaşık ampere yaklaşır; megavat gücündeki bir nükleer enerji santralıysa 115 V'da amper oluşturabilir. Maddelerin çoğu yalıtkandır. Bu maddelerde elektronlar atomlara bağlanmıştır ve ilgili maddeyi etkileyen elektrik alanı çökme olayına yol açacak kadar güçlü olmadıkça, yük akışına olanak vermez. Çökme olayı gerçekleşirse, "iyonlaşma" adı verilen bir süreçte, en gevşek bağlanmış elektronlar atomlardan koparak akım akışını sağlar. Şimşekli fırtınalarda bu durum söz konusudur: Yükün bulutlar ile yer arasında bölünmüş olması, büyük bir elektrik alanı yaratır; bu alan da hava atomlarını iyonlaştırarak, buluttan yere bir iletim hattı oluşturur. Not: XIX.yy'da yaşamış Alman fizikçisi Georg Ohm; bir devrenin direnci He akımı ve voltajı arasında bağıntı kuran yasayı bulmuştur. Direnç: İletkenler yük akışına olanak vermekle birlikte, bunun da enerji açısından bir bedeli vardır. Elektrik alanı elektronları hızlandırır. Ama elektronlar fazla uzağa gitmeden, iletkenin atomlarıyla çarpışır; bu çarpışma elektronları yavaşlatır; hattâ yönlerini değiştirebilir. Bunun sonucunda, elektronlar atomlara enerji verir. Bu enerji ısı olarak ortaya çıkar. Böylece, saçılma olayı akıma karşı bir dirençtir. 1827'de Georg Ohm adlı Alman öğretmen, bir teldeki akımın, V voltajıyla ve A telinin kesit alanıyla doğru orantılı, telin /uzunluğuyla da ters orantılı olarak arttığını göstermiştir. Akım, iletkenin yapıldığı maddeye de bağlı olduğu için, Ohm yasası / V/Rve R=pI/A olarak iki aşamalı yazılır. Buradaki Rniceliğine "direnç" denir; yalnızca kullanılan maddenin türüne bağlı olan p'yse özdirençtir. Direnç birimi ohmdur ve 1 ohm, 1 volt/ampere eşittir. Orta derecede bir iletken olan kurşunun özdirenci 22 x 10/-8 ohmmetre; çok iyi bir iletken olan bakırın öz-direnciyse yalnızca 1,7x 10/-8 ohmmetredir. 1 ohm ile 1 milyon ohm arasında yüksek dirençler gerektiğinde, direnç araçları, özdirenci 1400 x 10/-8 ohmmetre olan karbon gibi maddelerden yapılır. Kurşun gibi bazı maddeler, mutlak sıfıra birkaç derece kalacak kadar soğutulurlarsa, dirençlerini aşağı yukarı bütünüyle yitirirler. Bu tür maddeller, "süperiletken" (ya da aşırıiletken) diye adlandırılır. Yakın dönemde bulunan bazı maddelerse, çok daha yüksek sıcaklıklarda süperiletken haline gelmektedirler. Elektron saçılmasının neden olduğu dirençsel ısınma, elektrikli sobaların ve ısıtıcıların yanı sıra, akkor lambalarda da kullanılan önemli bir olaydır. Bir direncin saniyedeki P gücü ya da enerjisi, P = I² R formülüyle gösterilir. Elektriğin hızı: Elektronlar tel boyunca sıçrarken, genel yük sürüklenmesiyle akım oluşur. Ortalama hız ya da sürüklenme hızı, "alana paralel olan değişmez bir hızla hareket etmiş olan elektronların sahip olacakları hız" diye tanımlanır. Sürüklenme hızı, iyi iletkenlerde bile gerçekte azdır. Oda sıcaklığında 10 amper akım taşıyan 1 mm çapındaki bir bakır telde, elektronların sürüklenme hızı saniyede 0,2 mm'dir. Bakırda elektronların ışık hızının 10/-11'inden (yüz milyarda birinden) daha hızlı sürüklenmesi enderdir. Öte yandan, elektrik sinyalinin hızı, ışık hızı kadardır. Başka bir deyişle, ışık hızında, uzun bir telin bir ucundan bir elektronun alınması, başka yerlerdeki elektronları etkiler. Sözgelimi, vagonları bir teldeki elektronları andıran uzun, hareketsiz bir yük treni düşünelim. Vagonlar

4 arasındaki bağlantılarda hareket boşluğu bulunduğu için, lokomotif harekete geçtikten kısa süre sonra, vagon katarı bundan etkilenir. Bu sürede lokomotif ileri doğru kısa bir yol alır. Katarın harekete geçmesini bildiren sinyal hızla geriye doğru yayılarak, lokomotifin 1 ya da 2 metre ilerlemesi için gerekli sürede treni baştan başa aşar. Buna benzer biçimde, bir iletkende elektron sürüklenme hızı düşüktür; ama sinyal, karşıt yönde, ışık hızıyla hareket eder. ELEKTRİKSEL MADDE KURAMI Elektriğin düzgün, sürekli bir akışkandan oluşmaması olasılığı, birçok bilimcinin aklına gelmiş, hattâ Franklin, "akışkan"ın "son derece ince parçacıklardan oluştuğunu yazmıştır. Bununla birlikte, elektriğin, mikroskopla incelendiğinde bir akışkana hiç benzemeyen, çok küçük, birbirinden kopuk miktarlar olarak ortaya çıktığı görüşü, ancak bu konuda pek çok kanıt biriktikten sonra kabul edilmiştir. James Clerk Maxwell, bu parçacık kuramına karşı çıkmıştır. Ne var ki, Sir Joseph John Thomson, vb. bilginlerin çalışmalarıyla, 1800 yıllarının sonlarına doğru elektronun varlığı kanıtlanmıştır. Elektron: Thomson, elektronun yükü ile kütlesi arasındaki oranı ölçtü. Sonra 1899'da, çok küçük yüklü su damlacıklarından oluşan bir bulutun bir elektrik alanındaki davranışını gözleyerek, elektron yükü için de bir değer belirledi. Bu gözlem, Millikan'ın yağ damlası deneyine temel oluşturdu. Chicago Üniversitesi'nde görevli bir fizikçi olan Robert Millikan, öğrencisi Harvey Fletcher'ın yardımıyla, tek bir elektronun yükünü ölçmeye çalıştı; 1906 yılında bu çok iddialı bir girişimdi. Yağlı bir sıvı, parfüm püskürtücüsüne benzeyen bir araçtan basınçla geçirilerek, birkaç elektron fazlası olan küçük bir yağ damlacığı oluşturuldu. Sonra bu damlacığın, kendisini yukarı çeken bir elektrik alanı ile aşağıya indirmeye çalışan yerçekimi arasında havada asılı durması sağlandı. Yağ damlasının kütlesi ve elektrik alanının değeri belirlenerek, damlanın üstündeki yük hesaplandı. Sonuç: Elektrik yükü (e) eksidir ve değerime=1,60 x 10/-19 coulombdur. Bu yük öylesine küçüktür ki, tek bir bakır madeni para 10/22 elektron içerir. Millikan, yükün her zaman e'nin (artı ya da eksi e'nin) tam sayılı katları olarak göründüğünü de belirlemiştir. Başka bir deyişle, yükün kuvantumu vardır. Daha sonra bulunan başka temel parçacıkların da ±e yükü taşıdıkları belirlenmiştir. Sözgelimi, Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü'nden Cari David Anderson'ın 1932'de bulduğu pozitron, + e yükü taşımasının dışında, elektronun tıpatıp aynıdır. Atomun yapısı: Kütle durumundaki madde normal olarak yansızdır (nötr); yani yüksüzdür. Bir atomdaki her artı protonun, eksi bir elektronla elektriksel olarak dengelenmesi eğilimi vardır ve bunların toplamı, sıfıra son derece yakındır. Ernest Rutherford, 1911'de çekirdeksel atom tezini ortaya atmıştır. Rutherford'ın belirttiğine göre, tıpkı gezegenlerin Güneş'in çevresinde dönmesi gibi, elektronlar da çapı 10/-14m'den az olan artı yüklü bir çekirdeğin çevresinde dönerler Rutherford, çekirdeğin, + e yük taşıyan protonlardan oluştuğunu da ortaya atmıştır. Günümüzde de birçok bakımdan doğru sayılan bu madde görüşüne göre, atomu bir arada tutan şey elektrik gücüdür. Rutherford'un kendi atom modelini sunmasından sonra, DanimarkalI fizikçi Niels Bohr, elektronların çekirdek çevresinde belirli yörüngelerinin bulunduğunu ve başka yörüngelerin olanaksız olduğunu ileri sürmüştür. Kuvantum kuramı: XX. yy'ın başlarında kuvantum (ya da kuanta) kuramı geliştirilmiştir. Bu kurama göre, elektron, kütleden ve yükten oluşan bir buluttur. Bazı durumlarda elektron bulutu öyle küçük olabilir ki, parçacık, eski görüşlerde tanımlanan küçük, yüklü yuvarla büyük benzerlik gösterebilir. Elektronun atomik bir yörüngede olması gibi bazı durumlardaysa, bulut kat kat büyük olur. Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü'nden Murray Gell-Mann ve George Zweig'ın 1963'te ortaya attıkları kurama göre, elektronun e yükü hiç de temel yük olmayabilir. Bu bilimcilerin kuramında, protonlar ve nötronlar gibi ağır parçacıklar, "kuark denilen çeşitli parçacık bileşimlerinden oluşur. Bir kuarkın -1/3 e yükü, öbürününse +2/3 e yükü bulunduğu varsayılmaktadır. Bu kuram, kuarklarla ilgili yoğun araştırmalara yol açmıştır. ELEKTRİK KONUSUNDA YANITLANMAMIŞ SORULAR Birçok göz alıcı başarıya karşın, elektrik konusunda henüz yanıtlanmamış önemli sorular vardır. Şu temel soru yanıt beklemektedir: Elektrik gücü bir yandan öbürüne nasıl ulaşıyor? Belki de bu, yüklü parçacıklar arasındaki elektromagnetik ışınım kuvantumu alışverişiyle olmaktadır. Bu varsayımsal kuvantumlar, edimsiz (virtüel) denilen durumdaki küçük, yüksüz, kütlesiz parçacıklardır. Bu düşünce, Kaliforniya Teknoloji

5 Enstitüsü'nden Richard Feynman ve Harvard'dan Julian Schwinger tarafından geliştirilen kuvantum elektrodinamiği kuramının bir parçasıdır. Ama bu kuram şaşırtıcı bir kuramdır. Kesin yanıt belki de hiçbir zaman bilinemeyecektir. Çözüme kavuşturulmamış bir başka soru da elektriksel madde kuramıyla ilgilidir. Elektron, eksi elektrikle yüklü küçük bir cisim olarak düşünülmektedir. Bazı bilim adamlarına göre, elektron, yarıçapı yaklaşık 10/-15 metre olan bir yük yuvarıdır. Bunu bir arada tutan nedir? Çekme özelliği taşıyan başka bir güç olmasaydı, parçacığın bir yanındaki eksi yük ile öbür yanındaki artı yükün birbirlerini itmeleri sonucunda parçacık dağılırdı. Belki başka bir güç vardır, ama henüz böyle bir güç bulunamamıştır. Kaynak Linki: Elektrik - Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Bilgisiz Adam

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net Yük Elektriksel yük maddelerin temel özelliklerinden biridir. Elektriksel yükün iki temel

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ Dr. Cemile BARDAK Ders Gün ve Saatleri: Çarşamba (09:55-12.30) Ofis Gün ve Saatleri: Pazartesi / Çarşamba (13:00-14:00) 1 TEMEL KAVRAMLAR Bir atom, proton (+), elektron (-) ve

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI DA DEVRE Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI BÖLÜM 1 Temel Kavramlar Temel Konular Akım, Gerilim ve Yük Direnç Ohm Yasası, Güç ve Enerji Dirençsel Devreler Devre Çözümleme ve Kuramlar

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

ELEKTROSTATİK. Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur.

ELEKTROSTATİK. Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. ELEKTROSTATİK Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında bulunan elekton ve proton

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET EBE-211, Ö.F.BAY 1 Temel Elektriksel Nicelikler Temel Nicelikler: Akım,Gerilim ve Güç Akım (I): Eletrik yükünün zamanla değişim oranıdır.

Detaylı

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları Arş.Gör. Arda Güney İçerik Uluslararası Birim Sistemi Fiziksel Anlamda Bazı Tanımlamalar Elektriksel

Detaylı

Elektrik Yük ve Elektrik Alan

Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Hedef Öğretiler Elektrik yükler ve bunların iletken ve yalıtkanlar daki davranışları. Coulomb s Yasası hesaplaması Test yük kavramı ve elektrik alan tanımı.

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞENME ALANI : FZKSEL OLAYLA ÜNTE 3 : YAŞAMIMIZDAK ELEKTK (MEB) B ELEKTK AKIMI (5 SAAT) (ELEKTK AKIMI NED?) 1 Elektrik Akımının Oluşması 2 Elektrik Yüklerinin Hareketi ve Yönü 3 ler ve Özellikleri 4 Basit

Detaylı

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 2. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 2. AKIM, GERİLİM E DİRENÇ 2.1. ATOM 2.2. AKIM 2.3. ELEKTRİK YÜKÜ

Detaylı

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı.

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı. 1 5.111 Ders Özeti #2 Bugün için okuma: A.2-A.3 (s F10-F13), B.1-B.2 (s. F15-F18), ve Bölüm 1.1. Ders 3 için okuma: Bölüm 1.2 (3. Baskıda 1.1) Elektromanyetik IĢımanın Özellikleri, Bölüm 1.4 (3. Baskıda

Detaylı

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 1 1 Terim Terimler, Birimleri ve Sembolleri Formülsel Sembolü Birimi Birim Sembolü Zaman t Saniye s Alan A Metrekare m 2 Uzunluk l Metre m Kuvvet F Newton N

Detaylı

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir.

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir. TEMEL ELEKTRONİK Elektronik: Maddelerde bulunan atomların son yörüngelerinde dolaşan eksi yüklü elektronların hareketleriyle çeşitli işlemleri yapma bilimine elektronik adı verilir. KISA ATOM BİLGİSİ Maddenin

Detaylı

Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya (-) negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Negatif yük sayısı= 5

Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya (-) negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Negatif yük sayısı= 5 ELEKTRİKLENME VE ELEKTROSKOP Elektriklenme: Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya () negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Cisimlerede iki tür elektrik yükü vardır: 1. Pozitif(+)

Detaylı

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley BÖLÜM 2 Gauss s Law Hedef Öğretiler Elektrik akı nedir? Gauss Kanunu ve Elektrik Akı Farklı yük dağılımları için Elektrik Alan hesaplamaları Giriş Statik Elektrik, tabiatta birbirinden farklı veya aynı,

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Bu bölüm, çeşitli şekillerde birbirlerine bağlanmış bataryalar, dirençlerden oluşan bazı basit devrelerin incelenmesi ile ilgilidir. Bu tür

Detaylı

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

Bölüm 7. Manyetik Alan ve. Manyetik Kuvvet. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

Bölüm 7. Manyetik Alan ve. Manyetik Kuvvet. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley Bölüm 7 Manyetik Alan ve Manyetik Kuvvet Hedef Öğretiler Manyetik Kuvvet Manyetik Alan ve Manyetik Akı Manyetik Alanda Yüklerin hareketi Yarıiletkenlerde Manyetik Kuvvet hesabı Manyetik Tork Elektrik Motor

Detaylı

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 ELEKTRİĞİN İLETİMİ Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 Elektrik Nedir? Günümüzde evlerin aydınlatılması, televizyon, radyo, telefon, çamaşır makinesi gibi araçların çalıştırılmasında elektrik kullanılmaktadır.

Detaylı

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 İndüksiyon Nötr Maddenin indüksiyon yoluyla yüklenmesi (Bir yük türünün diğer yük türüne göre daha fazla olması)

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir.

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. TEMEL BİLGİLER İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. Yalıtkan : Elektrik yüklerinin kolayca taşınamadığı ortamlardır.

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM: ELEKTRİĞİN TEMEL KAVRAMLARI

BİRİNCİ BÖLÜM: ELEKTRİĞİN TEMEL KAVRAMLARI BİRİNCİ BÖLÜM: ELEKTRİĞİN TEMEL KAVRAMLARI Anahtar Kelimeler Akım, amper, atom, bileşik, devre, direnç, elektriksel yük, elektron, element, enerji, iletken, iyon, karışım, kaynak, kulon, kutup (polarite),

Detaylı

FIZ186 GENEL FİZİK II

FIZ186 GENEL FİZİK II FIZ186 GENEL FİZİK II Ders içeriği: 1. Elektrik Alanları (23) 2. Gauss Yasası (24) 3. Elektriksel Potansiyel (25) 4. Sığa ve Dielektrikler (26) 5. Akım ve Direnç (27) 6. Doğru Akım Devreleri (28) 7. Manyetik

Detaylı

DOĞRU AKIM DEVRE ANALİZİ Ö. ŞENYURT - R. AKDAĞ ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: OHM KANUNU, İŞ, ENERJİ VE GÜÇ

DOĞRU AKIM DEVRE ANALİZİ Ö. ŞENYURT - R. AKDAĞ ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: OHM KANUNU, İŞ, ENERJİ VE GÜÇ ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: OHM KANUNU, İŞ, ENERJİ VE GÜÇ Anahtar Kelimeler Enerji, ohm kanunu, kutuplandırma, güç,güç dağılımı, watt (W), wattsaat (Wh), iş. Teknik elemanların kariyerleri için ohm kanunu esas teşkil

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır.

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır. MADDE VE ISI Madde : Belli bir kütlesi, hacmi ve tanecikli yapısı olan her şeye madde denir. Maddeler ısıtıldıkları zaman tanecikleri arasındaki mesafe, hacmi ve hareket enerjisi artar, soğutulduklarında

Detaylı

Bölüm 9 ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

Bölüm 9 ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley Bölüm 9 ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON Hedef Öğretiler Faraday Kanunu Lenz kanunu Hareke bağlı EMK İndüksiyon Elektrik Alan Maxwell denklemleri ve uygulamaları Giriş Pratikte Mıknatısın hareketi akım oluşmasına

Detaylı

KİMYA -ATOM MODELLERİ-

KİMYA -ATOM MODELLERİ- KİMYA -ATOM MODELLERİ- ATOM MODELLERİNİN TARİHÇESİ Bir çok bilim adamı tarih boyunca atomun yapısı ile ilgili pek çok fikir ortaya atmış ve atomun yapısını tanımlamaya çalışmış-tır. Zaman içerisinde teknoloji

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016 Hızlandırıcı Fiziği-1 Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016 1 2 İçerik Rutherford ve çekirdeğin keşfi, İlk defa yapay yollar ile atom çekirdeğinin parçalanması, Elektrostatik hızlandırıcılar, Hızlandırıcılarda

Detaylı

G = mg bağıntısı ile bulunur.

G = mg bağıntısı ile bulunur. ATIŞLAR Havada serbest bırakılan cisimlerin aşağı doğru düşmesi etrafımızda her zaman gördüğümüz bir olaydır. Bu düşme hareketleri, cisimleri yerin merkezine doğru çeken bir kuvvetin varlığını gösterir.

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır.

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. BÖLÜM 2 KONDANSATÖRLER Önbilgiler: Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. Yapısı: Kondansatör şekil 1.6' da görüldüğü gibi, iki iletken plaka arasına yalıtkan bir maddenin

Detaylı

I FİZİĞE ÖN HAZIRLIKLAR

I FİZİĞE ÖN HAZIRLIKLAR İÇİNDEKİLER Önsöz. III Bölüm I FİZİĞE ÖN HAZIRLIKLAR 1 1 Ölçme ve Birim Sistemleri 1 2 Uzunluk, Kütle ve Zaman Büyüklükleri (Standartları) 1 3 Boyut Analizi 1 4 Birim Çevirme ve Dönüşüm Çarpanları 1 5

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

11. ÜNİTE İŞ VE GÜÇ KONULAR

11. ÜNİTE İŞ VE GÜÇ KONULAR 11. ÜNİTE İŞ VE GÜÇ KONULAR 1. ELEKTRİKTE İŞ VE GÜÇ BİRİMLERİ 2. DOĞRU AKIM VE ALTERNATİF AKIM OMİK DEVRELERİNDE GÜÇ HESABI 3. PROBLEM ÇÖZÜMLERİ 4. ALTERNATİF AKIM OMİK DEVRELERİNDEİŞİN (ENERJİ) KWH (KİLOVAT

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014 Hızlandırıcı Fiziği-1 Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014 1 İçerik Hızlandırıcı Çeşitleri Rutherford ve çekirdeğin keşfi, İlk defa yapay yollar ile atom çekirdeğinin parçalanması, Elektrostatik hızlandırıcılar,

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 01

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 01 DERS 01 Özer ŞENYURT Mart 10 1 DA ELEKTRĐK MAKĐNALARI Doğru akım makineleri mekanik enerjiyi doğru akım elektrik enerjisine çeviren (dinamo) ve doğru akım elektrik enerjisini mekanik enerjiye çeviren (motor)

Detaylı

T.C. TÜBİTAK-BİDEB. YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI

T.C. TÜBİTAK-BİDEB. YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI T.C. TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI İKİ ELEKTROMIKNATIS ARASINDA BULUNAN BİR DEMİR PARÇACIĞIN HAREKETİ HAZIRLAYANLAR

Detaylı

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 1. FORMÜLÜ 2. SABİT DİRENÇTE, AKIM VE GERİLİM ARASINDAKİ BAĞINTI 3. SABİT GERİLİMDE, AKIM VE DİRENÇ ARASINDAKİ BAĞINTI 4. OHM KANUNUYLA İLGİLİ ÖRNEK VE PROBLEMLER 9.1 FORMÜLÜ

Detaylı

KANUNLAR : Bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının,iletkenden geçen akım şiddetine oranı sabittir.

KANUNLAR : Bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının,iletkenden geçen akım şiddetine oranı sabittir. KANUNLAR : Elektrik ve elektronikle ilgili konuları daha iyi anlayabilmek için, biraz hesap biraz da kanun bilgisine ihtiyaç vardır. Tabii bunlar o kadar zor hasaplar değil, yalnızca Aritmetik düzeyinde

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI TÜPÜ X-IŞINI TÜPÜ PARÇALARI 1. Metal korunak (hausing) 2. Havası alınmış cam veya metal tüp 3. Katot 4. Anot X-ışın

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ AALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ Bu faaliyette verilecek bilgiler doğrultusunda, uygun atölye ortamında, standartlara ve elektrik iç tesisleri ve topraklamalar yönetmeliğine

Detaylı

1. BÖLÜM ELEKTROSTATİK. Yazar: Dr. Tayfun Demirtürk E-posta: tdemirturk@pau.edu.tr

1. BÖLÜM ELEKTROSTATİK. Yazar: Dr. Tayfun Demirtürk E-posta: tdemirturk@pau.edu.tr 1. BÖLÜM ELEKTROSTATİK Yazar: Dr. Tayfun Demirtürk Eposta: temirturk@pau.eu.tr 1 ELEKTROSTATİK: Durgun yüklerin etkilerini ve aralarınaki etkileşmeleri inceler. Doğaa iki çeşit elektrik yükü bulunur: ()

Detaylı

6. Sınıf Fen ve Teknoloji

6. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Maddeyi Oluşturan Tanecikler Maddeler katı, sıvı ya da gaz hâlinde bulunmalarına göre farklı sıkışma ve genleşme özelliği gösterir. Katı iyodu alkolün içerisine atarsak ne olur? Maddelerin sıkışma

Detaylı

ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER

ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER İletkenlik Elektrik iletkenlik, malzeme içerisinde atomik boyutlarda yük taşıyan elemanlar (charge carriers) tarafından gerçekleştirilir. Bunlar elektron veya elektron boşluklarıdır.

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ ALETLERİ

ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ ALETLERİ 1 ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ ALETLERİ Elektriksel Ölçmeler Durum ne olursa olsun, elektrik tesisatlarının düzgün bir biçimde çalışmalarını kontrol için elektrikte kullanılan büyüklüklerin (akım, gerilim, direnç,

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

Kapak ONAY PARATONER. Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi

Kapak ONAY PARATONER. Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi Kapak ONAY PARATONER Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi ONAY PARATONER -- İÇİNDEKİLER -- Aktif Paratoner Ünitesi...1 L=45 m Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi...2 L=60 m Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi...3

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katı Eriyikler 1 Giriş Endüstriyel metaller çoğunlukla birden fazla tür eleman içerirler, çok azı arı halde kullanılır. Arı metallerin yüksek iletkenlik, korozyona

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU No Soru Cevap 1-.. kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. 2-, alternatif ve doğru akım devrelerinde kullanılan

Detaylı

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ 7. DİENÇ SIĞA (C) DEELEİ AMAÇ Seri bağlı direnç ve kondansatörden oluşan bir devrenin davranışını inceleyerek kondansatörün durulma ve yarı ömür zamanını bulmak. AAÇLA DC Güç kaynağı, kondansatör, direnç,

Detaylı

2: MALZEME ÖZELLİKLERİ

2: MALZEME ÖZELLİKLERİ İÇİNDEKİLER Önsöz III Bölüm 1: TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Mekanik, Tanımlar 12 1.1.1.Madde ve Özellikleri 12 1.2.Sayılar, Çevirmeler 13 1.2.1.Üslü Sayılarla İşlemler 13 1.2.2.Köklü Sayılarla İşlemler 16 1.2.3.İkinci

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

Elektriğin Temelleri. Göker Şener. May 5, 2014. Çankaya Üniversitesi. Göker Şener (Çankaya Üniversitesi) Çankaya Üniversitesi May 5, 2014 1 / 51

Elektriğin Temelleri. Göker Şener. May 5, 2014. Çankaya Üniversitesi. Göker Şener (Çankaya Üniversitesi) Çankaya Üniversitesi May 5, 2014 1 / 51 Elektriğin Temelleri Göker Şener Çankaya Üniversitesi May 5, 2014 Göker Şener (Çankaya Üniversitesi) Çankaya Üniversitesi May 5, 2014 1 / 51 1 Elektriksel Kavramlar Yük, Voltaj, Akım, Direnç,... AC Akım

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

ELEKTRİK. Topraklama. eşit ise nötr. olabilir. Elektrik Yükü. ile oluşur. Durgun Elektrik. yalıtkanlarda ELEKTRİK. iletkenlerde. Elektrik Akımı.

ELEKTRİK. Topraklama. eşit ise nötr. olabilir. Elektrik Yükü. ile oluşur. Durgun Elektrik. yalıtkanlarda ELEKTRİK. iletkenlerde. Elektrik Akımı. ÜNİTE 7 ELEKTRİK Topraklama Negatif Yük eşit ise nötr Pozitif Yük olabilir Paratoner Yıldırım Şimşek Elektrik Yükü ile oluşur Teknoloji Fotokopi Makinesi doğal olay Durgun Elektrik kullanılır yalıtkanlarda

Detaylı

Elektrik Akımı, Devreler ve Direnç

Elektrik Akımı, Devreler ve Direnç Elektrik Akımı, Devreler ve Direnç Yazar Doç.Dr. Mustafa ŞENYEL ÜNİTE 7 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; basit elektrik devresi yardımıyla elektrik akımını, seri ve paralel bağlı üreteçlerle çalışan

Detaylı

İç direnç ve emk. Seri bağlı dirençler. BÖLÜM 28 Doğru Akım Devreleri. İç direnç ve emk. ve emk. Elektromotor kuvvet (emk) kaynakları.

İç direnç ve emk. Seri bağlı dirençler. BÖLÜM 28 Doğru Akım Devreleri. İç direnç ve emk. ve emk. Elektromotor kuvvet (emk) kaynakları. BÖLÜM 8 Doğru Akım Devreleri Elektromotor Kuvveti emk iç direnç Seri ve Paralel Bağlı Dirençler Eşdeğer direnç Kirchhoff Kuralları Düğüm kuralı İlmek kuralı Devreleri Kondansatörün yüklenmesi Kondansatörün

Detaylı

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ Prof. Dr. Bektaş TEPE Canlıların Savunma Amaçlı Kimyasal Üretimi 2 Bu ünite ile; Canlılık öğretisinde kullanılan kimyasal kavramlar Hiyerarşi düzeyi Hiyerarşiden sorumlu atom

Detaylı

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK 3. ÜNİTE YAŞAMIMIZDAİ EETRİ Elektriklenme Elektrik Akımı Nedir? Seri ve Paralel Bağlama Bu ünitede öğrencilerin; Elektriklenme çeşitlerini ve teknolojideki uygulama alanlarını, Elektrik akımı ve gerilim

Detaylı

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 AKIŞ ÖLÇÜMLERİ Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 Akış ölçümleri neden gereklidir? Akış hız ve debisinin ölçülmesi bir çok biyolojik, meteorolojik olayların incelenmesi, endüstrinin çeşitli işlemlerinde

Detaylı

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Sıcaklık, bir gaz molekülünün kütle merkezi hareketinin ortalama kinetic enerjisinin bir ölçüsüdür. Sıcaklık,

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ VE GÜNEŞ ENERJİSİ GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ Güneşin merkezinde, temelde hidrojen çekirdeklerinin kaynaşmasıyla füzyon reaksiyonu

Detaylı

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü 2014-2015 Bahar Yarıyılı 8. Bölüm özeti 06.05.2015 Ankara A. OZANSOY

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü 2014-2015 Bahar Yarıyılı 8. Bölüm özeti 06.05.2015 Ankara A. OZANSOY FİZ102 FİZİK-II Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü 2014-2015 Bahar Yarıyılı 8. Bölüm özeti 06.05.2015 Ankara A. OZANSOY Bölüm 8: Manyetik Alan 1. Mıknatıslar ve manyetik alan 2. Elektrik Yüküne

Detaylı

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 AKIŞ ÖLÇÜMLERİ Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 Akış ölçümleri neden gereklidir? Akış hız ve debisinin ölçülmesi bir çok biyolojik, meteorolojik olayların incelenmesi, endüstrinin çeşitli işlemlerinde

Detaylı

DOĞRU AKIM DEVRE ANALİZİ ELEKTRO MAĞNETİZMA VE ELEKTRO MAĞNETİK İNDÜKSİYON

DOĞRU AKIM DEVRE ANALİZİ ELEKTRO MAĞNETİZMA VE ELEKTRO MAĞNETİK İNDÜKSİYON DOĞRU AKIM DEVRE ANAİZİ BÖÜM 9 EEKTRO MAĞNETİZMA VE EEKTRO MAĞNETİK İNDÜKSİYON 9. MANYETİZMA 9. MIKNATIS 9. KUON KANUNU 9.3 MANYETİK AAN İÇERİSİNDEKİ AKIM TAŞIYAN İETKENE ETKİ EDEN KUVVET 9.4 İNDÜKSİYON

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com KUTUP IŞINIMI AURORA www.astrofotograf.com Kutup ışıkları, ya da aurora, genellikle kutup bölgelerinde görülen bir gece ışımasıdır. Aurora, gökyüzündeki doğal ışık görüntüleridir. Genelde gece görülen

Detaylı

TANIMLAR, STANDARTLAR, STEMĐ, HATALAR, BELĐRS YER DEĞĐŞ MLERĐ KUMPASLAR, MĐKROMETRELER, ÇÜMLER KOMPARATÖRLER. RLER BOYUTSAL ve ŞEK EN KÜÇÜK

TANIMLAR, STANDARTLAR, STEMĐ, HATALAR, BELĐRS YER DEĞĐŞ MLERĐ KUMPASLAR, MĐKROMETRELER, ÇÜMLER KOMPARATÖRLER. RLER BOYUTSAL ve ŞEK EN KÜÇÜK Metroloji ve SI Temel Birimleri TANIMLAR, STANDARTLAR, BOYUTLAR VE BĐRĐMLER, B GENELLEŞTĐRĐLM LMĐŞ ÖLÇME SĐSTEMS STEMĐ, HATALAR, BELĐRS RSĐZL ZLĐK K ANALĐZĐ, ĐSTAT STATĐKSEL ANALĐZ YER DEĞĐŞ ĞĐŞTĐRME ÖLÇÜ

Detaylı

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya 2014-2015 Bahar Yarıyılı 10. Bölüm Özeti 26.05.2015 Ankara Aysuhan OZANSOY

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya 2014-2015 Bahar Yarıyılı 10. Bölüm Özeti 26.05.2015 Ankara Aysuhan OZANSOY FİZ102 FİZİK-II Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya 2014-2015 Bahar Yarıyılı 10. Bölüm Özeti 26.05.2015 Ankara Aysuhan OZANSOY Bölüm 10: Faraday Yasası 1. İndüksiyon (Etkileme) Deneyleri 2. Faraday

Detaylı

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3.

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3. PERİODİK CETVEL Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları temel alınarak düzenlenmiş bir sistemdir. Periyodik cetvelde, nötr atomlarının elektron içeren temel enerji düzeyi sayısı aynı olan elementler

Detaylı

ELEKTRİK VE ELEKTRİK DEVRELERİ 1

ELEKTRİK VE ELEKTRİK DEVRELERİ 1 1 ELEKTİK VE ELEKTİK DEVELEİ 1 DOĞU AKIM Enstrümantal Analiz, Alternatif Akım Bir elektrik akımı, bir ortamdan bir yükün (şarjın) akmasıdır. Metalik iletkenlerde sadece elektronlar hareketlidir; akım sadece

Detaylı

BJT (Bipolar Junction Transistor) :

BJT (Bipolar Junction Transistor) : BJT (Bipolar Junction Transistor) : BJT içinde hem çoğunluk taşıyıcılar hem de azınlık taşıyıcıları görev yaptığı için Bipolar "çift kutuplu" denmektedir. Transistör ilk icat edildiğinde yarı iletken maddeler

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız.

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. ÖLÇME VE KONTROL ALETLERİ Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. Voltmetre devrenin iki noktası arasındaki potansiyel

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

ELEKTROTEKNİK VE ELEKTRİK ELEMANLARI

ELEKTROTEKNİK VE ELEKTRİK ELEMANLARI ELEKTROTEKNİK VE ELEKTRİK ELEMANLARI HAZIRLAYAN DOÇ.DR. HÜSEYİN BULGURCU 1 Balıkesir-2015 DERS KONULARI 1. Elektriğin Temelleri 2. Elektriksel Test Cihazları 3. Elektrik Enerjisi 4. Termostatlar 5. Röleler

Detaylı

1.Hafta: Ölçme ve önemi, Ölçü sistemleri, Temel ve Türetilmiş Birimler

1.Hafta: Ölçme ve önemi, Ölçü sistemleri, Temel ve Türetilmiş Birimler 1.Hafta: Ölçme ve önemi, Ölçü sistemleri, Temel ve Türetilmiş Birimler ÖLÇMENİN TANIMI Bir büyüklüğü karakterize eden şey ölçebilme olanağıdır. Diğer bir ifade ile bir büyüklüğü ölçmek demek; o büyüklüğü

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği -Fizik I 2013-2014 Dönme Hareketinin Dinamiği Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 İçerik Vektörel Çarpım ve Tork Katı Cismin Yuvarlanma Hareketi Bir Parçacığın Açısal Momentumu Dönen Katı Cismin

Detaylı

: Bilgisayar Mühendisliği. Genel Fizik II

: Bilgisayar Mühendisliği. Genel Fizik II Ad Soyadı Şube No : Fahri Dönmez : TBIL-104-03 Öğrenci No : 122132151 Bölüm : Bilgisayar Mühendisliği Genel Fizik II HIZLI TRENLERİN YAVAŞLAMASINI VE DURMASINI SAĞLAYAN FREN SİSTEMİNDE MANYETİK KUVVETLERİN

Detaylı

3. ÜNİTE: YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK KONU: ELEKTRİKLENME

3. ÜNİTE: YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK KONU: ELEKTRİKLENME 3. ÜNİTE: YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK KONU: ELEKTRİKLENME Günlük hayatta kullandığımız çeşitli malzemeleri birbirine sürttüğümüzde elektriklenme olayını fark ederiz. Bu olaylara birkaç örnek verelim: Kazağımızı

Detaylı

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez.

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez. MODERN ATOM TEORİSİ ÖNCESİ KEŞİFLER Dalton Atom Modeli - Elementler atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşurlar. - Atomlar içi dolu küreler şeklindedir. - Bir elementin bütün atomları

Detaylı

1. TEMEL ELEKTRİK TEKNOLOJİSİ

1. TEMEL ELEKTRİK TEKNOLOJİSİ 1.1 GİRİŞ 1. TEMEL ELEKTRİK TEKNOLOJİSİ Elektrik mühendisliği, farklı biçimdeki enerjilerin elektrik enerjisine dönüşümü, elektrik enerjisi biçiminin dağıtımı ve iletimi, nihai faydalanma için yeniden

Detaylı

BÖLÜM 1: ELEKTRĠĞĠN TEMEL KONULARI

BÖLÜM 1: ELEKTRĠĞĠN TEMEL KONULARI BÖLÜM 1: ELEKTRĠĞĠN TEMEL KONULARI 1.1. Statik Elektrik 1.2. Ġletken Madde, Yalıtkan Madde ve Elektron AkıĢı 1.3. Elektrik Devresi 1.4. Gerilim ve Akım 1.5. Direnç 1.6. Bir Pratik Devrede Gerilim ve Akım

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

Temel Ders Kitabı: Fen Bilimcileri ve Mühendislik için Fizik; Douglas C. Giancoli, Akademi, 2009 (Dördüncü Baskıdan Çeviri)

Temel Ders Kitabı: Fen Bilimcileri ve Mühendislik için Fizik; Douglas C. Giancoli, Akademi, 2009 (Dördüncü Baskıdan Çeviri) FİZİK 102 Temel Ders Kitabı: Fen Bilimcileri ve Mühendislik için Fizik; Douglas C. Giancoli, Akademi, 2009 (Dördüncü Baskıdan Çeviri) 1. Hafta: Elektrik Alanları (Bölüm 21) Elektrik Yükü: Pozitif ve negatif

Detaylı

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar ÖLÜM 29 Manyetik alanlar Manyetik alan Akım taşıyan bir iletkene etkiyen manyetik kuvvet Düzgün bir manyetik alan içerisindeki akım ilmeğine etkiyen tork Yüklü bir parçacığın düzgün bir manyetik alan içerisindeki

Detaylı

Elektromanyetik Alan Kaynakları (1)

Elektromanyetik Alan Kaynakları (1) (4) Elektrostatik Giriş Elektrostatik zamana bağlı olarak değişen elektrik alanlar için temel oluşturur. Pek çok elektronik cihazın çalışması elektrostatik üzerine kuruludur. Bunlara örnek olarak osiloskop,

Detaylı

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır.

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır. Bölüm 5: Hareket Yasaları(Özet) Önceki bölümde hareketin temel kavramları olan yerdeğiştirme, hız ve ivme tanımlanmıştır. Bu bölümde ise hareketli cisimlerin farklı hareketlerine sebep olan etkilerin hareketi

Detaylı

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 3.1 ÇEKİRDEK KUVVETLERİ 3.1.1. GENEL KARAKTERİSTİK Çekirdek hakkında çok fazla bir şey bilmezden önce yalnızca iki farklı etkileşim kuvveti bilinmekteydi.

Detaylı

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 3. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 3. OHM KANUNU, ENEJİ VE GÜÇ 3.1. OHM KANUNU 3.2. ENEJİ VE GÜÇ 3.3.

Detaylı

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır.

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır. Ohm Kanunu Bir devreden geçen akımın şiddeti uygulanan gerilim ile doğru orantılı, devrenin elektrik direnci ile ters orantılıdır. Bunun matematiksel olarak ifadesi şöyledir: I V R Burada V = Gerilim (Birimi

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 DİRENÇ DEVRELERİNDE OHM VE KİRSHOFF KANUNLARI Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı