Makina Elemanlarının Mukavemet Hesabı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Makina Elemanlarının Mukavemet Hesabı"

Transkript

1 Makina Elemanlarının Mukavemet Hesabı

2 Makina elemanlarında MUKAVEMET HESABININ iki amacı vardır 1- Bir elemanın üzerindeki kuvveti veya momenti; istenen süre boyunca emniyetli bir şekilde taşıyabilmesi için HANGİ MALZEMEDEN ve HANGİ BOYUTLARDA imal edilmesi gerektiğinin belirlenmesidir. - İmal edilmiş bir elemanın hangi kuvvet veya momenti; emniyet sınırların aşmadan NE KADAR SÜRE taşıyabileceğinin belirlenmesidir.

3 b Basit Gerilmeler F F A A M b M e e W W ç Dış zorlama Kuvvet, Moment, Basınç Gerilme B B Bileşik Gerilmeler 4 3 B ç e ; B b Statik mukavemet sınırı Statik Yükleme Durumu Dinamik Dinamik mukavemet sınırı Emniyet Gerilmesi AK emn, em s s K K emn, em s s AK Emniyet Gerilmesi emn s D, em s (Tam değişken zorlanmada) D Mukavemet Şartı emn em Boyutlandırma Yük ve Moment Taşıma Kapasitesi Emniyet durumu:kontrol

4 Özel Mukavemet Konuları Yüzey Gerilmeleri Burkulma Sürünme

5 Yüzey Gerilmeleri Temasta bulunan iki yüzey arasında meydana gelen gerilmelere yüzey gerilmeleri denir. Bu gerilmeler basınç şeklindedir. Basma gerilmeleri ile arasındaki fark; Basma gerilmeleri bir kuvvet etkisi altında bir elemanın kesitinde meydana gelir. Yüzey gerilmeleri ise kuvvet etkisi altında temas yüzeylerinde meydana gelir.

6 Yüzey gerilmeleri Yüzey basıncı Temas yüzeylerinin ve elemanların boyutları aynı mertebede olduğu takdirde oluşan gerilme yüzey basıncı diye isimlendirilir. 1- temas yüzeyleri arasında bağıl hareket bulunmayan elemanlarda ezilmeyi önlemek F Ak p pem, pem A s Hertz basıncı Temas yüzeyleri çok küçük olduğu takdirde ise oluşan gerilmeler Hertz basıncı diye isimlendirilir. Rulmanlı yataklar, dişli çarklar da meydana gelen gerilmeler - temas yüzeyleri arasında izafi hareket olan elemanlarda aşınmayı önlemek için yapılır. F p p 0 : malzeme aşınma hızına bağlı yüzey basınç sınırı A s p 0 P Hmax P Hem ; P Hem HB s

7 Hertz Gerilmeleri: Hertz gerilmelerine karşı emniyeti sağlamak için: P H max HB s H em HB s Bazen P Hem değeri cetvellerde verilir. P P H max P H em

8 E 1 E 1 1 E E: Eş değer elastisite modülü E 1 E : Malzemenin elastisite modülü 1 m boy 1 / kesit Enine şekil değiştirme katsayısı İki kürenin teması: Temas yüzeyinin yarı çapı: a 3 F. r 1,5.(1 ). E Çelik için ( 0,3) a 1,13 3 F. r E

9 1 r 1 r 1 1 r Eş değer yarıçap Yassılaşma: 3,5.(1 F E. r v ). Çelik için : 1,3 3 F E. r P H max 1 3 1,5 F. E r (1 v ) 0,388 3 F. E r Küre ile düzlem teması: r 1 = r 1 ve r = r = r 1 alınır. İki silindirin teması Temas yüzeyinin genişliği: a 3 F. r.8(1 v. E. L ) Çelik için : a 3,04 3 F. r E. L P H max 3 F. E rl(1 v ) Çelik için : P H max 0,418 3 F. E rl

10 Burkulma Kendi ekseni doğrultusunda eksenel bir basma kuvvetinin etkisi altında kalan bir çubuk; eğer kesit boyutları uzunluğuna oranla küçük ise kararsız durumdadır. Bu durumda kuvvetin veya mesnetleme sisteminin yer değiştirmesi çubuğun ani olarak burkulmasına yol açar. F Br EI L min k

11 Boyu uzun kesiti değişmeyen bir çubuğun bir ucu sabit mafsallı diğer ucu kuvvet doğrultusunda hareketli kayıcı mafsallı olarak eksenel kuvvetle basmaya zorlandığını düşünelim.

12 F basma kuvveti altında bu çubuğun herhangi bir sebeple şekildeki gibi burkulduğunu ve bu durumda dengede durduğunu kabul edelim. N= F.cosφ Q=F.sinφ Şekil değiştirme malzemenin elastik sınırları altında kaldığı takdirde elastik eğrinin eğimi çok küçük olacağı için; cos φ=1 ; sin φ=0 alınabilir. Q=0, N=F olur.

13 Elastik eğrinin diferansiyel denklemi: d y dx M E. I ; M F. y d y dx 1 E. I F. y d y dx. y 0

14 y A. Sin. x B. Cos. x x=0 y=0 B=0 x= L k y=0 A.Sinα.L k =0 Sin α.l k =0 Sin α.l k =Sin n.π α.l k =n π α= n π / L k En küçük yük değeri n=1 için elde edilir. L k L k F E I EI Br FBr. Lk Euler burkulma yükü kritik yük Elastik alanda flambaj (burkulma) olabilmesi için F Br σ E A olması gerekir. σ Br =F Br /A > σ E olduğunda Euler formülü kullanılmaz.

15 Euler formülünün kullanılabilmesi için: σ Br σ E olmalıdır. min min k Br k Br L A I E L EI F A I i min i L i L E k k Br E E Br E E i: atalet yarıçapı Narinlik katsayısı

16 Euler formülü elastik bölgede geçerlidir. Gerilmeler elastiklik sınırını geçtiği takdirde Tetmayer veya Johnson formülleri kullanılmaktadır.

17 Tetmayer Sınırları Euler Sınırları Tetmayer bağıntısı Ahşap 1,8<λ<100 λ 100 σ Br =93-1,94 λ D. Demir 5< λ<80 λ 80 σ Br = λ+0,53 λ Yumuşak Çelik %5 Nikelli çelik 10< λ<105 λ 105 σ Br =3100-1,14 λ 10 <λ<86 λ 86 σ Br = λ

18 Br Ak Ak. 1 E. Br Ak K. 0 K o İki bölgenin birleşme noktasında her iki formül geçerlidir. Bu noktadaki narinlik katsayısı λ 0 olduğuna göre. E 0 Ak Ak. 1 E. 0 E Ak λ > λ 0 ise Euler formülü λ < λ 0 ise Johnson veya Tetmayer formülü kullanılır. Her iki durumda da basma nominal gerilmelerinin σ b =F/A ; σ b σ Br /s olması gerekir.

19 s= 3 6 Sabit yükleme s= 8 11 Değişken zorlanma s= 15-

20 Kuvvetin eksantrik olarak etkimesi durumunda: Br F A e. y 1 i max Ak. Sec FBr 4. E. A Plastik burkulma hallerinde e. ymax 0,5 alınarak tam eksen doğrultusunda yüklü i çubuklar için Sekant bağıntısı uygulanabilir.

21 Burkulma Hesabı: a) çubuğun kesit alanı bilindiği takdirde: Sınır narinlik katsayısı λ 0 bulunur λ > λ0 ise Euler formülü λ < λ0 ise Johnson veya Tetmayer formülü kullanılır. Her iki durumda da basma nominal gerilmelerinin σ b = F/A ; σ b σ Br /s gerekir. olması b) Boyutlandırma yöntemi: Euler bağıntısı uygulanır. EI min F ; emniyet katsayısı ve I min hesaplanır Br L k Çubuğun kesit alanı belirlenir. Atalet yarıçapı i = I/A bağıntısı dikkate alınarak narinlik katsayısı ve/veya sınır narinlik katsayısı bulunur. Eğer λ>λ 0 ise hesap uygundur. Aksi takdirde denkleminden σ Br bulunur. F yükünün σ Br =F/A σ Br /s bağıntısını sağlaması gerekir. Br Ak K. 0

22 SICAKLIK ETKİSİ Genellikle sıcaklık malzemenin özelliklerini etkiler; ısı gerilmelerini doğurur ve sürünme (creep) olayının ortaya çıkmasına sebep olur. Sabit gerilme altında şekil değiştirmenin sürekli olarak büyüdüğü davranışa sürünme denir. Şekil değiştirme sabit kaldığı halde gerilmenin sürekli olarak azaldığı davranışa gevşeme (relaksasyon) denir.

23 Sürünme olayında şekil değiştirmeyi karakterize etmek için d şekil değiştirme hızı tarif edilir. 1. safhada dt d sabit bir minimum değer alır. 3. safhada dt malzeme kopar. gittikçe azalır.. safhada d dt. d dt süratle artar ve Malzemelerin sürünme diyagramları başlangıç gerilmelerinin ve sıcaklıklarının değerine bağlı olduğu için bu safhaları bütün sürünme diyagramlarında göremeyebiliriz. Esas sürünme olayını karakterize eden.safha ve buna bağlı şekil değiştirme hızıdır.

24 . 0 min.t Zaman. Safhadaki şekil değiştirme hızı Başlangıçtaki şekil değiştirme hızı Sürünme ile toplam şekil değiştirme Bu safhada gerilme ile şekil değiştirme hızı arasındaki bağıntı aşağıdaki denklem ile gösterilir.. min K n Bu denklemdeki K ve n deneysel sabitlerdir.

25 . Log min Log K n. Log. Çeşitli sıcaklıklar için min ile σ veya zaman ile σ arasındaki bağıntı grafik olarak gösterilir. n bu diyagramdaki doğruların ortalama eğimi, K ise σ=1 haline karşılık gelen değeridir. Sürünme sırasında malzemelerin mukavemet esasları sürünme mukavemeti ve sürünme kopma mukavemeti olmak üzere iki şekilde ifade edilir Sürünme Mukavemeti; Belirli bir sıcaklıkta ve zamanda elemanda belirli bir kalan şekil değiştirme meydana getiren gerilmedir. Genel olarak σ εp/h/t şeklinde ifade edilir. Örneğin σ 1/10 5 /T Sürünme Kopma Mukavemeti: Belirli bir sıcaklıkta ve belirli bir süre sonra kopma mukavemetinin değeridir. σ K/h/T şeklinde gösterilir. Gevşeme olayında belli bir sıcaklıkta çalışan elemanın kesitindeki σ i ilk gerilmesinin her hangi bir andaki değeri 1 1 K. E.( n 1). t n 1 n1 i bağıntısı ile bulunur. Gevşeme olayı ön gerilmeli bağlantılarda önemlidir.

26 Emniyet Gerilmeleri Değişken zorlanmada; sürekli mukavemet sınırı bir emniyet katsayısına bölünerek emniyet gerilmeleri denilen gerilmeler elde edilir Tam değişken zorlamalarda o 0 olduğundan s D ; g em D s Genel değişken zorlanmada emniyet katsayısı s o Ak 1 g D

27 Emniyet Gerilmeleri Her malzemenin zorlamalara karşı bir dayanma sınırı vardır. Hiçbir zaman zorlamanın bu sınırlara ulaşması istenmez. Statik zorlanmada akma veya kopma gerilmesi bir emniyet katsayısına (s>1) bölünerek emniyet gerilmeleri denilen gerilmeler elde edilir. Statik zorlanmada emniyet katsayısının ve emniyet gerilmesinin ifadesi: Kırılgan malzemeler için: s K k e ; s K k e em s K k e ; em s K k e Sünek malzemeler için: Ak Ak Ak s ; s em ; em s σ K, τ K, σ Ak, τ Ak malzemenin statik mukavemet sınırları; σ, τ ise zorlanma hallerine göre nominal gerilmelerdir. s Ak

28 Mukavemet Şartı Dış zorlamaların elemanda doğurduğu gerilmeler emniyetli gerilme değerlerin altında kalmalıdır. Elemanda meydana gelen gerilme < Emniyet Gerilmesi

29 Gerilme Dış kuvvetlerin ve momentlerin etkisi altında elemanın herhangi bir kesitinde, tepki olarak iç kuvvetler meydana gelir. Birim alana gelen iç kuvvetlere GERİLME adı verilir. Bir elemanın kesiti çekme, basma veya eğilme hallerinin etkisi altında ise kesitte NORMAL gerilmeler, σ makaslama veya burulmanın etkisinde ise kesitte KAYMA gerilmeleri, τ meydana gelir.

30 Basit Gerilmeler Elemanın kesitinde çekme, basma, eğilme, burulma, makaslama hallerinden yalnız biri varsa BASİT gerilme hali söz konusudur.

31

32

33 Bileşik Gerilmeler Elemanın kesitinde yukarıda sayılan gerilme hallerinden bir kaçı bir arada ise BİLEŞİK gerilme hali söz konusudur. Bu durumda Bileşke Gerilme σ B hesaplanır. İki türlü bileşik gerilme etkisi ortaya çıkabilir. Normal gerilmeler veya kayma gerilmeleri var ise Normal gerilmeler ve kayma gerilmeleri bir arada ise B ç e ; B b Mukavemet Varsayımları kullanılır Maksimum Kayma Gerilmesi Varsayımı B 3 Maksimum Biçim Değiştirme Enerjisi Varsayımı B 4

34 YÜKLEME zaman içinde değişip değişmediğine göre iki şekildedir Statik yüklemeler zamana göre sabittir. Değişken yüklemeler maksimum ve minimum iki değer arasında periyodik olarak değişir σ -σ zaman a 0 ; max min g a g max max min min max a a 0 veya 0 veya max a min veya 0 0 olabilir a min

35 Statik mukavemet sınırları Malzemenin Hasar meydana gelmeden statik olarak yüklenebileceği sınırdır. Çekme deneyi ile belirlenir. Gevrek malzemelerde mukavemet sınırı Kopma Gerilmesi (σ K,τ K ) dir. F Ao l l l 0 0 l l 0 Sünek malzemelerde mukavemet sınırı Akma Gerilmesi (σ AK, τ AK ) dir.

36 Dinamik mukavemet sınırları Malzemenin Hasar meydana gelmeden değişken olarak yüklenebileceği sınırdır. Dinamik mukavemet sınırı yorulma deneyi ile belirlenir. Yorulma Olayı Nedir? Yorulma; değişken gerilmeler altında malzemenin iç yapısında meydana gelen değişimlerdir. Ömür; malzemenin kopuncaya kadar direnç gösterebildiği süredir. Sürekli Mukavemet sınırı; Malzemenin sonsuz sayıda yük tekrarına veya sonsuz ömre dayanabildiği minimum gerilme genliğidir. (σ D,τ D )

37 Yorulma Olayı Değişken gerilmelere maruz makine elemanlarında kırılma (hasar) statik mukavemet sınırların çok altında gerçekleşir..çevrimsel olarak değişen gerilmeler malzemenin iç yapısında bazı yıpranmalara sebep olur. Böylece kopma olayı statik sınırların çok altında meydana gelir. Elemanın ömrü genellikle çevrim sayısı N ile tarif edilir.

38 Değişken zorlanmada kopma iç yapıdaki veya dış yüzeydeki bir süreksizlik noktasından başlar. Bu nokta civarında malzeme yorulur bir çatlak meydana gelir. Zamanla bu çatlak derinleşir, sonunda çatlak dışındaki bölgedeki gerilme mukavemet sınırını aşarak elemanın birden bire kırılmasına neden olur.

39 Bu şekilde oluşan kırılma yüzeylerinde iki bölge görülür. Kırılma yüzeyinin bir kısmı mat ve düz, diğer kısmı ise parlak ve tanelidir. Birinci bölge önceden meydana gelen ve zamanla büyüyen çatlağı gösterir. İkinci bölge ise birden bire kopan kısımdır.

40 Değişken Zorlanmada Mukavemet Sınırı Değişken zorlanmaya maruz bir makine elemanın tasarımı ömür esas alınarak yapılır. Değişken yükler altında malzeme davranışı ilk defa 1866 da Wöhler tarafından gerçekleştirilmiştir. Tasarlanan makina elemanının ömrünün değişken gerilmenin genliğine bağlı olduğu belirlenmiştir.

41 Değişken zorlanmada mukavemet sınırı YORULMA DENEYİ ile belirlenir. 10mm çapındaki standart deney numuneleri sabit bir ortalama gerilme üzerine değişen genlikte gerilmeler uygulanarak test edilir. Her genlik değeri için numune kopuncaya kadar ki yük tekrar sayısı ( N) kaydedilir. Her defasında genlik değeri biraz azaltılır.

42 Gerilme değişim sayısı (N) arttıkça, gerilme genliğinin (σ g ) azaldığı görülür. Belirli bir gerilme değişim sayısı için malzemenin hiç kırılmaksızın devamlı olarak dayanabileceği bir minimum gerilme genliği vardır. Bu gerilme genliğine o malzemenin sürekli mukavemet sınırı (σ D ) ve buna karşılık gelen yük değişme (çevrim) sayısına (N 0 ) sonsuz (sürekli) ömür sınırı denir. Bu değer çeliklerde N 0 = çevrim arasındadır.

43 Logaritmik eğri iki kısımdan oluşmaktadır. Dik olan kısımdaki mukavemet değerine zaman mukavemeti, eğrinin yatay kısmındaki değerlere ise sürekli mukavemet değerleri adı verilir. Yorulma kırılması istatistiki bir değer olduğundan sonuçlar geniş bir saçılma gösterir, bu değerleri iki sınır eğri arasında toplamak mümkündür. Sınır eğriler kırılmama olayının deney parçalarının % kaçında meydana geldiğini bir başka deyişle güvenilirliği ifade etmektedir.

44 Çelik ve dökme demir olmayan malzemeler için Wöhler eğrisinin yatay kısmı yoktur. Böyle bir malzemenin sürekli mukavemet sınırının belirlenmesinde değişik bir yol izlenir. Öncelikle deneylere dayanarak malzemenin sonsuz ömrünü tarif eden bir N o değeri belirlenir, ve buna karşı gelen değişken mukavemet değeri sürekli mukavemet sınırı olarak kabul edilir.

45 Wöhler eğrisi sabit bir ortalama gerilmede değişken gerilme genliğinde çizilmektedir. Herhangi bir ortalama gerilme için yorulma eğrisi elde etmek yeniden yorulma deneylerinin yapılması gerekir. Veya belirli yaklaşımlar kullanılır.

46 GOODMAN-SODEBERG YAKLAŞIMI Bu yaklaşımda yatay eksende, statik mukavemet sınırından elde edilen mukavemet değerleri ve ortalama gerilme değerleri belirlenir. Düşey eksende ise gerilme genliği ve tam değişken gerilmeden elde edilen mukavemet sınırı değeri belirlenir.

47 Deney sonuçları işaretlenecek olursa bir kopma eğrisi elde edilir. Aslında parabol şeklinde olan bu eğri yerine kolaylık sağlamak amacıyla pratikte σ D ve σ K noktalarını birleştiren Goodman doğrusu veya σ D ve σ AK noktalarını birleştiren Soderberg doğrusu alınır. Soderberg doğru denklemi; g D D bağıntısından bulunur. Goodman doğrusu için σ Ak yerine σ K konur. AK

48 Bu doğrular elemanın boyutlandırılmasında ve kontrol hesaplarında kullanılmak üzere değişik bir şekle sokulmuş ve bu yeni diyagrama yorulma diyagramı denmiştir.

49 Bu diyagram mukavemet hesabının esasını belirlemeye de yarar. σ g /σ o eğimine sahip doğru, diyagramı σ D B bölgesinde keserse işe yaramazlık (hasar) akma sonucunda oluşur. B σ AK bölgesinde keserse işe yaramazlık (hasar) yorulma sonucunda oluşur.

50 Değişken burulma zorlamalarının laboratuar sonuçları incelendiğinde τ o ın sürekli mukavemet sınırı üzerindeki etkisinin hemen hemen yok denecek kadar az olduğu görülür. Bu sebeple basit değişken burulmanın etkisi altındaki elemanların hesabı, basit değişken zorlanmada τ D ye ve statik zorlanmada τ Ak ya göre yapılabilir.

51 Pratikte yorulma (Soderberg) diyagramının yanı sıra Smith (değiştirilmiş Goodman) diyagramı da kullanılmaktadır. Bu diyagram genelde kontrol hesaplarında kullanılır.

52 Sürekli Mukavemet Sınırına Etki Eden Faktörler. Malzemelerin Sürekli Mukavemet Değerleri, laboratuarlarda özel olarak hazırlanmış deney çubukları kullanılarak çok dikkatli ve kontrollü deneyler sonucunda elde edilir. Ancak bu değerler gerçek makina elemanları için geçerli değildir. İzole laboratuar şartları ile gerçek mühendislik uygulamaları arasındaki farklılıkları ortadan kaldırmak için düzeltme faktörlerinin göz önüne alınması gerekir. D ı D k y k b k g k d k e k f D ı D k y k b k g k d k e k f

53 Yüzey düzgünlüğü faktörü (k y ): Standart deney çubuklarının yüzeyi çok iyi bir şekilde parlatılmıştır. Uygulamada kullanılan hiç bir makina elemanının yüzeyi bu kadar yüksek kalitede işlenmez. Yüzey kalitesindeki azalmanın sürekli mukavemet üzerindeki olumsuz etkisini gösteren bu faktör Şekil 1 deki diyagramda elemanın üretim şekline ve malzemenin kopma mukavemetine bağlı olarak verilmiştir.

54 Büyüklük faktörü (k b ): Deneyler, büyüklüğün artması ile sürekli mukavemetin azaldığını göstermiştir. k b faktörünün değeri cetvel 1 de verilmektedir.

55 Güvenirlik faktörü (k g ): sürekli mukavemet deneyleri sonucunda elde edilen mukavemet değerleri büyük bir saçılma gösterirler. Başka bir değişle deneye katılan grubun belli bir yüzdesi işe yaramaz hale gelmekte kalanı ise sağlamlığını korumaktadır. İşe yarama ihtimali güvenirliği ifade etmektedir. (Cetvel-13 )

56 Sıcaklık faktörü (k d ): yüksek sıcaklıklar dislokasyonları harekete geçirir ve bir çok malzemenin yorulma direncini azaltır. (Cetvel 14) T ( o C) k d T <T 500 0,5

57 Gerilme yığılması faktörü (k e ): Basit gerilmelerin yayılışı ancak sabit ve sürekli kesitler için geçerlidir. Eleman üzerindeki ani kesit değişikliği, çentik veya delik gibi kuvvet akışını değiştiren noktalarda ve bu noktalar civarında nominal gerilmeye göre ani gerilme artışları meydana gelir. Bu K. max t max K t artış; ve şeklinde ifade edilebilir. M e I y F A Burada veya şeklindeki nominal gerilmeyi, M b I p veya F A şeklindeki kayma gerilmesini

58 K t ise teorik gerilme yığılması (geometrik veya form ) faktörünü ifade etmektedir. Malzemenin cinsi bu değeri etkilemez. Analitik (elastisite teorisi) veya deneysel (fotoelastisite, strain - guage) yöntemlerle bilinen bu değerler diyagramlar halinde verilmiştir. (şekil 3 7)

59

60

61

62 Fakat malzemelerin çentik etkisine karşı hassasiyetleri farklı olduğundan yorulma-gerilme yığılma faktörü adı verilen yeni bir faktör tarif edilmiştir. K ç Çentiksiz deney numunesi sürekli mukavemet sıınır Çentikli deney numunesi sürekli mukavemet sıınır K ç ile K t arasında; K ç =1+q.(K t -1) bağıntısı vardır. Burada; q K K 1 1 faktördür (Şekil ) ç t malzemenin çentik duyarlılığını gösteren bir Çentik duyarlılığı az ise q=0, K ç =1 Çentik duyarlılığı fazla ise q=1, K ç =K t

63

64

65 Bilinmeyen etkiler faktörü (k f ): k f faktörü ile sürekli mukavemet sınırını azaltan bütün etkiler dikkate alınmaktadır. Bu etkenlerde ilgili bilgi birikimi çok fazla değildir. Ancak sürekli mukavemet değerini azalttıkları bilinmektedir. Eldeki az sayıda bilginin sınırlarına düşen bir hesaplama yapılıyorsa bu faktör kullanılır. Örnek olarak artık gerilmeler, metal püskürtme, korozyon elektrolitik kaplama vb. verilebilir.

66 Sonlu Ömür Mukavemeti Uygulamada ömrün sonsuz alınması yerine sonlu alınmasının tercih edildiği alanlar vardır. Bu araştırmacıları sonlu ömür ve sonsuz ömür mukavemet değerleri arasında ilişkiler kurarak deneyler yapmaya itmiştir. Bazı araştırmacılar bu amaçla yaptıkları deney sonuçlarını ömür ve σ D / σ K arasındaki ilişkiyi gösteren bir Wöhler diyagramı şeklinde vermişlerdir.

67 Sonlu ömür bölgesindeki mukavemet sınırına zaman mukavemeti sınırı (σ zd ) adı verilir. N=10 3 çevrim için σ zd 0,9 σ K N=10 6 çevrim için σ zd 0,5 σ K olarak alınabilir. Buna göre yük tekrar sayısına bağlı olarak mukavemet hesabının esasları belirlenebilir. N 10 3 ise hesap statik mukavemet sınırına 10 3 <N<10 6 ise hesap zamana bağlı mukavemet sınırına N 10 6 ise hesap sürekli mukavemet sınırına göre yapılır

68 İstatistik değerlere göre sürekli mukavemet bölgesi için statik mukavemet sınırları ile sürekli mukavemet sınırları arasında şu bağıntılar verilebilir: Çeliklerde K 140 dan / mm K 140 dan / mm Eğilme: 0, 5 D K D 70 dan / mm Çekme: ÇD 0, 4 K ÇD 60 dan / mm Burulma: 0,58 ; 0,58 ; 0,58 0, 9 AK AK K K D D K

69 Dökme demir ve dökme çelik için; Eğilme: D 0, 4 K Burulma (dökme demir): Zaman mukavemeti için: 0,8 0, 3 1 log zd mlog N b ; m log 0, 9 3 (0,9 b log N zd 10 N 10 b m 1 m zd b m D K ) 10 3 ; N10 D 6 ; D K K D

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

Makine Elemanları I. Yorulma Analizi. Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Erzurum Teknik Üniversitesi. Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Makine Elemanları I. Yorulma Analizi. Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Erzurum Teknik Üniversitesi. Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Yorulma hasarı Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu (Havai) Uçuşu Tarih: 28 Nisan 1988 Makine elemanlarının

Detaylı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı 1. Basma Deneyinin Amacı Mühendislik malzemelerinin çoğu, uygulanan gerilmeler altında biçimlerini kalıcı olarak değiştirirler, yani plastik şekil değişimine uğrarlar. Bu malzemelerin hangi koşullar altında

Detaylı

MUKAVEMET SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU

MUKAVEMET SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU MUKAVEMET MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU Mukavemet Hesabı / 80 1) Elemana etkiyen dış kuvvet ve momentlerin, bunların oluşturduğu zorlanmaların cinsinin (çekme-basma, kesme, eğilme,

Detaylı

GİRİŞ. Elektrik Hidrolik Isı Kimyasal Enj. Nükleer Enj. Rüzgar K.M. Mekanik Enj. İş Yapabilecek başka bir Enerji

GİRİŞ. Elektrik Hidrolik Isı Kimyasal Enj. Nükleer Enj. Rüzgar K.M. Mekanik Enj. İş Yapabilecek başka bir Enerji GİRİŞ Makinalar enerji üreten, döndüren veya transfer eden, faydalı bir iş yapan teknik sistemlerdir. Makinalar; Kuvvet ve İş makinaları olarak iki gruba ayrılır. Elektrik Hidrolik Isı Kimyasal Enj. Nükleer

Detaylı

Doç.Dr.Salim ŞAHİN YORULMA VE AŞINMA

Doç.Dr.Salim ŞAHİN YORULMA VE AŞINMA Doç.Dr.Salim ŞAHİN YORULMA VE AŞINMA YORULMA Yorulma; bir malzemenin değişken yükler altında, statik dayanımının altındaki zorlamalarda ilerlemeli hasara uğramasıdır. Malzeme dereceli olarak arttırılan

Detaylı

Malzeme yavaşça artan yükler altında denendiği zaman, belirli bir sınır gerilmede dayanımı sona erip kopmaktadır.

Malzeme yavaşça artan yükler altında denendiği zaman, belirli bir sınır gerilmede dayanımı sona erip kopmaktadır. YORULMA 1 Malzeme yavaşça artan yükler altında denendiği zaman, belirli bir sınır gerilmede dayanımı sona erip kopmaktadır. Bulunan bu gerilme değerine malzemenin statik dayanımı adı verilir. 2 Ancak aynı

Detaylı

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması.

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. 1 Deneyin Adı Çekme Deneyi Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. Teorik Bilgi Malzemelerin statik (darbesiz) yük altındaki mukavemet özelliklerini

Detaylı

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 BÖLÜM 1- MAKİNE ELEMANLARINDA MUKAVEMET HESABI Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ 1 BU DERS SUNUMDAN EDİNİLMESİ BEKLENEN BİLGİLER Makine Elemanlarında mukavemet hesabına neden ihtiyaç

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ KONU İNDEKSİ 05-8. M. Güven KUTAY

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ KONU İNDEKSİ 05-8. M. Güven KUTAY 2009 Kasım MUKAVEMET DEĞERLERİ KONU İNDEKSİ 05-8 M. Güven KUTAY 9. Konu indeksi A Akma mukavemeti...2.5 Akma sınırı...2.6 Akmaya karşı emniyet katsayısı...3.8 Alevle sertleştirme...4.4 Alt sınır gerilmesi...2.13

Detaylı

Şekil 1.17. Çekmeye veya basmaya çalışan kademeli milin teorik çentik faktörü kt

Şekil 1.17. Çekmeye veya basmaya çalışan kademeli milin teorik çentik faktörü kt Şekilde gösterilen eleman; 1) F = 188 kn; ) F = 36 96 kn; 3) F = (-5 +160) kn; 4) F=± 10 kn kuvvetlerle çekmeye zorlanmaktadır. Boyutları D = 40 mm, d = 35 mm, r = 7 mm; malzemesi C 45 ıslah çeliği olan

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI AKSLAR VE MİLLER P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Dönen parça veya elemanlar taşıyan

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan Kaymaz. Temel bilgiler-flipped Classroom Mukavemet Esasları

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan Kaymaz. Temel bilgiler-flipped Classroom Mukavemet Esasları Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan Kaymaz Temel bilgiler-lipped Classroom Mukavemet Esasları İçerik Gerilmenin tanımı Makine elemanlarında gerilmeler Normal, Kayma ve burkulma gerilmeleri Bileşik gerilme

Detaylı

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering Uygulama Sorusu-1 Şekildeki 40 mm çaplı şaft 0 kn eksenel çekme kuvveti ve 450 Nm burulma momentine maruzdur. Ayrıca milin her iki ucunda 360 Nm lik eğilme momenti etki etmektedir. Mil malzemesi için σ

Detaylı

Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller

Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller İçerik Aks ve milin tanımı Akslar ve millerin mukavemet hesabı Millerde titreşim hesabı Mil tasarımı için tavsiyeler

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

FL 3 DENEY 4 MALZEMELERDE ELASTĐSĐTE VE KAYMA ELASTĐSĐTE MODÜLLERĐNĐN EĞME VE BURULMA TESTLERĐ ĐLE BELĐRLENMESĐ 1. AMAÇ

FL 3 DENEY 4 MALZEMELERDE ELASTĐSĐTE VE KAYMA ELASTĐSĐTE MODÜLLERĐNĐN EĞME VE BURULMA TESTLERĐ ĐLE BELĐRLENMESĐ 1. AMAÇ Malzemelerde Elastisite ve Kayma Elastisite Modüllerinin Eğme ve Burulma Testleri ile Belirlenmesi 1/5 DENEY 4 MAZEMEERDE EASTĐSĐTE VE KAYMA EASTĐSĐTE MODÜERĐNĐN EĞME VE BURUMA TESTERĐ ĐE BEĐRENMESĐ 1.

Detaylı

BURULMA DENEYİ 2. TANIMLAMALAR:

BURULMA DENEYİ 2. TANIMLAMALAR: BURULMA DENEYİ 1. DENEYİN AMACI: Burulma deneyi, malzemelerin kayma modülü (G) ve kayma akma gerilmesi ( A ) gibi özelliklerinin belirlenmesi amacıyla uygulanır. 2. TANIMLAMALAR: Kayma modülü: Kayma gerilmesi-kayma

Detaylı

Kırılma Hipotezleri. Makine Elemanları. Eşdeğer Gerilme ve Hasar (Kırılma ve Akma) Hipotezleri

Kırılma Hipotezleri. Makine Elemanları. Eşdeğer Gerilme ve Hasar (Kırılma ve Akma) Hipotezleri Makine Elemanları Eşdeğer Gerilme ve Hasar (Kırılma ve Akma) Hipotezleri BİLEŞİK GERİLMELER Kırılma Hipotezleri İki veya üç eksenli değişik gerilme hallerinde meydana gelen zorlanmalardır. En fazla rastlanılan

Detaylı

Statik ve Dinamik Yüklemelerde Hasar Oluşumu

Statik ve Dinamik Yüklemelerde Hasar Oluşumu Statik ve Dinamik Yüklemelerde Hasar Oluşumu Hazırlayan Makine Mühendisliği Bölümü Sakarya Üniversitesi 1 Metalik Malzemelerde Kırılma Kopma Hasarı 2 Malzeme Çekme Testi Malzemede sünek veya gevrek kırılma-kopma

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler-flipped Classroom Mukavemet Esasları

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler-flipped Classroom Mukavemet Esasları Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler-flipped Classroom Mukavemet Esasları İçerik Gerilmenin tanımı Makine elemanlarında gerilmeler Normal, Kayma ve burkulma gerilmeleri Bileşik gerilme

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

BÖLÜM 2 MUKAVEMET HESABININ ESASLARI

BÖLÜM 2 MUKAVEMET HESABININ ESASLARI BÖLÜM MUKAVEMET HESABININ ESASLARI.1. Mukavemet Hesabının Amacı ve Sırası Makine elemanlarında mukavemet hesabının iki amacı vardır. a) Bir konstrüksiyonda ön görülen elemanın taşıması, iletmesi gereken

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

Çözüm: Borunun et kalınlığı (s) çubuğun eksenel kuvvetle çekmeye zorlanması şartından;

Çözüm: Borunun et kalınlığı (s) çubuğun eksenel kuvvetle çekmeye zorlanması şartından; Soru 1) Şekilde gösterilen ve dış çapı D 10 mm olan iki borudan oluşan çelik konstrüksiyon II. Kaliteli alın kaynağı ile birleştirilmektedir. Malzemesi St olan boru F 180*10 3 N luk değişken bir çekme

Detaylı

Tanım: Boyuna doğrultuda eksenel basınç kuvveti taşıyan elemanlara Basınç Çubuğu denir.

Tanım: Boyuna doğrultuda eksenel basınç kuvveti taşıyan elemanlara Basınç Çubuğu denir. BASINÇ ÇUBUKLARI Tanım: Boyuna doğrultuda eksenel basınç kuvveti taşıyan elemanlara Basınç Çubuğu denir. Basınç çubukları, sadece eksenel basınç kuvvetine maruz kalırlar. Bu çubuklar üzerinde Eğilme ve

Detaylı

Prof. Dr. İrfan KAYMAZ

Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Kayış-kasnak mekanizmalarının türü Kayış türleri Meydana gelen kuvvetler Geometrik

Detaylı

Burma deneyinin çekme deneyi kadar geniş bir kullanım alanı yoktur ve çekme deneyi kadar standartlaştırılmamış bir deneydir. Uygulamada malzemelerin

Burma deneyinin çekme deneyi kadar geniş bir kullanım alanı yoktur ve çekme deneyi kadar standartlaştırılmamış bir deneydir. Uygulamada malzemelerin BURMA DENEYİ Burma deneyinin çekme deneyi kadar geniş bir kullanım alanı yoktur ve çekme deneyi kadar standartlaştırılmamış bir deneydir. Uygulamada malzemelerin genel mekanik özelliklerinin saptanmasında

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ 3 Malzemelerin esnekliği Gerilme Bir cisme uygulanan kuvvetin, kesit alanına bölümüdür. Kuvvetin yüzeye dik olması halindeki gerilme "normal gerilme" adını alır ve şeklinde

Detaylı

Geometriden kaynaklanan etkileri en aza indirmek için yük ve uzama, sırasıyla mühendislik gerilmesi ve mühendislik birim şekil değişimi parametreleri elde etmek üzere normalize edilir. Mühendislik gerilmesi

Detaylı

Ara Sınav. Verilen Zaman: 2 saat (15:00-17:00) Kitap ve Notlar Kapalı. Maksimum Puan

Ara Sınav. Verilen Zaman: 2 saat (15:00-17:00) Kitap ve Notlar Kapalı. Maksimum Puan MAK 303 MAKİNA ELEMANLARI I Ara ınav 9 Kasım 2008 Ad, oyad Dr. M. Ali Güler Öğrenci No. Verilen Zaman: 2 saat (15:00-17:00) Kitap ve Notlar Kapalı Her soruyu dikkatle okuyunuz. Yaptığınız işlemleri gösteriniz.

Detaylı

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ 11 1.1. SI Birim Sistemi 12 1.2. Boyut Analizi 16 1.3. Temel Bilgiler 17 1.4.Makine Elemanlarına Giriş 17 1.4.1 Makine

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ MAK-LAB15 1. Giriş ve Deneyin Amacı Bilindiği gibi malzeme seçiminde mekanik özellikler esas alınır. Malzemelerin mekanik özellikleri de iç yapılarına bağlıdır. Malzemelerin

Detaylı

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 BURKULMA HESABI Doç.Dr. Ali Rıza YILDIZ MAK 305 Makine Elemanları-Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ 1 BU SLAYTTAN EDİNİLMESİ BEKLENEN BİLGİLER Burkulmanın tanımı Burkulmanın hangi durumlarda

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller İçerik Giriş Temel kavramlar Sınıflandırma Aks ve mil mukavemet hesabı Millerde titreşim kontrolü Konstrüksiyon

Detaylı

MALZEMELERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ

MALZEMELERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ MALZEMELERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ Bir cismin uygulanan kuvvetlere karşı göstermiş olduğu tepki, mekanik davranış olarak tanımlanır. Bu davranış biçimini mekanik özellikleri belirler. Mekanik özellikler,

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ GİRİŞ Yapılan herhangi bir mekanik tasarımda kullanılacak malzemelerin belirlenmesi

Detaylı

ÖZHENDEKCİ BASINÇ ÇUBUKLARI

ÖZHENDEKCİ BASINÇ ÇUBUKLARI BASINÇ ÇUBUKLARI Kesit zoru olarak yalnızca eksenel doğrultuda basınca maruz kalan elemanlara basınç çubukları denir. Bu tip çubuklara örnek olarak pandül kolonları, kafes sistemlerin basınca çalışan dikme

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR II: HESAPLAMA

DİŞLİ ÇARKLAR II: HESAPLAMA DİŞLİ ÇARLAR II: HESAPLAMA Prof. Dr. İrfan AYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Dişli Çark uvvetleri Diş Dibi Gerilmeleri

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM VE ANALİZ (ANSYS) (4.Hafta)

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM VE ANALİZ (ANSYS) (4.Hafta) BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM VE ANALİZ (ANSYS) (4.Hafta) GERİLME KAVRAMI VE KIRILMA HİPOTEZLERİ Gerilme Birim yüzeye düşen yük (kuvvet) miktarı olarak tanımlanabilir. Parçanın içerisinde oluşan zorlanma

Detaylı

YORULMA HASARLARI Y r o u r l u m a ne n dir i?

YORULMA HASARLARI Y r o u r l u m a ne n dir i? YORULMA HASARLARI 1 Yorulma nedir? Malzemenin tekrarlı yüklere maruz kalması, belli bir tekrar sayısından sonra yüzeyde çatlak oluşması, bunu takip eden kopma olayı ile malzemenin son bulmasına YORULMA

Detaylı

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir.

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir. ÇEKME DENEYİ Genel Bilgi Çekme deneyi, malzemelerin statik yük altındaki mekanik özelliklerini belirlemek ve malzemelerin özelliklerine göre sınıflandırılmasını sağlamak amacıyla uygulanan, mühendislik

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI I Mukavemet Esasları (Flipped Classroom)

MAKİNE ELEMANLARI I Mukavemet Esasları (Flipped Classroom) MAKİNE ELEMANLARI I Mukavemet Esasları (Flipped Classroom) Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Dersin işlenişi Ders Özeti: Gerilmenin genel tanımı, gerilme halleri Bir,

Detaylı

STATIK MUKAVEMET. Doç. Dr. NURHAYAT DEĞİRMENCİ

STATIK MUKAVEMET. Doç. Dr. NURHAYAT DEĞİRMENCİ STATIK MUKAVEMET Doç. Dr. NURHAYAT DEĞİRMENCİ STATİK DENGE KOŞULLARI Yapı elemanlarının tasarımında bu elemanlarda oluşan iç kuvvetlerin dağılımının bilinmesi gerekir. Dış ve iç kuvvetlerin belirlenmesinde

Detaylı

Tablo 1 Deney esnasında kullanacağımız numunelere ait elastisite modülleri tablosu

Tablo 1 Deney esnasında kullanacağımız numunelere ait elastisite modülleri tablosu BASİT MESNETLİ KİRİŞTE SEHİM DENEYİ Deneyin Amacı Farklı malzeme ve kalınlığa sahip kirişlerin uygulanan yükün kirişin eğilme miktarına oranı olan rijitlik değerin değişik olduğunun gösterilmesi. Kiriş

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy AKSLAR ve MİLLER AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler. Eksen durumlarına göre Genel olarak düz elemanlardır

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ MEKANİK ve MUKAVEMET BİLGİSİ Prof.Dr. Zekai Celep MEKANİK VE MUKAVEMET BİLGİSİ 1. Gerilme 2. Şekil değiştirme 3. Gerilme-şekil değiştirme bağıntısı 4. Basit mukavemet halleri

Detaylı

11/6/2014 İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ. MEKANİK ve MUKAVEMET BİLGİSİ MEKANİK VE MUKAVEMET BİLGİSİ

11/6/2014 İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ. MEKANİK ve MUKAVEMET BİLGİSİ MEKANİK VE MUKAVEMET BİLGİSİ MEKANİK VE MUKAVEMET BİLGİSİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ MEKANİK ve MUKAVEMET BİLGİSİ Prof.Dr. Zekai Celep 1. Gerilme 2. Şekil değiştirme 3. Gerilme-şekil değiştirme bağıntısı 4. Basit mukavemet halleri

Detaylı

Malzemelerin Mekanik Özellikleri

Malzemelerin Mekanik Özellikleri Malzemelerin Mekanik Özellikleri Bölüm Hedefleri Deneysel olarak gerilme ve birim şekil değiştirmenin belirlenmesi Malzeme davranışı ile gerilme-birim şekil değiştirme diyagramının ilişkilendirilmesi ÇEKME

Detaylı

2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması

2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması 1. Deney Adı: ÇEKME TESTİ 2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması Mühendislik tasarımlarının en önemli özelliklerinin başında öngörülebilir olmaları gelmektedir. Öngörülebilirliğin

Detaylı

ELASTİSİTE TEORİSİ I. Yrd. Doç Dr. Eray Arslan

ELASTİSİTE TEORİSİ I. Yrd. Doç Dr. Eray Arslan ELASTİSİTE TEORİSİ I Yrd. Doç Dr. Eray Arslan Mühendislik Tasarımı Genel Senaryo Analitik çözüm Fiziksel Problem Matematiksel model Diferansiyel Denklem Problem ile ilgili sorular:... Deformasyon ne kadar

Detaylı

TAK TA I K M VE V İŞ BAĞ BA LAMA

TAK TA I K M VE V İŞ BAĞ BA LAMA TAKIM VE İŞ BAĞLAMA DÜZENLERİ MAK 4941 DERS SUNUMU 7 30.10.2017 1 Bu sunumun hazırlanmasında ulusal ve uluslararası çeşitli yayınlardan faydalanılmıştır 2 1 TORNALAMADA KESME KUVVETLERİNİN İŞ PARÇASINA

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN ÇEKME DENEYİ

METALİK MALZEMELERİN ÇEKME DENEYİ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME DENEYİ Çekme deneyi, malzemelerin statik yük altında elastik ve plastik davranışını belirlemek amacıyla uygulanır. Çekme deneyi, asıl malzemeyi temsil etmesi için hazırlanan

Detaylı

Makine Elemanlarına Giriş

Makine Elemanlarına Giriş Makine Elemanlarına Giriş Giriş, Malzeme, Mukavemet,Toleranslar Malzeme, Mukavemet, Toleranslar Çözülemeyen Bağlantı Elemanları Çözülebilen Bağlantı elemanları(cıvata) Çözülebilen Bağlantı elemanlar (Mil-Göbek

Detaylı

BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ METALURJĠ VE MALZEME MÜHENDĠSLĠĞĠ

BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ METALURJĠ VE MALZEME MÜHENDĠSLĠĞĠ BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ METALURJĠ VE MALZEME MÜHENDĠSLĠĞĠ MALZEME LABORATUARI I DERSĠ BURULMA DENEY FÖYÜ BURULMA DENEYĠ Metalik malzemelerin burma deneyi, iki ucundan sıkıştırılırmış

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME VE BASMA DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME VE BASMA DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME VE BASMA DENEY FÖYÜ Deney Adı: Metalik Malzemelerin Çekme ve Basma Deneyi 1- Metalik Malzemelerin

Detaylı

MalzemelerinMekanik Özellikleri II

MalzemelerinMekanik Özellikleri II MalzemelerinMekanik Özellikleri II Doç.Dr. Derya Dışpınar deryad@istanbul.edu.tr 2014 Sünek davranış Griffith, camlarileyaptığıbuçalışmada, tamamengevrekmalzemelerielealmıştır Sünekdavranışgösterenmalzemelerde,

Detaylı

5. BASINÇ ÇUBUKLARI. Euler bağıntısıyla belirlidir. Bununla ilgili kritik burkulma gerilmesi:

5. BASINÇ ÇUBUKLARI. Euler bağıntısıyla belirlidir. Bununla ilgili kritik burkulma gerilmesi: 5. BASINÇ ÇUBUKLARI Kesit zoru olarak, eksenleri doğrultusunda basınç türü normal kuvvet taşıyan çubuklara basınç çubukları adı verilir. Bu tür çubuklarla, kafes sistemlerde ve yapı kolonlarında karşılaşılır.

Detaylı

MUKAVEMET(8. Hafta) MALZEMENİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME DENEYİ

MUKAVEMET(8. Hafta) MALZEMENİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME DENEYİ MALZEMENİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME DENEYİ MUKAVEMET(8. Hafta) Malzemenin mekanik özelliklerini ortaya çıkarmak için en yaygın kullanılan deney Çekme Deneyidir. Bu deneyden elde edilen sonuçlar mühendislik

Detaylı

R d N 1 N 2 N 3 N 4 /2 /2

R d N 1 N 2 N 3 N 4 /2 /2 . SÜREKLİ TEELLER. Giriş Kolon yüklerinin büyük ve iki kolonun birbirine yakın olmasından dolayı yapılacak tekil temellerin çakışması halinde veya arsa sınırındaki kolon için eksantrik yüklü tekil temel

Detaylı

MAKİNA ELEMANLARI DERS NOTLARI

MAKİNA ELEMANLARI DERS NOTLARI 105 MAKİNA ELEMANLARI DERS NOTLARI Bölüm 20. GİRİŞ VE AÇIKLAMALAR Makina Elemanları Bilimi, makinaları oluşturan elemanların hesaplama ve şekillendirme prensiplerini inceleyen bilim dalıdır. Herhangi bir

Detaylı

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5.

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5. MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARı) Bölüm 5. Mekanik Özellikler ve Davranışlar Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR ÇEKME TESTİ: Gerilim-Gerinim/Deformasyon Diyagramı Çekme deneyi malzemelerin mukavemeti hakkında esas dizayn

Detaylı

Bu deneyler, makine elemanlarının kalite kontrolü için çok önemlidir

Bu deneyler, makine elemanlarının kalite kontrolü için çok önemlidir Bu deneyler, makine elemanlarının kalite kontrolü için çok önemlidir Tahribatlı Deneyler ve Tahribatsız Deneyler olmak üzere ikiye ayrılır. Tahribatsız deneylerle malzemenin hasara uğramasına neden olabilecek

Detaylı

KAYMA GERİLMESİ (ENİNE KESME)

KAYMA GERİLMESİ (ENİNE KESME) KAYMA GERİLMESİ (ENİNE KESME) Demir yolu traversleri çok büyük kesme yüklerini taşıyan kiriş olarak davranır. Bu durumda, eğer traversler ahşap malzemedense kesme kuvvetinin en büyük olduğu uçlarından

Detaylı

EKSENEL YÜKLERDEN OLUŞAN GERILME VE ŞEKİL DEĞİŞİMİ Eksenel yüklü elemanlarda meydana gelen normal gerilmelerin nasıl hesaplanacağı daha önce ele

EKSENEL YÜKLERDEN OLUŞAN GERILME VE ŞEKİL DEĞİŞİMİ Eksenel yüklü elemanlarda meydana gelen normal gerilmelerin nasıl hesaplanacağı daha önce ele EKSENEL YÜKLERDEN OLUŞAN GERILME VE ŞEKİL DEĞİŞİMİ Eksenel yüklü elemanlarda meydana gelen normal gerilmelerin nasıl hesaplanacağı daha önce ele alınmıştı. Bu bölümde ise, eksenel yüklü elemanların şekil

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI - (1.Hafta)

MAKİNE ELEMANLARI - (1.Hafta) TEMEL KAVRAMLAR Makine Elemanları MAKİNE ELEMANLARI - (1.Hafta) Makine elemanları gerçek hayatta kullanılan daha çok piyasada standart üretimleri bulunan makineler ile ilgili elemanların tasarımı, hesaplaması,

Detaylı

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler Burulma (orsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler Endüstiryel uygulamalarda en çok rastlanan yükleme tiplerinden birisi dairsel kesitli millere gelen burulma momentleridir. Burulma

Detaylı

Malzemenin Mekanik Özellikleri

Malzemenin Mekanik Özellikleri Bölüm Amaçları: Gerilme ve şekil değiştirme kavramlarını gördükten sonra, şimdi bu iki büyüklüğün nasıl ilişkilendirildiğini inceleyeceğiz, Bir malzeme için gerilme-şekil değiştirme diyagramlarının deneysel

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir.

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR ve MİLLER Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler.

Detaylı

ÇEKME DENEYİ (1) MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI:

ÇEKME DENEYİ (1) MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI: 1. DENEYİN AMACI: Malzemede belirli bir şekil değiştirme meydana getirmek için uygulanması gereken kuvvetin hesaplanması ya da cisme belirli bir kuvvet uygulandığında meydana gelecek şekil değişiminin

Detaylı

MAKĠNE ELEMANLARI II REDÜKTÖR PROJESĠ

MAKĠNE ELEMANLARI II REDÜKTÖR PROJESĠ T.C PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKĠNE ELEMANLARI II REDÜKTÖR PROJESĠ Öğrencinin; Adı: Cengiz Görkem Soyadı: DENGĠZ No: 07223019 DanıĢman: Doç. Dr. TEZCAN ġekercġoğlu

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Malzemeler genel olarak 3 çeşit zorlanmaya maruzdurlar. Bunlar çekme, basma ve kesme

Detaylı

Mukavemet-I. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mukavemet-I. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mukavemet-I Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 5 Eğilmede Kirişlerin Analizi ve Tasarımı Kaynak: Cisimlerin Mukavemeti, F.P. Beer, E.R. Johnston, J.T. DeWolf, D.F. Mazurek, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok.

Detaylı

Mukavemet. Betonarme Yapılar. Giriş, Malzeme Mekanik Özellikleri. Dr. Haluk Sesigür İ.T.Ü. Mimarlık Fakültesi Yapı ve Deprem Mühendisliği

Mukavemet. Betonarme Yapılar. Giriş, Malzeme Mekanik Özellikleri. Dr. Haluk Sesigür İ.T.Ü. Mimarlık Fakültesi Yapı ve Deprem Mühendisliği Mukavemet Giriş, Malzeme Mekanik Özellikleri Betonarme Yapılar Dr. Haluk Sesigür İ.T.Ü. Mimarlık Fakültesi Yapı ve Deprem Mühendisliği GİRİŞ Referans kitaplar: Mechanics of Materials, SI Edition, 9/E Russell

Detaylı

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 5.BÖLÜM Bağlama Elemanları Kaynak Bağlantıları Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 BU SLAYTTAN EDİNİLMESİ BEKLENEN BİLGİLER Bağlama Elemanlarının Tanımı ve Sınıflandırılması Kaynak Bağlantılarının

Detaylı

MAKINA TASARIMI I Örnek Metin Soruları TOLERANSLAR

MAKINA TASARIMI I Örnek Metin Soruları TOLERANSLAR MAKINA TASARIMI I Örnek Metin Soruları TOLERANSLAR 1. Boyut, gerçek boyut, nominal boyut ve tolerans nedir, tanımlayınız. 2. Toleransları sınıflandırınız. 3. Tasarımı yapılırken bir makine parçasının boyutları

Detaylı

ÇEKME DENEYİ. Şekil. a) Çekme Deneyi makinesi, b) Deney esnasında deney numunesinin aldığı şekiler

ÇEKME DENEYİ. Şekil. a) Çekme Deneyi makinesi, b) Deney esnasında deney numunesinin aldığı şekiler ÇEKME DENEYİ Çekme Deneyi Malzemenin mekanik özelliklerini ortaya çıkarmak için en yaygın kullanılan deney Çekme Deneyidir. Bu deneyden elde edilen sonuçlar mühendislik hesaplarında doğrudan kullanılabilir.

Detaylı

Prof.Dr.İrfan AY. Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU. Öğr. Murat BOZKURT. Balıkesir - 2008

Prof.Dr.İrfan AY. Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU. Öğr. Murat BOZKURT. Balıkesir - 2008 MAKİNA * ENDÜSTRİ Prof.Dr.İrfan AY Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU Öğr. Murat BOZKURT * Balıkesir - 2008 1 PLASTİK ŞEKİL VERME YÖNTEMLERİ METALE PLASTİK ŞEKİL VERME İki şekilde incelenir. * HACİMSEL DEFORMASYONLA

Detaylı

ÇEKME DENEYĠ. ġekil 1. Düşük karbonlu yumuşak bir çeliğin çekme diyagramı.

ÇEKME DENEYĠ. ġekil 1. Düşük karbonlu yumuşak bir çeliğin çekme diyagramı. 1. DENEYĠN AMACI ÇEKME DENEYĠ Çekme deneyi, malzemelerin mekanik özeliklerinin belirlenmesi, mekanik davranışlarına göre sınıflandırılması ve malzeme seçimi amacıyla yapılır. Bu deneyde standard çekme

Detaylı

Şekil 1.1. Beton çekme dayanımının deneysel olarak belirlenmesi

Şekil 1.1. Beton çekme dayanımının deneysel olarak belirlenmesi Eksenel çekme deneyi A-A Kesiti Kiriş eğilme deneyi A: kesit alanı Betonun çekme dayanımı: L b h A A f ct A f ct L 4 3 L 2 2 bh 2 bh 6 Silindir yarma deneyi f ct 2 πld Küp yarma deneyi L: silindir numunenin

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

Kompozit Malzemeler ve Mekaniği. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Kompozit Malzemeler ve Mekaniği. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Kompozit Malzemeler ve Mekaniği Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 4 Laminatların Makromekanik Analizi Kaynak: Kompozit Malzeme Mekaniği, Autar K. Kaw, Çevirenler: B. Okutan Baba, R. Karakuzu. 4 Laminatların

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI PERÇİN VE YAPIŞTIRICI BAĞLANTILARI P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Perçin; iki veya

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KRİSTAL KAFES NOKTALARI KRİSTAL KAFES DOĞRULTULARI KRİSTAL KAFES DÜZLEMLERİ DOĞRUSAL VE DÜZLEMSEL YOĞUNLUK KRİSTAL VE

Detaylı

MECHANICS OF MATERIALS

MECHANICS OF MATERIALS T E CHAPTER 2 Eksenel MECHANICS OF MATERIALS Ferdinand P. Beer E. Russell Johnston, Jr. John T. DeWolf Yükleme Fatih Alibeyoğlu Eksenel Yükleme Bir önceki bölümde, uygulanan yükler neticesinde ortaya çıkan

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. Bölüm GİRİŞ 2. Bölüm TASARIMDA MALZEME

İÇİNDEKİLER 1. Bölüm GİRİŞ 2. Bölüm TASARIMDA MALZEME İÇİNDEKİLER 1. Bölüm GİRİŞ 1.1. Tasarım... 1 1.2. Makine Tasarımı... 2 1.3. Tasarım Fazları... 2 1.4. Tasarım Faktörleri... 3 1.5. Birimler... 3 1.6. Toleranslar ve Geçmeler... 3 Problemler... 20 2. Bölüm

Detaylı

7.3 ELASTĐK ZEMĐNE OTURAN PLAKLARIN DAVRANIŞI (BTÜ DE YAPILAN DENEYLER) BTÜ de Yapılan Deneyler

7.3 ELASTĐK ZEMĐNE OTURAN PLAKLARIN DAVRANIŞI (BTÜ DE YAPILAN DENEYLER) BTÜ de Yapılan Deneyler 7. ELASTĐK ZEMĐNE OTURAN PLAKLARIN DAVRANIŞI (BTÜ DE YAPILAN DENEYLER) 7..1 BTÜ de Yapılan Deneyler Braunscweig Teknik Üniversitesi nde [15] ve Tames Polytecnic de [16] Elastik zemine oturan çelik tel

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ ALIN KAYNAKLI LEVHASAL BAĞLANTILARIN ÇEKME TESTLERİ A- DENEYİN ÖNEMİ ve AMACI Malzemelerin mekanik davranışlarını incelemek ve yapılarıyla özellikleri arasındaki

Detaylı

BURSA TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ DOĞA BĠLĠMLERĠ, MĠMARLIK VE MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ

BURSA TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ DOĞA BĠLĠMLERĠ, MĠMARLIK VE MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ BURSA TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ DOĞA BĠLĠMLERĠ, MĠMARLIK VE MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ KOMPOZĠT VE SERAMĠK MALZEMELER ĠÇĠN ÜÇ NOKTA EĞME DENEYĠ FÖYÜ BURSA - 2016 1. GĠRĠġ Eğilme deneyi

Detaylı

AKMA VE KIRILMA KRİTERLERİ

AKMA VE KIRILMA KRİTERLERİ AKMA VE KIRILMA KRİERLERİ Bir malzemenin herhangi bir noktasında gerilme değerlerinin tümü belli iken, o noktada hasar oluşup oluşmayacağına dair farklı teoriler ve kriterler vardır. Malzeme sünek ise

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

29- Eylül KOÜ. Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ( 1. ve 2. Öğretim 2. Sınıf / B Şubesi) Mukavemet Dersi - 1.

29- Eylül KOÜ. Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ( 1. ve 2. Öğretim 2. Sınıf / B Şubesi) Mukavemet Dersi - 1. SORU-1) Şekildeki dikdörtgen kesitli kolonun genişliği b=200 mm. ve kalınlığı t=100 mm. dir. Kolon, kolon kesitinin geometrik merkezinden geçen ve tarafsız ekseni üzerinden etki eden P=400 kn değerindeki

Detaylı

Mukavemet 1. Fatih ALİBEYOĞLU. -Çalışma Soruları-

Mukavemet 1. Fatih ALİBEYOĞLU. -Çalışma Soruları- 1 Mukavemet 1 Fatih ALİBEYOĞLU -Çalışma Soruları- Soru 1 AB ve BC silindirik çubukları şekilde gösterildiği gibi, B de kaynak edilmiş ve yüklenmiştir. P kuvvetinin büyüklüğünü, AB çubuğundaki çekme gerilmesiyle

Detaylı

MMU 420 FINAL PROJESİ. 2015/2016 Bahar Dönemi. Bir Yarı eliptik yüzey çatlağının Ansys Workbench ortamında modellenmesi

MMU 420 FINAL PROJESİ. 2015/2016 Bahar Dönemi. Bir Yarı eliptik yüzey çatlağının Ansys Workbench ortamında modellenmesi MMU 420 FNAL PROJESİ 2015/2016 Bahar Dönemi Bir Yarı eliptik yüzey çatlağının Ansys Workbench ortamında modellenmesi Giriş Makine mühendisliğinde mekanik parçaların tasarımı yapılırken temel olarak parça

Detaylı

MAKİNA ELEMANLAR I MAK Bütün Gruplar ÖDEV 2

MAKİNA ELEMANLAR I MAK Bütün Gruplar ÖDEV 2 MAKİNA ELEMANLAR I MAK 341 - Bütün Gruplar ÖDEV 2 Şekilde çelik bir mile sıkı geçme olarak monte edilmiş dişli çark gösterilmiştir. Söz konusu bağlantının P gücünü n dönme hızında k misli emniyetle iletmesi

Detaylı

MMU 402 FINAL PROJESİ. 2014/2015 Bahar Dönemi

MMU 402 FINAL PROJESİ. 2014/2015 Bahar Dönemi MMU 402 FNAL PROJESİ 2014/2015 Bahar Dönemi Bir Yarı eliptik yüzey çatlağının Ansys Workbench ortamında modellenmesi Giriş Makine mühendisliğinde mekanik parçaların tasarımı yapılırken temel olarak parça

Detaylı

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS 009 he MGraw-Hill Companies, In. All rights reserved. - Burulma (orsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS ( τ ) df da Uygulanan

Detaylı

Sıkma sırasında oluşan gerilmeden öngerilme kuvvetini hesaplarız. Boru içindeki basınç işletme basıncıdır. Buradan işletme kuvvetini buluruz.

Sıkma sırasında oluşan gerilmeden öngerilme kuvvetini hesaplarız. Boru içindeki basınç işletme basıncıdır. Buradan işletme kuvvetini buluruz. Ø50 Şekilde gösterilen boru bağlantısında flanşlar birbirine 6 adet M0 luk öngerilme cıvatası ile bağlanmıştır. Cıvatalar 0.9 kalitesinde olup, gövde çapı 7,mm dir. Cıvatalar gövdelerindeki akma mukavemetinin

Detaylı

Prof. Dr. Cengiz DÜNDAR

Prof. Dr. Cengiz DÜNDAR Prof. Dr. Cengiz DÜNDAR BASİT EĞİLME ETKİSİNDEKİ ELEMANLARIN TAŞIMA GÜCÜ Çekme çubuklarının temel işlevi, çekme gerilmelerini karşılamaktır. Moment kolunu arttırarak donatının daha etkili çalışmasını sağlamak

Detaylı

ÖRNEK SAYISAL UYGULAMALAR

ÖRNEK SAYISAL UYGULAMALAR ÖRNEK SAYISAL UYGULAMALAR 1-Vidalı kriko: Şekil deki kriko için; Verilenler Vidalı Mil Malzemesi: Ck 45 Vidalı mil konumu: Düşey Somun Malzemesi: Bronz Kaldırılacak en büyük (maksimum) yük: 50.000 N Vida

Detaylı