. (. EL-iŞRAF ALA MEZAHİBİ EHLi'L ilm ADLI EsERi. IBNÜ'L-MÜNZiR'iN HAYATI HiLAF ILMiNE KATKILARI VE. Dr. Abdurrahman CANDAN*

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ". (. EL-iŞRAF ALA MEZAHİBİ EHLi'L ilm ADLI EsERi. IBNÜ'L-MÜNZiR'iN HAYATI HiLAF ILMiNE KATKILARI VE. Dr. Abdurrahman CANDAN*"

Transkript

1 islam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy.9, 2007, s (. IBNÜ'L-MÜNZiR'iN HAYATI HiLAF ILMiNE KATKILARI VE EL-iŞRAF ALA MEZAHİBİ EHLi'L ilm ADLI EsERi Dr. Abdurrahman CANDAN* Ib n ai-mundhir's life, His Contributions" to '~lim ai-khilaf" and his Work, "Al lshraf 'Aia"Madhahib Ahi al-'llm" We see that in the first three century in which the lslamic Law was developed and formalized, different schools and madhabs emerged in consequence of the intensive interpretative judgment {fjtihad) activities. Scholars gave an intensive effort in order to gather dispersed personals or the school' s opinions and to give way for comparing between them and to determine the most appropriate opinions for the goal of the texts and the Lord and to reveal that there were different approaches towards the matters in which common people couldn't find a solution. As a result of that it made the comparative lslamic Law a necessity for transferring various evaluations which came into being throughout the history of the lslamic Law, ard facilitating people's daily life. We will try here to discuss the life of lbnu I-Mundhir, and his works, who made studies and wrote various books on that topic; he ensured-to reach us abridged opinions of the companions of the Prophet Muhammad, the next generations and the jurists of the early period of lslamic history until now. He is an important figure in the history of "the discord (hilaf) science", in that respect we will tr)t to presen_t his work which is one of the most important sources on the discord (hi laf) science, and the name of which is "allshraf 'ala madhahibi ahli'l-'ilm." GİRİŞ İslam hukukçulan beşeri i:stitaatlarına. dayanarak, hukuk normlarını Şariin istediği gayetere uygun bir şekilde araştırma ve geliştirme çabası içinde olmuşlardır. Allah (c. c) şer'i deliller üzerinde düşünrnernizi ve maksadını kavramak ıçın çaba sarfetmemizi ernretmektedir.. Alirnler, sahabe döneminden itibaren günümüze kadar bu emrin gereğini yerine getirrnek amacıyla gayret sarfetmişlerdil Bunun sonucunda farklı anlayışlar, görüş ayrılıkları ve çeşitli değerlendirmeler olmuştur. İslam hukukunun gelişmesini, tarih boyunca diri ve uygulanabilir olmasını sağlayan; Diyaneı işleri Başkanlıfcı. Din işleri Yüksek Kurulu Uzmanı

2 1 78 Dr.-Abdurrahman CANDAN dinamizm kazandıran ve dü ünme geleneğinin sürekliliğini sağlayan da bu gayret olmuştur. Fıkhın geliştiği ve şekillendiği il k üç asırda, yoğun içtihad faaliyetleri sonucunda çeşitli ekol ve mezhepterin ortaya çıktığı görülmektedir. Dağınık durall kişi ve mezhep görüşlerinin b ir araya getirilmesi, karşılaştırma imkanının oluştumlması, naslara ve şar1in gayesine en uygun düşen görüşün tespit edilebilmesi, insanların. tıkanıp çözüm bulamadıkları konularda farklı yaklaşımların da var olduğunun ortaya çıkarılması için insanlar bir çaba içinde bulunmuşlardır. Bunun neticesinde İslav;ı Fıkıh Tarihi boyunca oluşan farklı değerlendirmelerin. bir bütün olarak -~~oıuaki nesillere aktarılması ve İnsanların hayatını kolaylaştırmak ~acıyla karşılaştırmalı fıkıp ilmine ihtiyacı doğurmuştur.. / Bu çerçeyede gayret sarfeden, eserler yazan, sahabe, tabiin ve il k dönem fakij\l.~rinin görüşlerinin özet bir şekilde günümüze kadar ulaşmasını sağlayan,. -/~hilaf ihni" alanında önemli bir şahıs olan İbnü'l-Münzir'in hayatını ve eserlerini inceleyip, hilaf ilminin önemli kaynaklarından olan "el-işrcifala Mezahibi Ehli'J-'İlm" adlı eserini de tanıtmaya çalışacağız. A. İBNÜ'L-MÜNZİR'İN HAYATI VE HİLAF İLMİNE KATKILARI ı. Yaşadığı Dönem Ulemanın yöntemi ve bakış açısının oluşumunda yaşadığı dönemin etkisi ve katkısının olduğu bilinmektedir. Bu açıdan İbnü'l-Münzir yaşadığı dönemin siyasi ve ilmi yapısının kısaca anlatılması fayda sağlayacaktır. İbnü'l-Münzir'in yaşadığı hicri üçüncü asrın ikinci bölümü ve dördüncü asrın başı Abbasi hilafetinin ikinci asrı ve Türklerin hilafette etkinliğinin başladığı dönemdir. Bazı tarihçiler tarafından bu döneme "Türklerin etkin olduğu dönem" adı verilmektedir. 1 Bu dönem Abbasilerin siyasi acizliğine rağmen, İslam ilim ve kültürünün geliştiği, şekillendiği, ilmi uyanışın zirveye ulaştığı bir dönemdir. Bu dönemde Bağdat dışında, Kurtuba, Kahire, Buhara, Gırnata gibi önemli ilim merkezleri oluştu. Mekke'nin ise önç.ı:ni daha da arttı. Alim, şair ve sanatkarlar bu merkeziere akın edip bilim edebiyat, şehirleşme alıanında hilafetin merkeziyle yarışmaya başladılar. Halife ve sultanların da desteğiyle İslam Medeniyeti gelişmeye başladı. Bu hareketliliğe yabancı kültürlerden. Arapçaya tercüme hareketi de eklenince farklı görüşler ve akımlar gelişmeye başladı. 2 Bu dönemde araştırma, telif ve İslam düşüncesinin ufkunun gelişmesine olgpnluk vasfı da eklenince Müslümanlar ilim alanında büyük ' gdişmeler sağl~clılar. 1 Tahüvi, Ebü Cafer. b. Muhammed b. Selame. Mıt!ııasaru İlııilafl'l-jiıkalıii (İhtisar eden: Ebü Bekr Ahmet Ali cr Razi; ılı k. Abdullah Nezir Ahmed}, Beyrut 1996, ı Tahiivi, a.g.e.. I. 15.

3 ibnü'i-münzir(in Hayatı Hi laf ilmine Katkıları... ı 79 İslam hukuku da geli en ilimierin ba ında gelmekteydi. Buna neden olarak da genel anlamda tedvin edilen hadisten sonra alimierin fıkha yönelmeleri, Ahbasi halifelerinin fıkıh ve fıkıh ricaline önem vermeleri, dü ünce özgürlüğünün olması, alimler arasında ortaya çıkan yeni konular paralelinde ilini tartı maların artması gösterilebilir. 3 Bunun neticesinde büyük muhaddis ve fıkıhçıların yetiştiği görülmektedir. O dönemde ya ayan, Muhammed b. İsmail el-buhari (v.256/870), Müslim b. Haccac (v.261/871); İbn Mace (v.273/886), Ebu Davı1d (v.275/888), Tirmizi (v.279/892), Ali b. Abdulaziz el-beğavi (v.287/900), Nesai (v.303/915), Ebu Ya'la el-mevsili (v.307/91 9), Taberiini (v.360/971) gibi büyük muhaddisler sonraki dönemlerde de etkili olmu tur. O dönemde ya ayan, Tahavi (v.321/933), Kerabisi (v.322/934), Ebü Fadl el-mervezi (v.334/945), Kerhi (v.340/951), Ebu Ali ez-za'ferani (\1.260/874), Müzeni (v.264/877), Rebi b. Süleyman el-muradi (v.270/889), İbn Süreye.(v.306/918), İbnu'l-Haddiid (v.344/958), Kaffal e -Şii i(v.365/975) Mansur b. Kusec (v.251/861), Ebu Bekr el-esrem (v.261/875), Hallal (v.311/923) gibi alimler de her zaman rahmet ile anılan büyük fakihlerdir. 2. Doğumu ve Memleketi Muhammed b. İbrahim el-münzir, alimler arasında İbni'l-Münzir adıyla bilinmektedir. Tarih kitaplarında 242/857 yılında 4 Nisabı.ir'da 5 doğduğu yazılmaktadır. Türkçede Nisabur eklinde bilinen bu ehir Farsçada Ni iipur, Arapçada da Neysabur ekilde telaffuz edilmektedir. Nisabur ehri Horasan'ın önemli ehirlerinden ve ortaçağda da İran'ın önemli ilim merkezlerinden biri sayılıyordu. İbnü'l- Münzir'in doğum tarihi ile ilgili olarak bilgi veren tek kaynak Zirikli 'nin el-a'lam adlı ~seridir. Bunun yanında Zehebi (v. 748/1347) de onun Ahmed b. Hanbel'in (v.241/856) vefat ettiği sıralarda doğduğunu belirtmektedir Tahsil Hayatı Temel ilmi terbiyesini Nisabur ve çevresinde tamamlayan İbnü'l-Münzir'in Mekke'ye yerle tiği ve orada ilmi çalı malarırıa devam. ettiği aktarılmakta4ır. 7 Mekke'ye ne zaman geldiği, diğer ehirlere. gidip gitmediği hususunda kaynaklarda bilgi v.erilmemekteci.ir. 3 Husari, Ahmed, Tiirilıu '1-jiklıi'l-isliimi, Beyrut 1991, s.llj. 4 Ziriki i, Hayruddin, el-a 'lanı, VI, Yakut elhamevi, Mu'cemu'l-bı1/diin, Beyrut 1990, V, 382; "Nişapur'', İA, MEB yay. İst. 1964, IX, Zehebi, Şemsuddin Muhammed b.- Osman, Siyem a '/iimi'n-niibelii ', Beyrut, ts., XIV, Nevevi, Ebu Zekeriyya Muhyiddin b. Şeref, Tehzibu'/-esmii' ve '/-Luğat, Beyrut, ts.,.ll, 1 96; Zehebi, Şemsuddin Muhammed b. Osman, J'ezkiretıı'l-hııffiiz, Beyrut, ts. lll, 782.

4 1 80 Dr. Abdurrahman CANDAN. Zeheb!. onun Tdrihu Dzmeşk. ve Tarih u Bağdad, eserlerinde zikredilmemesinin Şam ve Bağdat'a gitmediğini gösterdiğini söylemektedir. 8 Mısır'a gidip gitmediği hususunda elimizdedoğrudan bir bilgi bulunmamakla beraber Rebi b.. Süleyman el-muradl (v.270/883)den 9 İmam şafi'l'nin (v.204/820) kitaplaniu dinlediği ve Bekkar b. Kuteybe (v.2 70/883)'den ders aldığı 10 anlaülmaktadir. Bu da Onun muhtemelen Mısır'a gitmiş olabileceğine işaret sayılabilir...-~. Değişik mezhep we küf(ürlere sahib hocalardan ders alması ilirnde derinleşip, farklı göt1tşleri öğrenqıesini sağlamıştır. Ders aldığı meşhur hocalar arasında Muhammed b. Meymun, Muhammed b. İsmail es-saiğ (v.2 76/889), Muhammed b. Abdiliali b. Abctilhakim (v.268/881), Re bi b. Süleyman (v.270/883), Ali b. Abdilaziz, Ebfı Hatem er-razi (v.277/890), Ahmed b. Abdilcebbar, İshak b. İbrahim, İsmail b. Kuteybe, Abdullah b. Ahmed b. Meysere (v. 279/892), Nebi b. Arnmar b. Yusuf1 1 gibi isimler sayılabilir. Bunun yanında, hadis ve fıkıh ilminde alim olan İbnü'l-Münzrr'den birçok kişi de ders almıştır. İsimlerini tespit edebildiğimiz öğrencileri: Ebu Bekir b. el-mukri (v.381/991), Muhammed b. Abdiilah b. Yahya el-leys! (v.339/950), Muhammed b. Hibban b. Ahmed b. Hibban b. Muaz el-büstl (v. 354/965), Hasan b. Ali b. Şaban, Hüseyin b. Ali b. Şaban, Muhammed b. İbrahim b. Ahmed, Ebu Tahir el-is.behanl 12 dır. 4.Eserleri İbnü'l-Münzir genellikle fıkıh ve hilaf konusunda yazmakla birlikte, tefsir, hadis ve usul konulannda da eserler vermiştir. Tespit edilen eserleri, 1- Kitabu's-Sünen ve'l- icma' ve' l-ihtilaf 13 2-Muhtasaru Kitabi's-sünen ve'l-icma ve'l-ihthm 14 3-el-Evsat fi's-sünen ve'l-icma ve'l-ihtilaf 15 4-et-Tefsir 16 s Zehebi, Tezkireru '1-/ıuffiiz, XIV, Zehebi. S(ve111 n 'Irimi 'n-niibelti ', XIV,490; Subki, Taeurldin Ebü Nasr Abdulvehhab b. Ali b. Kiiti, Tnbnkôtii'ş-Şiiji '(ı~veti '1-kiibrii, Kah i re 1918, lll, İbnü'I-Müiızir, el-iknii' (thk. Abdullah b. Abdulaziz el- Cibrin) Riyad ll (Eserin yazma nüshası Alnıanya Fotha şehrinde Şark yazmalan kütübhanesinde bulunmaktadır). 11 bkz. Subki, a.g.e., ll, 102; Zehebi, Siyeru n '/iimi'n-nübelii ',XIV, 490; a.nılt:, Tezkirew'/-lıuffnz, lll, 783; İbnullnıad, Ebu'I-Feilah Abdulhay, Şezeriitu'z-ze!ıeb, Beyrut 1979 ll, 280; İbn Hacer el-askaliini, Lisnnii'/-Mi::tln. Beyrut 1986, V, Subki, a.g.e., ll, 102; Zehebi, Si_ıient n 'Ilimi 'n-niibelii ', XIV, 49 1; İbn Hacer el-askaliini, a.g.e., V. 29; İbnü' 1- lmiid:a.g.e., ll, Subki, a.g.e., 11, ~ İbnü'I-Münzir, el-iş1-iif (thk. Abdullah Ömer el-biirüdi), Beyrut 1414, lll, 256. "Ki tab yayımlanmıştır (tlık. Ebu Hammad Sağir-Ahmed b. Muhammed Hani!) S.Arabistan IV. 16 Zehebi, Siyeru n 'Iii mi 'n-niibelii XIV, 490; (AS. 175 'deki nüsha, İbn Ebi Hat im er-rfızi'nin telsirinin kenarında (ll, 205) Al-i İnıran ile başlıyor ve N isa 31 ile bitiyor. Goıha 521 nushası ise Bakara 27-Nisa 94'c kadar geliyor (Sezgin. GAS. 1, 496; Brockelnıann, GAL. 1,180.

5 ibnü'i-münzir(in Hayatı Hilaf ilmine Katkıları e1-Mebsüt, 17 6-e1-İktisad fı '1-icma ve'l-hilaf İhtilafu'l-'ulema' 19 8-K.itabu Tariki's-Sala, 1\itabu Muhtasari's-Sa1a 20 9-Cüz'ün fi Hadisi Cabir fi Sifati Hecceti'n-Nebi (s.a.v) Kitabu 'l-menasik, Muhtasaru Kitabi 'l-cihad Kitabu '1-Mesail fı 'l-fıkh İsbatu'l-~yas, Kitabu'l-Ezkar, Rihletu İmam eş-şafı'i ile'l-medineti'l-münewere Teşrifu '1-gani ala 'l-fakir Kitabu's-Siyase Ziyadat ala Muhtasari'l-Müzeni Kitabu'l-İcma', Kitabu'l-İkna' fı'l-furfı' ilmi Donanıını İbnü'l-Münzir tefsir, hadis ve fıkıh ilimlerini çok iyi bilen alimlerden idi. ilmi şahsiyetinin gelişmesinde bu ilimleri beraber değerlendirmesi önemli rol oynamıştır. Tefsir ilmine vakıf idi. Sahabe ve tabiin dönemi alimlerinin fıkhını biliyordu. Hadis ilmini bilmesi, ortaya çıkan meseleleri değerlendirip özgün görüşler ortaya koymasını sağlıyordu. Alimler sonraki dönemlerde onun bu özelliklerini takdir etmişlerdir. Nevevi bazı görüşlerini naklettikten sonra; "Bu, 17 Suyüti, Celalurldin Ebu Bekr Abdurrahman, Tabakiitu '1-huffiiz. Beyrut 1983, s Haci Halife (Katip Çelebi), Keşfu'z-zımıin, Kahire 1990, 1, Sezgin, Fuad, Tiirilıu'/-edebi '1-Arabi, S. Arabistan, lll, 301 (Eserin bir nüshası Daru'I-Kutubi'l-Mısriyye'de Hadis bölüm 27 de olup 131 yapraktan ibarettir. Diğer bir nüshası da Yine Kahire Talat Kütübhanesinde olup 163 yapraktır). 20 ibnü '1-Münzir, el- İkııli s.232 ıı Nevevi, Ebu Zekeriyya Muhyiddin b. Şeref. Şer/m Salıilıi Miislim, Beyrut 1983, V, ibnü'l-münzir, el-ikııii', s ibnü'l-münzir, el-iknii', s ı-ı ibnü 'n-nedim, el-filırist (thk. Zeynul-Abidin el Hariri el-mazinderani). Beyrut s.269; Kehhale, Ömer Rıza. Mu'cemii '1-miie//ifin, Dımeşk VIII ' ı; Kelıhfıle, a.g.e., VIII, 220. "'Hali te, a.g.e, 1, 135. _ 27 Fuad Sezgin, a.g.e.. lll, 181 (Bu eser 1350 yılında Kahire'de basılmıştır). 28 Askalani, a.g.e., V. 28, 29 İbnü'I-Münzir, el-ikııii ', s bk. GAS, 1, ıı İbnü'l-Münzir, Ebü Bekr Muhammed b. İbrahim, Kitiibu'l-İcmii (tre. Abdulkadir Şener), Ank.ara Kitab yayımlanmıştır (Thk. Abdullah b. Abdilaziz), Mektebetü'r-Rüşd, Riyad

6 182 Dr. Abdurrahman CANDAN araştırma ve bilgisinde şüphe olmayan, sünneti ve sahih delilleri çok iyi bilen, taassubu olmayan İbnü'l-Münzir'in sözüdür" 33 ifadesini kullanmaktadır. Zehebf; onun tefsir ilmind~ on küsur ciltlik büyük tefsirinin oldu~nu, dolayısıyla te'vil ilminde de imam olduğuna hükmedilebileceğini söylemektedir. " 34 Görüş beyan edeceği konuda sırasıyla Kitab, Sünnet, salıabc kavli, icma ve kıyas ile amel eder. 35 Ayetterin umum manasıyla amel ettiği görülür. Yorumlaması veya tahsis yapması gereken yerlerde de hadis veya saha be kavli ile çelişmemesine özen gösterir. 36 Hadislerin sıhhat derecelerine son dereec Önem verir. Nevevi bu özelliğini anlatırken: "Birçok hadis incelerdi, hadisin sahihini ve zayıfını bilme hususunda özel bir duruma sahip idi" 37 der. Mürsel, munkatı' ve zayıf hadisleri kabul etmez, neshin alanını da dar tutardı. Konu ile ilgili hadislerin neshedildiğini belirten açık veya dalaylı bir hadis görmeden neshi kabul etmiyordu. 38 Aynı şekilde hadis ve ayetterin tahsisinin de yine ayet ve hadiste belirtilen şekilde olması gerektiğini belirtmektedir. 39 İkinci bir delil olmadiğı takdirde hadisin zihinde çağrıştırdığı il k m ana ile am el eder. Hadislerden veya ayetlerden bir hüküm elde edileceği zaman onun mutlaka hadiste belirtilmesi gerektiğini, aksi takdirde o konuda hadisin delil olamayacağına karar verirdi. 40 Sahih hadisleri naklederken, (sebete ani'n-nebiyyi) veya "sahha anhu" tabirlerini kullanır. Zayıf hadisleri naklederken de "ruvina" veya "yurva ani'n Nebiyyi" tabirlerine yer verir. 41 Tenakuz eden hadisler konusunda, nesh, tercih ve tevakkuf metodunu benimsediği görülür. 42 İnceleyeccği konuda ilgili hadisleri mutlaka zikreder. Görüşüne katılmadığı şapısları hadis veya sahabe kavli ile reddedet. 43 İcma edilen konularda görüş beyan etmeden amel edilebileceğini söyler. İcma ile, belirtilen dönemin alimlerinin çoğunun bir konu üzerindeki ittifakını kasteder. Şaz bir görüşün veya sahih bir kaynağı olmayan bir veya iki alimin, cumhurun görüşüne aykırı olarak görüş beyan etmesinin icmayı bozmayacağı kanaatine sahiptir. 44 O hicaz alimlerinin çoğunda görüldüğü gibi bir konuda fetva vermek istediği zaman, Ki tab, Sünnet, sahabe kavlr ile amel ediyordu. Kıyasa, reddetmemekle beraber, çok az bir şekilde başvuruyordu. 45 " Nevevi, Telızibü'l-esma, ll, 197 J< Zelıebi, Siyenı a 'lami 'n-niibelii ',XIV, ; Bkz.ibnü;I-Münzir, ei-işriif, ll, 21, 80, Bkz. ibnü'i-münzir, e/-işriif, l, 25, 36,105; il,89, Nevevi, Telızibu '1-esma ', ll, ı Bkz. ibnü'i-münzir, ei-işriif, III, Bkz. el-lşraf, ı, o Bkz. el-lşraf, lll, 7-8. Bkz.el-lşraf, I, 17, ı8, 19,21, Bkz. el-evsat, I, 61 <J Bkz. e/-işriif, I, 23. Bkz. ei-evsat, I, 66. ; Bkz. el-işriif, ı. ı 12.

7 ibnü'l-münzir(in Hayatı Hilaf ilmine Katkıları.. :l83 Bulunduğu yöre ve hocalardan etkilenerek ayet, hadis, v~ sahabe kavillerini zahirine göre yorumlamayı tercih etmiştir. Nassın zahirine aykırı olabilecek görüşlerin kabul edilmeyeceğini beyan etmiştir. 46 Buna göre "ehl-i hadis" yöntemiy~e meselelere yaklaştığını söyleyebiliriz. Mekke'de yaşaması, hocalarıiun genellikle bu görtişe meyletmesi", çmun da bu şekilde düşünmesinde rol oynadığı söylene~ilir. İbnü'l-Münzir'in yöntemini yazdığı fıkıh kitaplarına yansıttığı görülebilir. Değerlendireceği konunun ~}aşında i lg il i ayet, 47. hadis, 48 sahabe kavli 49 veya alimler arasında ittifak edilen bôlümü, 50 akabinde de ihtilaflı konuyu zikreder. Ulaşabildiği bütün sahabe tabiin Ve onıa rdan sonra gelen alimierin sahih görüşlerini nakleder. Bazen aynı alimin iki görüşüne de yer verir. Daha önce yazılmış hilaf kitabiarından farklı olarak alimierin ihtilaf ettikleri konuların çoğunu zikreder. İbnü'l-MünZir'in eserleri incelendiğinde belirli.bir mezhebe bağlı olmadığı ve alimierin lehinde ve aleyhinde taassubta bulunmadığı anlaşılır. Tabakat kitabiarında ve çeşitli Şafii kaynaklarında bağlı bulunduğu mezhep hususunda farklı değerlendirmeler yapılmıştır. Şafi ı alimlerinden Şfn1zf (v.4 76/1083) onu Şafi 'i alimlerinden saymış ve el-mülıezzeb adlı eserinde birçok kez zikretmiştir. 51 Subki (v. 771/1369) de 'dört Muhammed; Muhammed b. Nasr, Muhammed b. Cerir, Muhammçd b. Huzeyme, Muhammed b. Munzir'in Şafi'i mezhebine mensup olduklarını, mutlak ictihad mertebesine ulaştıklarını fakat şafi'i. usulüne göre fetva verdiklerini iddia etmektedir. Nevevi (v.676/1297) ise; herhangi bir mezhebe bağlı olmadığını hilaf ehlinin genef özelliğine uygun olarak alimierin lehine ve aleyhine konuşmadığını, sahih sünnete muvafık olan görüşe meylettiğini, fakat Şafi'i mezhebine mensup kimselerin çoğu onu bu mezhebten saydıklarını söylemektedir. 52 Suyuti (v.911/1505) ve Zehebi ise onun mutfak müctehid olup kimseyi taklit etmediğini 53 bir mezhebe bağlı olanların ilirnde derinleşmeyen veya mutaassıb şahıslar olduklarını, İbnü'l-Münzir'in ise delili bilenlerden olması hasebiyle içtihat yapan, kimseyi taklit etmeyen, 5 ' 1 kimselerden olduğunu söylemişlerdir. müctehid 55 sayan alimler de olmuştur. 56 Bu görüşler çerçevesinde onu müntesib Bkz. el-işriif, ll ' Bkz. el-işriif, 1, 35, Bkz. el-işriifl, 17, Bkz. el-işriif, ll, Bkz. el-işriif, ll, 5, 7, 31, Şirazi, e/-miilıezzeb (thk. Muhammed Zuhayli), Beyrut 1992, lll, l Nevevi, a.g.e., ll, Suyuti, a.g.e, s Zehebi, Tezkireıu '1-huffiiz. XIV,491 ;''. 55 Müntesib Müctehid: Kur'an ve sünnete dayanarak mutlak ictihad mertebesine ulaşan fakat kendine özgü usul oluşturma hususunda müstakil olmayan ali md ir. Hükümleri, mutlak ictahad mertebesine ulaşan alimlerden birinin metoduna göre çıkaran alimdir (Geniş.bilgi için Bkz. Heyto, Muhammed Hasan, el-icrilıad ve Tabakalll Mücrelıirfi'ş Şafi~vye. Beyrut 1988, s.27. ' 6 Heyto, a.g.e., s. 80.

8 1 84 Dr. AÖdurrahman CANDAN. İbnü'l-Müiızir'in ilk eserlerini incelediğimizde O'nun Şafi'1 mezhebine mensup olduğu görülür. 57 Fakat en son yazdığı kitab sayılan el-işrqfta alimierin görüşlerini aktardığı konuların çoğunda, kendi görüşünü de zikreder veya.~ört mezheb imamının birinin veya başka bir alimin görüşünü tercih eder. 58 Hadis ehlinin metodu gözönünde bulundumlduğunda çağunun metodunun birbirine benzediği görülmektedir. Bu itibarla İbnü'l-Münzir'in ilk dönemlerde Şafi '1 mezhebine mensub olması, ictihad metodunun İmam Şafii'nin metoduna benzemesi ve bazı konularda görüşlerinin onun görüşleriyle uyuşması onun mezhebine bağlı olmasını gerektirmez. 6. Vefatı Tarih ve tabakat kitabiarında İbnü'l-Münzir'in vefatı hususunda farklı bilgiler verilmektedir. Baiı alimler 309 veya 310'da Mekke'~e. 59 bçızıları da, Ebu'I-Hasan Kattan el-fasi'ye dayanarak 318'de vefat etiğini nakletmektedirler. 60 Diğer bir görüşe göre de 319 da vefat ettiğini iddia etmektedirler. 61 Arib b. Sa'd el-kurtubi de şaban ayının sonlarına doğru Pazar günü, 318 yılında vefat ettiğini haber vermektedir. Bu görüşün isabetli olması kuvvetli bir ihtimaldir. Çünkü Arib'in yaşadığı dönem, İbnü'l-Münzir'in öğrencilerinin yaşadığı döneme denk gelmektedir. Ayrıca, vefat tarihini bildirirken ay ve günü belirterek hassas davranmıştır ki bu da onun verdiği bilgiden emin olduğu izleni.rnini vermektedir. 62 Onun hayatı hakkında bilgi veren alimierin çoğu da bu tarihi dikkate almışlardır. 63 H. 318 'den önce vefat ettiğini söyleyenierin yanılma ihtimali daha yüksektir. Çünkü Zehebi 'nin belirttiğine göre İbn Arnmar h.31 O yılında ondan ders aldığını, Ahmed b. İbrahim el-belhi'nin de ondan el-ikna' kitabını h.315 yılında ok"!lduğunu, ve Muhammed b. Abdullah b. Yahya el Leysi (v. 339/950), Endulüs'ten yola çıkıp h.312 'de ondan ders aldığını belirtmiştir Hilaf ilmine Katkıları İslam Hukuk Tarihine bakıldığında özellikle fıkhi konulardaki ihtilafın bir ilmi bir gelenek haline dönüştüğü görülebilir. Sahabe döneminden başlayan bu süreç günümüze kadar devam etmektedir. Doğrunun örtaya çıkması için istismar etmeden naslara ve selim akla dayanan ihtilaf İslam kültür tarihinde kabul görmüştür. Hz. Aişe'nin sahabeye itirazları; 65 sahabe _ Bkz. İbnü'I-Münzir, el-ikızii'. 1, ~:Bkz. İbnü'I-Münzir, el-işriif, I , 50, 62, 72,.65, 69, 82. :o Nevev!, Telız!bıı't-ı;smii, Il, 197; Kehhale, a.g.e., V_III, Zehebı, Tezkıretıı/1-lıı~lfa:?., III,782; a.mlf., Siveru a '/ami'n-niibelii,xiv. 490; Askalanı. a.g.e, V Ziriki i, a.g.e, VI, Bkz. ibnü'i-münzir, el-ikııii', I, Sat~di Se1ahuddin Halil b. Aybek. ei-viiji bi'i-vefeyiit, yy , 336: Suyüti. a.g.e. s. 330; İbnü'l-imad, Şezeratıı'=-=elıeb: Beyruı 1979, 11,280; Heyıo, a.g.e, s.so. : lbnü '1-Münzir, ei-iknd : ı. 31 (Tiirilıu ıı/emdi '1-Endii/iis'ten naklen, ll, 58).. Bkz. Zerkeşı, Bedruddın, Hz. Aişe 'nin Salıabeye Yönelifiği Eleştiri/er (haz. Bünyamın Erul). Anka

9 ibnü'i-münzir(in Hayatı Hi laf ilmine Katkıları ve tabiinin kendi aralanndaki ihtilaflan, 66 sonraki dönemlerde gelişen değişik mezhepterin birbirine karşı tutumlan bazı. istisnalar dışmda bu çerçevede değerlendirilebilir. Dolayısıyla ayrı bir ilim olarak temayüz etmezse de hilafm sahabeden itibaren var olduğunu söyleyebiliriz. İslam hukukçulan tarafından farklı anlayış, rivayet ve görüşlerin benimsenmesi veya delillerin değerlendirilerek bir goruşun tercih edilmesinden dolayı ortaya. çıkan tartışma ve anlaşmazlıkları ifade eden 'ihtilaf, ümmet için bir rahmet olarak kabul edilmiştir. Bir meselede fikir birliği sağlanması nasıl yararlı olmuşsa bazı meseleler üzerinde ihtilaf edilmesi de, insanlara kolaylık kapılannın açılması için öylece yararlı olmuştur. 67 Ayrı bir ilim olarak ise, hilaf ilminin anlamı ve hilaf teriminin kullanımı konusunda literatürde bir netlik bulunmadığı için bu ilmin doğuşu, i I k olarak kim tarafından tesis edildiği gibi noktalarda kesin bilgiler bulunmamaktadır. Bununla birlikte ilmi hilafm cedel ilminin şer'i ilimiere ve özellikle fıkha uyarlanmış şekli olduğu hususu göz önüne alınmca, ilm-i hilafm doğuşunun Aris to mantığının tercümesinin tamamlandığı III. yüzyılın sonlarına götürütmesi mümkün olur. IV. Yüzyılda yaşayan alimierin bu şekilde ilm-i hil<iftan söz ettikleri görülür. 68 Hilafıyatın ortaya çıkış tarihi kesin olarak tesbit edilemese de bunun ictihad faaliyetinin durakladığı, bazı iddialara göre ictihad kapısının kapandığı ve işin artık tahricten öte gitmediği döneme rastladığı tahmin edilebilir. 69 Gerek sahabe döneminde ve gerekse daha sonraki dönemlerde baş gösteren hukuki ihtilafların düzenli bir şekilde derlenmesi fıkıh ekailarının oluşmasından sonra olmuştur. Alimler, mezheplerinin görüşlerini.desteklemek 70 veya çeşitli konularda nlemanın ihtilaf ettiği konularda müslümanlar için kolaylık sağlamak 71 maksadıyla müstakil çalışmalar yapmışlardır. Günümüzde bir anlamda karşılaştırmalı hukuk çalışmalarına tekabül eden ilm-i hilaf, kısaca İslam hukukçularının ilmi kanaat ve tercihlerinin tesbiti ve dayandıklan delillerin kıymetiendirilmesi uğmnda harcamış oldukları ciddi mesailer sonucu ortaya çıkmıştır. Büyük hukukçu İmam Ebu Hanife (V. 150/699) de, "insanların en bilgini, onların ihtilaflarını en iyi bilendir" derdi. 72 Çünkü araştırma konusu olan bir meselede alimlc.rin M Bkz. Şafı'i. Ebu Abdiilah Muhammed b. İdris, e/-ümm, Beyrut 1990, V, 302 (İiıtilafu Ali ve İbn Mes'üd): Bkz. Es Serevi Muhammed b. Leskeri. b. Mahmud, İlıtilajit s-snlıabe ve 'ı-tabiin ve men ba 'de/wmmine '1-eimmeti '1- mücıelıidin. Kah i re 1724 (Abdulkadir Şener, Kitabu '1-İcma, Önsöz s. 22). 67 İbnü'I-Münzir. Ebu Bekr b. Muhammed b. İbrahim, Kiıabu'I-İcnui (Giriş ve Tercüme. Abdulkadir Şener). Ank s Şükrü Özen, "Hilaf', DİA, XVII, "a.g.m.". XVII, İmam Muhammed Kemaluddin. NazarZı:retü'l-jiklıi'I-İsliimi, Beyrut 1998, s Katlal eş-şaşi, Ebu Bekr Muhammed b. Ahmed, Hilvetu'/-ulenui', Anıman , Ebü Zehra. Muhammed, İslam'da Fıklıi Mezlıepler.Tarilıi (çev. Abdulkadir Şener). İstanbul s. 172.

10 186 Dr. Abdurrahman CANDAN görüşlei-ini kavramak, onların delillerini mukayeseli olarak değerlendirmek, gerçeği daha iyi tesbite yardımcı olur. 73 Bu çerçevede bakıldığında, İbnü'l-Münzir çalışmalarını genellikle fakihlcdn icma ve ihtilaflarını tesbit etme ve inceleme konularında yoğunlcıştırdığı görülebilir. Ondan önce de bu ilimle meşgul olaıi ve bu konuda. eserler yazan alimler olmuştur: Ancak bu eserler belirli yörelerde bulunan alimler veya belirli şahısların görüşlerini aktardıkları için geniş ve kapsamlı olduklan söylenemez. örneğin, Ebu Yusuf'un İhtilqfu Ebf Hanife ve İbn Ebi Leyla isimli değerli eserinin, Ebü Hanife ve İbn "Ebi Leyla arasındaki ihtilafları ele aldığını görülür. 74 İmam Muhammed'in Kitdbu'l-Hucecji İlıtil4fi Elzli Kı]fe ve Ehli'l-Hadis ve imam Şafı'i'nin İlıtilqfo Ali ve İbn Mes'üd isiınli eserlerinde buna benzer bir durumun söz konusu olduğunu söyleyebiliriz. İbnü'l-Münzir'den önce Ebu Ca'fer et-taberi (v. 3 10/923) 75 ve Abdullah b. Nasr el-mervezi'nin bu alandq. yazdıkları eserler 76 günümüze kadar ulaşmış olup tahkikli bir şekilde basılmıştır. Ama yine belirtilmelidir ki, bu eserlerde ele alınan konuların ve görüşleri zikredilen sahabe ve alimierin sayısının sınırlı olmasından dolayı kapsamlı hilaf kitabı sayılamaz. Bu ve benzeri eserler hilaf ilminin temelini oluşturan çserler kabul edilebilir. Ancak bundan sonraki dönemlerde hilaf ilminin gelişme dönemine girip, geniş kapsamlı eserlerin ortaya çıktığı görülebilir. İşte bu dönemde İbnü'l-Münzir'in hilaf alanında yazmış olduğu eserlerin en önemli kitabiardan olduğu söylenebilir. Çünkü 1-el-İşrij ald mezdlzibi elzli'l-'ilm ve el-evsatfi's-sünen ve'j-icmd' ve'! ihtil4f kitabiarı o döneme kadar gelen belli başlı alimierin farklı düşündükleri görüşleri delilleriyle aktarmıştır. 2-Furu sayılan konuların hilafını da ayrıntısına kadar günümüze ulaştırmıştır. 3-Eserin yazıldığı dönem itibariyle düşünüldüğü takdirde sistematik bir şekilde düzçnlemiştir. 4-İlmi çabasını özellikle hilaf ilminde yoğunlaştırmıştır. Bu açıdan önemlidir. " S-Görüşleri sadece zikretmeyip ayrıca tercih yapmıştır. 6-Yine görüşleri aktarırke.n taassub göstermemiş, bütün görüşlere karşı aynı mesafede durmuştur. 7-Genel kanaata göre bir mezhebe bağlı olmamasından dolayı genel kabul görmesinden dolayı önemlidir. " İbnü'I-Münzir, Kitabu '1-icmii, s Şafii. a.g.e. VII, ısı-177 (İhtilafu Ali ve İbn Mes'üd) 75 Taberi. İ/ui/afiı 'l :fuka/ıii, Beyruı. ts. 76 Mervezi. Ebü Abdiilah Muhammed l:i. Nasr, İhtiliifiı'l-ulemii' (thk. es-seyyid Subhi es- Samanui). Beyrut 1984.

11 ibnü'i-münzir(in Hayatı Hi laf ilmine Katkıları Aynı dönernde yazılan kitabiarda bulunmayan bazı rneselelere eserlerinde yer vermiştir. 9-Alirnlerin güvenini kazanmıştır. Bu özelliklerinden dolayı alirnlerin, ilk döneniden itibaren İbnü'l-Münzir'e güvendikleri ve günümüze ulaşmış hilaf kitabiarının çoğunun ondan yararlandıkları görülür. İbn Kudarne'nin el-muğnf isimli eseri incelendiğinde görüşlerine başvurup kendilerinden (lelil getirdiği kişilerin başında İbnü'l Münzir geldiği görülür. Nevevi el-mecmu' adlı eserinde en fazla başvurduğu kişinin İbnü'l-Münzir olduğunu şöyle belirtiyor: "Alirnlerin göruşlerinin çağıımı İbnü'l-Münzir'in "Kitabu'l-İşnif ve "el-icma"' isimli eserlerinden naklediyonırn. İmam Ebfı Bekr en-neysabfıd hilaf ilminde uyulması gereken bir örnektir. 77 Bunların dışında birçok alimin ki tablarmda İbnü'l-Münzir'in eserlerinden azınsanrnayacak derecede yararlandıklarını görebiliriz. Örneğin Hattabi (v.388/998) Me'alimu's-Sünen adlı eserinde, İbn Abdilberr (v.463/1 071) el-istizkar adlı eserinde, İbn Hacer el-as kalani (v.852!1118), Fethu'J-Ba!i adlı eserinde, Beyhaki (v.458/1066) es-sünenu'j-kübrô. adlı eserlerinde sık sık İbnü'l-Münzir'in eserlerine başvurma ihtiyacı hissetmişlerdir. Bu çerçevede ilm-i hilaf ilmi alanında sistematik olarak eser veren, alimler tarafından takdir edilen ve güvenilen kişi olması hasebiyle İbnü'l Münzir'in konumunun çok önemli olduğunu söyleyebiliriz. B. EL-İŞMF 'ALA MEZJİHİBİ EHLFL-'İLM ADLI ESERi l.kitabın El Yazma Nüshaları Elimizde bulunan kitabı tahkik eden Abdullah Ömer el-barudi, kitabın iki eksik nüshasına ulaşabildiğini söylemektedir. 1-Ebu Muhammed Abdullah b. Rebi'in İbnü'l-Münzir'den rivayet edilen nüshasının sadece üçüncü cildi bulunabilmiştir. Şılfa ile başlayıp gasb ile bitmektedir. Kitabın sonundan anlaşıldığı kadarıyla bu cild kitabın son bolümüdür. 2-Bir kısmı VI. diğer kısmı da IX. yüzyılda yazılan ikinci nüshanın da sadece ikinci cileli bulunabilmiştir. Kitabu'n-Nikah bölümü ile başlayıp, Kitabu'J-Gasb bölümüyle bitmektedir. İstaribul III. Ahmed kütüphanesinde biı nüshası bulunmaktadır Muhakkikin ulaşamadığı diğer bir nüsha da muhtemelen kitabın i 1 k bölümünün bir kısmıdır. İbnü'l-Münzir'in Kitabu'l İcma' eserini terceme eden Abdulkadir Şener'in tespit ettiğine göre: "Bu eserin I. Cildinin A. ü. ilahiyat 77 Nevevi, e/-mecmıi ', yy., 1995, I, ibnü'l-münzir, ei-işriif, s. 12

12 ı 88 Dr. Abdurrahman CANDAN Fakültesi Kitaplığında (geçici no: 120) bulunmaktadır varak olan bu nüshanın bazı bölümleri eksiktir. Tahminen hicd VII. Yüzyılda istinsah edilmiştir. Fihristte Kitabu't-Tahare ile başladığı halde, mevcut nüsha Kitabu'l Mevakft ile başlamaktadır. Sonunda da el-işnifın birinci cildi bitti, ikinci cildi de "Kitabu'n-Nikalı ile başlayacaktır" ibaresi yer almaktadır. Bu eserin Topkapı Sarayı III. Ahmed 1100'de kayıtlı Il. cildinin varaklık kısmı 544 h. yılında varaldık kısmı da tahminen IX. Yüzyılda ist!nsah edilmiştir." 79 Müellifın bu eserini tahkik eden Abdullah Ömer cl-banıdl muhtemelen kitabın ibadat bölümüne ulaşamadığından sadeec muamelat bölümünü tah ki k etmiştir. 2.Takip Ettiği Metod Müellifın el-işrrifta takip ettiği metod: 1-İncelcdiğimiz eser, fıkıh kitabianndaki tasnife göre yazılmış olup 52 bölümden (kitab) oluşmaktadır. Kitabta yer alan bölümler sırasıyla cn-nikah ve'r-rada', er-rada', et-talak, eı-iiul', eı-iıa ve ma fihi mine'l-ahkam ve's Sünen, ez-zıhar, cl-li'an, el-'idcd, el-ihdad, cr-ric'a, Alıkamu ümmchati'levlad, el-istibra, eş-şuf' a, eş-şerike, er-ruhun, el-mudarcbe, el-havale ve'l Kcfalc, el-hacr, et-teflis, el-muzara'a, el-musakat. el-istibra (2), cl-icarat, cl Vedh, el-'ariyc, e1-lukata, el-lakit, e1-abık, e1-mukateb, el-mudebber, ümmehatü'l-evlact, el-hibat ve'1-ataya ve'l-hedaya, el-umra ve'r-nıkba, en Nüzür vc'1-eyman, en-nüzür, el-hudı1d, el-muharibı1n, cl-hudı1d, el-kazf, Haddü'l-hamr, el-kısas ve'l-cirah, ed-diyat, el-ma'akıl, el-kasamc, el-mürted, cl-'itk,. el-et'ime, el-eşribe, Kıtalü ehlil'l-bağy, Tariku's-sala, cl-kısme, cl Vekale, e 1-Gasb'tan oluşmaktadır. Ayrıca her bölüm ün de çeşitli alt başlıkları bulunmaktadır. Müellif, funı' kitabiarında bulunan meselelerin çoğu ile ilgili, ihtilafları alt başlıklar halinde zikretmiştir... 2-Müellif başlıklarını verdiğimiz bölümlerle ilgili bir alt başlık tespit edip, konunun başında ittifak edilen noktaları, sonra konuyla bağlantılı olarak ilgili ayet 80 bazen hadis 81 bazen sahabe kavlini 82 zikredcr ve bu çerçevede sahabe, tabiin ve daha sonra gelen alimierin farklı görüşlerini de kaydeder. " 3-Konuyla ilgili olarak ulaşabildiği bütün sahabe ve onlardan sonra gelen bütün fakihlerin isimlerine, görüşleriyle beraber yer verir Genellikle fakihlerin görüşlerini kaydederken delilleriyle birlikte verir Bkz. ibnü 1-Münzir, Kiabu'l-icnui (tre. Abdulkadir Şener), Muk., s. 20. '." Bkz..ibnü'I-Münzir, ei-işriif, 1, 35, 56, 77, 78, 80. sı Bkz..ibnü'I-Münzir, ei-işriif, ı, 17, 18, 19, Bkz..ibnü'I-Münzir, ei-işriif, 1, 28, 29, Bkz..ibnü'I-Münzir, ei-işriif, 1, 42, Bkz.. ibnü'i-münzir, ei-işriif, , 133.

13 ibnü'i-münzir(in Hayatı Hilaf ilmine Katkıları Sahabe ve fukahanın kendi aralanndaki münakaşalarını zikretmeden, sadece görüşlerini kaydetmekle yetinir Genellikle konuyla ilgili bir alimden gelen rivayetlerin tümünü değil de sadece bir rivayeti zikretmekle iktifa eder Kendigörüşünü bazen delille destekleyerek, bazen de delilsiz 87 olarak zikreder Konu ile ilgili farklı görüşlerin çok olması halinde onları sınıflandırarak aktarır. Aksi takdirde bir görüşü ve bu görüşe muvafakat eden alimleri zikreder Mezhep fmamının görüşünü zikrederken, varsa öğrencilerinden farklı düşünenierin görüşlerini de zikreder. 90 lo-ele aldığı konudaki ihtilafları anlatırken görüşlerini kendi ismini (Ebu Bekir) söyleyerek, bazen de (ekı11u) 91, (nekfılu) 92 veya (bihl ekı11u) 93 diyerek beyan eder. Bazen de sadece ilgili tartışmaları, kendi görüşünü zikretmeden aktarır. 94 ll-konuları aktanrken görüşler arasında bazen tercih yapar, 95 bazen de eleştiriler de bulunur Tercih yaparken mezhep taassubu göstermez. Mezhep ve şahısların görüşlerini objektif bir biçimde verir. Tercih yaparken belirli.bir mezhebe veya şahsa bağlı kalmaz. Kendi metoduna göre en uygun gördüğü delili tercih eder. Nevevi bu konuda: "O, seviyesine ulaşılamayacak bir tercih yeteneğine sahip i d i. Sahih sünnete dayanan görüşe güvenirdi 97. Bazen Ebu Hanife 98 bazen İmam Malik 99 bazen İmam ŞafiP 00 ve diğer fakihlerin görüşleri doğrultusunda 101 tercih yapabiliyor. 13-Fum' fıkhının yaklaşık olarak bütün ihtilaflı ulaşabildiği bütün alimleri zikrederek, aktarır. konularını, özet olarak, s; Bkz. İbnü'I-Münzir. ei-işrtif, "' Bkz..İbnü'I-Münzir. el-işrrif, 1. 34, Bkz.,İbııü'I-Münzir. el-işrtif, ss Bkz..İbnü'I-Münzir, e/-işrtif, 1, 6, 7.,., Bkz..İbnü'I-Münzir, e/-işrrif, 1, '"'Bkz..İbnü'I-Münzir. e/-işrrif, Bkz.,İbnü'I-Münzir, e/-işrtif, 1, Bkz.,İbnü'I-Münzir, e/-işrtif, 1, Bkz.,İbnü'I-Münzir, el-işrrif, 1, Bkz.Jbnü~I-Münzir. e/-işrtif, 1, 106. " 5 Bkz..İbnü'I-Münzir, e/-işrtif, 1.102, 105, Bkz..İbnü'I-Münzir. ei-işriif, lll, 67. ' 17 Ne\ evi, Tı!h::i/m'I-Esma, ll ' 18 Bkz.,İbnü'i-Münzir. ei-işrtif, I, 24, Bkz.. İbnü'I-Münzir. e/-işrtif, ıuo Bkz.. İbııü'l-i\!ünzir. <!1-İşrrif. 1, "" Bkz.. İbnü'l-1vliiıızir. e/-isrri{:

14 1 90 Dr. Abdurrahman CANDAN 3.Nisbetlerinde isabet Edip, Etmemesi İbnü'l-Münzir 1 in nisbetlerinin alimler arasında genellikle kabul edildiğini görebiliriz. 102 İbn Hazm (v.456/1064), Nevevi (v.676/1277), İbnü'l Hümam (v.861/1457), İbn Kudame (v.630/1233) gibi değişik mezheb ve ekollere mensub olan alimierin onun eserlerine başvurmalan ve rical kritiği yapan alirolerin onu kabul etn:ı.elerp 03 bunun bir göstergesidir. Zehebi (v. 748/1347) onun adil ve sadık olduğunu 104 söylerken İbn Hacer el-askalani (v.852/1448) hilafıyat konusunda yazdığı eserlerde alimierin kendisine itimat ettiği bir isim olduğunu ayrıca el-işr4fın bu alanda te 1 lif edilen en güzel eserlerden birisi olduğuna vurgııda bulunur. 105 Ebü İshak eş Şirazl (v.4 76/1 083) de om1n hilaf il.minde benzeri olmayan kitaplar yazdığı nı. ve ister onunla aynı düşünceyi paylaşanlar isterse ona muhalefet edenler olsun bütün nlemanın yazdığı eserlere ihtiyaç duyduğunu 106 ifade etmektedir. Nevevl; "Bütün bölgeterden insanlar mezhebierin görüşlerini aktarma hususunda ona güvenirler. Ben de ulemanzn mezhebieri hususunda görüşlerin çoğunu İbnü'l-Münzir'in- "el-işr(j.f ve "el-icma"' eser_lerinden nakledtyorum" derken 107 İbnü'l-Hümam da "Söyledikleri ve naklett(kleri.ne güvenilen kişilerden biri de İbnü'l-Münzil~dil~ııoa ifadesini kullanır. Fakat Mesleme b. Kasım el-endelusi, Ibnü 1 l-münzir'i hadis bilmemekle ve Malik(v. ı 79/795) Şafi 'i ve. Ebü Hanife'ye, gerçekte onlara ait olmayan bazı bilgiler isnat etmekle itharn etmektedir. 109 Fakat Zehebi ve İbn Hacer el Askalani ise Mesleme'nin bu konudaki idd~alanna güvenilemeyeceğini söylemektedirler Bu değerlendirmeler ışığında ve nisbeten mezhep kitablarıyla karşılaştırarak incelediğimiz eserinde İbnü'l-Münzir'in güvenilir bir alim ve nisbetlerinde isabetli olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü onun özelliklerinden biri, aktaracağı görüşün mezhep imarnma ve diğer şahıslara ait olduğuna emin olmadan kayda geçmemesidir. Zira, bilgilerini kendinden önce gelmiş. güvenilir bir aliıng veya fakihlerin öğrencilerine dayanarak elde ediyordu. örneğin İmam Malik'in görüşlerini ya el-muvatta'dan veya Nafi, İbnü'f=.Kasım veya İbn Ebi Evs'ten, İmam Şafi'i'nin görüşlerini de el-ümm'den veya Müzeni (v.264/877).~rebi' b. Süleyman (v.270/884) veya Ebu Sevr'den alıyordu. Fakat bununla beraber çok az da olsa rical ve konu bakımından oldukça geniş bir.kitabta bazı sapmaların olabileceğini de göz önünde bulundurmak gerekir. 102 Bkz.,İbnü'l-Münzir, ei-işriif.11, Bkz. Zehebi, A fiziimı'l-i.'tidal : a.mlf.. Tezkiretu'/-lwjJiiz "'' Zehebi, Tczki!'etu'/-lıııjfiiz, 111, ' Askaliini, Lisiiıiu '1-Mizcin, V, Nevevi, ei-mecmıi', 1, Nevevi, Telı::ibu '1-esnui, 11, ibnü'i-hümiim. a:g.e.. ıv: '' Zehebi, M'binu'/-i'tidtil, lll Bkz. Zelıebi, Mi::tinu'l-i'tidiil. lll, 450; İbn Hacer el-askaliiııı. Li>ıinu '1-!ı.fizt:in, V, 28.

15 ibnü'i-münzir(in Hayatı Hi laf ilmine Katkıları Kullandığı Kavramlar Peygamberimize nisbet edilen sahih hadisler için sahha 'ani'n-nebiyyi v.eya sebete ani'n-nebiyyi; zayıf hadisler için ruv.fna veya yurva tabirlerini kullanır. Ehl-i rcy ve ehl-i 'Irak ifadeleriyle muhtemelen, hükümlerin illetlerini araştırarak meselelere. bütündil olarak yaklaşan ve genellikle Irak'ta yaşayan alimleri kastetmiştir. Ehl-i hadis ifadesini muhtemelen Hicaz ve çevresinde bulunan alimler için kullanmıştır. Ecme'a küllü men allfezu kavlehu veya haza kavlu men belegana ve lekfna, ecma!a. ehlul'-'ilm: Bütün alimierin ittifak ettiklerini ifade için kullanır. Ecma'a a'vamu ehlz"l-'ilm ve 'ala haza edrekna 'ammete 'ulemai'l amsar: Bütün alimierin değil de, büyük çoğunluğunun bir meselede ittifak ettikleri zaman kullandığı tabirlerdir. Haza ehsibuhu.ve Ffma a!jiezuhu: Nisbetinde tam emin olmadığı görüşler için kullanır. Kdlet Tajfetün: Kime ait olduğunu bilmediği görüşler için kullanır. S.Bazı Farklı Görüşleri 1-Muhsan 111 zani önce kamçı ile dövülür sonra öldürülür Bakire kızın nikah sırasında susmasının izin sayılması, izin istenıneden önce susmanın izin anlarnma geldiğini bilmesine bağlıdır Eti yenilebilen hayvanın etinin lezzetli olması için iğdiş edilmesi caiz değildir Hayızlı kadın ve cünüb olanın Kur'an'ı Kerim'den hiçbir şey okumalan caiz değildir. 1 ıs })-İmam sadece kendisi için dua edebilir, başkası için dua edemez Hul' ancak şiddetli geçimsizlik durumunda geçerlidir. 1 7 ı 111 Muhsan, akıllı, baliğ, hür, Müslüman ve iffetli olan erkektir. Bu şartlar kazfmuhsanlığı içindir. Recim uygulanması. için gerekli olan ihsan şartında ise ilave olarak h ür bir kadınla meşru bir evlilik içinde li ilen cinsel ilişkide bulunmuş olma şartı da bulunmaktadır (Erdoğan, a.g.e., s.324). 112 Bkz. İbnü'I-Münzir, el-işriif, III, İbiıü'I-Münzir, el-işriif, I ~ Subki, a.g.e., VII, Subki, a.g.e., IV, Subki; a.g.e., IV, İbnü'I-Münzir, el-işriif. 1,

16 192 Dr. Abdurrahman CANDAN 7-Kasden öldünnede kefaret gerekmez Yolcu ancak tam bir günlük yolculuk sırasında namazı kasredebilir. 119 SONUÇ İbnü'l-Münzir'in Nişapur ve Mekke dışında geçen hayatı hakkında çok fazla bilgi edinme imkanı yoktur. Hem Kur'in, hem de hadis hafızı ve aynı zamanda zühd ve. takva ehli olan İbnü'l-Münzir'in yaşadığı dönemde Harem imaını ve Mekke fakihi olarak bilindiği kaydedilmektedir. Fıkıhla ilgilenmeden önce tefsir ve hadis ilimlerine önem verdiği daha sonra ulema arasında ortaya çıkan ihtilaflara ilgi duyduğu ve bu alanda önemli eserler yazdığı anlaşümaktadır. Yaşadığı dönemde diğer alimierin kendisinden yararlandıkları, kitabiarını tedris etmeye başladıkları. anlaşılmaktadır. Hilaf konusunda yaptığı çalışmalar, ilk dönem fakihlerinin görüşlerini sonradan gelen nesillere ulaştırması açısından önemli bir konuma sahiptir. Bu alanda yazdığı eserler alimler arasında kabul görmüş ve birçok alime kaynaklık etmiştir. Özellikle "el-işr4f 'ala mezalıibi ehli'j-'ilm" eseri en çok kabul e-ören ve birçok alimin istifade ettiği, kaynak gösterdiği bir eser olmuştur. Aynı zamanda hilaf ilminin önemli bir eseri ve bu ilme önemli bir katkı sağlamıştır. Hadislerin isnadına çok önem veren ve özellikle mürsel ve munkatz' hadisleri kabul etmeyen İbnü'l-Münzir, Kitab, Sünnet, sahabe kavli, icma ve kıyas ile amel etme metodunu benimsemekle birlikte ehl-i hadis çizgisine yakın durmuştur. Yöntem olarak bir mezhebe bağlanınayıp bütün mezheplerden istifade etme yolunu benimsemiştir. Birçok konuda eser yazan müellifin kitabiarının ancak bir bölümünün gün üm üze ulaşınasi ise ilim camiası için önemli bir kayıp tır... ııs İlınü'I-Münzir, e/-i.şriif. 111:137. "" Sulıki. a.g.e.. lll

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen Muâz b. Cebel'in Hz. Peygamber in (s.a.v.) sorduğu

Detaylı

BAKÎ İBN MAHLED EL-KURTUBÎ (201-276/816-889) VE MÜSLÜMAN İSPANYA DAKİ HADİS EDEBİYATI ÇALIŞMALARINA KATKISI*

BAKÎ İBN MAHLED EL-KURTUBÎ (201-276/816-889) VE MÜSLÜMAN İSPANYA DAKİ HADİS EDEBİYATI ÇALIŞMALARINA KATKISI* BAKÎ İBN MAHLED EL-KURTUBÎ (201-276/816-889) VE MÜSLÜMAN İSPANYA DAKİ HADİS EDEBİYATI ÇALIŞMALARINA KATKISI* Ebû Naim Muhammed REİSUDDİN Department of Islamic Studies, University of Dhaka. Çeviren: Dr.

Detaylı

Erken Dönem İslâm Hukukçularının Sünnet Anlayışı

Erken Dönem İslâm Hukukçularının Sünnet Anlayışı Erken Dönem İslâm Hukukçularının Sünnet Anlayışı İshak Emin AKTEPE İnsan Yayınları, İstanbul 2010, 343 sayfa. Tanıtan: Mehmet Sait UZUNDAĞ* İslâm ın Kur an dan sonra ikinci kaynağı olan sünnetin mâhiyeti,

Detaylı

HADİS ARAŞTIRMA METODU

HADİS ARAŞTIRMA METODU 1 1. Hadisi Konusuna Göre Arama HADİS ARAŞTIRMA METODU Aradığımız hadisin hangi konuya ait olduğunu bildiğimizde konularına göre tertip edilmiş hadis kitaplarında rahatlıkla bulabiliriz. Ancak aradığımız

Detaylı

Kâşif Hamdi OKUR, Ismanlılarda Fıkıh Usûlü Çalaışmaları: Hâdimî Örneği, İstanbul: Mizah Yayınevi, 2010, 125-127.

Kâşif Hamdi OKUR, Ismanlılarda Fıkıh Usûlü Çalaışmaları: Hâdimî Örneği, İstanbul: Mizah Yayınevi, 2010, 125-127. Kâşif Hamdi OKUR, Ismanlılarda Fıkıh Usûlü Çalaışmaları: Hâdimî Örneği, İstanbul: Mizah Yayınevi, 2010, 125-127. Elif Büşra DİLBAZ E-mail: ikkizzler_89@hotmail.com Nasslar ile hükümler arasındaki ilişkinin

Detaylı

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6]

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6] K U R B A N Şartlarını hâiz olub,allah a yaklaşmak amacıyla kesilen kurban;hz. Âdem in çocuklarıyla başlayıp [1],Hz. İbrahim-in oğlu İsmail-in kurban edilmesinin emredilmesi[2],daha sonra onun yerine koç

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ - SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

YALOVA ÜNİVERSİTESİ - SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEMEL İSLAM BİLİMLERİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİNAL SINAVI TAKVİMİ TARİH SAAT DERSİN ADI SALON ÖĞRETİM ÜYESİ Mukayeseli Adab ve Erkanı Prof. Dr. Tahir YAREN Kıraat Farklılıklarının Manaya Etkisi Aşere,Takrib,Tayyibe

Detaylı

KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR. Adem Sezgin UZUN 1

KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR. Adem Sezgin UZUN 1 e-makâlât Mezhep Araştırmaları, VII/1 (Bahar 2014), ss. 261-265. ISSN 1309-5803 www.emakalat.com KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR Ali Rabbânî Gülpâyigânî, Önsöz Yayıncılık, İstanbul 2014 456 sayfa, Adem Sezgin

Detaylı

03-05 Ekim / October 2013. Yrd. Doç. Dr. Mehmet YAZICI

03-05 Ekim / October 2013. Yrd. Doç. Dr. Mehmet YAZICI 03-05 Ekim / October 2013 Yrd. Doç. Dr. Mehmet YAZICI 2014 485 Â Â âm -i Sâ âm tarihinde yetlerdendir, - - â. Bu sebeple ve imâm Ebu, Mâlik, ve benzeri birçok âlime Sâ - kelâm âm eserlerinde mevc - kelâ

Detaylı

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir.

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir. Hastalık ve Yolculukta: Eğer bir insan hasta ise ve yolcu ise onun için oruç tutmak Kur an-ı Kerim de yasaktır. Bazı insanlar ben hastayım ama oruç tutabilirim diyor veya yolcuyum ama tutabilirim diyor.

Detaylı

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı :Muammer BAYRAKTUTAR 2. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. 3. Görevi : Öğretim Üyesi/Dekan Yrd. 4. Görev Yeri : Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 5. İletişim : muammerbayraktutar@hotmail.com

Detaylı

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI)

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livata Haddi 71 LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livatanın cezası zina cezasından farklıdır. Her ikisinin vakıası birbirinden ayrıdır, birbirinden daha farklı durumları vardır. Livata,

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı Adı Soyadı: Mustafa KARATAŞ Ünvanı: Doç.Dr. Ana Bilim Dalı: Hadis Ana Bilim Dalındaki Konumu: Öğretim Üyesi E-Posta: mkaratas@istanbul.edu.tr Web: www.mustafakaratas.com ÖĞRENİM DURUMU VE AKADEMİK ÜNVANLAR

Detaylı

Abdest alırken kep ve şapka veya kufiyenin üzerini mesh etmenin hükmü. Muhammed Salih el-muneccid

Abdest alırken kep ve şapka veya kufiyenin üzerini mesh etmenin hükmü. Muhammed Salih el-muneccid Abdest alırken kep ve şapka veya kufiyenin üzerini mesh etmenin hükmü ] ريك Turkish [ Türkçe Muhammed Salih el-muneccid Terceme: Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 202-433 ح م ملسح القبعة والكوفية

Detaylı

Hz. Mehdinin (A.S.) geleceği ile ilgili olarak üzerinde durmamız gereken bir konu daha vardır.

Hz. Mehdinin (A.S.) geleceği ile ilgili olarak üzerinde durmamız gereken bir konu daha vardır. Hz. Mehdinin (A.S.) geleceği ile ilgili olarak üzerinde durmamız gereken bir konu daha vardır. Bilindiği gibi bugün Müslümanların çoğu Hazret-i İsa nın (A.S.) hâla yaşamakta olduğuna ve gökte bulunduğuna

Detaylı

3 Her çocuk Müslüman do ar.

3 Her çocuk Müslüman do ar. TAHR C * 1 Sözlerin en güzeli Allah ın kitabı, yolların en güzeli Muhammed in yoludur. Buhari, Edeb, 70; tisam, 2. z Müslim, Cuma, 43. z Nesai, Iydeyn, 22. z bn Mace, Mukaddime, 7. z Darimî, Mukaddime,

Detaylı

Birden fazla umre yapmanın hükmü ve iki umre arasındaki süre ne kadar olmalıdır? Muhammed Salih el-muneccid

Birden fazla umre yapmanın hükmü ve iki umre arasındaki süre ne kadar olmalıdır? Muhammed Salih el-muneccid Birden fazla umre yapmanın hükmü ve iki umre arasındaki süre ne kadar olmalıdır? حكم تكر لعمر م يكو بينهما ] تريك Turkish [ Türkçe Muhammed Salih el-muneccid Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza

Detaylı

HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE KADINLARIN YERİ Levent Öztürk, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2001, 246 s. Fatmatüz Zehra KAMACI

HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE KADINLARIN YERİ Levent Öztürk, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2001, 246 s. Fatmatüz Zehra KAMACI sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 9 / 2004 s. 219-223 kitap tanıtımı HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE KADINLARIN YERİ Levent Öztürk, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2001, 246 s. Fatmatüz

Detaylı

Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür)

Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür) Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür) Prof. Dr. Ahmet YÜCEL Marmara Üniversitesi Vakfı Yayınları (İFAV), 2013, 464. sayfa Tanıtan: M. Sait UZUNDAĞ* Eser, dört bölümden meydana

Detaylı

Kûfe nin Yetiştirdiği Mütebahhir Bir Âlim: İmâm-ı Âzam Ebû Hanîfe

Kûfe nin Yetiştirdiği Mütebahhir Bir Âlim: İmâm-ı Âzam Ebû Hanîfe 14 Ebû Hanîfe Paneli Kûfe nin Yetiştirdiği Mütebahhir Bir Âlim: İmâm-ı Âzam Ebû Hanîfe Mehmet Mahfuz SÖYLEMEZ İstanbul Üniversitesi İslam Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Giriş Kûfe, İslam düşünce tarihinde

Detaylı

1- Hz Aişe yle Evliliğin 6-9 lu Yaşlarda Gerçekleştiğini Savunanlar

1- Hz Aişe yle Evliliğin 6-9 lu Yaşlarda Gerçekleştiğini Savunanlar HZ AİŞE, HZ PEYGAM BER LE KAÇ YAŞINDA EVLENDİ? İçindekiler Hz Aişe, Hz Peygamber le Kaç Yaşında Evlendi?... 1 A- SİYER VE HADİS KAYNAKLARI... 1 1- Hz Aişe yle Evliliğin 6-9 lu Yaşlarda Gerçekleştiğini

Detaylı

Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith

Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith Mustafa IŞIK Laçin Yayınları, Kayseri, 2014, 346 sayfa. Tanıtan: Nurullah AGİTOĞLU* İslâm ın temel kaynaklarından olan hadislerin rivayeti

Detaylı

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s.

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Cilt: 20, Sayı: 2, 2011 s. 209-213 Kitap Tanıtımı Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. Hanifi ŞAHİN

Detaylı

İmam-ı Azam Ebu Hanife

İmam-ı Azam Ebu Hanife Ebû Hanîfe kırk yaşlarında kürsüsünde ders vermeye başladı. Ebû Hanife'nin ders ve fetvâ vermedeki usûlü, rivâyet ve anânecilerin sema' (dinleme) usûlünden farklıdır. İmam-ı Âzam lâkabıyla şöhret bulan

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

İsmail Cerrahoğlu ve İlmî Çalışmaları

İsmail Cerrahoğlu ve İlmî Çalışmaları İsmail Cerrahoğlu ve İlmî Çalışmaları Gökhan ATMACA * Öz: Bu çalışma ömrünü Kur an ve Tefsir çalışmalarına adamış olan İsmail Cerrahoğlu hakkındadır. Cerrahoğlu Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi nden

Detaylı

1. Adı Soyadı: Zekeriya GÜLER 2. Doğum Tarihi: 1959 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl

1. Adı Soyadı: Zekeriya GÜLER 2. Doğum Tarihi: 1959 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl 1. Adı Soyadı: Zekeriya GÜLER 2. Doğum Tarihi: 1959 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Selçuk Üniversitesi Y. Lisans İlahiyat (Hadis) Selçuk Üniversitesi

Detaylı

Grand Cevahir Hotel Darülaceze Cad. No: 9 Okmeydanı / İstanbul

Grand Cevahir Hotel Darülaceze Cad. No: 9 Okmeydanı / İstanbul Grand Cevahir Hotel Darülaceze Cad. No: 9 Okmeydanı / İstanbul Açılış Oturumu ve Protokol Konuşmaları 11 Mart 2011 Cuma 09.00 10.30 16.00 Kur an-ı Kerîm e Göre Neslin Üremesi Dr. Mücâhid Ebu l-mecd 16.20

Detaylı

KUR AN TİLÂVETİNDE MÜKEMMELLİK/ HİLYETÜ T-TİLÂVE Fİ TECVÎDİ L-KUR ANİ L-KERÎM

KUR AN TİLÂVETİNDE MÜKEMMELLİK/ HİLYETÜ T-TİLÂVE Fİ TECVÎDİ L-KUR ANİ L-KERÎM KUR AN TİLÂVETİNDE MÜKEMMELLİK/ HİLYETÜ T-TİLÂVE Fİ TECVÎDİ L-KUR ANİ L-KERÎM (Rihâb Muhammed Müfid Şakakî, çev. F. Yasemin Mısırlı, Guraba Yayıncılık, 2012, 326 s.) Yaşar AKASLAN * Günümüz kırâat otoriteleri

Detaylı

el-imâm Abdurrahmân b. el-kâsım ve İctihâdâtuhû min hilâli l-müdevvene Ali b. Belkâsım el-alevî Riyad: Mektebetü r-rüşd Nâşirûn, 2007. 575 sayfa.

el-imâm Abdurrahmân b. el-kâsım ve İctihâdâtuhû min hilâli l-müdevvene Ali b. Belkâsım el-alevî Riyad: Mektebetü r-rüşd Nâşirûn, 2007. 575 sayfa. İslâm Araştırmaları Dergisi, 25 (2011), 189-231 karşılaştırma ve düzeltmeyi yapmayı ihmal etmiş. Yine aynı dönemde imam hatip liselerindeki öğrenim süresinin üç yıla düştüğü ifade edilmiş (s. 73); doğrusu

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR /

İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR / İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR / Çıra Yayınları, İstanbul, 2006/240 sayfa Tanıtan: Muzaffer BARLAK 1 İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olandır. Yüce Allah, ilahi hitabının birçok yerinde

Detaylı

KİTAPÇIĞI HİZMET İÇİ EĞİTİM İHTİSAS KURSU GİRİŞ SINAVI

KİTAPÇIĞI HİZMET İÇİ EĞİTİM İHTİSAS KURSU GİRİŞ SINAVI T.C. BAŞBAKANLIK DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI DİN EĞİTİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI A KİTAPÇIĞI HİZMET İÇİ EĞİTİM İHTİSAS KURSU GİRİŞ SINAVI 2009 Adayın Adı ve Soyadı Adayın Kurum Sicil No Adayın T.C. Kimlik No

Detaylı

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz.

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz. Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece

Detaylı

Memlüklerin Son Asrında Hadis -Kahire 1392-1517- Halit Özkan

Memlüklerin Son Asrında Hadis -Kahire 1392-1517- Halit Özkan Cilt/Volume: I Sayı/Number: 1 Yıl/Year 2015 Meridyen Derneği hadisvesiyer.info Memlüklerin Son Asrında Hadis -Kahire 1392-1517- Halit Özkan İstanbul: Klasik Yayınları 2014 (İkinci Basım), 240 sayfa. İslâm

Detaylı

MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine)

MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine) MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine) Hipokratik-Galenik Tıp ekolunun devamı Cerrahi teknikler bilinmesine rağmen, yüksek enfeksiyon riski nedeniyle zorunlu haller dışında pek uygulanmıyor Tam olarak hangi

Detaylı

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ a. 14.Yüzyıl Orta Asya Sahası Türk Edebiyatı ( Harezm Sahası ve Kıpçak Sahası ) b. 14.Yüzyılda Doğu Türkçesi ile Yazılmış Yazarı Bilinmeyen Eserler c.

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Gıybet (Hadis, Tirmizi, Birr 23)

Gıybet (Hadis, Tirmizi, Birr 23) Dedikodu (Gıybet) Gıybet Dedikodu (gıybet), birisinin yüzüne söylenmesinden hoşlanmadığı şeyleri arkasından söylemektir. O kimse söylenen şeyi gerçekten yapmış ise bu gıybet, yapmamış ise iftira olur (Hadis,

Detaylı

KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler

KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler Tespitler Modern dünyada ekonomi, hayatın neredeyse tamamını oluşturuyor ve bir araç değil asıl amaç olarak görülüyor. İslam da ise ekonominin, iyi bir

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERİSTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ HAZIRLIK SINIFLARI (NORMAL VE İKİNCİ ÖĞRETİM) GÜZ MAZERET SINAV PROGRAMI

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERİSTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ HAZIRLIK SINIFLARI (NORMAL VE İKİNCİ ÖĞRETİM) GÜZ MAZERET SINAV PROGRAMI YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERİSTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ HAZIRLIK SINIFLARI (NORMAL VE İKİNCİ ÖĞRETİM) GÜZ MAZERET SINAV PROGRAMI 13.00-14.15 Sarf ve Nahiv 13.00-14.15 İmla İnşa ve Okuma 1-A-B-C SINIFLARI (NORMAL VE

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: ÖMER FARUK HABERGETİREN DOĞUM YERİ VE TARİHİ: ŞANLIURFA/03.04.1968 ÖĞRENİM DURUMU: DOKTORA DERECE ANABİLİM DALI/BİLİM DALI 1 LİSANS SELÇUK İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2 YÜKSEK LİSANS 3 DOKTORA

Detaylı

İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR

İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 26.05.2014 Adres : İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi İcadiye-Bağlarbaşı Caddesi, No: 40 34662 Üsküdar/İstanbul Telefon E-posta : : 2164740860-1226 Doğum

Detaylı

ORTA ASYA (ANONİM) KURAN TERCÜMESİ ÜZERİNDE ÖZBEKİSTAN DA YAPILMIŞ BİR İNCELEME. ТУРКИЙ ТAФСИР (XII-XII acp) *

ORTA ASYA (ANONİM) KURAN TERCÜMESİ ÜZERİNDE ÖZBEKİSTAN DA YAPILMIŞ BİR İNCELEME. ТУРКИЙ ТAФСИР (XII-XII acp) * - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, p.981-986, TURKEY ORTA ASYA (ANONİM) KURAN TERCÜMESİ ÜZERİNDE ÖZBEKİSTAN DA YAPILMIŞ BİR İNCELEME ТУРКИЙ ТAФСИР

Detaylı

Evlenirken Nelere Dikkat Edilmeli?

Evlenirken Nelere Dikkat Edilmeli? Evlenirken Nelere Dikkat Edilmeli? EVLENİRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ? Peygamber (sav) Efendimiz den Abdullah ibn-i Ömer RA ın bir hadisini bu münasebetle hatırlayalım, duymuşsunuzdur: (Lâ tenkihun-nisâe

Detaylı

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ TG 6 ÖABT DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ TG 6 ÖABT DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ TG 6 ÖABT DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin

Detaylı

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ Muhammed Hüseyin ez-zehebî, Mektebetü Vehbe, 3. Basım, 1406/1986, 112 s. Harun ABACI* Bu kitapta yazar, eski ve yeni yazılmış

Detaylı

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI T U : Teorik ders saati : Uygulamalı ders saati : Dersin redisi : Avrupa redi Transfer Sistemi 1.SINIF 1.SINIF ODU I. YARIYIL/GÜZ

Detaylı

RÜ'YET-İ HİLAL Hilal'in görülmesi.hilal; ay'ın batı tarafında göründüğü sıradaki halidir.ikinci ve üçüncü günü ay'a da aynı isim verilir. "Rü'yet" görme anlamındadır. Rü'yet-i hilal de bu hilallerin izlenerek

Detaylı

Kadınların Dövülmesi. Konusuna Farklı Bir Bakış. (Nisa [4] 34)

Kadınların Dövülmesi. Konusuna Farklı Bir Bakış. (Nisa [4] 34) Nisa [4] 34 Nuşûz Darabe Boşanmadan Önceki İşler Hz. Muhammed Hiç Kimseyi Dövmemiştir Dövmek Yasaklanmış Eşini Döven Hayırsızdır Ayetin Mantığı Kaynakça Kadınların Dövülmesi (Nisa [4] 34) Konusuna Farklı

Detaylı

لا حرج من قضاء رمضان ا صف ا اk من شعبان

لا حرج من قضاء رمضان ا صف ا اk من شعبان Ramazan ayından kalan kaza orucunu, Şaban ayının ikinci yarısında tutmakta bir sakınca yoktur لا حرج من قضاء رمضان ا صف ا اk من شعبان ] تر [ Türkçe Turkish Muhammed Salih el-muneccid Terceme : Muhammed

Detaylı

3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler

3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler 3. ÜNİTE: EN GÜZEL ÖRNEK HZ. MUHAMMED İN İBADETLERİ 3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler KAZANIMLARIMIZ O Bu ünitenin sonunda öğrenciler Hz. Muhammed'in: O 1. Öncelikle bir kul olarak davrandığını kavrar.

Detaylı

HADİS EDEBİYATINDA MU CEM-MEŞYAHA TÜRÜ KİTAPLAR*

HADİS EDEBİYATINDA MU CEM-MEŞYAHA TÜRÜ KİTAPLAR* * Giriş İlim ve medeniyetin ana kaynağı, yazılı malzeme yani kitaptır. Bir kültür ve medeniyet kaynağı olarak, kitabın yeri ve önemi büyüktür. İslâm medeniyeti, kitap bakımından büyük bir kültürel mirasa

Detaylı

Anlamı. Temel Bilgiler 1

Anlamı. Temel Bilgiler 1 Âmentü Haydi Bulalım Arkadaşlar aşağıda Âmentü duası ve Türkçe anlamı yazlı, ancak biraz karışmış. Siz doğru şekilde eşleştirebilir misiniz? 1 2 Allah a 2 Kadere Anlamı Ben; Allah a, meleklerine, kitaplarına,

Detaylı

International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS) September 2013; 1(3) ISSN : 2148-1148 Received : 03.08.2013 Published : 01.09.

International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS) September 2013; 1(3) ISSN : 2148-1148 Received : 03.08.2013 Published : 01.09. International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS) September 2013; 1(3) ISSN : 2148-1148 Received : 03.08.2013 Published : 01.09.2013 Muhammed İbn Cerir et-taberi de Nesh Konusu1 Dr. Yunus ABDURAHİMOĞLU

Detaylı

Semânî nin Kevâtiu l-edille Adlı Kitabında Âhâd Haber Konusunda Debûsî ye Yönelttiği Eleştiriler

Semânî nin Kevâtiu l-edille Adlı Kitabında Âhâd Haber Konusunda Debûsî ye Yönelttiği Eleştiriler Semânî nin Kevâtiu l-edille Adlı Kitabında Âhâd Haber Konusunda Debûsî ye Yönelttiği Eleştiriler Bedri ASLAN Criticisms by Samani to Debûsî Regarding Âhâd News in His Book Qawatiu l-adilla Citation/ :

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

HADİS RİVAYETİNDE BİRLEŞİK YAPILAR: BİR RİVAYET DÖRT HADİS

HADİS RİVAYETİNDE BİRLEŞİK YAPILAR: BİR RİVAYET DÖRT HADİS Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi Cilt 12, Sayı 2, 2012 ss. 7-22 Özet HADİS RİVAYETİNDE BİRLEŞİK YAPILAR: BİR RİVAYET DÖRT HADİS Nevzat TARTI * Birleşik rivâyetler, Hz. Peygamber in biri diğerinden

Detaylı

Prof. Dr. Bünyamin ERUL

Prof. Dr. Bünyamin ERUL Prof. Dr. Bünyamin ERUL Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Hadis Öğretim Üyesi 1965 yılında Bolu da doğdu. İlk, orta ve lise tahsilini Bolu da tamamladı. 1987 yılında A. Ü. İlahiyat Fakültesi nden

Detaylı

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu Question Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu belirtir misiniz? Kur an ın lafızdan soyut olduğu bir merhale var mıdır? Answer: Her şeyin lâfzî

Detaylı

FIKIH KÖŞESİ YAZILARI Zekât ve Fitre Müslümanlar zekât ve fitrelerini şahıslardan ziyade kuruluşa verebilir mi? Zekât ve Fitre ibadetleri, sosyal

FIKIH KÖŞESİ YAZILARI Zekât ve Fitre Müslümanlar zekât ve fitrelerini şahıslardan ziyade kuruluşa verebilir mi? Zekât ve Fitre ibadetleri, sosyal FIKIH KÖŞESİ YAZILARI Zekât ve Fitre Müslümanlar zekât ve fitrelerini şahıslardan ziyade kuruluşa verebilir mi? Zekât ve Fitre ibadetleri, sosyal dayanışma ve İslamî değerlerin mali olarak desteklenmesi

Detaylı

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir.

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. İBADET 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. 2 İslam ın şartı kaçtır? İslam ın şartı beştir.

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : abulut@fsm.edu.tr

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : abulut@fsm.edu.tr AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Ali Bulut İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (01) 51 81 00 Mail : abulut@fsm.edu.tr. Doğum - Tarihi : 1.0.1973

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı

HADİS DERSİ SORULARI (17 MAYIS 2015)

HADİS DERSİ SORULARI (17 MAYIS 2015) HADİS DERSİ SORULARI (17 MAYIS 2015) 1. Müsnedler gibi sahabe adına veya musannifin hocalarının adına yahut ravilerin Ģehirlerine, kabilelerine göre alfabetik olarak düzenlenen hadis kitabı türüne ne ad

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

DR.KADİR DEMİRCİ NİN ÖZGEÇMİŞİ VE BİLİMSEL ETKİNLİKLERİ (CV)

DR.KADİR DEMİRCİ NİN ÖZGEÇMİŞİ VE BİLİMSEL ETKİNLİKLERİ (CV) DR.KADİR DEMİRCİ NİN ÖZGEÇMİŞİ VE BİLİMSEL ETKİNLİKLERİ (CV) 1 KADİR DEMİRCİ NİN ÖZGEÇMİŞİ VE BİLİMSEL ETKİNLİKLERİ A- ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Kadir Demirci Doğum Tarihi: 1968 Unvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998

ÖZGEÇMİŞ. Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı : Muammer BAYRAKTUTAR 2. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. 3. Görevi : Öğretim Üyesi/Dekan Yrd. 4. Görev Yeri : Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 5. E-Mail : mbayraktutar@kilis.edu.tr

Detaylı

FOCUS ON LANGUAGE and MULTI MEDIA LANGUAGE ASSISTANT

FOCUS ON LANGUAGE and MULTI MEDIA LANGUAGE ASSISTANT June21,2011 ADEEPAPPROACH TOTURKISH SUGGESTIONCARDFORSELF DIRECTEDLEARNING CARDNUMBER:7 THEME:DİNVEFELSEFE RELIGIONANDPHILOSOPHY (Sufilik,İslâmiyeteGiriş,FârâbiveÇokkültürlülük) (Sufism,IntroductiontoIslam,Farabiand

Detaylı

AKADEM K MAKALELER. M. Esad Coflan

AKADEM K MAKALELER. M. Esad Coflan M. Esad Coflan ...M. ESAD COfiAN çindekiler K saltmalar... 9 Sunufl... 11 Elyazmas Kitaplar 1... 13 Elyazmas Nedir?... 13 Türkiye deki Yazmalar... 14 Elyazmas Kitaplar 2... 17 Elyazmas Kitap Nedir?...

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ YRD. DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM KUTLAY

ÖZGEÇMİŞ YRD. DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM KUTLAY ÖZGEÇMİŞ YRD. DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM KUTLAY 1. Adı Soyadı : Halil İbrahim KUTLAY. Doğum Tarihi : 0 / 10/ 197 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr.. Öğrenim Durumu : Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Yüksek

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ

Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ Tel (İş) : (04) 74458 Faks : (04) 06889 E-posta : durmusabdullah@yahoo.com Yazışma Adresi : Akdeniz Üniversitesi ahiyat Fakültesi Dumlupınar Bulvarı 07058 Kampüs ANTALYA Öğrenim

Detaylı

Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108. Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4. Fakrnâme Vîrânî Abdal

Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108. Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4. Fakrnâme Vîrânî Abdal Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108 Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4 Fakrnâme Vîrânî Abdal Yayına Hazırlayan Fatih Usluer ISBN: 978-605-64527-9-6 1. Baskı:

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ cilt XV, sayı 1, 2013/1

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ cilt XV, sayı 1, 2013/1 DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ cilt XV, sayı 1, 2013/1 ULUSAL HAKEMLİ DERGİ CİLT: XV, SAYI: 1 2013/1 DİYARBAKIR / 2013 DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ D Ü İ F D ISSN: 1303-5231

Detaylı

Mikat yerini geçtikten sonra ihrama girmenin hükmü

Mikat yerini geçtikten sonra ihrama girmenin hükmü Mikat yerini geçtikten sonra ihrama girmenin hükmü ] ريك Turkish [ Türkçe Abdulaziz b. Baz Muhammed b. Salih el-useymîn 0Terceme: 0TMuhammed Şahin Tetkik: Ali Rıza Şahin 2011-1432 م الا حرام بعد جتاوز

Detaylı

Aynı kökün "kesmek", "kısaltmak" anlamı da vardır.

Aynı kökün kesmek, kısaltmak anlamı da vardır. Kıssa, bir haberi nakletme, bir olayı anlatma hikâye etmek. Bu Arapça'da kassa kelimesiyle ifade edilir. Anlatılan hikâye ve olaya da "kıssa" denilir. Buhâri, bab başlıklarında "kıssa"yı "olay" anlamında

Detaylı

Fırka-i Naciyye. Burak tarafından yazıldı. Çarşamba, 09 Eylül 2009 22:27

Fırka-i Naciyye. Burak tarafından yazıldı. Çarşamba, 09 Eylül 2009 22:27 İslâmî akideyi en net ve sağlam şekliyle kabul eden topluluk. Bu deyim iki kelimeden meydana gelmiş bir isim tamlamasıdır. Terkibin birinci ismi olan fırka kelimesi için bk. "Fırak-ı Dalle". Naciye kelimesi

Detaylı

Giriş. İslamiyyetü l-marife 39, (2005): 103-146.

Giriş. İslamiyyetü l-marife 39, (2005): 103-146. İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ Cilt: 5, Sayı: 4, 2016 Sayfa: 1186-1223 Nisan Özel Metin Tenkidi ve Cerh-Ta dil Âlimlerine Göre Hadis Ravileri Hakkında Verilen Hükümle İlişkisi Hâlid b.

Detaylı

GAZİ ÜNİVERSİTESİ ÇORUM İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GAZI UNIVERSITY THE JOURNAL OF THEOLOGY FACULTY OF ÇORUM

GAZİ ÜNİVERSİTESİ ÇORUM İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GAZI UNIVERSITY THE JOURNAL OF THEOLOGY FACULTY OF ÇORUM GAZİ ÜNİVERSİTESİ ÇORUM İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ ISSN 1303-7757 2004/2 Yıl: 3, Cilt: III, Sayı: 6 GAZI UNIVERSITY THE JOURNAL OF THEOLOGY FACULTY OF ÇORUM ISSN 1303-7757 2004/2 Year: 3, Vol.: III, Issue:

Detaylı

BİLECİK ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER

BİLECİK ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Ünvanı Alanı Doğum Yeri BİLECİK ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU ABDULHALİK BAKIR PROF. DR. KİŞİSEL BİLGİLER ORTAÇAĞ TARİHİ-İSLAM TARİHİ VE MEDENİYETİ-ORTAÇAĞ ENDÜSTRİ TARİHİ KERKÜK Doğum

Detaylı

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı. Yayın Kataloğu

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı. Yayın Kataloğu Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayın Kataloğu 2013 2 TAHRÎRU USÛLİ L-HENDESE VE L-HİSÂB EUKLEIDES İN ELEMANLAR KİTABININ TAHRİRİ Nasîruddin Tûsî (ö. 1274) Meşhur Matematikçi Eukleides in (m.ö.

Detaylı

İMAM-HATİP LİSELERİ FIKIH DERS KİTABI. YAZARLAR Ahmet EKŞİ Ali Sacit TÜRKER Ahmet MEYDAN Ramazan ŞAHAN Kadir ADIYAMAN Dr.

İMAM-HATİP LİSELERİ FIKIH DERS KİTABI. YAZARLAR Ahmet EKŞİ Ali Sacit TÜRKER Ahmet MEYDAN Ramazan ŞAHAN Kadir ADIYAMAN Dr. İMAM-HATİP LİSELERİ FIKIH DERS KİTABI YAZARLAR Ahmet EKŞİ Ali Sacit TÜRKER Ahmet MEYDAN Ramazan ŞAHAN Kadir ADIYAMAN Dr. Hasan ÖZKET DEVLET KİTAPLARI DÖRDÜNCÜ BASKI..., 2013 MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI YAYINLARI...:

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ 1. Karadeniz Teknik Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi hakemli bir dergidir. Yılda iki kez yayımlanır. 2. KTÜİF Dergisi

Detaylı

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul Yay n no: 07 Sohbet : 01 stanbul 2008, 1. Bask ISBN 978-975-8757-08-4 Editör: Necdet Y lmaz Hadis Tahriçleri Süleyman Sar Kitap konsept ve tasar m : GNG TANITIM Kitap iç uygulama: TN LET fi M Bask : Acar

Detaylı

KANDİL GECELERİ. 1. Kadir Gecesi

KANDİL GECELERİ. 1. Kadir Gecesi KANDİL GECELERİ Ülkemizde kandil geceleri diye bilinen geceler; Rabiulevvel ayının on ikinci gecesi olan Mevlid, Recep ayının ilk cuma gecesi olan Regaib, yine Recep ayının yirmiyedinci gecesi olan Mirac,

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ cilt XV, sayı 2, 2013/2

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ cilt XV, sayı 2, 2013/2 DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ cilt XV, sayı 2, 2013/2 ULUSAL HAKEMLİ DERGİ CİLT: XV, SAYI: 2 2013/2 DİYARBAKIR / 2013 DİCLE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ D Ü İ F D ISSN: 1303-5231

Detaylı

YAYINLAR AKADEMİK 1.YAYINLAR. 1.1. Ulusal Hakemli Dergilerde Yayınlananlar

YAYINLAR AKADEMİK 1.YAYINLAR. 1.1. Ulusal Hakemli Dergilerde Yayınlananlar Prof. Dr. Salih KARACABEY 01.05.1957 tarihinde Yozgat ili Çayıralan ilçesinde dünyaya geldi. Öğrenim hayatına 1964 yılında Çayıralan Cumhuriyet İlkokulu'nda başladı. İlkokul son sınıfı ise Çandır Cumhuriyet

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ

Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ Tel (İş) : (04) 74458 Faks : (04) 06889 E-posta : durmusabdullah@yahoo.com Yazışma Adresi : Akdeniz Üniversitesi ahiyat Fakültesi Dumlupınar Bulvarı 07058 Kampüs ANTALYA Öğrenim

Detaylı

MATÜRİDİ DE ŞER Î HÜKÜM AKIL İLİŞKİSİ *

MATÜRİDİ DE ŞER Î HÜKÜM AKIL İLİŞKİSİ * MATÜRİDİ DE ŞER Î HÜKÜM AKIL İLİŞKİSİ * Prof. Dr. H. Yunus APAYDIN Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi yunusapaydin@hotmail.com İslam düşüncesini oluşturan ilimler arasında özellikle kelam, fıkıh usulü,

Detaylı

Pa Sa Ça Pe Cu. Öğle Arası. Seminer ve Danışmanlık

Pa Sa Ça Pe Cu. Öğle Arası. Seminer ve Danışmanlık Öğr. Gör. Mehmet Selim AYDAY H-B {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-E {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-C {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-A {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-C {N} Duyma, Anlama (İstima)

Detaylı

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Tarihi Öğretim Yılı Dönemi Sırası 2014-2015 2 1 B GRUBU SORULARI 12.Sınıflar Öğrencinin Ad Soyad No Sınıf Soru 1: Aşağıdaki yer alan ifadelerde boşluklara

Detaylı

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ 2014-2015 EĞĠTĠM-ÖĞRETĠM YILI GÜZ YARIYILI NDA AÇILAN DERSLERĠN LĠSTESĠ (T. C. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Detaylı

H.II. ASIRDAKİ "SÜNNETİN NELİĞİ" SORUNU BAĞLAMINDA İMAM EVZÂÎ'NİN HADİS ve SÜNNET ANLAYIŞI *

H.II. ASIRDAKİ SÜNNETİN NELİĞİ SORUNU BAĞLAMINDA İMAM EVZÂÎ'NİN HADİS ve SÜNNET ANLAYIŞI * H.II. ASIRDAKİ "SÜNNETİN NELİĞİ" SORUNU BAĞLAMINDA İMAM EVZÂÎ'NİN HADİS ve SÜNNET ANLAYIŞI * Nevzat AYDIN ** ÖZET İslâmî ilimler içerisinde önemli bir yeri olan hadis ilminin, tarihî süreç açısından üzerinde

Detaylı

PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI. Diyanet İşleri Başkanımız

PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI. Diyanet İşleri Başkanımız PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI 1 / 7 1 Ocak 1959'da Nizip-Gaziantep'te doğdu. İlköğrenimini Nizip'te, orta öğrenimini Gaziantep'te tamamladı. 1983'te Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesinde

Detaylı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan Dersi I UAD 8001 Uzmanlık Alan Dersi-II TİB 5660 Hadiste Sened ve Metin Tenkidi TİB 5190 Mukayeseli Hadis

Detaylı

DERGİ YAYIN İLKELERİ

DERGİ YAYIN İLKELERİ 471 DERGİ YAYIN İLKELERİ 1. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, yılda iki sayı (Haziran-Aralık) yayımlanan hakemli bir dergidir. 2. Derginin yayın dili Türkçe'dir, ancak Türkçe özet verilerek

Detaylı

TEZ TANITIMI VE DEĞERLENDİRME

TEZ TANITIMI VE DEĞERLENDİRME TEZ TANITIMI VE DEĞERLENDİRME Dr. Muammer BAYRAKTUTAR Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi Öğretmeni Sabri KIZILKAYA, İsnad ve Metin Çözümlemeleri Bağlamında Geleneksel ve Yeni Yaklaşımlar, Yayınlanmamış Doktora

Detaylı