KİŞİSEL GELİŞİM MODÜLÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KİŞİSEL GELİŞİM MODÜLÜ"

Transkript

1 Tutuklu ve Hükümlü Ergenler İçin Psikososyal Destek Programı KİŞİSEL GELİŞİM MODÜLÜ UYGULAYICI KILAVUZU Bu kılavuz, Kurumlarda Bulunan Çocuklara Yönelik Psiko-Sosyal Destek Ve Müdahale Programlarının Geliştirilmesi Projesi çerçevesinde hazırlanan, Tutuklu ve Hükümlü Ergenler İçin Psikososyal Destek Programı Kişisel Gelişim Programından yararlanılarak hazırlanmıştır.

2 KATKIDA BULUNANLAR ADI SOYADI GÖREV YERİ Psik. HABİL KANOĞLU CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ/ŞUBE MÜDÜRÜ Eğt.Uzm. ELÇİN ÇAKAR TERZİOĞLU CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ/UZMAN Sos.Çalışm. İSLAM AZAKLI CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ/UZMAN Psik. ZÜMRÜT ÖZKAN CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ/UZMAN Sos. Çalışm. MEHMET ÖZKAN ASLIPEK CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ/UZMAN Psik. AYŞE GENCER ESKİŞEHİR H TİPİ KAPALI C.İ.K Psik. EBRU TOPSAKAL ESKİŞEHİR H TİPİ KAPALI C.İ.K Psik. EZGİ GÖCEK YORULMAZ İZMİR 2 NO.LU F TİPİ KAPALI C.İ.K Psik. DİDEM DİLBER ADANA E TİPİ KAPALI C.İ.K Psik. TAYFUN TURGUT BURSA E TİPİ KAPALI C.İ.K Psik. TUBA İLİK ANKARA ÇOCUK EĞİTİMEVİ Sos.Çalışm. ATAKAN ÇETİNKAYA ANTALYA L TİPİ KAPALI C.İ.K Sos. Çalışm. HÜSEYİN GAZİ KARACAN MALTEPE ÇOCUK VE GENÇLİK KAPALI C.İ.K Psk. CENNET MERMER DİKİCİ DENİZLİ D TİPİ KAPALI C.İ.K Sos.Çalışm. SENEM SARIOĞLU ANKARA ÇOCUK EĞİTİMEVİ Sos. Çalışm. ELİF KALELİ DENİZLİ HASAN ERBİL EĞİTİM MERKEZİ

3 yılları arasında geliştirilen Ardıç Psiko-Sosyal Destek ve Müdahale Programı, Avrupa Birliğinin mali, UNICEF'in teknik desteği ile ''Çocuklar için Adalet Projesi'' kapsamında yılları arasında Prof.Dr.Kültegin ÖGEL ve Uzm.Psik.Aslı ÖZKAN danışmalığında revize edilmiştir.

4 İÇİNDEKİLER Kişisel Gelişim Etkinlikleri için Genel Bilgi ve Uygulama Yönergeleri Kişisel Gelişim Etkinlikleri Hakkında Bilgilendirme Dış Dünya ile İlişki Kurum Kuralları Güncel Olayların Tartışılması Hayatımızda Değiştirebileceklerimiz ve Değiştiremeyeceklerimiz Dışarda Bizi Bekleyenler Şarkım Kişisel Alan Temizliği 9. Acil Durum Planım 10. Aile İlişkileri 11. Tahliye Sonrası "Ne Yapmak İstiyorum?" 12. Gelecekte Olmak İstediğim Kişi 13. Ergenlik Dönemi 14. Kendine Zarar Verme Davranışı 15. Düşünmeden Hareket Etme 16. Hayal Adası 17. Bende Neler Değişmeli 18. Kurum Kuralları 19. Duyguların Kelimeleri ve Resimleri 20. Yaşam Disiplini 21. Tahliye Sonrasına Hazırlık 4

5 KİŞİSEL GELİŞİM ETKİNLİKLERİ İÇİN GENEL BİLGİ VE UYGULAMA YÖNERGELERİ Bu kılavuzda yer alan grup etkinlikleri tutukevi, cezaevi veya eğitimevlerinde kalan ergenlere uygulanmak için hazırlanmış ve bu kurumların koşullarına göre uygulamalar düzenlenmeye çalışılmıştır. UYGULAMA YÖNERGELERİ Kişisel gelişim etkinliklerini eğitim almış, grup lideri İKM'ler uygulayabilir. Uygulamayı yapabilmek için bir eğitiminden geçmek gereklidir. Kişisel gelişim etkinlikleri BİSİS de Grup Lideri nin sorumluluklarından biri olan oda içi etkinlik düzenleme kapsamında yapılacak çalışmalardan biridir. Kişisel Gelişim Etkinlikleri haftada 2 gün, tercihen sabahları uygulanacak şekilde düzenlenmiştir. Konu akışında sıkıntı yaşanmaması için uygulamaların kılavuzda verilen sıra ile yapılması gerekmektedir. Kılavuzda ilk çalışma Kişisel Gelişim Etkinlikleri Hakkında Bilgilendirme şeklindedir. Çalışmanın en başında çocuklara etkinlik kurallarının aktarılması ve çalışmaların ne şekilde yürütüleceğinin verilmesi önemlidir. Gruba farklı çocuklar dahil olduğunda onlara da etkinlik kuralları mutlaka aktarılmalıdır. Bu nedenle etkinlik kurallarını çalışmayı yaptığınız odanın duvarında asılı olarak tutmanız da fayda vardır. Yeni gelen çocuktan çalışma öncesinde buna göz atmasını isteyebilir, grupla beraber kısaca kuralların üzerinden geçebilir veya çalışma öncesi bireysel olarak aktarabilirsiniz. Etkinlikler sırasında ele alınan bazı konulara ilişkin materyalleri çalışmayı yaptığınız odanın duvarında asılı bulundurmanızda fayda vardır. Özellikle etkinlik kuralları, kurum kuralları ve dilekçe yazma örneklerinin duvara asılı bir şekilde durması çocukların istediklerinde bunları gözden geçirmelerini sağlayacaktır. Asılı durması önerilen diğer materyaller kılavuz içerisinde ilgili yerlerde belirtilmiştir. Etkinlikler açık grup ilkesi benimsenerek hazırlandığından her çalışma gününde gruba yeni katılan ergen için başlangıçta gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeniz ve kuralların altına imzasını eklemesini istemeniz gerekmektedir. Gruba hoş geldin etkinliği kısaca yeni katılan üyenin grup ile tanışması ve diğer üyelerin onu karşılamasıdır. Grubun eski üyelerinden isimleri ve grup çalışmaları ile ilgili paylamak istediği bir bilgiyi (Salı-Perşembe toplanıyoruz, değişik konularda konuşuyoruz vb.) yeni katılan arkadaşları ile paylaşmasını istemeniz yeterli olacaktır. Geri bildirim almanız vermeyi amaçladığınız mesajların grup üyelerine ulaşıp ulaşmadığını anlamanız açısından önemlidir. Haftada iki kere yaptığınız uygulamalarda ikinci çalışmanın ardından o hafta için toplu olarak geri bildirim almanız yeterli olacaktır. (örneğin uygulamayı Salı-Perşembe yapıyorsanız Perşembe 5

6 günü geri bildirim almanız yeterli olacaktır). Geri bildirim almak için zihin haritası yöntemini kullanınız. Bu yöntem aşağıda açıklanmıştır. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Kılavuzda çeşitli uyarılar, ek bilgiler ve yapanız gereken hazırlıklar GRUP LİDERİNE NOT başlığı ile verilmiştir. Bunları takip etmeniz çalışmaları daha etkin yürütmenizi sağlayacağından önemlidir. Etkinlikler sırasında karşılıklı etkileşim ve ergenlerin paylaşım yapması ön plandadır. Bu noktada ergenlerden gelen ve zararlı sonuçları olabilecek paylaşımlara karşı öğüt verme gibi davranışlar yerine nötr kalmanız önemlidir. Nötr kalmanızın özellikle önemli olduğu kendine zarar verme davranışı gibi konular kılavuz içerisinde ayrıca belirtilmiştir. Etkinlikler sırasında ergenlere yaptırdığınız çalışmaları her biri için oluşturduğunuz kişisel dosyasında muhafaza etmeniz gerekmektedir. Başka bir deyişle her çocuk için bir arşiv oluşturmanız, bunları odanızda muhafaza etmeniz ve talep edildiğinde psikososyal servise aktarmanız gerekmektedir. 6

7 (1) KİŞİSEL GELİŞİM ETKİNLİKLERİ HAKKINDA BİLGİLENDİRME GENEL BİLGİLER Konu: Etkinlikler hakkında bilgilendirme Amaç: Etkinliklere alınan ergenlere çalışmalarının nasıl yapılacağını anlatmak. Temel mesaj: Kişisel Gelişim Etkinliklerinin amacı ve kuralları UYGULAMALAR Açılış Bugün kişisel gelişim etkinlikleri hakkında konuşacağınızı belirtin. Çalışmaların genelde 45 dakika süreceğini vurgulayın. Kişisel Gelişim Etkinliklerinin Tanıtılması Kişisel gelişim etkinliklerinde anlatılacak konuların genel olarak ceza infaz kurumundaki yaşama, dışarıdaki hayatlarına, tahliye sonrasına ve kişisel gelişime yönelik olduğunu belirtin. Etkinlik Kuralları Hakkında Bilgilendirme Etkinlik kuralları hakkında bilgilendirme yapın. Bunun için aşağıda verilmiş olan etkinlik kurallarını gruba okuyun ve kurallara uyulmasının önemini vurgulayın. Ardından ekte bulunan etkinlik kuralları sayfasını odanın duvarına asın ve çocukların her birine bu kağıdın altına kuralları kabul ettiklerine dair imza attırın. GRUP LİDERİNE NOT: Grup üyelerine etkinlik kurallarının altına imza attırdığınızda bu kuralları daha çok sahiplenmelerini sağlamış olursunuz. Ayrıca kuralların dışına çıkan bir üye olduğunda herkesin etkinlik kurallarını kabul ettiğini hatırlatabilir ve bu sayede kurallara uymalarını sağlayabilirsiniz. Etkinlik Kuralları : 7

8 Grup içinde paylaşılanlar gizlidir Grup içinde herkes birbirine saygılı olur Herkes gruba ve çalışmaya katılır Diğerlerinin sözü kesilmez Küfürlü konuşulmaz Kimse grubun diğer üyelerini aşağılayamaz, hakaret edemez Konu dışında konuşulmaz Her seferinde aynı sandalyeye oturulmaz Grup içinde farklı düşüncelerin olabileceğini kabul etmek gerekir Herkese konuşmak için fırsat verilir 8

9 ETKİNLİK KURALLARI Grup içinde paylaşılanlar gizlidir Grup içinde herkes birbirine saygılı olur Herkes gruba ve çalışmaya katılır Diğerlerinin sözü kesilmez Küfürlü konuşulmaz Kimse grubun diğer üyelerini aşağılayamaz, hakaret edemez Konu dışında konuşulmaz Her seferinde aynı sandalyeye oturulmaz Grup içinde farklı düşüncelerin olabileceğini kabul etmek gerekir Herkese konuşmak için fırsat verilir 9

10 (2) DIŞ DÜNYA İLE İLİŞKİ GENEL BİLGİLER Konu: Dış dünya ile ilişki Amaç: Ergenlere, kurumda kalma süresi içerisinde dış dünya ile nasıl ilişki kurabilecekleri hakkında bilgi vermek. Temel Mesaj: Dış dünya ile ilişki kurma kuralları UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bu günkü çalışmada ceza infaz kurumu/eğitimevi dışındaki dünya ile nasıl ilişki kurabilecekleri ve bu kurallar hakkında konuşacağınızı belirtin. Dış Dünya İle İlişki Çocukların kurumda kaldıkları süre içerisinde kimlerle ve hangi şartlarda ilişki kurabileceklerini Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunu, Tüzüğü ve kurum iç yönetmeliğini dikkate alarak, ziyaretçi kabulü, telefon ile görüşme ve izin hakkında uygulanan kurallarına vurgu yaparak anlatın : Ziyaretçi kabul hakkı: Hükümlü ve tutuklular kurum içinde, idarece gösterilen yerlerde ziyaretçi kabul etme hakkına sahiptir. Kimler ziyaretçi olabilir? Belgelendirilmesi koşuluyla eş, Üçüncü dereceye kadar kan (anne baba; dede ve büyükanne, kardeşler, dayı teyze hala, vd.) ve kayın hısımları (eşinin annesi babası, kardeşleri, vb.) Vasisi veya kayyım Kuruma kabul edilirken ad ve adreslerini bildirdiği en fazla üç kişi 10

11 Ziyaretlerin kurumunuzca belirlenen gün ve saatleri ile ziyaret biçimi hakkında bilgi verin ve Ek A da verilen konuya ilişkin formu grup üyeleri ile beraber doldurup odada herkesin görebileceği bir panoya asın. GRUP LİDERİNE NOT: Doldurduğunuz bu form daha sonra ergenlerin ihtiyaç duyduklarında bakabilmeleri için sürekli olarak pano da asılı kalmalıdır. Bu kişiler dışında bazen resmî kurum ve kuruluşların, heyet hâlinde veya bireysel olarak kurumları ziyaret edebilecekleri hakkında da bilgi verin. Ziyaretler hakkında soru varsa alın ve yanıtlayın. Telefon Görüşmeleri Hakkında Bilgilendirme Kurumda telefon ile görüşmelerin nasıl yapıldığını anlatın. Ergenlere kimlerle ve hangi zaman aralıkları ile görüşme yapabileceklerinden ve görüşme yapabilmek için kime, nasıl başvurması gerektiğinden bahsedin. İzinler Hakkında Bilgilendirme Son olarak, ergenlerle kurum dışına çıkmak için kullanabilecekleri izin hakkından söz edin. Bu hakkın sadece hükümlü çocuklar için olduğunu hatırlatın. Ergenlere, hangi durumlarda izin hakkı olduğunu bilip bilmediklerini sorun. Bilen varsa, anlatmasını isteyin. Aktarılan bilgide eksik varsa tamamlayın ve aşağıdaki maddeleri içerecek biçimde izinler hakkında bilgi verin: Mazeret izni: Anne baba, eş, kardeş ve çocuğun ölümü veya ağır hastalığı halinde kullanılabilir. Özel izin: Eğitimevlerinde bulunan veya eğitimevlerine gitmeye hak kazanan ergenler, aileleri ile bağlarını güçlendirmek üzere, yılda en fazla 3 kez ailesi görüşmek üzere izin kullanabilirler. İş arama izni: Kurumda 6 ay kalan ve tahliyesine bir ay kalmış olan ergenler iş aramak üzere izin kullanabilirler. İzin hakkının kullanılabilmesi için kurum idaresinin uygun görmesi ve Cumhuriyet Başsavcılığının onayı gerekmektedir. Ağır hastalık sebebiyle kullanılacak izinde Adalet Bakanlığının da onaylaması gerekmektedir. Ergenlere, izin haklarını kullanabilmeleri için izlemeleri gereken, kurumunuzda uygulanan usulü tanıtın. Nasıl ve nereye başvurmaları gerektiğini, kiminle görüşmeleri gerektiğini anlatın. 11

12 Bu aşamada izin hakkını engelleyecek disiplin suçlarının neler olduğunu ergenlere sorun. Eksik varsa tamamlayın. Ardından izinden dönmeme ve ya geç dönmenin sonuçlarını anlatın: İzinden geç dönme veya dönmeme; İzinde iken firar eden kişi, bir daha hiçbir zaman izin hakkı kullanamaz. İzinden 2 günden fazla bir süre geç dönenler hakkında firara teşebbüsten dava açılır ve bu eylemleri nedeniyle ayrıca bir ceza alabilirler. İzinden 2 günden az süre ile geç dönenler hakkında disiplin cezası uygulanır. Disiplin suçları ve izinler arasındaki ilişkiyi anlattıktan sonra ödül olarak yapılabilen aile görüşünü aşağıdaki bilgilerden yararlanarak anlatın. Aşağıdaki tutum ve davranışları gösteren çocuk hükümlü ve tutuklulara anne ve babasıyla veya vasisi ile özel alanda 24 saat süre ile kurum personelinin yakın nezareti olmaksızın aile görüşmesi yapma ödülü verilebilir : a) Tutum ve davranışları ile diğer hükümlü ve tutuklulara iyi örnek olmak, b) İyileştirme faaliyetlerine geçerli mazeret dışında sürekli ve etkin bir şekilde katılarak kişisel gelişim göstermek, c) İş, eğitim ve öğretim faaliyetlerine geçerli mazeret dışında sürekli katılarak üstün başarı göstermek, d) Kurumdaki kişisel ve ortak kullanım alanları ile bu yerlerde bulunan eşyaların temizlik, düzen ve korunmasına azami özen göstermek, e) Kurum içi ya da dışındaki sosyal, kültürel veya sportif faaliyetlere sürekli ve etkin bir şekilde katılarak kişisel gelişim göstermek, f) Kurum işleyişini sürdürmek için gerekli olan kurum iç hizmetlerinin yerine getirilmesinde istekli olmak ve üstün gayret göstermek, g) Uyuşturucu, alkol veya sigara bağımlısı olup da bu bağımlılıktan kurtulmak için kurumca yürütülen eğitim veya tedavi programlarına katılarak bu konuda gelişim göstermek, h) Kurum asayiş ve düzenini tehlikeye düşürebilecek hukuka aykırı bir eylemin ortaya çıkarılmasını sağlamak. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 12

13 Ek A... Tutukevi / Eğitimevi Kurum Ziyaret Koşulları Açık görüş yapabilecek kişiler: Açık görüş zamanları.... Kapalı görüş yapabilecek kişiler Kapalı görüş zamanları... 13

14 (3) KURUM KURALLARI GENEL BİLGİLER Konu: Kurum kuralları Amaç: Ergenlere kurum içinde yapılması ve yapılmaması gerekenlerin öğretilmesi ve hatırlatılması. Temel mesaj: Bu kurumun kuralları UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün kurum içindeki kurallar hakkında konuşacağınızı belirtin ve aşağıdaki noktaları vurgulayın. Kuralların yaşanılan her yerde olduğunu ve düzeni sağlamak için konulduğunu belirtin. Amacınızın kuralları tartışmak değil hatırlatmak olduğunu belirtin. Kurum Kuralları Grup üyelerinden kurum içindeki kurallardan hangilerini hatırladıklarını düşünmelerini isteyin ve herkese teker teker sorarak yanıtlarını alın. Kurallar içinde hatırlamadıkları varsa kuruma kabul sırasında anlatılan kurallardan yararlanarak eksik kalan kuralları siz tamamlayın. Yanlış hatırlanan kural varsa bunları düzeltmeyi unutmayın. GRUP LİDERİNE NOT: Kurum kurallarından bahsederken mutlaka disiplin kuralları, disiplin cezaları ve ödüllerden de bahsetmeniz gereklidir. Bu konuyu tartışırken disiplin cezalarına itiraz hakları olduğunu da vurgulayarak bunun için infaz 14

15 hakimliğine dilekçe yazmaları gerektiğini söyleyin ve EK-A da verilen dilekçe örneğini odanın uygun bir yerine asarak sürekli orada kalmasını sağlayın. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. HATIRLATMA : Bir sonraki oturum için hazırlık yapmanız gerekmektedir. Lütfen oturumu önceden gözden geçiriniz. 15

16 EK-A Tarih...İNFAZ HAKİMLİĞİNE... kurumunda hükümlü / tutuklu olarak bulunmaktayım. Hakkımda verilen... disiplin cezasına itiraz ediyorum. Çünkü;... İtirazımın incelenerek, cezanın kaldırılmasını arz ederim. Adı Soyadı 16

17 (4) GÜNCEL OLAYLAR GENEL BİLGİLER Konu: Güncel olayların tartışılması Amaç: Günlük yaşamdan ve olaylardan uzak kalmamayı sağlamak, bir grup içinde tartışma kültürünü geliştirmek. Temel mesaj: Dışarıda yaşam devam ediyor. UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün güncel bir olayı tartışmak istediğinizi belirtin. Güncel Olayların Tartışılması Grup üyelerine hangi olayı tartışmak istediklerini sorun. Güncel olaydan kast ettiğimiz gündemde olan, gazetelerde veya televizyonda yer alan ekonomik, sosyal veya magazin içerikli bir haber veya olay olabilir. Eğer gruptan tartışmak için bir konu önerilmez veya önerilen konulardan biri üzerinde karar kılınamazsa grup lideri olarak siz bir konuyu öneri olarak getirin. GRUP LİDERİNE NOT: Bunun için önceden hazırlık yapmanızda yarar vardır. Seçeceğiniz konunun içeriğine dikkat etmeniz önemlidir. Politik veya dini içerikli konular grup içerisinde tartışmalara neden olabileceği için seçilmemelidir (farklı politik görüşler ya da farklı dini inançlar olabilir). Ayrıca şiddet içerikli olayları seçmemeniz de önemlidir. Seçilecek konu ile ilgili psiko-sosyal servise danışabilirsiniz. Seçilen olay veya haberi duyup duymadıklarını sorun. Eğer duymayanlar varsa, duyanlardan olayı özetlemesini isteyin. Yapılan özetin ardından siz de olayın ya da haberin ne olduğunu anlatın. Bu aşamada herhangi bir yorum yapmayın. 17

18 Seçilen olay veya haber hakkında grup üyelerinin görüşlerini sorun. Herkese söz hakkı vermeye özen gösterin. Doğru ya da yanlış herkesi konu üstünde konuşturun. Farklı fikirleri olanların neden farklı düşündüklerini sorun. GRUP LİDERİNE NOT: Bu tartışma sırasında çatışma çıkacak görüşlere dikkat edin, çatışma büyümeden konuyu değiştirin veya sözü bir başkasına verin. Konuştuklarınızın, ortaya atılan görüşlerin bir özetini yapın. GRUP LİDERİNE NOT: Eğer, tartışma kısa olduysa yeni bir olay veya haberi tartışma ortamına getirebilir aynı süreci bu yeni konu için de tekrarlayabilirsiniz. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 18

19 (5) HAYATIMIZDA DEĞİŞTİREBİLECEKLERİMİZ VE DEĞİŞTİREMEYECEKLERİMİZ GENEL BİLGİLER Konu: Hayatımızda değiştirebileceklerimiz ve değiştiremeyeceklerimiz Amaç: Ergenlere hayatlarında değiştirebilecekleri şeyleri değiştirme, değiştiremeyeceklerini ise kabul etme becerisi kazandırmak. Temel mesaj: Hayatımızda değiştiremeyeceğimiz şeyleri kabul etmeliyiz. UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün hayatımızda değiştirebileceğimiz şeyler hakkında konuşmak istediğinizi belirtin. Değiştirebileceklerimiz Her bir ergene hayatlarında neleri değiştirmek istediklerini sorun ve not alın. GRUP LİDERİNE NOT: Değiştirebilecek şeylerin somut olmasına özen gösterin. Örneğin, zengin ailenin çocuğu olmak, çok parası olmak gibi hayali konuşmaları engelleyin. Kendi hayatlarında okulu bitirmek, iyi bir iş sahibi olmak, madde kullanmayı bırakmak gibi değiştirebilecekleri şeyler üzerinde durun. Cevapları aldıktan sonra bu değişimi nelerin engelleyeceğini sorun ve tartışın. Değiştiremeyeceklerimiz Hayatlarında neleri değiştiremeyeceklerini herkese teker teker sorun. Cevapları aldıktan sonra Neden değiştiremeyeceğimiz üzerinde tartışın. Hayatımızda değiştiremeyeceğimiz 19

20 şeylerin değişmesini beklemenin insanları boş yere sinirlendirdiğini ve öfkelendiğini belirtin. Önemli olanın değiştiremeyeceğimiz şeyleri kabul etmek olduğunu mesajını verin. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 20

21 (6) DIŞARIDA BİZİ BEKLEYENLER GENEL BİLGİLER Konu: Dışarıda bizi bekleyenler Amaç: Ergenlere kurumlardan çıktıktan sonra onların nelerle karşılaşacağı konusunda farkındalık kazandırmak. Temel mesaj: Dışarıda bizi bekleyen olumsuzluklara hazır olmalıyız. UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün gelecek hakkında konuşmak istediğinizi belirtin. Dışarıda Bizi Bekleyenler Ergenlerden kurumlardan çıktıktan sonra onları nasıl bir yaşamın beklediğini düşünmelerini ve daha sonra grup ile paylaşmak üzere bunları not etmelerini isteyin. Herkesin düşünmesine yetecek kadar süre verin ve ardından bütün grup üyelerinden teker teker bunları grup ile paylaşmasını isteyin. GRUP LİDERİNE NOT: Bu uygulamada grup üyeleri düşünürken görsel bir yardımcı olarak ekte verilen resmi gösterebilirsiniz. Herkes onları bekleyen koşulları anlattıktan sonra. Bu koşulların onlar için tehlikeli olup olmadığını sorun. Herkese teker teker anlattırın ve olumsuz koşularla nasıl baş etmeyi planladıklarını tartışın. Bir Sonraki Oturuma Hazırlık Herkesin paylaşımı bittikten sonra bir sonraki Şarkım oturumu için grup üyelerinden sonraki toplantıya en sevdikleri şarkının sözlerini yazarak gelmelerini isteyin. Bu şarkının 21

22 onlar için ne ifade ettiğini anlatmalarını isteyeceğinizi, bir sonraki çalışmada bu sözleri yüksek sesle okuyacaklarını ve şarkının kendileri için önemini gruba anlatacaklarını belirtin. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 22

23 23

24 (7) ŞARKIM GENEL BİLGİLER Konu: Şarkım Amaç: Ergenlerin sevdikleri bir şarkının sözlerini paylaşmaları ve bu sözlerin kendi hayatlarındaki yerini Temel mesaj: Bu parça beni anlatıyor UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bir önceki oturumda da bahsettiğiniz gibi bu günkü çalışmada en sevdikleri şarkılar hakkında konuşacağınızı belirtin. Şarkıların Paylaşılması Grup üyelerinden en sevdikleri şarkının sözlerini grupla paylaşmalarını isteyin. Bunu yaparken üyelere isterlerse sadece sözleri okuyabilecekleri gibi şarkıyı melodisi ile beraber de söyleyebileceklerini iletin. GRUP LİDERİNE NOT: Çocuk Eğitimevleri ve gerekli donanıma sahip diğer kurumlarda bu uygulama çocuklara şarkıların dinletilmesi şeklinde de yapılabilir. Uygulama bu şekilde yapıldığında isteyen bütün grup üyelerinin şarkılarının dinletilmesine dikkat etmek önemlidir. Ancak şarkıların hepsi dinletildiğinde çok fazla zaman alabileceğinden sadece bir bölümü de dinlenebilir. Her bir ergen sevdiği şarkı sözlerini grup içinde anlattıktan sonra aşağıdaki soruları sorun. Neden bu şarkıyı seçtin? Sence bu şarkının vermek istediği mesaj nedir? 24

25 Bu şarkı sana nasıl hissettiriyor? Bu şarkı senin için neden önemli? Yeni Şarkı Paylaşımı Bütün grup üyelerini şarkısını paylaştıktan ve yukarıdaki soruları cevapladıktan sonra şimdi paylaşacağınız şarkının kendilerine ne hissettirdiğini düşünmelerini söyleyerek aşağıda yer alan şarkılardan birinin sözlerini grupla paylaşın (çocuk eğitimevleri ve gerekli olanaklara sahip kurumlar da şarkının dinletilmesi daha etkili bir uygulama sağlayacaktır) ve ardından oturumu sonlandırın.. Dinletilebilecek Şarkıların Listesi : - Hayat bayram olsa (Şenay) Arkadaş (Melike Demirağ) Ah Kalbim (Cici Kızlar) Neler oluyor hayatta (Beyaz Kelebekler) Yarınlar bizim (Ali Rıza Binboğa) Düşler sokağı (Ezginin Günlüğü) Ali desidero (MFÖ) Bütün kızlar toplandık (Nil Karaibrahimgil) (kızlar için) Bi fotoğraf çekinebilir miyiz (Mirkelam) Elbette (Candan Erçetin) Düştüysek Kalkarız (Yonca Lodi) Silbaştan (Şebnem Ferah) Arayıp Sormasan da (MFÖ) Bu Gün Bayram (Barış Manço) Çocuklar İnanın (Edip Akbayram) Hoşgör Sen (Ajda Pekkan) Tükenme (Suavi) GRUP LİDERİNE NOT: Liste dışındaki güncel şarkıların dinletilmesi konusunda psikososyal servisten onay alınmalıdır. Burada grup liderinin şarkı dinletmesindeki amaç çocukların olumlu mesajlar içeren bir şarkı dinlemesi ve üzerinde düşünmesidir. Ayrıca oturumun olumlu mesaj içeren bir şarkı ile bitirilmesi grup üyelerinin daha olumlu duygular ile grup etkinliğinden ayrılmalarını sağlayacaktır. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 25

26 (8) KİŞİSEL ALAN TEMİZLİĞİ GENEL BİLGİLER Konu: Beden ve oda temizliği Amaç: Ergenlere beden ve oda temizliğinin önemini ve yararlarını anlatmak, bedenin farklı bölgelerinin temizliğinin nasıl ve hangi sıklıkta yapılacağını öğreterek temizlik alışkanlıkları kazandırmak. Temel mesaj: Temizlik sağlığımız için gereklidir. UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün kişisel alan temizliği hakkında konuşacağınızı belirtin. Temizliğin Önemi Temizliğin niçin gerekli olduğun sorun ve paylaşımlardan sonra aşağıdaki bilgileri gruba aktarın. İnsanın temizliği niçin gereklidir: Sağlığımızı korur. Hastalıkları önler. İnsana güven ve mutluluk verir. İnsanlarla ilişkiler daha yakın olur. Örneğin, ter ve ayak kokusu insanları uzaklaştırır. Ergenlere kendi temizlikleri için neler yaptıklarını ve nelere dikkat ettiklerini Cevapları aldıktan sonra aşağıdaki şekilde konuya devam edin. sorun. 26

27 Tüm bu söylediklerinizin yanında temizlik vücudumuzun, giysilerimizin, yatağımızın, kullandığımız eşyaların, yaşadığımız ve bulunduğumuz ortamların temiz olması anlamına geliyor. El ve Tırnak Temizliği El ve tırnak bakımının önemini anlatmak için önce aşağıdaki soruyu sorun. Bir düşünün bakalım bütün gün boyunca ellerinizle neler yapıyorsunuz? Grup üyelerinden cevapları aldıktan sonra el ve tırnak bakımının ne olduğunu, önemini ve nasıl yapıldığını anlatın. GRUP LİDERİNE NOT: Bu uygulamaları koğuş içerisinde uygun bir lavaboyu kullanarak uygulamalı olarak göstermeniz de fayda vardır. GRUP LİDERİNE NOT: İkinci bir yol olarak ise oturum sonunda EK-A da verilen resmi yardımcı materyal olarak kullanabilirsiniz. Ellerimiz sürekli mikroplarla iç içedir. O yüzden gün boyunca sık sık sabunla yıkanması gerekir. Sabunu iyice köpürterek bileğe kadar elin tümünü ve parmak aralarını en az 2 dakika yıkamalıyız. Yani şöyle (siz gösterin), hadi siz de yapın. Grup üyeleri ellerini yıkıyormuş gibi gerekli hareketleri yaptıktan sonra ellerin özellikle ne zamanlarda yıkanması gerektiğini anlatın : Ellerimizi ne zamanlar yıkamalıyız? sabah yataktan kalkınca, tuvaletten sonra, yemek hazırlamadan önce, yemeklerden önce ve sonra (yoksa mikrop yutarız) diş, yüz, göz temizliği yapmadan önce, kirli, tozlu bir işi tamamladıktan sonra, dışarıdan kaldığın yere geldiğinde, hasta olan birinin yanından geldiğinde. Tırnaklarımız çok çabuk mikrop kapar, sık sık kesmeli ve tırnak yememeli, koparmamalıyız. GRUP LİDERİNE NOT: Tırnak kesimi ile ilgili olarak da el yıkama uygulamasına benzer olarak grup içerisinde uygulamalı olarak tırnakların nasıl kesileceğini gösterebilirsiniz. Yüz ve Göz Temizliği Yüz ve göz temizliğinin nasıl yapıldığını anlatın. Gece boyunca terleriz ve gözlerimiz çapaklanır. Vücudumuzun nefes alması ve dünyayı daha iyi görmek için sabah kalktığımızda ilk iş olarak yüzümüzü, boynumuzu, gözlerimizi bol su ve sabunla yıkamamız gerekir. 27

28 Kulak ve Burun Temizliği Konuya giriş yapmak için önce bu temizliği yapıp yapmadıklarını sorun. Ardından kulak ve burun temizliğini anlatın. Kulak temizliğinde dikkat etmemiz gereken şeyler vardır. Bunlar : Kulak kepçesinde çok kir birikir ve kulaklarımız tıkanır, bir parça pamuk kullanarak 2-3 günde bir kulaklarımızı temizlemeliyiz. Kulak temizlenirken sadece kulak kepçesinin içi temizlenmeli kulağın içine bir şey sokulmamalıdır. Kulaklarına kürdan, kulak çubuğu gibi sert cisimler sokmamalıyız. Kulak zarı yırtılabilir. Özellikle banyo sonrasında kulak kepçesinin yine bir pamuk yardımıyla ıslaklığının alınmasında fayda vardır. Burun temizliğinde ise şunlara dikkat etmeliyiz: Burnumuzu lavaboda suyla temizlemeliyiz. Diş Bakımı Diş bakımını konusuna geçin ancak öncelikle diş sağlığıyla ilgili neler bildiklerini sorun. Dişlerimiz, sağlığımız için çok önemli. Peki diş sağlığımız için neler yapmamız gerekiyor? Cevapları aldıktan sonra ağız ve diş bakımı için neler yapılması gerektiğini ve dişlerin nasıl fırçalanması gerektiğini anlatın. GRUP LİDERİNE NOT: Dişlerin nasıl fırçalandığını daha iyi anlatmak için EK-B de yer alan görseli yardımcı olarak kullanabilirsiniz. Dişler günde iki kere olmak üzere en az iki dakika süreyle fırçalanmalıdır. Diş fırçası her yüzeye en az beş defa sürülmelidir. Aksi halde mikroorganizmalar ağzımızda kalarak bakteri üretir. Bunun dışında dişlerimiz sağlığı için dikkat etmemiz gereken bazı şeyler vardır. Bunlar : Aşırı tatlı ve asitli yiyecekler az yenmeli, Ağza kürdan, cam gibi sert cisimler sokulmamalı. Sigara, ilaç ve madde kullanımı dişlerin rengini değiştirir ve sağlığı bozar. Dişlerimiz ağrımaya başlayınca, oyuklar, iltihaplar oluşunca, ağız kokusu, dişetlerinde kanama olmaya başlayınca mutlaka bir doktora gitmek gerekir. GRUP LİDERİNE NOT: Konuyu aktardıktan sonra imkanınız varsa grup üyelerinden bir iki tanesinden dişlerini fırçalamasını isteyebilirsiniz. Ayak Temizliği 28

29 Ayak temizliğini anlatın. Ayaklarda bakteriler çok çabuk ürer, mantar gibi hastalıklar olur. Ayrıca ter ve koku oluşur. Bu yüzden her gün yıkamak ve iyice kurulamak gerek. Çoraplar sık sık değiştirilmeli, başka birinin ayakkabılarını veya çoraplarını giymek sağlıksızdır. Tuvalet Bakımı Tuvalet bakımını anlatın. Her tuvaletten sonra vücudumuzun bu bölgelerini bol suyla yıkamalıyız, böylece mikropların oluşmasını engellemiş oluruz.tuvaletten sonra mutlaka ellerimizi yıkamalıyız.tuvalet ihtiyacını ertelememeliyiz, çünkü bu sağlığı bozar. GRUP LİDERİNE NOT: Bu bölümde üreme organlarının temizliğine de değinmeniz de fayda vardır. Genel Vücut Temizliği Genel vücut temizliğinin önemini vurgulayın ve aşağıdaki bilgileri paylaşın. Bölgesel temizlikler dışında genel olarak tüm vücudumuzun temizliğini düzenli olarak yapmamız önemlidir. Örneğin banyo yapmak için sadece kirlenmeyi beklememek en azından haftada 2-3 kere banyo yapmak sağlığımız açısından önemlidir. Banyo yaparken bol sabun/duş jeli kullanmalıyız. Vücutta Oluşan Yaraların Bakımı Vücutta oluşan yaraların bakımının nasıl yapılacağını anlatın. Pek çok nedenle vücudumuzda yaralar oluşabilir. Yaraların iyileşmesi ve sağlığımızı korumamız için; belli bir süre hava almasını sağlayacak şekilde yaraların üstünü kapatmalı, pansumanları düzenli yapmalı, yarayla oynamamalıyız. Yoksa mikroplar ürer ve bu da yaraları daha da büyütür. Kişisel Malzemelerin Temizliği Kişisel malzemelerini diğer kişilerle paylaşıp paylaşmadıklarını sorun ve daha sonra paylaşmanın risklerini anlatın. İç çamaşır, havlu, tarak, jilet ve terlik gibi malzemeleri arkadaşlarınla paylaşır mısınız? Bu eşyaları arkadaşlarınızla paylaşmanız çoğu zaman tehlikeli olabilir. Mantar gibi birtakım hastalıklar bulaşabilir, bit geçebilir. 29

30 Bunlara ek olarak dolaplarımızı ve kıyafetlerinizi düzenli tutmalı, kıyafetlerimizi sık sık yıkamalısınız. Özellikle ergenlik döneminde daha çok terlenebileceğinden bu dönemde kıyafetlerin sık yıkanması hijyenik açıdan önemlidir. Kişisel Alan Temizliği Kişisel alan temizliğinin yani odalarının ve toplu olarak yaşadıkları alanın temizliği için neler yaptıklarını sorun. Cevapları aldıktan sonra mutlaka yapılması gereken şeyleri anlatın. Yaşadığımız yeri de temiz tutmamız en az kişisel temizliğimiz kadar önemlidir. Bunun için yapmamız gerekenler ise şunlardır: Yaşadığımız yerlerdeki mobilya ve eşyaların sık sık tozunu almalıyız. Yerleri gerekli temizlik maddelerini kullanarak silmeliyiz. Ortak kullandığımız alanları kirletmemeye dikkat etmeliyiz. Yediğimiz, içtiğimiz şeylerin arta kalan çöplerini mutlaka çöp kutusuna atmalıyız. Kullandığımız lavabo ve tuvaletleri sık sık temizlik malzemeleri ile temizlemeliyiz. Bulaşıkları kirli bırakmamalı, düzenli olarak yıkamalıyız. Sabah kalktıktan sonra yatağımızı toplamalı ve odamızı havalandırmalıyız. Nevresimlerimizi sık sık değiştirmeli ya da yıkamalıyız. Bütün bunlara dikkat etmezsek çevremizde mikropların yaşamasına izin vermiş oluruz. Genel olarak neler öğrendiklerini sorun ve anlatılanları uygulamanın zor olmadığını kolayca uygulayabileceklerini vurgulayın. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 30

31 EK-A : El Temizliği Görseli 31

32 EK-B : Diş Fırçalama Görseli 32

33 33

34 (9) ACİL DURUM PLANIM GENEL BİLGİLER Konu: Acil durum planım Amaç: Gruba alınan ergenlere kurumdan çıktıktan sonra karşılaşacakları sıkıntılarda alacakları önlemleri öğretmek. Temel mesaj: Acele etme-panik olma Materyaller: Boş kağıt ve kalemler UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün acil durum planı hakkında konuşacağınızı belirtin. Acil Durumların Belirlenmesi Gruptaki her çocuğa boş bir kağıt verin. Ergenlere tahliye olduktan sonra sıkıntı yaşayabileceğini düşündükleri üç durumu yazmalarını isteyin. 1. Durum: 2. Durum: 3. Durum: 34

35 Acil Durum Planları Grup üyeleri karşılaşacak sorunlarını yazdıktan sonra şimdi karşılaşacakları bu üç durumun her biri için iki farklı plan yapmalarını söyleyin. Bu planları sorun yaşayacağı olaylarla ilgi başa çıkmasını ve güvende olmasını sağlayacak planlar olması gerektiğini vurgulayın. GRUP LİDERİNE NOT: Örnek durum ve çözüm yolları EK-A: Grup Lideri İçin Örnek Çözümler ekinde verilmiştir. Çalışmayı yaparken buradan yararlanabilirsiniz. Herkesin yanıtlarını grup içinde teker teker paylaşmasını sağlayın ve bulunan çözüm yollarını grup ile beraber tartışın. GRUP LİDERİNE NOT: Çözüm yolu bulmakta sıkıntı yaşayan grup üyelerini konuyu daha ayrıntılı tartışmak için psiko-sosyal servise yönlendirebilirsiniz. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 35

36 EK-A : Grup Lideri İçin Örnek Çözümler DURUM : Çıktıktan sonra artık madde kullanmak istemiyorum ama çevremde herkes kullanıyor. ÇÖZÜM YOLLARI : Çıktıktan sonra ergenin çevresini değiştirmesi bu duruma en uygun çözüm olacaktır. Ancak bu mümkün değilse hayır deme becerilerini geliştirmesi, bir uzmandan madde kullanımına ilişkin yardım alması gibi yollar da önerilebilecek çözüm yollarıdır. DURUM : Buradan çıktıktan sonra kimse bana iş vermez, işsiz kalacağım. ÇÖZÜM YOLLARI : Eski hükümlü çalıştıran iş yerlerine başvurmak, çeşitli dernek ve STK lardan bu konuda destek almak, iş ve meslek kurslarına giderek kendini geliştirmek DURUM : Cezaevinden çıktıktan sonra kalacak yerim yok ÇÖZÜM YOLLARI : Yurtta kalıyorsa tekrar orası ile bağlantıya geçmek, çeşitli dernek ve STK lardan bu konuda destek almak, çocuk koruma kanunundan yararlanmak üzere ilgili baroya başvurmak DURUM : Burada olduğum süre boyunca eğitimim yarım kaldı ama ben okula devam etmek istiyorum. ÇÖZÜM YOLLARI : Açık lise gibi alternatif yollar ile ilgili kurum öğretmeni ile bağlantıya geçmek, kurumda yürütülen destekleyici kurslara devam etmek 36

37 (10) AİLE İLİŞKİLERİ GENEL BİLGİLER Konu: Aile ilişkileri Amaç: Ergenlere ailelerini değiştiremeyeceklerini belirterek, onları olduğu gibi kabul etme becerisi kazandırmak. Temel mesaj: Ailemizi olduğu gibi kabul etmeliyiz. UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün aileler hakkında konuşmak istediğinizi belirtin. Ailelerin Özellikleri Grup üyelerine kendi ya da çevrelerindeki ailelerin beğendikleri ve beğenmedikleri özellikleri düşünmelerini söyleyin. Ardından bu özelliklerin neler olduğunu sorarak tahtaya bunları not edin. Tahtaya yazmış olduğunuz özellikler kendi ailelerinde olsaydı hangilerini değiştirmek isterlerdi diye sorun. Ailemizde Değiştiremeyeceklerimiz Cevapları aldıktan sonra aşağıdaki hikayeyi gruba okuyarak verilen sorular yardımıyla ailelerde hangi özelliklerin değiştirilemeyeceğini tartışın. 14 yaşındaki Fuat ın babasının düzenli bir işi ve geliri yoktur annesi ise evlere temizliğe giderek para kazanmaktadır. Fuat ın en küçüğü doğuştan zeka geriliği olan 2 kardeşi daha vardır. Ayrıca alkol kullanan babası ile Fuat sık sık tartışmakta annesi ve kardeşleri olmasa 37

38 evi terk etmeyi bile düşünmektedir. Oturdukları semti hiç sevmeyen Fuat hep başka, lüks bir yerde yaşamayı hayal etmektedir. Aşağıda verilen soruları sorarak ergenlere ailelerinde hoşlanmadıkları özellikler olabileceğini ancak bunların hepsini değiştirmenin mümkün olmadığını, değiştiremeyecekleri şeylere kızmalarının, öfkelenmelerinin ve bunlar nedeniyle hayal kırıklığına uğramalarının yalnızca kendi hayatlarına zarar verdiğini ve ailelerini olduğu gibi kabul ettikleri takdirde bu olumsuz duyguları da daha az yaşayacaklarını anlatın. Sorular : - Sizce bu hikayede Fuat ailesi ile ilgili neleri nasıl değiştirebilirdi? - Sizce bu hikayede Fuat ailesiyle ilgili neleri değiştiremez? Peki bunlar için ne yapmalı? Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 38

39 (11) TAHLİYE SONRASI NE YAPMAK İSTİYORUM GENEL BİLGİLER Konu: Tahliye sonrası Amaç: Ergenlerin kurumdan tahliye oldukları zaman neler yapacaklarının konuşulması ve yapacaklarını engelleyecek etmenlerin belirlenmesi. Temel mesaj: Dışarıda bizi bekleyen engeller nelerdir. UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün tahliye sonrası ve gelecek hakkında konuşmak istediğinizi belirtin. Tahliye Sonrasında Yapmak İstediklerinin Tartışılması Ergenlere tahliye sonrasında neler yapmak istediklerini teker, teker sorun ve söylediklerini tahtaya yazın. GRUP LİDERİNE NOT: Bu noktada ergenler tahliye sonrasında hasmını öldürmek, madde kullanımına devam etmek gibi olumsuz ya da zararlı olabilecek planlardan bahsedebilirler. Böyle bir durumda nötr kalmak ve planın zararlarını kabul ettirmeye çalışmamak önemlidir. Bunun yerine olumlu örnekler üzerinden gitmek de fayda olacaktır. Çalışmanın sonunda ise bu çocuklar hakkında psiko-sosyal servise bilgi vermeniz önemlidir. Herkes yapmak istediklerini anlattıktan sonra. Bunları gerçekleştirmek için nelerin onları engelleyeceğini sorun. Herkese teker, teker anlattırın. Bu engelleri nasıl aşmayı planladıklarını sorun ve tartışın. 39

40 Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. GRUP LİDERİNE NOT: Oturumun sonunda özellikle dikkatinizi çeken, bir sorunun varlığına işaret eden planları olan ergenler hakkında psiko-sosyal servise bilgi vermeniz önemlidir. 40

41 (12) GELECEKTE OLMAK İSTEDİĞİM KİŞİ GENEL BİLGİLER Konu: Gelecekte olmak istediğim kişi Amaç: Ergenlerin kendilerine kişisel hedefler koymaları için teşvik etmek ve duygusal sağlığın önemini vurgulamak. Temel mesaj: Gelecekte bir gün gelecek UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün gelecek hakkında konuşmak isteğinizi söyleyin. Gelecekte Olmak İstedikleri Kişinin Özellikleri Grup üyelerine gelecekte kendilerinde ne tür değişiklilerin olmasını istediklerini sorun ve hangi kişilik özelliklerine sahip olmak istediklerini anlatmalarını isteyin. GRUP LİDERİNE NOT: Kişilik özelliklerini söylemekte zorlanırlarsa mutlu, kendine güveni olan, olgun, başarılı, dürüst, madde kullanmayan, istikrarlı gibi özellikleri örnek olarak verebilirsiniz. Daha sonra bu kişiye nasıl dönüşebileceklerini tartışın. Bunun için EK-A da yer alan Gelecekte olmak istediğim kişi alıştırma kağıdı nı dağıtın ve doldurmalarını isteyin. Kurumdan Çıktıktan Sonra Nasıl Bir Hayat Tasarladıklarının Tartışılması Gruptakilerin her birinin kurumdan çıktıktan sonra nasıl bir hayat tasarladıklarını ayrıntılı anlatmalarını isteyin. Onlar anlatırken aşağıdaki ve duruma uygun olan benzer sorularla onları yönlendirin : 41

42 sorumluluk almadan yaşamak mı istiyor? çıktıktan sonra ailesindeki alkol kullanım sorununun hayatını engellemesine izin verecek mi? okumaya devam etmek istiyor mu? iş bulup çalışmak istiyor mu? madde kullanmaya devam etmeyi düşünüyor mu? Grup üyelerinin bu sorulara verdiği cevapları teker teker grup içinde tartışın ve her üyenin hedeflediği olumlu davranış ve hayat tarzına nasıl ulaşabileceğini grupla birlikte tartışın. NOT : Grup üyeleri herhangi bir öneride bulunmuyor, katılımcı olmuyor ve önerileri sizden bekliyorsa, cevap vermek yerine her üyeye bireysel olarak ne önerebileceğini sorup yardım etmeye teşvik edin. Bütün grup üyeleri paylaşımda bulunduktan sonra kapanış aşamasına geçin. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 42

43 Ek A : Gelecekte Olmak İstediğim Kişi Alıştırma Kağıdı Gelecekte olmak istediğim kişi Şu anda olduğunuz kişinin 8 özelliğini yazın (ne yaptığınız değil, kim olduğunuz; örneğin içe kapanık bir insanım, kafam çok karışık, gülmeyi çok severim, insanların sorunlarıyla ilgilenmeyi çok severim gibi) Cezaevinden/ Eğitimevinden çıktıktan sonra ve gelecekte nasıl bir insan olmak istediğinizi düşünün, olmak istediğiniz insanın 8 özelliğini yazın. (daha dışa dönük olmak istiyorum, maddeden uzak kalmak istiyorum, ailemdeki sorunların hayatımı engellemesine izin vermek istemiyorum gibi.)

44 (13) ERGENLİK DÖNEMİ GENEL BİLGİLER Konu: Ergenlik dönemi Amaç: Ergenlik dönemi hakkında bilgilendirmek Temel mesaj: Ergenlik döneminde vücudumuzda ve yaşamınızda değişiklikler olur. UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün ergenlik dönemi hakkında konuşacağınızı belirtin. Ergenlik Dönemi Ergenlikle ilgili neler bildiklerini sorun ve sonra erkek ve kızlar arasındaki farkı vurgulayarak ergenlik dönemi hakkında aşağıdaki bilgileri verin. Ergenlik dönemi yaşlarında başlayıp yirmili yaşların başlangıcına kadar süren, hızlı bedensel, ruhsal, sosyal değişikliklerin olduğu dönemin genel adıdır. Bu dönem çocukluktan çıkıp, yetişkinliğe adım atmak için gerekli beceri, bilgi ve tutumların kazanıldığı bir geçiş dönemidir. Ergenlik dönemindeki bedensel değişiklikler erkeklerde ortalama yaşları arasında olurken kızlar bu döneme biraz daha erken girerler. Ergenlik Döneminde Yaşanan Değişimler Ergenlik döneminde yaşanan değişikliklerin neler olduğunu bilip bilmedikleri sorun. Gelen cevapları dinledikten sonra aşağıdaki bilgileri aktarın. Ergenlik döneminde bir takım değişikler olur: 44

45 Ergenliğin başlangıcında vücutta bir takım değişiklikler olur. Bunlardan biri hormonlarda meydana gelen değişikliklerdir. Büyüme hormonu fiziksel büyümeyi hızlandırır. Cinsel organlarda da büyüme görülür. Beden biçimleri şekillenir. Bedenin çeşitli bölgelerinde kıllanmalar başlar, ter bezleri faaliyetlerini arttırır, erkeklerde ses kalınlaşır. Ergenlik dönemini herkesin yaşadığını ve bireysel farlılıkların normal olduğunu aşağıdaki şekilde vurgulayın. Ergenlik dönemine girme yaşı, bireyden bireye değişir. Erken veya geç büyüme, az ya da çok gelişkin olma gençleri daha iyi ya da daha kötü yapmaz. Herkeste gelişim farklı olur bu doğaldır. Ergenlik Döneminde Kimlik Oluşumu ve Arkadaşlar Ergenlik döneminde gençler için nelerin önem taşıdığını sorun ve tartışın. Ardından aşağıdaki açıklamayı yapın. Ergenlik döneminde bağımsız olma ve kendi kimliğini oluşturma önem kazanır. Kendine özgü yeni bir dünya kurmaya çalışan ergenin, dayanabileceği en önemli güven kaynağı arkadaşlıktır. Bu yaşlarda yaşıtların çocuk üzerinde etkisi en az aile kadardır. Bir gruba ait olma sosyal gelişme için oldukça önemli bir duygudur. Ergenlik Döneminde Yaşanan Zorluklar Ergenlik döneminde karşılaşılan zorlukları anlatarak devam edin. Ergenlik döneminde karamsarlık, huzursuzluk ve iç sıkıntısı gibi hoşa gitmeyen duygular yoğun bir şekilde yaşanarak kişiyi bunaltabilir. Bu doğaldır ve geçicidir. Anlaşılmadığını düşünmek bu dönemin en belirgin sorunlarındandır. Arkadaşlar dışında onu kimsenin anlamadığı düşüncesi yaygındır. Bu dönemle beraber gelen yeni ses tonuna, ifade tarzına ve değişen vücuda uyum sağlamakta zorlanıla bilinir. Bunlar doğaldır ve geçicidir. Ergenlik Dönemi Özellikleri Ergenlik döneminde görülen özellikleri teker teker sıralayın bunların onlar için de doğru olup olmadığını düşünmelerini isteyin. Ardından bunların bu dönemde doğal olduğunu yeniden vurgulayın. GRUP LİDERİNE NOT: Bu konuyu anlatırken EK-A da verilen resimden faydalanabilirsiniz. Resim ergenlik döneminin zorluklarına vurgu yapmaktadır. Kimlik oluşumu için çaba sarf etme, 45

46 Kendi bedenine ve duygularına yabancı olma, Kendini beceriksiz, sakar hissetme, Kendine odaklanma, yüksek beklentiler ve zayıf kendilik değeri arasında değişim gösterme, İlgilerini ve giyim tarzını arkadaş grubuna göre ayarlama, Değişken ruh hali, Kendini ifade etme becerisinde gelişme, Anne-babanın mükemmel olmadığını görme ve onların hatalarını dile getirme, Anne-babaya karşı olan duygularını daha az göstermeye başlama, Zaman zaman kabalaşma Çoğu zaman ailesinin, kendisinin bağımsızlaşmasını engellediğine inanma, Özellikle sıkıntılı olduğu zamanlarda çocukça davranışlar sergileme, Utangaçlık, çekingenlik ve kendine güvensizlik, Kızlarda erkeklere oranla daha erken gelişim, Karşı cinse ilgide artma, Kendinde ve başkalarında fiziksel görünüme önem verme, Duygularda hızlı değişim, Normal olamama ve beğenilmeme endişesi taşıma. Bugün neler öğrendikleri sorun. Hatırlamadıkları varsa tekrarlayın, yanlış bilgileri düzeltin. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 46

47 EK-A 47

48 (14) KENDİNE ZARAR VERME DAVRANIŞI GENEL BİLGİLER Konu: Kendine zarar verme davranışı Amaç: Ergenleri kendine zarar verme davranışı hakkında bilgilendirmek ve kendilerini kontrol etmelerini sağlamak. Temel mesaj: Keserek kendine zarar veriyorsun. UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. GRUP LİDERİNE NOT: Bu oturum boyunca grup liderinin söylemlerinde nötr olması özellikle önemlidir. Grup üyeleri kendine zarar verme davranışına dair anılarını paylaşmak isteyebilir ya da bu davranışı olumlu gösterecek söylemlerde bulunabilir. Bunlar karşısında grup liderinin nötr kalması, ergenle davranışın doğru ya da yanlış olup olmadığını hakkında tartışmaya girmemesi önemlidir. Böyle bir tartışma ergenin konuya karşı direnç geliştirmesine neden olabilir. Nötr kalınması ise grup üyelerinin yargılanmadıklarını fark etmelerini sağlayacak böylece muhtemel bir dirence engel olarak istenen mesajı daha etkin bir şekilde almalarını sağlayacaktır. Nötr kalmak için ergen paylaşımda bulunurken yap ya da yapma gibi ifadelerden kaçınmanız gerekmektedir. Burada dikkat etmeniz gereken önemli bir nokta da yargılamamaya çalışırken destekleyici de olmamaya dikkat etmenizdir. Açılış Bugün kendine zarar verme davranışı hakkında konuşacağınızı belirtin Kendine Zarar Verme Davranışının Açıklanması Konuya aşağıdaki şekilde giriş yapın. 48

49 Bugün kendine zarar verme davranışından söz edeceğiz. Bazen yaşadığımız olaylar nedeniyle çok zor durumda kalabilir, öfkemizi kontrol edemeyebilir ve kendimize zarar verebiliriz. Bunlar neler olabilir? Gruptan gelen cevapları dinledikten sonra kendine zarar verme davranışlarının neler olduğunu anlatın: Vücudunu kesmek Vücudunu yakmak Yaraların iyileşmesine izin vermemek (kabukları soymak, kaşımak) Kafa vurmak Duvara yumrukla vurmak Eşyalara zarar vermek GRUP LİDERİNE NOT: Her türlü kendini yaralayıcı davranış esasen bir kendine zarar verme davranışıdır. Vücut dokusunun kasıtlı bir şekilde doku hasarıyla sonuçlanan yıkımı ya da bozulmasıdır. Kendine Zarar Verme Davranışının Ortaya Çıktığı Durumlar Gruba hangi tür durumlarda kendilerine zarar verme davranışının ortaya çıktığını sorun ve tartışın. GRUP LİDERİNE NOT: Kendine zarar verme davranışının altında yatan motivasyonlar kişiden kişiye değişmekle beraber daha çok bireyin kendine acı veren duyguları hafifletmek ve gerilimi azaltmak istemesi ile ortaya çıkar. Dolayısıyla ergenlerin kendine zarar verdikleri zamanlar arasında yer alabilecek durumlar şunlardır : Geçmişte yaşadıkları kötü olaylar ya da kendilerine zarar veren kişiler akıllarına geldiğinde Boşluk hissi yaşadıklarında ve yaşadıklarını hissetmek istediklerinde Acıdan kurtulup yaşamak istediklerinde Kontrolün kendilerinde olduğunu hissetmek istediklerinde Öfkelendiklerinde İncindiklerinde Kendilerini ya da başkalarını cezalandırmak istediklerinde Canları sıkıldığında Arkadaşları kendilerine zarar verirken onlara katılmak istediklerinde Çözülemeyen sorunlar ile karşılaştıklarında İsteklerinin anlaşılmasını istediklerinde Anlaşılmadıklarını hissettiklerinde EK BİLGİ : Kendine zarar verme ile ilgili bilinmesi gereken önemli bir nokta da özellikle cezaevi, yurtlar gibi toplu yaşamın olduğu yerlerde bir kişinin kendine zarar verme davranışında bulunmasının ortamda bulunan diğerleri tarafından davranışın taklit edilmesine yol açabiliyor olduğudur. Özellikle ergen gruplarında grupla özdeşleşmek ve kendini kanıtlamak için kendine zarar verme davranışı gösteren ergenler olabilmektedir. 49

50 Risk Faktörleri ve Başa Çıkma Yollarının Tartışılması Genel olarak en çok hangi durumların risk faktörü taşıdığını, yani hangi durumlarda kişinin kendini kontrol etmekte zorlandığını ve kendine zarar verdiğini sorun. Risk etkenleri ile başa çıkma yolları üzerinde grupla tartışın. En çok hangi durumlarda insanlar kendilerine zarar verebilirler? Bunu engellemek için sizce neler yapılması gerekir? Gruba harekete geçmeden önce yapabileceği olası davranışlar üzerinde durun. Dur Düşün Dinle Plan Yap Harekete Geç stratejisini öğretin. Trafik lambası örneğini anlatın. Sonra bunu anahtar kelime olarak da nitelendirmelerini sağlayın, böylece kişi için riskli olarak tanımladığınız olaylar karşısında kendi kendine trafik lambası demesini sağlayın. Bu, kişi için bir hatırlatıcı görevi görecek ve harekete geçmeden önce durup, düşünüp plan yapmasına yardım edecektir. Trafik lambası örneğini aşağıdaki gibi gruba aktarın. Trafik lambalarını düşünün. Kırmızı, sarı ve yeşil ışık ne anlama geliyor? Evet, sizin de dediğiniz gibi kırmızı ışık dur, sarı ışık harekete hazırlan ve yeşil ışık da geç anlamına geliyor. Kendimize ya da çevremize zarar verme isteği geldiği zaman siz de böyle yapabilirsiniz, yani dur, düşün ve harekete geç taktiğini uygulayabilirsiniz. Kesme isteğini uyandıran olaylar karşısında kesmeden önce durup, düşünüp, kendinizi dinleyerek ve plan yaparak harekete geçebilirsiniz. Böylece kendinize daha az zarar vererek bu sıkıntılarla nasıl baş edebileceğinizi öğrenebilirsiniz. Sıkıntılı olaylarla karşılaştığınızda trafik lambası diyerek ne yapmamız gerektiğini hatırlayabiliriz. Örnek vererek insanın kendine nasıl zarar verdiğini anlamalarına yardımcı olun. Ahmet Ali ye onu kızdıracak bir davranışta bulunuyor. Ali de Ahmet e bir şey diyemediği için öfkeleniyor. Ahmet in yaptıklarını düşündükçe öfkeleniyor ve sinirleniyor. Ahmet ters bir şey yapar diye ona öfkesini gösteremiyor ve gösteremediği için de öfkesi daha da artıyor. Ali öfkesini engelleyemeyerek kendini kesiyor. Böylece öfkesini üzerinden attığını düşüyor ve rahatlıyor. Kendini keserek kendine zarar verdiğinin farkına varmıyor. Ahmet e bir şey söylemediği içinde Ahmet in davranışları Ali ye karşı değişmiyor. Bu hikayede Ali nin kendini kesmek yerine başka neler yapabileceğini trafik lambası örneğine vurgu yaparak grupla beraber tartışın. Öğrendiklerini tekrar etmelerini isteyin ve aşağıdaki mesajı vererek çalışmayı sonlandırın. 50

51 Kendinizi kestiğimiz sürece sadece kendinize zarar veriyorsunuz. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 51

52 (15) DÜŞÜNMEDEN HAREKET ETME! GENEL BİLGİLER Konu: Dürtü kontrolü Amaç: Dürtülerini kontrol etmekte zorlanan ergenlerde kontrol becerisini geliştirmek Temel mesaj: Düşünmeden verdiğimiz tepkiler çoğu zaman bize zarar verir. UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün düşünmeden hareket etmek hakkında konuşmak istediğinizi söyleyin. Dürtüsel Davranışların Açıklanması Düşünmeden hareket etmek derken neyi kast ettiğinizi aşağıdaki şekilde açıklayın. Bazı insanlar, düşünmeden davranırlar, olaylar karşısında ani tepkiler verirler. Örneğin; İnsanlar ile konuşurken veya sıra beklerken sabırsızdırlar, Kendilerini sinirlendiren şeyler ya da olumsuz duygular hissettikleri olaylar karşısında kendilerini kontrol edemeyip ani tepkiler verirler; insanlara saldırırlar, küfür edeler, kendilerini keserler, uyuşturucu maddeleri kullanırlar, çevreye ve kendilerine zarar verirler. Ergenlere benzer şeyler yaşayıp yaşamadıklarını, kontrollerini kaybettikleri olaylar karşısında ne tür tepkiler verdiklerini sorun ve tartışın. 52

53 Düşünmeden Hareket Etmenin Uzun Vadeli Sonuçları Cevapları aldıktan sonra gruba aşağıdaki soruları sorarak bu tarz davranışların uzun vadedeki olumsuz etkilerini vurgulayın. Ani verdiğiniz bu tepkilerin ne gibi zararları oldu? Sakinleştiğiniz zaman, kendinizi kontrol edemeyip verdiğiniz ani tepkiler nedeniyle ne hissediyorsunuz? Bu tarz davranışlarınız insanlarla olan ilişkilerinizi nasıl etkiliyor? Kendini Kontrol Etmek İçin Yapılabilecekler Cevapları aldıktan sonra ergenlere davranışlarını değiştirmek isteyip istemediklerini sorun. Eğer değiştirmek istemiyorum cevabı gelirse nedenlerini araştırın. Kendilerini kontrol edebilmek için neler yapmaları gerektiğini önce onlara sorun sonra kullanabilecekleri bir yöntem olarak trafik lambası örneğini gruba anlatın. Kendini kontrol edebilmek için yapılabilecekler: Harekete geçmeden önce, bir trafik lambası düşünün. Kırmızı ışıkta ne yapılması gerekiyor? Kırmızı ışık: durmanı yani hemen tepki vermemeni söylüyor. Sarı ışık yandığında ne yapılması gerekiyor? Sarı ışık: biraz beklemeni yani düşünüp plan yapmanı, harekete geçmeden önce verebileceğin en sağlıklı tepkinin ne olacağına karar vermen için sana zaman veriyor. Yeşil ışıkta ne yapılması gerekiyor? Yeşil ışık: artık harekete geçmeni, düşünüp karar verdiğin en sağlıklı tepkini vermeni söylüyor. EK-A daki trafik lambası resmini herkese gösterin ve bir kez daha örneğin üzerinden gidin ve grup üyelerinden tekniği tekrar etmelerini isteyin. Yani sizi kızdıran olaylarla karşılaştığınızda; Dur Düşün Harekete geç Yöntemini uygulayabilirsiniz. Şimdi ani tepki vermeden, kendimizi kontrol edip, düşünerek tepki vermek için bir trafik lambasının uyarılarına göre nasıl hareket etmemiz gerekiyormuş hep beraber tekrar edelim! Trafik lambası yönteminin anlaşıldığından emin olduktan sonra kullanılabilecek diğer yöntemleri gruba anlatın. 53

54 Ani tepki vermeden önce durup, sakinleşmek ve verebilecek en doğru tepkiyi düşünmek için uygulanabilecek diğer bir yöntemler: 20 ye kadar sayıp derin derin nefes almak Problemimizi birisi ile konuşmak Yastık veya ona benzer bir şeye vurmak Gruptan saydığınız yöntemler arasında kendileri için uygun olan yöntemi düşünmelerini ve sırayla yüksek sesle önce ismini sonra da seçtiği yöntemi gruba söylemelerini isteyin (Ben Ahmet, bundan sonra ani tepki vermeden önce 20 ye kadar sayıp derin derin nefes almayı deneyeceğim gibi) Bugün neler öğrendiklerini sorun haftaya kadar bu yöntemleri uygulamalarını söyleyin. Bu konu hakkında tekrar konuşacağınızı belirtin. GRUP LİDERİNE NOT: Bir sonraki oturumda konu hakkında geri bildirim almayı unutmayın. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 54

55 55

56 (16) HAYAL ADASI GENEL BİLGİLER Konu: Hayal Adası Amaç: Gruba alınan ergenlerin kişisel değerlerini netleştirmek, kişisel olarak önem verilen kişi ve mekanları tanımlamak ve mevcut olayların tartışılması için cesaretlendirmek, kurumdan çıktıktan sonra karşılaşacakları sıkıntılarda alacakları önlemleri öğretmek Temel mesaj: Benimde kurallarım var Materyaller: A4 kağıtlar, kurşun ve renkli kalemler. UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. GRUP LİDERİNE NOT: Bir önceki oturumda ani tepki vermeden önce kullanılabilecek yöntemlerden bahsedilmiş ve gruptan seçtikleri yöntemi denemeleri istenmişti. Yeni konuya başlamadan önce kullanılan yöntemler hakkında geri bildirim almayı unutmayın. Geri bildirimler sırasında yöntemlerin işe yaramadığını söyleyenler olursa kendileri için uygun olan yöntemi henüz bulamamış olabilecekleri gibi bu yöntemleri kullanmayı öğrenmek için kendilerine biraz zaman tanımaları gerektiğini söyleyin. Açılış Bugün bir etkinlik yapacağınızı söyleyerek boş kağıtları ve kalemleri dağıtın. Hayal Adası Çizimleri Aşağıdaki yönergelerden yararlanarak etkinliği gruba anlatın. Bu etkinlikte grup üyelerine kendilerinin olacak bir ada çizmeleri söylenir ve öncelikle adanın şekline karar vermeleri istenir. Ardından adanın sahibi olarak içine kimi ve 56

57 neleri koymak isterlerse çizmekte serbest oldukları ve bu bir hayal adası olduğu için akıllarına her geleni çizebilecekleri vurgulanır (şekerleme ağaçları, ılık su şelaleleri, altından yapılmış bir ev, ebeveynlerinin yaşaması için adanın bir bölümünü ayırmak, hiç kural olmaması, birçok kural koymak ). Ardından gerek duyulursa EK-A da verilmiş olan örnek ada çizimi gruba gösterilir ve kendi adalarını çizmeleri için gruba süre tanınır. GRUP LİDERİNE NOT: Eğer grup bu çizim ile ilgili çekingen ya da sıkılgan davranırsa, grup lideri olarak siz kendi adanızı çizmeye başlayın, bu onları çizmeye başlama konusunda cesaretlendirecektir. Çizimlerin Tartışılması Herkes çizimini tamamladıktan sonra aşağıdaki soruları ergenlere teker teker sorun. GRUP LİDERİNE NOT: Grup üyeleri yapmış oldukları adaları anlatırken grup lideri nötr olmalıdır. Öğüt vermeye çalışmamalı ya da çocukların adalarına müdahale etmemelidir. Adanıza kimler gelebilir? Adanızla ilgili özellikle önemli olan şey nedir? Adanızın hangi özellikleri şu andaki hayatınıza benziyor? Adanızın hangi özellikleri şu andaki hayatınızdan farklı? Herkesin cevabını aldıktan sonra grup üyelerine aşağıdaki soruyu sorun.... nin adası bize onun hakkında neler anlatıyor? Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. GRUP LİDERİNE NOT: Oturumun sonunda grup üyelerinin çizmiş oldukları ada resimlerini çocuklar için oluşturmuş olduğunuz dosyalara aktarmanız ve özellikle dikkatinizi çeken, bir sorunun varlığına işaret eden çizimler hakkında psiko-sosyal servise bilgi vermeniz önemlidir. Ek 3 Hayal Adası 57

58 (17) BENDE NELER DEĞİŞMELİ GENEL BİLGİLER Konu: Bende neler değişmeli? Amaç: Ergenlere kendilerinde değiştirebilecekleri şeyleri değiştirme, değiştiremeyeceklerini ise kabul etme becerisi kazandırmak. Temel mesaj: İnsan kendisini her yaşta değiştirebilir. UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bugün kendimizde değiştirebileceğimiz şeyler hakkında konuşmak istediğinizi belirtin. Değiştirmek İstedikleri Özelliklerin Belirlenmesi Her bir ergene kendilerinde değiştirmek istedikleri özellikleri sorun. Değiştirilebilecek şeylerin somut olmasına özen gösterin. Özellikle kendi hayatlarında değiştirebilecekleri olumsuz özellikler üzerinde durun. EK-A da verilen resmi gösterin. Bu resim hayatlarında değiştirebilecekleri şeyler olduğunu ve temel hatları belli olsa bile resmi boyayacak ressamın kendileri olduğunu vurgulamaktadır. Cevapları aldıktan sonra bu değişimi nelerin engelleyebileceğini sorun ve tartışın. Değiştirilemeyeceklerin Belirlenmesi Kendilerinde neleri değiştiremeyeceklerini herkese teker teker sorun. Cevapları aldıktan sonra Neden değiştiremeyecekleri üzerinde tartışın ve aşağıdaki mesajı vurgulayın. Her insanın olumlu ve olumsuz özellikleri vardır ama önemli olan bunları fark ederek bazı davranışlarını değiştirmesidir. 58

59 Değişimin Nasıl Gerçekleşebileceğinin Tartışılması Gruba kendilerini neden bugüne kadar değiştiremediklerini sorun ve tartışın. Sonra bunları nasıl değiştirebilecekleri üzerinde konuşun. İnsanın değişebileceğini vurgulayın. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. HATIRLATMA : Bir sonraki oturum için hazırlık yapmanız gerekmektedir. Lütfen oturumu önceden gözden geçiriniz. 59

60 EK-A 60

61 (18) KURUM KURALLARI GENEL BİLGİLER Konu: Kurum kuralları Amaç: Ergenlere, onlara özgü kurumlar ve bu kurumlarda uyulması gereken kuralların disiplin suç ve cezaları ile ilişkisi hakkında bilgi vermek. Temel Mesaj : Kurum kuralları ve disiplin yönetmeliği UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. Açılış Bu gün kurum kuralları hakkında konuşacağınızı ve bu konuda bir uygulama yapacağınızı söyleyin. Kurum Türleri ve Kalma Şartları Uygulama ve kurum kurallarına geçmeden önce çocukların kalabilecekleri kurum türleri ve kalma şartları hakkında bilgi verin. ÇOCUK KAPALI CEZA İNFAZ KURUMLARI : Çocuk tutukluların ya da çocuk eğitimevlerinden disiplin nedeniyle veya diğer (deprem vb. olağanüstü nedenler) nedenlerle nakillerine karar verilen çocukların barındırıldıkları ve firara karşı engelleri olan iç ve dış güvenlik görevlileri bulunan, eğitim ve öğretime dayalı kurumlardır. ÇOCUK EĞİTİMEVLERİ : Cezanın yerine getirilmesine başlandığı tarihte 18 yaşını doldurmamış olan çocuklar hakkında verilen cezaların, hükümlülerin eğitilmeleri, meslek edinmeleri ve yeniden toplumla bütünleştirilmeleri amaçları güdülerek yerine getirildiği tesislerdir. Bu kurumlarda firara karşı engel 61

62 bulundurulmaz; kurum güvenliği sorumluluğunda sağlanır. iç güvenlik görevlilerinin gözetim ve Kurum içinde veya dışında herhangi bir eğitim ve öğretim programına devam eden ve onsekiz yaşını dolduran çocukların, eğitim ve öğretimlerini tamamlayabilmeleri bakımından yirmibir yaşını bitirinceye kadar bu tesislerde kalmalarına izin verilebilir. Haklarında tutuklama kararı bulunanlar hariç olmak üzere, bu tesislerde bulunan çocuk hükümlüler kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilmezler. Kurum Kuralları Ergenlere öncelikle kurumda günlük yaşamı düzenleyen ve çocuklardan uymaları gereken kuralları, katılabilecekleri faaliyetleri (yatma- kalkma saatleri, faaliyetlere katılma koşulu vb.) tanıtın. Adım Adım Zafer Oyunu NOT : Oyun mataryellerini önceden hazırlamış olmanız gerekmektedir. Oyun için öncelikle EK-A ve EK-B nin birer kopyasını çıkartın. Ardından EK-B de verilen soruları ayrı ayrı keserek bir kabın içine koyun ve soru havuzunu oluşturun. Bir oyun oynayacağınızı belirterek grubu iki takıma ayırın. Daha sonra aşağıda yönergeleri verilmiş olan oyunu gruba oynatın ve sonunda kazanan takımı ödüllendirin. Uygulama : EK-A da verilmiş olan oyun tahtası kağıdı her iki grubunda görebileceği bir yere koyulur. Her iki takım için de birer piyon belirlenir ve bunlar başlangıç noktalarına yerleştirilir. Sırasıyla her takımdan birer kişi soru havuzundan(ek-b de verilen sorulardan oluşan) bir soru çeker ve verilen ifadenin doğru mu yoksa yanlış mı olduğunu bilmeye çalışır. Doğru cevap veren kişinin takımına ait piyon bir üst basamağa geçirilir. En üst basamağa ilk varan takım oyunu kazanır. GRUP LİDERİNE NOT: Soru havuzunda yer alan soruların cevap anahtarı EK-C de verilmiştir. Ayrıca disiplin kuralları ve ödüller hakkında oyun sırasında ergenlerden gelen sorular olursa EK-D de yer alan bilgilerden yararlanabilirsiniz. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. HATIRLATMA : 62

63 Bir sonraki oturum için hazırlık yapmanız gerekebilir. Lütfen oturumu önceden gözden geçiriniz ve konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgi almak isterseniz psiko-sosyal servis ile bağlantıyageçiniz. 63

64 BAŞLANGIÇ 1 BAŞLANGIÇ EK A Oyun Tahtası 64

65 EK-B : Soru Havuzu ARKADAŞLARI ÜZERİNDE NÜFUS KURMAK, HAKİMİYET SAHİBİ OLMAYA ÇALIŞMAK BİR SUÇTUR VE İZNİN ERTELENMESİNİ GEREKTİRİR ARKADAŞLARININ VERİLEN GÖREVLERİ YAPMASINA ENGEL OLMAK BİR DİSİPLİN SUÇUDUR AYNI ALANI VEYA ETKİNLİĞİ PAYLAŞTIĞI ARKADAŞLARININ RAHATSIZ OLMASINA NEDEN OLACAK BİÇİMDE GÜRÜLTÜ YAPMAK VEYA DAVRANIŞLARDA BULUNMAK BİR DİSİPLİN SUÇUDUR VE UYARMA CEZASI İLE CEZALANDIRILIR. BAZI ETKİNLİKLERDEN ALIKOYMA CEZASI SADECE YETİŞKİNLERE UYGULANAN BİR DİSİPLİN CEZASIDIR, ÇOCUKLARA BU CEZA UYGULANAMAZ. BİR EYLEMDEN DOLAYI DİSİPLİN CEZASI ALMIŞ OLAN KİŞİ, BU CEZASI KALDIRILMADAN YENİ BİR DİSİPLİN SUÇU İŞLERSE O ZAMAN HER DEFASINDA BİR ÜST DİSİPLİN CEZASI UYGULANIR. DAHA ÖNCE BAZI FAALİYETLERE KATILMAKTAN ALIKOYMA CEZASI VERİLMİŞ OLAN DAVRANIŞ İKİNCİ KEZ TEKRARLANIRSA TEŞVİK ESASLI AYRICALIKLARI GERİ ALMA CEZASI UYGULANIR. DİSİPLİN CEZASINA İTİRAZ ETMEK HERKES İÇİN BİR HAKTIR VE İTİRAZLAR İNFAZ HAKİMLİĞİNE BİR DİLEKÇE İLE YAPILMALIDIR. EĞİTİMEVİNDE BULUNAN BİR KİMSE ÖNCE ARKADAŞLARI ÜZERİNDE HAKİMİYET KURMAYA ÇALIŞMAK, BASKI UYGULAMAK GİBİ BİR NEDENDEN DOLAYI İZNİN ERTELENMESİ CEZASI ALMIŞ İSE BUNDAN SONRA DA AYNI EYLEMİ TEKRARLARSA BU KEZ KAPALI CEZA İNFAZ KURUMUNA İADESİNE KARAR VERİLECEKTİR. EĞİTİMEVİNDEN FİRARA TEŞEBBÜS ETMEK KAPALI CEZA İNFAZ KURUMUNA DÖNMEYE NEDEN OLUR EŞYALARA ZARAR VERMEK BİR DİSİPLİN SUÇUDUR. 65

66 EĞİTİMDE EVİNDE UYGULANAN DİSİPLİN CEZALARINDAN BİRİ OLAN İZNİN ERTELENMESİ CEZASININ SÜRESİ BİR HAFTADIR. BİR HAFTA SONRA YİNE İSTENİLEN ZAMAN İZİN TARİHİ BELİRLENEBİLİR EĞİTİMEVLERİNDE OLAN İZİN HAKKI HİÇBİR KOŞULDA ERTELENEMEZ. EĞİTİMEVİNE GİDEN HÜKÜMLÜ BİR ÇOCUK KAPALI CEZA İNFAZ KURUMUNA İADE EDİLEMEZ. EĞİTİMEVİNDE İZİNE GİTTİĞİNDE FİRAR EDEN ÇOCUK KAPALI KURUMDA KALDIKTAN SONRA TEKRAR EĞİTİMEVİNE GELDİĞİNDE ÖZEL İZİN KULLANAMAZ. GEREKLİ KOŞULLAR SAĞLANDIĞINDA GÖRÜŞ HAKLARIYLA İLGİLİ GÖRÜŞ SAATLERİNİN UZATILMASI GİBİ ÖDÜLLER KAZANILABİLİR. ÖDÜLLENDİRİLEBİLECEK TUTUM VE DAVRANIŞLAR KOŞULU SAĞLANDIĞINDA ALINABİLECEK ÖDÜLLERDEN BİRİ DE KAPALI ZİYARET YERİNE AÇIK ZİYARET YAPMAKTIR KİŞİNİN HAKKINDA VERİLMİŞ BİR DİSİPLİN CEZASI OLSA BİLE ŞARTLI TAHLİYESİ GERÇEKLEŞİR KURUM YAŞAMINDA DÜZENİ SAĞLAMAK VE KURUMUN EĞİTSEL AMAÇLARINA ULAŞMASINI DESTEKLEMEK ÜZERE YASA İLE BELİRLENMİŞ OLAN KURALLARI BOZUCU HAREKETLER DİSİPLİN SUÇUDUR. KURUM GÖREVLİLERİNE, KURUMU ZİYARET EDEN KİŞİLERE, KURUM DIŞINDA KATILDIĞI FAALİYETLERİN GÖREVLİLERİNE VE ARKADAŞLARINA KABA VEYA SAYGISIZ DAVRANMAK UYARMA CEZASI İLE CEZALANDIRILIR. KURUM İÇİNDEKİ İŞ VE EĞİTİM YERİNİ İZİNSİZ TERK ETMEK BİR DİSİPLİN SUÇU DEĞİLDİR 66

67 KÜFÜR ETMEK DİSİPLİN SUÇU DEĞİLDİR ODAYA KAPATMA CEZASI SIRASINDA AİLE YA DA AVUKAT İLE GÖRÜŞMEYE İZİN OLMAZ ÖDÜL OLARAK VERİLEN AİLE GÖRÜŞÜ İZNİNE GÖRÜŞ LİSTESİNDE YER ALAN ARKADAŞLAR DA KATILABİLİR UYARMA CEZASI GEREKTİREN BİR DİSİPLİN SUÇU İKİNCİ KEZ İŞLENDİĞİNDE KINAMA CEZASI ALINIR UYUŞTURUCU, ALKOL VEYA SİGARA BAĞIMLISI OLUP DA BU BAĞIMLILIKTAN KURTULMAK İÇİN KURUMCA YÜRÜTÜLEN EĞİTİM VEYA TEDAVİ PROGRAMLARINA KATILARAK BU KONUDA GELİŞİM GÖSTEREREK KURUM İDARESİNCE DE ONAYLANDIĞI SÜRECE AİLE GÖRÜŞMESİ ÖDÜLÜ KAZANILABİLİR. YATMA VE KALKMA ZAMANINA UYUMAMAK UYARMA CEZASI ALAN BİR DİSİPLİN SUÇUDUR. EK- C Soru Havuzu Cevap Anahtarı ARKADAŞLARI ÜZERİNDE NÜFUS KURMAK, HAKİMİYET SAHİBİ OLMAYA ÇALIŞMAK BİR SUÇTUR VE İZNİN ERTELENMESİNİ GEREKTİRİR (DOĞRU) 67

68 ARKADAŞLARININ VERİLEN GÖREVLERİ YAPMASINA ENGEL OLMAK BİR DİSİPLİN SUÇUDUR (DOĞRU) AYNI ALANI VEYA ETKİNLİĞİ PAYLAŞTIĞI ARKADAŞLARININ RAHATSIZ OLMASINA NEDEN OLACAK BİÇİMDE GÜRÜLTÜ YAPMAK VEYA DAVRANIŞLARDA BULUNMAK BİR DİSİPLİN SUÇUDUR VE UYARMA CEZASI İLE CEZALANDIRILIR. (DOĞRU) BAZI ETKİNLİKLERDEN ALIKOYMA CEZASI SADECE YETİŞKİNLERE UYGULANAN BİR DİSİPLİN CEZASIDIR, ÇOCUKLARA BU CEZA UYGULANAMAZ. (YANLIŞ) BİR EYLEMDEN DOLAYI DİSİPLİN CEZASI ALMIŞ OLAN KİŞİ, BU CEZASI KALDIRILMADAN YENİ BİR DİSİPLİN SUÇU İŞLERSE O ZAMAN HER DEFASINDA BİR ÜST DİSİPLİN CEZASI UYGULANIR. (DOĞRU) DAHA ÖNCE BAZI FAALİYETLERE KATILMAKTAN ALIKOYMA CEZASI VERİLMİŞ OLAN DAVRANIŞ İKİNCİ KEZ TEKRARLANIRSA TEŞVİK ESASLI AYRICALIKLARI GERİ ALMA CEZASI UYGULANIR. (DOĞRU) DİSİPLİN CEZASINA İTİRAZ ETMEK HERKES İÇİN BİR HAKTIR VE İTİRAZLAR İNFAZ HAKİMLİĞİNE BİR DİLEKÇE İLE YAPILMALIDIR (DOĞRU) EĞİTİMEVİNDE BULUNAN BİR KİMSE ÖNCE ARKADAŞLARI ÜZERİNDE HAKİMİYET KURMAYA ÇALIŞMAK, BASKI UYGULAMAK GİBİ BİR NEDENDEN DOLAYI İZNİN ERTELENMESİ CEZASI ALMIŞ İSE BUNDAN SONRA DA AYNI EYLEMİ TEKRARLARSA BU KEZ KAPALI CEZA İNFAZ KURUMUNA İADESİNE KARAR VERİLECEKTİR. (DOĞRU) EĞİTİMEVLERİNDE OLAN İZİN HAKKI HİÇBİR KOŞULDA ERTELENEMEZ (YANLIŞ - disiplin suçu işlendiğinde ertelenebilir) EĞİTİMEVİNDEN FİRARA TEŞEBBÜS ETMEK KAPALI CEZA İNFAZ KURUMUNA DÖNMEYE NEDEN OLUR (DOĞRU) 68

69 EŞYALARA ZARAR VERMEK BİR DİSİPLİN SUÇUDUR (DOĞRU) EĞİTİMDE EVİNDE UYGULANAN DİSİPLİN CEZALARINDAN BİRİ OLAN İZNİN ERTELENMESİ CEZASININ SÜRESİ BİR HAFTADIR. BİR HAFTA SONRA YİNE İSTENİLEN ZAMAN İZİN TARİHİ BELİRLENEBİLİR (YANLIŞ - cezanın kalkma süresi 60 gündür) EĞİTİMEVİNE GİDEN HÜKÜMLÜ BİR ÇOCUK KAPALI CEZA İNFAZ KURUMUNA İADE EDİLEMEZ (YANLIŞ disiplin suçu işlerse gelebilir) EĞİTİMEVİNDE İZİNE GİTTİĞİNDE FİRAR EDEN ÇOCUK KAPALI KURUMDA KALDIKTAN SONRA TEKRAR EĞİTİMEVİNE GELDİĞİNDE ÖZEL İZİN KULLANAMAZ.(DOĞRU) GEREKLİ KOŞULLAR SAĞLANDIĞINDA GÖRÜŞ HAKLARIYLA İLGİLİ GÖRÜŞ SAATLERİNİN UZATILMASI GİBİ ÖDÜLLER KAZANILABİLİR. (DOĞRU) KİŞİNİN HAKKINDA VERİLMİŞ BİR DİSİPLİN CEZASI OLSA BİLE ŞARTLI TAHLİYESİ GERÇEKLEŞİR (YANLIŞ) KURUM YAŞAMINDA DÜZENİ SAĞLAMAK VE KURUMUN EĞİTSEL AMAÇLARINA ULAŞMASINI DESTEKLEMEK ÜZERE YASA İLE BELİRLENMİŞ OLAN KURALLARI BOZUCU HAREKETLER DİSİPLİN SUÇUDUR. (DOĞRU) KURUM GÖREVLİLERİNE, KURUMU ZİYARET EDEN KİŞİLERE, KURUM DIŞINDA KATILDIĞI FAALİYETLERİN GÖREVLİLERİNE VE ARKADAŞLARINA KABA VEYA SAYGISIZ DAVRANMAK UYARMA CEZASI İLE CEZALANDIRILIR. (DOĞRU) KURUM İÇİNDEKİ İŞ VE EĞİTİM YERİNİ İZİNSİZ TERK ETMEK BİR DİSİPLİN SUÇU DEĞİLDİR (YANLIŞ) KÜFÜR ETMEK DİSİPLİN SUÇU DEĞİLDİR (YANLIŞ Disiplin suçudur) 69

70 ODAYA KAPATMA CEZASI SIRASINDA AİLE YA DA AVUKAT İLE GÖRÜŞMEYE İZİN OLMAZ (YANLIŞ) ÖDÜL OLARAK VERİLEN AİLE GÖRÜŞÜ İZNİNE GÖRÜŞ LİSTESİNDE YER ALAN ARKADAŞLAR DA KATILABİLİR (YANLIŞ) ÖDÜLLENDİRİLEBİLECEK TUTUM VE DAVRANIŞLAR KOŞULU SAĞLANDIĞINDA ALINABİLECEK ÖDÜLLERDEN BİRİ DE KAPALI ZİYARET YERİNE AÇIK ZİYARET YAPMAKTIR (DOĞRU) UYARMA CEZASI GEREKTİREN BİR DİSİPLİN SUÇU İKİNCİ KEZ İŞLENDİĞİNDE KINAMA CEZASI ALINIR (DOĞRU) UYUŞTURUCU, ALKOL VEYA SİGARA BAĞIMLISI OLUP DA BU BAĞIMLILIKTAN KURTULMAK İÇİN KURUMCA YÜRÜTÜLEN EĞİTİM VEYA TEDAVİ PROGRAMLARINA KATILARAK BU KONUDA GELİŞİM GÖSTEREREK KURUM İDARESİNCE DE ONAYLANDIĞI SÜRECE AİLE GÖRÜŞMESİ ÖDÜLÜ KAZANILABİLİR. (DOĞRU) YATMA VE KALKMA ZAMANINA UYUMAMAK UYARMA CEZASI ALAN BİR DİSİPLİN SUÇUDUR. (DOĞRU) 70

71 EK D DİSİPLİN CEZALARI (1) Uyarma: Çocuğa eyleminin niteliğinin kötü ve uygunsuz olduğunun açıklanması ve tekrarı durumunda doğuracağı sonuçlara dikkatinin çekilmesidir. Uyarma cezasını gerektiren eylemler şunlardır: a) Yatakhane, atölye, etüt salonu, kütüphane ve buna benzer yerlerde sigara içmek. b) Aynı alanı veya etkinliği paylaştığı arkadaşlarının rahatsız olmasına neden olacak biçimde gürültü yapmak veya davranışlarda bulunmak. c) Yattığı odayı ve yatma yerlerini izinsiz değiştirmek. d) Yatma ve kalkma zamanına uymamak. e) Sayımı geciktirmek veya geç çıkmak. f) İzin alması gereken durumlarda diğer odalara izinsiz gitmek. g) Yemek yeri varken odalarda yemek yemek, yiyecek bulundurmak. h) Kurum görevlilerine, kurumu ziyaret eden kişilere, kurum dışında katıldığı faaliyetlerin görevlilerine ve arkadaşlarına kaba veya saygısız davranmak. a) ı) Kişisel durumu, adresi ve buna benzer konularda kurum görevlilerini yanlış bilgilendirmek, yalan söylemek. i) Kılık ve kıyafetine, kişisel temizliğine dikkat etmemek. j) Katıldığı etkinlikler ve derslerle ilgili olarak bulundurması gereken araç ve gereçleri yanında bulundurmamak. k) Kurum içinde katılması gereken faaliyetlere katılmamak, geç katılmak veya katıldıktan sonra izinsiz ayrılmak. l) Siyasî partilere, bu partilere bağlı yan kuruluşlara ait amblem, rozet, yazı, slogan, bildiri, ilân, broşür ve buna benzer eşyaları bulundurmak, asmak, teşhir etmek ya da üzerinde taşımak. (2) Kınama: Çocuğun, daha önce uyarı cezası verilmesine sebep olan davranışı ikinci kez tekrarlaması hâlinde, davranışının sonuçlarına ikinci kez dikkatinin çekilmesidir. (3) Onarma, tazmin etme ve eski hâle getirme: Disiplin cezası gerektiren eylemin sonuçlarının, istekli olması koşulu ile çocuk tarafından onarma, tazmin etme veya eski hâle getirme suretiyle giderilmesidir. Bu disiplin cezasını gerektiren eylemler şunlardır: a) b) c) d) e) f) g) Başkasına ait eşyayı izinsiz almak, kullanmak. İdarece alınan sağlık önlemlerine uymamak. Çevre temizliğine dikkat etmemek, kurumu ve çevresini kirletmek. Kişisel temizliğini yapmamakta ısrar etmek. Kurum içindeki iş ve eğitim yerini izinsiz terk etmek. Kuruma ait eşyayı usulüne uygun olmayan şekilde almak veya kullanmak. İşini kasten kötü yapmak veya çalışması gerekirken çalışmamak. 71

72 h) İyileştirme ve eğitim faaliyetlerinde kendisine verilen ödev ve görevleri yapmamak. 1. Kurum kitaplığından, atölye ve derslik gibi yerlerden aldığı kitap, araç ve gereçleri zamanında geri vermemek, eksik vermek ve bunlara zarar vermek. i) Dikkatsizlikle kurumun bina, eklenti ve donanımları ile kuruma ait taşınır ve taşınmaz malları veya başkasına ait herhangi bir eşyayı yakmak, kırmak veya hasara uğratmak. j) Üzerinde bulundurulmasına izin verilmeyen veya bulundurabileceğinden fazla eşya veya para bulundurmak. k) Yasaklanmış her tür yayını kuruma veya kuruma bağlı yerlere sokmak veya yanında bulundurmak. l) Kurum eşyasına, kendisinin veya arkadaşlarının araç ve gereçlerine ahlâk dışı, ideolojik veya siyasî amaç taşıyan resim, amblem ve benzerlerini yapmak, yazılar yazmak ve asmak. (4) Harcamalarına sınır koyma: Çocuğun daha önce onarma, tazmin etme ve eski hâle getirme cezası verilmiş olan davranışı ikinci kez tekrarlaması hâlinde çalışması karşılığında aldığı ücret ve ailesinden gelen paranın haftalık harcama limitinin üçte birinin otuz gün süre ile kesilmesidir. (5) Bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma: Çocuğun otuz güne kadar sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlere katılmaktan yoksun bırakılmasıdır. Bu disiplin cezasını gerektiren eylemler şunlardır: a) Kumar oynamak. b) Kavga etmek. c) Dikkatsiz davranışı sonucu başkalarının güvenliğini veya sağlığını tehlikeye düşürmek. d) Katıldığı kurum dışı faaliyetlerden zamanında dönmemek ve uyması gereken koşullara uymamak. e) Kullanması için kendisine verilen bir şeyi satmak veya başkasına ve f) Kurum veya dış güvenlik görevlilerine rüşvet vermek. g) Suç örgütlerine ait her türlü yayın, bez afiş, pankart, resim, sembol, işaret ve benzeri eşyayı kurumun herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek. h) Katıldığı faaliyetlerin akışını ve düzenini engelleyici ve bozucu nitelikte kastî davranışlarda bulunmak, faaliyeti yürüten kişinin uyarısına rağmen bu davranışlarına devam etmek. i) Arkadaşlarının verilen görevleri yapmasına engel olmak. (6) Teşvik esaslı ayrıcalıkları geri alma: Çocuğun, daha önce bazı faaliyetlere katılmaktan alıkoyma cezası verilmiş olan davranışı ikinci kez tekrarlaması hâlinde, teşvik esaslı ayrıcalıkların otuz gün süre ile geri alınmasıdır. (7) İznin ertelenmesi: Disiplin cezasını gerektiren eylemin niteliğine ve ağırlık derecesine göre çocuğun izninin altmış güne kadar ertelenmesidir. Bu disiplin cezasını gerektiren eylemler şunlardır: 72

73 a) Diğer çocuklar üzerinde nüfuz kurmak ve husumet hislerini tahrike çalışmak, imtiyaz ve menfaat hırsları yaratmak. b) Her türlü bağımlılık yapıcı maddeyi kuruma getirmek, kullanmak, bulundurmak, satmak, kullanmış olarak kuruma gelmek. c) Başkalarına ait para ve eşyayı almak için zor kullanmak, haraç almak. d) Taarruz ve firara yarayacak ve gerektiğinde bu işler için kullanılabilecek madde ve aletleri yapmak, saklamak, bulundurmak. e) İdareye ait olup kendisine verilmemiş bulunan yatak, battaniye, karyola ve dolap gibi eşyayı zapt etmek ve yeni gelenlere satmak. f) Kurum görevlilerine hakaret etmek, karşı gelmek. g) Başkalarının güvenliğini veya sağlığını tehlikeye sokan davranışlarda bulunmak. h) Mazeretsiz olarak izinden dönmesi gereken zamandan geç dönmek ve uyması gereken koşullara uymamak. i) Kuruma yasak eşya sokmak, başkasına vermek veya satmak. j) Okul, işyeri gibi gitmesi gereken bir yere gitmemek, katılması gereken faaliyetlere katılmamak. k) Hakaret veya iftira etmek, alçaltıcı söz söylemek veya davranışta bulunmak, başkalarını bu tür davranışlara kışkırtmak. l) Suç örgütlerinin propaganda ve eğitim faaliyetlerini yapmak veya yaptırmak. m) Kurum dışına izinsiz çıkmak. n) Kurumca verilen kimlik kartında veya kendisine verilen her tür belgede tahrifat yapmak, sahte belge düzenlemek, kullanmak. o) İyileştirme ve eğitim faaliyetlerinin yapılmasına engel olmak, katılanları faaliyetleri terk etmeye zorlamak veya kışkırtmak. p) Kasten başkasını yaralamak. (8) Kapalı ceza infaz kurumuna iade: Çocuğun, eyleminin nitelik ve ağırlığına göre çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına, bulunmadığı hâllerde kapalı ceza infaz kurumlarının çocuklara ayrılan bölümlerine altı ay süre ile iadesidir. Çocuk, bu fıkra dışında işlenen disiplin suçları ve disiplin cezalarından dolayı çocuk kapalı infaz kurumuna iade edilemez. Kapalı ceza infaz kurumuna iadeyi gerektiren eylemler şunlardır: a) Kurum içinde veya dışında yaralayıcı, öldürücü her türlü âlet, silâh ve patlayıcı madde kullanmak suretiyle herhangi bir kimseyi yaralamaya teşebbüs etmek, yaralamak. b) Bir kimseyi rızası hilafına alıkoymak. c) Şiddet ve tehdit ile kurum görevlilerinin görevini engellemek. d) Firara teşebbüs etmek veya firar etmek. e) Kasten kurumun bina, eklenti ve donanımları ile taşınır ve taşınmaz mallarını yakmak veya yakmaya teşebbüs etmek, ağır hasar vermek. f) Hükümlü ve tutukluları idareye karşı kışkırtmak, isyan çıkartmak veya isyana teşebbüs etmek. g) Adam öldürmek veya öldürmeye teşebbüs etmek. h) Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve cinsel tacizde bulunmak veya bunlara teşebbüs ve bu tür davranışlara kışkırtmak. 73

74 i) Görevlilere, diğer çocuklara işkence yapmak veya yaptırmak. (9) Odaya kapatma cezası: Sekizinci fıkrada belirtilen kapalı infaz kurumunda bulunan çocuğun, aynı fıkrada belirtilen eylemlerde bulunması hâlinde, beş güne kadar açık havaya çıkma hakkı saklı kalmak üzere, gece ve gündüz tek başına bir odada tutulmasıdır. Bu ceza, çocuğun kurum görevlilerine istediği zaman ulaşmasına engel olunmayacak şekilde uygulanır. Çocuk, cezanın infazı öncesinde, sırasında ve sonrasında doktor kontrolünden geçirilir. Cezanın infazı sırasında çocuğun; ailesi, avukatı ve yasal temsilcisiyle görüşmesine izin verilir. ÖDÜL TÜRLERİ Hükümlü ve tutuklulara şu ödüller verilebilir : a) Kapalı ceza infaz kurumlarındaki evli hükümlü ve tutuklulara, kurum personelinin yakın nezareti olmaksızın eşleri ile mahrem görüşme, b) Haftalık açık veya kapalı ziyaret süresini uzatma, c) Kapalı ziyaret yerine açık ziyaret yapma, ç) Üst üste kullanılmayan ziyaret sürelerini toplu olarak kullanma, d) Haftalık telefonla görüşme sayı veya süresini artırma, e) Sosyal, kültürel veya sportif etkinliklerden öncelikli ve daha uzun süreli yararlanma, f) Haftalık harcama miktarını yarı oranında artırma, g) Tek kişilik odada televizyon bulundurma, ğ) Hediye, h) Takdir belgesi, ı) Tavsiye mektubu, (2) Çocuk hükümlü ve tutuklulara, yukarıda sayılanlar yanında anne ve babasıyla veya vasisi ile kurum personelinin yakın nezareti olmaksızın aile görüşmesi yapma ödülü verilebilir. Ödüllendirilebilecek tutum ve davranışlar: Disiplin cezası almamış veya kaldırılmış hükümlü ve tutuklulardan aşağıda sayılan tutum ve davranışların bir veya birkaçını sergileyenler, diğer davranış türlerine de açıkça aykırı davranmamaları hâlinde ödüllendirilebilir: a) Tutum ve davranışları ile diğer hükümlü ve tutuklulara iyi örnek olmak, b) İyileştirme faaliyetlerine geçerli mazeret dışında sürekli ve etkin bir şekilde katılarak kişisel gelişim göstermek, c) İş, eğitim ve öğretim faaliyetlerine geçerli mazeret dışında sürekli katılarak üstün başarı göstermek, ç) Kurumdaki kişisel ve ortak kullanım alanları ile bu yerlerde bulunan eşyaların temizlik, düzen ve korunmasına azami özen göstermek, d) Kurum içi ya da dışındaki sosyal, kültürel veya sportif faaliyetlere sürekli ve etkin bir şekilde katılarak kişisel gelişim göstermek, e) Kurum işleyişini sürdürmek için gerekli olan kurum iç hizmetlerinin yerine getirilmesinde istekli olmak ve üstün gayret göstermek, f) Uyuşturucu, alkol veya sigara bağımlısı olup da bu bağımlılıktan kurtulmak için kurumca yürütülen eğitim veya tedavi programlarına katılarak bu konuda gelişim göstermek, g) Kurum asayiş ve düzenini tehlikeye düşürebilecek hukuka aykırı bir eylemin ortaya çıkarılmasını sağlamak. Aile görüşmesi ödülü (1) Çocuk hükümlü ve tutuklulara, en geç iki ayda bir kez olmak üzere, üç saatten yirmi dört saate kadar ana ve babası veya vasisi ile kurumun bu tür ziyaretler için ayrılan bölümünde ve personelin yakın nezareti olmaksızın aile görüşmesi ödülü verilebilir. 74

75 (2) Aile görüşmesinin süresi, çocuk hükümlü ve tutuklunun işlediği suçun türü, koşullu salıverilme tarihi, kişisel özellikleri ve ihtiyaçları, bedensel ve psikolojik yapısı ile eğitim durumu dikkate alınarak belirlenir. (3) Aile görüşmesi, dini ve milli bayramlar ile Bakanlık tarafından açık görüşme izni verilen özel günlerde de yaptırılabilir. (4) Bu Yönetmeliğin 12 ilâ 16 ncı maddelerinde düzenlenen ve aile görüşmesi ile uzlaşır nitelikte olan hükümleri, çocuk hükümlü ve tutuklular bakımından da uygulanır. 75

76 (19) DUYGULARIN KELİMELERİ VE RESİMLERİ GENEL BİLGİLER Konu: Duyguların kelimeleri ve resimleri Amaç: Ergenlerin duygularla ilgili kelime dağarcığını genişletmek. Temel mesaj: Duygularını tanı UYGULAMALAR GRUP LİDERİNE NOT: Gruba yeni katılan üye varsa gruba hoş geldin etkinliği düzenlemeyi unutmayın. Etkinlik kurallarının üzerinden kısaca geçerek gruba yeni katılan ergene kuralları kabul ettiğine dair etkinlik kuralları kağıdının altına imza attırın. GRUP LİDERİNE NOT: Oturumun sonunda EK-B de duygular ile ilgili ek bilgiler yer almaktadır. Çalışmaya başlamadan önce bunları gözden geçirmeniz daha etkin bir uygulama yapmanızı sağlayacaktır. Açılış Bugün duygularımız hakkında konuşacağımızı belirtin ve bazı zamanlarda hissettiğimiz duyguları tam olarak tanımlamanın zor olabildiğini söyleyin. Duyguların Listelenmesi Grup üyelerine kağıt ve kalem dağıtarak adını bildikleri ve deneyimledikleri bütün duyguların bir listesini yapmalarını isteyin (mutluluk, kızgınlık, öfke vb.). Daha iyi ifade edeceklerini düşünüyorlarsa duyguları suratlar çizerek de anlatmayı deneyebileceklerini söyleyin. Yazdıkları duyguların hangileri olduğunu sorun ve bunları tahtaya yazın. Kapsamlı bir liste ortaya çıktıktan sonra grup üyelerinden bu duyguları gruplandırmalarını isteyin (Örneğin öfkeyle ilgili bütün kelimeleri bir araya toplayabilirler). Duygu İfadesi Uygulaması 76

77 Grubu iki takıma ayırın ve her takıma boş kağıtlar ve kalem vererek bir yarışma yapacağınızı söyleyin. Her iki takım da hazır olduktan sonra EK-A da verilen resimleri ve ifade ettiği duyguların isimlerini her turda bir tane olmak üzere sırayla tahtaya asın ve bu duygu ile ilgili en çok sayıda farklı kelime bulan takımın 10 puan alacağını söyleyin. Verilen bütün duygular için yarışmayı tamamladıktan sonra puanları toplayarak kazanan grubu ödüllendirin. Kapanış Bu çalışma haftanın son etkinliği ise zihin haritası yöntemi ile geri bildirim alın. Zihin Haritası : Tahtaya geri bildirim almak istediğiniz etkinliğin/ etkinliklerin başlığını yazın ve sırayla her ergenden bununla ilgili aklına gelen ilk şeyi bir ok çıkararak yazmasını isteyin. Bir sonraki çalışmanın zamanı hakkında bilgi vererek etkinliği sonlandırın. 77

78 EK-A : Duygu İfadesi Uygulaması için duygu resimleri ÖFKE MUTLULUK 78

79 EK-A (devam) ÜZÜNTÜ KORKU 79

TEST. 7. Dişer ne zaman fırçalanmalıdır? A. Yemeklerden sonra B. Okuldan gelince C. Evden çıkmadan önce

TEST. 7. Dişer ne zaman fırçalanmalıdır? A. Yemeklerden sonra B. Okuldan gelince C. Evden çıkmadan önce ÖDEV- 3 ADI SOYADI:.. HAYAT BİLGİSİ Tırnaklar, el ve ayak parmaklarının ucunda bulunur. Tırnaklar sürekli uzar. Uzayan tırnakların arasına kir ve mikroplar girer. Bu yüzden belli aralıklarla tırnaklar

Detaylı

ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008

ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008 ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008 ADIM ADIM TEMİZLİK EL YIKAMA AĞIZ VE DİŞ TEMİZLİĞİ VÜCUT TEMİZLİĞİ EL YIKAMA ELLERİMİZİ NİÇİN YIKARIZ? Ellerimizdeki mikropları uzaklaştırmak

Detaylı

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM SAĞLIK VE HİJYEN NEDİR? Sağlık; kişinin doğuştan getirdiği kalıtsal özellikleri ile fiziksel, biyolojik ve sosyal

Detaylı

Öğrenme Verileri. Bl 1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2e, 2f, 2g, 2h, 2i, 2j, 2k, 2l Bl 2: 2g, 5f. Unit 6 Micro-organisms. 50 dakika

Öğrenme Verileri. Bl 1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2e, 2f, 2g, 2h, 2i, 2j, 2k, 2l Bl 2: 2g, 5f. Unit 6 Micro-organisms. 50 dakika Ana Aşama 2 Bl 1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2e, 2f, 2g, 2h, 2i, 2j, 2k, 2l Bl 2: 2g, 5f Çalışma Ünitesi Unit 6 Micro-organisms Tahmini Eğitim Süresi 50 dakika Enfeksiyonların Yayılması Bolümü kötü El Hijyeninin,

Detaylı

ÖYKÜ NÜN GÜNLÜĞÜ GÜNLÜĞÜM

ÖYKÜ NÜN GÜNLÜĞÜ GÜNLÜĞÜM ÖYKÜ NÜN GÜNLÜĞÜ Merhaba arkadaşlar, adım Öykü ilköğretim 2. sınıf öğrecisiyim. Gün içinde düşüncelerimi, duygularımı, hissettiklerimi yazdığım bir günlük defterim var. Günlük defterime bugün not aldığım,

Detaylı

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ Sağlıklı bir yaşam için vücudun deri, saç, el ayak, ağız ve diş gibi kısımlarının bakımı ve temizliğine önem verilmesi gerekir. Derinin sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi ve vücuda

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ

İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ Bireyin çocukluktan yetişkinliğe geçerken biyolojik, psikolojik ve sosyal yönden geliştiği bireyselleştiği, toplumsallaştığı

Detaylı

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir? Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik,

Detaylı

www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi

www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi OKUMA GELİŞİM DOSYASI 204 OKUMA ALIŞKANLIĞININ KAZANDIRILMASI Okuma; kelimeleri, cümleleri veya bir yazıyı bütün unsurlarıyla görme, algılama, kavrama

Detaylı

Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA

Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA 1. TIRNAK YEME Tırnak yeme, her yaşta ve her iki cinste de görülebilen, zaman içinde

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Neden Daha Fazla Satın Alalım?

Neden Daha Fazla Satın Alalım? Neden Daha Fazla Satın Alalım? Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Giderek artan bilinçsiz tüketim ve üretim çevreyi olumsuz etkiliyor.

Detaylı

TUTUKLU VE HÜKÜMLÜ ÇOCUKLAR İÇİN YAPILMIŞ İKİ ARAŞTIRMANIN VERİLERİNİN YENİDEN ANALİZİ

TUTUKLU VE HÜKÜMLÜ ÇOCUKLAR İÇİN YAPILMIŞ İKİ ARAŞTIRMANIN VERİLERİNİN YENİDEN ANALİZİ TUTUKLU VE HÜKÜMLÜ ÇOCUKLAR İÇİN YAPILMIŞ İKİ ARAŞTIRMANIN VERİLERİNİN YENİDEN ANALİZİ Bu rapor T.C. Adalet Bakanlığı ve UNICEF tarafından yürütülen Etkin Hükümlü Yönetimi projesi kapsamında Kültegin Ögel

Detaylı

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMİ Uygulama Milli Eğitim Bakanlığı (Örgün /Yaygın eğitim) Pilot Uygulamalar (ERDEP) Sivil toplum kuruluşları (Akran eğitim

Detaylı

2013 / 2014 SAYI: 17. Haftanın Bazı Başlıkları

2013 / 2014 SAYI: 17. Haftanın Bazı Başlıkları 2013 / 2014 SAYI: 17 Haftanın Bazı Başlıkları Çocukla İyi Zaman Geçirmenin 10 Yolu VI. Geleneksel Piyano Resitali Miniklere Anlamlı Hediye Okul Küçük Erkek Basketbol Takımı mızdan Başarı Çocukla İyi Zaman

Detaylı

EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM

EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM EVLİLİKTE İLETİŞİM ve YAŞAM BECERİLERİ -2 EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM EVLİLİKTE İLETİŞİM ve YAŞAM BECERİLERİ 2 SUNUM İÇERİĞİÇ Evlilikte İletişim

Detaylı

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI Okulöncesi eğitim çevresini merak eden, öğrenmeye ve düşünmeye güdülenmiş çocuğun bu özelliklerini yönetme, teşvik etme ve geliştirme gibi çok önemli bir görevi üstlenmiştir.

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

Bu yaklaşımlar anne babaların kafasını oldukça meşgul eden şu soruyu akla getiriyor:

Bu yaklaşımlar anne babaların kafasını oldukça meşgul eden şu soruyu akla getiriyor: Uzm. Psikolog Nuray ÖZBEN AVŞAR Anne - baba - çocuk ilişkisinin son yıllarda hızlı bir değişim içerisine girmiş olduğu gözleniyor. Hızla gelişen dünya ile hayata bakış açıları her geçen gün gelişiyor ve

Detaylı

Çevremizdeki Kimyasal Maddeler

Çevremizdeki Kimyasal Maddeler Çevremizdeki Kimyasal Maddeler Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Kimyasal maddeler, çevreyi ve insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilir.

Detaylı

Esin TÜRKOĞLU Psikolojik Danışman. Manisa Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Esin TÜRKOĞLU Psikolojik Danışman. Manisa Rehberlik ve Araştırma Merkezi Esin TÜRKOĞLU Psikolojik Danışman Manisa Rehberlik ve Araştırma Merkezi 1. Tütün Alkol ve Madde Bağımlılığı Önleme Programı 2. Trafik Dersinde Madde Bağımlılığının Trafiğe Etkisi Kazanımı 3. Okul Rehberlik

Detaylı

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI HĠJYEN NEDĠR? Bir sağlık bilimi olup,temel ilgi alanı sağlığın korunması ve sürdürülmesidi r. KĠġĠSEL HĠJYEN Kişilerin kendi sağlığını korudukları ve devam ettirdikleri öz

Detaylı

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir.

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız ve Diş Sağlığı Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız sağlığı: Dişler ve onları

Detaylı

TEMİZİK. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

TEMİZİK. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 TEMİZİK Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Pınar Güner tarafından Prof.

Detaylı

ÖFKE KONTROLÜ. Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi

ÖFKE KONTROLÜ. Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi ÖFKE KONTROLÜ Aşağıdaki kendini değerlendirme soruları bilimsel bir araç olarak tasarlanmış değildir. Amaç; çeşitli durumlardaki davranışlarınıza

Detaylı

REHBERLİK POSTASI -1

REHBERLİK POSTASI -1 ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ REHBERLİK POSTASI -1 TARİH: 02.11.2012 Sayın Velimiz, Anaokullarımızda, öğrencilerimizin katılımlarıyla renklenen, çeşitli branş dersleri,

Detaylı

EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR?

EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR? SELDA TÜRKMEN le EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR? EFT, orijinal İngilizce isminin baş harflerinin kısaltmasıdır; "Emotional Freedom Techniques". İnsanda huzursuzluk yaratan bütün kötü duygulardan

Detaylı

ÇİFT PSİKOTERAPİSİNDE KADINLAR 16 19 Haziran 2010 Anadolu Psikiyatri Günleri Uz.Dr. Nuşin Sarımurat Baydemir İlişki Psikoterapileri Enstitüsü İstanbul Çift ilişkilerinde, özellikle evliliklerde, cinsiyet

Detaylı

3. Zihinden atamadığınız tekrarlayan, hoşa gitmeyen düşünceler. 7. Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri

3. Zihinden atamadığınız tekrarlayan, hoşa gitmeyen düşünceler. 7. Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri 1 Aşağıda zaman zaman herkeste olabilecek yakınmaların ve sorunların bir listesi vardır. Lütfen her birini dikkatle okuyunuz. Sonra bu durumun bu gün de dâhil olmak üzere son üç ay içerisinde sizi ne ölçüde

Detaylı

Sonra demek artık bana zarar veriyor! diyorsanız; Akademik Erteleme Davranışıyla Baş Etme Beceri Eğitimi Grup Yaşantısına Katılın

Sonra demek artık bana zarar veriyor! diyorsanız; Akademik Erteleme Davranışıyla Baş Etme Beceri Eğitimi Grup Yaşantısına Katılın Sınava sonra çalışırım. Okuma ödevlerimi sonra yaparım. Notlarımı sonra düzenlerim. Raporumu sonra veririm. Akademik danışmanımı görmeye sonra giderim. Sonra demek artık bana zarar veriyor! diyorsanız;

Detaylı

3.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (10 EYLÜL-19 EKİM 2012)

3.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (10 EYLÜL-19 EKİM 2012) 3.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (10 EYLÜL-19 EKİM 2012) Sayın Velimiz, Sizlerle daha önce paylaştığımız gibi okulumuzda PYP çalışmaları yürütülmektedir. Bu kapsamda 6 PYP disiplinler üstü teması ile ilgili

Detaylı

Hayatta ya da ev işlerinde daha iyi organize olmak için, profesyonellerin önerdiği bu 20 yolu deneyebilirsiniz.

Hayatta ya da ev işlerinde daha iyi organize olmak için, profesyonellerin önerdiği bu 20 yolu deneyebilirsiniz. Organize Olmanın 20 Kolay Yolu Hayatta ya da ev işlerinde daha iyi organize olmak için, profesyonellerin önerdiği bu 20 yolu deneyebilirsiniz. 1. Depolama alanları açın Evinizde rahatça hareket edebilmeniz

Detaylı

14 12 Bu ifadenin ne zaman kaba olduğu ne zaman gerekli olduğu konusunda onunla konuşabilirsiniz. Annebaba yanındayken ona nazikçe teklif edilen bir şeyi istemediğini Hayır diye bağırarak ifade etmek doğru

Detaylı

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor.

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Sağlıklı çocuk izlemi: Çocuğun yaşına uygun ruhsal, fiziksel

Detaylı

Yeryüzünde Çocuklar. Sınıfa girmeden önce çocuk fotoğraflarını yerküre üzerinde farklı yerlere yerleştiriniz.

Yeryüzünde Çocuklar. Sınıfa girmeden önce çocuk fotoğraflarını yerküre üzerinde farklı yerlere yerleştiriniz. UYGULAMA REHBERI Yeryüzünde Çocuklar Okul Öncesi ve İlkokul 1. Sınıf Malzemeler Yerküre, çocuk fotoğrafları Zihinsel Hazırlık Sınıfa girmeden önce çocuk fotoğraflarını yerküre üzerinde farklı yerlere yerleştiriniz.

Detaylı

GIDA İŞLETMELERİNDE HİJYEN VE SANİTASYON DERSİ

GIDA İŞLETMELERİNDE HİJYEN VE SANİTASYON DERSİ GIDA İŞLETMELERİNDE HİJYEN VE SANİTASYON DERSİ Dersin Modülleri Genel Mikrobiyoloji Personel Hijyeni İşletmelerde Temizlik ve Dezenfeksiyon Gıda muhafaza İlkeleri 1 Gıda Muhafaza İlkeleri 2 Gıda Üretiminde

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI BİLGİ FORMU

SAĞLIKLI YAŞAM VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI BİLGİ FORMU SAĞLIKLI YAŞAM VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI BİLGİ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Adınız: Soyadınız: Doğum Tarihi: Doğum Yeri: Adres: (Ev) (İş) Telefon:(Ev): (İş) (Cep) E-mail: Eğitim Durumunuz: Mesleğiniz: KİLO

Detaylı

DERS 2. Aylin in Eğitim Hikâyesi

DERS 2. Aylin in Eğitim Hikâyesi DERS 2 Aylin in Eğitim Hikâyesi DERS 2 Aylin in Eğitim Hikâyesi * Seviye: 3-4. sınıf Süre: 40-60 dakika Amaçlar: 1. Erişim sorunlarının toplumsal çevrenin herkes için tasarlanmamasından kaynaklandığını

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü ÖZEL EĞİTİM İHTİYACI OLAN ÖĞRENCİLERE SINAV UYGULAMA KLAVUZU

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü ÖZEL EĞİTİM İHTİYACI OLAN ÖĞRENCİLERE SINAV UYGULAMA KLAVUZU T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü ÖZEL EĞİTİM İHTİYACI OLAN ÖĞRENCİLERE SINAV UYGULAMA KLAVUZU 1 Bu kılavuzda sınavda dikkat etmeniz gereken hususlar,

Detaylı

Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır.

Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Nedir? Bağımlılık Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Ne Zararı Var? Teknolojinin insan hayatına sağladığı

Detaylı

2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı

2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı www.fmv.edu.tr kisokulu@fmv.edu.tr Önce İyi İnsan Yetiştirir. Sayın Velimiz, Günümüzde şehir yaşantısının olumsuz koşulları, teknolojik gelişime bağlı olarak bilgisayar kullanımı

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

GENÇLER ARASINDA İNTERNET BAĞIMLILIĞI FARKINDA MIYIZ?

GENÇLER ARASINDA İNTERNET BAĞIMLILIĞI FARKINDA MIYIZ? farkında mıyız? GENÇLER ARASINDA İNTERNET BAĞIMLILIĞI FARKINDA MIYIZ? genclerfarkindamiyiz.com İnternet Medya ve Bilişim Federasyonu (İMEF) tarafından yürütülecek olan Gençler Arasında İnternet Bağımlılığı-

Detaylı

Uludağ Projesi, İlk Adımlar (Kalite Takımı)

Uludağ Projesi, İlk Adımlar (Kalite Takımı) Uludağ Projesi, İlk Adımlar (Kalite Takımı) A. Murat Eren (meren@uludag.org.tr) 16 Mart 2005 Özet Bu belgede Uludağ Projesi Kalite Takımı nın amacından, nasıl bu takımın bir üyesi olunabileceğinden bahsedilmeye

Detaylı

MANİSA AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İL MÜDÜRLÜĞÜ. Melek Arslan Serdaroğlu Sosyal Hizmet Uzmanı

MANİSA AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İL MÜDÜRLÜĞÜ. Melek Arslan Serdaroğlu Sosyal Hizmet Uzmanı MANİSA AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İL MÜDÜRLÜĞÜ Melek Arslan Serdaroğlu Sosyal Hizmet Uzmanı 80.YIL ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ 26.12.2003 tarihli Genel Müdürlük Onayı ile hizmete başlamıştır. Gündüzlü Kuruluştur.

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ REHBERLİK POSTASI 4

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ REHBERLİK POSTASI 4 ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ REHBERLİK POSTASI 4 22 Mart 2013 Sayın Velimiz, Dördüncü rehberlik postamızda sizlerle, Davranış ve Değerler Eğitimi Programı kapsamında

Detaylı

ÇOCUĞUM OKULA BAŞLIYOOORRR

ÇOCUĞUM OKULA BAŞLIYOOORRR ÇOCUĞUM OKULA BAŞLIYOOORRR ANAOKULUNA UYUM SÜRECİ ÇOCUK NEDEN OKULA BAŞLAMALI? Kreş/Anaokuluna başlama hem aile için, hem de çocuk için çok önemli bir adımdır. İlk üç yıl içinde çocuk model olarak gördüğü

Detaylı

KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin!

KİŞİSEL GÜÇ KİTABINIZ Güçlenin! KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin! Hangi alanlarda başarılıyım? Ne yapacağım? Okul hayatınız bittiğinde, önünüze gerçekleştirebileceğiniz çok sayıda fırsat çıkar. Kendi iş yerlerini açan insanların ne tür

Detaylı

MEF İLKOKULU MART-NİSAN AYI DEĞERLER EĞİTİMİ ÇALIŞMALARI

MEF İLKOKULU MART-NİSAN AYI DEĞERLER EĞİTİMİ ÇALIŞMALARI MEF İLKOKULU MART-NİSAN AYI DEĞERLER EĞİTİMİ ÇALIŞMALARI İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yürütülen projede mart ve nisan ayı Değerler Eğitimi konusu: Empati Öğrencilerimiz mart ve nisan ayları

Detaylı

Örnek alınacak en güzel insan Hz. Muhammed hayatı boyunca görüntüsüne ve hareketlerine dikkat etmiştir.

Örnek alınacak en güzel insan Hz. Muhammed hayatı boyunca görüntüsüne ve hareketlerine dikkat etmiştir. Örnek alınacak en güzel insan Hz. Muhammed hayatı boyunca görüntüsüne ve hareketlerine dikkat etmiştir. Görünümü Elbiseleri Hz. Peygamber çeşitli renk ve desenlerde elbiseler giymiştir. Ancak daha çok

Detaylı

Rehberlik bir süreçtir. Bir anda olup biten bir iş değildir. Etkili sonuçlar alabilmek için belli bir süre gereklidir.

Rehberlik bir süreçtir. Bir anda olup biten bir iş değildir. Etkili sonuçlar alabilmek için belli bir süre gereklidir. Rehberlik Servisinin Ve Rehberliğin Tanıtılması Rehberlik Nedir? Rehberlik; eğitimde bir hizmet alanı olarak demokratik ortam içinde öğrencinin bedensel, zihinsel ve sosyal bütün kapasitelerini en ileri

Detaylı

ODTÜ GELİŞTİRME VAKFI ÖZEL ERKİLET İLKOKULU ve ORTAOKULU SORUMLULUKLARIMIZ

ODTÜ GELİŞTİRME VAKFI ÖZEL ERKİLET İLKOKULU ve ORTAOKULU SORUMLULUKLARIMIZ ODTÜ GELİŞTİRME VAKFI ÖZEL ERKİLET İLKOKULU ve ORTAOKULU SORUMLULUKLARIMIZ KONU: Geç Kalma Sorumluluk Alma Zaman yönetimi becerilerini geliştirme Öğrenciler okula zamanında gelir ve derslere zamanında

Detaylı

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi MUTFAK HİJYENİ VE KİŞİSEL HİJYEN ENFEKSİYON KONTROL KURULU MUTFAK HİJYENİ Mutfakta fiziki iki alanlar; l Yemek pişirilme ünitesi Hazırlanan yemeklerin bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama

Detaylı

OKUL ÖNCESİ EĞİTİMDE ANNE-BABA OKUL İŞBİRLİĞİ Okul öncesi eğitimde anne-baba ve öğretmen iletişimi çok önemlidir. Çocuğun

OKUL ÖNCESİ EĞİTİMDE ANNE-BABA OKUL İŞBİRLİĞİ Okul öncesi eğitimde anne-baba ve öğretmen iletişimi çok önemlidir. Çocuğun OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİN ÖNEMİ Çocukların bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal yönden gelişmelerini ve iyi alışkanlıklar kazanmasını sağlamak. Çocukların Türkçe yi doğru ve güzel konuşmalarını sağlamak Çocukları

Detaylı

GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ

GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ 3-6 yaş arasını kapsayan ve okul öncesi dönem adını verdiğimiz süreç çocukların gelişimi açısından oldukça önemlidir. Okul öncesi dönem çocukta büyümenin ve gelişimin en hızlı

Detaylı

Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu

Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu Bu broşür, Bayındır Hastanesi Söğütözü (BHS) Genel Yoğun Bakım (Reanimasyon) süreci hakkında sizi aydınlatmak amacıyla hazırlanmıştır.

Detaylı

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi.

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. ANKET SONUÇLARI Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. Bu anket, çoğunluğu Ankara Kemal Yurtbilir İşitme Engelliler Meslek Lisesi öğrencisi olmak üzere toplam 130 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya

Detaylı

ERGENLİK DÖNEMİ Ergenlik dönemindeki gençler için arkadaşlık son derece önemlidir. Yapılan araştırmalarda gençlerin haftada en az 9 saatini arkadaşlarıyla birlikte geçirdikleri ve en büyük

Detaylı

BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU

BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU Formun Amacı: Bu form çocuğun sağlık durumu, psikomotor gelişimi, özbakım gelişimi, sosyal duygusal gelişimi ve davranışsal özelliklerine ilişkin bireysel gereksinimleri

Detaylı

Rutinler temamız kapsamında sabah sporu yaptık, grup sohbetleri ile paylaşımlarda bulunduk. Sabah sporunda reçel yaptık, hayali reçellerimizi

Rutinler temamız kapsamında sabah sporu yaptık, grup sohbetleri ile paylaşımlarda bulunduk. Sabah sporunda reçel yaptık, hayali reçellerimizi Rutinler temamız kapsamında sabah sporu yaptık, grup sohbetleri ile paylaşımlarda bulunduk. Sabah sporunda reçel yaptık, hayali reçellerimizi pişirdik. Topla tanışma oyunları oynadık. Heykel ol, adını

Detaylı

Düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürümüzü oyunlar aracılığı ile ifade ederiz.

Düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürümüzü oyunlar aracılığı ile ifade ederiz. ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Aralık 2014-23 Ocak 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

ATATÜRK ORTAOKULU REHBERLİK SERVİSİ

ATATÜRK ORTAOKULU REHBERLİK SERVİSİ ATATÜRK ORTAOKULU REHBERLİK SERVİSİ 7-19 YAŞ AİLE EĞİTİMİ PROGRAMI 7-19 YAŞ AİLE EĞİTİMİ PROGRAMI HAKKINDA GENEL BİLGİLER VELİ DAVETİYESİ.doc NEDEN ANNE BABA EĞİTİMİ? 7-19 Yaş Aile Eğitimi Programı ailelerin

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

ANNE BABA ÇOCUK İLETİŞİMİ

ANNE BABA ÇOCUK İLETİŞİMİ ANNE BABA ÇOCUK İLETİŞİMİ Çocuğun davranışlarının kabul edilebilir bir düzeyde olması, yapıcı ve uyumlu bir birey olarak yetişmesi anne, baba, çocuk iletişimine bağlıdır. Eğer sağlıklı bir iletişim kurulabiliyorsa,

Detaylı

AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ

AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ 2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılı Bu proje; okul yönetimi, öğretmenler, öğrenciler, veliler ve okul personelini kapsayan geniş katılımlı bir çalışmayı amaçlar. Bu proje; tüm

Detaylı

AKRAN BASKISI. Çetin SARIYILDIZ Rehber Öğretmen

AKRAN BASKISI. Çetin SARIYILDIZ Rehber Öğretmen AKRAN BASKISI Çetin SARIYILDIZ Rehber Öğretmen AKRAN BASKISI NEDİR? Bireyin içinde bulunduğu yaş gruplarının etkinliklerinde bir şeyi yapmak için arkadaşları tarafından zorlanması veya cesaretlendirilmesidir.

Detaylı

ÖN ERGENLİK DÖNEMİ. Siz de Çocuktunuz. Sizde Ergendiniz

ÖN ERGENLİK DÖNEMİ. Siz de Çocuktunuz. Sizde Ergendiniz ÖN ERGENLİK DÖNEMİ Siz de Çocuktunuz Sizde Ergendiniz Çocuğum; Çok alıngan,derslerine olan ilgisi de azaldı. Son zamanlarda çok sinirli,her dediğime bağırarak cevap veriyor. Ve benzeri düşünceler içinde

Detaylı

Hoş geldiniz. Twinspace Kılavuzu. Bu kılavuz, TwinSpace de yeni olan Öğretmen Yöneticiler tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Hoş geldiniz. Twinspace Kılavuzu. Bu kılavuz, TwinSpace de yeni olan Öğretmen Yöneticiler tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Hoş geldiniz Twinspace Kılavuzu Bu kılavuz, TwinSpace de yeni olan Öğretmen Yöneticiler tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Sizlere: - TwinSpace inize erişme - Profilinizi düzenleme - Proje aktiviteleri

Detaylı

ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 )

ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

Yaşamımızı sürdürebilmemiz için kullanıp attığımız bazı

Yaşamımızı sürdürebilmemiz için kullanıp attığımız bazı ANA SINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (11 Mayıs -19 Haziran 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

2. SINIF TÜRKÇE. Muhammed DURDUBAŞ. www.ilkogretimkalbi.com

2. SINIF TÜRKÇE. Muhammed DURDUBAŞ. www.ilkogretimkalbi.com 2. SINIF TÜRKÇE Muhammed DURDUBAŞ www.ilkogretimkalbi.com Kutunun içinde ne var? Zihinsel Hazırlık * Her sabah aksatmadan yaptığınız neler var? * Gün içerisinde dişlerinizi ne zaman fırçalarsınız? * Vücut

Detaylı

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Hedef kan basıncı değerlerine ulaşmak için başarılı bir tedaviye gerek vardır. Başarılı tedavi 2 kısımdan oluşur: 1.Yaşam düzeninin değiştirilmesi 2.İlaç

Detaylı

HÜKÜM GİYMEMİŞ BİR TUTUKLUNUN HASTANEYE SEVKİ (KISITLAMALI YA DA KISITLAMASIZ)

HÜKÜM GİYMEMİŞ BİR TUTUKLUNUN HASTANEYE SEVKİ (KISITLAMALI YA DA KISITLAMASIZ) HÜKÜM GİYMEMİŞ BİR TUTUKLUNUN HASTANEYE SEVKİ (KISITLAMALI YA DA KISITLAMASIZ) (1983 Ruh Sağlığı Yasası, Bölüm 48) 1. Hasta Adı 2. Bakımınızdan sorumlu kişinin ismi (sorumlu klinik tedavi uzmanınız ) 3.

Detaylı

UYGULAMA 1 1. Aşama Şimdi bir öykü okuyacağım, bakalım bu öykü neler anlatıyor?

UYGULAMA 1 1. Aşama Şimdi bir öykü okuyacağım, bakalım bu öykü neler anlatıyor? ALAY ETME Amaç : Başkalarına saygı duymayı öğrenme.alay etme ile baş edebilme becerisini kazandırma Düzey : 1. sınıf ve üstü Materyal: Uygulama 1 için:yazı tahtası, kağıt, kalem, Uygulama 2 : Kuklalar,oyuncak

Detaylı

BÖLÜM 3 HASTALARI İÇİN GÖZETİM ALTINDA TOPLUM TEDAVİSİ

BÖLÜM 3 HASTALARI İÇİN GÖZETİM ALTINDA TOPLUM TEDAVİSİ BÖLÜM 3 HASTALARI İÇİN GÖZETİM ALTINDA TOPLUM TEDAVİSİ (1983 Ruh Sağlığı Yasası, Bölüm 17A) 1. Hasta Adı 2. Bakımınızdan sorumlu kişinin ismi (sorumlu klinik tedavi uzmanınız ) 3. Gözetim altında toplum

Detaylı

ÖZGÜVEN. 6. Olumsuz ifadelerinizin, olumlu benlik konuşmalarıyla yer değiştirmesini sağlayın.

ÖZGÜVEN. 6. Olumsuz ifadelerinizin, olumlu benlik konuşmalarıyla yer değiştirmesini sağlayın. ÖZGÜVEN Özgüven kişinin kendisi ve içinde bulunduğu durumlar hakkında olumlu ve geçekçi bir yaklaşıma sahip olmasıdır. Daha basit bir ifade ile ki inin kendisini beğenmesi ya da beğenmemesi, kendisi hakkında

Detaylı

Koçluk, danışanın problemlerini çözüme ulaştırmak ve yolunu aydınlatmaktır.

Koçluk, danışanın problemlerini çözüme ulaştırmak ve yolunu aydınlatmaktır. BEN BĐR YAŞAM KOÇUYUM 7.SEANS Koçluk ve danışmanlık Bazen öyle zamanlar olur ki danışanlarınızın koçluk hizmetinin sınırları içinde olmayan problemlerine yardım etme durumunda kalırsınız. Böyle zamanlarda

Detaylı

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır Öğrencinin ilgi alanları, becerileri ve yetenekleri düşünüldüğü zaman kendi öğrenme yöntemlerine göre akademik ve/veya kültürel alanda başarılı olabilir.

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Ruhen, bedenen ve sosyal bakımdan tam bir iyilik halidir. Sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar

Detaylı

Sınıf Yönetimi etkinlikleri

Sınıf Yönetimi etkinlikleri Sınıf Yönetimi etkinlikleri http://meb-itec-moocakademi.weebly.com/uygulama.html Toplam katılım etkinlikleri Aşağıdaki uygulamayı kendi alanınızda rahatlıkla yapabilirsiniz İngilizce dersi sadece model

Detaylı

UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz.

UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz. UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz. Madde 1: Ben çocuğum. On sekiz yaşına kadar bir çocuk olarak vazgeçilmez

Detaylı

Ö.Ç BİLFEN OKULLARI GÜNLÜK EĞİTİM PROĞRAMI 6YAŞ 20.EKİM.PAZARTESİ-25.EKİM.CUMA

Ö.Ç BİLFEN OKULLARI GÜNLÜK EĞİTİM PROĞRAMI 6YAŞ 20.EKİM.PAZARTESİ-25.EKİM.CUMA 20.10.2014 PAZARTESİ Ö.Ç BİLFEN OKULLARI GÜNLÜK EĞİTİM PROĞRAMI 6YAŞ 20.EKİM.PAZARTESİ-25.EKİM.CUMA Türkçe Dil Etkinliği: Sağlıklı olmak için neler yapıyoruz? Nasıl sağlıklı olabiliriz? Soruları sorularak

Detaylı

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır.

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. HİJYEN HİJYEN Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. Aynı zamanda birey ve toplum olarak insan sağlığının korunması ve geliştirilmesini hedefler. Yaşamın verimli, sağlıklı düzeyde uzun süre

Detaylı

KAVRAMLAR TUTUMLAR BECERİLER

KAVRAMLAR TUTUMLAR BECERİLER SAYI: 1 ANASINIFI I. PYP SORGULAMA ÜNİTESİ VELİ BÜLTENİ DİSİPLİNLERÜSTÜ TEMA: Kim Olduğumuz SÜRE: 22.09.2014-31.10.2014 ANA FİKİR: Fiziksel özelliklerimi ve ilgi alanlarımı bilmek kendimi tanımamı sağlar.

Detaylı

Koç Üniversitesi nde ders verme tecrübelerim BURAK ÖZBAĞCI 2013

Koç Üniversitesi nde ders verme tecrübelerim BURAK ÖZBAĞCI 2013 Koç Üniversitesi nde ders verme tecrübelerim BURAK ÖZBAĞCI 2013 2002 yılından beri Koç Üniversitesi nde lisans ve lisansüstü toplam 16 farklı dersi, 35 farklı şubede anlattım. 8-10 kişilik küçük sınıflara

Detaylı

OKULUN ADI: DERİN DÜŞLER ANAOKULU YAŞ GUBU: 48 60 AY E K İ M

OKULUN ADI: DERİN DÜŞLER ANAOKULU YAŞ GUBU: 48 60 AY E K İ M AYLAR E K İ M 2 0 1 2 PSİKOMOTOR ALAN AMAÇ 1- Bedensel koordinasyon gerektiren hareketleri yapabilme. 1- Sözel yönergelere uygun olarak ısınma hareketleri yapar. 10- Belli bir yükseklikten atlar. 12- Pedal

Detaylı

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ EYLÜL 2012 VELİ BÜLTENİ ÇOCUKLARDA OKUL KORKUSU

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ EYLÜL 2012 VELİ BÜLTENİ ÇOCUKLARDA OKUL KORKUSU ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ EYLÜL 2012 VELİ BÜLTENİ ÇOCUKLARDA OKUL KORKUSU OKUL KORKUSU Her yıl milyonlarca çocuk okula başlayıp, neşeyle devam ederken

Detaylı

IŞIK LI ANNE BABA REHBERİ

IŞIK LI ANNE BABA REHBERİ Rehberlik Bilgi Bülteni Ekim 2014 IŞIK LI ANNE BABA REHBERİ ERGENLE NASIL İLETİŞİM KURMALI? DERS ÇALIŞMANIN PLANLI BİR YOLU OLMALI! 1 Sevgili Velilerimiz, Çocuklarımız için güzelliklerle dolu, zaman zaman

Detaylı

DANIÞMANLIK TEDBÝRÝ KARARLARININ UYGULAMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLÝÐ Perþembe, 30 Ekim 2008

DANIÞMANLIK TEDBÝRÝ KARARLARININ UYGULAMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLÝÐ Perþembe, 30 Ekim 2008 DANIÞMANLIK TEDBÝRÝ KARARLARININ UYGULAMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLÝÐ Perþembe, 30 Ekim 2008 25 Ekim 2008 CUMARTESÝ Resmî Gazete Sayý : 27035 TEBLÝÐ Taþpýnar Muhasebe Devlet Bakanlýðý, Milli Eðitim

Detaylı

TED ANTALYA KOLEJİ PDR SERVİSİ AKADEMİK BAŞARININ ARTTIRILMASI

TED ANTALYA KOLEJİ PDR SERVİSİ AKADEMİK BAŞARININ ARTTIRILMASI TED ANTALYA KOLEJİ PDR SERVİSİ AKADEMİK BAŞARININ ARTTIRILMASI Akademik Başarının Artırılması Verimli ders çalışma programı Çalışmayı sürdürmek Zihnin dağılmasını önlemek Çalışma ortamına ilişkin düzenlemeler

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni. Çocuk ve Cinsellik

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni. Çocuk ve Cinsellik Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni Çocuk ve Cinsellik Cinsel kimlik kişinin ait olduğu cinsi bilme hissidir. Cinsel kimlik gelişimi, doğumla başlayan ve yetişkinliğe kadar devam eden

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KELEBEK GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ

2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KELEBEK GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KELEBEK GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ TEMALARIMIZ KALELER DÜNYA ÇOCUK GÜNÜ HAYVANLARI KORUMA GÜNÜ DÜNYA EL YIKAMA GÜNÜ KURBAN BAYRAMI KIRMIZI GÜNÜ 29 EKİM CUMHURİYET BAYRAMI Kale

Detaylı

DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI

DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:5 DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI Değerler bizim hayatımıza yön veren davranışlarımızı şekillendiren anlam kalıplarıdır.

Detaylı

Anne ve kız arasında en çok yaşanan iletişim sorunları nelerdir?

Anne ve kız arasında en çok yaşanan iletişim sorunları nelerdir? Anneler Çocuklarına En Çok Niçin Kızıyor? Acıbadem Sağlık Grubu Bağdat Caddesi Tıp Merkezi psikologlarından Ayşegül Topçu Aydın ve International Hospital psikologlarından Ferahim Yeşilyurt, anneler ve

Detaylı

Yeşilalım Projesi. Eğiticilerin Eğitimi. 12-14 Şubat 2013 Ankara

Yeşilalım Projesi. Eğiticilerin Eğitimi. 12-14 Şubat 2013 Ankara Yeşilalım Projesi Eğiticilerin Eğitimi 12-14 Şubat 2013 Ankara 1 Öğrenme Hedefleri Yetişkin öğrenenlerin özelliklerini öğrenmek; Yetişkinlere uygun çeşitli eğitim yöntemleri ile yaklaşımlarını uygulamak;

Detaylı

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler SINAV KAYGISI Kaygı, stresli bir durum karşısında hepimizin yaşadığı uyarılmışlık halidir. Ancak kaygının belli bir miktarda yaşanmasının olumlu işlevleri de vardır. Bir miktar kaygı günlük hayatta bizi

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Information på turkiska DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Τουρκικά Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Detaylı

M. Tevfik GÖKSU Esenler Belediye Başkanı

M. Tevfik GÖKSU Esenler Belediye Başkanı Değerli çalışma arkadaşlarım, Esenler Belediyesi, Esenler in, medeniyetlerin buluşma noktası ve kültür başkenti İstanbul ile bütünleşmiş, belediyecilik alanında tüm ihtiyaçları karşılanmış, insan-mekan

Detaylı

: Kişisel hazırlık yapmaya uygun koşullar sağlanmalı, öğrenci araştırmaya ve gözlem yapmaya yönlendirilmelidir.

: Kişisel hazırlık yapmaya uygun koşullar sağlanmalı, öğrenci araştırmaya ve gözlem yapmaya yönlendirilmelidir. KİŞİSEL BAKIM MODÜL BİLGİ SAYFASI MODÜL BİLGİ SAYFASI ALAN : AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ MODÜL : KİŞİSEL BAKIM KODU : 815SBG001 SÜRE : 40/8 ÖN KOŞUL : AÇIKLAMA ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ GENEL AMAÇ :

Detaylı