OHSAS KAPSAMINDA FMEA UYGULAMASI IN THE OHSAS CONTENTS FMEA APLICATION

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "OHSAS 18001 KAPSAMINDA FMEA UYGULAMASI IN THE OHSAS 18001 CONTENTS FMEA APLICATION"

Transkript

1 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 7, No: 1, 2010 (53-68) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 7, No: 1, 2010 (53-68) TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR e-issn: Makale (Article) OHSAS KAPSAMINDA FMEA UYGULAMASI Ömer KAHRAMAN*, Ahmet DEMĐRER** *Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Eğitimi ABD., 54187, Adapazarı, Sakarya **Sakarya Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi Bölümü, 54187, Adapazarı, Sakarya Özet Dünyada ve ülkemizde sanayileşme ile birlikte iş sağlığı ve güvenliğine verilen önem artmış, bu kapsamda kuruluşlarda iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve sürekli iyileştirilmesi için ayrı bir standart oluşturulmuştur; (OHSAS TS 18001) Đş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi. Bu yönetim sisteminin en önemli ayağı risklerin belirlenmesidir. Risk analizinin birçok yöntemi vardır. Hata Türü ve Etkileri Analizi de (HTEA-FMEA- Failure Mode and Effect Analysis) sistemdeki hataların, tehlikelerin kazaya sebebiyet vermeden tespit edilmesini ve en öncelikli olandan başlayıp iyileştirilmesini sağlayan bir metottur, ayrıca diğer risk analizlerinden farklı olarak kazaların önceden farkedilebilirliğinin (saptanabilirliğinin) de bulunmasıdır. Bu çalışmada Bursa daki bir otomobil fabrikasının altı bölümünde gerçekleştirilen risk yönetiminin, iş güvenliği alanında ilk defa kullanılacak olan FMEA metodu ile gerçekleştirilmesi konusu ele alınmıştır. Örnek uygulamayla işletmede iş kazası ve meslek hastalığı oluşturabilecek riskler değerlendirilip, bunların engellenmesine yönelik iyileştirme önerilerinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: FMEA, Risk Analizi, Đş Sağlığı ve Güvenliği, OHSAS IN THE OHSAS CONTENTS FMEA APLICATION Abstract The importance given to the occupational health and safety has increased with industrialization in the world and our country, in this case a different standard has been developed to protect continuously improving and to provide occupational health and safety in the organizations; (OHSAS TS 18001) Occupational Health and Safety Management System. The most important stage of this management system is to determine the risks. There are several methods of risk analysis. Failure Mode and Effect Analysis (FMEA) is a method that is to ascertain the errors and dangers in the system without causing any accidents and to make them better by starting from the top priority of them. Also, this method can detect the accidents formerly different from the other risk analysis methods. In this study, risk management which was made in an automotive factory in Bursa, with the FMEA method which was used in the workshop safety area firstly. With the example application the risks which can cause workshop accidents and occupational illness have been evaluated and some recommendations have been made to prevent these risks. Keywords : FMEA, Risk Analysis, Occupational Health and Safety, OHSAS 1. GĐRĐŞ Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) nun yaptığı tanıma göre iş sağlığı, bütün mesleklerde çalışanların bedensel, ruhsal ve sosyal yönden iyilik hallerinin en üst düzeyde tutulması, sürdürülmesi ve geliştirilmesi çalışmalarıdır. Dünya Sağlık Örgütünün tanımına göre; Sağlık yalnız hastalık ve sakatlığın olmaması değil fiziksel ve ruhsal yönden tam bir iyilik halidir. Şekil 1 deki Bu makaleye atıf yapmak için Kahraman Ö. *, Demirer A. **, OHSAS Kapsamında FMEA Uygulaması Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2010, 7 (1) How to cite this article Kahraman Ö. *, Demirer A. **, In The OHSAS Contents FMEA Aplication Electronic Journal of Machine Technologies, 2010, 7 (1) 53-68

2 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Ohsas Kapsamında FMEA Uygulaması istatistik verilerinden anlaşılacağı gibi her yıl azımsanmayacak sayıda çalışanımız kolaylıkla engellenebilecek iş kazaları ve meslek hastalıklarından yaşamını yitirmekte veya engelli hale gelmektedir Türkiyede İş Kazası ve Meslek Hastalıkları Sonucu Ölümler Şekil 1. Türkiyede Yıllara Göre iş Kazası ve Meslek Hastalığı Sonucu Ölümler [1-2] ILO rakamlarına göre; Her gün dünyada yaklaşık 6000 kişi iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle yaşamını yitirmektedir. Yıllık toplamda kişi iş kazası, kişi ise meslek hastalıklarından yaşamını yitirmektedir. Her yıl 270 milyon iş kazası meydana gelmekte ve 160 milyon kişi meslek hastalıklarına yakalanmaktadır [3]. Türkiye de yılları arasında kişi iş kazası ve meslek hastalığı sonucu hayatını kaybetmiştir [1-3].Makine Mühendisleri Odasının iş sağlığı ve güvenliği oda raporuna göre Türkiye de her 7 dakikada bir 1 iş kazası olmakta, her 10,8 saatte bir çalışan hayatını kaybetmekte ve her 5,5 saatte 1 çalışan sürekli iş göremeyecek biçimde sakat kalmaktadır [3]. Bu da evini geçindirmek için sabah evden çıkan 2 işçimizin akşam evine dönmemesi demektir. Türkiye deki hızlı gelişme ve sanayileşmenin bedeli kesinlikle bu olmamalıdır. Yapılan araştırmalar iş kazalarının %50 sinin kolaylıkla engellenebileceğini, %48 inin sistemli bir çalışma ile engellenebileceğini, %2 sinin ise belirlenemeyen sebeplerden dolayı engellenemediğini göstermektedir. Bu durum bize kazaların %98 inin engellenebileceğini ifade etmektedir. Đş kazaları ve meslek hastalıklarını önlemek amacı ile yapılan bu çalışmalar sayesinde; a- Đşletmenin sağlık giderlerinin azalması, b- Tazminat giderlerinin azalması, c- Güvenli çalışma ortamında verimliliğin artması, d- Üretimde kalitenin yükselmesi, e- Đşletmenin güven ve itibar kazanması ve f- Pazar payının yükselmesi gibi avantajlar da beraberinde gelmektedir [4]. Đş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin (OHSAS) temel amacı işyerlerindeki çalışma koşullarından kaynaklanan her türlü tehlike ve sağlık riskini azaltarak insan sağlığını etkilemeyecek seviyeye düşürmektir, bu çerçevede risk analizi iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin temel taşını teşkil eder [5]. Burada tehlike; kaza oluşturma potansiyelini, risk ise insan veya ekipmanın maruz kalabileceği tehlike ve hasar ihtimalini ifade eder [6]. Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği konusundaki temel yasa olan 4857 sayılı Đş Kanunu, AB nin 89/391 sayılı çerçeve direktifi ve ülkemizce kabul edilmiş olan 155 ve 161 sayılı ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) sözleşmeleri dikkate alınarak hazırlanmıştır sayılı Đş Kanununun 1. maddesinde: Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir. 77. maddesinde işverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. Đşverenler iş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş 54

3 Kahraman Ö., Demirer A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. hükümleri yer almaktadır. Bu yasanın 78. maddesine dayanılarak çıkarılmış olan yönetmeliklerde de işveren işyerinde risk değerlendirmesi yapılmasından sorumlu tutulmuştur [5]. Failure Mode and Effect Analysis (FMEA) diğer ifadesiyle Hata Türü ve Etkileri Analizi nin (HTEA) çalışmamızda tercih edilmesinin maksadı, sistemin nasıl çalıştığının analiz edilebilmesi, yüksek tecrübe gerektirmemesi ve tüm sektörlerde kullanılabilme özelliğindendir. Klasik risk analizden farklı olarak Saptanabilirlik- Farkedilebilirlik faktörünün eklemesi önemli bir farkıdır. FMEA, sistemde oluşabilecek hataları ve riskleri önceden tahmin edip, meydana geldiklerinde nasıl bir etki oluşturacaklarını öngören ve bunlar için iyileştirme çalışmaları yapan bir tekniktir [7]. FMEA son zamanlarda kullanımı gittikçe yaygınlaşan bir teknik olup otomotiv sektörü başta olmak üzere gıda [8], deniz taşıtları imalatı ve nükleer tasarımlar gibi çok çeşitli alanlarda kullanılmaya başlanılmıştır. Literatürde risk analizi yöntemine ait değerlendirmeler Pillay ve Wang ın [9], ortaya koyduğu tablolardan (olasılık, ağırlık ve saptama tabloları) uyarlanmıştır. Stamatis [10], ise risk öncelik sayısında alınacak önlemlerin belirlenmesi üzerine çalışmalar yapmıştır. Ülkemizde daha çok lisansüstü düzeyinde yapılan çalışmalardan bazıları şunlardır. Duran A.[11], bina doğalgaz iç tesisatı imalatında oluşması muhtemel hataların tespit edilerek önlenmesini, Algın A. [12], bir tekstil fabrikasında kumaş imalat sürecinde FMEA ile hata türleri, sebepleri ve hata türlerinin müşterilere olan etkilerini incelemiştir. Taşan K. [13], tasarım FMEA yöntemi ile bir otomotiv sanayi işletmesinde güvenilirlik bağlantılarını ele almış, Aran G. [14], kalite iyileştirme sürecinde proses FMEA tekniğini uygulamış ve üretilen motor pistonlarındaki kalite fonksiyonlarını iyileştirme süreçlerini araştırmıştır. Çalışmamıza en yakın olarak Durhan D.[15], iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemine sahip çelik boru imalatı yapan bir fabrikada, FMEA tekniği ile risk değerlendirme çalışması yürütmüş ve uygulama sonuçlarını ve de yöntem etkinliğini değerlendirmiştir. 2.RĐSK ANALĐZĐ Đki temel risk analizi yöntemi mevcuttur. Bunlar, nicel ve nitel yöntemlerdir. Nicel risk analizi, riski hesaplarken sayısal yöntemlere başvurur. Nitel risk analizinde tehdidin olma ihtimali, tehdidin etkisi gibi değerlere sayısal değerler verilir ve bu değerler matematiksel ve mantıksal metotlar ile proses edilip risk değeri bulunur. Risk analizi metodolojileri, risk analizi sürecinin matematiksel işlemler ve yorumlarının yapıldığı çekirdek kısmıdır. Risk Yönetim Sistemi şematik olarak Şekil 2 de gösterilmektedir. Tehlikelerin Belirlenmesi Đletişim ve Danışma Risklerin Değerlendirilmesi Risklerin Analizi Risklerin Değerlendirilmesi Đzleme ve Gözden Geçirme Kontrol Önlemlerinin Belirlenmesi Kontrol Önlemlerinin Yerine Getirilmesi Şekil 2. Risk Yönetim Sistemine Genel Bakış [16] 55

4 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Ohsas Kapsamında FMEA Uygulaması Risk analizi temel formülünü ise şu şeklinde ifade edebiliriz. Risk Öncelik sayısı (RÖS) = Tehdidin Olma Đhtimali (O) x Tehdidin Etkisi (ağırlığı,şiddeti) (A) dir. Kısaca : RÖS= Olasılık x Ağırlık (1) 3.FMEA (HTEA) Klasik risk analizden farklı olarak olasılık ve ağırlık faktörünün yanında saptanabilirlik çarpanının eklemesi önemli bir farkıdır. FMEA riskleri tahmin ederek hataları önlemeye yönelik güçlü bir analiz tekniğidir. Hatanın ortaya çıkması ile doğacak problemin müşteri gibi algılanması ilkesine dayanmaktadır. FMEA çalışmasında belirlenen bütün hatalar için olasılık, ağırlık ve saptanabilirlik tahmini yapılmaktadır [7]. FMEA yüzlerce hata türünün tamamına iyileştirme yapılması yerine sistemin bütünü üzerinde en büyük katkıyı sağlayacak olan hata türlerini öncelikli olarak ele alarak çözümler üretir. FMEA ilk kez Amerikan ordusu tarafından geliştirilmiş ve kullanılmaya başlanmıştır (9/11/1949 MIL P 1629 nolu prorosedür).sistem ve donanım hatalarının ve bunların etkilerinin belirlenmesi için bir değerlendirme tekniği olarak kullanılmıştır. Daha sonraları FMEA, yılları arasında NASA tarafından ay seyahati programlarında da kullanılmıştır. Uzun bir süre gizli tutulan teknik yılları arasında ABD uçak sanayinde, 1972 yılında Ford Motor şirketi bünyesinde, 1975 yılında bilgisayar üretiminde ve Japon NEC firmasında ilk endüstriyel uygulamalarında yerini almıştır yılında Amerika nın üç büyük otomotiv şirketi olan Chrysler, Ford ve General Motors tarafından kabul edilerek genel standart olarak benimsenmiştir. Günümüzde FMEA; QS 9000, ISO/TS 16949, ISO 9001:2000 ve diğer kalite yönetim sistemlerinde bir zorunluluk haline gelmiştir [15]. FMEA nın yaygın olarak kullanılabilen dört çeşidi mevcuttur: a -) Tasarım FMEA b -) Proses FMEA c -) Sistem FMEA d -) Hizmet FMEA a-) Tasarım FMEA : Tasarım FMEA, ürün deneme safhasından önce tasarım esnasında veya ürünün fizibilite çalışmaları esnasında karmaşık ürünlerdeki ana riskli bölgeleri bulup ortaya çıkarmak için yapılan FMEA çalışmasıdır. b-) Proses FMEA : Üretim ve montaj işlemlerini analiz etmek için kullanılır. Üretim ve montaj işlemlerinde aksaklıklara yol açan hata türleri üzerine odaklanır. c-) Sistem FMEA : Bütün donanımların ve tasarımın tamamlanmasının sonrasında üretim, kalite güvence gibi sistemlerin akışını en elverişli hale getirmek için kullanılan bir yöntemdir. Sistem FMEA sistemde bozukluklara neden olan potansiyel hata türlerine odaklanır. d-) Hizmet FMEA : Müşteri hizmetlerini geliştirmek amacıyla üretim, kalite güvence ve pazarlama koordinasyonu ile uygulanan bir yöntemdir [17] FMEA nın Öğeleri FMEA çalışmasında olası hatalar belirlenir, bunların yapabileceği etkiler hesaplanır ve bunların öncelikleri ve de farkedilebilirlikleri (saptanabilirlikleri) belirlenir. Tüm bunlar belirli bir sistem ve formül çerçevesinde ele alınır. Hata önceliklerini belirlemede üç ana faktör vardır: Ortaya çıkma, (Olasılık) (O) Ağırlık, (Şiddet) (A) Saptama (Farkedilebilirlik-Saptanabilirlik) (S) [18]. 56

5 Kahraman Ö., Demirer A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Ortaya Çıkma, hatanın sıklığını; Ağırlık, hatanın ciddiyetini (etkisini); Saptama, zarar meydana getiren durumun keşfedilmesindeki zorluk derecesidir. Hatayı ürün müşteriye ulaşmadan tespit etme yeteneğini gösterir. Bu bileşenlerin değerlerini belirlemede pek çok yöntem vardır. Alışılmış yöntem, nümerik skalaların (risk ölçüt tablosunun) kullanılmasıdır.risk Öncelik Sayısı (RÖS), kritiklik sayısı göstergesidir. RÖS her bir hata türü veya nedeni için ortaya çıkma olasılığı, ağırlık ve saptama gibi üç risk faktörü esas alınarak belirlenen sayısal değerdir. RÖS değerinin hesaplanmasında, sözel veya olasılık olarak tanımlanan risk faktörlerinin belirli bir sayı aralığında atanan değerleri alınır. RÖS ile her bir hata türü için riskler tanımlandığından en büyük RÖS' e sahip olandan başlayarak kısa dönemde en aza indirilmesi, uzun dönemde ortadan kaldırılması, için alınacak düzeltici önlemler belirlenir [19].FMEA için RÖS; Olasılık (O), Ağırlık (A) ve Saptama (S) değerlerinin çarpılması ile bulunur. RÖS = O * A * S (2) FMEA süzgecinden geçmiş örnek bir forklift kazasına ait RÖS değerleri Şekil 3 de gösterilmiştir. FMEA tüm bu hata verilerini olasılık, ağırlık ve saptama süzgecinden geçirerek RÖS değeri ile forklift kazasına sebep olacağını önceden söyleyerek bir nevi kazanın oluşmasını engellemiş olur. RÖS değerine göre de hangi hatanın daha öncelikli olduğunu ve bunların üzerine eğilinmesi gerektiğini söyleyerek zamandan ve imkânlardan tasarruf etmeyi sağlar. FMEA nın uygulama süreci Şekil 4 de gösterilmiştir. OLASI HATALAR (Kaza oluşturma potansiyeli) FORKLĐFTĐN YOLDA YAYAYA ÇARPMASI Şekil 3. FMEA ile olası tehlikelere olasılık, ağırlık ve saptama değerlerinin verilmesi 4. ARAŞTIRMA ÇALIŞMASI FMEA SÜZGECĐ (Olasılık-Ağırlık- Saptama-RÖS) O A S RÖS Yayaların kendilerine ayrılan yoldan gitmemeleri Forklifti kullanan personelin operatör ehliyetinin olmaması Yayanın dalgın, stresli olması Operatörün yasal çalışma saatinden fazla çalışması Operatörün aracı belirlenen hız sınırlarının üzerinde kullanması Forkliftin tepe lambası çalışmaması Forkliftin bakım föyü tutulmuyor Forkliftin lastiklerinin aşınmış olması Yayalara ait belirlenmiş yolun bulunmaması Yola ayna konmamış olması Yolda yağ birikintisi ve zeminin kaygan olması Forkliftin farlarında problem olması Forklift operatörünün daldın, dikkatsiz, stresli oluşu Yaya yolda yürürken kulaklık ile müzik dinliyor olması Yaya ve operatör gerekli iş güvenliği eğitimi almamış olması SONUÇ (Hatanın oluşması-kaza) Araştırma çalışması yılda yaklaşık 300 personelin çalıştığı Bursa daki bir otomobil fabrikasında iç hizmet desteği veren özel bir işletme bünyesinde gerçekleştirilmiştir. Şirkette gerçekleştirilen FMEA çalışması şu başlıklardan oluşmaktadır: Başlangıç Çalışmaları, Tehlike kaynaklarının ve tehlikelerin belirlenmesi (Tablo 1), 57

6 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Ohsas Kapsamında FMEA Uygulaması Olası hata etkilerinin, nedenlerinin ve mevcut kontrollerin belirlenmesi, Olasılık, ağırlık, saptama ve RÖS değerlerinin belirlenmesi, (Tablo 2-3-4) RÖS e göre hataların sıralanması, alınacak önlemlerin belirlenmesi (Tablo 5), Öngörülen önlemlerin hayata geçirilmesinin ardından RÖS değerlerinin yeniden hesaplanması gerekecektir. Parça ve Proses Fonksiyonu Bilgisi Topla Potansiyel Hata türünü Belirle Her Hatanın Etkilerini Belirle Her Hatanın Nedenlerini Belirle Mevcut Kontrol Süreçlerini Listele Ortaya Çıkma Değerini Bul Saptama Değerini Bul Aralık Değerini Bul RÖS ü Hesapla Önlem Gerekli mi? Hayır Değişen Veriler Önleyici Faaliyet Öner Đyileşme Evet FMEA Formu Şekil 4. FMEA Süreci [9] Bir işletmede tehlike oluşturacak faktörler bilinmeden hataların nasıl ortaya çıktığını anlamak ve gidermeye çalışmak mümkün değildir. Tablo 1 de işletmede tehlike oluşturacak faktörler çıkarılmıştır. Tehlikelerin iyi bilinerek teknik önlemlerin neler olduğu araştırılmalıdır. 58

7 Kahraman Ö., Demirer A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) FMEA uygulaması çalışmasından önce FMEA ekibi oluşturulmuş ve bu ekipte çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığından A ve B sertifikalı iki iş güvenliği uzmanı, bir üst seviye yönetici, bir vardiya amiri ve üç çalışandan oluşmaktadır. Tablo 1. Đşletmede Tehlike Oluşturacak Faktörler Tehlike Ana Kodu T-01 Ana Kategoriler Mekanik (Fiziksel) T-02 Kimyasal T-03 Biyolojik T-04 Radyasyon T-05 T-06 T-07 Termal Elektrik Yangın ve Patlama T-08 Çalışma Ortamları T-09 Đnsan Kaynaklı Tehlikeler T-10 Genel Tehlikeler Alt Tehlike Kodu Alt Kategoriler 1 - Titreşim 2 - Gürültü 3 - Basınç 4 - Makineler 5 - Đş makineleri, forklift vb. 6 - Kullanılan ekipmanlar 1 - Kanserojenler 2 - Alerjenler 3 - Aşındırıcı maddeler 4 - Çevreye zararlılar 5 - Zehirli maddeler 6 - Tahriş ediciler 7 - Asitler 8 - Çözücüler 9 - Toksikler 1 - Mikroorganizmalar ve bakteriler 2 - Virüsler 3 - Alerjenler 4 - Tahriş ediciler 5 - Prionlar 1 - Kızılötesi dalgalar 2 - Morotesi dalgalar 3 - Lazer ışınları 4 - Elektro manyetik alan 5 - Yüksek Frekans 1 - Yüksek Sıcaklıklı malzemeler 2 - Düşük sıcaklıklı malzemeler 1 - Yüksek gerilim 2 - Bozuk elektrik hattı 3 - Statik yük 4 - Kısadevre 1 - Yanıcı maddeler 2 - Parlayıcı maddeler 3 - Fiziksel patlama 4 - Kimyasal patlama 1 - Kapalı ve dar alanlar 2 - Yüksekte Çalışma 3 - Suda çalışma 4 - Kaygan zemin 5 - Çok sıcak ortam 6 - Çok soğuk ortam 7 - Gece Çalışma 8 - Yetersiz Aydınlatma 1 - Sağlıksız duruş yada aşırı vücut gerilmesi 2 - Kurallara uymadan çalışma 3 - Zihinsel baskı ve stres 4 - Đnsan anatomisine uyumlulukta yetersizlik (el/kol, ayak/bacak) 5 - Dalgınlık ve Hayal kurmak 6 - Kendine aşırı güven 7 - Güvenlik Donanımını (KKE) kullanmamak 8 - Yorgun ve hasta olmak 1 - Atıklar 2 - Yapı ve bina kaynaklı 3 - Diğer Tehlikeler 59

8 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Ohsas Kapsamında FMEA Uygulaması Tablo 2. Hatanın Ortaya Çıkma Sıklığı ve Derecesi (Olasılık-O) Tablosu [9] HATANIN OLUŞMA SIKLIĞI HATANIN OLASILIĞI DERECE Çok Yüksek: Kaçınılmaz Hata Yüksek: Tekrar Tekrar Hata Orta: Ara Sıra Olan Hata Düşük: Nispeten Az Olan Hata Pek Az: Olası Olmayan Hata 1/2 den fazla 10 1/3 9 1/8 8 1/20 7 1/80 6 1/ / / / / den düşük 1 Tablo 3. Ağırlığın Etkisinin Sınıflandırılması (A) Tablosu [9] ETKĐ AĞIRLIĞIN (ŞĐDDETĐN) ETKĐSĐ DERECE Uyarısız Gelen Felakete yol açabilecek etkiye sahip ve uyarısız gelen Yüksek Tehlike potansiyel hata 10 Uyarısız Gelen Yüksek hasara ve toplu ölümlere yol açabilecek etkiye Tehlike sahip ve uyarısız gelen potansiyel hata 9 Çok Yüksek Sistemin tamamen hasar görmesini sağlayan yıkıcı etkiye sahip ağır yaralanmalara, 3. derece yanık, akut 8 ölüm vb. etkiye sahip hata türü Yüksek Ekipmanın tamamen hasar görmesine neden olan ve ölüme, zehirlenme, 3. derece yanık, akut ölüm vb. 7 etkiye sahip hata türü Orta Sistemin performansını etkileyen, uzuv ve organ kaybı, ağır yaralanma, kanser vb. yol açan hata 6 Düşük Kırık, kalıcı küçük iş görmezlik, 2. derece yanık, beyin sarsıntısı vb. etkiye sahip olan hata 5 Çok Düşük Đncinme, küçük kesik ve sıyrıklar, ezilmeler vb. hafif yaralanmalar ile kısa süreli rahatsızlıklara neden olan 4 hata Küçük Sistemin çalışmasını yavaşlatan hata 3 Çok Küçük Sistemin çalışmasında kargaşaya yol açan hata 2 Yok Etki yok 1 Tablo 4. Saptanabilirlik (S) Tablosu [9] SAPTANABĐLĐRLĐK SAPTANABĐLĐRLĐK OLASILIĞI DERECE Fark Edilemez Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın saptanabilirliği mümkün değil 10 Çok Az Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın saptanabilirliği çok uzak 9 Az Potansiyel hatanın nedeninin saptanabilirliği uzak 8 Çok Düşük Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın saptanabilirliği çok düşük 7 Düşük Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın saptanabilirliği düşük 6 Orta Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın saptanabilirliği orta 5 Yüksek Ortalama Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın saptanabilirliği yüksek ortalama 4 Yüksek Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın saptanabilirliği yüksek 3 Çok Yüksek Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın saptanabilirliği çok yüksek 2 Hemen Hemen Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın Kesin saptanabilirliği hemen hemen kesin 1 60

9 Kahraman Ö., Demirer A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Tablo 5. Risk Öncelik Sayısı ( RÖS) Değerlendirme Tablosu [9] RÖS DEĞERĐ RÖS <40 40 RÖS 100 RÖS >100 ÖNLEM Önlem almaya gerek yok. Önlem alınabilir. Önlem alınması gereklidir. FMEA uygulaması işletmenin aşağıdaki bölümlerinde gerçekleştirilmiştir: 1. Vites kutusu bölümü 4. Lojistik bölümü 2. Şasi bölümü 5. Đş makineleri ile çalışma (Forklift, vidanjör) 3. Boyahane bölümü 6. Ambalaj ayrıştırma atölyesi. FMEA çalışması kapsamında ayrıca şu hususlarda gözönünde bulundurulmuştur: FMEA ekibinin tecrübeleri, Đş kazası tutanakları, Kazaya ramak kala tutanakları ve Đş güvenliği kurulu tutanakları. 5-SONUÇLAR FMEA çalışması işletmede 12 aylık bir zaman periyodunda gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma çalışması iş sağlığı ve güvenliği alanında FMEA yöntemi kullanılarak teorik ve pratik uygulamaları kapsayan işletmenin altı atölyelesinde uygulanmış ve iş makinaları atölyesi bu yayında örnek olarak ele alınmıştır. Đş makineleri atölyesinde forkliftler ve vidanjörler değerlendirilmiş ve bunlarla ilgili forkliftler için 22, vidanjörler için 14 adet tehlike tespit edilmiştir (Tablo 6). Đş makinası atölyesindeki RÖS değerleri 80 in üzerindeki tehlike arz eden hususlar için çalışma yapılmış, altındaki değerler tabloda gösterilmemiştir. Đşletme için düzenlenmiş örnek bir risk analiz formu ise Ek1 de verilmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarının değerlendirilmesinde en önemli ölçüt Risk Öncelik Sayısı (RÖS) olmuştur. Tek başına bakıldığında her bir faktörde yüksek çıkan değerler (O,A,S) olsa da önemli olan RÖS değerinin yüksekliğidir. Tablo 6 da iş makinaları atölyesi için yapılan bölüm bazlı RÖS değerleri, iyileştirme önerileri ve risklerin ne şekilde geldiği görülmektedir. Đş makinası atölyesine ait RÖS değerlerinin dağılımı Şekil 5 de, tüm işletmeye ait değerlerin dağılımı da Şekil 6 da gösterilmektedir. RÖS dağılımının sadeleştirilmiş hali ise Şekil 7 de verilmiştir. RÖS Dağılımı İş Mak. Atölyesi RÖS Değerleri Dağılımı FMEA Öncesi FMEA Sonrası RÖS Ort.=110,5 RÖS Ort.=55,97 Risk No Şekil 5. Đş Makinası Atölyesine ait FMEA Çalışması Öncesi ve Sonrası RÖS Değerleri Forkliftle alakalı olarak riskler genelde araç ve kullanılan operatör üzerinde yoğunlaşmıştır. Vidanjörlerle genellikle kimyasal malzemeler çekildiği için bu kimyasallar ve çekilen ortamlar riskleri oluşturmuştur ve bunlarla alakalı gerekli eğitimlerin gözden geçirilmesi ve kişisel koruyucu donanımların (KKD) kullanımı konusunda iyileştirme önerileri getirilmiştir. Şekil 5 de FMEA öncesi RÖS ortalamasının 61

10 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Ohsas Kapsamında FMEA Uygulaması 110,5 gibi çok yüksek olduğu, FMEA sonrası yapılan iyileştirme çalışmaları sonunda bu değerin 55,97 ye düşürüldüğü görülmektedir. Şekil 6. Đşletmenin Geneline Ait FMEA Çalışması Öncesi ve Sonrası RÖS Değerleri Đşletmenin tüm atölyelerinde yapılan FMEA çalışması kapsamında 197 risk unsuru ortaya çıkarılmış ve bunların önemli ve öncelikli olan 166 tanesine iyileştirme önerileri getirilmiş ve 112,07 olan RÖS ortalaması iyileştirme önerileri sonrası 51,72 ye düşürülmüştür (Şekil 6). Tablo 6. Đş Makinaları Atölyesine Ait Yüksek Değerli RÖS ler ve Alınacak Önlemler Risk Önceki Sonraki Hatanın Cinsi Alınacak Önlem No O A S RÖS O A S RÖS 1 Forklifti kullanan kişinin forklift ehliyetinin Đç yönetmelik ile ehliyetsiz araç kullanımının önüne olmaması geçilmeli, kullanım caydırıcılığı arttırılmalı Forklifte günlük bakım takip föyleri asılıp, çalışan personel 2 Araca gerekli kontrolleri yapmadan binme eğitilerek her kullanım öncesi bunların doldurulması sağlanmalı 3 Fabrikadaki belirlenmiş hız sınırının aşılması Mekanik ayarlama (gazı kısılarak) yapılarak forkliftlerin belli hızın üstüne çıkması engellenmeli Atölyedeki yayaya ayrılan yollardan gitme Atölyedeki yaya yollarındaki koruyucu korkulukların gözden geçirilip sayısının arttırılması Gece farların yanmaması Araçlara ışık sensörü takılarak hava karardığı an otomatik yanmaları sağlanmalı Kaldırılan yükün bom yüksekliğini geçmesi Operatörlere duyarlaştırma eğitimi verilip, iş güvenliği yetkilileri tarafından gözetim altında bulundurulması Yükü veya istifi alırken tırnakların gerektiği şekilde Personeller işe başlamadan önce antrenman mahiyetinde ayarlanmaması tırnakları kontrol edecekler Forklifte kapasitesinden fazla yükleme yapma Çatallara ağırlık sensörü monte edilip forklifte fazla yük aldığı takdirde forklift hareket etmeyecek şekilde ayarlanması Alınacak yükün düzensiz istiflenmiş olması Operatör yükü almadan önce kesinlikle kontrol etmeli (gerekirse forkliftten inerek) Bir araca yükleme yapılırken araç şoförünün araçtan Araç şoförü yerde ve forklift operatörünün görüş menzilinde inmemiş olması kalmalı Forklift lastiklerinin aşınmış olması Tüm forkliftlerin lastikleri değiştirilmeli ve aşınmış lastik kullanımı yasaklanmalı Geri giderken ikaz lambası ve sesin çalışmaması Forklifte elektronik sistem ile ağırlık sensöründe olduğu gibi geri ikaz lambası ve sesi çalışmadığı zaman forkliftin hareket etmesini engelleyen sistem monte edilmeli 15 Araca gerektiği kadar yakıt alınmaması Operatörlerin aldığı gazları çalışma saatlerini hesap ederek almaları ve aldıkları gazları fişleme sistemi ile kayıtlandırmaları 16 Gaz alınırken forklifte son aşamada açığa bir miktar gaz çıkması Personelin gaz alırken ağız maskesi kullanması gerekli Yakıt ikmali yaparken başka bir forkliftin ikmal Đkmal bölgesine inip kalkan bariyer yapılması ve içeride bölgesine girmesi sadece bir araç kalmasına izin verecek şekilde dizayn edilmeli Gaz alınırken cep telefonu ile konuşma veya sigara Đkmal bölgesine sabit bir personel (veya kamera) koyarak içme yasakları kontrol altına almak gerekli Çatalların ucunun yere değmemesi Çatalları bir baskı kuvvetine değmeden aracın stop etmesi engelleyen elektronik sistem kurulmalı Vidanjörü kullanan kişinin operatör ehliyetinin Đç yönetmelik ile ehliyetsiz araç kullanımının önüne olmaması geçilmeli, kullanım caydırıcılığı arttırılmalı Araca gerekli kontrolleri yapmadan binme Vidanjöre günlük bakım takip föyleri asılıp, çalışan personel eğitilerek kullanım öncesi bunların doldurulması sağlanmalı

11 Kahraman Ö., Demirer A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Atölyedeki yayaya ayrılan yollardan gitme Vidanjör ile sıvı çekiminde çevredeki araç trafiğini ihmal etme Vidanjör pompa motorunun ara kablosunda elektrik kaçağı olması Vidanjör ile depo, çukur, tava çekilmesi sırasında maske kullanılmaması Bakteri kaplamış makine depo ve tavalarının çekimi Gece farların yanmaması Vidanjörün haftalık bakımının yapılmaması Atölyedeki yaya yollarındaki koruyucu korkulukların gözden geçirilip sayısının arttırılması Vidanjör çekim işlemi yaparken aracı yol üzerinde bırakmamalı, uygun yere park etmeli, atölyede gerekli noktalarda bu şekil boş alanlar oluşturulmalı Pompa motorunun ara kablosunun her kullanım öncesi kaçak kontrolleri yapılmalı, personeller çalışma esnasında KKD'larını kullanarak dikkat etmeliler Ağız maskesiz, eldivensiz ve gözlüksüz kesinlikle müdahale edilmemeli, aksi durumlarda personeller cezalandırılmalı Çalışma öncesinde ve çalışma esnasında ortamın havalandır ması yapılmalı ve personeller KKD (maske) ile çalışmalılar Araçlara ışık sensörü takılarak hava karardığı an otomatik yanmaları sağlanmalı Vidanjöre günlük bakım takip föyleri asılıp, çalışan personel eğitilerek her kullanım öncesi bunların oldurulması sağlanmalı, hafta sonu kontrol edilip teslim edilmeli *Tabloda RÖS değeri 80 in altındaki hatalar(6adet) gösterilmemiş ve bunlarda FMEA çalışması yapılmamıştır. Đş makinaları atölyesinde FMEA çalışması öncesi ve sonrası sadeleştirilmiş RÖS değerleri aralığı Şekil 7a da görülmektedir. FMEA öncesi önlem alınması gerekli grubuna giren 100 ün üzerinde 22 adet yüksek risk var iken bu sayı çalışma sonunda önlem alınabilir ve önlem almaya gerek yok grubuna indirgenmiştir. Aynı durum işletme geneline yönelik yapılan çalışmada da RÖS değerlerinin indirgenerek sola kaydığı görülmektedir (Şekil 7b). Risk Sayısı FMEA Öncesi RÖS DEĞERLERİNİN DAĞILIM I FMEA Sonrası ve üzeri Risk Sayısı FMEA Öncesi GENEL RÖS DEĞERLERİNİN DAĞILIM I FMEA Sonrası ve üzeri RÖS Değeri Aralıkları RÖS Değeri Aralıkları (a) (b) Şekil 7. a)đş Makinaları Atölyesinde FMEA Çalışması Öncesi ve Sonrası RÖS Değerleri Aralığı b)đşletmede Genel FMEA Çalışması Öncesi ve Sonrası RÖS Değerleri Aralığı Şekil 8. Đşletme Genelinde FMEA Çalışması Sırasında Tehlike Türlerinin Dağılımı 63

12 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Ohsas Kapsamında FMEA Uygulaması Đşletmenin tamamında FMEA çalışması sırasında ortaya çıkan tehlike türleri dağılımı Şekil 8 de gösterilmektedir. Riskleri oluşturan en önemli tehlike unsurları başında sırasıyla insan kaynaklı tehlikeler, mekanik tehlikeler, çalışma ortamından kaynaklı tehlikeler ve kimyasallar gelmektedir. Çalışmalarda 84 adet insan kaynaklı tehlike olduğu tespit edilmiştir, bu da çalışan personellerin iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgi ve eğitim eksikleri olduğunu göstermektedir. Đşletmede personel eğitimlerinin gözden geçirilip eğitime ağırlık verilmesinin gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Đkinci sırada gelen tehlikeler ise mekanik (fiziksel) tehlikelerdir bunlarla alakalıda 56 adet risk unsuru saptanmıştır. Mekanik olarak gerekli koruyucu ekipmanların eklenmesi, makina ve aletlerin gözden geçirilmesi günlük ve haftalık bakım föylerinin oluşturulması gerekmektedir. Đşletmedeki çok önemli riskleri barındıran üçüncü tehlike faktörü ise çalışma ortamından kaynaklanan tehlikelerdir. Özellikle mekanik atölyesinde (Şasi ve vites kutusu) havadaki yağ oranının yüksek oluşu, bilhassa ortamın yaz aylarında çok sıcak olması, zeminin çok yağlı ve kaygan olması, bazı bölgelerde aydınlatmanın yetersiz olması, boyahanedeki dar ve kapalı alanda çalışmalar gibi riskli ortam koşulları mevcuttur. Đyileştirmeye yönelik olarak mekanik atölyesine endüstriyel klimaların takılması, zeminlerin yıkama araçları ile daha sık periyotlarla yıkanması, dar ve kapalı alanlarda özel takım çalışması oluşturulması gibi bir dizi önerilerde bulunulmuştur. Tüm işletmelerde olduğu gibi kimyasal maddelerde önemli riskler içermektedir ve 30 tane kimyasal tehlike ile ilgili riskler tespit edilmiştir. Bu kimyasalların Malzeme Güvenlik Formunun (MGBF) olmaması en önemli eksiklik olup, kullanılan tüm malzemeler için güvenlik formlarının oluşturulması sağlanmıştır. Personel gerek kimyasallar ile çalışmada olsun gerekse diğer işlerde Kişisel Koruyucu Donanımları (KKD) kullanmayı ihmal etmemeleri gerektiği konusunda yeterli eğitimlerin verilmesi ve yaptırımlarla bunun önüne geçilmesi sağlanmıştır. Durhan D.[15], iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemine sahip çelik boru imalatı yapan bir fabrikada, yaptığı FMEA yöntemi sonucunda işletmede tehlikeleri sırasıyla mekanik (27 risk), insan kaynaklı tehlike (11 risk) ve kimyasal ve yangın tehlikeleri (5 er) şeklinde belirlemiştir. Bu tehlike unsurları her işletmeye göre farklılık gösterebilmektedir. FMEA çalışması sonunda önerilen iyileştirmelerin kazaların engellenmesine ne oranda katkı sağladığını tespit edebilmek için yıllık kaza sıklık ve ağırlık oranlarına bakmamız gereklidir. Çalışma öncesinde işletmede yılları arasında kaza sıklık ve ağırlık oranlarının değerleri Şekil 9 da gösterilmektedir yılına ait kaza sıklık oranı KSO=18,33, kaza ağırlık oranı KAO=1 olarak belirlenmiştir. Oniki aylık çalışma sonundaki 2009 yılına ait işletmede tespit edilen KSO ve KAO ları ise aşağıda çıkarılmıştır. Yıllık ortalama personel sayısı (Đ ort ) = 300 Oluşan Kaza Sayısı (n) = 4 Kaybedilen işgünü sayısı = Bir yıldaki işgünü sayısı = 300 Kayıp işgünü sayısı (Kaza ve meslek hast.) (k) = 310 Günlük çalışma süresini= 7,5 saat n KSO= * [( Đort *300 *7,5) (10000 *7,5)] (3) 4 KSO= * = 6,66 [(300*300*7,5) (10000 *7,5)] k KAO= * 1000 [( Đort *300*7,5) (10000*7,5)] (4) 64

13 Kahraman Ö., Demirer A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) KAO= * 1000 = 0,51 [(300 *300 * 7,5) (10000 *7,5)] FMEA çalışması sonundaki işletmedeki 2009 yılına ait kaza sıklık oranı 18,33 den 6,66 a, kaza ağırlık oranı ise KAO= 0,50 e düşürüldüğü görülmektedir (Şekil 9). Kaza sıklık ve ağırlık oranlarının yıllara göre düşme eğiliminde olması iş güvenliği açısından istenen bir durumdur. Bu düşmenin başlıca sebepleri; olası risklerin belirlenip önlemlerin alınması, aynı zamanda personele gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesi ve kişisel koruyucu donanım kullanılmasının yaygın hale getirilmesidir. Birçok kaza bu eksikliklerden meydana gelmekte olup muhtemel risklerin önceden tahmin edilerek risk öncelik değerlerine göre önlemlerin alınması olabilecek önemli kazaların ortaya çıkmasını engelleyebilmektedir. Yapılan iyileştirme önerilerinin tamamına yakını çalışılan işletmede uygulamaya alınmış olup önemli olan bazı öneriler şöyle sıralanabilir: Mekanik atölyesine endüstriyel tip klimaların devreye sokulması, Gaz istasyonuna otomatik bariyer yapılması, Dar ve kapalı alan çalışmaları için özel ekipler kurulması, Yollardaki gerekli noktalara tümsek aynaların konması, Yapılan işler için görev tanımlarının oluşturulup standartlaştırılması, Kullanılan malzemelerin MGBF lerinin oluşturulması ve Makinalar için gerekli koruyucuların yapılmasıdır. Şekil 9. Đşletmede Yıllara Göre Kaza Sıklık ve Ağırlık Oranları 6. TARTIŞMA VE ÖNERĐLER FMEA genelde kalite çalışmalarında ve yeni parça tasarımlarının oluşturulmasında uygulanmakla beraber proses ve süreç tasarımlarında da kullanılmaktadır. Đş sağlığı ve güvenliği alanında bilhassa ülkemizde pek fazla uygulama imkânı bulamamıştır. Yapılan çalışmada, bir otomobil fabrikasında iş sağlığı ve güvenliği alanında FMEA yöntemini kullanarak bir risk analizi uygulaması gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında üretime destek hizmetleri sağlayan özel bir işletmede sistemin genelinde ( prosesler, süreç ve dış etkenler), tehlikeler tespit edilmiş ve iyileştirme önerileri getirilmiştir. FMEA nın klasik risk analizinden farklı olarak saptanabilirlik 65

14 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Ohsas Kapsamında FMEA Uygulaması parametresi yani hataların önceden tahmin edilebilmesi ihtimalini de hesaba katarak maliyeti çok yüksek olan işlerde tercih edilmesi olumlu sonuçlar verecektir. Sistem üzerinde tahmini güç olası hataların belirlenmesi FMEA nın en önemli avantajıdır. Yapılan çalışmalar sonucunda sistemin tam anlamıyla dökümantasyon işlemi gerçekleştirilmiş, analiz yapılması için proseslerin ve süreçlerin tanımları yapılmış, görev tanımları ve talimatları oluşturulmuştur. Analiz sonuçları doğrultusunda personele gerekli olan iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri de verilmiştir. Uygulamalarda RÖS ile ilgili karşılaşılan durumlardan biri farklı hataların aynı RÖS değerine sahip olmasıdır. Bu durumda iki veya daha fazla hata varsa, öncelikle ağırlığı ve sonra da saptama değeri yüksek olan ele alınmalıdır. Ağırlığı yüksek olan hata önceliklidir, çünkü bu değer hatanın etkisini göstermektedir. Saptama, ortaya çıkma değerinden daha önemlidir çünkü burada söz konusu olan hatanın müşteriye ulaşmadan tespitidir [10]. FMEA çalışmasını yaparken alanında tecrübe sahibi bir Takım ve yeteri kadar veri olması gerekir, uygulamanın başarısı bu faktörlere bağlıdır. Aynı zamanda bu FMEA nın dezavantajlarını da oluşturmaktadır, belirlenen takım elemanlarının sübjektif görüşleri FMEA uygulamasında çalışmanın sonucunu olumsuz etkileyebilmektedir, bu yüzden çalışma ekibi oluşturulurken yelpazenin geniş tutulması yani farklı konularda ve konusunda bilgi ve tecrübe sahibi elemanların belirlenmesi daha olumlu sonuçlar verecektir. Ülkemizde FMEA yı iş sağlığı ve güvenliği alanında standartlaştırmak sureti ile kavram kargaşalarını ortadan kaldırıp risk analizinde daha geniş ve daha aktif kullanılabilir hale getirilmesi gerekmektedir. FMEA uygulaması günümüzde daha çok risklerin yüksek maliyet getireceği alanlarda tercih edilse de iş güvenliğinin ve meslek hastalığının ülkemize ve işletmelere getirdiği mali yükler hiçte azımsanamayacak derecede yüksek olduğu unutulmamalıdır. 7. KAYNAKLAR 1.Yazıcı, M., Đş Kazaları ve Meslek Hastalıkları 2007 Verileri ve Bazı Yorumlar, Mühendis ve Makine Dergisi, Cilt 50, Sayı 589, Đstanbul, 33-35, Đş sağlığı ve Güvenliği Oda Raporu, TMMOB Makine Mühendisleri Odası, Yardım, N., Çipil, Z., Vardar, C., Mollahaliloğlu, S., Türkiye Đş Kazaları ve Meslek Hastalıkları: 2005 Yılları Ölüm Hızları, Dicle Tıp Dergisi Dicle, Cilt 34, Sayı 4, , Đş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Neden Risk değerlendirmesi, T.C Nolu Đş Kanunu, Madde: Ankara. 6. Dizdar E. N., Đş Güvenliği, Murathan yayınevi (4.Baskı), Trabzon, , Akın B., Vedat, E., Çetin, C., Toplam Kalite Yönetimi ve ISO 9000 Kalite Güvence Sistemi, 342s. Beta Basım Yayım Dağıtım AŞ., Đstanbul, Scipioni, A., Saccarola, G., Centazzo, A., Arena F. FMEA methodology design, implementation and integration with HACCP system in a food company, Food Control, 13: , Pillay, A., Wang, J., Modified Failure Mode and Effects Analysis Using Approximate Reasoning, Reliability Enginering and System Safety, Cilt 79, 69-85, Stamatis, D. H., Failure mode and effects analysis FMEA from theory to execution, ASQC Quality Pres, Wisconsin, 28-34, Duran A., Bina doğal gaz iç tesisatı imalatı için hata türü ve etkileri analizi,yüksek Lisans tezi, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,

15 Kahraman Ö., Demirer A. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Algın A. Hata türü ve etkileri analizi ve bir uygulama, Yüksek Lisans tezi, Đstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Taşan K., Bir güvenilirlik ve risk değerlendirme metodu olarak hata türü ve etkileri analizi (HTEA) yöntemi: Bir otomotiv yan sanayi işletmesinde uygulanması,y.lis.tezi, Dokuz Eylül Üni. SB Ens., Aran G.,Kalite iyileştirme sürecinde hata türü etkileri analizi (FMEA) ve bir uygulama,yüksek Lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Durhan D., Hata Türü Etkileri Analizi (FMEA) ve Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 1-140, Özkılıç, Ö., Đş sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri ve Risk Değerlendirme Metodolojileri, Ajans-Türk Basın ve Basım AŞ., Ankara, 36-7, Yılmaz S. B., Hata Türü ve Etki Analizi, 9 Eylül Üni.Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 2, Sayı 4, Wang, Y.-M., Chın, K.-S., Poon, G., Yang, J., Risk Evaluation In Failure Mode and Effect Analysis Using Fuzzy Weighted Geometric Mean, Expert System With Applications, Volume 36, 1-13, Yılmaz, A., Hata Türü ve Etkileri Analizi, Yüksek Lisans Tezi, ĐTÜ Fen Bilimleri Enst., Đstanbul,

16 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2010 (7) Ohsas Kapsamında FMEA Uygulaması Ek1: Đşletme için düzenlenmiş örnek bir risk analiz formu 68

RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEK

RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEK yol kenarına istiflenmiş kargoların taşınmasını istiyor. RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEK 1. Depoda forklift ve yaya yolu mevcut 2. Köşelerde ayna konulmamış 3. Forklift bakımlarında formlar doldurulmuyor 4. Çalışma

Detaylı

İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar

İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar Risk Değerlendirmesi ve İSG-YS konulu İSGİP Semineri 1 9 Temmuz 2010, Ankara İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar Heikki Laitinen Tehlike, kaza ve hastalıklara örnekler Yaralanma/hastalığın

Detaylı

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ 7.Hafta: Risk ve Risk Analizi DYA 114 Çevre Koruma BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ RİSK ve RİSK ANALİZİ Risk Belirli bir tehlikeli olayın meydana gelme olasılığı

Detaylı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi; işyerlerinde çalışanların maruz kalabilecekleri endüstriyel kirlenmelerin (Ör: gürültü, kimyasal gazlar, tozlar vb.) iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları

Detaylı

İşçi sağlığı ve güvenliğine (İSAGÜ) yönelik önlemlerin alınması ve etkin bir şekilde uygulanması, İSAGÜ bilincinin oluşması ile ilgilidir.

İşçi sağlığı ve güvenliğine (İSAGÜ) yönelik önlemlerin alınması ve etkin bir şekilde uygulanması, İSAGÜ bilincinin oluşması ile ilgilidir. 1. GİRİŞ İşçi sağlığı ve güvenliğine (İSAGÜ) yönelik önlemlerin alınması ve etkin bir şekilde uygulanması, İSAGÜ bilincinin oluşması ile ilgilidir. 1 Limanlar, Türkiye ekonomisinin en önemli destek üniteleridir.

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı RİSK DEĞERLENDİRMESİ Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı YASAL DAYANAK İşyerinde Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerini İyileştirmeye Yönelik Tedbirler Alınmasına İlişkin 12.06.1989

Detaylı

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği açısından en uygun tehlike tanımıdır? a) Büyük zarara yol açabilecek durum b) Malın, malzemenin ya da işyeri

Detaylı

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU Risk Değerlendirme No: Tarih: İşveren: İşyeri Adresi: Yapılan İş Nedir? (Kısaca açıklayınız) İşçi sayısı: Erkek Kadın Çocuk Çırak Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ FMEA-HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının

Detaylı

3T Risk Değerlendirmesi

3T Risk Değerlendirmesi This project is co financed by the European Union and the Republic of Turkey 3T Risk Değerlendirmesi ECBOHS PROJESİ ERDEMİR ÇALIŞTAYI 29-30.9.2011 Doç. Dr. Heikki Laitinen ME S S 1 İşyerinde 3 Seviyede

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Burhanettin KURT, İSG Uzmanı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Burhanettin KURT, İSG Uzmanı T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Burhanettin KURT, İSG Uzmanı Mayıs, 2013 Büyük zarar veya yok olmaya yol açabilecek durum; gerçekleşme ihtimali bulunan

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI Konu Başlıkları 1. Temel Kavramlar ve Tanımlar 2. İlgili Mevzuat 3. Risklerden Korunma Yöntemleri

Detaylı

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi FMEA Hata Türleri ve Etkileri Analizi 2007 FMEA Tanımı FMEA (HTEA), bir ürün veya prosesin potansiyel hatalarını ve bunların sonucu olabilecek etkilerini tanımlama, değerlendirme, potansiyel hatanın ortaya

Detaylı

Cephe İskelelerinin Kurulum ve Söküm Aşamalarında Güvenli Çalışma Yöntemleri

Cephe İskelelerinin Kurulum ve Söküm Aşamalarında Güvenli Çalışma Yöntemleri Cephe İskelelerinin Kurulum ve Söküm Aşamalarında Güvenli Çalışma Yöntemleri Gaziantep, Kahramanmaraş, Adana, Mersin 2014 Sunum Amacı Cephe iskelelerinin güvenli bir şekilde kurulum ve söküm işlerinin

Detaylı

GÜNDEM. Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi

GÜNDEM. Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi 1 GÜNDEM Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi 2 RİSK ANALİZİNDE YASAL DURUM 6311 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Risk değerlendirmesi, kontrol,

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com İş sağlığı ve güvenliği temel prensiplerini ve güvenlik kültürünün önemini kavramak. Güvenlik kültürünün işletmeye faydalarını öğrenmek, Güvenlik kültürünün oluşturulmasını ve sürdürülmesi sağlamak. ILO

Detaylı

RİSK ANALİZ PROSEDÜRÜ

RİSK ANALİZ PROSEDÜRÜ 1.AMAÇ Karacabey Devlet Hastanesi faaliyetleri sırasında oluşabilecek potansiyel tehlikelerin ve bunlara ilişkin risklerin belirlenmesi, böylelikle beklenen veya olası risklerin kontrol altına alınmasına

Detaylı

RİSK ANALİZİ TALİMATI

RİSK ANALİZİ TALİMATI AĞRI İL AMBULANS SERVİSİ BAŞHEKİMLİĞİ RİSK ANALİZİ TALİMATI DÖK. KOD NO : AĞRI-112-YÖN-TL- 22 YAY. TRH: 31.02.2014 REV.TRH: REV.NO: SA YFA NO: 5 1. AMAÇ: Ağrı İl Ambulans Servisi Başhekimliğinde hizmet

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği

İş Sağlığı ve Güvenliği İş Sağlığı ve Güvenliği Sunanlar: Cem Taşkın Öktem 1133022 Büşra Duman 1133024 Sunum Tarihi: 06.03.2014 İrem Bengisu Ay 1133016 Kübra Yaman 1133036 İş Sağlığı ve İş Güvenliğinin Gelişimi Geçmişi daha eskiye

Detaylı

OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System)

OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System) OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System) Kuruluşlarda karşılaşılan en önemli sorunlardan biri, çalışanların emniyetli ve sağlıklı bir çalışma

Detaylı

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/7 1. AMAÇ VE KAPSAM: Bu prosedürün amacı, TOTM nin faaliyetlerinin ve hizmetlerinin çevre güvenliği üzerinde gerçek veya potansiyel olarak önemli etkileri olabilecek çevresel boyutlarının (yönlerinin),

Detaylı

TEKSTİL İŞL.SAN.TİC.A.Ş RİSK ANALİZİ DEĞERLENDİRME FORMU

TEKSTİL İŞL.SAN.TİC.A.Ş RİSK ANALİZİ DEĞERLENDİRME FORMU TEKSTİL İŞL.SAN.TİC.A.Ş RİSK ANALİZİ DEĞERLENDİRME FORMU RİSK ANALİZ NO: 0001 RİSK ANALİZ TARİHİ: BÖLÜM: KİMYASAL DEPO VE BOYA MUTFAKLARI BÖLÜMÜ TEH. TEHLİKE FAALİYET / KİMLER RİSK KORUMA İHTİMAL ŞİDDET

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/6 1. AMAÇ KAPSAM: Hastanede yeni bir bölüm açarken veya devam eden bölümlerin tehlikelerinin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi, İSG programlarının oluşturulması ve gerekli kontrol ölçümlerinin

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK İçerik Patlayıcı Ortamlar ATEX Nedir? İlgili Mevzuat Temel Kavramlar Patlamadan Korunma Dokümanı 2 3 ATEX Nedir? ATEX Atmosphères

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Y r d. D o ç. D r. Fu a t Y I L MAZ G a z iantep Ü n i versitesi M a k ine M ü h endi sliği B ö lümü PATLAYICI ORTAM Patlayıcı

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ MÜHENDİSİ. Yrd. Doç. Dr. Fuat YILMAZ Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

İŞ GÜVENLİĞİ MÜHENDİSİ. Yrd. Doç. Dr. Fuat YILMAZ Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü İŞ GÜVENLİĞİ MÜHENDİSİ Yrd. Doç. Dr. Fuat YILMAZ Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü İş Güvenliğinin Tanımı İş güvenliği; bir işin yapılması sırasında, işyerindeki fiziki çevre şartlarından

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? CEVAP:

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? CEVAP: İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? 1 İş Sağlığı ve Güvenliğinin Tanımı. 2 İş Sağlığı ve Güvenliği faaliyetlerinin yürütülmesi.

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü

Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği AMAÇ ve KAPSAM AMAÇ:, Kazaların en sık görüldüğü iş kollarından biri olan İNŞAAT SEKTÖRÜNDE, meydana

Detaylı

Yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda. İşveren Yükümlülükleri -II- Yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda İşveren Yükümlülükleri -II-

Yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda. İşveren Yükümlülükleri -II- Yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda İşveren Yükümlülükleri -II- Yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda İşveren Yükümlülükleri -II- 1 / 10 Yusuf DOĞAN Mali Müşavirlik 4. İşverenin Risk Değerlendirmesi Yükümlülüğü İşveren, güvenlik tedbirleri ve koruyucu ekipmanlar ile

Detaylı

4 10 MAYIS 2011 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAFTASI SEMİNERLERİ. Mesleki Risklerin Yönetimi. Altan ÇETİNKAL MESS İSG Müdürü

4 10 MAYIS 2011 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAFTASI SEMİNERLERİ. Mesleki Risklerin Yönetimi. Altan ÇETİNKAL MESS İSG Müdürü 4 10 MAYIS 2011 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAFTASI SEMİNERLERİ Mesleki Risklerin Yönetimi Altan ÇETİNKAL MESS İSG Müdürü 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 77: «İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği

Detaylı

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. 6331 sayılı İş Sağlığı ve

Detaylı

SEÇ Yönetiminde Đşveren Sorumlulukları

SEÇ Yönetiminde Đşveren Sorumlulukları SEÇ Yönetiminde Đşveren Sorumlulukları Osman Köken S&Q MART Kalite ve Güvenlik A.Ş. T: (216) 518 02 02 M: (533) 460 35 66 okoken@sqmart.com Bilgilendirme Đçeriği Bilgilendirme kapsamında ele alınan konu

Detaylı

ŞİDDET ŞİDDETİN DERECELENDİRME BASAMAKLARI

ŞİDDET ŞİDDETİN DERECELENDİRME BASAMAKLARI ŞİDDET ŞİDDETİN DERECELENDİRME BASAMAKLARI ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ AMAÇ: Hastane hizmetlerinin sunumu esnasında meydana gelebilecek riskleri belirlemek ve ortadan kaldırmak için gerekli yöntemleri

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir.

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ Eğitimin Amacı Çalışma ortamı gözetiminin tanımı ve kapsamı, İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi;

Detaylı

İŞVERENİN ÖNLEM ALMA BORCU

İŞVERENİN ÖNLEM ALMA BORCU İŞVERENİN ÖNLEM ALMA BORCU İş kazaları ve meslek hastalıkları işyerlerinde meydana gelmektedir. Başka bir ifade ile iş kazası ve meslek hastalıklarının nedeni işyeri koşullarıdır. İşyerlerindeki kuralları

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİM. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİM. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİM Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti SAĞLIKLI, FİZİKSEL F ve SOSYAL YÖNDEN Y TAM BİR B İYİLİK HALİ İÇİNDE Dünya Sağlık Örgütü

Detaylı

HATAY SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HATAY SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

HATAY SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HATAY SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ.AMAÇ Bu prosedürün, Hatay İl Sağlık Müdürlüğü, İl Ambulans Servisi Başhekimliği, İlçe Sağlık Müdürlükleri bünyesinde faaliyetleri sırasında oluşabilecek potansiyel tehlikelerin

Detaylı

V- RİSK HESAPLAMA ÖRNEKLERİ-II

V- RİSK HESAPLAMA ÖRNEKLERİ-II 12 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRİLMESİ AMAÇ: İşyerlerinde Tehlikelerin tespiti için uygun yöntemlerin uygulanması, L tipi, FMEA ve Fine Kinney Risk analiz yöntemleri örneklerin guruplar ile çözülmesi, Örneklerin

Detaylı

29 Aralık 2012 CUMARTESİ. Resmî Gazete. Sayı : 28512 YÖNETMELİK. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

29 Aralık 2012 CUMARTESİ. Resmî Gazete. Sayı : 28512 YÖNETMELİK. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: 29 Aralık 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28512 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ YÖNETMELİĞİ 1 / 14 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ Dr. Fatma IŞIK COŞKUNSES İSG Uzmanı / İSGÜM Kimyasal maddeler sanayimizin ve günlük yaşantımızın içinde bir çok alanda

Detaylı

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. DAYANAK 29 Aralık 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28512 YÖNETMELİK MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Risk değerlendirmesi

Detaylı

. RĠSK DEĞERLENDĠRME ÖN FORMU

. RĠSK DEĞERLENDĠRME ÖN FORMU Analiz Ekibi: Sıra No Tehlikeli Durum/DavranıĢ Olası Sonuç/RĠSK Mevcut Önlemler Olasılık RĠSK BĠLEġENLERĠ ġiddet Derecesi Risk Derecesi Önlem 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Sıra No 1 ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Organizasyonu

Detaylı

T.C ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

T.C ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ T.C ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ BELEDİYELERDE BİYOSİDAL UYGULAMALARININ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Detaylı

İSG RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

İSG RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ .0 AMAÇ : BAŞAKŞEHİR 'nin kanundan doğan, yapmakla mükellef olduğu "İş Sağlığı ve Güvenliği" risklerinin nasıl değerlendirileceğini belirlemek,.0 KAPSAM : BAŞAKŞEHİR N'de uygulanan "İş Sağlığı ve Güvenliği

Detaylı

ŞÇ SA LI I VE Ş GÜVENL HAVACILIKTA S G. : Havacılık ve Uzay Tıbbı

ŞÇ SA LI I VE Ş GÜVENL HAVACILIKTA S G. : Havacılık ve Uzay Tıbbı om n. c ga ŞÇ SA LI I VE Ş GÜVENL or ke m er sim & Soyisim Ö renci Numarası do HAVACILIKTA S G w w w.g Ders Ö retim Görevlisi : M. Görkem ERDO AN : 110090158 : Havacılık ve Uzay Tıbbı : Dr. Pınar B RLER

Detaylı

ÇEVRE VE İŞ GÜVENLİĞİ DAN. MÜH. BEL. LTD. ŞTİ.

ÇEVRE VE İŞ GÜVENLİĞİ DAN. MÜH. BEL. LTD. ŞTİ. ÇEVRE VE İŞ GÜVENLİĞİ DAN. MÜH. BEL. LTD. ŞTİ. Hakkımızda UZD sürdürülebilirlik konusunda, özellikle çevre, iş sağlığı ve güvenliği alanlarında uzmanlaşmış bir yönetim danışmanlığı firmasıdır. İş Sağlığı

Detaylı

ÇALIŞANLARIN GÜRÜLTÜ İLE İLGİLİ RİSKLERDEN KORUNMALARINA DAİR YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:28.07.2013/28721 www.bilgit.

ÇALIŞANLARIN GÜRÜLTÜ İLE İLGİLİ RİSKLERDEN KORUNMALARINA DAİR YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:28.07.2013/28721 www.bilgit. ÇALIŞANLARIN GÜRÜLTÜ İLE İLGİLİ RİSKLERDEN KORUNMALARINA DAİR YÖNETMELİK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:28.07.2013/28721 www.bilgit.com BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE

Detaylı

Doküman No Revizyon No Yayın Tarihi Sayfa No PROSES FMEA TALİMATI

Doküman No Revizyon No Yayın Tarihi Sayfa No PROSES FMEA TALİMATI 1.0 AMAÇ VE KAPSAM Bu talimatın amacı; ürün veya proseste karşılaşabilecek potansiyel hataları ve bunların neden olabileceği sonuçları önceden analiz ederek, gerekli önlemlerin alınması için kullanılan

Detaylı

EKLER. EK 12UY0106-4/A1-2: Yeterlilik Biriminin Ölçme ve Değerlendirmesinde Kullanılacak Kontrol Listesi

EKLER. EK 12UY0106-4/A1-2: Yeterlilik Biriminin Ölçme ve Değerlendirmesinde Kullanılacak Kontrol Listesi Yayın Tarihi: 26/12/2012 Rev. :01 EKLER EK 12UY0106-4/A1-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Faaliyet Değerlendirilmesi. Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ocak-Kasım 2015

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Faaliyet Değerlendirilmesi. Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ocak-Kasım 2015 İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Faaliyet Değerlendirilmesi Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ocak-Kasım 2015 O İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirilmesi Yönetmeliği

Detaylı

3T Risk Değerlendirmesi

3T Risk Değerlendirmesi 3T Risk Değerlendirmesi Prof. Dr. Burak Birgören Ġmalat Sektörü için 1 3T RĠSK DEĞERLENDĠRME YÖNTEMĠ Finlandiya da geliştirilmiştir. Geliştiricisi Dr. Heikki Laitinen dir. Finlandiya da çok sayıda işyerinde

Detaylı

AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU

AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU İşveren Büro Adresi Yapılan İş Çalışan Sayısı Toplam: Hukuki Danışmanlık, Dava ve İcra İşlemleri Takibi Erkek Kadın Çocuk Stajyer Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

OLASI HATA TÜRÜ VE ETKİLERİ ANALİZİ (FMEA) Mehmet Enes İnce

OLASI HATA TÜRÜ VE ETKİLERİ ANALİZİ (FMEA) Mehmet Enes İnce 1.GİRİŞ Her sektörde arzın arttığı ve iletişim teknolojilerinin çok geliştiği günümüz ekonomisinde işletmeler, varlıklarını devam ettirebilmek için sadece ucuz mal ya da hizmet üretimini değil, hem ucuz

Detaylı

İŞYERLERİNDE ACİL DURUMLAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI

İŞYERLERİNDE ACİL DURUMLAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞYERLERİNDE ACİL DURUMLAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, işyerlerinde acil

Detaylı

İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA. Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh.

İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA. Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh. İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh. YAPI İŞYERLERİ İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ne göre ÇOK TEHLİKELİ sınıftadır Yapı işyerlerinde

Detaylı

Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ. Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü

Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ. Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Genel olarak kaynak teknolojisinden, bina kurulmasından, cihaz onarımlarına, ağır sanayiden

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ 2014 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ PARS DANIŞMANLIK 20.02.2014 5763 Sayılı Kanun ( İş Kanunu ve bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun) Kabul Tarihi:15.05.2008 İçerik 4857 sayılı İş kanunu dahil

Detaylı

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler DİŞ PROTEZ LABORATUVARI DEĞERLENDİRMESİ Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım ÖNCEKİ TEHLİKE ŞİDDET OLASILIK 1.1. İşyerinde acil çıkış yönlendirmesinin yapılmamış olması. 1.2. İşyerinde bulunan yangın

Detaylı

GGYS TEHLİKE ANALİZİ VE RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

GGYS TEHLİKE ANALİZİ VE RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ V KAPSAM: Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin uygulama alanı içinde oluşması muhtemel bütün olası tehlikelerin, Gıda Güvenliği ile ilgili sonuçlarına ve oluşma olasılıklarına göre tanımlanması ve

Detaylı

AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU FULYA MAH.MEVLUT PEHLİVAN.SOK.NO8/1 D.10 ŞİŞLİ-İSTANBUL

AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU FULYA MAH.MEVLUT PEHLİVAN.SOK.NO8/1 D.10 ŞİŞLİ-İSTANBUL Risk Değerlendirme No: 1 S.M.M.M AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU Tarih: 31.12.2012 İşveren: Risk Değerlendirilmesinin Geçerlilik Tarihi İşyeri Adresi: Yapılan İş Nedir? AHMET DEMİR ÖRTÜN

Detaylı

ĐŞ ANALĐZĐ FORMU. Adınız ve Soyadınız :

ĐŞ ANALĐZĐ FORMU. Adınız ve Soyadınız : IK-2/A Đnsan Kaynakları Bölümü olarak Đş Analizi kapsamında, uyguladığımız ankete zaman ayırdığınız için teşekkür ederiz. Çalışmanın amacına ulaşması, sizin vereceğiniz bilgilerin doğruluğuna ve ayrıntılı

Detaylı

İş Güvenliği, Kalite, Çevre, Enerji Yönetimi, Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri

İş Güvenliği, Kalite, Çevre, Enerji Yönetimi, Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri İş Güvenliği, Kalite, Çevre, Enerji Yönetimi, Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri İçindekiler 1 Hakkımızda 4 Hizmetlerimiz 2 Vizyonumuz 5 Referanslarımız 3 Değerlerimiz 6 İletişim 1 Hakkımızda Genç, dinamik

Detaylı

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti NEDEN ENERJİNİN KONTROLÜ? Kontrolsüz Enerji Ölümcüldür! TEHLİKELİ

Detaylı

Kaza Soruşturması ve Risk Değerlendirmesi Çalıştayı

Kaza Soruşturması ve Risk Değerlendirmesi Çalıştayı Türkiye de İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İyileştirilmesi Projesi (www.isgip.org) Bu proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir. Improvement of Occupational

Detaylı

Yönetmelikler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik

Yönetmelikler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik Yönetmelikler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1

Detaylı

ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ DERSĠ

ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ DERSĠ 15.11.2013 ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ DERSĠ Egemen Avcu Dr. Makine Mühendisi Ford Otosan İhsaniye Otomotiv Meslek Yüksek Okulu Makine Resim ve Konstrüksiyon Programı Ders içeriği GiriĢ ĠĢ Kazaları ĠĢ yerinde

Detaylı

İşverenin yükümlülükleri YÖNETMELİK. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞYERLERİNDE ACİL DURUMLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

İşverenin yükümlülükleri YÖNETMELİK. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞYERLERİNDE ACİL DURUMLAR HAKKINDA YÖNETMELİK 18 Haziran 2013 SALI Resmî Gazete Sayı : 28681 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞYERLERİNDE ACİL DURUMLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE

Detaylı

Otomotiv Sertifika Programı

Otomotiv Sertifika Programı Otomotiv Sertifika Programı Otomotiv ana sanayi ve yan sanayinde kabul gören, geleneksel iş modelleri artık günümüzde uluslararası standartlar olarak zorunluluklar haline gelmiştir. Bu eğitimde birçok

Detaylı

2016 İş Güvenliği Eğitim Programı

2016 İş Güvenliği Eğitim Programı 2016 İş Güvenliği Eğitim Programı Eğitmen Kemal ÜÇÜNCÜ,Mak.Müh.MSc. 1984 Yılında İ.T.Ü Makine Fakültesinden mezun oldu. Yeni Yüzyıl Üniversitesinde İş Sağlığı ve Güvenliği,Beuth Üniversitesi-Berlin de

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK ANALİZİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK ANALİZİ OBA CROWN RESORT SİTESİ OBA KASABASI FABRİKA CD. NO:18/ ALANYA / ANTALYA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK ANALİZİ GEÇERLİLİK TARİHİ OCAK-019 HAZIRLAYAN Taner Aybek OSGB Saray Mah. Güzelyalı Cd. Kahyaoğlu Apt.

Detaylı

HAZİRAN 2013 MEVZUAT BÜLTENİ. Çevre & İş Güvenliği

HAZİRAN 2013 MEVZUAT BÜLTENİ. Çevre & İş Güvenliği HAZİRAN 2013 MEVZUAT BÜLTENİ Çevre & İş Güvenliği MEVZUATIN ADI : ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE GÖREVLENDİRİLEBİLECEK (C) SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARI HAKKINDA TEBLİĞ R. G. TARİHİ / SAYISI : 14.06.2013 / 28677

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ 1

YÖNETİM SİSTEMLERİ 1 YÖNETİM SİSTEMLERİ 1 YÖNETİM, en genel anlamıyla, başkaları vasıtasıyla iş yapmak olarak tanımlanır. İktisatçılara göre YÖNETİM, emek, sermaye ve doğal kaynaklar ile beraber üretim faktörlerinden biridir.

Detaylı

MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com

MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com 1 P a g e MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com 4. 1. Solunumla akciğerlere ulaşmasına rağmen akciğerlerde yapısal ve/veya fonksiyonel bozukluk yapmayan tozlara

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU İLE ÇOK CİDDİ YÜKÜMLÜLÜKLER VE BÜYÜK CEZALAR GELİYOR

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU İLE ÇOK CİDDİ YÜKÜMLÜLÜKLER VE BÜYÜK CEZALAR GELİYOR İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU İLE ÇOK CİDDİ YÜKÜMLÜLÜKLER VE BÜYÜK CEZALAR GELİYOR Ahmet AĞAR Sosyal Güvenlik Müşaviri 24.09.2012 I- GİRİŞ Bilindiği gibi, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 30.06.2012

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com I.BÖLÜM www.ankaraisguvenligi.com TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli. (6331 sayılı İSG Kan.) TEHLİKE: Bir

Detaylı

İŞLETME RİSK YÖNETİMİ 1/19

İŞLETME RİSK YÖNETİMİ 1/19 İŞLETME RİSK YÖNETİMİ 1/19 Risk Değerlendirmesi İşlem BASAMAKLARI 2 2/19 İşyerinizde sorun çözme şeması EVET HER ŞEY YOLUNDA MI? HAYIR SAKIN KARIŞMA EVET İŞİ SEN Mİ KARIŞTIRDIN? SENİ KAFASIZ HAYIR KİMSE

Detaylı

Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Sunum planı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) kavramı Çalışanların sağlığının

Detaylı

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ 167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZTUNA Çankırı Karatekin Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri

Detaylı

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP HACCP teriminin çıkış noktası Hazard Analysis Critical Control Points Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizi HACCP nedir? Gıda güvenliği ve tüketici sağlığı

Detaylı

CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM

CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç Madde 1 Bu Yönetmelik, işverenlerce, işyerlerinde

Detaylı

LİMAN İŞLETMELERİ İÇİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ DÜZENLEMELERİ VE ÖNEMİ GÜLER ALKAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ALİ UMUT ÜNAL KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ

LİMAN İŞLETMELERİ İÇİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ DÜZENLEMELERİ VE ÖNEMİ GÜLER ALKAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ALİ UMUT ÜNAL KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ LİMAN İŞLETMELERİ İÇİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ DÜZENLEMELERİ VE ÖNEMİ GÜLER ALKAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ALİ UMUT ÜNAL KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ Genel Olarak İş Sağlığı Ve Güvenliği İş kazaları ve meslek hastalıkları,

Detaylı

09 Aralık 2003 Tarihli Resmi Gazete

09 Aralık 2003 Tarihli Resmi Gazete Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmelik, işyerlerinde sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi

Detaylı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Madde 1- Bu Yönetmelik, işyerlerinde sağlık ve güvenlik şartlarının

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Madde 1- Bu Yönetmelik, işyerlerinde sağlık ve güvenlik şartlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği [Resmi Gazete: 09.12.2003 Salı, Sayı: 25311 (Asıl)] Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmelik,

Detaylı

(*09/12/2003 tarih ve 25311 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

(*09/12/2003 tarih ve 25311 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (*09/12/2003 tarih ve 25311 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde

Detaylı

Sağlıklı ve güvenli alandasınız!

Sağlıklı ve güvenli alandasınız! Sağlıklı ve güvenli alandasınız! Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi nedir? İş yerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nca yetkilendirilen birimdir. OSGB ler,

Detaylı

GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI EĞİTİM YAYIM VE YAYINLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET İÇİ EĞİTİM PROGRAMLARI MÜFREDATLARI BÖLÜM I

GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI EĞİTİM YAYIM VE YAYINLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET İÇİ EĞİTİM PROGRAMLARI MÜFREDATLARI BÖLÜM I Versiyon Tarih Hazırlayanlar Tanımlama Taslak 24.11.2014 Mesut GÖLBAŞI Ersin AKILLI Hüseyin AYDIN Antalya-Alanya Hizmet İçi Değerlendirme Toplantısında düzenlenmiştir. BÖLÜM I Hizmet İçi Eğitim Programının

Detaylı

X X İl Milli Eğitim Müdürlüğü Toplum Sağlığı Merkezleri X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X. X X X X X X Okul/Kurum Müdürlükleri

X X İl Milli Eğitim Müdürlüğü Toplum Sağlığı Merkezleri X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X. X X X X X X Okul/Kurum Müdürlükleri A 1 B 2 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SORUMLULARININ TESPİTİ İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri ve Bağlı bulunan Okul/Kurumların işveren vekillerinin tespit edilerek, makam onayının alınması İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜKLERİ

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Kanserojen ve Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik* (*26/12/2003 tarih ve 25328 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

Detaylı

Periyodik Test ve Kontroller

Periyodik Test ve Kontroller Periyodik Test ve Kontroller İş Güvenliği yönünden; Buhar Kazanı Periyodik Kontrolü, Kalorifer Kazanı Periyodik Kontrolü, Hava Tankı Periyodik Kontrolü, Kompresör Periyodik Kontrolü, Hidrofor Periyodik

Detaylı

LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI

LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI Dr. Tuncer ÖZEKİNCİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ A.D. 14 KASIM 2011 ANTALYA 1 İyi Laboratuvar Yönetimi İyi tanımlanmış, uluslararası kabul

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Mevzuatta Yüksekte Çalışma ve Cephe İskeleleri

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Mevzuatta Yüksekte Çalışma ve Cephe İskeleleri T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Mevzuatta Yüksekte Çalışma ve Cephe İskeleleri Sabit Yasin BOSTANCI İSG Uzman Yardımcısı Gaziantep, 2014 Sunum İçeriği

Detaylı

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KANUNU

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KANUNU T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KANUNU İsmail GERİM Genel Müdür Yardımcısı 07 Mayıs 2013, İZMİR İSG Verileri ve Maliyetleri

Detaylı

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU Dr. Buhara ÖNAL İSGÜM Antalya, Eylül 2012 İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin

Detaylı

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 1)Duyma eşiği kaç desibeldir?.0.87.80. 30.50 23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 2)işveren kulaklık almakla almamak arasında kalmıştır işyerinde gürültü seviyesi kaç db(a) ise

Detaylı