Anahtar Kavramlar: Aile, Göç, Çocuklar, Eitim Örenim Hakkı, Van. Abstract

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Anahtar Kavramlar: Aile, Göç, Çocuklar, Eitim Örenim Hakkı, Van. Abstract"

Transkript

1 Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 6 Sayı: 27 Volume: 6 Issue: 27 Yaz 2013 Summer Issn: GÖÇLE GELEN ALELERN ÇOCUKLARININ ETM-ÖRENM HAKKI VE SORUNLARI ÜZERNE NTEL BR ÇALIMA A QUALITATIVE STUDY ON EDUCATION RIGHTS AND PROBLEMS OF IMMIGRANT FAMILIES CHILDREN Cem TOPSAKAL * Zihni MEREY** Murat KEÇE*** Öz Bu çalımanın amacı Van iline göç eden ailelerin çocuklarının eitim-örenim hakları ve sorunlarının belirlenmesidir. Çalıma nitel aratırma yöntemini esas alan, genel tarama modelinde yapılandırılmıtır. Aratırmanın çalıma grubunu, Van da bulunan yedi ilköretim okulunda görev yapan 7 sınıf öretmeni, 9 bran öretmeni ve 11 okul yöneticisi olmak üzere toplamda 27 katılımcı oluturmaktadır. Veri toplama aracı olarak görüme tekniinin kullanıldıı bu aratırmada, verilerinin çözümlenmesinde içerik analizi ve betimsel analiz teknii kullanılmıtır. Ulaılan bulgular, uygun görülen ve gerekli olan yerlerde nicel anlatımlarda desteklenerek sunulmutur. Aratırma sonucunda her üç gruptaki katılımcıların (yönetici, sınıf ve bran öretmenleri) genel olarak göç eden ailelerin çocuklarının eitim eitliinden, eitimde imkân ve fırsat eitliinden yeterince yararlanamadıkları; eitim hakkına sahip bulundukları, ancak genel olarak bu haktan yeterince faydalanamadıkları; çocukların okula uyum salama sorununun bulunduunu; çocuklarının göç sonucunda ehir kültürünün etkisinde kaldıkları ve aileden uzaklatıkları gibi düünceler etrafında birletikleri tespit edilmitir. Bununla birlikte eitimde yöneltme konusunda katılımcı gruplar arasında görü ayrılıı bulunmaktadır. Sınıf ve bran öretmenlerin aksine yöneticiler, eitimde yöneltme konusunda örencilerin sorunlarının olduunu; göç eden ailelerin çocuklarının farklı kültürden olan arkadalarıyla kültür çatıması içine girdiklerini, arkada grupları ile iyi ilikiler kuramadıklarını; çocuklarının çevre ile uyum sorunundan kaynaklanan kültür çatıması yaadıklarını ifade ederken; sınıf ve bran öretmenleri ise göç eden ailelerin çocuklarının ailelerinin ilgilenmemelerinden dolayı çevre ile çatıma içine girdiklerini belirtmilerdir. Anahtar Kavramlar: Aile, Göç, Çocuklar, Eitim Örenim Hakkı, Van. Abstract The purpose of this study is to determine educational rights and problems of children of families who immigrated to city of Van. The study is designed as a general survey based on qualitative research method. The study group of the research consists of 7 classroom teachers who are employed in seven elementary schools in Van, 9 subject matter teachers, and 11 school administrators, as 27 participants in total. In this study with interview as data collection tool, content analysis and descriptive analyses techniques were used to analyze the data. Obtained findings are presented as appropriate supported with quantitative explanations. The results of the study showed that participants in the three groups (administrator, classroom, and subject matter teachers) had consensus * Yrd. Doç. Dr., Recep Tayip Erdoan Üniversitesi Eitim Fakültesi, Eitim Bilimleri Bölümü, Eitim Yönetimi, Teftii, Planlaması ve Ekonomisi ABD. ** Yrd. Doç. Dr., Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eitim Fakültesi lköretim Bölümü Sosyal Bilgiler Eitimi ABD. *** Dr., Gazi Üniversitesi Gazi Eitim Fakültesi lköretim Bölümü Sosyal Bilgiler Eitimi ABD.

2 on the following: in general, children of immigrant families do not adequately benefit from equality, equal possibilities and opportunities in education; they have the right to education, however, they generally do not adequately benefit from this right; children suffer from adaptation problem at school; as a result of immigration, children are influenced by the city culture and become distant to their own families. However, there are conflicting views of orientation in education among participants. Contrary to classroom and subject matter teachers, administrators stated that children have problems of orientation in education; children of immigrant families coming from different cultures experience culture conflicts with their friends; they cannot form good relationships with their friend groups; they also experience culture conflicts due to adaptation problems in the environment. Classroom and subject matter teachers, on the other hand, stated that children of the immigrant families experience conflicts with the environment due to the fact that families do not pay attention. Keywords: Family, Immigration, Children, Education Right to education, Van. GR Çocuk kavramı mensup olduu toplumların yapılarına, kültürlerine, inançlarına, ekonomilerine göre deien bir kavramdır (nan, 1968). Çocuk kavramı, toplumdan topluma, zamandan zamana deien dinamik bir kavram olduu için, bugün bile herkesin üzerinde görü birliine vardıı, çocuun net bir tanımı yapılabilmi deildir (Polat, 2007). Bunun temel nedeni sosyal bilimlerce çocukluk yaının nerede balayıp nerede bittiiyle ilgili farklı görülerin ortaya atılmasıdır. Çocuk hakları ise kanunen ve toplumsal normlara balı olarak, dünya üzerindeki tüm çocukların doutan sahip olduu fiziksel, psikolojik, sosyolojik ve politik açıdan nitelendirilen hakların hepsini birden içine alan evrensel bir kavramdır (Wald, 1987). Bu nedenle sözlemede, çocuun haklarının fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal ve ahlaki güvenliin korunması ayrıntılı olarak ele alınmı, bunların eksiksiz bir ekilde sözlemeyi onaylanan devletlerce gerçekletirilmesi istenmitir (Akyüz, 1999). Sözleme de çocuk hakları farklı baslıklar altında ifade edilse de sözü edilen çocuk hakları; yaamsal haklar, katılma hakları, korunma hakları ve gelime hakları, olmak üzere dört grupta incelenmektedir (Akyüz, 2000; Karaman - Kepenekçi, 2010; Karaman - Kepenekçi ve Aslan, 2011). Çocuun kendini en üst düzeyde gerçekletirebilmesi için gerekli olan eitim hakkını, yukarıda ifade edilen gelime hakları arasında deerlendirmek mümkündür. Eitim hakkı, temel hak ve özgürlüklerin sınıflandırılmasında kiinin toplumdan ve devletten isteyebilecei haklar olarak tanımlanan isteme hakları sınıfına dâhildir. Dier bir sınıflandırma ekli olan birinci, ikinci ve üçüncü kuak hakları tasnifi çerçevesinde ise eitim hakkı ikinci kuak bir hak olmakla birlikte belki de üç kuaın çeitli yönlerini kapsayan tek haktır. Eitimin kültürlerin oluumu, aratırılması, korunması, aılanması, kuaktan kuaa aktarılarak yaatılması, gelitirilmesi gibi sosyal görevlerinin ve kültürlerin de eitimi etkilemesinden ötürü eitim ve kültür kaynamı, bütünlemi ve eitim hakkı, kültürel haklar kategorisinde yerini almıtır. Ayrıca kolektif-bireysel hak ayrımı çerçevesinde yapılan deerlendirmede ise; eitim hakkı ve özgürlüünü talep etmenin kiinin hakkı olduuna; ancak kiinin çou kez kendi çabası ile hakkın konusunu gerçekletiremeyeceine, eitim hakkının ancak örgütlü ve kurumsallamı yapılar içinde kullanılabileceine, bu nedenle de eitim hakkının bireysel olduu kadar kolektif yönünün de olduuna dikkat çekilmektedir (Terziolu, 2006 akt: Günaydın, 2008). Eitim hakkı, Birlemi Milletler Örgütü, Birlemi Milletler Eitim, Bilim ve Kültür Örgütü, Avrupa Konseyi, Avrupa Güvenlik ve birlii Tekilatı gibi örgütlerce kabul edilen belgelerde tanımlanmı, bildirge, sözleme, tavsiye, karar, ilke, vb. nitelikte çok sayıda uluslararası ve bölgesel insan hakları belgesinde güvenceye alınmıtır (Gülmez, 2000). Eitim hakkı ile ilgili evrensel düzeyde ilk düzenlemenin nsan Hakları Evrensel Bildirisinde yer alması, Birlemi Milletlerin sosyal, ekonomik ve kültürel hakları, medeni hakları, medeni ve siyasal haklarla uyumlu olarak gelitirme yönündeki kapsamlı çabalarının balangıcı oluturmutur. Bu hakların bölünmezliini 20 Kasım 1989 tarihli Çocuk Haklarına Dair Sözlemede güvence altına alınmıtır (Akyüz, 2001). nsan Hakları Evrensel Bildirisi nin eitim hakkı ile ilgili olan 26. maddesinde; herkesin eitim hakkına sahip olduu, ilk eitimin zorunlu olduu ve parasız olması gerektii, teknik ve mesleki eitimden herkesin yararlanabilmesi ve

3 yükseköretimin, baarıya göre, herkese tam bir eitlikle açık olması gerektii ilkeleri öngörülmütür. Maddenin ikinci fıkrasında; insan kiiliinin tam gelimesi, insan hak ve özgürlüklerine saygının güçlenmesi, bütün uluslar, ırklar ve dini topluluklar arasında anlayı, hogörü ve dostluu güçlenmesi ve BM ın barıın sürdürülmesi yolundaki çalımalarını gelitirilmesi eitimin amaçları olarak belirtilmitir (Terziolu, 2006). Çocuk Hakları Sözlemesi nin 42. Maddesine göre: Taraf devletler, Sözleme ilke ve hükümlerinin uygun ve etkili araçlarla yetikinler kadar çocuklar tarafından da yaygın biçimde örenilmesini salamayı taahhüt etmilerdir. Sözleme nin 28. maddesi ile hiçbir ayrım gözetilmeksizin bütün çocukların eitim hakkına sahip olduu belirtilmekte; eitimin kalitesini belirleyen bir çerçeve sunulmaktadır. 29. madde çocuk merkezli bir öretme ve örenme modelini öngörerek; örencilerin eitim sürecine aktif biçimde katılacakları, kendi balarına sorunlarını çözebilecekleri, yaam boyu örenerek doru kararlar verebilecek özgüveni kazanacakları bir yapıyı gündeme getirmektedir (Karaman - Kepenekçi, 2000). Çocuun eitim haklarının yerine getirilmesi günümüzün en önemli ve ivedilikle çözüme kavuturulması gereken sorunlarından birisidir. Çocuun eitim hakkını gerçekletirme yükümlülükleri Türkiye Cumhuriyeti Anayasası bata olmak üzere ilgili mevzuatta yer almaktadır. Eitim hakkına ilikin düzenlemeler hiç kukusuz öncelikle Anayasal ilkelere balanmıtır. Cumhuriyetin laik ve sosyal karakteri eitim hakkının ana kurallarını belirlemi, Cumhuriyetin demokratik ve hukuk devleti olma arayıı, bu hakkın kullanımı konusunda gerek devletin gerekse kiilerin birbirlerinden beklentilerini, karılıklı sorumluluklarını ve bunların sınırlarını tespit etmeye yardımcı olacak esasları iaret etmitir. Bu konudaki en temel hüküm, 1982 Anayasası nın Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler balıklı Üçüncü Bölümde Eitim ve Örenim Hakkı ve Ödevi adı altındaki 42. maddesidir. Anayasanın 42.maddesi: Kimse, eitim ve öretim hakkından yoksun bırakılamaz. Örenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. lköretim, kız ve erkek bütün vatandalar için zorunludur ve devlet okullarında parasızdır. Devlet, maddi imkânlardan yoksun baarılı örencilerin örenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve baka yollarla gerekli yardımları yapar. Devlet, durumları sebebiyle özel eitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır. Eitim ve öretim kurumlarında sadece eitim, öretim, aratırma ve inceleme ile ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretle olursa olsun engellenemez (Yaar, 2000, akt: Günaydın, 2008). Anayasada bu temel hüküm dıında; din ve ahlak eitimini düzenleyen 24/4. madde; bilim ve sanat özgürlüünü düzenleyen 27/1. madde; yükseköretim kurumları ve üst kurulularını düzenleyen 130, 131, 132. maddeler; inkılâp kanunlarının ve bu arada Tevhid-i Tedrisat Kanununun korunmasını düzenleyen 174. madde de eitim hakkı ile ilgili düzenlemeler içermektedir (Terziolu, 2006; Altunya, 1990, 51) nsanlar arasında en çaresiz ve en incinebilir durumda olan çocukların hakları konusunda, uygulamada, öteden beri korunma ve beslenme hakları ön planda tutulmaktadır (Akyüz, 2001). üphesiz bu haklar, çocuun yaaması ve gelimesi için ön koullardır; ancak tüm potansiyellerini gerçekletirecek biçimde geliebilmesi için çocuun en temel haklarından biri olan eitim hakkı da ön planda tutulmalıdır. Eitim hakkı; cinsiyet, renk, dil, din, soy, köken vb. özelliklerin yanı sıra, özellikle ya yönünden de bir ayrım gözetmeksizin tüm insanlara tanınmı olan bir haktır. (Gülmez, 2000) Çocuk eitimi günlük yaamda önemli yere sahiptir. Çocuun eitim-öretiminin salanması ise bireylerin ve insan hakları üzerinde koruyucu egemenlie sahip kamu otoritesinin bata gelen ödevleri arasında yer almaktadır (Yaar, 2000). Çocukların eitimi hakkı siyasi, kültürel, ekonomik vb. birçok toplumsal olay sonucunda ulusal ve uluslararası yasalarda dile getirilen düzeyde yerine getirilmemektedir. Ülkemizde çocukların eitim hakkının salıklı bir ekilde yerine getirilmesini engelleyen etmenlerin baında göç hareketleri gelmektedir. Bu hareketler sonucunda toplumun gerek sosyal yapısı, gerekse eitim yapısı olumsuz yönde etkilenmektedir. Göç, nüfusun belirli bir bölümünün çeitli nedenlerle bulunduu yerden ayrılıp baka bir yere yerlemek amacıyla gitmesidir (Baol, 1995, 209 akt: ahin, 2012). Göç, belirli bir sosyal yapı içindeki birey ve grupların sosyal, ekonomik, siyasal ve kültürel nedenlerden dolayı bir

4 yerden baka bir yere gitmeleri eklinde tanımlanır (Ozankaya, 1971 den akt: ahin, 2012). Göç, genel olarak bireylerin ya da ailelerin yaadıkları yerlerden baka yerlere çeitli sebeplere dayalı olarak yer deitirme olarak kendisini göstermektedir. Göç ailelerin yaam alanlarında sorunları beraberinde getirmekle birlikte, okullarda özellikle ilköretim okullarındaki örencilerin eitim-öretiminde bazı problemleri de beraberinde getirmektedir. Göçle birlikte okulların alacaı örenci sayısı artmakta ve buna balı olarak bir sınıfa düen örenci sayısında artı meydana gelmektedir. Ayrıca örenciler eitim araçlarından yeterince yararlanamamaktadırlar. Göçle birlikte okulların oyun alanları, okul çalıanları ve yardımcı personeli yetersizlemekte, sınıf içi örenci sorunları artmakta, sınıf içi demokrasi iletilememekte ve disiplin sorunları ortaya çıkmaktadır (Karaku, 2006: 12). Göç eden ailelerin çocuklarının eitimi için önemli bir sorun olmakla birlikte göç, ülke kalkınması ve milli eitim için de oldukça önemli bir sorundur. Ekonomik deeri olan ilerde çalımaya alımı çocukların göç ettikleri yeni çevrede de aynı amaçla fakat deiik ilerde çalımak durumunda kalmaları ve okulu daima ikinci plana atmaları, göçün bir sorun olarak ortaya çıkmasına neden olmaktadır (Aslan, 2001:3). Literatür incelendiinde, göç olgusunun eitim üzerindeki etkilerine ilikin birçok çalıma yapıldıı görülmektedir (Birinci, 2003; Han, 2010; Karaku, 2006; Sevim, 2001; Tok, 2010; çli, 1999; Uluocak, 2009; Nar, 2008; Tezcan, 1985; 1994; Uygar, 2008; Yıldız, 2010). Bu aratırmalardan bazıları u ekilde özetlenebilir: Sevim (2001). Terör nedeniyle Elâzı a göç eden ailelerin çocuklarının eitim durumu isimli çalımasında göçün çocukların eitimi üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerini aratırmıtır. Aratırmaya katılan hane halkı bakanları ekonomik olarak düük seviyede bir gelire sahip olduklarını, bunun neticesinde çocuklarına daha fazla eitim imkânı salayamadıklarını dile getirmilerdir. Ayrıca aratırma sonucunda göç eden çocukların bir kısmının göçün etkisiyle okula devamlarının aksadıı dile getirilmektedir. Uluocak (2009), ç göç yaamı ve yaamı çocukların okulda uyumu çalımasında göç yaamı çocuklarda problemlerin daılımı ile ilgili olarak, birinci sırada okul baarısızlıını (%30) belirttiklerini dile getirmektedir. Göç çocukların yeni bir çevreye uyumlarında zaman aldıı birçok disiplinsiz davranılara yol açmaktadır. Tok (2010), Göç alan okullarda ilköretim 4. ve 5. sınıf örencilerinin rehber öretmen ve sınıf öretmenlerinin görülerine göre örenme güçlüklerinin incelenmesi isimli çalımasında sözlü anlatım güçlüü çeken örenciler için sözcükleri söylemede, anlatmak istediklerini tam olarak ifade etmede, metinle ilgili sorulara cevap vermede, okudukları metni özetlemede ve balık bulmada, noktalama iaretlerinin kullanımında zorluk çektikleri ifade edilmektedir. Karaku (2006), Göç olgusu ve eitime olumsuz etkileri (Sultanbeyli örnei) göç ile gelen çocuun okula uyum salayamadıını, herkesin ona karıymı düüncesine kapıldıını belirtmitir. Bu durum çocuk ve aile arasında problemlere yol açtıını ve sınıf ortamında birçok disiplinsiz davranılara yol açtıını tespit etmitir. Han (2010), Göç eden ailelerin çocuklarının eitim ve öretimde karılatıkları uyum sorunları çalımasında, Büyükehir e göç eden ailelerin çocuklarının okula uyum sürecinde önemli sorunlar yaadıkları, arkada ve çevre edinmede güçlüklerle karılatıı, iletiim sorunları yaadıı, çevrelerinde danıabilecekleri veya bilgi alabilecekleri kii ya da kurumların az olduu ifade edilmektedir. çli (1999) ise, Denizli ye göç eden ailelerin eitime bakı açıları isimli çalımasında göç eden ailelerin eitim ve meslek düzeyleri düük olmasına ramen eitimi önemsedikleri çocukları için iyi bir eitim istedikleri görülmütür. Ayrıca eitimi ekonomik olarak sınırlı bir meslek olanaı olarak görseler de çocukların okuldaki baarıları için gerekli tedbirleri almadıkları ifade edilmektedir. Tezcan a (1994) Ülkemizde göç ve eitim sorunları, göçler eitimin niteliini olumsuz etkilemektedir. Kalabalık sınıflarda eitimin nitelii dümektedir. Hızlı göçler nedeniyle kırsal

5 kesimdeki çocukların yükünü de kent okulları üzerlerine almı durumdalar. Bu durum okul, öretmen, araç-gereç sayısının yetersizliine ve örencilerin baarısızlıına yol açmaktadır. Yukarıdaki çalımalarda da görüldüü üzere göç sonucunda örenimlerini baka okullarda devam eden çocuklar ile ilgili olarak farklı deikenler açısında göçün çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerini inceleyen birçok çalıma mevcuttur. Ancak alanla ilgili literatür tarandıında, göçün çocukların eitim hakkını nasıl etkiledii ile ilgili olarak dorudan herhangi bir çalıma ile karılaılmamıtır. Bu nedenle, bu aratırma göçün çocukların eitim hakkını nasıl etkilediini belirleyerek bu alandaki bulunan eksikliin giderilmesine katkı salayacaına inanılmaktadır. YÖNTEM Bu çalıma nitel aratırma yöntemini esas alan, genel tarama modelinde yapılandırılmıtır. Tarama modelleri, geçmiteki ya da u andaki bir durumu var olduu biçimiyle betimlemeyi amaçlayan bir aratırma yaklaımıdır. Aratırmaya konu olan olay, birey ya da nesne kendi koulları içerisinde var olduu biçimiyle tanımlanmaya çalıılır. Onları herhangi bir ekilde deitirme ya da etkileme çabası gösterilmez (Karasar, 2007: 77). Nitel aratırmalar, gözlem, görüme ve doküman inceleme gibi nitel veri toplama yöntemlerinin kullanıldıı, algıların ve olayların doal ortamında gerçekçi ve bütüncül bir biçimde ortaya konmasına yönelik sürecin izlendii aratırmalardır (Yıldırım ve imek, 2006: 39). Nitel aratırmalarda elde edilen sonuçlar evrene genellenememekle birlikte, elde edilen sonuçlar, konuya ilikin bir bakı açısı salaması bakımından önemlidir. Nitel aratırma yönteminin kullanıldıı bu aratırmada; karmaık kiisel ve duygusal sorunların ortaya çıkarılmasına yardımcı olması, istenilen bilginin eksiksiz olarak ve derinlemesine elde edilebilmesi, alınan cevaplara anında dönüt vermeye imkân salaması, deiik ve anında deiebilen koullara uyabilme esnekliine sahip olması, soruların sayısı ve sırasını deitirme serbestlii tanıması gibi özelliklerinden dolayı yarı yapılandırılmı görüme yöntemi kullanılmıtır (Ekiz, 2003; Çepni, 2005; Yıldırım ve imek, 2006; Karasar, 2007). Çalıma Grubu Aratırmanın çalıma grubunu, Van da bulunan yedi ilköretim okulunda görev yapan 7 sınıf öretmeni, 9 bran öretmeni ve 11 okul yöneticisi olmak üzere toplamda 27 katılımcı oluturmaktadır. Aratırmaya katılan öretmen ve idareciler, kritik durum örneklemesi olarak nitelendirilen örneklem türü yardımıyla belirlenmitir. Kritik durum örneklemesinde, kritik bir durum veya durumların varlıına iaret eden en önemli gösterge bu, burada oluyorsa, baka benzer durumlarda kesinlikle olur veya tam tersine bu, burada olmuyorsa, baka benzer durumlarda kesinlikle olmaz eklinde bir ifadededir. Patton (1987) a göre bu durumun baka bir göstergesi bu grup belirli bir problemle karılaıyorsa, dier bütün gruplar kesinlikle bu problemle karı karıya kalır eklinde bir yargının varlıı veya yokluudur. Dier taraftan bir veya birkaç kritik durumun çalıılması, benzer bütün durumlara ilikin belirli genellemelerin yapılmasına olanak vermez. Buna ramen aratırma sonucunda elde edilen veriye dayalı sonuçların zenginlii ve inandırıcılıı sınırlı ölçüde genellemeler yapılmasını olanaklı kılabilir (akt. Yıldırım ve imek, 2006: 111). Tablo 1. Çalıma Grubundaki Katılımcılara likin Demografik Bilgiler Katılımcı Adı Görevi Görev Yaptıı Okul A Sınıf Öretmeni Bostaniçi Vali A. Cevdet Bey.Ö.O. B Sınıf Öretmeni Kerim Tuncer.Ö.O. C Sınıf Öretmeni Beyüzümü.Ö.O. Ç Sınıf Öretmeni. Hakkı Tonguç.Ö.O. D Sınıf Öretmeni TOBB.Ö.O. E Sınıf Öretmeni emsi Bey.Ö.O. F Sınıf Öretmeni Beyüzümü.Ö.O.

6 G Bran Öretmeni emsi Bey.Ö.O. Bran Öretmeni Kerim Tuncer.Ö.O. H Bran Öretmeni Mustafa Cengiz.Ö.O. I Bran Öretmeni Beyüzümü.Ö.O. Bran Öretmeni Beyüzümü.Ö.O. J Bran Öretmeni TOBB.Ö.O. K Bran Öretmeni Kerim Tuncer.Ö.O. L Bran Öretmeni. Hakkı Tonguç.Ö.O. M Bran Öretmeni Bostaniçi Vali A. Cevdet Bey.Ö.O. N Okul Müdürü Bostaniçi Vali A. Cevdet Bey.Ö.O. O Okul Müdürü emsi Bey.Ö.O. Ö Okul Müdürü Kerim Tuncer.Ö.O. P Okul Müdürü TOBB.Ö.O. R Okul Müdürü. Hakkı Tonguç.Ö.O. S Okul Müdür Yardımcısı emsi Bey.Ö.O. Okul Müdür Yardımcısı Mustafa Cengiz.Ö.O. T Okul Müdür Yardımcısı TOBB.Ö.O. U Okul Müdür Yardımcısı Beyüzümü.Ö.O. Ü Okul Müdür Yardımcısı Kerim Tuncer.Ö.O. V Okul Müdür Yardımcısı Bostaniçi Vali A. Cevdet Bey.Ö.O. Veri Toplama Aracının Gelitirilmesi Aratırmanın ilk aamasında eitim hakkı nedir? Nasıl kullanılır? Bir ehirden baka bir ehre göç eden aileler ne gibi problemlerle karılaırlar? gibi sorulara cevap aramak amacıyla literatür taraması yapılmıtır. Buna balı olarak aratırmada kullanılacak olan veri toplama aracı gelitirilmitir. Aratırmada yarı yapılandırılmı görüme kullanılmıtır. Yarı yapılandırılmı görüme; verilerin hızlı kodlanmasına ve analiz edilmesine imkan tanıması, katılımcıların verdikleri bilgiler arasında benzerlik ve farklılıkları karılatırmaya yardımcı olması gibi özellikleri nedeniyle kullanılmıtır (Çepni, 2005; Büyüköztürk ve di., 2008). Öretmen ve idarecilerin göç eden ailelerin çocuklarının eitim hakkına ilikin görülerini belirlemek amacıyla 3 temel soru ve bunlara ait alt sorular olmak üzere toplam da 9 soru maddesinden oluan yarı yapılandırılmı görüme formu kullanılmıtır. Konuyla ilgili olarak eitim uzmanlarından görüme formundaki soruların açık ve anlaılır olup olmaması, aratırılan konuyu kapsayıp kapsamaması, aratırılan verileri salayıp salamaması açılarından kontrol etmeleri istenmitir. Sonuçta uzmanlar tarafından soru maddelerinin geçerlilii saptanmı ve yeterli görülmütür. Verilerin Toplanması Aratırmaya ilikin veriler, aratırmacılar tarafından eitim-öretim yılında Van il merkezindeki 7 farklı ilköretim okulunda görev yapan 27 katılımcı (7 sınıf öretmeni, 9 bran öretmeni, 11 okul yöneticisi) ile yüz yüze iletiim kurmak suretiyle toplanmıtır. Aratırmacılar öretmen ve idarecilere, yapılan çalımanın amacı ve içerii hakkında bilgiler vermi ve yapılan çalımanın bilimsel bir çalıma olduu tamamen bilimsel amaçlar için kullanılacaı ve katılımcıların kimliklerinin açıklanmayacaı belirtilmitir. Verilerin Analizi Görüme teknii kullanılarak verilere ulaılması planlanan bu aratırmada verilerinin çözümlenmesinde içerik analizi ve betimsel analiz teknii kullanılmı, bulgular uygun görülen ve gerekli olan yerlerde nicelletirilerek (sayı kullanılarak) sunulmutur. Nitel bulgular analize açıklık getirmek, güvenirlii arttırmak için nicel ifadeler kullanılarak belirtilebilir (Yıldırım ve imek, 2006: 178). Verilerin içerik analiziyle incelenmesinin nedenleri: Temel amacının toplanan verileri açıklayabilecek kavramlara ve ilikilere ulamak olması, çeriklerle ilgili ortak ve sistematik verilere ulamayı öngörmesi,

7 Mevcut metinlerin nitel ve nicel boyutlarından hareketle bilinmeyen sosyal gerçee yönelik çıkarım yapmak istemesi, Esas olarak birbirine benzeyen verileri belirli kavramlar ve temalar çerçevesinde bir araya getirerek bunları okuyucunun anlayabilecei bir biçimde düzenleyecek yorumlamaya fırsat vermesi, Verileri daha derin bir ileme tabi tutması gibi özelliklerinden kaynaklanmaktadır (Yıldırım ve imek, 2005; Gökçe, 2006). Görümelerde katılımcıların dile getirdii ifadeler dorudan alıntı olarak kullanılmıtır. Tablo 1 de görüldüü üzere kiilerin gerçek ismi yerine takma isimler kullanılmıtır. BULGULAR VE YORUM Van iline göç eden ailelerin çocuklarının eitim hakkına ilikin katılımcıların görüleri aaıda yer almaktadır. Bu aamada sırayla her bir soru ve buna ilikin görüler açıklanacaktır. 1) Göç eden ailelerin çocukları eitim ile ilgili olarak; a) Katılımcıların eitim eitlii konusundaki görüleri: Her üç gruptaki katılımcıların görüleri incelendiinde genel olarak göç eden ailelerin çocuklarının eitim hakkından yeterince yararlandıklarını düünmedikleri anlaılmaktadır. Kültürel uyumsuzluk yaandıı, çocukların çalıtırılmak için okula gönderilmedii (ekonomik zorluklar), özellikle kız örencilerin okula gönderilmedii görüü hakimdir. K kodlu öretmen: Bu bölgemizde eitim eitliinden söz etmek doru olmaz. Çocukların çou kalabalık sınıflarda eitim görmesi ve imkânların eit olmamasından eitim eitlii yoktur. Yine kodlu katılımcı: okulların fiziksel ve akademik açıdan yetersiz olduu görüünü savunmakla birlikte fakir kesimin devlet okulunda elit kesimin ise özel okullarda örenim gördüü görüünü ifade etmektedir. Dier taraftan eitim eitliinin salandıını öne süren katılımcıların sayısının ise 7 olduu görülmektedir. Bu grup ise devletin her okula eit ekilde yardım yaptıını, her örenciye aynı kitabı verdiini, her örenciye parasız kitap verdiini vs. dile getirmektedir. Örnein: C kodlu katılımcı: Eitim eitlii konusunda Talim Terbiye Kurulu çalımaları, gelitirilen programlar, müfredatlar genelde eit koullarda sunulur. A kodlu öretmen ise: Eitim eitliinden yararlanmaktadırlar. Ancak göç etmenin olumsuz etkisi örenci üzerinde büyük sorunlara sebep olduu için dier çocuklardan geri kalacaklardır diyerek olaya göç sorunlu yaklamaktadır. b) Fırsat ve imkân eitlii konusundaki katılımcı görüleri: Fırsat ve imkân eitlii konusunda katılımcılar yukarıdaki düüncelerini yinelemekte ayrıca fırsat ve imkânların üst seviyede olması için ailenin maddi ve manevi (sosyo-kültürel) özelliklerinin yeterli seviyede olması gerektii görüünde birletikleri görülmektedir. U kodlu öretmen: Her bireyin bulduu fırsat aynı deildir. Bazıları çalıması gerekirken bazılarının böyle bir ihtiyacı yok sözleriyle ailenin maddi durumuna iaret etmekte olduu anlaılmaktadır. Yine F kodlu öretmenin görüleri: Çocukların aile durumu yeterli olmayıından ve ailedeki fert sayısının fazlalıından fırsat ve imkân eitliinden söz etmek doru olmaz eklinde olduu görülmekle birlikte benzer görüteki katılımcıların görülerini anlamamızda yeterli olacaktır. Sınıf öretmeni olan D ve F kodlu öretmenler ise fırsat ve imkân eitliinden en üst düzeyde yararlanıldıı görüünü savunan katılımcılardır. F nin dile getirdii Örenciler bilgisayar, fen laboratuarı ve kütüphane gibi kullanım alanlarından yararlanabilmektedirler görüü savunulan görüü örnekler niteliktedir. c) Katılımcıların eitim hakkı konusundaki görüleri Öretmenler ve idareciler genel olarak her örencinin eitim hakkına sahip olduunu belirtmekte; ancak idareciler Van iline göç eden ailelerin genelde varo (ehir merkezine uzak, dar gelirli insanların yaadıı yer) diye tabir edilen yerlerde yaamaları ve örencilerin ailelerinden kaynaklanan nedenlerle (ekonomik zorluklar) bu haklarından faydalanamadıklarını dile getirmilerdir. Özellikle de kız örencilerin okula gönderilmediine

8 iaret ettikleri gözlenmitir. Ayrıca göç eden ailelerin yaadıkları çevredeki okulların fiziki koullar bakımından yetersiz olması, öretmen açıının bulunması ve tecrübesiz genç öretmenlerin bulunmasından kaynaklanan nedenlerle de göç eden örencilerin eitim hakkından yeterince yararlanamadıkları belirtilmitir. kod adlı bran öretmeni Devlet tarafından eitim hakkı verilmesine ramen; ailelerin maddi sıkıntısı ve bazı ailelerin çocuklarını okula göndermemesi, bazı çocukların eitim hakkını ellerinden almıtır cümleleriyle düüncesini açıklaması dier öretmenlerin de görülerini örnekler niteliktedir. Sınıf öretmenlerinden C kodlu öretmen ise göç eden örencilerin eitim hakkından dier örencilere nispeten daha az yararlanmalarını ailelerdeki birey sayısının fazla olması balarken; A kod adlı sınıf öretmeninin ise tüm örencilerin eitim hakkından eksiksiz bir ekilde faydalandıkları yönünde görü bildirdii gözlenmitir. d) Katılımcıların eitimde yöneltme ile ilgili görüleri: darecilerin tamamının eitimde yöneltme konusunda örencilerin sorunları olduu düüncesi üzerinde birletikleri görülmütür. darecilerden bir kısmının tüm örencilere rehberlik edilmesinde problem gördükleri ve bunu da okullarda yeterli sayıda rehberlik ve psikolojik danıman öretmeni bulunmamasına baladıkları anlaılmaktadır. Dier taraftan yalnızca göç eden çocuklara rehberlik edilmesinde problem gören idareciler ise bu durumu ailelerin sosyo-kültürel düzeylerinin düük olmasına, ailelerin bu konuyla ilgilenmemesine balamakta dolayısıyla bu aamada okulun tek baına rehberlik yapmasının da istenilen ölçüde verimli olamayacaı görüünü dile getirdikleri görülmütür. M kodlu idarecinin düünceleri durumu örnekler niteliktedir: Çevrenin ekonomik ve kültürel imkânları yöneltmeye çok fazla olanak salamamaktadır. Görümelere katılan sınıf öretmenlii ise eitimde yöneltme konusunda göç eden ailelerin çocukları da dahil olmak üzere tüm örencilerin en verimli ekliyle bu hizmetten yararlandıkları yönünde görü bildirdikleri gözlenmitir. Ancak B kodlu sınıf öretmeni: Ailelerin bu konuda herhangi bir eitim bilgisine sahip olmadıkları için yöneltme konusunda yeterli deillerdir sözleri yöneltme konusundaki problemlerin kaynaını örenci ailelerinde arayan bir düüncenin yansıması eklinde yorumlanabilir. Konuyla ilgili olarak bran öretmenleri ise eitimde yöneltme hizmetinin istenildii ölçüde yerine getirilemediini, okullardaki PDR öretmeninin yeterli olmamasından dolayı yöneltmenin eksik kaldıını, ailelerin çocuklarıyla ilgilenmemesi nedeniyle rehberlik faaliyetlerinde baarısız olunduunu dile getirmilerdir. Bu aamada bran öretmenlerinin örencilere rehberlik etme sorumluluunu yalnızca PDR uzmanının bir görevi varsayarak bu konuda sorumluluu PDR uzmanlara yüklemelerinin bir yanlı ve yanılgı olduu düünülmektedir. Çünkü örencilere rehberlik etmek, tüm öretmenlerin görevidir ve PDR uzmanının olmadıı okullarda tüm öretmenler birer PDR uzmanı gibi örencilerin sorunlarına çözümler arama gayreti içinde olmalıdırlar eklide bir düünce öne sürülebilir. 2) Göç Eden Ailelerin çocuklarının problemleri ile ilgili olarak; a) Örencilerin okulla ilgili ne gibi problemleri olduuna ilikin katılımcı görüleri darecilerin tamamı, göç eden örencilerin okula uyum salamaları noktasında zorluk çektiklerini belirttikleri görülmektedir. Örencilerin yeni bir ile gelmesi, yeni arkadalarla ve öretmenlerle tanıılmasında örencilerin bu durumlara kolay adapte olamadıklarını belirtmekteler bunun sonucunda da içedönük bir kiilik özellii kazanarak yalnızlatıklarını belirtmektedirler. Ü kodlu idarecinin ifadeleri dier katılımcıların da görülerine örnek olabilecek bir açıklamaya sahiptir: Okula adapte olma, farklı sosyal ortama ayak uydurma, kültürel çatıma, geldii köy kültürü ve ehir kültürü yaama ikilemi içinde boulmakta kiilik çatıması yaamakta. Bran öretmenleri ve sınıf öretmenleri ise göçle gelen örencilerin yaadıı en büyük problemin dil, okulun-sınıfın kurallarına uymakta zorlanma ve okula geç adaptasyon olma neticesinde derslere de geç balama ve dolayısıyla derslerde baarısız oldukları ortak fikri üzerinde birletikleri görülmektedir. Göç etmi aile çocuklarının okulda karılatıkları en büyük sorun dil problemidir. H kodlu öretmenin görüleri u ekildedir: Ana dilinden farklı bir dil ile eitime balamaları balangıçta okula duyulan sevgi ve güveni zedelemektedir. Arkadaları arasında özgüven ve kimlik sorunu yaamalarına yol açmaktadır.

9 b) Örencilerin aileleriyle ilgili ne gibi problemler yaadıklarına ilikin katılımcı görüleri: Tüm katılımcılara göre göç eden ailelerin çocukları aile dıındaki ehir kültürünün etkisine girmekte ve aileden uzaklamaktadırlar. Yine katılımcılar tarafından, ailedeki birey sayısının fazla olması nedeniyle ebeveynler çocuklarıyla ilgilenmemekte ayrıca anne-babalarının eitim seviyelerinin düük olması hatta okuma-yazma bilmemeleri anne-babaların çocuklarının eitimine yardımcı olmalarını engelledii düüncesinden hareketle örencilerin aileleriyle problemler yaadıklarına iaret edilmektedir. c) Arkadaları ile ilgili ne gibi problemler yaadıklarına ilikin katılımcı görüleri: Okul idarecilerine göre, göç eden örencilerin arkadalarına ilikin karılatıkları en büyük problem farklı kültürden olan arkadaları ile aralarında kültür çatıması çıkmakta ve yeni tanıtıkları arkada grupları ile iyi ilikiler kurmakta zorlanmaktadırlar. Yine örencilerin konuma dillerinden kaynaklanan farklılık farklı aile ve yaam tarzı nedeniyle arkadalarına karı yabancılık hissettikleri de katılımcılar tarafından dile getirilen görüler arasındadır. darecilerden biri dierlerinden farklı olarak, göçle gelen örencilerin okulda birleip çete oldukları, huzuru bozmaya yönelik giriimlerde bulunduklarına dikkat çekmektedir. Hem bran öretmenlerinin hem de sınıf öretmenlerinin bu konudaki görülerinin ise dil problemi üzerinde odaklandıı görülmektedir. Göçle gelen örencilerin ilk zamanlar arkadalarıyla uyum problemi yaadıklarını, arkada gruplarının yeni gelen örencileri benimseyemediklerini ancak sınıf içinde onları kaynatırarak birlikte hareket edebilmelerini salamaya çalıtıklarını ve en nihayetinde bu problemin ortadan kalktıını belirttikleri görülmektedir. kodlu öretmenin görüleri dier katılımcıların görülerini de örnekler niteliktedir: Bu çocuklar farklı bir kültürden geldiklerinden yeni arkadalarıyla uyum problemi yaarlar. Bu genelde davranılar düzeyinde olduu gibi, bölgemiz genelinde dil önemli bir faktör olarak ortaya çıkar. d) Çevreyle ilgili ne gibi problemlerle karılatıklarına ilikin katılımcı görüleri: Bu konuya ilikin okul idarecilerinin görüleri u noktada younluk kazanmaktadır: göçle gelen aileler kırsal kesimden ehre göç etmekte dolayısıyla ehir kültürüne örenci alıamamakta, kültür çatıması yaamaktadır. U kodlu okul idarecisinin görevi ise dier katılımcıların görülerini örnekler niteliktedir: Genelde göç eden aileler köyden veya kırsal kesimden geliyor. Dolayısıyla farklı bir ortama geldiklerinde hemen uyum salayamıyorlar. ehir hayatına alımaları biraz zaman alıyor. Bu zaman içerisinde alıana kadar sıkıntı olabiliyor. Bu da eitimi etkiliyor derslerinde geri kalmalarına neden oluyor. Bran öretmenlerinin ve sınıf öretmenlerinin üzerinde durdukları problem ise ailelerinin çocuklarıyla ilgilenmemelerinden dolayı örencilerin baıbo ekilde yetimeleri ve çevredeki olumsuz örneklerden etkilenerek çevre ile çatıma içine girdikleridir. Arkadalarıyla uyum sorunu yaayan örencilerin dersleriyle de ilgilenemedii ve kendi içine kapanık bir birey olduu da öretmenlerce dile getirilen bir dier noktadır. Ancak göçle gelen örenciler arasında kendini sınıfa kabul ettiren ve derslerinde de baarıyı yakalayan olumlu örneklerin de olduunu belirtmektedirler. 3) Birinci ve kinci Bölümdeki Problemlere likin Katılımcıların Çözüm Önerileri a) darecilerin Çözüm Önerileri Göçle gelen ailelere devlet i imkânı sunmalı Örencilerin daha iyi eitim alabilmeleri için derslik ve öretmen sayısı arttırılmalı. YBO ların sayısı arttırılmalı. Aileler çocuklarının eitimleri ve salıklı okul yaantıları geçirmeleri için bilgilendirilmelidirler. Yoksul çocukların eitimle ilgili ihtiyaçlarını karılayabilmek için okullara ek ödenek verilmeli. b) Sınıf Öretmenlerinin Önerileri

10 Göçün nedenleri aratırılarak aileleri göç etmeye zorlayan etkenler belirlenerek bunları ortadan kaldırılmasına yönelik giriimlerde bulunulmalı Ailelerin sorunlarını paylamak amacıyla aile ziyaretlere yapılabilir. Ailelerin okuldaki sosyal etkinliklere katılı salanabilir. Örencilerin sosyal etkinliklerde bulunabilmeleri için kültürel faaliyetlerin yapıldıı mekanlar (okuma salonları gibi) açılabilir. Rehberlik servisi üzerine düen görevi tam olarak yapabilmelidir. Göçle gelen örencilerin özel bir uyum programına dâhil edilmeleri düünülebilir. Aileler arasında etkileim ve yardımseverliin gelitirilmesi amacıyla yoksul ailelerin ihtiyaçlarını giderecek yardımda bulunulmalıdır. Örencilere burslar verilerek eitime destek olunabilir. Örencilerin eitimlerine de destek olunması için dershanelere gönderilebilirler ya da kurslar açılabilir. TARTIMA Bulgulardan ortaya çıkan en önemli tartıma konularından biri Van a göç eden ailelerin ve çocuklarının yeni çevreye uyumu sorunudur. Bilindii gibi göçler doal, siyasal, sosyal ve iktisadi nedenlerin sonucunda meydana gelebilir (ener, 1991). Van a göç eden ailelerin göç etmelerinin temel nedenleri siyasi ve ekonomiktir. Dou ve Güneydou da yıllardır süren terör olaylarından en çok bu yörelerin insanları, aileleri madur olmutur. Kurulu düzenleri bozulmu, yaamlarını sürdürdükleri, dodukları yerleri, baba ocaklarını, geçimini saladıkları toprakları terk ederek genelde zorunlu (güvenlik nedeniyle köylerin boaltılması), kimi zamanda istekli (ekonomik nedenler) göçe maruz kalmılardır. Hakkâri, ırnak ve Van ın ilçelerinden iç göç eklinde gelen aileler, beraberinde birçok siyasi, ekonomik ve psikolojik problemler getirmektedir (ener, 1991). Ekonomik yönden normal yaayan aileler, birden yoksullua dümekte, ii olan aileler birden bire isiz kalmaktadır. Kendilerine göç ile ilgili herhangi bir programın uygulanmaması sonucu, kendi balarına kalmakta, bocalamakta, uyum sorunu yaamaktadırlar. Barınma-ev, beslenme-geçim, i ve çocukların eitimi konuları ile mücadele etmek durumunda kalmaktadırlar. Van a göç eden ailelerin dezavantajlı aileler olduu belirtilebilir. Ailelerde aile Planlaması nın olmadıı bilinen bir gerçektir. Ailede çocuk sayısı çok fazladır ve Türkiye ortalamasının çok üzerindedir (Bizzat aratırmacılar tarafından yapılan gözlemde ve mülakatlarda çocuk sayıları 7 ve yukarı olduu tespit edilmitir). Yapılan baka bir aratırmada, çocukların evde kendi çalıma odaları bulunmamaktadır, ortak alanlarda ders çalıılmaktadır (Topsakal ve Ayyürek, 2012). Van a göç eden ailelerin çocuklarını okula göndermekte isteksiz oluu hatta çocuklarını, özellikle kız çocuklarını göndermemeleri önemli bir sorundur. Bu durum ilköretime devam zorunluluu getiren, bu konuda sorumluluu ailelere ve kamu görevlilerine veren lköretim ve Eitim Kanunu na ve Milli Eitim Temel Kanunu na aykırılık tekil etmektedir (Topsakal, 2011). Okula gitmeyen ya da gittikten sonra kalan zamanlarda çalıtırılan çocuklar bulunmaktadır. Bilindii gibi çocukların çalıtırılması Anayasa, ilgili kanunlar ve Çocuk Hakları Sözlemesi ne göre bazı sınırlamalar getirilmitir. lkokul-ortaokul (ilköretim) dönemi çocuklarının çalıması yasaktır (Resmi Gazete, 1995; Akyüz, 2010; Serozan, 2000; Unutkan, 2008). Buna ramen hem ekonomik nedenler hem de ailelerin bilinç düzeyinin düük oluu yüzünden çocukların bir kısmı okula gönderilmeyip çalımaya gönderilmekte ya da okul saatleri dıında çalıtırılmaktadır (Çocuklar genelde kâıt mendil, tarak, tırnak makası, kalem, çakmak, sakız türü küçük ihtiyaç malzemeleri satmakta, tartı aleti ile insanları tartmaktadır. Son zamanlarda daha çok kaçak sigara satan, trafik ııklarında araba camı temizlemeye çalıan çocuklar da görülmektedir). Evde olan kız çocukları

11 ise, çok sayıdaki kardelerine ablalık hatta annelik yapmaktadır. Tunç un yaptıı aratırma bu bulguları desteklemekte, yıllar geçse de sorunlar devam etmektedir (Tunç, 1969). Ailede, evde bu sorunları yaayan çocukların okula ve çevreye uyumunda da sorunlar bulunmaktadır. Yeni çevreye uyum salayamama, kültür farklılıkları nedeniyle kültür çatıması, arkadalarınca benimsenememe, yabancılık hissetme, içine kapanarak yalnızlama, okul kurallarına uyamama, dönem ortalarında gelme durumlarında derslerden geri kalma ve okulda baarısızlık önemli sorunlar arasındadır. Burada en önemli temel problem dil problemidir. Van a göç eden ailelerin çocuklarının ana dili, resmi öretim dilinden farklıdır. Anayasa ya göre Türkçeden baka hiçbir dil, eitim ve öretim kurumlarında Türk vatandalarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öretilemez (42/9) hükmü yer almaktadır. Van a göç eden ailelerin çocukları Türkçe ile daha çok ilkokula baladıklarında karılamakta, bu da onların normal programdan geri kalmalarına neden olmaktadır. Çocukların kullandıkları dili, 6-7 yalarına geldiklerinde bir kenara bırakarak yeni bir dili batan balayıp örenmesi, onunla yeni bilgiler örenip dünyaya yeni batan bakması büyük bir sorundur (Altunya, 2003). Ailelerin çocuklarına ana dillerini öretmeleri en doal haklarıdır (Altunya, 2003). Ancak resmi eitim-öretim dili olan Türkçeyi öretmeme nedenleri aratırılmalı, bu nedenler ortadan kaldırılmalıdır. Bu durumda olan çocuklar için özel programlar örnein bir yıllık Türkçe dil eitim-öretimi programı düzenlenmelidir. Okul öncesi eitimin zorunlu olması, bu sorunu ortadan kaldıracak en önemli uygulamalardan biri olarak görünmektedir. Özellikle bu bölgede milli birlik bilincinin zayıflamasını (Öztürk ve Cokun, 2004) önlemek ve güçlendirmek için, vatandalık eitimi politikaları yeniden gözden geçirilmeli, Milli Eitim Temel Kanunu nda yer alan genel amaçların birincisi olan vatanda yetime (Akyüz, 2006, 2012, Karaman - Kepenekçi, 2008), eitim sisteminin en alt aracı kurumları olan okullarda fonksiyonel bir biçimde gerçekletirilmelidir. Baka bir tartıma konusu ise Van a göç eden ailelerin çocuklarının Anayasa da yer alan eitim ve örenim haklarının gerçekleme durumudur. Eitim ve örenim hakkının tüm haklar içinde ayrı bir önemi ve rolü vardır (Akyüz, 2010; Karaman - Kepenekçi, 2008). Bireysel açıdan dier hakların bilinmesi, kullanılması, gelitirilmesi ve korunmasında anahtar rol oynar. Örnein; salık hakkının, seçme ve seçilme hakkının ya da mülkiyet hakkının bilinmesi ve nitelikli bir biçimde kullanılması, eitim ve örenim hakkından en iyi biçimde yararlanma ile yakından ilgilidir. Hem bireyin, hem toplumun gelimesi, herkese ilgi ve yetenei dorultusunda eitim ve örenim görme hakkının salanmasıyla yakından ilikilidir (Akyüz, 2006, 2012, Karaman - Kepenekçi, 2008). Anayasa da 42.maddede eitim ve örenim hakkı ve ödevi düzenlenmitir. Kimsenin eitim ve örenim hakkından yoksun bırakılamayacaı, ilköretimin kız ve erkek bütün vatandalar için zorunlu, Devlet okullarında parasız olacaı, maddi imkânlardan yoksun baarılı örencilerin örenimlerini sürdürebilmeleri amacıyla burslar ve baka yollarla gerekli yardımları yapacaı ilkeleri dorudan Van a göç eden ailelerin çocukları ile ilgilidir. Ayrıca eitim hizmetlerinden ayırım gözetmeksizin herkesin eit bir ekilde yararlanacaı 10.madde ile düzenlenmitir. Bu madde eitim eitlii olarak da ele alınmaktadır (Akyüz, 2006, 2012, Karaman - Kepenekçi, 2008). Adı geçen haklar Milli Eitim Temel Kanunu nda eitimin temel ilkeleri arasında sıralanmıtır. Bulgularda Van a göç eden ailelerin çocuklarının anayasal haklarını ve Milli Eitim Temel Kanunu nda yer alan eitimin temel ilkelerini tam anlamıyla kullanamadıkları ve yararlanamadıkları açık bir eklide görülmektedir. Çocukların aileleri tarafından okula gönderilmemesi, çocukların çalıtırılması, eitim ve öretim dilinin farklı oluu, ailelerin ilgisizlii, uyum sorunu, kültür çatıması, okulların fiziksel ve akademik açıdan yetersiz oluu, kalabalık sınıflar en bata gelen sorunlar arasında yer almaktadır. Ayrıca öretmen açıının oluu, öretmenlerin genç-tecrübesiz oluu önemli faktörler arasında yer almaktadır. Van da öretmen sorunları u ekilde sıralanabilir (Van da Eitim Çalıtayı, 2012): Van ilinde youn bir öretmen sirkilasyonu (öretmen tayinlerinin youn bir biçimde yaanması) çok yüksektir. Van da özellikle son yıllarda her yıl yaklaık ikibinden fazla öretmen tayini yaanmakta, tecrübeli öretmenler baka illere tayin istemekte (bu konu üzerinde ciddi aratırma ve çalıma yapılması gereken bir konudur), binlerce öretmenin ilk tayin yeri Van olmaktadır. Son yıllarda sayıları azaltılan ücretli

12 öretmen uygulaması da Van da üst düzeydedir. Bu durum elbette tüm örencilerin aleyhinedir. Bütün bu sorunları çözmeden Van a göç eden ailelerin çocuklarının eitim ve örenim haklarını kullanmalarından söz edemeyiz. Ancak bulgularda, bazı öretmenlerin kaynatırma eitimi vererek çocukların uyum sorununu çözmesi memnuniyet vericidir, bu olumlu deneyimlerden tüm öretmenler yararlanmalıdır. Bir dier konu da Anayasa ve Milli Eitim Temel Kanunu na göre imkân ve fırsat eitliinden baarılı örencilerin yararlanmasıdır. Bu konu literatürde eletirilmektedir ve Devletin az yetenekli olanları destekleyip onları da baarılı kılması önerilmektedir (Altunya, 2003). Milli Eitim Temel Kanunu nda yer alan eitimde yöneltme ilkesi, bulgularda üç farklı görüün ortaya çıkması sonucu tartıılması gereken bir konudur. Yöneltme Milli Eitim Temel Kanunu nda yer alan Türk milli eitiminin temel ilkelerindendir. Bireyler eitimleri süresince, ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve dorultusunda çeitli programlara ya da okullara yöneltilerek yetitirilirler. Yöneltme ve baarının ölçülmesinde rehberlik ilkesinden ve objektif ölçme ve deerlendirme yöntemlerinden yararlanılır (MEB, 2012). Yöneticilerin tamamı eitimde yöneltme konusunda örencilerin sorunlarının olduu düüncesindedirler. Sınıf öretmenlerinin tamamına yakını ise eitimde yöneltme hizmetlerinden göç eden ailelerin ve çocuklarının en verimli biçimde yararlandıkları görüündedirler. Bran öretmenlerinin tamamı okullarda yeteri kadar psikolojik danıma ve rehber öretmeninin bulunmaması ve göç eden ailelerin çocuklarıyla ilgilenmemeleri nedeniyle eitimde yöneltmenin eksik olduunu düünmektedirler. Bu üç farklı görü u eklide açıklanabilir: Okulda yeterli sayıda psikolojik danıma ve rehber öretmenin bulunmayıı en önemli problemdir. Bu sorun sadece o bölgedeki okulların deil, tüm Türkiye eitim sisteminin genel bir sorunudur. Bu sorunun çözümü süreç içinde/ zaman içinde çözülecektir. Sınıf öretmenleri ise bu ii yaptıkları görüündedirler, yöneltme görevini yapmaktadırlar. Bran öretmenleri ise, bu görevin psikolojik danıma ve rehber öretmenlerin görevi olduunu düünmekte, konunun kendi sorumlulukları dıında olduunu belirtmektedirler. te burada bran öretmenlerine yönelik bir çalıma yapılması gerekmektedir. Yönlendirmede tüm öretmenler sürecin bir parçası olabilirler, bran öretmenlerinin görevi sadece ders ilemek deildir. Onlar sınıf rehber öretmeni olarak ta görev almaktadırlar. Bu nedenle yöneltme onların da görevi olmaktadır. Eer bu konuda yetersiz olduklarını düünüyorlarsa, hizmet içi eitim kursları, seminerler, konferanslar v.s. alabilir, okullar ve l Milli Eitim Müdürlüü bu konuda çalımalar yapabilirler. SONUÇLAR Van iline göç eden ailelerin çocuklarının eitim-örenim hakları ve sorunlarının belirlenmesi amacıyla yapılan aratırmada aaıdaki sonuçlara ulaılmıtır: 1- Van a göç eden ailelerin çocuklarının eitim-örenim haklarına ilikin sonuçlar: a) Her üç gruptaki katılımcılar genel olarak göç eden ailelerin çocuklarının eitim eitliinden yeterince yararlanamadıkları görüündedirler. Bunun temel nedenleri; çocukların özellikle kız çocuklarının okula gönderilmemesi, kalabalık sınıflarda örenim görmeleri, okulların fiziksel ve akademik açıdan yetersiz olmasıdır. Buna karın öretmenlerden bazıları eitim eitliinin salandıını düünmektedirler. Bunun temel gerekçeleri; devletin okullara maddi yardımlarda bulunması, eitim programlarının tüm ülkede eit olması, devletin örencilere ücretsiz kitap daıtımı uygulamasıdır. b) Her üç gruptaki katılımcılar, genel olarak göç eden ailelerin çocuklarının eitimde imkân ve fırsat eitliinden yeterince yararlanamadıkları görüündedirler. mkân ve fırsat eitlii için öncelikle göç eden ailelerin maddi ve manevi (ekonomik - sosyo-eitimsel) yönlerden desteklemesi düüncesindedirler. mkân ve fırsat eitliinin olmamasının nedenleri arasında ailelerin maddi durumlarının yetersiz oluu ve ailede birey sayısının çok fazla oluu yer almaktadır. Bunun yanı sıra sınıf öretmenlerinden bazıları, örencilerin tamamının bilgisayar, fen laboratuarı ve kütüphane gibi kullanım alanlarından yararlanmalarından dolayı, imkân ve fırsat eitliinden en üst düzeyde yararlanıldıı görüündedirler.

13 c) Her üç gruptaki katılımcılar, göç eden ailelerin çocuklarının eitim hakkına sahip olduklarını, ancak genel olarak bu haktan yeterince faydalanamadıklarını belirtmilerdir. Bunun nedenleri ise, göç eden ailelerin varolarda yaamaları, bu tür mahallelerde okulların fiziki özellikler açısından yetersiz oluu, öretmen açıının bulunması, çok sayıda tecrübesiz genç öretmenlerin olması, bazı ailelerin çocuklarını okula göndermemesi, ailedeki birey sayısının çok fazla olmasıdır. Tüm katılımcılar bu yönde görü bildirirken sadece bir sınıf öretmeni tüm örencilerin eitim hakkından eksiksiz bir ekilde yararlandıını belirtmitir. d) Eitimde yöneltme konusunda katılımcı gruplar arasında görü ayrılıı bulunmaktadır. Yöneticilerin tamamı eitimde yöneltme konusunda örencilerin sorunlarının olduu düüncesindedirler. Bunun nedenleri ise okulda yeteri kadar rehber öretmenlerin bulunmaması ve göç eden ailelerin bu konuyla ilgilenmemesidir. Sınıf öretmenlerinin tamamına yakını ise eitimde yöneltme hizmetlerinden göç eden ailelerin ve çocuklarının en verimli biçimde yararlandıkları görüündedirler. Sadece bir sınıf öretmeni göç eden ailelerin eitim düzeylerinin düük olmasından dolayı çocuklarına yöneltme konusunda yetersiz olduklarını, yardım edemediklerini belirtmitir. Bran öretmenlerinin tamamı okullarda yeteri kadar psikolojik danıma ve rehber öretmeninin bulunmaması ve göç eden ailelerin çocuklarıyla ilgilenmemeleri nedeniyle eitimde yöneltmenin eksik olduunu düünmektedirler. 2- Van a göç eden ailelerin çocuklarının problemlerine ilikin sonuçlar: a) Yöneticilerin tamamı göç eden ailelerin çocukların okula uyum salama sorununun bulunduu görüündedir. Yeni bir l e gelinmesi, yeni okul, yeni öretmenler, yeni arkadalara uyum salanamaması sonucu kültür ve kiilik çatıması yaanmakta, göç eden örenci yalnızlamaktadır. Bran ve sınıf öretmenlerine göre göçle gelen çocukların, Türkçeyi düzgün olarak konuamadıkları için derslerde baarısız olmaları, okul-sınıf kurallarına uymakta zorlanmaları, okula geç uyum salama sonucu derslerde geri kalma ve buna balı olarak okulda baarısız olmaları balıca problemler arasında yer almaktadır. b) Tüm katılımcılar göç eden ailelerin çocuklarının göç sonucunda ehir kültürünün etkisine girdii ve aileden uzaklatıklarını belirtmitirler. Ailelerinin sosyo-ekonomik ve eitim düzeylerinin düük olması bunda en önemli etken olarak yer almaktadır. c) Yöneticilere göre göç eden ailelerin çocukları farklı kültürden olan arkadalarıyla kültür çatıması içine girmekte, arkada grupları ile iyi ilikiler kuramamaktadır. Ayrıca göç eden ailelerin çocuklarının resmi dili bilmemeleri, farklı yaam tarzları da bu durumu olumsuz etkilemektedir. Yöneticilerden yalnızca biri göç eden ailelerin çocuklarının okulda birleip çete oldukları ve huzuru bozdukları görüündedir. Sınıf ve bran öretmenlerine göre göç eden ailelerin çocuklarının arkadalarıyla yaadıkları en önemli problem dil sorunudur (anadil-resmi dil farklılıı). Göç eden ailelerin çocukları ilk zamanlar arkadalarıyla uyum sorunu yaamakta, öretmenlerin kaynatırma uygulamaları sonucu problem ortadan kalkmaktadır. d) Yöneticiler göçle gelen çocukların çevre ile uyum sorunu yaadıı ve kültür çatıması yaadıkları görüündedir. Sınıf ve bran öretmenleri tarafından göçle gelen çocukların aile ilgisinden yoksun olduu, dolayısıyla çevre ile çatıma içine girdiklerini belirtmilerdir. Uyum sorunu yaayan bu çocukların, içine kapanık bir birey haline gelmeleri bir sorundur. Ancak göç eden ailelerin çocukları arasında kendini sınıfa kabul ettiren ve derslerinde baarılı olan olumlu örnekler de bulunmaktadır. 3- Göçle gelen çocukların eitim-örenim hakkı ve sorunlarına yönelik katılımcıların çözüm önerilerine ilikin sonuçlar: a) Okul yöneticilerine göre; göçle gelen ailelere devlet i imkânı sunmalı, göç eden ailelere aile eitimi programları uygulanmalı, örencilerin daha iyi eitim alabilmeleri için derslik ve öretmen ve yatılı bölge ilköretim okullarının (YBO) sayısı arttırılmalı, yoksul çocukların eitimle ilgili ihtiyaçlarını karılayabilmek için okullara ek ödenek verilmeli.

14 b) Sınıf ve bran öretmenlerine göre; temel olarak göç nedenleri ortadan kaldırılmalı, aile ziyaretleri yapılmalı ve aileler maddi-manevi desteklenmeli, ailelerin okuldaki sosyal etkinliklere katılımı salanmalı, göç eden aile çocuklarına özel uyum programı uygulanmalı, rehberlik servisi daha etkin olmalı, onların katılabilecei sosyo-kültürel mekanlar açılmalı, burs ve ücretsiz kurslar açılmalı ya da ücretsiz dershanelere gönderilmeli. ÖNERLER 1- Göç eden aile çocuklarının eitim eitlii, imkân ve fırsat eitlii ve eitim haklarının gerçeklemesi konusunda tüm aktörler ibirlii yapmalıdır. Van a göç eden aileler mercek altına alınmalı, çok yönlü incelenip analiz edilmeli ve deerlendirme yapılmalıdır. Bu konuda genel (Valilik) ve yerel (Belediye) yönetimler, l Milli Eitim Müdürlüü, okul yöneticileri, öretmenler, Üniversite, sivil toplum kuruluları, aileler ortak bir plan çerçevesinde hareket ederek soruna çözüm getirecek çaba içinde olmalıdırlar. 2- Göç eden aile çocuklarının eitimde yöneltme konusundan tam anlamıyla yararlanabilmeleri için yöneticilere, öretmenlere hizmetiçi eitim verilmeli, aileler ve örenciler bu konuda bilgilendirilmeli ve bilinçlendirilmelidir. 3- Göç eden ailelere ve çocuklarına özel uyum programları düzenlenmeli ve uygulanmalıdır. Bu konuda Rehberlik Aratırma Merkezi (RAM), Aile ve Sosyal Politikalar l Müdürlüü, Yüzüncü Yıl Üniversitesi nden destek alınmalıdır. 4- Göç eden aile ve çocuklarına yönelik daha geni aratırmalar yapılmalı, aratırmaya katılan katılımcıların çözüm önerilerinden yararlanılmalıdır. KAYNAKÇA AKYÜZ, E. (2010, 2012). Çocuk Hukuku. Ankara: Pegem Akademi Yayınları. AKYÜZ, E. (2006). Eitimin Hukuki Temelleri. Eitim Bilimine Giri, (Editör:.ule Erçetin-Necmettin Tozlu), Ankara: Hegem Yayınları, s AKYÜZ, E. (2001). Çocuk Hakları Sözlemesinin Temel lkeleri Iıında Çocuun Eitim Hakkı, Milli Eitim Dergisi, Sayı 151, Ankara. AKYÜZ, E. (2000). Çocuun Haklarının ve Güvenliinin Korunması, Ankara: Milli Eitim Bakanlıı Yayınları, Bilim ve Kültür Eserleri Dizisi, Milli Eitim Basımevi. AKYÜZ, E. (1999). Cumhuriyet Döneminde Çocuk Hukukundaki Gelimeler, Cumhuriyet ve Çocuk, II. Ulusal Çocuk Kültürü Kongresi, Ankara. ALTUNYA, N. (2003). Anayasa Hukuku Açısından Türkiye de Eitim ve Örenim Hakkı. stanbul: MEB Yayınları. ALTUNYA, N. (1990). Anayasa Hukukumuzda Eitim ve Örenim Hakkı (Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi ve Siyaset Anabilim Dalı Yayınlanmamı Doktora Tezi. ASLAN, C. (2001). Göç-eitim-Batman ve çocuk: Dou ve Güneydou Anadolu da göçün aile ve çocuk eitimi üzerindeki etkisi. Eriim tarihi: , BAOL, K. (1995). Demografi, Anadolu Matbaası Yayınları, zmir. BRNC, N. (2003). Cumhuriyetin 80.Yılında Milli Eitim Üzerine Bir Bakı, Bilim ve Aklın Aydınlıında Eitim Dergisi, 44 (4), ss. 1. BÜYÜKÖZTÜRK,., Kılıç E., Akgün, Ö.E. Karadeniz,., Demirel, F. (2008). Bilimsel Aratırma Yöntemleri, Ankara: Pegem A Yayınncılık. ÇEPN, S. (2005). Aratırma ve Proje Çalımalarına Giri, Trabzon: Üçyol Kültür Merkezi Yayınları. EKZ, D. (2003). Eitimde Aratırma Yöntem ve Metodlarına Giri, Ankara: Anı Yayıncılık. GÖKÇE, O. (2006). çerik Analizi Kuramsal ve Pratik Bilgiler, Ankara: Siyasal Kitabevi. GÜLMEZ, M. (2000). Eitim ve nsan Hakları Eitimi, nsan Hakları, Yapı Kredi Yayınları, stanbul, s GÜNAYDIN, A. Z. (2008). Uluslararası Belgeler ve Türk Hukukunda Çocuun Eitim Hakkı, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamı Yüksek Lisans Tezi. HAN, T. (2010). Göç eden ailelerin çocuklarının eitim ve öretimde karılatıkları uyum sorunları, Ankara niversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamı Yüksek Lisans Tezi. ÇL, G. (1999). Denizli iline göç eden ailelerin eitime bakı açıları. Pamukkale Üniversitesi Eitim Fakültesi Dergisi, 5, NAN, A. N. (1968). Çocuk Hakları Beyannamesi lkelerinin Türk Hukuk Sistemine Etkisi. Ankara Üniversitesi Eitim Fakültesi Dergisi. Cilt 1. KARAKU, E. (2006). Göç olgusu ve eitime olumsuz etkileri (Sultanbeyli örnei). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eitim Bilimleri Anabilim Dalı. Yayınlanmamı Yüksek Lisans Tezi. KARAMAN - KEPENEKÇ, Y. (2010). Children s social rights in social studies textbooks in Turkish elementary education, Procedia Social and Behavioral Sciences, 2,

15 KARAMAN-KEPENEKÇ, Y. ve Aslan, C.(2011). Okul Öncesi Döneme Seslenen Kitaplarda Çocuk Hakları, Ankara Üniversitesi Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Uygulama ve Aratırma Merkezi Eitim, Aratırma ve nceleme Dizisi KARAMAN - KEPENEKÇ, Y.(2008). Eitimciler çin nsan Hakları ve Vatandalık, Ekinoks Yayınevi, Ankara. KARAMAN-KEPENEKÇ, Y. (2000). nsan Hakları Eitimi. Ankara: Ani Yayıncılık. KARASAR, N. (2007). Bilimsel Aratırma Yöntemi. Ankara: Bilim Kitap Kırtasiye Yayınevi. MEB, (2012). Milli Eitim Temel Kanunu adresinden tarihinde alınmıtır NAR, B. (2008). Göçün Eitime ve Eitim Yönetimine Etkileri (Dilovas Örnei), Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisan Tezi, Sakarya. OZANKAYA, Ö. (1971). Köyde Toplumsal Yapı ve Siyasal Kültür, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, Ankara. PATTON, M. Q. (1987). How to Use Qualitative Methods in Evaluation, Sage Publications, Newbury Park, CA. POLAT, O. (2007). Tüm boyutlarıyla çocuk istismarı 1. Tanımlar. Ankara: Seçkin Yayınları. Resmi Gazete, (1995). Birlemi Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleme, tarih ve sayılı. SEVM, Y. (2001). Terör Nedeniyle Elazı a göç eden ailelerin çocuklarının eitim durumu. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11, SEROZAN, R. (2000). Çocuk Hukuku. Beta Basım Yayım Daıtım, stanbul ENER, S. (1991). Göç. Sosyal Bilimler Ansiklopedisi. (Editör: M.Fatih Saraç), Risale Basın-Yayın Ltd., Cilt:2, s.36, stanbul. AHN, M. C.(2012). Eitimi ve Okulu Etkileyen Bazı Sosyal Deiimlerin Kavramsal Çözümlemesi, Millî Eitim Dergisi, Sayı 194 Bahar, s , TERZOLU, S. S. (2006). Uluslararası Hukukta Azınlıkların Ana Dilde Eitim Hakkı (Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı, Yayınlanmamı Doktora Tezi, zmir. TEZCAN, M. (1985). Eitim Sosyolojisi, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara. TEZCAN, M. (1994). Ülkemizde Göç ve Eitim Sorunları, Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 27 (1), s, TOK, N. (2010). Göç alan okullarda ilköretim 4. ve 5. sınıf örencilerinin rehber öretmen ve sınıf öretmenlerinin görülerine göre örenme güçlüklerinin incelenmesi, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eitim Bilimleri Anabilim Dalı. Yayınlanmamı Yüksek Lisans Tezi. Topsakal, C. (2011). Eitimin Hukuksal Temelleri. Eitim Bilimine Giri. (Editörler: H.B. Memduholu-K.Yılmaz). Pegem A Akademi Yayınları, Ankara, s TOPSAKAL, C. ve AYYÜREK, A. (2012). Sınıf Öretmenlerinin Görülerine Göre Örencilerin Çocuk Haklarını Kullanmaları 11. Ulusal Sınıf Öretmenlii Eitimi Sempozyumu, Mayıs 2012, Rize. TUNÇ, S. (1969). Türkiye de Eitim Eitlii. AÜEF Yayınları, Ankara ÖZTÜRK, M. ve Cokun, M.K. (2004). Sosyoloji. MEB, Devlet Kitapları, stanbul. ULUOCAK, G. P. (2009). ç Göç Yaamı ve Yaamı Çocukların Okulda Uyumu, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eitim Fakültesi Dergisi, 2009 (26), ss UNUTKAN, Ö. P. (2008). nsan Hakları, Çocuk Hakları ve Eitimi. A. Oktay (Der.), Eitim bilimine giri (98-120). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. UYGAR, M. (2008). Göç Ederek Mersin e Yerlemi Ailelerin Eitime likin Görü ve Beklentileri Mersin Sempozyumu, Kasım Mersin. YAAR, N. (2000). nsan Hakları Avrupa Sisteminde ve Türk Hukukunda Eitim Hakkı ve Özgürlüü, Filiz Kitabevi, stanbul. YILDIZ, M. (2010). Göç Eden Ailelerin Çocuklarının Okul Öncesi Eitim Alan ve Almayanlarının lkokuma Yazma Becerilerinin Geliimine Yönelik lköretim 1. Sınıf Öretmen Görüleri: Mersin Örnei, YILDIRIM, A. ve MEK, H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Aratırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık Van Eitim Sorunları Çalıtayı Haziran WALD, M.S. (1987). Children s rights: a framework for analysis. B. Landau (Ed.). Children s rights in the practice of family law (p.3-27). Toronto: Carswell.

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

YÖNETCLERN VE ÖRETMENLERN ALTI YA GRUBUNDAK ÖRENCLERN LKOKUMA-YAZMAYA HAZIRLANMALARINA YÖNELK BLGLER VE GÖRÜLER. Banu YANGIN

YÖNETCLERN VE ÖRETMENLERN ALTI YA GRUBUNDAK ÖRENCLERN LKOKUMA-YAZMAYA HAZIRLANMALARINA YÖNELK BLGLER VE GÖRÜLER. Banu YANGIN YÖNETCLERN VE ÖRETMENLERN ALTI YA GRUBUNDAK ÖRENCLERN LKOKUMA-YAZMAYA HAZIRLANMALARINA YÖNELK BLGLER VE GÖRÜLER Banu YANGIN ÖZET Bu çalımanın amacı, yöneticilerin ve öretmenlerin altı ya grubundaki örencilerin

Detaylı

SOSYAL BLGLER ÖRETMENLERNN PROJE ÇALIMALARIYLA LGL GÖRÜLER SOCIAL STUDIES TEACHERS OPINIONS REGARDING PROJECT WORKS

SOSYAL BLGLER ÖRETMENLERNN PROJE ÇALIMALARIYLA LGL GÖRÜLER SOCIAL STUDIES TEACHERS OPINIONS REGARDING PROJECT WORKS ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 3 Haziran 2011 SOSYAL BLGLER ÖRETMENLERNN PROJE ÇALIMALARIYLA LGL GÖRÜLER SOCIAL

Detaylı

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKS* THE ASSOCIATION BETWEEN GENERAL TARGETS AND GOALS/ACQUISITIONS IN TURKISH LANGUAGE PROGRAM Erhan DURUKAN**

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL Amaç Madde 1: Bu Yönetmeliin amacı; meslekteki bilimsel, teknolojik gelimelerle ve uygulama alanları ile ilgili olarak Üye Mühendislere verilecek

Detaylı

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE)

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 51-61 51 LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Adem ÖCAL G.Ü.G.E.F.

Detaylı

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER **

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** Yrd.Doç.Dr. Gürsan SARAÇ * **1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 KAVRAM HARTALARI LE NOT TUTMANIN LKÖRETM ÖRENCLERNN DNLEDN ANLAMA

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ÖRETMENLK UYGULAMASI

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES

OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES A STUDY ON THE DIFFICULTIES FACED BY PRESCHOOL TEACHERS IN THE PLANNING AND IMPLEMENTATION Doç. Dr.

Detaylı

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 673 -

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 673 - Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 INTEL ÖRETMEN

Detaylı

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES DETERMINING ORAL HEALTH CONDITION AND HABITS OF PRIMARY SCHOOL STUDENTS IN CENTRAL SVAS Ör.Gör. Dr.

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 3 Sayı: 6 Aralık 2012

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 3 Sayı: 6 Aralık 2012 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 3 Sayı: 6 Aralık 2012 TÜRKÇE ETM ALANINDA ÖRENM GÖREN LSANSÜSTÜ ÖRENCLERNN BLG OKURYAZARLII

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR

ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR Öz yeterlik (self efficacy) Bandura nın Sosyal Örenme Kuramı nda dikkati çeken bir kavramdır. Öyleyse nedir öz yeterlilik? Öz Yeterlilik Bandura ya

Detaylı

LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU. Tolga ERDOAN * ÖZET

LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU. Tolga ERDOAN * ÖZET lköretim 3. Sınıf Türkçe Dersi Öretmen Kılavuz Tolga ERDOAN LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU Tolga ERDOAN * ÖZET Bu aratırmada,

Detaylı

ADAY ÖRETMENLERDE ÖFKE * Emine BABAOLAN ** ÖZET

ADAY ÖRETMENLERDE ÖFKE * Emine BABAOLAN ** ÖZET ADAY ÖRETMENLERDE ÖFKE * Emine BABAOLAN ** ÖZET Aday öretmenlerin yeni bir i ve sosyal çevreye uyum salama sürecinde, karılatıkları sorunlardan dolayı engellenmeleri ve bunların sonucunda öfke duygusunu

Detaylı

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER *

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * Prof. Dr. lknur OKATAN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Sunu Sayın Bakan

Detaylı

OKUL UYGULAMA ÇALIMALARI BRM NEDEN KURULMALIDIR? Ramazan SA * ÖZET

OKUL UYGULAMA ÇALIMALARI BRM NEDEN KURULMALIDIR? Ramazan SA * ÖZET OKUL UYGULAMA ÇALIMALARI BRM NEDEN KURULMALIDIR? Ramazan SA * ÖZET Hizmetöncesi öretmen eitimi programı iki bileenden olumaktadır. Birinci bileen kuramsal yanı aır basan ve fakültede yürütülen derslerden,

Detaylı

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 123-135 123 ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Mehmet Arif ÖZERBA Gazi Üniversitesi

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur.

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur. AVUSTRALYA NIN YEN GÜNEY GALLER EYALET SAYITAYI PERFORMANS DENETM RAPORU Yıllık Raporlardan Hareketle Performansın Deerlendirilmesi: Sekiz Kuruluun Yıllık Raporlarının ncelenmesi (Özet Çeviri) Sacit Yörüker

Detaylı

Intel Ö!renci Programı

Intel Ö!renci Programı Intel Ö!renci Programı De!erlendirme Raporu Eylül 2009 - A!ustos 2010 Cengiz Hakan AYDIN Hasan ÇALI"KAN Murat ATA#Z# Giri! Intel Ö!renci Programı, özellikle teknolojiye eri$imin sınırlı oldu!u bölgelerdeki

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS THE EFFECT OF PUZZLE EXPERINCE TO THE STUDENTS SUCCESS IN MATHS TEACHING Yrd.Doç.Dr. EMN AKKAN ÖZET Bu çalımanın amacı; bulmaca etkinliinin, ilköretim

Detaylı

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye hakkında hazırlanan lerleme Raporu, Türkiye ile müzakerelerin balaması yönünde olumlu bir

Detaylı

TÜRKYE DE MÜZK ÖRETMENLNE YÖNELME NEDENLER. Cansevil TEB * ÖZET

TÜRKYE DE MÜZK ÖRETMENLNE YÖNELME NEDENLER. Cansevil TEB * ÖZET TÜRKYE DE MÜZK ÖRETMENLNE YÖNELME NEDENLER Cansevil TEB * ÖZET Günümüzde daha popüler bir yer edinen müzik öretmenlii giderek bireylerin kendilerini daha iyi ifade edebildikleri bir alan olmaktadır. Müzik

Detaylı

YÜRÜRLÜKTEK MÜZK ÖRETMENL LSANS PROGRAMI TASARISINA LKN GÖRÜLER ÖNERLER * ÖZET

YÜRÜRLÜKTEK MÜZK ÖRETMENL LSANS PROGRAMI TASARISINA LKN GÖRÜLER ÖNERLER * ÖZET YÜRÜRLÜKTEK MÜZK ÖRETMENL LSANS PROGRAMI TASARISINA LKN GÖRÜLER ÖNERLER * ÖZET Prof. Suna ÇEVK *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan

Detaylı

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER GAZ ÜNVERSTES KIREHR ETM FAKÜLTES Cilt 7, Sayı 1, (2006), 175-189 175 KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER Cengiz AHN Ahi Evran Üniversitesi

Detaylı

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES ! "#$#%$#%&$#' #$$ ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES Ar. Gör. Burcu ÇABUK Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri Fakültesi lköretim Bölümü Okulöncesi Eitim Anabilim Dalı Öretim Elemanı

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

KMYA ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KAYNAKLARINI KULLANIMLA LGL TUTUMLARI VE KARILATIKLARI ZORLUKLAR

KMYA ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KAYNAKLARINI KULLANIMLA LGL TUTUMLARI VE KARILATIKLARI ZORLUKLAR Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 7, Sayı 2, (2006), 207-215 207 KMYA ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KAYNAKLARINI KULLANIMLA LGL TUTUMLARI VE KARILATIKLARI ZORLUKLAR Selçuk

Detaylı

Fatih Emiral. Deloitte

Fatih Emiral. Deloitte Bilgi güvenlii bilincinin genele yayılması Fatih Emiral Deloitte nsan faktörü bilgi güvenlii programlarındaki en zayıf halka olarak nitelendirilmektedir. Kullanıcılar kasıtlı veya kasıtsız olarak, bilgi

Detaylı

LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER*

LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER* LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER* THE CREATIVE THINKING LEVELS OF STUDENTS AT SIXTH CLASS OF PRIMARY EDUCATION Esen ERSOY** Ne e BAER*** Özet Günümüzde yaratıcı bireylere ve onların

Detaylı

YABANCI DLLER VE TÜRK DL VE EDEBYATI BÖLÜMÜ SON SINIF ÖRENCLERNN YABANCI DL ÖRETM VE YABANCI DLLE ÖRETM KONUSUNDAK YÖNELM VE GÖRÜLER

YABANCI DLLER VE TÜRK DL VE EDEBYATI BÖLÜMÜ SON SINIF ÖRENCLERNN YABANCI DL ÖRETM VE YABANCI DLLE ÖRETM KONUSUNDAK YÖNELM VE GÖRÜLER YABANCI DLLER VE TÜRK DL VE EDEBYATI BÖLÜMÜ SON SINIF ÖRENCLERNN YABANCI DL ÖRETM VE YABANCI DLLE ÖRETM KONUSUNDAK YÖNELM VE GÖRÜLER PREFERENCES AND OPINIONS OF LAST YEAR STUDENTS OF FOREIGN LANGUAGES

Detaylı

TÜRKYE DE DEERLER ETM KONUSUNDA YAPILAN ARATIRMALAR 1 STUDIES CONDUCTED ON VALUES EDUCATION IN TURKEY Mustafa GÜÇLÜ

TÜRKYE DE DEERLER ETM KONUSUNDA YAPILAN ARATIRMALAR 1 STUDIES CONDUCTED ON VALUES EDUCATION IN TURKEY Mustafa GÜÇLÜ Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 TÜRKYE DE DEERLER

Detaylı

Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006

Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006 Elementary Education Online, 7(3), 614-626, 2008. lköretim Online, 7(3), 614-626, 2008. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006 Fulya ULUTA,

Detaylı

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Dr. Halil Yurdugül Hacettepe Üniversitesi Eitim Fakültesi yurdugul@hacettepe.edu.tr Motivasyon: Proje tabanl bir öretim sürecinde örencilerin

Detaylı

GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA

GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA A STUDY ON LEARNING SYTLES OF VISUALLY IMPAIRED STUDENTS IN ACCORDANCE WITH CERTAIN VARIABLES Tazegül DEMR Ülker EN Özet

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 4 Aralık 2011

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 4 Aralık 2011 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 4 Aralık 2011 AKTF ÖRENME TEKNKLERNN DNLEME BECERS ÜZERNDEK ETKLER* THE EFFECTS

Detaylı

ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES

ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES Yrd. Doç. Dr. Vedat SALAM* Yrd. Doç. Dr. Yüksel TERZ** Ör.Gör. Nurettin SAVA*** Naci MURAT**** Özet Üniversitelerde

Detaylı

BOLU ANADOLU GÜZEL SANATLAR LSES ÖRENCLERNN ÖSS VE ÖZEL YETENEK SINAVLARINA YÖNELK KAYGILARI ***

BOLU ANADOLU GÜZEL SANATLAR LSES ÖRENCLERNN ÖSS VE ÖZEL YETENEK SINAVLARINA YÖNELK KAYGILARI *** BOLU ANADOLU GÜZEL SANATLAR LSES ÖRENCLERNN ÖSS VE ÖZEL YETENEK SINAVLARINA YÖNELK KAYGILARI *** Yrd. Doç. Dr. Nilgün SAZAK* Yrd. Doç. Dr. A. Serkan ECE** ***1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze

Detaylı

ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER. Av. Sancar BAYAZIT GENEL SEKRETER YETKL K

ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER. Av. Sancar BAYAZIT GENEL SEKRETER YETKL K ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER YETKL K ÇMENTO ENDÜSTRS VERENLER SENDKASI Kuleli Sokak No: 14 Gaziosmanpaa / ANKARA / TÜRKYE Tel: +90 312 447 20 25 Faks: +90 312 447 85 17 E-Posta: genel@ceis.org.tr

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY

LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY ! "#$#%$#%&$#' #$$ LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY Yrd. Doç. Dr. Erten GÖKÇE Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri

Detaylı

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Download von www.bteu.de / Avrupali Türk Isadamlari Birligi Hannover / TAM Vakfi Yayinlari!" #"# Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Bu

Detaylı

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL *

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL * Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmu ve lkıık Dergisi Mart 1999 sayısında yayınlanmıtır. NGLL ÇOCUU OLAN ALLRN SOSYAL DSTK ÖRÜNTÜLR V BUNUN PSKOLOJK SALIK L L KS Özet Uzm.

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ LSANS ETMLERNN ÖZEL ALAN YETERLKLERN KAZANDIRMASINA YÖNELK GÖRÜLER * THE OPINIONS OF PROSPECTIVE ELEMENTARY SCHOOL TEACHERS REGARDING THEIR UNDERGRADUATE EDUCATION EFFECTIVENESS

Detaylı

edilmesi öngörülmütür. Bu çerçevede kariyer basamaklarında yükselmesi öngörülen öretmen sayısı uzman öretmenlik için 124 bin, baöretmenlik için de 62

edilmesi öngörülmütür. Bu çerçevede kariyer basamaklarında yükselmesi öngörülen öretmen sayısı uzman öretmenlik için 124 bin, baöretmenlik için de 62 Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ÖRETMENLK KARYER

Detaylı

The Problems and Future Concerns of Computer and Instructional Technologies Preservice Teachers

The Problems and Future Concerns of Computer and Instructional Technologies Preservice Teachers Elementary Education Online, 7(3), 680-692, 2008. lköretim Online, 7(3), 680-692, 2008. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr The Problems and Future Concerns of Computer and Instructional Technologies

Detaylı

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE)

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) Yrd.Doç.Dr. Öznur Öztosun Yrd.Doç.Dr. Dolunay Akgül Barı *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI. H. Seval KÖSE ÖZET

MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI. H. Seval KÖSE ÖZET H. Seval KÖSE Müzik öretmeni Adaylarının Mesleki Kaygıları MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI H. Seval KÖSE ÖZET Bu aratırmada, müzik öretmeni adaylarının mesleki kaygı alanlarına ilikin kaygı düzeyleri

Detaylı

Giri. Anahtar Kelimeler: Eitim yönetimi, okul yönetimi, yönetim süreçleri, müdür. Abstract

Giri. Anahtar Kelimeler: Eitim yönetimi, okul yönetimi, yönetim süreçleri, müdür. Abstract Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 OKUL MÜDÜRLERNN ETM YÖNETMNN LEVLER

Detaylı

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar Sürüm 1.0 21 Ekim 2004 Dr. Yaman AKDENIZ * akdeniz@bilgiedinmehakki.org Bilgiedinmehakki.org

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Yönetiim, Bölgesel Kalkınma ve Kalkınma Ajansları: Çukurova Kalkınma Ajansı Uygulaması A. Celil Öz 1 1- Giri Son çeyrek yüzyılda küresellemenin ve uluslar arası ve uluslar üstü kurumların da etkisiyle

Detaylı

YURTDIINDAN DÖNEN TÜRK ÖRENCLERN UYUM DÜZEYLER VE BENLK ALGILARI

YURTDIINDAN DÖNEN TÜRK ÖRENCLERN UYUM DÜZEYLER VE BENLK ALGILARI ! "#$#%$#%&$#' #$$ YURTDIIDA DÖE TÜRK ÖRECLER UYUM DÜZEYLER VE BELK ALGILARI ADAPTATIO LEVELS AD SELF PERCEPTIOS OF THE TURKISH STUDETS WHO HAD COME FROM FOREIG COUTRY F. Gül AKBALIK Dr. Ankara Üniversitesi

Detaylı

! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )

! #$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) ! %2.* ) 3.%$&(' 01 0 4 *) / )/ ( +) ) ( ) ! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )! )! ) 1 87 Seri No'lu Gider Vergileri Genel Teblii Resmi Gazete Sayısı 27737 Resmi

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 FARKLI SPOR BRANINDAK ÜNVERSTE ÖRENCLERNN

Detaylı

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk TEKSTL BANKASI A.. Amaç ve Kapsam Tekstil Bankası A.. (Tekstilbank) bilgilendirme politikası; Bankacılık Kanunu ve bu kanuna ilikin düzenlemeler, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Türk Ticaret Kanunu, stanbul

Detaylı

SRKÜLER NO: POZ - 2005 / 62 ST, 20. 07. 2005 SSK EK GENELGES(16/347) YAYIMLANDI

SRKÜLER NO: POZ - 2005 / 62 ST, 20. 07. 2005 SSK EK GENELGES(16/347) YAYIMLANDI SRKÜLER NO: POZ - 2005 / 62 ST, 20. 07. 2005 ÖZET: * SSK ek genelgesi yayımlandı. SSK EK GENELGES(16/347) YAYIMLANDI S.S.K.Bakanlıı Sigorta leri Genel Müdürlüü Sigorta Primleri Daire Bakanlıı nın 04.07.2005

Detaylı

ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik Yüksekokulu. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl

ÖZGEÇM! Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik Yüksekokulu. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl Adı Soyadı: BURÇ!N (KISA) I"IK Do#um Tarihi: 12/06/1979 Unvanı: Yard. Doç. Dr. Ö#renim Durumu: Doktora ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik

Detaylı

PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM. Özlem Ömür ÖZET

PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM. Özlem Ömür ÖZET Piyano Eitimine Yeni Balayan Örenciyle lk Dersin Önemi Özlem ÖMÜR PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM Özlem Ömür ÖZET Piyano eitimine yeni balayan bir örenciye, piyano enstrümanını benimsetmek

Detaylı

TÜRKYE OTOMOBL SPORLARI FEDERASYONU

TÜRKYE OTOMOBL SPORLARI FEDERASYONU TÜRKYE OTOMOBL SPORLARI FEDERASYONU 01 Ocak 2006 31 Temmuz 2006 FAALYET PROGRAMI Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu, 2006 Faaliyet Programı, 01 Ocak 2006 31 Temmuz 2006 tarihleri arasında 5 ana balık

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Deniz Akkahve Devlet Planlama Tekilatı Müstearlıı Bölgesel Gelime ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüü AB Bölgesel Programları Dairesi Bakanı zmir de düzenlenen 2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumunun

Detaylı

ÖRETMEN YETTRME VE MESLEK GELMDE EYLEM ARATIRMASI 1 ACTION RESEARCH IN TEACHER TRAINING AND PROFESSIONAL DEVELOPMENT

ÖRETMEN YETTRME VE MESLEK GELMDE EYLEM ARATIRMASI 1 ACTION RESEARCH IN TEACHER TRAINING AND PROFESSIONAL DEVELOPMENT ÖRETMEN YETTRME VE MESLEK GELMDE EYLEM ARATIRMASI 1 ACTION RESEARCH IN TEACHER TRAINING AND PROFESSIONAL DEVELOPMENT Yrd. Doç. Dr. Abdullah KUZU 2 Özet Son yıllarda eitim alanında sıklıkla karılaılan bilimsel

Detaylı

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI Amaç Brisa, hissedarlarıyla effaf ve yakın bir iletiim içinde olmayı ilke edinmitir. Bu kapsamda Brisa yönetimi stratejik planları uygulayıp,

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor?

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? Sayıtay Dergisi Sayı: 44-45 Performans Denetimi Raporu: stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor Raporu, Sayıtay Bakanlıınca 6.5.2002 tarihinde TBMM Bakanlıına gönderilmitir.

Detaylı

LKÖRETM SINIF VE MATEMATK ÖRETMENLERNN BLGSAYAR DESTEKL MATEMATK ÖRETMNE LKN GÖRÜLER. Kürat YENLMEZ ve Özge KARAKU ÖZET

LKÖRETM SINIF VE MATEMATK ÖRETMENLERNN BLGSAYAR DESTEKL MATEMATK ÖRETMNE LKN GÖRÜLER. Kürat YENLMEZ ve Özge KARAKU ÖZET lköretim Sınıf Ve Matematik Öretmenlerinin Kürat YENLMEZ ve Özge KARAKU LKÖRETM SINIF VE MATEMATK ÖRETMENLERNN BLGSAYAR DESTEKL MATEMATK ÖRETMNE LKN GÖRÜLER Kürat YENLMEZ * Özge KARAKU ** ÖZET Bu aratırmanın

Detaylı

GENÇLERN YALI BREYLERE KARI TUTUMU ATTITUDES TOWARDS ELDERLY OF YOUNGS Yasemin UCUN* Sevinç MERSN** Emine ÖKSÜZ***

GENÇLERN YALI BREYLERE KARI TUTUMU ATTITUDES TOWARDS ELDERLY OF YOUNGS Yasemin UCUN* Sevinç MERSN** Emine ÖKSÜZ*** Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.comissn: 1307-9581 GENÇLERN YALI BREYLERE

Detaylı

TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER

TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER Ek 7 Etik lkeler TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER GR Etik lkeler; Türkiye Halk Bankası A.. çalıanlarının, görevlerini yerine getirirken uymaları gereken ilkeleri ve çalıma düzenine ilikin düzenlemeleri

Detaylı

9(-('!*&'9&!,.'+31=1!

9(-('!*&'9&!,.'+31=1! "#$# "#$# %&''&()&"&%*+,+-'.). +-+/0'12-&3(45&"(5& +6.,7)4("&%'&5(5& *+".+3418+ 84094+%. 9(-('*&'9&,.'+31=1,7'-:;

Detaylı

Cumhuriyetin lanından Günümüze Türkiye de Okul Öncesi Eitim ve lköretimde Niceliksel ve Niteliksel Gelimeler

Cumhuriyetin lanından Günümüze Türkiye de Okul Öncesi Eitim ve lköretimde Niceliksel ve Niteliksel Gelimeler Cumhuriyetin lanından Günümüze Türkiye de Okul Öncesi Eitim ve lköretimde Niceliksel ve Niteliksel Gelimeler Qualitative and Quantitative Developments and Evaluations in Preschol between the Foundation

Detaylı

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM BEYANI Kordsa Global Endüstriyel plik ve Kord Bezi Sanayi ve Ticaret A.. (bundan böyle Kordsa Global veya irket diye anılacaktır) 01

Detaylı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı 03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) En muhtemel sayı yöntemi, tüp dilüsyon yönteminin gelitirilmi eklidir. Bu yöntemde, materyalden FTS ile standart 1 : 9 oranında dilüsyon yapılır. Dilüsyonlardan

Detaylı

ÖRETM ELEMANLARININ TÜKENMLK DÜZEYLER LE SOSYODEMOGRAFK DEKENLER ARASINDAK LK

ÖRETM ELEMANLARININ TÜKENMLK DÜZEYLER LE SOSYODEMOGRAFK DEKENLER ARASINDAK LK ÖRETM ELEMANLARININ TÜKENMLK DÜZEYLER LE SOSYODEMOGRAFK DEKENLER ARASINDAK LK RELATIONSHIP BETWEEN BURNOUT LEVEL AND SOCIO-DEMOCRAPHIjC VARIABLES OF ACADEMICIANS Engin GEZER * Fatih YENEL ** Hasan AHAN

Detaylı

TÜRK DL VE EDEBYATI ÖRETMENLERNN ETMDE AKILLI TAHTA VE TABLET BLGSAYAR KULLANIMINA LKN GÖRÜLER (RZE L ÖRNE

TÜRK DL VE EDEBYATI ÖRETMENLERNN ETMDE AKILLI TAHTA VE TABLET BLGSAYAR KULLANIMINA LKN GÖRÜLER (RZE L ÖRNE Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 TÜRK DL VE EDEBYATI

Detaylı

LETME SORUMLULUU HZMET SÖZLEMES

LETME SORUMLULUU HZMET SÖZLEMES Madde 1) TARAFLAR: LETME SORUMLULUU HZMET SÖZLEMES Bi taraftan, dier taraftan aaıda belirtilen iletme sorumluluu hizmetini üstlenen.. bu sözlemenin taraflarını olutururlar. Sözlemenin devam eden bölümlerinde

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Emine ÖZMETE. Ankara Üniversitesi Salık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü Öretim Üyesi

Emine ÖZMETE. Ankara Üniversitesi Salık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü Öretim Üyesi Aile Yaam Kalitesi Dinamikleri: Aile letiimi, Ebeveyn Sorumlulukları, Duygusal, Duygusal Refah, Fiziksel / Materyal Refahın Algılanması Familiy Quality of Life: Perception of Family Interaction, Parenting

Detaylı

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü BYS T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü Sunu Planı E-Ulatırma Projesinin Amacı, Konusu biliimbys nin Projedeki Yeri biliimbys nin Kapsamı biliimbys Nasıl Çalııyor? Saladıı Yararlar

Detaylı

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 654 -

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 654 - Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 INTEL ÖRETMEN

Detaylı

Evaluation of Teaching Practice Course According to Opinions of Teacher Candidates

Evaluation of Teaching Practice Course According to Opinions of Teacher Candidates Evaluation of Teaching Practice Course According to Opinions of Teacher Candidates Rüçhan Özkılıç * Asude Bilgin ** Hülya Kartal *** ABSTRACT: The purpose of this study was to specify the opinions of teacher

Detaylı

The effect of instruction based on Kolb s experiential learning theory on attitude, achievement and retention in social studies *

The effect of instruction based on Kolb s experiential learning theory on attitude, achievement and retention in social studies * Elementary Education Online, 7(2), 401-420, 2008. lköretim Online, 7(2), 401-420, 2008. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr The effect of instruction based on Kolb s experiential learning theory

Detaylı

Türkiye de Hanehalkı

Türkiye de Hanehalkı gücü, gelir, harcama ve yoksulluk açısından Türkiye de Hanehalkı Zaf er Yükseler Er can Tür kan TÜSAD Küresel Ekonomiye Ent egrasyon Sürecinde Büyüme Semineri 21 Mart 2008, Ankara Sunum çerii* I - gücü

Detaylı

ZHNSEL ENGELL VE OTSTK ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERNE YÖNELK GRUP DANIMANLIININ DEPRESYON, BENLK SAYGISI VE TUTUMLARI ÜZERNE ETKS

ZHNSEL ENGELL VE OTSTK ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERNE YÖNELK GRUP DANIMANLIININ DEPRESYON, BENLK SAYGISI VE TUTUMLARI ÜZERNE ETKS Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmutur. ZHNSEL ENGELL VE OTSTK ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERNE YÖNELK GRUP DANIMANLIININ DEPRESYON, BENLK SAYGISI VE TUTUMLARI ÜZERNE ETKS Uzm. Psk.

Detaylı

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Kevser Baykara Pehlivan Mula Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Eitim Bilimleri Bölümü E-posta: baykara@mu.edu.tr ÖZ: Bu çalımada, Hacettepe

Detaylı

Yazılım Takımlarında Baarı

Yazılım Takımlarında Baarı Yazılım Takımlarında Baarı Tunca SELBES Meteksan Sistem, Simülasyon ve Görsel Sistemler Orta Dou Teknik Üniversitesi, Bilgisayar Mühendislii, Ankara, Türkiye e-posta: tunca.selbes@sgs.meteksan.com.tr e-posta:

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

Eitim ve Öretim Bakanlıı. Panele Alınmak için Sözlemeli Okul Temizlik Çalıanı Bavurusu BLG FORMU VE TERM BANKASI

Eitim ve Öretim Bakanlıı. Panele Alınmak için Sözlemeli Okul Temizlik Çalıanı Bavurusu BLG FORMU VE TERM BANKASI Eitim ve Öretim Bakanlıı Panele Alınmak için Sözlemeli Okul Temizlik Çalıanı Bavurusu BLG FORMU VE TERM BANKASI Victoria Hükümetine ait okullarda i yapmaya devam etmek veya yeni i almak isteyen temizlik

Detaylı