MALİYE BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MALİYE BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI"

Transkript

1 MALİYE BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI KURUMSAL YÖNETİMİ DANIŞMAN AHMET UĞUR CEBECİ HAZIRLAYAN IŞILDA ARSLAN MART 2008

2 İçindekiler İçindekiler... 1 Şekil ve Tablolar... 3 Tablolar... 3 Şekiller... 3 Kısaltmalar... 4 Tanımlar... 5 Özet Abstract GİRİŞ RİSK YÖNETİMİ Risk Risk Yönetimi Geleneksel Risk Yönetiminden Kurumsal Risk Yönetimine Geçiş Kurumsal Risk Yönetimi COSO ERM Gelişimi Kurumsal Risk Yönetimi Tanımı Kurumsal Risk Yönetimi Unsurları İç Ortam Hedef Belirleme Olay Tanımlama Risk Değerlendirmesi Riske Karşılık Verme Kontrol Faaliyetleri Bilgi ve İletişim İzleme Kurumsal Risk Yönetimi İç Kontrol Karşılaştırması Farklılıklar ve Eleştiriler Kurumsal Risk Yönetimine Geçiş Temel oluşturulması Ortak bir dil oluşturulması İdarenin desteğini ve gözetimini elde etmek Kurumsal Risk Yönetimi Dönüşüm Sürecini Hedeflerin belirlenmesi Mevcut durum analizi Hedef yapının tespiti Fark analizi ve planlama Kurumsal Risk Yönetiminin Uygulanması Risklerin tanımlanması Risklerin analiz edilmesi ve ölçülmesi Risklerin önceliklendirilmesi İzleme ve gözden geçirme Güçlendirme Uygulama Örnekleri

3 4.1 Kurumsal risk yönetimi uygulama önerisi Virginia Eyaleti Uygulama Aracı Bütünleşmiş risk yönetimi çerçevesi Risk yönetimi değerleme çerçevesi Kurumsal Risk Yönetiminin Maliye Bakanlığında Uygulanması Stratejik Planlama Stratejik Planla Uyumlu Risk Yönetimi SWOT Analizi Hedef Belirleme Beyin Fırtınası Anketler Arama Konferansı Stratejik Risk Planı Sonuç Kaynaklar

4 Şekil ve Tablolar Tablolar 1 Risk Yönetiminden Kurumsal Risk Yönetimine 23 2 COSO ERM Süreç Akışı Bütünleşmiş Risk Yönetimi Uygulaması 80 4 Risk Matrisi. 95 Şekiller 1 COSO ERM Küpü Basit Risk / Tolerans Matrisi 34 3 Yapısal Risk Artık Risk Risk Haritası Kalitatif Analiz 58 5 Risk Haritası Yarı Kantitatif Risk Haritası Önceliklendirme Riske Karşılık Verme Seçenekleri Basit Risk / Tolerans Matrisi

5 Kısaltmalar Bakanlık: Maliye Bakanlığı COSO: Comitte of Sponsoring Organisations. Amerikan temelli 5 kuruluşun iç kontrol konusunda güvence vermek üzere oluşturduğu örgüt. ERM : Enterprise Risk Management. Kurumsal Risk Yönetimi IIA: Institute of Internal Auditors. Amerikan İç Denetim Kurumu KİMK: Kamu İç Mali Kontrolü PWC: Price Waterhouse Coopers. Kurum hesap verilebilirliği, risk yönetimi gibi alanlarda danışmanlık veren Amerikan şirketi SWOT: Güçlü yönler, zayıf yönler, tehdit ve fırsatlar analizi UK: United Kingdom. Birleşik Krallık 4

6 Tanımlar Artık Risk: Yönetimin gerçekleşme olasılığını ve etkisini azaltmak için aldığı önlemlerden sonra arta kalan riskleri ifade eder. Belirsizlik: Gelecekte gerçekleşmesi muhtemel olayların olasılık ölçüsünü ve etkisini önceden bilememeyi ifade eder. Dürüstlük: Güçlü ahlaki ilkelere sahip olmayı; açık, samimi ve içten olmayı; doğru işleri yapma, belli değerlere göre yaşama ve mesleğini icra etme arzusunu ifade eder. Etki: Bir olayın meydana getirdiği sonuç veya yarattığı tesiri ifade eder. Bir olaya ilişkin olarak farklı etkiler ortaya çıkabilir. Bir olayın etkisi, kurumun ilgili hedefleriyle ilişkili olarak, olumlu veya olumsuz olabilir. Faaliyetler: Hedeflerle birlikte kullanıldığında; performans ve karlılık amaçları ile kaynakların kayba karşı korunmasını da içeren kurumun faaliyetlerinin etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesini ifade eder. Fırsatlar: Kurumsal amaçları olumlu etkileyebilecek potansiyel olayları ifade eder. Hedef Kategorisi: Kurumun dört hedefinden (1. stratejik amaçlar 2. faaliyetlerin etkinliği ve etkililiği 3. raporlamanın güvenilirliği 4. mevzuata uygunluk) birini ifade eder. Hedefler birbiri ile kesişebilir. Bu nedenle belli bir hedef birden fazla kategoriye bölünebilir. İç Kontrol: Bir kurumun yönetim kurulu, yöneticileri ve çalışanları tarafından yürütülen ve 1. Faaliyetlerin etkinliği ve verimliliği, 2. Mali raporlamanın 5

7 güvenilirliği, 3. Yasalara ve diğer düzenlemelere uyum amaçlarının gerçekleştirilebilmesi için makul güvence sağlayan bir süreçtir. İç Kontrol Sistemi: Kurumda uygulanmakta olan iç kontrol faaliyetlerini ve süreçlerini ifade eder. Kalıtsal Risk: Yönetim tarafından herhangi bir önlem alınmaması durumunda gerçekleşme olasılığının ve etkisinin değiştirilemeyeceği riskleri ifade eder. Kalıtsal Sınırlamalar: Kurumsal risk yönetiminin doğasında var olan sınırlamaları ifade eder. Bu sınırlar; 1) kişisel yargılar, 2) kaynak kısıtları ve bir kontrole ilişkin maliyet-fayda analizi, 3) sistemin çökmesi ihtimali, 4) yönetimin sistemi önemsememesi ve hileli davranması olarak sıralanabilir. Kontrol: 1. İsim olarak bir unsuru veya öğeyi ifade eder. Örnek: Bir kontrolün mevcudiyeti; iç kontrol sisteminin bir parçası olan politika ve prosedürler. Kontroller kurumsal risk yönetiminin sekiz unsurunda da var olabilir. 2. İsim olarak bir durumu veya koşulu ifade eder. Örnek: Kontrol etkisi; kontrol amacıyla oluşturulmuş politika ve prosedürlerin sonuçları iç kontrolün etkinliğini etkiler. 3. Fiil olarak kullanılır. Örnek: Kontrolleri etkileyen politikalar oluşturmak veya yürütmek. Kurum: Belli amaçlar için kurulmuş her tür ve büyüklükteki organizasyonları ifade eder. Örnek: Ticari işletmeler, kar amacı taşımayan organizasyonlar, hükümet kuruluşları ve akademik kuruluşlar. Organizasyon ve işletme terimleri, kurum ile eş anlamlı olarak kullanılmıştır. Kurumsal Risk Yönetimi Süreci: Kurumda uygulanmakta olan kurumsal risk yönetimi faaliyetlerini ifade eder. 6

8 Makul Güvence: Kurumsal risk yönetimi, ne kadar iyi tasarlanmış ve yürütülüyor olursa olsun, kurumsal amaçların gerçekleştirilmesi hakkına mutlak güvence sağlayamaz. Bunun sebebi kurumsal risk yönetiminin doğasında var olan (kalıtsal risk) ve önlenemeyen sınırlardır. Olasılık: Bir olayın gerçekleşme ihtimalini ifade eder. Olasılık kelimesi bazen yüksek, orta, düşük gibi nitel ifadelerle, bazen de yüzde, gerçekleşme sıklığı gibi nicel değerlerle ifade edilir. Olay: Amaçların gerçekleştirilebilmesini etkileyen, içsel ve dışsal faktörlerden kaynaklanan hadise veya oluşumları ifade eder. Ölçüt (Kriter): Kurumsal risk yönetiminin etkinliğini ölçmek için belirlenmiş standartları ifade eder. Kurumsal risk yönetiminin doğasında var olan içsel kısıtlılıklar bağlamında ele alınan sekiz bileşen, kurumsal risk yönetiminin etkinliği ve dolayısıyla dört amaç kategorisi için birer ölçüttür. Paydaş: Kurumun faaliyetlerinden etkilenen grupları (hissedarlar gibi) ve kurumun birlikte faaliyet yürüttüğü kişi ve kurumları (çalışan, müşteri ve tedarikçiler gibi) ifade eder. Politika: Yönetimin, kontrolleri etkin hale getirmek için ne yapılması gerektiğini belirten direktifleridir. Politikalar, prosedürlerin uygulama için dayanağını oluşturur. Prosedür: Politikaların yürütülmesini temin eden işlemleri ve usulü ifade eder. Raporlama: Hedef kategorilerinden birisidir. Kurumun raporlarının güvenilir olmasını ifade eder. Hem iç hem de dışarı sunulan mali olan veya olmayan tüm raporları kapsar. 7

9 Risk: Kurumsal amaçları olumsuz etkileyebilecek olayların gerçekleşme olasılığını ifade eder. Risk İştahı: Kurumun, sahip olduğu misyon ve vizyonu doğrultusunda kabul edebileceği geniş kapsamlı risk miktarını ifade eder. Başka bir ifadeyle yönetimin herhangi bir önlem almanın gerekliliğine hüküm vermeden önce maruz kalmaya hazır olduğu risk miktarıdır. Yönetimin kabul edilebilir olduğunu düşündüğü risk seviyesidir. Risk kapasitesi: Bir kurumun olumsuz bir olayın etkisini atlatma kabiliyetidir. Diğer bir deyişle kurumun ne kadar büyük bir sarsıntıya dayanabileceğidir. Risk kapasitesi nakit miktarıyla, diğer kaynaklarla veya kredi imkanlarıyla ölçülebilir. Bir kurumun risk kapasitesini bilmesi ne kadar riski üstlenmeye istekli olduğuna karar vermesi açısından önemlidir. Risk Toleransı: Belirli bir amacın başarılmasına yönelik olarak kabul edilebilecek risk miktarını ifade eder. Başka bir ifadeyle risk toleransı hedefler etrafındaki kabul edilebilir bir değişkenliği belirtir. Risk iştahı da, risk toleransı da risk almayla ilgili sınırları belirtir ancak risk iştahı daha geniş kapsamlıdır. Stratejik Hedef: Hedef kategorilerinden birisidir. Kurumun misyon ve vizyonunu destekleyen ve bunlarla uyumlu olan üst düzey hedefleri ifade eder. Tasarım: 1. Amaç. Kurumsal risk yönetiminin tanımında amaç anlamında kullanılmıştır: Kurumsal risk yönetimi, hedefleri elde etmekte makul bir güvence sağlamak için kurumu etkileyebilecek muhtemel olayları tespit etmek ve riskleri risk alma iştahı sınırları içinde kalacak şekilde yönetmek amacındadır. 2. Plan. Bir sürecin tasarlandığı gibi yürümesi. 8

10 Unsur: Kurumsal risk yönetiminin sekiz unsuru vardır; 1. İç ortam 2. Hedef belirleme 3. Olay tanımlama 4. Risk değerlendirmesi 5. Riske karşılık verme 6. Kontrol faaliyetleri 7.Bilgi ve iletişim 8.İzleme. Uygunluk: Amaç kategorilerinden birisidir. İş ve işlemlerin, kurumun uygulamak zorunda olduğu mevzuata uygun olarak yürütülmesini ifade eder. Yetersizlik (deficiency): Kurumsal risk yönetiminin, dikkat edilmesi gereken, farkına varılmış, potansiyel ve gerçek eksikliklerini ifade eder. Yetersizlikler kurumsal risk yönetiminin güçlendirilmesi suretiyle kurumsal amaçlara ulaşabilme olasılığını artıracak fırsatlar olarak da değerlendirilebilir. Yönetim Süreci: Kurumsal faaliyetlerin devamlılığı için yönetim tarafından gerçekleştirilen birtakım eylemleri ifade eder. Kurumsal risk yönetimi, yönetim sürecinin bir parçası ve bileşenidir. Yürütmek: ERM ile kullanıldığında: Kurmak ve sürdürmek 9

11 Özet Bu tezin amacı kurumsal risk yönetimi için bir bakış açısı oluşturmak ve konunun anlaşılmasına katkıda bulunmaktır. Bilindiği gibi 5018 Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ile getirilen reformlar kapsamında kamuda bir değişim yaşanmaktadır. Bu süreçte mevzuatımıza giren bir takım kavramların herkes tarafından aynı şekilde anlaşılması ve doğru bir biçimde uygulanabilmesi, bu kavramların derinlemesine incelenip çok iyi anlaşılmasına bağlıdır. Bu tez bu kavramlardan biri olan risk yönetiminin AB ve Amerika da kullanılan en son hali olan Kurumsal Risk Yönetimine ışık tutmaktadır. Risk yönetiminin en doğru şekilde anlaşılabilmesi için öncelikle risk ve risk yönetimi kavramları açıklanacak, geleneksel risk yönetiminden kurumsal risk yönetimine geçişin nasıl olduğu anlatılacaktır. Daha sonra kurumsal risk yönetimine odaklanılacak; gelişimi, tanımı ve unsurlarından bahsedilecektir. Kurumsal risk yönetiminin iç kontrol ile ilişkisi ele alınacaktır. Teori kısmından sonra kurumsal risk yönetiminin uygulaması aşamalarının anlatımına geçilecektir. Kurumsal risk yönetimi uygulanabilmesi için altyapının oluşturulması, risklerin tanımlanması, ölçülmesi ve risklere karşılık verilmesi gibi uygulama adımları ve uygulamanın izlenmesi gibi unsurlardan bahsedilecektir. Kurumsal risk yönetiminin unsurlarını bilmek, uygulamak için yeterli değildir. Kurumsal risk yönetimi çok geniş kapsamlı bir çerçeve olup bu çerçeveyi her kurumun kendine uygun bir biçimde modellemesi gerekmektedir. Modellemenin uygun bir biçimde yapılabilmesi için iyi 10

12 uygulama örneklerinin incelenmesi şarttır. Bunlar göz önüne alınarak bir sonraki bölümde uygulama örneklerine yer verilecektir. Son olarak bu kavramın Bakanlığımızda uygulanmasının yapılmasına dair bir öneride bulunulacaktır. 11

13 Abstract The purpose of this paper is to create a new scope for the term risk management and contribute to the understanding of the subject. Due to the new Financial Law 5018 there has been a great change in the public entities. This new law brings forth some new concepts that need common understanding in order to be executed properly. This paper is about one of these concepts, risk management as it is used by European Union and USA in the new form enterprise risk management. In the paper first the concept risk and risk management will be noted, and then the transmission from risk management to enterprise risk management will be explained. Secondly, the paper will be focused on enterprise risk management. It s development, definition and components will be examined. The relationship between enterprise risk management and internal control will be specified. Thirdly, the steps needed to be taken to implement enterprise risk management will be represented. The execution steps such as constitution of infrastructure, identification and measurement of risks and risk responses that are used in the risk management and the fallow up steps such as monitoring the practice and improving will be emphasized. It is not enough to know the components of enterprise risk management to practice it efficiently. Enterprise risk management is a wide ranging framework that the entities should tailor the model for themselves. In order to tailor the model properly, studying the best practices has a crucial importance. In this sense, the next chapter will give the examples of the practices across the globe. 12

14 And lastly, the paper will hold a proposal fort he implementation of enterprise risk management in the Ministry of Finance. 13

15 GİRİŞ 1990 lı yılların ortalarında dış piyasalarda yaşanan ve dünyada şirketlerin iflas etmesiyle sonuçlanan gelişmeler piyasaların sorgulanmaya başlanmasına neden oldu. Şirketlerin başarısızlığı sonucu büyük kayıplar yaşayan hissedarlar, yatırımcılar ve toplumun bu kayıplarının etkilerini azaltmak için çareler aranmaya başlandı. Hem kayıpların etkilerinin azaltılması hem de aynı tip kayıpların yeniden yaşanmaması için şirket yönetimi önemli bir kavram olarak görülmeye başlandı. Kurumların yönetimlerini güçlendirmeleri için yol göstermek amacıyla birçok standart geliştirildi, rehberler basıldı, birçok kural oluşturuldu. Tüm bu rehberler, standartlar, kurallar birbirlerinden farklı olmalarına ve değişik kökenlere sahip olmalarına rağmen ortak bir yönleri vardı; hepsi iyi bir yönetimin temelinde etkin ve fonksiyonel bir sistem olan iç kontrolün bulunduğunu belirtmekteydi. Ve iç kontrolün en önemli unsuru ise hiç şüphesiz ki risk değerlendirmesiydi. Günümüzde kurumların içinde bulunduğu ortam çok daha karmaşıktır. Kurumların karşı karşıya olduğu küreselleşme, yeni kurumsal ortaklıklar, iş dünyasında hareketliliğin artması, sürekli değişim gibi durumlar; karşılaştıkları risklerin de çoğalmasına neden oldu. Çok önceden beri var olan ancak belli bir standardı bulunmayan ve sadece birkaç uzmanın insafına bırakılmış olan risk yönetimi klasik mali yönetim anlayışı olarak yetersiz kalmaya başladı. Risk yönetiminin artık, karşılaşılan tüm riskler için kullanılabilen bir araç olabilmesi için strateji, operasyon, itibar, yasal düzenlemeler ve bilgiyi de içeren çok geniş meseleleri kapsar hale getirilmesi gerekliydi. Böylece kurumsal risk yönetimi anlayışı doğdu. 14

16 Bu konuda pek çok rehber ve standart çıkmasına rağmen belirli bir teknik ya da uygulama bulunmamaktaydı. Bu durum kurumsal risk yönetiminin anlaşılmasını güçleştirirken farklı uygulamalar farklı sonuçlar doğurmakta, iyi örneklerden çıkarım yapılmasını imkansız hale getirmekte, kısacası ortak bir dil oluşturulamamaktaydı. Bu karmaşıklık ABD de Ulusal Hileli Finansal Raporlama Komisyonu 1 na sponsor olarak 1985 de kurulan COSO tarafından 2004 de yayınlanan Kurumsal Risk Yönetimi rehberi ile ortadan kaldırılmış, böylece birbirinden farklı risk yönetimi teknikleri sürekliliği olan ve kapsamlı bir imaj kazanmıştır. ERM bir kontrol döngüsü uygulanırken fark edilebilir yapısal ve personel düzenlemeleri de gerektirmektedir. Türkiye de kamuda mali bir reform gerçekleştirilmiş ve 1927 yılında yürürlüğe giren 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu kaldırılarak yerine 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu getirilmiştir. Söz konusu kanunun reform niteliğindeki gereklerinden biri de kamuda iç kontrol uygulamasıdır. İç kontrolden beklenen verimin alınabilmesi ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılabilmesi için kurumsal risk yönetimi mantığının ve uygulamasının kamu kurumlarına yerleştirilmesi gerekmektedir. Avrupa birliği ile yapılan müzakereler çerçevesinde mali sistemimizin AB uygulamaları ile uyumunun sağlanması söz konusudur. Avrupa Komisyonunun yayınladığı Kamu İç Mali Yönetimi nde açıkça belirtildiği gibi AB kamu kurumlarında KİMK in geliştirilmesinde kullanılan uluslar arası standartlar Kamu Sektöründe İç Kontrolün Geliştirilmesi İçin Intosai Rehberi dir. Intosai rehberin giriş kısmında metodolojinin COSO İç Kontrol Standartları Çerçevesi nin gözden geçirilmiş hali olduğu belirtilmektedir. 1 National Commission on Fraudulent Financial Reporting 15

17 1. RİSK YÖNETİMİ Risk Her kurumun var oluşunun bir amacı vardır. Özel sektörde var oluş amacı paydaş değerini yükseltmek olarak genellenebilirken kamu sektöründe amaç genellikle bir hizmetin yerine getirilmesi veya kamu yararına olacak faydalı bir sonucun elde edilmesidir. 2 Kurumun yönetilmesinin tanımı bu amacı gerçekleştirmek için koyulan hedeflere ulaşmaktır. Amaç ne olursa olsun hedeflere ulaşmak demek, her türlü riskle karşı karşıya kalmak demektir. Hal böyleyken yönetimin görevi, amaca ulaşma olasılığını en üst düzeye çıkaracak şekilde risklere karşılık vermektir. 3 Risk insan faaliyetlerinin olduğu her yerde kaçınılmazdır. Kişilerin kendi faaliyetlerinde, özel sektörde ve kamu sektöründeki faaliyetlerde kendini gösterir. Temel bir kavram olarak risk çeşitli şekillerde tanımlanabilir. IIA 4 riski şöyle tanımlamıştır: Hedeflere ulaşmak üzerinde bir etkisi olabilecek bir olayın oluşmasına dair belirsizliktir. Riski yönetmek için Avusturya ve Yani Zelanda Kamu Sektörü Rehberi riski şöyle tanımlar Hedefler üzerinde etkisi olacak bir şeyin olma ihtimalidir. Sonuç ve olasılığa dayalı ölçülür. 2 The Orange Book, Management of Risk Priciples and Concepts, October 2004, HM Treasury, United Kingdom (UK) 3 Management of Risk, A Strategic Overview, January 2001, HM Treasuty, UK, s.2 4 Institute of Internal Auditors: 16

18 Kanada İmtiyazlı Muhasebeciler Enstitüsü riski şöyle tanımlar: Bir veya birden fazla kişinin veya kurumun bir olay veya durumdan kaynaklanan olumsuz sonuçları yaşama olasılığıdır. Kanada Standartları Derneği Risk Yönetimi: Karar Vericiler için Rehber riski şöyle tanımlar: Sağlığa, mülke, çevreye veya değeri olan şeylere olan etkinin ve olasılık ve öneminin ölçüsü şeklinde tanımlanan yaralanma veya kayıp ihtimalidir. Uluslar arası Standardizasyon Kurumu (ISO) nun 1 Kasım 2000 tarihli Risk Yönetim Terminolojisi nde risk Bir olayın olma ihtimali ve bunun sonuçlarının kombinasyonu; Not 1: Bazı durumlarda risk beklenenden sapmadır şeklinde tanımlanmıştır. 5 Buna göre risk gelecekte olacak olayları ve getirileri sarmalayan belirsizliktir. Bu belirsizliğin iki anlamı vardır. Bunlardan biri oluşması belirsiz olan olayın etkisinin olumlu olmasıdır. Olumlu etkisi olan olaylar fırsat olarak adlandırılır ve bunlar doğru şekilde yönetilip hedefe ulaşma faaliyetlerine kanalize edilmelidir. Olumsuz etkisi olan olaylar basit bir biçimde risk olarak adlandırılır ve bunların etkilerinin kurumu hedefe ulaşma yolundan saptırmaması için gerekli önlemlerin alınması gerekir. Riskler yukarıdaki gibi kurumun stratejik planlarındaki hedeflere ve var oluş amaçlarına göre sınıflandırılabileceği gibi, değişimin ortaya çıkardığı sonuçlara göre aşağıdaki gibi de sınıflandırılabilir: 6 Ortalama Sonuç Olarak Risk: Sigorta uzmanları olayların riskini, söz konusu olaylardan beklenen sonuç olarak ifade etmektedirler. 5 Integrated Risk Management Framework, April 2001, Treasury Board of Canada Secreteriat, Canada s.7 6 TÜSİAD, Kurumsal Risk Yönetimi, Aralık 2006, s.10 17

19 Faaliyetler için genellikle söz konusu sonuç zarar olmaktadır. Ortalama sonuç kavramı potansiyel sonuçların nerelere kadar uzanabileceği konusunda oldukça sınırlı bir bilgi vermektedir. Başka bir ifade ile bu anlamda risk sadece beklenen sonuçların gerçekleşip gerçekleşmemesi ile ilgilidir. Sonuçlar Arasındaki Farklılık Olarak Risk: Risk ile ilgili genel tanımlama, riskin, olaylarla ilgili sonuçların istatistiksel değişimini veya standart sapmasını ifade ettiğidir. Bu tanım çerçevesinde risk yönetiminin amacı; beklentiler ile potansiyel sonuçlar arasındaki farklılığı mümkün olduğu derecede aza indirgemektir. Kayıp Olarak Risk: Riskin en dar kapsamlı tanımlamalarından biri riskin kayıp olarak kabul edilmesidir. Bu tanımlamaya göre risk; müşterilerin neden olduğu zararlar, yolsuzluk veya doğal sebeplerden veya insan hatalarından meydana gelen problemler gibi büyük olumsuz etkiye sahip olayların meydana gelmesidir. Potansiyel Kazanç Faktörü Olarak Risk: Genellikle üzerinde çok fazla durulmayan bir nokta, riskin kazanç sağlamak için bir araç olarak kullanılıyor olmasıdır. İş dünyası risk alma işidir. Risk ve Kazanç birbirlerini tamamlayan kavramlardır. İş dünyasında başarının anlamı; doğru zamanda doğru risklerin alınması ve bu risklerin kazanca dönüştürülmesidir. Risklerin sadece kayıp olarak görülmesi kazanç haline dönüşebilecek risklerin zamanında ve doğru olarak tespit edilmesini zorlaştırmaktadır. İlgili Oldukları Alanlara Göre Risk: Riskleri çok genel olarak dahi belli bir sınıflandırmaya tabii tuttuğumuzda birbirinden farklı onlarca riski ortaya koymak mümkündür. Bunlar piyasa riskleri, kredi riskleri, faaliyet riskleri, yasal riskler, bilgi riski, çevresel riskler, ülke 18

20 riski, temel iş ile ilgili riskler, fiyat riskleri, doğal riskler, finansal raporlama riskleri, kontrol riski v.b. olarak sınıflanabilir. Hepsi birbirinden farklı olan bu riskler farklı risk tanımlamalarına sahiptir, çünkü beklenen sonuç her bir faaliyet için farklıdır. Kurum ile İlgili Taraflar Açısından: Farklı menfaat grupları, kurum ile ilgili riskleri tanımlama, anlama ve yorumlama açısından farklı bakış açılarına sahip olabilmektedir. Üst yöneticiler, orta sınıf yöneticiler, yönetim kurulları, büyük hissedarlar, küçük yatırımcılar, kredi sağlayan kuruluşlar, yatırımcı danışmanlık ve aracılık kuruluşları gibi kurum ile ilgili farklı hedefleri, planları ve beklentileri olan gruplar riskleri de farklı şekilde tanımlamaktadırlar. Tüm bunlar dikkate alındığında risklerle baş edebilmek, geleceğin belirsiz olaylarını her açıdan analiz edip fırsatlarla riskleri birbirinden ayırabilmek, fırsatları kurum stratejisi içine katıp innovasyon ve teknolojik atılımlar yapabilmek için bunları kullanmak, risklerin ayrıntılı değerlendirmesini yapıp bunlar karşısında takınılacak tavrı belirleyebilmek için kurumların yapması gereken şey bu riskleri yönetebilmektir. Risk Yönetimi Risk; kurumların hedeflerine ulaşmasını tehlikeye düşüren, beklenmedik olaylar olarak tanımlanabilir. Risklerin kaynağı, kurumun faaliyet gösterdiği çevredeki belirsizlikler ve gelecekteki bilinmeyen olaylardır. Bu olayların kurum için olumlu ya da olumsuz etkileri olabilmektedir. Bu nedenle her kurum faaliyetlerini sürdürebilmek için bu olayları öngörmek, olumlu etkisi olan fırsatları kurumun lehine kullanmak, olumsuz etkisi olan riskleri ise çeşitli yöntemlerle yöneterek kurumu hedefleri 19

21 doğrultusunda ilerledikleri yolda tutmak zorundadır. Günümüzde yönetime en fazla güçlük çıkaran sorun, değer yaratma sürecinde kurumun ne kadar risk üstlenmeye hazır olduğuna karar verebilmektir. Bu kararı verebilmek için kurumun iyi bir risk yönetim sürecini yerleştirmiş olması gerekmektedir. Risk sonucun tahmin edilemez olmasıdır ve iyi bir risk yönetimi kuruma şunları sağlar: Kurumun istediği sonucu elde etmesine artan güven Tehditleri kabul edilebilir seviyede sınırlamak Fırsatlardan yararlanma konusunda elde edilen gerekli bilgiye dayanarak kararlar almak Paydaşların kurumun yönetimine ve hüküm verme yeteneklerine olan güvenlerinin artması Risk yönetimi, iyi yönetimin ve karar almanın ayrılmaz bir unsurudur. Tüm kurumlar fark etseler de etmeseler de risk yönetimi yaparlar. Kimi kurumlar risk yönetimini daha ciddiye alır ve sistematik bir biçimde uygular. Bazıları ise bir sistem olarak algılamamakla birlikte günlük kararları alırken ve kurumu yönetirken riskleri de yönetirler. Geleneksel Risk Yönetiminden Kurumsal Risk Yönetimine Geçiş Risk yönetimi gittikçe daha fazla önem kazanmaya başlayan bir konu haline gelmiştir. Risk yönetiminin önemi arttıkça geleneksel risk yönetimi yöntemlerinin, riski tanımlama, değerlendirme ve yönetmede yetersiz olduğu görülmüştür. Geleneksel risk yönetimi yöntemleri, kurumun hedeflerine ulaşmasını kolaylaştırmak ve kurumun değer yaratma sürecine katkıda bulunmaktan çok, kayıpları engellemeye yönelik olduğundan çoğu kurum 20

22 risk yönetimini yeniden tanımlamak zorunda kalmıştır. Bu yeni tanımı ile risk yönetimine kurumsal risk yönetimi denilmektedir. Kurumsal risk yönetiminin odaklandığı konu risk yönetimi süreci ile var olan yönetim sürecini kaynaştırmak, pozitif veya negatif etkisi olabilecek gelecekteki olayları tanımlamak, kurumun bu olaylardan ne kadar etkileneceğini gösteren olaylara maruz kalma oranını belirleyip yönetmek için etkili stratejiler geliştirmektir. Kurumsal risk yönetiminin altındaki dayanak noktası her kurumun paydaşlarına değer sağlamak için var olduğudur. Her kurum belirsizlikle karşılaşır ve yönetimin yapması gereken şey; hissedar değerini büyütmeye çabalarken ne kadar belirsizlik kabul edileceğine karar vermektir. Belirsizlik değeri azaltma veya güçlendirme potansiyeline sahip riskleri ve fırsatları içerir. Kurumsal risk yönetimi kurumun belirsizlikle ve bununla birlikte risk ve fırsatlarla etkili ve verimli bir biçimde başa çıkarak değer yaratma kapasitesini güçlendirmesini sağlar. Değer; yönetim büyüme, hedeflerin getirileri ve alakalı riskler arasında bir denge bulmak için strateji ve hedefler oluşturduğunda ve kurum hedeflerine ulaşmak için faaliyette bulunurken, kaynakları etkili ve verimli olarak dağıttığında en yüksek seviyeye ulaşır. Risk yönetimini riski değerlendirmek ve riskin politik etkisini kontrol etmek için alınan önlemler olarak tanımladığımızda risk yönetiminin uygarlığın başından beri uygulandığını söyleyebiliriz. Ancak risk yönetimini bilinçli kurumsal bir uygulama olarak aldığımızda tarihi çok yenidir. Bu anlamda risk yönetimi teriminin ilk başlangıcı 1950 ve 1960 lara rastlamaktadır. Risk yönetimiyle ilgili ilk adımlar sigortacılık sektöründe atılmıştır de Edward Lloyd 7 Londra da bir kahve dükkânı açtı. Bu dükkân gemicilikle ilgili bilginin değiş tokuş edildiği bir merkez haline geldi da Lloyd Listesinin oluşturulması ile bu bilgi aktarımı resmi bir boyut kazandı. 7 BERNSTEİN Peter L., Tanrılara Karşı, Riskin Olağanüstü Tarihi: s

23 Böylece Lloyd un kahve dükkânı dünyanın denizcilik sigortasının merkezi olarak gelişti. Zamanla Lloyd daha büyük risk havuzları oluşturarak ve risklerin kapsadığı alanları genişleterek tüm sigortacılık sektöründe lider konumuna yerleşti lere 8 gelindiğinde risk yönetimi terimi iş âleminde daha geniş kabul görmeye başladı. Risklerin kapsadığı alanlar krediler ve kayıptı. Bretton Woods anlaşmasının sona ermesi ve 1970 lerin sonundaki petrol krizleri gibi gelişmeler sonunda riski oranlama (rating) ve riski değerlendirme danışma hizmetlerinin ilk adımları atılmaya başlandı lerde risk kapsamında kredi riski, kayıp riski ve piyasa riskleri bulunmaktaydı lara gelindiğinde riskin en önem verdiği konu artık dış hasarın en aza indirilmesi değildi. Yöneticiler artık kararlarının beklenmeyen sonuçları için daha fazla güvence ile önemli kararları verirken karşı karşıya oldukları riskler hakkında daha fazla bilgi talep etmeye başladılar. Risk yönetimi, piyasadaki artan rekabetten doğan risklerin değerlendirilmesi ve kurumların büyümesini hedefleyen iş risk yönetimine kaymaya başladı. Kurumlar artık iflasa neden olabilecek riskler hakkında endişelenmeye başladılar ların sonundaki çalışmalar kurumların yönetmek için kapsama aldığı risklerin çoğaldığını, zamanla da kapsamın genişlemeye devam ettiğini göstermekteydi. Bu genişleme risk yönetiminin ortaya çıkmasına taban oluşturmuştur lerde kurumsal risk yönetimi artık tüm kurumların riski yönetmek için kullandığı bir araç haline gelmişti. Riskin kapsamı en geniş halini aldı. Artık sadece kayıp ve finansal riskler değil, stratejik ve faaliyet riskleri de kapsama alındı. Risk artık belirli bir birimde veya 8 NON A. J. Are we Ready for Enterprise Wide Risk Management? slayt

24 fonksiyonda değil, kurumun genelinde bir bütün halinde yürütülmeye başlandı. Kurumsal risk yönetimi, geleneksel risk yönetimi yaklaşımlarından; objektif, ölçek, odak, vurgu ve uygulama kavramları bakımından ayrılır. Kurumsal risk yönetimi; strateji, insanlar, süreç, teknoloji ve bilgiyi içerir. Vurgu strateji üzerindedir ve uygulama alanı kurumun genelidir. Tablo 1: Risk yönetiminden kurumsal risk yönetimine Risk Yönetimi İşletme Risk Yönetimi Kurumsal Risk Yönetimi Odak Objektif Finansal ve tehlike riskleri ve iç kontrol İşletme değerini korumak İşletme riski ve iç kontroller, risk- risk yaklaşımı İşletme değerini korumak İşletme riski ve iç kontroller, kurum genelinde risklerin tanımlanması yaklaşımı İşletme değerini korumak ve güçlendirmek Ölçek Hazine, sigorta ve ilgili faaliyetler İşletme yöneticilerinin sorumluluğu (risk-risk) Her seviye ve birimi kapsayacak şekilde kurum genelinde uygulama Vurgu Finans ve faaliyet Yönetim Strateji yerleştirme Uygulama Seçilen riskli alanlar, birimler ve süreç Seçilen riskli alanlar, birimler ve süreç İşletme genelinde tüm değer kaynakları ---- Şimdiki Durum Kapasitesi Gelecekteki Durum Vizyonu Peki, neden kurumsal risk yönetimi kuruma yerleştirilmelidir? Bunun en büyük nedenlerinden biri geleneksel risk yönetimi yöntemlerinin büyük kayıplara engel olamaması ve kendilerinden bekleneni karşılayamamasıdır. Kurumsal risk yönetimi geleneksel risk yönetiminden farklı olarak riskleri azaltmaktan çok onları yönetmeye odaklanır. Yönetim için strateji oluşturmaya önem verir. Oluşturduğu stratejiler kurumun en üst kademelerinden başlar ve en küçük göreve kadar iner. İşletme strateji oluşturmadan faaliyetlerini gerçekleştirdiğinde günlük işler peşinde koşarken 9 ntpracticalimplementationideas!opendocument 23

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

İç Kontrol Nedir? İç kontrol tanımında önemli olan bazı unsurlar şunlardır:

İç Kontrol Nedir? İç kontrol tanımında önemli olan bazı unsurlar şunlardır: İç Kontrol Nedir? İç kontrol kurumların hedeflerine ulaşması ve misyonlarını gerçekleştirmesi; bu yolda ilerlerken önlerine çıkabilecek belirsizliklerin en aza indirilmesi amacıyla uygulanan süreçtir.

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar

RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI 2 Nedir Risk Yönetimi Nedir

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ RİSK YÖNETİM MODELLERİ

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ RİSK YÖNETİM MODELLERİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ RİSK YÖNETİM MODELLERİ HAZIRLAYAN : ŞERİF OLGUN ÖZEN, CGAP KİDDER EĞİTİM KOMİTESİ BAŞKANI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANI sozen@csgb.gov.tr EĞİTİMİN

Detaylı

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05. Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.2013 İÇERİK Risk, Risk Yönetimi Kavramları Kurumsal Risk Yönetimi (KRY)

Detaylı

Risk yönetiminin kavramsal temelleri ve önemli ilkeleri. Farklı risk çeşitlerinin sınıflandırılması

Risk yönetiminin kavramsal temelleri ve önemli ilkeleri. Farklı risk çeşitlerinin sınıflandırılması 1.2.8 Risk Yönetimi Salı, 13.09.2011 Risk yönetiminin kavramsal temelleri ve önemli ilkeleri Farklı risk çeşitlerinin sınıflandırılması Risk Yönetimi Etkilerini azaltmak için risk seviyesini kontrol etmenin

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

Risk Yönetimi ve Kontrol Faaliyetleri

Risk Yönetimi ve Kontrol Faaliyetleri Risk Yönetimi ve Kontrol Faaliyetleri 16-17 Mayıs 2013/Van Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Mali Yönetim ve Kontrol Dairesi Şafak Birol ACAR Maliye Uzmanı İç Kontrol Bileşenleri Kontrol

Detaylı

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ BARBAROS DENİZCİLİK YÜKSEKOKULU İÇ KONTROL SİSTEMİ VE İÇ KONTROL STANDARTLARI İLE İLGİLİ EĞİTİM SEMİNERİ Eğitim Planı İç Kontrol Nedir? İç Kontrolün Amaçları ve Temel İlkeleri İç Kontrolde

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ

SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ SÜREÇ NEDİR? Müşteri/Vatandaş için bir değer oluşturmak üzere, bir grup girdiyi kullanarak, bunlardan çıktılar elde etmeyi

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

İÇ KONTROL TEMEL TERİMLER SÖZLÜĞÜ. 100 Kelimede İç Kontrol. Strateji Geliştirme Başkanlığı

İÇ KONTROL TEMEL TERİMLER SÖZLÜĞÜ. 100 Kelimede İç Kontrol. Strateji Geliştirme Başkanlığı İÇ KONTROL TEMEL TERİMLER SÖZLÜĞÜ 100 Kelimede İç Kontrol Strateji Geliştirme Başkanlığı İÇ KONTROL TEMEL TERİMLER SÖZLÜĞÜ 100 Kelimede İç Kontrol -A- Amaç Stratejik planda yer alan ve kamu idaresinin

Detaylı

Üçüncü Taraf Risklerinin Denetimi

Üçüncü Taraf Risklerinin Denetimi Üçüncü Taraf Risklerinin Denetimi «Outsourcing the work but not the risks» XVIII. Türkiye İç Denetim Kongresi 20 Ekim 2014 Pelin Altındal Kıdemli Müdür, CRMA EY Risk Danışmanlık Hizmetleri Ajanda Üçüncü

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI OCAK 2015 Sunum Planı İç Kontrol ün Tanımı ve Amaçları Birimlerin Sorumlulukları İç Kontrol Standartları Bakanlıkta

Detaylı

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Başlarken Acil Durum Yönetim Sistemi Kendilerini acil durumlarda da çalışmaya hedeflemiş organizasyon ve kurumların komuta, kontrol ve koordinasyonunu sağlama

Detaylı

Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi. Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul

Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi. Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul 1 Gündem Bir Bakışta Yeni Türk Ticaret Kanunu Kurumsal

Detaylı

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ Sayın İlgili: İç denetim teknik bir uzmanlık alanı olmanın ötesinde çok temel bir yönetim aracıdır. Yönetim sürecinin temel bir unsuru olan kontrol ve izleme rolü iç denetim

Detaylı

İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde

İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının

Detaylı

İç denetim birimleri, risk değerlendirme çalışmalarına ilişkin hususları bu rehbere uygun olarak kendi iç denetim birim yönergelerinde düzenlerler.

İç denetim birimleri, risk değerlendirme çalışmalarına ilişkin hususları bu rehbere uygun olarak kendi iç denetim birim yönergelerinde düzenlerler. KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ I. GİRİŞ Bu rehber, iç denetim birimlerince hazırlanacak risk değerlendirme çalışmalarının temel esaslarını belirlemek üzere, İç Denetçilerin Çalışma Usul

Detaylı

UZUNKÖPRÜ BELEDĠYESĠ ĠÇ KONTROL EYLEM PLANI

UZUNKÖPRÜ BELEDĠYESĠ ĠÇ KONTROL EYLEM PLANI UZUNKÖPRÜ BELEDĠYESĠ ĠÇ KONTROL EYLEM PLANI 2015-2016 İÇİNDEKİLER A. ĠÇ KONTROL SĠSTEMĠNĠNĠN GENEL ESASLARI 1-Amaç 2-Kapsam 3-Dayanak 4- Ġç Kontrolün Temel Ġlkeleri 5- Ġç Kontrol Sisteminin BileĢenleri

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI KAMU İÇ KONTROL KONTROL ORTAMI İç kontrolün temel unsurlarına temel teşkil eden genel bir çerçeve olup, kişisel ve mesleki dürüstlük, yönetim ve personelin etik değerleri, iç kontrole yönelik destekleyici

Detaylı

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI 18 Mart 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 28945 KURUL KARARI Kamu Gözetimi,

Detaylı

KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ

KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ I. GİRİŞ Bu rehber, iç denetim birimlerince hazırlanacak risk değerlendirme çalışmalarının temel esaslarını belirlemek üzere, İç Denetçilerin Çalışma Usul

Detaylı

Dr. Bertan Kaya, CIA. Control Solutions International

Dr. Bertan Kaya, CIA. Control Solutions International Dr. Bertan Kaya, CIA Control Solutions International 1. Bölüm: İç Denetimin Yönetim Performansına Etkisi, Rol ve Sorumlulukları ile Kullandığı Araçlar İç Denetim İç denetim, bir kurumun faaliyetlerini

Detaylı

T.C. ADALET BAKANLIĞI KANLIĞI

T.C. ADALET BAKANLIĞI KANLIĞI T.C. ADALET BAKANLIĞI İÇ DENETİM M BAŞKANLI KANLIĞI Yaşar ar ŞİMŞEK Başkan V. Ankara, 10.03.2008 1 Sunum Plânı İç Denetimin Tanımı İç Denetimin Amacı İç Denetim Faaliyetinin Kapsamı İç Denetimin Özellikleri

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

İçindekiler. T.C. İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı İÇ KONTROL EL KİTAPÇIĞI. 1-) İç Kontrol Sistemi...

İçindekiler. T.C. İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı İÇ KONTROL EL KİTAPÇIĞI. 1-) İç Kontrol Sistemi... T.C. İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı İçindekiler 1-) İç Kontrol Sistemi... 3 2-) İç Kontrolün Faydaları... 7 3-) İç Kontrolde Rol ve Sorumluluklar... 8 İÇ KONTROL EL

Detaylı

LOGO İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI. SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN

LOGO İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI. SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN LOGO SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN SUNUM PLANI 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu nun Getirdiği Sistem İçerisinde İç Kontrol ve İç Denetimin Yeri ve İşlevleri İzmir

Detaylı

SİVİL HAVACILIKTA EMNİYET YÖNETİM SİSTEMİ YÖNETMELİĞİ (SHY-SMS) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SİVİL HAVACILIKTA EMNİYET YÖNETİM SİSTEMİ YÖNETMELİĞİ (SHY-SMS) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 13 Ocak 2012 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28172 YÖNETMELİK Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden: SİVİL HAVACILIKTA EMNİYET YÖNETİM SİSTEMİ YÖNETMELİĞİ Amaç (SHY-SMS) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ Öğr. Gör. Mehmet KÖRPİ KONTROL KAVRAMI İşletmenin belirlenen amaçlarına ulaşması için, işletme yöneticilerinin almış olduğu önlemlere, uyguladığı yöntemlere kontrol usul ve yöntemleri

Detaylı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI Ocak 2013 BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam Madde 1 (1) Bu Programın amacı, Bakanlığımızda

Detaylı

KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK VE İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİMİ

KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK VE İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİMİ KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK VE İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİMİ Dr. Emre BALIBEK Genel Müdür Yardımcısı Hazine Müsteşarlığı Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü E-posta: emre.balibek@hazine.gov.tr İÇERİK Hazinede

Detaylı

DOĞAN GRUBU İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ POLİTİKASI DOĞAN GRUBU İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ POLİTİKASI Sayfa : 1/6 1. AMAÇ Grubumuz çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini ön planda tutmaktadır. Bu anlamda, İş Sağlığı ve Güvenliği politikamız insana ve çalışanlarımıza

Detaylı

YAZILIM PROJESİ YÖNETİMİ

YAZILIM PROJESİ YÖNETİMİ YAZILIM PROJESİ YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Volkan TUNALI YZM 403 Maltepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 5. BÖLÜM 2 RİSK YÖNETİMİ Genel Bakış 3 Giriş Risk ve Risk Yönetimi Nedir? Risk Kategorileri Risk

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı

Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı 1 / 30 İçerik Amaç / Hedef Önem Kamu Destekleri Temel Kavramlar Değerlendirme ne işe yarar? Yöntem 2 / 30 Amaç / Hedef Amaç Etki değerlendirme konusunda,

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını

Detaylı

Mehmet BÜLBÜL. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürülüğü Daire Başkanı

Mehmet BÜLBÜL. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürülüğü Daire Başkanı Mehmet BÜLBÜL Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürülüğü Daire Başkanı Belirlenen düzenleme, standart ve yöntemler çerçevesinde; planlama, programlama, bütçeleme, uygulama, kontrol etme, muhasebeleştirme

Detaylı

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri 28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri Yönetici Özeti: 28.06.2012 tarihinde yayımlanan Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik ile

Detaylı

Proje ve Portföy Yönetimi Araçlarının Seçimi ve Süreçlerin Tasarımı

Proje ve Portföy Yönetimi Araçlarının Seçimi ve Süreçlerin Tasarımı Proje ve Portföy Yönetimi Araçlarının Seçimi ve Süreçlerin Tasarımı Ancak etkin kullanılabilen bir proje ve portföy yönetim aracı proje ve program yönetimi sürecini destekleyebilir Proje ve program yönetimi,

Detaylı

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

T.C. TUŞBA BELEDİYESİ

T.C. TUŞBA BELEDİYESİ T.C. TUŞBA BELEDİYESİ İç Kontrol Standartları EYLEM PLANI 1 1. İÇ KONTROL SİSTEMİNİNİN GENEL ESASLARI Amaç 5018 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinde iç kontrolün amaçları; Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin

Detaylı

OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System)

OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System) OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System) Kuruluşlarda karşılaşılan en önemli sorunlardan biri, çalışanların emniyetli ve sağlıklı bir çalışma

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ 2013-2014 GÜZ YARIYILI

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ 2013-2014 GÜZ YARIYILI YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ 2013-2014 GÜZ YARIYILI PROJE YAPIM YÖNETİMİ RİSK YÖNETİMİ 09071023 TUBA NUR BAZ PROJE YÖNETİMİNİN BİLGİ ALANLARI - ENTEGRASYON YÖNETİMİ - KAPSAM

Detaylı

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014 YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK Eylül 2014 İÇİNDEKİLER Şirketlerin Karşılaşabileceği Finansal Problemler Yeniden Yapılandırma Kavramı ve Yöntemleri Yeniden Yapılandırma Süreci ve

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ YÖNERGESİ. Birinci Bölüm Amaç, Kapsam ve Tanımlar

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ YÖNERGESİ. Birinci Bölüm Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç SAKARYA ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ YÖNERGESİ Birinci Bölüm Amaç, Kapsam ve Tanımlar Madde 1- Bu yönergenin amacı üniversitenin günlük faaliyetlerinde karşılaştığı veya gelecekteki dönemlerde

Detaylı

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI * 5018 Sayılı Kanun Md.55 İç Kontrol Nedir? İç kontrol;idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara

Detaylı

İNŞAAT PROJELERİNDE RİSK YÖNETİMİ : TEMEL KAVRAMLAR. Prof. Dr. İrem Dikmen Toker ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Ankara

İNŞAAT PROJELERİNDE RİSK YÖNETİMİ : TEMEL KAVRAMLAR. Prof. Dr. İrem Dikmen Toker ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Ankara İNŞAAT PROJELERİNDE RİSK YÖNETİMİ : TEMEL KAVRAMLAR Prof. Dr. İrem Dikmen Toker ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Ankara RİSK YÖNETİMİ RİSK! İNŞAAT PROJELERİNDE OLDUKÇA FAZLA VARDIR. YÜKLENİCİLER ÜSTLENİR,

Detaylı

KAMU MALİ SEKTÖRÜ KURULUŞLARINDA MALİ KONTROL STANDARTLARI

KAMU MALİ SEKTÖRÜ KURULUŞLARINDA MALİ KONTROL STANDARTLARI Gayrı resmi tercüme KAMU MALİ SEKTÖRÜ KURULUŞLARINDA MALİ KONTROL STANDARTLARI I. Giriş Bundan böyle "standartlar" olarak anılacak mali kontrol standartları, bundan böyle "kuruluşlar" olarak anılacak kamu

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

RİSK YÖNETİMİ. Risk Yönetim Planının 7 Bileşeni

RİSK YÖNETİMİ. Risk Yönetim Planının 7 Bileşeni RİSK YÖNETİMİ Risk Yönetim Planının 7 Bileşeni İÇİNDEKİLER Giriş Bileşenler: Rol ve Sorumluluklar Bütçeleme Zamanlama Risk Değerlendirme Kriteri Eşik Değerler İletişim Takip ve Denetim Sonuç GİRİŞ : Risk

Detaylı

T.C. GÜNEY MARMARA KALKINMA AJANSI İÇ KONTROL İZLEME VE YÖNLENDİRME KOMİTESİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI HK YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. GÜNEY MARMARA KALKINMA AJANSI İÇ KONTROL İZLEME VE YÖNLENDİRME KOMİTESİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI HK YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Sıra No İÇ KONTROL İZLEME VE YÖNLENDİRME KOMİTESİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI HK YÖNERGE : GMKA/Yönerge/10 Revizyon No : 2 Tarih : 29/08/2013 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

ĠÇ DENETĠM BĠRĠMĠ BAġKANLIĞI. ÇOCUK HĠZMETLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ĠÇ KONTROL VE RĠSK YÖNETĠMĠ ÇALIġTAY RAPORU YÖNETĠCĠ ÖZETĠ

ĠÇ DENETĠM BĠRĠMĠ BAġKANLIĞI. ÇOCUK HĠZMETLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ĠÇ KONTROL VE RĠSK YÖNETĠMĠ ÇALIġTAY RAPORU YÖNETĠCĠ ÖZETĠ ĠÇ DENETĠM BĠRĠMĠ BAġKANLIĞI ÇOCUK HĠZMETLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ĠÇ KONTROL VE RĠSK YÖNETĠMĠ ÇALIġTAY RAPORU YÖNETĠCĠ ÖZETĠ DENETĠM GÖZETĠM SORUMLUSU İdris YEKELER (1078) ĠÇ DENETÇĠLER Cabir KÜÇÜKALTUN (1047)

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi YÖNETİM SİSTEMLERİ Ülkemiz kuruluşları da Kalite, Çevre ve İş sağlığı ve güvenliği konularına verdikleri önemi göstermek, etkinlik ve verimliliği artırmak amacıyla Yönetim Sistemlerine geçiş için uğraş

Detaylı

İÇ DENETİM. İç Denetim Birimi NİSAN 2013/01 BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

İÇ DENETİM. İç Denetim Birimi NİSAN 2013/01 BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ İÇ DENETİM İç Denetim Birimi NİSAN 2013/01 BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ İÇ DENETİM "Küresel rekabet içinde sürekli büyüme ve gelişmeyi hedefleyen işletmeler (kamuda idareler), kurumsal yönetim kalitesini sağlamak

Detaylı

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Kapsamlı bir yazılım seçim metodolojisi, kurumsal hedeflerin belirlenmesiyle başlayan çok yönlü bir değerlendirme sürecini kapsar. İş süreçlerine, ihtiyaçlarına

Detaylı

*5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunundaki tanımı ile;

*5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunundaki tanımı ile; SUNUM PLANI İç Kontrol Nedir? İç Kontrolün Amaçları ve Temel İlkeleri İç Kontrolde Sorumluluklar Kamu İç Kontrol Standartları Üniversitemizde İç Kontrol İzlenmesi Gereken Yol Risk Yönetimi İç Kontrol Nedir?

Detaylı

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. 6331 sayılı İş Sağlığı ve

Detaylı

Proje Yönetimi. 2010 2011 Bahar Yarıyılı. Yrd. Doç. Dr. Ömer GİRAN

Proje Yönetimi. 2010 2011 Bahar Yarıyılı. Yrd. Doç. Dr. Ömer GİRAN Proje Yönetimi 2010 2011 Bahar Yarıyılı Yrd. Doç. Dr. Ömer GİRAN KISIM I PROJE YÖNETİMİ ÇERÇEVESİ 1. Bölüm Giriş Proje Yönetimi Bilgi Birikimi PMBOK Kılavuzu Kılavuzu Proje Yönetimi Bilgi Birikimi Kılavuzu,

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ ÜST DÜZEY YÖNETİCİ SUNUMU BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı OCAK 2009 1 Gündem Bilgi Yönetimi Yol Haritası

Detaylı

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ Hazırlayan Strateji Geliştirme Müdürü Kontrol Başkanlık Hukuk Danışmanı Onay Belediye Başkanı Yürürlük Tarihi 01.02.2010 Sayfa 1 / 9 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı; Kartal Belediyesi Strateji Geliştirme Müdürlüğü

Detaylı

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe

Detaylı

Exit Plan Çıkış Stratejisi

Exit Plan Çıkış Stratejisi Exit Plan Çıkış Stratejisi 2 İçindekiler Proje yaklaşımı ve kapsamı Projeye genel bakış Proje adımları ve ürünler Aksiyon planı ve performans kriterleri Proje organizasyonu 3 Proje yaklaşımı ve kapsamı

Detaylı

Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015. Ömer KEDİCİ

Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015. Ömer KEDİCİ Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015 Ömer KEDİCİ Tanım Enerji yönetimi ; Planlama, Koordinasyon ve Kontrol gibi birbirinden bağımsız olduklarında etkisiz kalabilecek işlevlerin bir araya gelerek oluşturdukları

Detaylı

Kuruluşumuzun amacı, beklentileriniz doğrultusunda kaliteli hizmeti siz değerli müşterilerimize sorunsuz ve en uygun şekilde sunmaktır.

Kuruluşumuzun amacı, beklentileriniz doğrultusunda kaliteli hizmeti siz değerli müşterilerimize sorunsuz ve en uygun şekilde sunmaktır. Değerli Müşterimiz; Günümüz iş dünyasının hızlı temposunda kuruluşlar arasında daha iyiye ulaşma çabası, belirlenen amaçlara ulaşma yolundaki rekabet, sonuçta ulaşılan başarı ve bu başarının değerini belirleyen

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI İÇ DENETİM TANITIM BROŞÜRÜ

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI İÇ DENETİM TANITIM BROŞÜRÜ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI İÇ DENETİM TANITIM BROŞÜRÜ Bu broşür 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ile uluslararası kabul görmüş standartlara uygun olarak

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARINA UYUM EYLEM PLANI

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARINA UYUM EYLEM PLANI BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ B KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARINA UYUM EYLEM PLANI Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı BİNGÖL 2012 B İ N G Ö L Ü N İ V E R S İ T E S İ GİRİŞ Bilindiği üzere; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi

Detaylı

BÖLÜM 5 Emniyet Riskleri

BÖLÜM 5 Emniyet Riskleri BÖLÜM 5 Emniyet Riskleri Prof.Dr. Erhan BUTUN EMNİYET RİSKİ Temel Kavramlar Emniyet riski, öngörülebilir en kötü durumu referans alarak, bir tehlikenin sonuclarının tahmin edilen olasılık ve ciddiyeti

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMU KALİTE KOMİSYONU VE KİDR RAPORLAMA SÜRECİ

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMU KALİTE KOMİSYONU VE KİDR RAPORLAMA SÜRECİ YÜKSEKÖĞRETİM KURUMU KALİTE KOMİSYONU VE KİDR RAPORLAMA SÜRECİ 13.04.2016 ANKARA YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU YÜKSEKÖĞRETİM KURUMU KALİTE KOMİSYONU YÜKSEKÖĞRETİM KURUMU KALİTE KOMİSYONU* MADDE 7 (1) Yükseköğretim

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

Bir Bakışta Proje Döngüsü

Bir Bakışta Proje Döngüsü 1 Bir Bakışta Proje Döngüsü Carla Pittalis, Operasyonlar Sorumlusu Dünya Bankası UYGULAMA DESTEK ÇALIġTAYI Ankara, 6-10 Şubat 2012 2 Amaçlar Proje hazırlık ve yönetim çalışmalarının önemini vurgulamak

Detaylı

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Bilindiği üzere; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yeni mali yönetim ve kontrol sisteminin gereği

Detaylı

Ulaştırma Sektöründe Riskten Korunma Stratejileri Küresel Gelişmeler ve Yeni Trendler. 2015 SMM Bilişim. Tüm Hakları Saklıdır.

Ulaştırma Sektöründe Riskten Korunma Stratejileri Küresel Gelişmeler ve Yeni Trendler. 2015 SMM Bilişim. Tüm Hakları Saklıdır. Ulaştırma Sektöründe Riskten Korunma Stratejileri Küresel Gelişmeler ve Yeni Trendler 1 İçerik Ulaşım Sektörünün Yapısı Ulaşım Sektöründe Yeni Risk Algısı Ulaşım Sektörüne Özgü Kurumsal Risk Yönetimi Türkiye

Detaylı

Kurumsal Risk Yönetimi Sürecinde İç Denetimin Rolü ve Katkısı - Enerjisa Uygulaması -

Kurumsal Risk Yönetimi Sürecinde İç Denetimin Rolü ve Katkısı - Enerjisa Uygulaması - Kurumsal Risk Yönetimi Sürecinde İç Denetimin Rolü ve Katkısı - Enerjisa Uygulaması - Fuat Öksüz, SMMM Enerjisa Enerji A.Ş. Planlama ve Kontrol Bölüm Başkanı 29 Eylül 2014 1 İçindekiler Bir Bakışta Enerjisa

Detaylı

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır.

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır. escarus hakkında Nisan 2011 de faaliyetine başlayan Escarus Sürdürülebilir Danışmanlık A.Ş., deneyimli ve profesyonel kadrosuyla sürdürülebilirlik çözümleri geliştirerek, danışmanlık hizmetleri vermek

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

Kurumsal Risk Yönetimi Fonksiyonu Etkinlik Analizi

Kurumsal Risk Yönetimi Fonksiyonu Etkinlik Analizi Kurumsal Risk Yönetimi Fonksiyonu Etkinlik Analizi Şirket stratejilerinin hayata geçmesinde risklerin etkin yönetildiği konusunda pay sahiplerinin büyük beklentileri vardır. Etkin bir kurumsal risk yönetimi

Detaylı

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek...

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Yeni TTK ya uyum, mevzuatı kavrayarak tamamlayabileceğimiz bir sürecin ötesinde; önemli altyapısal değişiklikler getirecek bir dönüşümdür Dış Paydaşlar

Detaylı

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği İş Sürekliliği Yönetim Sistemi Politikası Sürüm No: 5.0 Yayın Tarihi: 11.05.2014 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu

Detaylı

Bilgi Teknolojileri ve İş Süreçleri Denetimi

Bilgi Teknolojileri ve İş Süreçleri Denetimi Bilgi Teknolojileri ve İş Süreçleri Denetimi Sinem Cantürk Bilgi Sistemleri Risk Yönetimi Bölüm Başkanı KPMG 6 Haziran 2012 İçerik 1. İç Kontrol Ortamı 1.1 Genel Bakış 1.2 COSO İç Kontrol Modeli 1.3 Kurumsal

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM SEVGİ ÖÇVER Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen 1 Stratejik yönetim, uzun vadeli planlamalar ve kararlar ile konaklama isletmelerinin en üst düzeyde etkin ve verimli

Detaylı

Strateji Analizi 1/20

Strateji Analizi 1/20 Strateji Analizi Deniz GümüşelG REC TürkiyeT 1/20 Strateji Nedir? Strateji Analizi Önceden belirlenen bir amaca ulaşmak için tutulan yol. Strateji Analizi Nedir? Paydaşların, sorun ve hedeflerin aratırıldığı

Detaylı

01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU

01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU Sayfa No:1 İSTANBUL PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU Faaliyet Raporu İçeriği 1. Raporun Dönemi 2. Ortaklığın Ünvanı 3. Dönem içinde yönetim ve denetleme kurullarında görev alan

Detaylı

Siber Güvenlik Risklerinin Tanımlanması / Siber Güvenlik Yönetişimi

Siber Güvenlik Risklerinin Tanımlanması / Siber Güvenlik Yönetişimi KURUMLAR İÇİN SİBER GÜVENLİK ÖNLEMLERİNİ ÖLÇME TESTİ DOKÜMANI Kurumlar İçin Siber Güvenlik Önlemlerini Ölçme Testi Dokümanı, kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör temsilcilerinin siber güvenlik adına

Detaylı

RİSKLERİ DEĞERLENDİRME REHBERİ

RİSKLERİ DEĞERLENDİRME REHBERİ T.C DÖŞEMEALTI KAYMAKAMLIĞI Döşemealtı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü RİSKLERİ DEĞERLENDİRME REHBERİ İÇİNDEKİLER 1. RİSK DEĞERLENDİRME VE İÇ KONTROL SİSTEMİ ORGANİZASYON ŞEMASI.. 3 ORGANİZASYON ŞEMASI...

Detaylı