Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi"

Transkript

1 Mekâsal Karar Problemleri İçi Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Aalizii Bütüleştirilmesi: TOPSIS Yötemi Derya Öztürk Odokuz Mayıs Üiversitesi Harita Mühedisliği Bölümü, Samsu. Fatmagül Kılıç Yıldız Tekik Üiversitesi Harita Mühedisliği Bölümü, İstabul. Öz: Mekâsal Çok Ölçütlü Karar Aalizi (ÇÖKA), belirli değerledirme ölçütlerie dayalı olarak mekâsal alteratifler arasıda seçim yapmayı kapsaya bir süreçtir. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), kullaıcılara her e kadar mekâsal aaliz ve veri görselleştirme koularıda çok geiş seçeekler susa da, karmaşık karar problemlerii çözümüde sıırlı yeteeklere sahiptir. Buda dolayı karmaşık mekâsal karar problemlerii çözümüde CBS Tabalı Çok Ölçütlü Karar Aalizi (C-ÇÖKA) yaklaşımı kullaılmaktadır. Bu bildiride, e yaygı kullaıla ÇÖKA yötemleride biri ola TOPSIS (Techique for Order Preferece by Similarity to Ideal Solutio: İdeal Çözüme Yakılığa Dayalı Sıralama Tekiği) kousua odaklaılmıştır. ÇÖKA ile ilgili teorik bilgiler verilerek CBS ve TOPSIS yötemii etegrasyoua yöelik bir uygulama Samsu-Atakum da Kültür Merkezi içi yer seçimi problemi üzeride gerçekleştirilmiştir. Aahtar sözcükler: Coğrafi Bilgi Sistemi, Çok Ölçütlü Karar Aalizi, TOPSIS, yer seçimi Giriş Karar verme, birde daha fazla sayıda seçeek arasıda bir veya daha fazla ölçüte göre karşılaştırma yapılarak bir soucu elde edilmesidir (Marioi, 2004). Acak, çok sayıda faktörü değerledirmeye katılması ve seçeek sayısıı çok fazla olması durumuda karar problemii çözümü oldukça güçleşmektedir. Bugü moder bilim ve tekoloi, karmaşık karar problemleri içi hızlı ve güveilir çözüm yolları sumaktadır. Yöeylem araştırması, yöetim bilimi ve istatistik gibi bilimsel disiplileri gelişimi ve buları bilgisayarlarla etegrasyou bir problem içi e iyi kararı alımasıda yardımcı olmaktadır. Doğrusal programlama, diamik programlama, hipotez testleri, evater kotrolü, sıralama sistemlerii optimizasyou ve Çok Ölçütlü Karar Aalizi (ÇÖKA) yötemlerii tamamıda e iyi karar ya da çözüm araştırılır (Triataphyllou, 2000). Karar problemleri ele alıdığıda, birçok karar problemii mekâsal verilerle ilgili olduğu söyleebilir. Öreği plalama, afet risk değerledirmesi ve doğal kayak yöetimi gibi birçok karar problemi, mekâsal verilere dayalıdır. Mekâsal veri ve bilgi gerektire karar problemleri mekâsal karar problemleri olarak adladırılır. Mekâsal karar problemleri geellikle çok sayıda seçeeği birçok ölçüte göre değerledirilmesii gerektirir. Bu edele ÇÖKA mekâsal karar problemleride etki çözümler sağlamaktadır (Massam, 1980; Raabifard, Feeey ve Williamso, 2003). Mekâsal karar problemlerii çözümü coğrafi bileşei edeiyle klasik ÇÖKA tekikleride öemli bir farklılık gösterir. Mekâsal problemleri çözümüde her bir seçeeği hem coğrafi koumu hem de her ölçüt içi değeri gereklidir. Buda dolayı mekâsal karar problemleride Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve ÇÖKA tekikleri birlikte kullaılır (Malczewski, 1999a). Bu çalışmada; mekâsal karar problemlerii çözümüde CBS Tabalı Çok Ölçütlü Karar Aalizii (C-ÇÖKA) kullaılmasıa ilişki temel işlem adımları ve kavramlar özetleerek, gerek ketsel gerekse kırsal plalamaı e öemli koularıda biri ola yer seçimi problemide bir C-ÇÖKA uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla Samsu-Atakum da Kültür Merkezi içi yer seçimi problemi ele alımış ve TOPSIS (Techique for Order Preferece by Similarity to the Ideal Solutio: İdeal Çözüme Yakılığa Dayalı Sıralama Tekiği) kullaılarak karar aalizi gerçekleştirilmiştir. CBS Tabalı Çok Ölçütlü Karar Aalizi Karar aalizi, karmaşık karar problemlerii matematiksel modelii ortaya koularak, sistematik işlemler ve istatistiksel irdelemelerle çözümlemesi olarak taımlaabilir (Malczewski, 1999a; 1999b). Karar aalizleride temel

2 Mekâsal Karar Problemleri İçi Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Aalizii Bütüleştirilmesi 13 yötem; problemi küçük, alaşılabilir parçalara ayırmak ve bu parçaları alamlı bir çözüm üretmek içi matıksal yollarla etegre etmektir (Malczewski, 1999b). Simo a (1960) göre bir karar problemi başlıca dört aşamada yapıladırılmaktadır. Bular; bilgi toplama (karar aalizi içi gerekli verileri toplaması), tasarım (olası seçeekleri buluması), seçim (seçeekler arasıda e uygu olaıı seçilmesi) ve uygulama (aalizde elde edile öerii kullaılması) aşamalarıdır (Simo, 1960; Malczewski, 1999a). Karar problemi, birde daha fazla sayıda faktörü bir arada değerledirilmesii gerektiriyorsa, ÇÖKA problemidir. ÇÖKA problemleri geel olarak altı bileşede oluşur. Bular; karar vericii/vericileri amacı/amaçları, karar verici/karar verici grubu, değerledirme ölçütleri (amaçlar/özitelikler), karar seçeekleri, kısıtlar ve souçlar dır (Malczewski, 1999b). ÇÖKA; problemi taımı, probleme ilişki ölçütleri belirlemesi ve seçeekleri ölçütlere uyguluğuu saptaması işlemleri ile gerçekleştirilir (Malczewski, 1999a). Mekâsal karar problemleride coğrafi veriler kullaıldığıda ÇÖKA işlemleri CBS ile etegre edilerek gerçekleştirilir. C-ÇÖKA, coğrafi ve coğrafi olmaya verileri bir souç kararı içi bir arada değerledirilmesi işlemi olarak düşüülebilir. C-ÇÖKA, coğrafi verileri kullaılmasıı, karar vericii tercihlerii ve belirli bir karar kuralıa göre verileri ve tercihleri düzelemesii kapsar. C-ÇÖKA süreci e geel şekliyle karar problemii taımlaması, değerledirme ölçütlerii belirlemesi, ölçüt katmalarıı hazırlaması ve ormalleştirilmesi, ölçüt ağırlıklarıı belirlemesi ve karar aalizii uygulaması adımlarıda oluşmaktadır (Şekil 1) (Malczewski, 1999b). C-ÇÖKA Problemii Taımlaması Bir karar aalizi, problemi kavraması ve taımlaması ile başlar. Problemi taımlaması; karar koşullarıı araştırılması, verileri temii ve işlemesi adımlarıda oluşur (Simo, 1960; Malczewski, 1999b). Bu aşamada, problem ayrıtılı olarak ele alıarak problemi asıl ve hagi yötemlerle çözüleceği ortaya koulur, problemi çözümü içi gerekli veriler ve bu verileri iteliği saptaır (Malczewski, 1999a). Değerledirme Ölçütlerii Belirlemesi ve Ölçüt Katmalarıı Normalleştirilmesi Karar aalizide problem taımladıkta sora, değerledirme ölçütleri belirleir. Ölçütler karar problemii amaçlarıı karşılayabilecek kapsamda olmalı, alaşılmaz ya da belirsiz olmamalıdır (Keeey ve Raiffa, 1976; Malczewski, 1999a; 1999b; Rashed ve Weeks, 2003). C-ÇÖKA problemleride, değerledirme ölçütleri belirledikte sora bu ölçütler CBS katmaları şeklide hazırlaır. Ölçüt katmalarıı farklı ölçü birimleride olması söz kousuysa, bu katmaları birbirleriyle karşılaştırılabilir biçimde ormalleştirilmesi gerekir. Ölçüt katmalarıı ormalleştirilmeside Doğrusal Ölçek Döüşümü, Değer/Fayda foksiyou ve Bulaık Matık yaklaşımları kullaılmaktadır (Malczewski, 1999a; 1999b). Doğrusal Ölçek Döüşümü ölçüt katmalarıı ormalleştirilmeside yaygı olarak kullaıla determiistik bir yötemdir. Çok sayıda Doğrusal Ölçek Döüşümü yötemi bulumaktadır. Bular arasıda e sık kullaılaları E Büyük Değere Göre Doğrusal Ölçek Döüşümü ve E Büyük ve E Küçük Değere Göre Doğrusal Ölçek Döüşümü yaklaşımlarıdır (Voogd, 1983; Massam, 1988; Malczewski, 1999a). Ölçüt Ağırlıklarıı Belirlemesi Ölçütler karar vericiler içi farklı ağırlıklarda olabilir. Ağırlık verme işlemi, geelde her bir ölçüte diğer ölçütlere göre bağıl öemii göstere bir ağırlığı atamasıyla gerçekleştirilir (Malczewski, 1999a). Ağırlıklar geelde toplamı 1 olacak şekilde ormalleştirilir. adet ölçüt olması durumuda ağırlıkları (w) kümesi: olarak taımlaır. w (w, w,...,w ), Σw 1 (1) 1 2 Ölçüt ağırlıklarıı belirlemeside kullaıla başlıca yötemler; Sıralama, Pualama ve İkili Karşılaştırmadır. Ölçüt ağırlarıı belirlemesi ÇÖKA ı e öemli adımlarıda biridir. Ağırlıklar aaliz soucuu doğruda etkileyeceğide ağırlık belirleme işlemide çok öze gösterilmesi gerekmektedir (Malczewski, 1999a). Karar Aalizi CBS ile etegre edilebile birçok ÇÖKA yötemi bulumaktadır. Bu yötemlerde başlıcaları; Basit Ağırlıklı Toplam Yötemi (Ağırlıklı Doğrusal Birleştirme), Ağırlıklı Çarpım Yötemi, Aalitik Hiyerarşi Yötemi, Değer/Fayda Foksiyou Yaklaşımı, İdeal Nokta Yötemi, Uyum Yötemi, Bulaık Matık İşlemi, Bulaık Ağırlıklı

3 14 Öztürk ve Kılıç Toplam Yötemi ve Sıralı Ağırlıklı Ortalamadır (Triataphyllou ve Ma, 1989; Malczewski, 1999a; Proctor ve Qureshi, 2005 ). Karar Amacıı Belirlemesi Ölçütleri Belirlemesi Ölçütler C 1 C 2 C 3 Ölçüt Değerlerii Oluşturulması Değerledirme Matrisi Seçeekler a 1 a 2 a 3 a i S i1 S i2 S i3 C S 1 S 2 S 3 S i Ölçütler C 1 C 2 C 3 Ölçüt Değerlerii Normalleştirilmesi Normalleştirilmiş Değer Matrisi Seçeekler a 1 a 2 a 3 a i P i1 P i2 P i3 C P 1 P 2 P 3 P i Ölçüt Ağırlıklarıı Belirlemesi Ölçüt Ağırlıklarıyla Normalleştirilmiş Ölçüt Değerlerii Bütüleştirilmesi Seçeekleri Grupladırılması, Sıralaması Duyarlılık Aalizi Souç Şekil 1. C-ÇÖKA uygulama adımları (Jakowski, 1995) Uygulama: Samsu-Atakum da Kültür Merkezi İçi Yer Seçimi Plalamaı temel amacı; çarpık ve düzesiz büyümeyi egellemek, ketsel ve kırsal gelişimi plalamak ve kotrol etmek, etkili arazi kullaım politikaları geliştirmek, alt yapıyı proeledirmek, gelecekteki talepleri de tahmi ederek istihdam, kout, ticaret, ulaşım, eğitim, kamu servisleri, aktif ve pasif rekreasyo alalarıı uygu yerlere dağılımıı sağlamaktır. Bu kapsamda, yer seçimi problemleri gerek ketsel gerekse kırsal plalamaı e öemli koularıda biridir. Yer seçimi, mevcut ve gelecekteki gereksiimler göz öüde buludurularak e optimal şekilde gerçekleştirilmelidir.

4 Mekâsal Karar Problemleri İçi Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Aalizii Bütüleştirilmesi 15 Tekoloik gelişmelerle birlikte CBS, güümüzde verilerde bilgi elde etme ve karar verme süreçleride vazgeçilmez bir araç olmuştur. CBS ve ÇÖKA ı birlikte kullaılması mekâsal karar problemlerii daha hızlı ve daha doğru çözümüe olaak sağlamaktadır. Bu çalışmada, Samsu ilii e yüksek üfus artış hızıa sahip ilçesi Atakum da (Şekil 2) Kültür Merkezi içi yer seçimi problemide ÇÖKA yötemleride biri ola TOPSIS yötemi kullaılarak karar aalizi gerçekleştirilmiştir. Bölgesel eğilimler dikkate alıarak Samsu-Atakum da Kültür Merkezi yeri seçimi içi değerledirme ölçütleri; (i) aayollara yakılık, (ii) tramvay duraklarıa yakılık, (iii) ticaret ve alış veriş merkezlerie yakılık, (iv) eğlece merkezi ve rekreasyo alalarıa yakılık ve (v) otel ve misafirhaelere yakılık olarak belirlemiştir. Ölçüt ağırlıkları (Tablo 1) ve her ölçüt içi seçeek değerlerii (Tablo 2) belirlemeside pualama yötemi kullaılmıştır. Şekil 2. Çalışma alaı Pualama yötemide, karar vericileri daha öce taımlamış bir sayısal aralık temelide değerledirme yapması gerekir. Buu içi örek olarak 0-100, 0-10 vb. aralıklar kullaılabilir (Malczewski, 1999a; Thomas, Ulrich ve Schlezig, 2001). Bu yötemde ölçüt ağırlıklarıı belirlemeside ölçütler öemie göre göreli olarak pualadırılır. Ölçüt ağırlıklarıı toplamı 1 olacak şekilde düzelemek içi her ölçüt içi verile pua toplam puaa bölüür (Malczewski, 1999a). Her ölçüt içi seçeekleri pualadırılmasıda da bezer yaklaşım kullaılır. Seçeekler belirlee bir aralık temelide pualadırılır. Acak burada toplam değer 1 olacak şekilde bir düzeleme yapılmaz. Tablo 1. Ölçüt ağırlıklarıı belirlemesi Ölçüt Pua Ağırlık Aayollara yakılık 10 0,27 Tramvay duraklarıa yakılık 9 0,24 Eğlece merkezi ve rekreasyo alalarıa yakılık 7 0,19 Otel ve misafirhaelere yakılık 6 0,16 Ticaret ve alış veriş merkezlerie yakılık 5 0,14 Toplam 37 1,00 Tablo 2. Seçeekleri pualadırılması Eğlece merkezi ve Aayollara Tramvay duraklarıa rekreasyo Pua Pua yakılık yakılık alalarıa yakılık Pua m m m m m m m m m m m 6 > 1000 m m m 4 >500 m 1 >500 m 1

5 16 Öztürk ve Kılıç Otel ve misafirhaelere yakılık Pua Ticaret ve alışveriş merkezlerie yakılık Pua m m m m m m 4 > 1000 m 1 > 1000 m 1 Ölçüt katmalarıı hazırlamasıda 1/1000-ölçekli halihazır haritalar ve imar plaları kullaılmıştır. Ölçüt katmaları ArcGIS 9.2 yazılımıda straight lie distace foksiyou ile yaratılmış ve Tablo 2 de belirlee değerlere göre yeide sııfladırılmıştır (Şekil 3). i. Aayollara yakılık ii. Tramvay duraklarıa yakılık iii. Eğlece merkezi ve rekreasyo alalarıa yakılık iv. Otel ve misafirhaelere yakılık v. Ticaret ve alışveriş merkezlerie yakılık Şekil 3. Ölçüt katmaları

6 Mekâsal Karar Problemleri İçi Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Aalizii Bütüleştirilmesi 17 Kültür Merkezi içi potasiyel alaları belirlemeside ölçüt katmaları ve ağırlıklar kullaılarak TOPSIS yötemi uygulamıştır. Hwag ve Yoo (1981) tarafıda geliştirile TOPSIS, e yaygı kullaıla ideal okta yötemleride biridir (Malczewski, 1999a). CBS Tabalı İdeal Nokta Yötemleri geel olarak; olası seçeekleri belirlemesi, ölçüt katmalarıı ormalleştirilmesi, her ölçüte ataacak ağırlıkları belirlemesi, ormalleştirilmiş ölçüt katma değerlerii ilgili ağırlıklarla çarpılarak ağırlıklı ormalleştirilmiş katmaları elde edilmesi, ağırlıklı ormalleştirilmiş katmaları her biri içi maksimum değeri belirlemesi (e büyük değer ideal oktayı belirler), ağırlıklı ormalleştirilmiş katmaları her biri içi e küçük değeri belirlemesi (e küçük değer egatif ideal oktayı belirler), bir ayrım (uzaklık) ölçüsü kullaarak, ideal okta (pozitif ideal okta) ile seçeekler arasıdaki uzaklıkları belirlemesi, ayı ayrım ölçüsüü kullaarak egatif ideal okta ile seçeekler arasıdaki uzaklıkları belirlemesi, ideal oktaya bağıl yakılığı hesaplaması ve seçeekleri ideal oktaya göre azala düzede sıralaması adımlarıda oluşur (Malczewski, 1999a). İdeal okta yötemleri hem raster hem vektör veriler içi uygulaabilir olmasıa rağme özellikle raster CBS içi çok daha uygudur (mdss4, 2008). İdeal okta yötemide seçeekler bir ideal oktada ayrılışlarıa göre sıralaır. İdeal okta e çok istee, ağırlıklı, varsayımsal seçeek olarak taımlaır. İdeal oktaya e yakı seçeek, e iyi seçeektir. Bu ayrım metrik uzaklık ile ölçülür (Jasse, 1992; Malczewski, 1997). Pozitif ideal okta ağırlıkladırılmış değerleri e büyüğü, egatif ideal okta ağırlıkladırılmış değerleri e küçüğüdür (mdss4, 2008). Pozitif ve egatif ideal oktaya ola mesafeler e geel şekliyle aşağıdaki gibi ifade edilir (Malczewski, 1999a): Bağıtılarda; 1/ p p p ( ui u ) si w (2) 1 1/ p p p ( ui u ) si w (3) 1 s i+ : İdeal oktada i. seçeeği uzaklığı s i- : Negatif ideal oktada i. seçeeği uzaklığı w :. ölçütü ağırlığı u i : i. seçeeği. ölçütü içi ormalleştirilmiş değeri u +i :. ölçüt içi ideal okta değeri u -i :. ölçüt içi egatif ideal okta değeridir. TOPSIS yötemide pozitif ve egatif ideal oktalarda ola uzaklıklar; ( vi v ) s i (4) ( vi v ) s i (5) 1 bağıtılarıyla hesaplaır. v i : i. seçeeği. ölçütü içi ormalleştirilmiş değerii ağırlıkla çarpılarak elde edile değeri İdeal çözüme (c i+ ) bağıl yakılık; s s s i c i (6) i i ile hesaplaır (Malczewski, 1999a; mdss4, 2008).

7 18 Öztürk ve Kılıç Çalışmada TOPSIS yötemiyle karar aalizii gerçekleştirilmeside ArcGIS 9.2 de VB dilide geliştirile ÇÖKA arayüzü kullaılmıştır (Öztürk, 2009). TOPSIS yötemiyle elde edile aaliz souçlarıı sııfladırmak içi ArcGIS 9.2 yazılımıda eşit aralıklı sııfladırma (equal iterval classificatio) foksiyou kullaılmıştır. Şekil 4. TOPSIS yötemie göre Samsu-Atakum Kültür Merkezi içi e uygu yer seçimi TOPSIS yötemie göre, aralığıda elde edile souçlar, eşit aralıklı 5 adet sııf altıda ( , , , , ) grupladırılmıştır (Şekil 4). Aaliz katmaıa göre yüksek değerli alalar, seçile ölçütlere göre Kültür Merkezi yeri içi e uygu alaları, düşük değerli alalar ise uygu olmaya bölgeleri göstermektedir. Bua göre, değerleri arasıdaki alalar Kültür Merkezi içi birici öcelikli uygu yerler olarak tespit edilmiştir. Souç ve Öeriler Arazi kullaımıa ilişki kararları verilmesi üfus artışıyla birlikte yei ala ve kayaklara ola talebi de artmasıyla güümüzde daha da zorlaşmakta ve giderek kritik bir hal almaktadır. Azala kayaklarda dolayı plalama ve yer seçimide artık daha fazla dikkat edilmesi gerekmektedir. Doğru karar strateilerii geliştirilebilmesi içi, e başta problemi et olarak taımlaması ve etke faktörleri her birii değerledirmeye alıması gerekir. Acak karmaşık karar problemleri içi faktör sayısıı artması ve çok sayıda seçeek arasıda değerledirme yapmak zoruda kalıması karar problemii çözümüü oldukça güçleştirmektedir. Bu edele klasik yaklaşımlarla bir ya da birkaç faktöre bağlı olarak çözüm üretmek artık güümüzde doğru ve geçerli kabul edebileceğimiz bir yaklaşım değildir. Mekâsal karar problemleri yapısı gereği geellikle kompleks bir özellik göstermektedir. Bu edele yer seçimi ve plalama başta olmak üzere afet risk değerledirmesi, kayak yöetimi vb. gibi birçok koudaki karar verme sürecide CBS Tabalı ÇÖKA, hızlı ve etki çözüm yolları sağlayacaktır. Kayakça Jakowski, P. (1995). Itegratig geographical iformatio systems ad multiple criteria decisio makig methods. Iteratioal Joural of Geographical Iformatio Systems, 9(3), Jasse, R. (1992). Multiobective decisio support for evirometal maagemet. Dordrecht: Kluwer Academic. Keeey, R.L. ve Raiffa, H. (1976). Decisios with multiple obectives: Prefereces ad value tradeoffs. NewYork: Wiley. Malczewski, J. (1997). Propagatio of errors i multicriteria locatio aalysis: A case study. G. Fadel ve T. Gal (Ed.) (Lecture Notes i Ecoomics ad Mathematical Systems, vol. 448: Multiple Criteria Decisio Makig: Proceedigs of the 12th Iteratioal Coferece Hage (Germay) içide (s ). Hage: Spriger-Verlag. Malczewski, J. (1999a). GIS ad multicriteria decisio aalysis. New York: Wiley. Malczewski, J. (1999b). Spatial multicriteria decisio aalysis, part 1 i decisio makig ad aalysis: A geographic iformatio scieces approach. New York: Wiley. Marioi, O. (2004). Implemetatio of the aalytical hierarchy process with VBA i ArcGIS. Computers & Geoscieses, 30(6), Massam, B.H. (1980). Spatial search: Applicatios to plaig problems i the public sector. Oxford: Pergamo Press. Massam, B.H. (1988). Multi-criteria Decisio Makig (MCDM) techiques i plaig. Progress i Plaig, (30)1, mdss4, (2008). Decisio methods. 11 Kasım 2011 tarihide adreside erişildi.

8 Mekâsal Karar Problemleri İçi Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Aalizii Bütüleştirilmesi 19 Öztürk, D. (2009). CBS tabalı çok ölçütlü karar aalizi yötemleri ile sel ve taşkı duyarlılığıı belirlemesi: Güey Marmara Havzası öreği. Yayımlamamış Doktora Tezi. Yıldız Tekik Üiversitesi, İstabul. Proctor, W. ve Qureshi, E. (2005). Multi-criteria evaluatio revisited, Coferece Proceedigs: Ecological Ecoomics i Actio, Australia New Zealad Society for Ecological Ecoomics. Massey Uiversity, Palmersto North, New Zealad. 19 Temmuz 2012 tarihide adreside erişildi. Raabifard, A., Feeey, M-E.F. ve Williamso, I. (2003). Spatial data ifrastructures: Cocepts, ature ad SDI hierarchy. I. Williamso, A. Raabifard ve M-E.F. Feeey (Ed.). Developig spatial data ifrastructures: From cocept to reality içide (s ). New York: Taylor & Fracis Group. Rashed, T. ve Weeks, J. (2003). Assessig vulerability to earthquake hazards through spatial multicriteria aalysis of urba areas. Iteratioal Joural of Geographical Iformatio Sciece, 17(6), Simo, H.A. (1960). The ew sciece of maagemet decisio. New York: Pretice Hall. Thomas, F., Ulrich, S. ve Schlezig, C. (2001). Rakig methodologies for sustaiable developmet ad CDM proects checklists. Fial Proect Documet. 9 Temmuz 2012 tarihide adreside erişildi. Triataphyllou, E. (2000). Multi-criteria decisio makig methods: A comparative study. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers. Triataphyllou, E. ve Ma, S.H. (1989). A examiatio of the effectiveess of multi-dimesioal decisio-makig methods: A decisio-makig paradox. Decisio Support Systems, 5, Voogd, H. (1983). Multi-criteria evaluatio for urba ad regioal plaig. Lodo: Pio.

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects Uşak Üiversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2012) 5/2, 89-101 Yatırım Projeleride Kayak Dağıtımı Aalizi Bahma Alp RENÇBER * Özet Bu çalışmaı amacı, yatırım projeleride kayak dağıtımıı icelemesidir. Yatırım

Detaylı

MERMER BLOK KESİM YÖNTEMLERİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ. Evaluation of Marble Extraction Methods By Using Fuzzy Topsis Method

MERMER BLOK KESİM YÖNTEMLERİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ. Evaluation of Marble Extraction Methods By Using Fuzzy Topsis Method Madecilik, Cilt 46, Sayı 3, Sayfa 9-, Eylül 007 Vol.46, No.3, pp 9-, September 007 MERMER BLOK KESİM YÖNTEMLERİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ Evaluatio of Marble Extractio Methods By Usig

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ Marmara Üiversitesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2008, CİLT XXIV, SAYI 1 ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ Yrd.Doç.Dr. Üal H. ÖZDEN * ÖZET Aalitik hiyerarşi yötemi (AHY) karar almada, bir kişii veya

Detaylı

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi Cilt: 8, No: 4, 011 (75-80) Electroic Joural of Machie Techologies Vol: 8, No: 4, 011 (75-80) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ İkici bölümde verileri frekas tablolarıı hazırlaması ve grafikleri çizilmesideki esas amaç; gözlemleri doğal olarak ait oldukları populasyo dağılışıı belirlemek ve dağılışı geel özelliklerii

Detaylı

MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ

MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ MADENCİLİK, Cilt 42, Sayı 3, Sayfa 25-30, Eylül 2003 Vol. 42, No. 3, pp 25-30, September 2003 MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ Appraisal of Miig Ivestmet Projects

Detaylı

Obje Tabanlı Sınıflandırma Yöntemi ile Tokat İli Uydu Görüntüleri Üzerinde Yapısal Gelişimin İzlenmesi

Obje Tabanlı Sınıflandırma Yöntemi ile Tokat İli Uydu Görüntüleri Üzerinde Yapısal Gelişimin İzlenmesi Obje Tabalı Sııfladırma Yötemi ile Tokat İli Uydu Görütüleri Üzeride Yapısal Gelişimi İzlemesi İlker GÜNAY 1 Ahmet DELEN 2 Mahmut HEKİM 3 1 Gaziosmapaşa Üiversitesi, Mühedislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi,

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Joural of Research i Educatio ad Teachig OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Yard.Doç.Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi

Detaylı

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ Öğreme Etkili Hazırlık ve Taşıma Zamalı Paralel Makieli Çizelgeleme Problemi HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 2006 CİLT 2 SAYI 4 (67-72) ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL

Detaylı

WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI VII. Ulusal Temiz Eerji Sempozyumu, UTES 008 7-9 Aralı 008, İstabul WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Seyit Ahmet AKDAĞ, Öder GÜLER İstabul Tei Üiversitesi, Eerji

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE ANALİTİK BİR YAKLAŞIM

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE ANALİTİK BİR YAKLAŞIM V. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu, İstabul Ticaret Üiversitesi, 5-7 Kasım 005 TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE ANALİTİK BİR YAKLAŞIM Mustafa ÜNÜVAR Dokuz Eylül Üiversitesi Özet Firmaları karşı karşıya

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makie Mühedisliği Bölümü 1 STAJLAR: Makie Mühedisliği Bölümü öğrecileri, öğreim süreleri boyuca 3 ayrı staj yapmakla yükümlüdürler. Bularda ilki üiversite içide e fazla 10 iş güü süreli

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE KREDİ DERECELENDİRME ANALİZİ ÜZERİNE BİR MODEL ÖNERİSİ

ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE KREDİ DERECELENDİRME ANALİZİ ÜZERİNE BİR MODEL ÖNERİSİ ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE KREDİ DERECELENDİRME ANALİZİ ÜZERİNE BİR MODEL ÖNERİSİ Doç. Dr. Göktuğ Cek AKKAYA Dokuz Eylül Üiversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü cek.akkaya@deu.edu.tr

Detaylı

İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME

İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME V. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu, İstabul Ticaret Üversitesi, 25-27 Kasım 2005 İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME Tamer EREN

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:134-4141 Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi 28 (3) 41-48 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Düşük Sıcak Kayaklı Isı Pompaları Eerji Maliyet Aalizi Özet Murat KAYA Hitit

Detaylı

MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK DOĞRUSAL OLMAYAN SİSTEMLERİN ANALİZİ

MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK DOĞRUSAL OLMAYAN SİSTEMLERİN ANALİZİ Gazi Üiv. Müh. Mim. Fak. Der. Joural of the Faculty of Egieerig ad Architecture of Gazi Uiversity Cilt 27, No 4, 795-806, 2012 Vol 27, No 4, 795-806, 2012 MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK

Detaylı

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ Mustafa ÖZDEMİR İ. Cem PARMAKSIZOĞLU ÖZET Düya çapıda rekabeti ö plaa çıktığı bu gükü şartlarda, e gelişmiş ürüü, e kısa sürede, e ucuza üretmek veya ilk yatırım ve işletme

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 19, Sayı 2, 2013, Sayfalar 76-80 Pamukkale Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi Pamukkale Uiversity Joural of Egieerig Scieces TEK MAKİNELİ

Detaylı

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkaı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ ARAŞTIRMADA PLANLAMA VE ÇÖZÜMLEME (03-09 Ocak 014 Y.ÇELİK) Araştırma Süreci (The research

Detaylı

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS Niğde Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 6 Sayı -, (00), 7- GPS SONUÇLARININ DÖNÜŞÜMÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME Meti SOYCAN* Yıldız Tekik Üiversitesi, İşaat Fakültesi, Jeodezi Ve Fotogrametri Mühedisliği

Detaylı

Seyahat ve Turizm Araştırmaları Dergisi, Güz 2008

Seyahat ve Turizm Araştırmaları Dergisi, Güz 2008 Seyahat ve Turizm Araştırmaları Dergisi, Güz 2008 Aalitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yötemiyle Tedarikçi Seçimii Etkileye Faktörleri Öem Düzeylerii Belirlemesi: Otel İşletmeleride Bir Araştırma Lütfi ATAY*

Detaylı

Robot Navigasyonunda Potansiyel Alan Metodlarının Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulanması

Robot Navigasyonunda Potansiyel Alan Metodlarının Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulanması Robot Navigasyouda Potasiyel Ala Metodlarıı Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulaması Eyüp Çıar 1 Osma Parlaktua Ahmet Yazıcı 3 1, Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü, Eskişehir Osmagazi Üiversesi,

Detaylı

NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ WIND ENERGY POTENTIAL OF NIGDE PROVINCE

NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ WIND ENERGY POTENTIAL OF NIGDE PROVINCE Niğde Üiersitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 1, Sayı, (1), 37-47 NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Uğur YILDIRIM 1,* Yauz GAZİBEY, Afşi GÜNGÖR 1 1 Makie Mühedisliği Bölümü, Mühedislik Fakültesi,

Detaylı

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6.

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6. Problemler 3 i Çözümleri Problemler 3 i Çözümleri Aşağıdaki özellikleri kaıtlamaızı ve buu yaıda daha fazla soyut kaıt vermeizi isteyeceğiz. h.h. eşitliğii ölçümü sıfır ola bir kümei tümleyei üzeride eşit

Detaylı

KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ

KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ M. Turha ÇOBAN Ege Üiversitesi, Mühedislik Fakultesi, Makie Mühedisliği Bölümü, Borova, İZMİR Turha.coba@ege.edu.tr Özet: Kimyasal degei

Detaylı

METAL MATRİSLİ DAİRESEL DELİKLİ KOMPOZİT LEVHALARDA ARTIK GERİLMELERİN ANALİZİ

METAL MATRİSLİ DAİRESEL DELİKLİ KOMPOZİT LEVHALARDA ARTIK GERİLMELERİN ANALİZİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K Bİ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 1999 : 5 : -3 : 141-146

Detaylı

Sigma 31, 128-140, 2013

Sigma 31, 128-140, 2013 Joural of Egieerig ad Natural Scieces Mühedislik ve Fe Bilimleri Dergisi Research Article / Araştırma Makalesi FUZZY CRITICAL PATH ANALYSIS Sigma 31, 128-140, 2013 Ömer ATLI 1, Cegiz KAHRAMAN 2 1 Hava

Detaylı

KURUMSAL KAYNAK PLANLAMASI SİSTEMLERİNİN BULANIK AHP VE BULANIK MOORA YÖNTEMLERİYLE SEÇİMİ: ÜRETİM SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

KURUMSAL KAYNAK PLANLAMASI SİSTEMLERİNİN BULANIK AHP VE BULANIK MOORA YÖNTEMLERİYLE SEÇİMİ: ÜRETİM SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA Celal Bayar Üiversitesi CBÜ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ Yıl : 2013 Cilt :11 Sayı :2 KURUMSAL KAYNAK PLANLAMASI SİSTEMLERİNİN BULANIK AHP VE BULANIK MOORA YÖNTEMLERİYLE SEÇİMİ: ÜRETİM SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Detaylı

Karar Destek Sistemleri. Bölüm 1: Karar Destek Sistemleri-Genel Kavramlar. Karar Verme 20.10.2014

Karar Destek Sistemleri. Bölüm 1: Karar Destek Sistemleri-Genel Kavramlar. Karar Verme 20.10.2014 Karar Destek Sistemleri Bölüm 1: Karar Destek Sistemleri-Genel Kavramlar Bölüm 2: CBS Tabanlı Çok Ölçütlü Karar Analizi Bölüm 3: Karmaşık Problemler için Analitik Hiyerarşi Yönteminin Kullanılması Yrd.

Detaylı

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 17 Şubat 01 CUMA Resmî Gazete Sayı : 807 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve İletişim Kurumuda: İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI

KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI İstabul Ticaret Üiversitesi Fe Bilimleri Dergisi Yıl: 5 Sayı:10 Güz 2006/2 s 65-80 KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI İrfa ERTUĞRUL *,

Detaylı

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK KAPAK KONUSU Kırsal Kalkıma içi IPARD Programı da Sektöre BÜYÜK DESTEK Kırsal Kalkıma (IPARD) Programı Kırmızı Et Üretimi ve Et Ürülerii İşlemesi ve Pazarlaması alalarıda gerçekleştirilecek yatırımları

Detaylı

Öğrenme Etkili Tam Zamanında Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama

Öğrenme Etkili Tam Zamanında Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama It.J.Eg.Research & Developmet,Vol.,No.2,Jue 2009 Öğreme Etkili Tam Zamaıda Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama 29 Mesut emil ĐŞLER a, Bilal TOKLU b, Veli ÇELĐK c, Süleyma ERSÖZ d a-devlet Malzeme

Detaylı

Depolamanın imalatçı tarafından yapıldığı doğrudan sevkiyat. Depolama imalatçı, sevkiyat sırasında birleştirme

Depolamanın imalatçı tarafından yapıldığı doğrudan sevkiyat. Depolama imalatçı, sevkiyat sırasında birleştirme Dağıtım Ağı Tasarımı Seçimi Uygu ağ seçimide ürü karakteristiklerii yaısıra dağıtım ağıı güçllü ve zayıf yöleri de göz öüüe alımalıdır. Geçe hafta ele aldığımız tasarımları hem güçlü hem de zayıf yöleride

Detaylı

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Kümeler ve Foksiyolar A ı bir elemaıa B i yalız bir elemaıı eşleye bağıtıya bir foksiyo deir. f : A B, Domf = U A ve ragef B dir. Taım 1.1.1. f : A B foksiyou içi V A olsu.

Detaylı

Termik Üretim Birimlerinden Oluşan Çevresel-Ekonomik Güç Dağıtım Probleminin Genetik Algoritma Yöntemiyle Çözümü

Termik Üretim Birimlerinden Oluşan Çevresel-Ekonomik Güç Dağıtım Probleminin Genetik Algoritma Yöntemiyle Çözümü ermik Üretim Birimleride Oluşa Çevresel-Ekoomik üç Dağıtım Problemii eetik Algoritma Yötemiyle Çözümü Celal YAŞAR, Serdar ÖZYÖN, Hasa EMURAŞ 3, Mühedislik Fakültesi, Elektrik-Elektroik Müh. Bölümü, Dumlupıar

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, Göztepe, tmalkoc@marmara.edu.tr Fuda

Detaylı

DAYANIKLI SAYISAL RESİM DAMGALAMA

DAYANIKLI SAYISAL RESİM DAMGALAMA DAYAIKLI SAYISAL DAMGALAMA Chasa CHOUSE Sogül ALBAYRAK, Bilgisayar Mühedisliği Bölümü Elektrik-Elektroik Fakültesi Yıldız Tekik Üiversitesi, 80750, Beşiktaş, İstabul e-posta: chasac@yahoo.com e-posta:

Detaylı

FİBER BRAGG IZGARA TABANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ

FİBER BRAGG IZGARA TABANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ FİER RAGG IZGARA TAANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ Lale KARAMAN 1 N. Özlem ÜNVERDİ Elektroik ve Haberleşme Mühedisliği ölümü Elektrik-Elektroik Fakültesi Yıldız Tekik Üiversitesi, 34349, eşiktaş, İstabul 1

Detaylı

Diferansiyel Gelişim Algoritmasının Termik Birimlerden Oluşan Çevresel Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması

Diferansiyel Gelişim Algoritmasının Termik Birimlerden Oluşan Çevresel Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması Diferasiyel Gelişim Algoritmasıı Termik Birimlerde Oluşa Çevresel Ekoomik Güç Dağıtım Problemlerie Uygulaması Differetial evolutio algorithm applied to evirometal ecoomic power dispatch problems cosistig

Detaylı

NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yönetim

NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yönetim NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yöetim Firma taıtımı NETCAD ; Ulusal CAD & GIS Çözümleri A.Ş. tarafıda 1989 yılıda geliştirilmeye başlamış, 20 yılı aşkı süredir kamu ve özel sektör ihtiyaçlarıı karşılaya,

Detaylı

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI The Turkish Olie Joural of Educatioal Techology TOJET July 2005 ISSN: 106521 volume Issue Article 16 BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI Yard. Doç. Dr. Bahadti RÜZGAR Marmara

Detaylı

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI Projesii Kousu: Bir çekirgei metre, metre veya 3 metre zıplayarak uzuluğu verile bir yolu kaç farklı şekilde gidebileceği ya da bir kişii veya (veya 3) basamak atlayarak basamak sayısı verile bir merdivei

Detaylı

Türk kamu ihale kanununda fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alındığı ihale için tedarikçinin çoklu teklif hazırlama stratejisi

Türk kamu ihale kanununda fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alındığı ihale için tedarikçinin çoklu teklif hazırlama stratejisi İstabul Üiversitesi İşletme Fakültesi Dergisi Istabul Uiversity Joural of the School of Busiess Cilt/Vol:43, Sayı/No:1, 2014, 55-69 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2014 Türk kamu ihale kauuda fiyat

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 3 s. 1-21 Ekim 2005

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 3 s. 1-21 Ekim 2005 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 3 s. -2 Ekim 2005 FRAKTAL GÖRÜNTÜ SIKIŞTIRMADA HASH FONKSİYONLARINA DAYANAN YENİ BİR SINIFLANDIRMA YÖNTEMİ (A NEW CLASSIFICATION METHOD

Detaylı

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun Research Turkish Joural of Family Medicie & Primary Care www.tjfmpc.com The Determiatio of Food Preparatio ad Cosumptio of the Workig ad No-Workig Wome i Samsu Samsu İlide, ve Kadıları, Evde Besi Hazırlama

Detaylı

AÇIK ĐŞLETME BASAMAKLARI TENÖR KONTROLÜNDE JEOĐSTATĐSTĐKSEL TAHMĐN MODELĐ SEÇĐMĐ

AÇIK ĐŞLETME BASAMAKLARI TENÖR KONTROLÜNDE JEOĐSTATĐSTĐKSEL TAHMĐN MODELĐ SEÇĐMĐ Eskişehir Osmagazi Üiversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XXI, S., 2008 Eg&Arch.Fac. Eskişehir Osmagazi Uiversity, Vol..XXI, No:, 2008 Makalei Geliş Tarihi : 2.02.2007 Makalei Kabul Tarihi : 23.03.2007 AÇIK

Detaylı

SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME. Tamer EREN a,*, Ertan GÜNER b ÖZET

SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME. Tamer EREN a,*, Ertan GÜNER b ÖZET Erciyes Üiversitesi Fe Bilimleri Estitüsü Dergisi 23 (1-2) 95-105 (2007) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI

Detaylı

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühedisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Tekik Kurultayı 18 22 Nisa 2011, Akara ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

Detaylı

HALL ETKİLİ AKIM TRANSFORMATÖRÜNÜN SPEKTRAL VE İSTATİSTİKSEL ANALİZİ

HALL ETKİLİ AKIM TRANSFORMATÖRÜNÜN SPEKTRAL VE İSTATİSTİKSEL ANALİZİ ISSN:306-3 e-joural of New World Scieces Academy 2008, Volume: 3, Number: 2 Article Number: A0075 NATURAL AND APPLIED SCIENCES ELECTRIC AND ELECTRONIC ENGINEERING BİR Received: September 2007 Accepted:

Detaylı

M Ü H E N D İ S L E R İ Ç İ N S AY I S A L YÖ N T E M L E R

M Ü H E N D İ S L E R İ Ç İ N S AY I S A L YÖ N T E M L E R İ H S A N T İ M U Ç İ N D O L A P C İ, Y İ Ğ İ T A K S O Y M Ü H E N D İ S L E R İ Ç İ N S AY I S A L YÖ N T E M L E R P U B L I S H E R O F T H I S B O O K Copyright 13 İHSAN TİMUÇİN DOLAPCİ, YİĞİT AKSOY

Detaylı

Ki- kare Bağımsızlık Testi

Ki- kare Bağımsızlık Testi PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL TEKNİKLER Prof. Dr. Ali ŞEN Ki- kare Bağımsızlık Testi Daha öceki bölümlerde ölçümler arasıdaki ilişkileri asıl iceleeceğii gördük. Acak sıklıkla ilgileile veriler ölçüm

Detaylı

ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ

ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 4, Sayı, 3 97 ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ Yalçı KARAGÖZ Cumhuriyet Üiversitesi

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com ISSN:34-44 Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi 7 () 35-4 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Polivili Klorür (Pvc) Malzemeleri Sıcaklığa Bağlı Titreşim Özelliklerii Đcelemesi

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS Joural of Egieerig ad Natural Scieces Mühedislik ve Fe Bilimleri Dergisi Sigma 2005/2 ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS Ahmet DAĞDAŞ* Yıldız Tekik Üiversitesi, Makia Fakültesi, Makia Mühedisliği Bölümü,

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 4, 2009 43 ÜRETİM PLANLAMA VE İŞ YÜKLEME METOTLARI

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 4, 2009 43 ÜRETİM PLANLAMA VE İŞ YÜKLEME METOTLARI Atatürk Üiversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 4, 2009 43 ÜRETİM PLANLAMA VE İŞ YÜKLEME METOTLARI Osma DEMİRDÖĞEN (*) Dilşad GÜZEL (**) Özet: Üretim plalama süreci, üretim öcesideki

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN OKUL KANTİNLERİNDE SATIN ALMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN OKUL KANTİNLERİNDE SATIN ALMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Süleyma Demirel Üiversitesi Sosyal Bilimler Estitüsü Dergisi Joural of Süleyma Demirel Uiversity Istitute of Social Scieces Yıl: 2011/1, Sayı:13 Year: 2011/1, Number:13 İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN OKUL KANTİNLERİNDE

Detaylı

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ AKIŞKA BORUSU ve ATİLATÖR DEEYİ. DEEYİ AMACI a) Lüle ile debi ölçmek, b) Dairesel kesitli bir borudaki türbülaslı akış şartlarıda hız profili ve eerji kayıplarıı deeysel olarak belirlemek ve literatürde

Detaylı

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ Sıra No Parametre 1 Kişisel Soluabilir Tozları Kosatrasyou 2 İşyeri Ortamı

Detaylı

Ersin Kaya Sandal Accepted: October 2011

Ersin Kaya Sandal Accepted: October 2011 a ISSN:1306-3111 e-joural of New World Scieces Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Article Number: 4A0045 NATURE SCIENCES Received: April 2011 Ersi Kaya Sadal Accepted: October 2011 Nadire Karademir Series

Detaylı

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04 İşaat projelerii içi fiasal ve ekoomik aaliz yötemleri İşaat projeleri içi temel maliyet kavramları Yaşam boyu maliyet: Projei kafamızda şekillemeye başladığı ada itibare başlayıp kullaım ömrüü tamamlayaa

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Üiersitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 19, Sayı 2, 2013, Sayfalar 104-111 Pamukkale Üiersitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi Pamukkale Uiersity Joural of Egieerig Scieces DİNAMİK İNSANSIZ

Detaylı

DENEYĐN AMACI: Bu deneyin amacı MOS elemanların temel özelliklerini, n ve p kanallı elemanların temel uygulamalarını öğretmektir.

DENEYĐN AMACI: Bu deneyin amacı MOS elemanların temel özelliklerini, n ve p kanallı elemanların temel uygulamalarını öğretmektir. DENEY NO: 7 MOSFET ÖLÇÜMÜ ve UYGULAMALARI DENEYĐN AMACI: Bu deeyi amacı MOS elemaları temel özelliklerii, ve p kaallı elemaları temel uygulamalarıı öğretmektir. DENEY MALZEMELERĐ Bu deeyde 4007 MOS paketi

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 55-71 Ocak 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 55-71 Ocak 2003 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: sh. 55-7 Ocak 2003 PROJELERİN SEÇİMİNDE METODOLOJİK BİR YAKLAŞIMIN DPT PROJELERİNE UYGULANMASI (AN APPLICATION OF METHODOLOGICAL APPROACH

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ 4. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ PARANIN ZAMAN DEĞERİ VE GETİRİ ÇEŞİTLERİ Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Paraı Zama Değeri Paraı Zama Değeri Yatırım

Detaylı

SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ

SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ T.C. SÜLEYMAN DEMĐREL ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ ĐŞLETME ANABĐLĐM DALI KURULUŞ YERİ SEÇİMİ ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE BİR KÖPÜK SABUN ÜRETİM TESİSİNİN KURULUŞ YERİNİN BELİRLENMESİ Pıar

Detaylı

TÜRKİYE DE KAYITDIŞI EKONOMİ VE BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE KAYITDIŞI EKONOMİ VE BÜYÜME İLİŞKİSİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 3, Sayı 5, 2007, ss. 7-87. TÜRKİYE DE KAYITDIŞI EKONOMİ VE BÜYÜME İLİŞKİSİ Doç.Dr. Gülsüm AKALIN Marmara Üiversitesi İİBF İktisat Bölümü gulsum@marmara.edu.tr Öğr.Gör.

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR GİRİŞ

TEMEL KAVRAMLAR GİRİŞ TEMEL KAVRAMLAR GİRİŞ İstatistik kelimesii kökei Almaca olup devlet alamıa gelmektedir. İstatistik kelimesi gülük hayatta farklı alamlarda kullaılmaktadır. Televizyoda bir futbol müsabakasıı izleye bir

Detaylı

MÜZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI MEZUNLARININ YETENEK SINAVI PUANLARI İLE MEZUNİYET NOTLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

MÜZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI MEZUNLARININ YETENEK SINAVI PUANLARI İLE MEZUNİYET NOTLARININ KARŞILAŞTIRILMASI MÜZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI MEZUNLARININ YETENEK SINAVI PUANLARI İLE MEZUNİYET NOTLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Yrd. Doç. Dr. Özgür Eroğlu Balıkesir Üiversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Saatlar Eğitimi

Detaylı

Ders ile İlgili Önemli Bilgiler

Ders ile İlgili Önemli Bilgiler YZM5604 Bilgi Güveliği Yöetimi 5 Ekim 2015-2. Hafta Dr. Orha Gökçöl Bahçeşehir Üiversitesi, Fe Bilimleri Estitüsü Bilgi Tekolojileri Yüksek Lisas Programı Ders ile İlgili Öemli Bilgiler Ders saatleri :

Detaylı

Diferansiyel Gelişim Algoritmasının Valf Nokta Etkili Konveks Olmayan Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması

Diferansiyel Gelişim Algoritmasının Valf Nokta Etkili Konveks Olmayan Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması 6 th Iteratioal Advaced Techologies Symposium (IATS ), 6-8 May 0, Elazığ, Turkey Diferasiyel Gelişim Algoritmasıı Valf Nokta Etkili Koveks Olmaya Ekoomik Güç Dağıtım Problemlerie Uygulaması S. Özyö, C.

Detaylı

Bulanık CPM Yöntemiyle Proje Çizelgeleme: İnşaat Sektöründe Bir Uygulama

Bulanık CPM Yöntemiyle Proje Çizelgeleme: İnşaat Sektöründe Bir Uygulama EGE KDEMİK BKIŞ / EGE CDEMIC REVIEW Cilt: 5 Sayı: 4 Ekim 05 ss. 449-466 Bulaık CPM Yötemiyle Proje Çizelgeleme: İşaat Sektörüde Bir Uygulama Project Schedulig by meas of Fuzzy CPM Method: Implemetatio

Detaylı

PEANO UZAYLARI VE HAHN-MAZURKIEWICZ TEOREMİ ÜZERİNE

PEANO UZAYLARI VE HAHN-MAZURKIEWICZ TEOREMİ ÜZERİNE SAÜ Fe Edebiyat Dergisi (-) Z.GÜNEY ve M.ÖZKOÇ PEANO UZAYLAR VE HAHN-MAZURKEWCZ TEOREMİ ÜZERİNE Zekeriya GÜNEY, Murad ÖZKOÇ Muğla Üiversitesi Eğitim Fakültesi Ortaöğretim Fe ve Matematik Alalar Eğitimi

Detaylı

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Filiz KARDİYEN (*) Özet: Portföy seçim problemi içi klasik bir yaklaşım ola karesel programlama yötemi,

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE ANADOLU ÜNİVERSİESİ BİLİM VE EKNOLOJİ DERGİSİ A Uygulamalı Bilimler ve Mühedislik ANADOLU UNIVERSIY JOURNAL OF SCIENCE AND ECHNOLOGY A Applied Scieces ad Egieerig Cilt/Vol.: 4-Sayı/No: : 67-74 (23) ARAŞIRMA

Detaylı

Kuzularda Büyümenin Çok Boyutlu Ölçekleme Yöntemi İle Değerlendirilmesi

Kuzularda Büyümenin Çok Boyutlu Ölçekleme Yöntemi İle Değerlendirilmesi 33 Uluag Uiv. J. Fac. Vet. Me. (003) --3: 33-37 Kuzulara Büyümei Çok Boyutlu Ölçekleme Yötemi İle Değerleirilmesi İsmet DOĞAN * Geliş Tarihi: 5.07.003 Kabul Tarihi: 09.09.003 Özet: Büyümeyi karakterize

Detaylı

Düzce Üniversitesi yunusbicen@duzce.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi faruk.aras@kocaeli.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi hasbi@kocaeli.edu.tr.

Düzce Üniversitesi yunusbicen@duzce.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi faruk.aras@kocaeli.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi hasbi@kocaeli.edu.tr. Akıllı Şebekelerde Çoklu-Etme Sistemleri ve Arıza Taılama: Güç Trasformatörü Uygulaması Multiaget Systems i Smart Grids ad Fault Diagostics: Power Trasformer Applicatio Yuus Biçe, Faruk Aras 2, Hasbi Đsmailoğlu

Detaylı

PLM. MSI Dergisi nin Kasım. Savunma ve Havacılık Sanayileri için Çağdaş Bir Yönetişim ve İnovasyon Ortamı: Bölüm VI

PLM. MSI Dergisi nin Kasım. Savunma ve Havacılık Sanayileri için Çağdaş Bir Yönetişim ve İnovasyon Ortamı: Bölüm VI Savuma ve Havacılık Saayileri içi Çağdaş Bir Yöetişim ve İovasyo Ortamı: Bölüm VI PLM 56 PLM (Product Lifecycle Maagemet / Ürü Yaşam Dögüsü Yöetimi) i felsefesi, vizyou ve faydalarıı alattığımız bu yazı

Detaylı

YAPISAL ELEMANLARIN TİTREŞİM FREKANSLARININ ANALİZİ İÇİN ÜÇ BOYUTLU TIMOSHENKO KİRİŞ ELEMANI

YAPISAL ELEMANLARIN TİTREŞİM FREKANSLARININ ANALİZİ İÇİN ÜÇ BOYUTLU TIMOSHENKO KİRİŞ ELEMANI 2. Türkiye Deprem Mühedisliği ve Sismoloji Koferası YAPISAL ELEMANLARIN TİTREŞİM FREKANSLARININ ANALİZİ İÇİN ÜÇ BOYUTLU TIMOSHENKO KİRİŞ ELEMANI ÖZET: O. Soydaş 1 ve A. Sarıtaş 2 1 Doktora Öğrecisi, İşaat

Detaylı

Ekim 2003 Cilt:11 No:2 ISSN 1300-8811 October 2003 Vol:11 No:2 İÇİNDEKİLER (CONTENTS)

Ekim 2003 Cilt:11 No:2 ISSN 1300-8811 October 2003 Vol:11 No:2 İÇİNDEKİLER (CONTENTS) Gazi Üiversitesi Kastamou Eğitim Dergisi Gazi Uiversity Kastamou Educatio Joural Ekim 2003 Cilt:11 No:2 ISSN 1300-8811 October 2003 Vol:11 No:2 İÇİNDEKİLER (CONTENTS) Eğitim Bilimleri Eğitimde Stratejik

Detaylı

JEOLOJİDE MATEMATİK VE İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER

JEOLOJİDE MATEMATİK VE İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER JEOLOJİDE MATEMATİK VE İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER Prof. Dr. Hüseyi Çelebi Ders Notları İstabul 014 Jeolojide matematik ve statistiksel yötemler 1 Ösöz Jeolojide matematik ve istatistiksel yötemler ders otları

Detaylı

Uçucu Organik Bileşiklerin YapıMalzemelerindeki Difüzyon ve AdsorpsiyonununDinamik Metotla İncelenmesi

Uçucu Organik Bileşiklerin YapıMalzemelerindeki Difüzyon ve AdsorpsiyonununDinamik Metotla İncelenmesi Uçucu Orgaik Bileşikleri YaıMalzemelerideki Difüzyo ve AdsorsiyouuDiamik Metotla İcelemesi *1 Mehmet Kaleder, 2 Şakir Yılmaz ve 2 Cevdet Akosma 1 Fırat Üiversitesi Mühedislik Fakültesi, Biyomühedislik

Detaylı

Harmoni Arama Algoritmasının Çevresel Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması

Harmoni Arama Algoritmasının Çevresel Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Uygulanması Çukurova Üiversitesi Mühedislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 26(2), ss. 65-76, Aralık 2011 Çukurova Uiversity Joural of the Faculty of Egieerig ad Architecture, 26(2), pp.65-76, December 2011 Özet Harmoi

Detaylı

SUALTI AKUSTİK DALGA YAYILIMINDA BALONCUKLARIN DİSPERSİF MODELLENMESİ. Burak DEĞİRMENCİ

SUALTI AKUSTİK DALGA YAYILIMINDA BALONCUKLARIN DİSPERSİF MODELLENMESİ. Burak DEĞİRMENCİ T.C. DENİZ HARP OKULU DENİZ BİLİMLERİ VE MÜHENDİSLİĞİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK VE ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI İLETİŞİM BİLİM DALI SUALTI AKUSTİK DALGA YAYILIMINDA BALONCUKLARIN DİSPERSİF MODELLENMESİ

Detaylı

Üç Boyutlu Bilgisayar Grafikleri

Üç Boyutlu Bilgisayar Grafikleri 1. Üç Boyutlu Nese Taımlama Yötemleri Bilgisayar grafikleride üç boyutlu eseleri taımlamak içi birçok yötem geliştirilmiştir. Hagi taımlama yötemi avatajlı olduğu üç boyutlu uygulamaı amaç ve gereksiimleri,

Detaylı

DO-178B Sertifikasyonuna Uygun Yazılım Geliştirme Software Development Compatible with DO-178B Certification

DO-178B Sertifikasyonuna Uygun Yazılım Geliştirme Software Development Compatible with DO-178B Certification YKGS2008: Yazılım Kalitesi ve Yazılım Geliştirme Araçları 2008 (9-10 ekim 2008, İstabul) DO-178B Sertifikasyoua Uygu Yazılım Geliştirme Software Developmet Compatible with DO-178B Certificatio Yusuf İbrahim

Detaylı

İnsan Kaynakları Web Sitelerinde Yer Alan Hemşire İş İlanlarının İncelenmesi *

İnsan Kaynakları Web Sitelerinde Yer Alan Hemşire İş İlanlarının İncelenmesi * Web siteleride hemşire iş ilaları ARAŞTIRMA İsa Kayakları Web Siteleride Yer Ala Hemşire İş İlalarıı İcelemesi * A Evaluatio of Job Advertisemets for Nurses o Websites of Huma Resources Feride Eşki Bacaksız1,

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ .4.26 5. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ Mekul Kıymet Yatırımlarıı Değerlemesi Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Temel Değerleme Modeli Mekul Kıymet Değerlemesi

Detaylı

PLC CİHAZI İLE SERADA SICAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PID DENETLEYİCİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ

PLC CİHAZI İLE SERADA SICAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PID DENETLEYİCİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ PL İHAZI İLE SERAA SIAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PI ENETLEYİİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ M.egiz TAPLAMAIOĞLU 1 Ali SAYGIN 2 Evre EĞİRMENİ 3 em TEZAN 4 1,3,4 Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü Mühedislik Mimarlık

Detaylı

LOKAL ALANLARDA JEOİT ONDÜLASYONLARININ BELİRLENMESİNDE KULLANILAN ENTERPOLASYON YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

LOKAL ALANLARDA JEOİT ONDÜLASYONLARININ BELİRLENMESİNDE KULLANILAN ENTERPOLASYON YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Selçuk Üiversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühedisliği Öğretimide 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Koya SUNULMUŞ BİLDİRİ LOKAL ALANLARDA JEOİT ONDÜLASYONLARININ BELİRLENMESİNDE KULLANILAN ENTERPOLASYON

Detaylı

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession Eczacılık Fakültesi Öğrecilerii Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Studets' Approach to Their Professio Işıl ŞİMŞEK* Yıldır ATAKURT** Bihter YAZICIOĞLU*** ÖZET Bu çalışmada, Eczacılık Fakültesi öğrecilerii

Detaylı

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI 1/9 Hazırlaya Oaylaya Yürürlük Tarihi Revizyo Tarihi Mehmet ÜVEY Mehmet ÜVEY 06.04.2011 05.06.2014 Gözde Geçire Gözde

Detaylı

TÜRKİYE İÇİN SERMAYE STOK VERİLERİ GÜNCELLENMESİ VE BÜYÜME ORANIYLA İLİŞKİSİ: 1972-2008 DÖNEMİ

TÜRKİYE İÇİN SERMAYE STOK VERİLERİ GÜNCELLENMESİ VE BÜYÜME ORANIYLA İLİŞKİSİ: 1972-2008 DÖNEMİ TÜRKİYE İÇİN SERMAYE STOK VERİLERİ GÜNCELLENMESİ VE BÜYÜME ORANIYLA İLİŞKİSİ: 1972-2008 DÖNEMİ Updatig Capital Stock Data for Turkey ad Its Relatioship with Growth Rate: The Period of 1972-2008 Dr. Ahmet

Detaylı

A Signal Timing Model for Ankara: Case Study at Beşevler Intersection

A Signal Timing Model for Ankara: Case Study at Beşevler Intersection Süleyma Demirel Üiversitesi, Fe Bilimleri Estitüsü Dergisi, -(008),49-57 kara İçi Bir Siyal Zamalaması odeli: Beşevler Öreği Ebru rıka ÖZTÜRK *, ustafa Kürşat ÇUBUK, Seda HTİPOĞLU Gazi Üiversitesi Trafik

Detaylı

Sigma 32, 222-239, 2014 Research Article / Araştırma Makalesi A MCDM APPROACH WITH FUZZY DEMATEL AND FUZZY TOPSIS FOR 3PL PROVIDER SELECTION

Sigma 32, 222-239, 2014 Research Article / Araştırma Makalesi A MCDM APPROACH WITH FUZZY DEMATEL AND FUZZY TOPSIS FOR 3PL PROVIDER SELECTION Joural of Egieerig ad Natural Scieces Mühedislik ve Fe Bilimleri Dergisi Sigma 32, 222-239, 2014 Research Article / Araştırma Makalesi A MCDM APPROACH WITH FUZZY DEMATEL AND FUZZY TOPSIS FOR 3PL PROVIDER

Detaylı

YENĐ BĐR ADAPTĐF FĐLTRELEME YÖNTEMĐ: HĐBRĐD GS-NLMS ALGORĐTMASI

YENĐ BĐR ADAPTĐF FĐLTRELEME YÖNTEMĐ: HĐBRĐD GS-NLMS ALGORĐTMASI Uludağ Üiversitesi ühedislik-imarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 3, Sayı, 008 YENĐ BĐR ADAPĐF FĐLRELEE YÖNEĐ: HĐBRĐD GS-NLS ALGORĐASI Sedat ĐRYAKĐ * eti HAUN ** Osma Hilmi KOÇAL ** Özet: Bu makalede, adaptif

Detaylı

ÇOK SERBESTLĐK DERECELĐ SĐSTEMLERĐN ZAMAN TANIM ARALIĞINDA DĐNAMĐK ANALĐZĐ

ÇOK SERBESTLĐK DERECELĐ SĐSTEMLERĐN ZAMAN TANIM ARALIĞINDA DĐNAMĐK ANALĐZĐ DOKUZ EYLÜL ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ ÇOK SERBESTLĐK DERECELĐ SĐSTEMLERĐN ZAMAN TANIM ARALIĞINDA DĐNAMĐK ANALĐZĐ Kerem GÜRBÜZ Hazira, 011 ĐZMĐR ÇOK SERBESTLĐK DERECELĐ SĐSTEMLERĐN ZAMAN TANIM

Detaylı

Bir Ağ Yönetim Sistemi: GuardiLAN

Bir Ağ Yönetim Sistemi: GuardiLAN Bir Ağ Yöetim Sistemi: GuardiLAN Erha Altıtaş, Our Özardıç, Salih Talay, Tolga Ayav Bilgisayar Mühedisliği Bölümü İzmir Yüksek Tekoloji Estitüsü, İzmir {altitas, ozardic, stalay, tayav}@arf.iyte.edu.tr

Detaylı