ISBN (basılı nüsha) (elektronik nüsha)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ISBN 975 19 3924-0. (basılı nüsha) 975 19. -. (elektronik nüsha)"

Transkript

1

2

3 ISBN (basılı nüsha) (elektronik nüsha) Bu Çalışma Devlet Planlama Teşkilatının görüşlerini yansıtmaz. Sorumluluğu yazarına aittir. Yayın ve referans olarak kullanılması Devlet Planlama Teşkilatının iznini gerektirmez; İnternet adresi belirtilerek yayın ve referans olarak kullanılabilir. Bu e-kitap, adresindedir. Bu yayın 400 adet basılmıştır. Elektronik olarak, 1 adet pdf dosyası üretilmiştir.

4 ÖNSÖZ Türkiye nin Avrupa Birliğine (AB) üyeliği sürecinde kritik bir aşama olan katılım müzakereleri süreci başlamış bulunmaktadır. Katılım müzakereleri esas olarak aday ülkenin ve AB nin üyeliğin getirdiği yeni koşullara hazır hale gelmesini kolaylaştırmayı hedeflemektedir. Bu bakımdan müzakere süreci genelde aday ülkelerin üyelik hazırlıklarını hızlandırdıkları bir zaman dilimi olmaktadır. Ülkemizin bahse konu süreçte öncelikle ele alacağı konuların arasında gıda güvenliği de yer almaktadır. Zira, bu alanda gerçekleştirilecek olan ilerlemeler, bir yandan tüketicilerimizin arzu ettikleri düzeyde sağlıklı, hijyenik, kaliteli ve güvenli gıdalara ulaşmalarına ve bir yandan da üreticilerimizin pazarlama imkanlarının artmasına yardımcı olacaktır. Gıda güvenliği ve denetimi alanında AB ye uyum amacıyla hayata geçirilecek olan yeni mevzuat düzenlemeleri ve kurumsal reformların, ülkemizin gümrük birliğinin gereklerini yerine getirmesinin ötesinde mevcut katılım müzakerelerinin de önünü açacağı düşünülmektedir. Ülkemizin Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı gibi uluslar arası kuruluşlarla olan ilişkileri de bu alanlarda ileri adımlar atılmasını gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede, AB gıda güvenliği politikasının hukuki ve kurumsal yapısının incelenmesi, bu yapının üye ülkelerdeki yansımalarının tespit edilmesi ve ülkemizde mevcut hukuki ve kurumsal yapılarla karşılaştırmasının yapılmasına ihtiyaç olduğu düşünülmüştür. Bu çalışma, bahse konu ihtiyaca karşılık verme amacıyla hazırlanmış olup, yapılan incelemeler ve karşılaştırmalar sonucunda önümüzdeki döneme ilişkin politika önerileri sunulmaya çalışılmıştır. Başta eşim Tuba Kübra GÜDER olmak üzere, çalışmanın gerçekleşmesi sırasında maddi-manevi desteklerini esirgemeyen ailem, dostlarım ve çalışma arkadaşlarıma teşekkür ederim. Ayrıca, bilgi ve birikimlerini benimle paylaşmaktan hiçbir zaman kaçınmayan değerli danışmanım Doç. Dr. Cemil ERTUĞRUL a, daire başkanım Sahir ÖZDEMİR e ve çalışmanın redaksiyonuna katkılarından dolayı Yrd. Doç. Dr. Tuncay GÜLOĞLU na şükranlarımı sunarım. Gökhan GÜDER Ankara, Ağustos 2006 i

5 ÖZET Planlama Uzmanlığı Tezi AVRUPA BİRLİĞİ GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI VE ÜYELİK SÜRECİNDE TÜRKİYE YE YANSIMALARI Gökhan GÜDER Bu çalışmada Avrupa Birliği gıda güvenliği politikasının ana unsurları ile hukuki ve kurumsal çerçevesi belirlenerek üyelik sürecinde Türkiye ye olası etkilerinin tespiti amaçlanmaktadır. Ülkemizdeki gıda güvenliği politikası ve uygulamalarının tartışılıp reforma tabi tutulduğu şu günlerde, ülkemizin muhtemel üyelik perspektifi de dikkate alınarak AB deki uygulamaların bilinmesinin önem kazandığı görülmektedir. Nitekim, 5 Haziran 2004 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ile bu Kanun çerçevesinde yürürlüğe konulmasına başlanan yönetmelikler, AB nin gıda güvenliği ve denetimine ilişkin temel ilke ve esasları ile hukuki ve kurumsal yapılanmasını dikkate almaktadır. AB mali katkısıyla bu alanda gerçekleştirilmeye başlanan projeler de AB deki gıda güvenliği yaklaşımının üstlenilmesi yönündeki iradeyi ortaya koymaktadır. Bu çalışmada öncelikle AB gıda güvenliği politikasının hukuki çerçevesi çizilmiş, hukuki düzenlemelerin öngördüğü kurumsal yapı irdelenmiş, bu yapıların üye devletlerdeki yansımaları incelenmiş ve AB gıda güvenliği politikasında öne çıkan bazı unsurlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada ikinci olarak Türkiye deki mevcut hukuki ve kurumsal yapı ortaya konulmuş ve gerçekleştirilmekte olan reform çalışmaları gözden geçirilmiştir. Son bölümde ise gıda güvenliği alanında AB ye üyelik kapsamında gerçekleştirilmekte olan çalışmalara yer verilerek önümüzdeki döneme ilişkin politika ve uygulama önerilerinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler Avrupa Birliği, gıda güvenliği, gıda mevzuatı, gıda denetimi, risk analizi, erken uyarı sistemi, Türk Gıda Kodeksi, HACCP ii

6 ABSTRACT Planning Expertise Thesis THE EUROPEAN UNION FOOD SAFETY POLICY AND ITS IMPLICATIONS FOR TURKEY IN THE PROCESS OF MEMBERSHIP Gökhan GÜDER This study aims to determine the implications of the European Union s (EU) food safety policy for Turkey in the process of membership. The main desire for this research was to upgrade the knowledge on EU s food safety approach which would serve as a model in the current restructuring process of Turkey s food control policy. Indeed, The new Food Law No: 5179 and the secondary legislations prepared in accordance with it have significantly benefited from the implementations in the EU. The projects cofinanced by the EU show also the government s will toward the adoption of the EU perspectives in this particular field. At the first part of this study, the legal and institutional frame of the EU food safety policy is examined. The main structure of food safety in the member states and the fundamental elements of the EU s approach in the field are also explored. Second part is devoted to the Turkey s perspective on food safety and control. The current legal and instritutional structure and efforts toward reforming it are scrutrinized in detail. At the last chapter of the study, the implications of the EU food safety policy for Turkey within in the frame of membership is studied. With this regard some policy and implementation proposals are provided. Key Words European Union, food safety, food legislation, food control, risk analysis, rapid alert system, Turkish Food Codex, HACCP iii

7 İÇİNDEKİLER Sayfa No ÖNSÖZ...i ÖZET...ii ABSTRACT...iii İÇİNDEKİLER...iv TABLOLAR...vii ŞEKİLLER...vii KISALTMALAR...viii GİRİŞ AVRUPA BİRLİĞİ GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI Giriş Gıda Güvenliğinin Hukuki Çerçevesi Genel çerçeve Gıda hukukunun genel ilkelerine ilişkin Yeşil Kitap Gıda güvenliğine ilişkin Beyaz Kitap Gıda hukukunun temel ilkelerini belirleyen 178/2002 sayılı tüzük Gıda güvenliğine ilişkin diğer düzenlemeler Gıdaların resmi kontrolü Gıda hijyeni Gıdaların sunumu, tanıtımı ve etiketlenmesi Özel amaçlı gıdalar Gıda standartları Gıda katkı maddeleri Aromalar Bulaşanlar Gıdalara temas edebilen madde ve materyaller Pestisitler İmalat ve işleme süreçleri Genetik olarak modifiye edilmiş gıdalar Yeni gıdalar Sular Avrupa Birliğinde Gıda Güvenliğine İlişkin Kurumsal Yapı ve Denetim Mekanizması iv

8 Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi Gıda ve Hayvan Sağlığı Ofisi ve yürüttüğü denetimler Üye devletlerdeki yetkili birimler ve uygulamaları Fransa da gıda güvenliği sistemi Almanya da gıda güvenliği sistemi Birleşik Krallıkta gıda güvenliği sistemi Avrupa Birliği Gıda Güvenliği Politikasında Öne Çıkan Bazı Unsurlar Risk analizi GMP, HACCP, ISO ve diğer kontrol sistemleri Erken uyarı sistemi İhtiyati tedbir ilkesi İzlenebilirlik Avrupa Birliğine Aday Ülkelerde Gıda Güvenliği Alanında Gerçekleştirilen Uyum Çalışmaları TÜRKİYE DE GIDA GÜVENLİĞİ Giriş Türkiye de Gıda Güvenliğine İlişkin Politikalar Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi ve Eylem Planı Gıda Güvenliği Eylem Planı Türkiye de Gıda Güvenliğine İlişkin Hukuki Çerçeve Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun Türk Gıda Kodeksi ve tebliğleri Türkiye de Gıda Güvenliğine İlişkin Kurumsal Yapı ve Denetim Mekanizması sayılı KHK kapsamındaki kurumsal yapı sayılı Gıda Kanunu sonrası kurumsal yapı Türkiye de Gıda Güvenliğinde Karşılaşılan Temel Sorunlar AVRUPA BİRLİĞİ GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASININ ÜYELİK SÜRECİNDE TÜRKİYE YE YANSIMALARI Giriş...81 v

9 3.2. 2/97 Sayılı Ortaklık Konseyi Kararı Sonucunda Ortaya Çıkan Gelişmeler Helsinki Zirvesi Sonrası Gelişmeler İlerleme Raporlarında gıda güvenliği KOBlar ve Ulusal Programlarda gıda güvenliği Gıda güvenliğine ilişkin AB destekli projeler Katılım müzakelerinde gıda güvenliği...88 SONUÇ...90 EK EK EK Yılı Türkiye Ulusal Programında Gıda Güvenliği KAYNAKLAR DİZİN vi

10 TABLOLAR Sayfa No Tablo 2.1. Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Gıda Güvenliği Eylem Planı...63 Tablo 2.2. Sağlık Gıda Kontrol Hizmetleri (2003)...72 Tablo 3.1. On Yeni AB Üyesi Ülke İçin Gıda Güvenliği Alanındaki Geçiş Düzenlemeleri...89 Tablo EK 1.1. Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve Bağlı Tebliğlerin Listesi Tablo EK /97 Sayılı OKK Kapsamında AB ye Uyumu Sağlanan Gıda Mevzuatı ŞEKİLLER Sayfa No Şekil 1.1. HACCP Uygulaması İçin Mantıksal Sıralama Şeması...46 Şekil 1.2. Erken Uyarı Sisteminde Bilgi Akışı...52 Şekil 2.1. Gıda Sektöründeki İşletmelerin Alt Sanayii Dallarına Göre Dağılımı (Yüzde) Şekil 2.2. Stratejide Öngörülen Gıda Güvenliği Sistemi...62 Şekil 2.3. Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Organizasyon Şeması...71 Şekil 2.4. Yurt İçi Gıda Denetim Uygulamaları Şeması...74 Şekil 2.5. Türkiye de İthalat ve Kontrol Belgesi Düzenlemeleri İşlemleri...75 vii

11 KISALTMALAR AB Avrupa Birliği AFSSA Fransa Gıda Güvenliği Ajansı AGGO Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi BSE Sığırların Süngerimsi Beyin Hastalığı DPT Devlet Planlama Teşkilatı DTM Dış Ticaret Müsteşarlığı DTÖ Dünya Ticaret Örgütü EC Avrupa Topluluğu EEC Avrupa Ekonomik Topluluğu FAO Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı GMO Genetik Olarak Modifiye Edilmiş Organizmalar GMP İyi İmalat Uygulamaları HACCP Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları ISO Uluslar arası Standartlar Örgütü KHK Kanun Hükmünde Kararname KOB Katılım Ortaklığı Belgesi OECD Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı OJ Official Journal of the European Union OKK Ortaklık Konseyi Kararı s. Sayfa SB Sağlık ss. sayfadan sayfaya TKB Tarım ve Köyişleri TMMOB Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği TÜBİTAK Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu vs. vesaire WHO Dünya Sağlık Örgütü viii

12 GİRİŞ 5 Haziran 2004 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun da (5179 sayılı Gıda Kanunu) gıda güvenliği gıdalarda olabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve her türlü zararların bertaraf edilmesi için alınan tedbirler bütünü olarak tanımlanmaktadır. Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarlığının koordinasyonunda, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının katılımı ile hazırlanan Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi belgesinde, güvenli gıda; amaçlandığı biçimde hazırlandığında ve fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özellikleri itibariyle tüketime uygun ve besin değerini kaybetmemiş gıda maddesi olarak tarif edilmektedir. Toplumun tüm kesimlerini ilgilendiren bir husus olarak gıda güvenliği, ülkemizde gerek akademik ve kamusal kesimlerde ve gerek tüketici ve sivil toplum örgütlerinde giderek daha fazla ilgi toplamaktadır. Artan ilgi aynı zamanda bu alanda tutarlı ve etkili bir politikanın oluşturulması ihtiyacını da beraberinde getirmektedir. Ülkemiz Aralık 1999 tarihinde Avrupa Birliği (AB) üyeliğine aday ülke ilan edilmiştir. Türkiye nin AB ye üyeliği, diğer pek çok konuda olduğu gibi gıda güvenliği alanında da AB mevzuatı ve uygulamaları doğrultusunda adımların atılmasını gerekli kılmaktadır. Bu durum gıda güvenliği alanında AB politika ve mevzuatı ile üye ülkelerin uygulamalarının kapsamlı bir biçimde incelenmesi ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Nitekim, 2001 ve 2003 yıllarında Bakanlar Kurulu Kararı olarak uygulamaya konulan AB Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği eşgüdümünde kamu kurum ve kuruluşlarınca yürütülen AB mevzuatına uyum çalışmaları ve Türkiye-AB Mali İşbirliği Programlaması kapsamında gerçekleştirilmeye başlanan projeler bu alandaki bilgi ve birikimin arttırılmasına yönelik kamusal iradeyi ortaya koymaktadır. Üyelik perspektifinin ötesinde, ülkemizin AB ile gümrük birliği kapsamındaki ilişkileri de bir dizi mevzuat uyumunun gerçekleştirilmesini gerekli kılmaktadır. 1

13 Avrupa Birliği gıda güvenliği politikasının temelini Gıda Hukukunun Temellerini Belirleyen 178/2002 sayılı Konsey ve Parlamento Tüzüğü oluşturmaktadır. AB Gıda Yasası olarak da adlandırılmakta olan Tüzük, gıda güvenliği ve denetimine ilişkin çerçeveyi çizmekte, gıda zinciri, risk analizi, erken uyarı sistemi ve izlenebilirlik gibi temel kavramları tanımlamakta, risk değerlendirmesi ve risk iletişiminden sorumlu Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesini tesis etmekte ve AB gıda güvenliği sisteminin genel ilkelerini sıralamaktadır. Bu ilkeler aşağıdaki gibidir: Gıda zinciri bir bütün olarak ele alınmalıdır. Risk analizi, gıda güvenliği politikasının temel bir bileşenidir. Sorumluluk gıda sektörünün üzerindedir. Ürünler gıda zincirinin tüm aşamalarında izlenebilmelidir. Vatandaşlar, kamu kuruluşlarından açık ve kesin bilgi alma hakkına sahiptirler. Ülkemizde ise gıda güvenliğinin temel çerçevesini 5179 sayılı Gıda Kanunu belirlemektedir. Kanun esas olarak gıda güvenliğine ilişkin gıda güvenliği, risk analizi, bildirimler sistemi ve izlenebilirlik gibi temel kavramlara açıklık getirmekte ve gıdalara ilişkin denetimin genel çerçevesini çizmektedir. 28 Haziran 1995 tarih ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname nin (560 sayılı KHK) tadil edilerek yasalaştırılmış şekli olan Kanun, uygulamaya ilişkin birçok hususu ise yönetmeliklere bırakmaktadır. 16 Kasım 1997 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ülkemizdeki gıda güvenliği sisteminin bir diğer önemli hukuki dayanağı niteliğindedir. Bu yönetmelik çerçevesinde, gıda işletmeleri tarafından uygulanması 560 sayılı KHK ve 5179 sayılı Gıda Kanununca öngörülen, gıda kalite kriterleri ve spesifikasyonları, gıda hijyeni, gıda katkı maddeleri, kontaminantlar, etiketleme, ambalajlama materyalleri ve depolama ile dağıtımla ilgili ürün tebliğleri yayınlanmaktadır. Yukarda ana hatları verilen Türk gıda mevzuatının takibi, Tarım ve Köyişleri, Sağlık (SB), belediyeler ve Dış 2

14 Ticaret Müsteşarlığı (DTM) tarafından gerçekleştirilmektedir. Halen gıda denetimine ilişkin kurumsal yapı bir değişim süreci içindedir. Yukarda belirtilen gelişmeler ışığında, bu çalışmada, AB gıda güvenliği politikasının ayrıntılı bir biçimde incelenmesi ve Türkiye deki mevcut politika, mevzuat ve uygulamaların tespiti ile AB ye üyelik sürecinde ülkemiz tarafından atılması gereken adımların belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, birinci bölümde AB gıda güvenliği sisteminin hukuki ve kurumsal çerçevesi çizilecek, bu sistemin üye ülkelerdeki izdüşümleri irdelenecek ve AB gıda güvenliği politikasının ana unsurları tespit edilecektir. İkinci bölümde ise ülkemizdeki mevcut yapı gözler önüne serilemeye çalışılacaktır. Bu çerçevede halen yaşanmakta olan reform sürecine de atıflarda bulunulacaktır. Üçüncü ve son bölümde ise AB ye üyelik süreci çerçevesinde gıda güvenliği alanında gerçekleştirilmekte olan çalışmalar özetlenerek önceki bölümlerin ışığında önümüzdeki döneme ilişkin politika ve uygulama önerileri geliştirilmeye çalışılacaktır. 1. AVRUPA BİRLİĞİ GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI Giriş Gıda güvenliği konusu Avrupa Birliğinde gittikçe önem kazanan bir konudur. Bunda son on yılda karşılaşılan gıda krizlerinin yarattığı bir duyarlılık etkili olmuştur yılında Sığırların Süngerimsi Beyin Hastalığı (BSE) veya yaygın adıyla deli dana hastalığı AB deki hayvansal ürün üretimine özellikle sığır etine büyük bir darbe vurmuştur. Bu dönemde sığır eti üretimi büyük ölçüde azalmıştır. Krizler tüketicilerin gıda ilgili kuruluşlara güvenini de sarsmıştır. Bu nedenle, AB nin kuruluş yıllarına kadar giden yasal düzenlemelerin etkinliği, çerçevesi, üye devletlerle AB kurumları arasındaki yetki dağılımı ile gıda denetimlerinin yeterliliği sorgulanmaya başlanmıştır. AB nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu (Komisyon) bu çerçevede bir yandan kendi bünyesindeki gıda denetimi birimlerinde değişikliklere giderken bir yandan da gıda ile ilgili AB içerisinde genel bir tartışma başlatmıştır. Gıda alanında yaşanan sorunları özetleyen, muhtemel tartışma alanlarını belirleyen ve öneriler getirerek konuyu kamuoyunda, üye devletlerde tartışmaya açan bir belge olan Avrupa Birliğinde Gıda Hukukunun Genel İlkelerine İlişkin Yeşil 3

15 Kitap yılında yayımlanmıştır. Gerçekleştirilen tartışmalar, ilerleyen bölümlerde ayrıntılı bir biçimde incelenecek olan, Beyaz Kitap ve 178/2002 sayılı Konsey Tüzüğü ile sonuçlanmıştır. Bahse konu Konsey Tüzüğü AB gıda güvenliği sisteminin yeni çerçevesini oluşturmuştur. Bu kapsamda, risk analizi AB gıda güvenliği sisteminin temeli kabul edilmiş, gıda güvenliği sisteminin hayvan yemleri de dahil olmak üzere gıda zincirinin tamamını kapsaması öngörülmüş, gıda sektörüne birinci derecede sorumluluk yüklenmiş ve erken uyarı sistemi gibi uygulamaya ilişkin bazı unsurlar iyileştirilmiştir. Bahse konu Tüzükle, AB de risk değerlendirmesinden sorumlu en yetkin ve en üst düzeyde örgüt olarak kurulan Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi de AB gıda güvenliği politika ve sisteminin en göze çarpan unsurlarından biri olarak görülmektedir. İlerleyen bölümlerde AB gıda güvenliği politikasının hukuki ve kurumsal tüm yönleri ayrıntılı bir biçimde irdelenmeye çalışılacaktır. AB de gıda güvenliğinin önem kazanmasının bir diğer nedeni, AB tarım politikalarının geçirmekte olduğu evrimdir. Başlangıcından günümüze tarım kesimine büyük korumalar getiren ve yaklaşık AB bütçesinin yarısını eriten tarım politikaları, yüksek maliyetleri ve düşük etkinlikleri nedeniyle eleştirilere tabi tutulmakta ve fiyatların piyasada oluşmasına daha çok imkan tanıyan, tüketicilerin beklentilerini daha çok önemseyen bir yapıya doğru evirilmekte ve destek araçlarını bu alanlara kaydırmaktadır. 2 Kırsal kalkınma, hayvan ve bitki sağlığı, organik tarım ile gıda kalitesi ve güvenliği bahse konu yeni politika odaklarındandır. Son olarak AB bütçesinden kırsal kalkınma adı altında aktarılacak kaynakların çerçevesini belirleyen 1257/99 sayılı Konsey Tüzüğüne gıda güvenliği tedbiri de eklenmiştir. Böylece gıda güvenliğini ve denetimini artırmaya çalışan üye devletler ve bu devletlerdeki gıda işletmeleri AB tarafından finansman desteği alabilecek konuma gelmişlerdir. 1 European Commission, 1997: COM(97) 176 final. 2 Ertuğrul, 2002:

16 1. 2. Gıda Güvenliğinin Hukuki Çerçevesi Genel çerçeve Avrupa Birliği hukuku birincil ve ikincil mevzuat olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Avrupa Topluluğunu kuran 1957 tarihli Roma Antlaşması ve Birliğin genişlemesi ve derinleşmesi nedeniyle bu Antlaşmaya zaman içerisinde yapılan tadilatlar (Mastricht ve Amsterdam Antlaşmaları) AB nin birincil mevzuatını oluşturmaktadır. Bu antlaşmalarda AB nin kapsamı, amaçları, uygulayacağı politikaların genel ilkeleri ve kurumsal yapısı gibi konulara yer verilmektedir. İkincil mevzuat ise AB nin karar organlarından Konsey, Komisyon ve Parlamento tarafından kabul edilen ve AB Antlaşmasında bahsi geçen politika alanlarının uygulanmasına ilişkin ayrıntılı hükümler getiren Tüzük, Direktif, Karar gibi düzenlemelerdir. 3 Gıdaya ilişkin AB mevzuatı esas olarak Avrupa Topluluklarını Kuran Roma Antlaşmasının dört maddesine dayanmaktadır: 1. Tarım başlığı altındaki 37. madde, gıda güvenliğinin tarımla ilgili yönleri bakımından konuya temel teşkil etmektedir. Bu madde Komisyondan Ortak Tarım Politikasının uygulaması ile ilgili tüzük ve direktif teklifleri sunmasını istemektedir madde, üst düzey çevre ve halk sağlığı sağlanması önceliği çerçevesinde, iç pazarın tamamlanmasına ilişkin hükümler içermektedir. 3. Başlık XIII halk sağlığı 152. madde, tüm AB politika ve eylemlerinde insan sağlığının üst düzeyde korunmasını temin etmeyi hedeflemektedir. 37. maddeye istisna olarak Konsey, 152. maddeyi, veteriner ve bitki sağlığı alanlarında kamu sağlığının korunması gibi bir doğrudan amaçla, temel kabul etmektedir. 4. Başlık XIV "tüketicinin korunması", özellikle 153. madde, tüketicilerin üst düzeyde korunmasını sağlamayı hedeflemektedir. Sağlığın ve güvenilirliğin korunması ile tüketicilerin ekonomik çıkarlarının muhafazası, bu politika alanında yer alan üç temel ilkedir. AB ayrıca, tüketicilerin, bilgi ve gerekli 3 Özdemir, 2001:1. 5

17 eğitimi alma hakları ile çıkarlarını korumak üzere örgütlenme haklarını geliştirmeleri için destek sağlayacaktır. Tüketicinin korunmasına yönelik yükümlülükler diğer AB politika ve faaliyetlerinde de dikkate alınacaktır. 4 Gıda güvenliği alanı, doğası gereği, AB müktesebatının (mevzuat ve uygulama tedbirleri) birden fazla bölümünde düzenlenmiştir. Gıda güvenliğine ilişkin hükümler ihtiva eden farklı müktesebat bölümleri; Malların Serbest Dolaşımı, Tüketici Hakları, Tarım ve Balıkçılıktır. Üye devletler arasında AB nin kuruluşundan günümüze gıdalar dahil tüm ürünlerin AB içerisinde herhangi bir engele maruz kalmadan serbestçe ticaretine ilişkin yasal düzenlemeleri içeren Malların Serbest Dolaşımı bölümündeki gıdaya ilişkin düzenlemeler, üye ülkeler arasında gıda ürünlerinin herhangi bir engelle karşılaşılmadan ticaretinin sağlanması ve üye ülkeler arasında gıda ürünlerinde uygulanan standart hijyen şartlarında yeknesaklık sağlanmasını temine yönelik hukuki tedbirler öngörür. Bugün sayısı yüzleri aşan direktiflerle karşılaşılan bu alanda, üye devletlerin gıda alanında yürütmekte oldukları denetimlerin standartlaştırılmasına çalışılmaktadır. Bu alandaki düzenlemelerin ilk ortaya çıkışı AB nin kuruluş yıllarına kadar gitmekte olup, 1987 tarihli Tek Senetle Tüketici politikasının da Antlaşmalara dahil edilmesiyle bazı değişimlere uğramıştır. Tarım bölümünde esas olarak 1968 yılından bu yana uygulanmakta olan ve daha çok ürün bazında desteklemeye dayanan Ortak Tarım Politikasına ilişkin hükümler yer almakta olup bu bölümdeki mevzuat hacminin toplam AB müktesebatının yarısına denk geldiği ifade edilmektedir. Bu bölümde gıda güvenliğini ilgilendiren mevzuat, daha çok bitki sağlığı ve hayvan sağlığı başlığı altında yer alan düzenlemeler olup Yeşil ve Beyaz Kitaplar sonrası hazırlanan mevzuat da burada kabul edilmektedir. Balıkçılık alanında ise gıda güvenliği ile ilgili olarak balıkçılık işletmelerinde asgari olarak sağlanması öngörülen hijyenik koşullara, oluşturulması gereken Tehlike 4 Food Safety. EUROPA- Gateway to the European Union. 27 Şubat European Union. 23 Kasım <http://www.europa.eu.int/scadplus/leg/en/lvb/f80000.htm> 6

18 Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP) gibi denetim mekanizmalarına ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır Gıda hukukunun genel ilkelerine ilişkin Yeşil Kitap Yeşil kitap, Komisyon tarafından hazırlanmış olup AB gıda hukukunun genel ilkeleri hakkındadır. Amacı, mevcut hukuki yapıyı çok geniş bir platformda tartışarak iyileştirmektir. Yeşil Kitabın dört temel hedefi bulunmaktadır: 1. Mevcut mevzuatın ne derece tüketicilerin, üreticilerin ve ticaretle uğraşanların beklentilerini karşıladığını tespit etmek, 2. Ulusal düzeyde ve AB düzeyinde yürütülen gıda denetimlerinin gıdaların sağlamlığı ve güvenilirliğini ne ölçüde sağladığı ve tüketicilerin çıkarlarını koruduğunu araştırmak, 3. Gıda mevzuatı hakkında kamuya açık bir tartışma başlatmak, 4. Tüm bunların sonucunda Komisyonun AB gıda hukukunu geliştirmek üzere uygun tedbirler belirlemesini temin etmektir. Kitapta Komisyon çeşitli politika seçeneklerini tartışmaya açmadan önce, gıda zincirinin tamamını kapsayan bir yasal yaklaşım benimseyerek AB gıda hukukunun temel hedeflerini ortaya koymaktadır. Bahse konu hedefler; Halk sağlığı ve güvenliği ile tüketicinin korunmasında üst düzey bir standart sağlamak, AB Ortak pazarında malların serbest dolaşımını sağlamak, Risk değerlendirmesi ve bilimsel kanıta ilişkin yasal bir temel oluşturmak, Avrupa sanayinin rekabet gücünü artırmak, ihracat beklentilerini güçlendirmek, Gıda güvenliğine ilişkin birincil sorumluluğu sektördeki üreticilere ve tedarikçilere bırakmak, 5 Topluluk Hukukunun ABC si. Türkçe Yayınlar/Broşürler. 23 Kasım Avrupa Komisyonu Türkiye Temsilciliği. 23 Kasım <http://www.deltur.cec.eu.int/abccommunity.rtf> 7

19 Mevzuatın tutarlı, mantıklı ve açık olmasını sağlamaktır. Etkin, açık, kapsamlı ve kullanıcı dostu bir mevzuatın hazırlanıp uygulamaya konulabilmesi için Komisyon, AB gıda mevzuatını basitleştirmeyi ve daha rasyonel hale getirmeyi hedeflemektedir. Bu çerçevede Yeşil Kitapta gündeme getirilen sorular aşağıdaki gibidir: Ayrıntılı her şeyi tarif eden bir mevzuat mı istemekteyiz yoksa daha genel bir yaklaşım mı benimsenmelidir? İyi imalat uygulamaları ve standartlar gibi işletmelerin bireysel olarak üstlendikleri düzenlemeler etkin midir ve gıda sektörü için uygun mudur? Mevzuat düzenlemelerinde yatay veya dikey yaklaşımlardan hangisi tercih edilmelidir? Ortak tarım politikası, iç pazarın düzgün işlemesi gereği, üst düzey tüketici korunması, mevzuat ve uygulamada basitleştirmeye gitme ve yerelsellik ilkesi gibi farklı unsurları tek bir gıda hukukunda nasıl bağdaştırabiliriz? Ulusal yasal girişimleri nasıl ele almalıyız? Karşılıklı kabul etme ilkesinin uygulanmasının zor olduğu durumlarda AB mevzuatını nasıl güçlendirebiliriz? Metinde Komisyon tarafından gıda güvenliği alanındaki mevzuat ve uygulama bakımından aşağıdaki tespitler yapılmıştır. Mevzuat oluşturulurken ilgili sosyoekonomik tarafların görüşlerinin alınması şeffaflığın sağlanması bakımından kaçınılmazdır Mevzuatın iç hukuka gecikmiş ve yanlış bir şekilde aktarılmasını önlemek amacıyla direktifler yerine tüzükleri kullanmak daha tercihe şayan görünmektedir. Basitleştirilmiş usuller yoluyla mevzuatın, bilimsel ve teknik anlamda yaşanan hızlı gelişmelere, en kısa sürede uyumu sağlanmalıdır. Kullanılan tanımlar tüm gıda mevzuatı için ortak olmalıdır. Ayrıca Komisyon gıda ürünleri, piyasaya sunulma gibi terimlerin tanımı için öneride bulunmaktadır. 8

20 AB hukukunun, gıda hijyenine ilişkin genel direktifler belirlerken, bunun bir alt dalı olan hayvan sağlığı ile ilgili olarak ayrıntılı mevzuat düzenlemesi, bu alandaki rasyonelleştirme çalışmalarını zorlaştırmaktadır. Müktesebatın tarım ve malların serbest dolaşımı bölümlerindeki yaklaşım farklılıkları dikkate alınmaksızın gıda kalitesi temin edilmelidir. Gıda maddelerindeki etiketlerde tüketiciler tarafından anlaşılması zor bilgilerin verilmesinden kaçınılmalıdır Gıda güvenliğine ilişkin Beyaz Kitap Yeşil Kitap çerçevesinde kamu kurumları, üye devletler ve kamu oyunda gerçekleştirilen tartışmalar 12 Ocak 2000 tarihinde Komisyon tarafından yayınlanan Gıda Güvenliğine İlişkin Beyaz Kitap ile bir sonuca ulaşmıştır. 7 Beyaz Kitabın amacı, gerçekleştirilen tartışmalar ışığında, mevcut AB gıda mevzuatını tamamlamak ve modernleştirmek için gerekli bir dizi kapsamlı faaliyet alanını belirlemek, gıda mevzuatını daha uyumlu, anlaşılabilir ve esnek hale getirmek, mevzuatın daha iyi uygulanmasını teşvik etmek, tüketicilere karşı şeffaflığı artırmak ve yüksek derecede bir gıda güvenliğini garanti etmek üzere önerilerde bulunmaktır. Komisyon tarafından gıda güvenliğine ilişkin benimsenen ilkeler, Beyaz Kitapta aşağıdaki gibi sıralanmıştır: Gıda zincirinin tümünü kapsayan ve entegre bir yaklaşımın takip edilmesi, Gıda zincirindeki tüm unsurların rollerinin açık bir şekilde tanımlanması (yem üreticileri, çiftçiler, gıda işletmeleri, üye devletler, Komisyon, tüketiciler) Yem ve gıdaların ve bunların içeriklerinin izlenebilir olması, Tutarlı, etkin ve dinamik bir gıda politikası, Risk değerlendirmesi, risk yönetimi ve risk iletişimini kapsayan bir risk analizi, 6 European Commission, 1998: COM(97) 176 final. 7 European Commission, 2000: COM(1999) 719 final. 9

21 Bağımsızlık, bilimsel yetkinlik ve şeffaflık bakımlarından en üst seviyede bilimsel tavsiye, Risk yönetiminde ihtiyati tedbir ilkesinin uygulanabilmesi 8 Komisyon, bu ilkeler çerçevesinde, AB de uygulanacak olan mevzuat, uygulama ve denetim vesaire (vs.) tüm unsurlarıyla birlikte bir gıda sisteminin oluşturulmasında, gıda zincirinin tümünü kapsayan ve çiftlikten çatala veya daha doğru bir tercümeyle tarladan sofraya olarak adlandırılabilecek olan bir yaklaşımın benimsenmesini teklif etmektedir. Bu anlayış içerisinde, Komisyona göre, yem üreticileri, çiftçiler ve gıda imalatçıları gıda güvenliğinde birinci sorumluluğa sahip olmalı, üye devletlerdeki yetkili otoriteler ulusal izleme ve kontrol sistemleri yoluyla bahse konu sorumluluğun yerine getirilmesini sağlamalı ve izlemelidir. Komisyon, yetkili otoritelerin değerlendirmesini yapacaktır. Bunu ulusal düzeyde gerçekleştireceği denetim ve kontrollerle yapacaktır. Tüketiciler de gıdaların mutfağa gelmesinden itibaren kendilerini sorumlu hissetmelidirler. Böylece tarladan sofraya gıda zincirinin tüm aşamalarında gıda güvenliği sağlanmış olacaktır. Risk analizi gıda güvenliği politikasının temelini oluşturmaktadır. Bu çerçevede risk analizi üç aşamaya ayrılmıştır: risk değerlendirmesi (bilimsel tavsiye, bilgi analizi), risk yönetimi (düzenleme ve kontrol) ve risk iletişimi. Beyaz Kitapta bu aşamalara ilişkin sorumluluklar paylaştırılmıştır. Komisyonun Beyaz Kitapta yer alan bir diğer temel önerisi de bahse konu yaklaşımla hareket eden ve gıda güvenliği alanında bilimsel ve teknik anlamda AB nin en üst düzey mercii olarak bir Avrupa Gıda Otoritesinin kurulmasıdır. 9 Belgede, müstakbel Avrupa Gıda Otoritesinin, gıda güvenliğinin tüm alanlarında bağımsız bilimsel tavsiye sağlamaktan, erken uyarı sistemlerinin işletilmesinden ve risk iletişiminden sorumlu olması önerilmiştir. Risk analizi sürecinde bilgi toplama, bunun analizini yapma ve iletişimini temin etme potansiyel gıda ve yem tehlikelerini 8 White Paper on Food Safety. EUROPA- Gateway to the European Union. European Union. 23 Kasım 2004 <http://www.europa.eu.int/scadplus/leg/en/lvb/l32041.htm> 9 DPT Müsteşarlığı, 2003a:35. 10

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Sunuş İçeriği Yeni Gıda Kanununa Giden Süreç Müzakere süreci

Detaylı

MADDE 3 (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği"ne göre hazırlanmıştır.

MADDE 3 (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine göre hazırlanmıştır. BEBEK VE KÜÇÜK ÇOCUK EK GIDALARI TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete: 01.11.2007-26687 Tebliğ No: 2007-50 Bebek ve Küçük Çocuk Ek Gıdaları Tebliğinde Değişiklik Yapılması

Detaylı

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu T.C. ANTALYA VALİLİĞİ Tarım İl Müdürlüğü MEVZUATLAR KANUNLAR 6968 Sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu. 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI

AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI 28 HAZİRAN 1995 TARİH VE 22327 SAYILI RESMİ GAZETE DE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİREN 560 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME kapsamında denetimler Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve

Detaylı

FASIL 5 KAMU ALIMLARI

FASIL 5 KAMU ALIMLARI FASIL 5 KAMU ALIMLARI Öncelik 5.1 Kamu alımları konusunda tutarlı bir politika oluşturulması ve bu politikanın uygulanmasının izlenmesi görevinin bir kuruma verilmesi 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 5.1.1

Detaylı

ALKOLSÜZ ĐÇECEKLER TEBLĐĞĐ

ALKOLSÜZ ĐÇECEKLER TEBLĐĞĐ ALKOLSÜZ ĐÇECEKLER TEBLĐĞĐ Tebliğ No: 2007/26 Yayımlandığı R.Gazete :15.06.2007-26553 Değişiklik: Yayımlandığı R.Gazete : 01.11.2007-26687 Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; alkolsüz içeceklerin tekniğine

Detaylı

Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ

Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI

23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI 23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından bu yana Avrupa Birliğinin Tüketicinin Korunması kapsamındaki mevzuatına uyum çerçevesinde

Detaylı

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine Đlişkin

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 14 Şubat 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28913 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/3) Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Zeliha Bahar KENTEL Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı Kodeks Çalışma Grup Sorumlusu bahar.kentel@tarim.gov.tr

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar. TÜRK GIDA KODEKSİ MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 29.12.2011-28157 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

6- REKABET POLİTİKASI

6- REKABET POLİTİKASI 6- REKABET POLİTİKASI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından bugüne kadar yapılmış olan idari düzenlemeler Ek 6.1 de gösterilmiştir. I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 6.1 Rekabet

Detaylı

FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ

FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ Öncelik 3.1 Bu fasıl kapsamındaki müktesebata uyum sağlanabilmesi için, kurumsal kapasite ve mevzuat uyumu açısından gerekli tüm adımlarla ilgili takvimi

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 114 Mart 2015 İKV DEĞERLENDİRME NOTU AB DE GIDANIN ETİKETİ YENİLENDİ Gökhan Kilit, İKV Uzmanı İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr AB DE GIDANIN ETİKETİ YENİLENDİ AB de gıda etiketlerine ilişkin mevcut

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI Dr.Şebnem GÜRBÜZ Koordinatör Avrupa Birliği Bakanlığı Tarım Balıkçılık Başkanlığı 1 KAPSAM Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı

Detaylı

TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU. Berke Uğural 21 Mayıs 2007

TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU. Berke Uğural 21 Mayıs 2007 TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU Berke Uğural 21 Mayıs 2007 İçerik Standartlar ve CE İşaretlemesi İş Sağlığı ve Güvenliği İş Hukuku Çevre Entegre kirlilik önlenmesi ve yönetimi

Detaylı

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU. Mali Yardımlar ve IPA N. Alp EKİN/Uzman

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU. Mali Yardımlar ve IPA N. Alp EKİN/Uzman TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU Mali Yardımlar ve IPA N. Alp EKİN/Uzman 2 AB MALİ YARDIMLARI Ekonomik ve sosyal gelişmişlik farklılıklarını gidermek 3 AB MALİ YARDIMLARI AB Üyeliğine hazırlanmaları

Detaylı

ErP Yönetmeliği ve Onaylanmış Kuruluşlar

ErP Yönetmeliği ve Onaylanmış Kuruluşlar ErP Yönetmeliği ve Onaylanmış Kuruluşlar ALI ÖZGENÇ (SZUTEST) GAZ YAKAN CIHAZLAR TEKNIK MEVZUAT ÇALıŞTAYı 24 MART 2015 İSTANBUL AB Teknik Mevzuatına Uyum Çalışmalarının Dayanakları 1. 1/95 Sayılı Ortaklık

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA)

Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA) Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA) Dr. İLKNUR GÖNENÇ Gıda Mühendisi 30 EKİM 2013 ANKARA SUNU AKIŞI Eğitim; Amaç Yer Ġçerik Değerlendirme Eğitimle İlgili Bilgiler

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

2- KİŞİLERİN SERBEST DOLAŞIMI

2- KİŞİLERİN SERBEST DOLAŞIMI 2- KİŞİLERİN SERBEST DOLAŞIMI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından günümüze kadar Avrupa Birliğinin Kişilerin Serbest Dolaşımı ile ilgili mevzuatına doğrudan uyum amacıyla

Detaylı

FASIL 1: MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI

FASIL 1: MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI FASIL 1: MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI 1.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Malların Serbest Dolaşımı, Avrupa Birliği ni oluşturan ilkelerin dört temel serbestisinden bir tanesidir. Bu çerçevede

Detaylı

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620)

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) Amaç Madde 1 Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi kısıtlanmış diyetler için hazırlanan

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

CE İşareti uygulaması ile ilgili olarak Türkiye deki durum nedir?

CE İşareti uygulaması ile ilgili olarak Türkiye deki durum nedir? CE işareti nedir? CE işareti, Avrupa Birliği'nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında hazırlanan bazı Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamına giren

Detaylı

18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK

18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK 18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK Göçmen İşçi Çocuklarının Eğitimine İlişkin Yönetmelik, 14 Kasım 2002 tarih ve 24936 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelik kapsamında yapılan

Detaylı

Gıda Bileşenleri ve Bilgilendirme

Gıda Bileşenleri ve Bilgilendirme GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Gıda Bileşenleri ve Bilgilendirme A. Volkan GÜNGÖREN Gıda Kontrol ve Projeler Çalışma Grubu Sorumlusu Ankara 25 Aralık 2012 İ Ç E R

Detaylı

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Sunum İçeriği Gıda Güvenliği Endüstri Çalışmaları Pınar ın Gıda Güvenliği Yaklaşımı Pınar Enstitüsü

Detaylı

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız FİRMA PROFİLİ Akademik Hijyen Ltd. Şti., İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Özer Ergün ün başkanlığında bir grup akademisyen tarafından, her

Detaylı

TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON

TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON Dr. İsmail MERT TGDF CONSULTANT PROF.DR. NEVZAT ARTIK ANKARA UNIVERSITY FACULTY OF ENGINEERING DEPARTMENT OF FOOD ENGINEERING 1 ST INTERNATİONAL CONGRESS ON

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti.

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti. ARAŞTIRMA RAPORU ÖZEL ARAŞTIRMA--AVRUPA BİRLİĞİ TÜRKİYE KRONOLOJİSİ 20/06/2005 1959 1963 1964 1966 1968 1970 1971 1972 1973 31 Temmuz: Türkiye, AET ye ortaklık için başvurdu. 11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi,

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeler Tebliği (Tebliğ No: 2002/ 32 )

Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeler Tebliği (Tebliğ No: 2002/ 32 ) Resmi gazete tarih sayı : 22 Nisan 2002-24734 Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığından: Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeler Tebliği (Tebliğ No: 2002/ 32

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEMELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEMELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 29 Aralık 2011 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28157 (3. Mükerrer) YÖNETMELİK Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEMELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

MÜZAKERE SÜRECİ ve AB YE UYUM

MÜZAKERE SÜRECİ ve AB YE UYUM MÜZAKERE SÜRECİ ve AB YE UYUM Dr. Kerim Nida ÇALIM Daire Başkanı 05/06/2014, Erzurum AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Türkiye AB İlişkileri 1959 TR ORTAKLIK BAŞVURUSU 1963 ANKARA ANLAŞMASI 1987 TAM

Detaylı

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr SAYı : 2012-MlOl-21-145 TARİH: 13/02/2012 KONU : Gıda leri Hk. ODALARA 2012/21 SA YILI GENELGE

Detaylı

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI TSE ve HELAL GIDA Gıdaların, helal hassasiyeti taşıyan insanlara; hammaddenin üretiminden başlayarak, tüm üretim süreçleri dahil olmak üzere, ambalajlama, nakil, depolama ve sunum zincirinde sürdürülebilir

Detaylı

Funda Çetin,Kimya Mühendisi -PAGEV Teknik Uzmanı AKTİF VE AKILLI AMBALAJLAMA

Funda Çetin,Kimya Mühendisi -PAGEV Teknik Uzmanı AKTİF VE AKILLI AMBALAJLAMA Funda Çetin,Kimya Mühendisi -PAGEV Teknik Uzmanı AKTİF VE AKILLI AMBALAJLAMA Aktif ambalaj; bazı özel uygulamalarda (örneğin anti-mikrobiyal maddeler, değişen ambalaj atmosferi ) içerisinde bulunan ürünün

Detaylı

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU 21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 21.1 Topluluk standartlarına uygun hukuki ve idari çerçeve ile bölgesel politikaların programlanması, yürütülmesi,

Detaylı

CE İŞARETİ. CE İşareti uygulaması ile ilgili olarak Türkiye deki durum nedir?

CE İŞARETİ. CE İşareti uygulaması ile ilgili olarak Türkiye deki durum nedir? CE İŞARETİ "CE işareti" nedir? CE işareti, Avrupa Birliği'nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında hazırlanan bazı Yeni Yaklaşım Direktifleri

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

Prof. Dr. Artemis Karaali İTÜ YENİ GIDALAR. Gıda Mühendisliği Bölümü

Prof. Dr. Artemis Karaali İTÜ YENİ GIDALAR. Gıda Mühendisliği Bölümü YENİ GIDALAR Prof. Dr. Artemis Karaali İTÜ Gıda Mühendisliği Bölümü TANIM* Yeni gıdalar : 15 Mayıs 1997 den önce AB ülkelerinin hiç birinde önemli ölçekte üretimi ve tüketimi olmayan ürünler * Regulation

Detaylı

Print to PDF without this message by purchasing novapdf (http://www.novapdf.com/)

Print to PDF without this message by purchasing novapdf (http://www.novapdf.com/) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ TAHİN HELVASI TEBLİĞİ (Tebliğ No: Taslak ) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, tahin helvasının

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs

Detaylı

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII TÜRKİİYE YATIIRIIM DESTEK VE TANIITIIM AJANSII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295

Detaylı

Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası

Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası POLİTİKASI Sayfa :1/7 Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası Doküman Bilgileri Adı: Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası Doküman No: 01 Revizyon No: İlk yayındır Doküman Tarihi: 01.10.2014 Referans

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

*AB Uyum Sürecinde Türkiye'de Gıda Güvenliği sorunu Prof.Dr.Mustafa TAYAR U.Ü.Veteriner Fakültesi Besin Hijyeni ve Teknolojisi Bölüm Başkanı Dünya nüfusundaki hızlı artışla birlikte gıda maddelerine duyulan

Detaylı

"GDO Yönetmeliði" tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!.

GDO Yönetmeliði tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!. "GDO Yönetmeliði" tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!. GDO Yönetmeliði Resmi Gazete de yayýnlandý. Üreticileri ve tüketicileri büyük tehdit altýna sokacak yönetmenliði yayýnlýyoruz. Tarým ve Köyiþleri

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

İktisadi Kalkınma Vakfı

İktisadi Kalkınma Vakfı İktisadi Kalkınma Vakfı Türkiye-AB ilişkilerinin tarihi kadar eski ve köklü bir kurum olan İktisadi Kalkınma Vakfı, Türkiye ile AB arasındaki ortaklık ilişkisini başlatan Ankara Anlaşması nın imzalanmasından

Detaylı

AB Çevre Müktesebatı Semineri Avrupa Birliği Kurumsal Yapısı, Temel Belgeler ve AB Müktesebatı

AB Çevre Müktesebatı Semineri Avrupa Birliği Kurumsal Yapısı, Temel Belgeler ve AB Müktesebatı AB Çevre Müktesebatı Semineri Avrupa Birliği Kurumsal Yapısı, Temel Belgeler ve AB Müktesebatı Hazırlayanlar: Kerem Okumuş- Gülün Egeli 25 Kasım 2010, Ankara AB Çevre Müktesebatı Yapısı Avrupa Antlaşmaları

Detaylı

Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi

Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İzin ve

Detaylı

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi Dr. Füsun Zehra ÖZKAN, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Başkent Üniversitesi

Detaylı

15. TÜRKİYE TEKSTİL İSİMLERİ VE ETİKETLEMEYE İLİŞKİN AB MEVZUATINA NE KADAR UYUMLU?

15. TÜRKİYE TEKSTİL İSİMLERİ VE ETİKETLEMEYE İLİŞKİN AB MEVZUATINA NE KADAR UYUMLU? TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SANAYİİ 15. TÜRKİYE TEKSTİL İSİMLERİ VE ETİKETLEMEYE İLİŞKİN AB MEVZUATINA NE KADAR UYUMLU? Tekstil İsimlerine ilişkin AB Direktifi nin Türk mevzuatındaki karşılığı olan Tekstil

Detaylı

Gıdaların üretim ve tüketimi her toplum için ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan büyük

Gıdaların üretim ve tüketimi her toplum için ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan büyük AVRUPA BİRLİĞİ NDE GIDA GÜVENLİĞİ Gıdaların üretim ve tüketimi her toplum için ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan büyük önem arz etmektedir. Toplumların öncelikli amacı, yeterli düzeyde gıda arzını sağlarken,

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ

KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ Karınca Dergisi, Ekim 2014, Sayı:934 KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ 1. GİRİŞ Kooperatifler, ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılamak

Detaylı

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ 22 Temmuz Uyum Danışmanlığı / Ombudsmanlığı Uluslararası Finans Kurumu / Çok Taraflı Yatırım

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 22.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28331 KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi. Avrupa Ekonomik ve Sosyal

Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi. Avrupa Ekonomik ve Sosyal Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve y Uzun bir ortak tarih Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu na (EEC) katılmak için ilk kez Temmuz 1959'da başvuru yaptı. EEC yanıt

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

TÜKETİCİNİN SATIN ALACAĞI AYAKKABILARIN TEMEL UNSURLARININ YAPIMINDA KULLANILAN MALZEMELERİN ETİKETLENMESİNE DAİR YÖNETMELİK TASLAĞI

TÜKETİCİNİN SATIN ALACAĞI AYAKKABILARIN TEMEL UNSURLARININ YAPIMINDA KULLANILAN MALZEMELERİN ETİKETLENMESİNE DAİR YÖNETMELİK TASLAĞI Gümrük ve Ticaret Bakanlığından: TÜKETİCİNİN SATIN ALACAĞI AYAKKABILARIN TEMEL UNSURLARININ YAPIMINDA KULLANILAN MALZEMELERİN ETİKETLENMESİNE DAİR YÖNETMELİK TASLAĞI Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık Hazine Müstaşarlığı

Detaylı

Miktar kısıtlamaları ve tarifeler yerini teknik engellere bırakıyor

Miktar kısıtlamaları ve tarifeler yerini teknik engellere bırakıyor 1/50 2/50 Tarife engelleri (Gümrük vergileri, miktar kısıtlamaları vb.) Tarife dışı engeller (Standartların, mevzuatın farklılığı, uygunluk değerlendirme prosedürlerindeki farklılıklar) Miktar kısıtlamaları

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSĠ BEBEK FORMÜLLERĠ TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2014/31) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; sağlıklı

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği

Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Resmi Gazete Tarihi Sayısı Değişiklik Açıklaması İlk Yayın 24.12.2001 24620 1. Değişiklik 31.08.2003 25125 EK-1 in 7 inci maddesi, Madde 6 (Eklendi)

Detaylı

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ ARALIK 2014 101-1 Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yönelik Destekler Tarımsal işletmelerin sürdürülebilirliklerini ve birincil ürünlerin üretiminde genel performanslarını geliştirmek,

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ

TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ Ülkü Füsun ERTÜRK Maden atıkları ve Tehlikesiz Atıkların Yönetimi Şube Müdürlüğü Kimya Müh. Antalya, 24-26.04.2012 Maden Atıklarının Yönetimi Projesi

Detaylı

Fatih BİLEN MYK Uzman Yardımcısı Sınav ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı. 14 Eylül 2015 ADANA

Fatih BİLEN MYK Uzman Yardımcısı Sınav ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı. 14 Eylül 2015 ADANA Fatih BİLEN MYK Uzman Yardımcısı Sınav ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı 14 Eylül 2015 ADANA 1 Sunum Planı Mesleki Yeterlilik Kurumuna İlişkin Genel Bilgiler Ulusal Yeterlilik Sistemi Türkiye Yeterlilikler

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 11 Eylül 2015 Mustafa TACİR İSO Meclis Üyesi KİMYASAL ÜRÜNLER İLE PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİN İMALATI 17. Grup Temel Kimya Sanayii 18. Grup Boya, Vernik, Reçine ve Çeşitli

Detaylı

Yönetmelikler Devlet Bakanlığından : Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Bildirimine Dair Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM

Yönetmelikler Devlet Bakanlığından : Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Bildirimine Dair Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Yönetmelikler Devlet Bakanlığından : Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Bildirimine Dair Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1

Detaylı

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.)

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) SAĞLIKLI BESLENME Vücudumuzda dakikada 10 milyon hücre ölür ve bir o kadarı da yenilenir. Ortalama 100 günde (beyin ve

Detaylı

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi AB Çevresel Bilgiye Erişim Direktifi nin Uyumlaştırılması ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Semineri 18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR 1 2003/4 Çevresel

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık (Tarım Reformu

Detaylı

ZEYTİNYAĞI VE PİRİNA YAĞI TEBLİĞİ

ZEYTİNYAĞI VE PİRİNA YAĞI TEBLİĞİ ZEYTİNYAĞI VE PİRİNA YAĞI TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yayımlandığı R.Gazete: 07.08.2010-27665 Tebliğ No: 2010/35 Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, zeytinyağları ve pirina yağlarının tekniğine

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü. İthalat Denetimleri TAREKS Uygulamaları 11 Haziran 2015 - İstanbul EKONOMİ BAKANLIĞI

EKONOMİ BAKANLIĞI. Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü. İthalat Denetimleri TAREKS Uygulamaları 11 Haziran 2015 - İstanbul EKONOMİ BAKANLIĞI EKONOMİ BAKANLIĞI EKONOMİ BAKANLIĞI Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü İthalat Denetimleri TAREKS Uygulamaları 11 Haziran 2015 - İstanbul HAZİRAN 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Neden İthalat Denetimi

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ

AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ Hazırlayan: Berna Özşar Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği AB, Mevzuat ve Projeler Birimi Uzmanı AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ TSRŞB Yayın

Detaylı

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi FASIL 18 İSTATİSTİK Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması 1 Mevzuat uyum takvimi Bu öncelik altında, bu aşamada herhangi bir mevzuat uyumu çalışması öngörülmemektedir.

Detaylı

FASIL 28 TÜKETİCİNİN VE SAĞLIĞIN KORUNMASI

FASIL 28 TÜKETİCİNİN VE SAĞLIĞIN KORUNMASI FASIL 28 TÜKETİCİNİN VE SAĞLIĞIN KORUNMASI Öncelik 28.1 Tüketicinin korunması ile ilgili müktesebata uyumun artırılması ve idari yapıların yeterliliğinin ve uygulama kapasitesinin sağlanması 1 Mevzuat

Detaylı

TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ KLİNİK ARAŞTIRMALARI

TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ KLİNİK ARAŞTIRMALARI w w w. t i t c k. g o v. t r TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ KLİNİK ARAŞTIRMALARI TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU Dr. Ali Sait SEPTİOĞLU Kurum Başkan Yardımcısı 27.03.2015 1 Türkiye de Tıbbi Cihazlara İlişkin

Detaylı

KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU

KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU ANKARA- 13 /04/2016 1 Araştırma ve Geliştirme Yönetim Sistemi 2 Araştırma ve Geliştirme Araştırma Stratejisi ve Hedefleri Araştırma Kaynakları Araştırma

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII AVRUPA BİİRLİİĞİİ BAKANLIIĞII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU BİLİŞİM VE BİLGİ GÜVENLİĞİ İLERİ TEKNOLOJİLER ARAŞTIRMA MERKEZİ (BİLGEM) KURULUŞ VE İŞLETME YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İçerik Kamu İç Kontrol Standartları Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ve Eylem Planı Rehberi Eylem Planının Genel Yapısı Eylem Planının Hazırlanmasında

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ (Doküman No: BEYAS-DK-02) Ankara Üniversitesi için aşağıda verilen temel bir Belge Yönetimi ve Arşiv Sistemi Stratejisi metni hazırlanmıştır.

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı