6. ANADOLU ADLİ BİLİMLER KONGRESİ 6-9 EYLÜL 2007 MANİSA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "6. ANADOLU ADLİ BİLİMLER KONGRESİ 6-9 EYLÜL 2007 MANİSA"

Transkript

1 CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ADLİ TIP ANABİLİM DALI 6. ANADOLU ADLİ BİLİMLER KONGRESİ 6-9 EYLÜL 2007 MANİSA EDİTÖRLER DOÇ. DR. MAHMUT AŞIRDİZER & DOÇ. DR. MEHMET SUNAY YAVUZ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ MATBAASI, MANİSA, 2007.

2 2

3 İÇİNDEKİLER Sayfa no 6. Anadolu Adli Bilimler Kongresi nin Ardından... 5 S-1. Figen Gürsoy, Müdriye Yıldız Bıçakçı, Neriman Aral. Ergenlerin Suça Yönelik Davranış larının Akran Değerlendirmeleri İle Belirlenmesi 7 S-2. Sibel Güllüçayır, Mahmut Aşırdizer, Mehmet Sunay Yavuz, Yıldıray Zeyfeoğlu, Tarık Uluçay. Tourette Sendromlu Olguda Yasal Sorumluluklar 13 S-3. Hacer Yaşar Teke, Nergis Cantürk, Semra Duran, Gürol Cantürk. Magnetik Rezonans Görüntüleme (M RG)Yöntemi İle L1 -L5 Vertebra Lineer Ölçümlerinden Cinsiyet Tespiti 18 S-4. İrem Seyalıoğlu, Gürsel Çetin. Semen Tespitinde Farklı Yöntemlerin Karşılaştırılması 23 S-5. Berna Şenel Eraslan, Naci Koçer, Gürsel Çetin, Civan Işlak, Keramettin Kurt. Bir Genel Beden Travması Olgusunda Klasik Otopsi Ve Virtopsi İle Saptanan Bulguların Karşılaştırılması 24 S-6. Arzu Akçay Turan, Deniz Oğuzhan Melez, Esat Şahin, Ferah Karayel, Ahmet Selçuk Gürler, Berna Şenel Eraslan. 8 Olguda Myocardial Bridging İle Ani Ölüm Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi 25 S-7. C.Haluk İnce, Şevki Sözen, Halil Ak. Nöroşirurjikal Uygulamalarda Komplikasyon Ve Tıbbi Malpraktis: Olgu Sunumu 26 S-8. Elçin Zorlu, Gürsel Çetin. Giysilerden Elde Edilen Polenlere Göre Kişilerin Belli Bi Saptanması 27 S-9. Gülçin Şenyuva, M. Fatih Yavuz. Fiziksel Şiddet Olgularında Travma Sonrası Stres Bozukluğunun Değerlendirilmesi r Ortamda Bulunup Bulunmadıklarının 28 S-10. M. Yaşar İşcan, Ayşe Solmaz. Cinnet Geçirmek: Bir Sosyokültürel Adli Fenomen 29 P-1. N. Esra Saka, İ.Özgür Can, Erdem Özkara, Serhat Gürpınar. Çocuk Ölümlerinin Çocuk İstismarı Açısından İncelenmesi 30 P-2. Hanifi Sever. Türkiye Cumhuriyeti Nüfus Cüzdanlarının Güvenlik Özellikleri 36 P-3. Hanifi Sever. Türkiye Cumhuriyeti Pasaport ve Damgalarının Güvenlik 37 P-4. Reyhan Turan, S. Merve Aloğlu-Şentürk, Didem Sözen, Banu Sayıner. Üniversite Öğrencilerinin Nikotin İçeren Maddelere Bakış Açısı ve Nikotin Tüketimi 38 P-5. Nursel Türkmen, Bülent Eren, M. Sadık Bilgen, Berna Şenel Eraslan, Recep Fedakar. Çocukta Düşmeye Bağlı Gelişen Kalp Rüptürü 39 P-6. Bülent Eren, Nursel Türkmen, Recep Fedakar, Berna Şenel Eraslan. Otopside Saptanan Bochdalek Hernisi 40 P-7. Birol Demirel, Ahmet Demircan, Taner Akar, Ayfer Keleş, Fikret Bildik. Ülkemizde Trafik Kazalarında Ölenleri n Gerçek Sayısı Nedir? 41 P-8. İkbal Güldal, Nergis Cantürk, Hacer Yaşar Teke, Adli Mikrobiyoloji: Biyoterörizmin Önemini Arttırdığı Bilim Dalı 44 P-9. Tarık Gündüz, Ömür Elçioğlu. Yaz Aylarında Çocukların Kabusu: Bisiklet Yaralanmaları 49 Özellikleri P-10. Burcu Eşiyok, Hacer Yaşar Teke, Semra Duran. Manyetik Rezonans Görüntüleme Yöntemi Kullanılarak Yeniden Yüzlendirme: Olgu Sunumu 53 P-11. Mehmet Toygar, İ. Özgür Can, Yıldırım Karslıoğlu, Abdullah Kılıç, Harun Tuğcu, Mükerrem Safalı. Karaciğer Kist Hidatiği Rüptürüne Bağlı Bir Ani Ölüm Olgusu 56 P-12. Berna Şenel Eraslan, Dilara Türköz Arabacı, Mehmet Özbay, Gürsel Çetin. Düzenek Kurularak Gerçekleştirilmiş Elektrik İle İntihar Olgusu 57 P-13. Rıza Yılmaz, Veli Özdemir, Bahadır Kumral, Sema Demirçin. Guillain -Barre Sendromlu Bir Olguda Mekan ik Ventilatörü Kendi Kendine Çekmeye Bağlı Ölüm 58 P-14. Rıza Yılmaz, Erkut Bulut, Erdal Özer, Mustafa Balkay, Nazım Özdemir, Serhat Gürpınar. Yıldırım Çarpmasına Bağlı Ölümler 62 P-15. Meltem Keloğlanoğlu, Ahsen Kaya, Ekin Özgür Aktaş, Dişlerde Alışkanlıklara Bağ lı Değişiklikler ve Kimliklendirme 63 P-16. Kıymet Köybaşı, Ferah Karayel, Mehmet Özbay, Abdi Özaslan. Yılan Sokması Sonrası Miyokard Enfarktüsüne Bağlı Bir Ölüm Vakası 69 P-17. Nursel Gamsız Bilgin, Halis Dokgöz, İbrahim Üzün, Hakan Kar. Yaşlılık Çağı İntiharlarını n Sosyodemografik Özellikleri 70 P-18. Arzu Akçay Turan, Elif Ülker Akyıldız, Esat Şahin, Deniz Oğuzhan Melez, Gökhan Ersoy, Işıl Pakiş. Çocukluk Çağında Ani Ölüm Nedeni Olarak Kardiak Miksoma 73 P-19. Arzu Akçay Turan, Deniz Oğuzhan Melez, Esat Şahin, Ferah Karayel, İbrahim Üzün. Koroner Arter Anomalileri ve Ani Ölüm, Sol Ana Koroner Arterin Anormal Orijini; Bir Olgu Sunumu 74 P-20. C.Haluk İnce, Eyüp Kandemir, Nurhan İnce, Süheyla Aliustaoğlu. Yanık Nedeniyle Acil Servise Gelen Çocukların Mortalitesini Etkileyen Nedenle r 75 3

4 P-21. Elif Ülker Akyıldız, Cemalettin Makca, Işıl Pakiş, Arzu Akçay Turan, Ferah Karayel, Deniz Oğuzhan Melez. Bronkopulmoner Displazi, Adli Otopsi Olguları. 76 P-22. Gönül Filoğlu, Havva Altınçul, Özlem Bülbül, Gülten Raimoğlu, İmdat Elmas, Salih Cengiz. Y-STR Kromozomunun Türk Populasyonunda Polimorfizmi ve Adli Bilimler Açısından Önemi. 77 P-23. Hülya Güler, Ahsen Kaya, Ender Şenol, Aytaç Koçak, Ekin Özgür Aktaş, Hüseyin Karali, Süheyla Ertürk. Yeni Türk Ceza Kanununun Yürürlüğe Girmesinden Sonra EÜTF Adli Tıp An abilim Dalında Düzenlenen Kesin Raporların Retrospektif Olarak İncelenmesi. 78 P-24. Ahsen Kaya, Hülya Güler, Ender Şenol, Aytaç Koçak, Ekin Özgür Aktaş, Süheyla Ertürk, Hüseyin Karali. EÜTF Adli Tıp Anabilim Dalında 1 Haziran Aralık 2006 Tarihleri Ara sında Düzenlenen Yaş Tayini Raporlarının Retrospektif Değerlendirilmesi 83 P-25. Sema Demirçin, Fatmagül Aslan. Pitbull Cinsi Köpek Tarafından Isırılan Bir Kız Çocuğu Olgu Sunumu 88 P-26. Taşkın Özdeş, Sefa Çelik. Bir Cenazenin Yol Hikayesi 94 P-27. Taşkın Özdeş, Sefa Çelik. Kastamonu daki Traktör Devrilmesine Bağlı Ölümler 96 P-28. Nergis Cantürk, Sait Özsoy, Gürol Cantürk, Birol Demirel. İki Olgu Nedeni ile Sabunlaşma 99 P-29. Mehmet Sunay Yavuz, Mahmut Aşırdizer, Tarık Uluçay, Yıldıray Zeyfeoğlu, Koray Erbüyün, Sibel Güllüçayır. İş Kazası Sonucu Acil Servise Müracaat Eden Olgular 102 P-30. Mahmut Aşırdizer, Mehmet Sunay Yavuz, Sibel Güllüçayır, Yıldıray Zeyfeoğlu, Koray Erbüyün, Tarık Uluçay. CBÜ Hastanesi Acil Servisine Başvuran Ev Kazalarına Bağlı Yaralanmalar 107 P-31. Hakan Oğuz, Nergis Cantürk, Melih Ünal. Asıda Eyleme Engel Olmamak Amacı ile Ellerin Ayaklara Bağlanması: Bir Olgu Sunumu 114 P-32. Nergis Cantürk, Gürol Cantürk, Tülay İşbaşar. Bir Olgu Nedeni İle Gıda Aspirasyonu 117 P-33. Nergis Cantürk, Taşkın Özdeş, Bülent Doğan. Bir Olgu Neden i İle Pika 119 P-34. İsmail Birincioğlu, Ömer Kurtaş, İsmail Çakır, Nurşen Turan, Sadık Toprak. El Yazısı İncelemelerinde Hız Kavramı 121 P-35. İsmail Birincioğlu, Ömer Kurtaş, İsmail Çakır,Nurşen Turan. El Yazısı İncelemelerinde Fulaj Kavramı 125 P-36. A.Bülent Özata, Dilara Türköz, Bora Karaçam, Kasım T.Üstündağ, T.Kaan Gündüz, Gamze Karacahisarlı. İnsan Sesini Etkileyen Larenks Hastalıkları 130 P-37. Mustafa Demirer, Ahmet Küpeli, Çetin Lütfi Baydar, Cemil Dinç Açıkgöz. Farklı Bir İntihar Mekanizması Olgu Sunumu 131 P-38. Melike Topçuoğlu, Hülya Güler, Aytaç Koçak, Ekin Özgür Aktaş, Ender Şenol, Murat Ersel, Bahar Boydak, Ahsen Kaya. Motosiklet ve Bisiklet Kazaları Sebebiyle Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine Başvuran Olguların Özellikleri 132 P-39. Tarık Uluçay, Sibel Güllüçayır, Mehmet Sunay Yavuz, Yıldıray Zeyfeoğlu, Koray Erbüyün, Mahmut Aşırdizer. Celal Bayar Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine Başvuran Çocukluk Çağı Travmalarına Bağlı Yaralanmalar 137 P-40. Hacer Yaşar Teke, Ahmet Ziver Başbulut, Hanife Alkurt Alkan, Gürol Cantürk. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalına Başvuran Yaş Tashihi Olguları: 13 Yıllık Retrospektif Değerlendirilmesi 142 P-41. Yücel Arısoy, Çağatay Üstün, Çiğdem Eresen, Veli Özer Özbek. Adli Moleküler Genetik İncelemelerin Yasal ve 145 Etik Yönü P-42. Rıza Yılmaz, Zerrin Erkol, Celal Bütün, Ayşegül Ertan, Bora Büken. Elleri Bağlı Bir Ası Olgusu 146 Fihrist

5 6. ANADOLU ADLİ BİLİMLER KONGRESİ NİN ARDINDAN... Adli bilimler ve adli tıp ailesinin değerli üyele ri, 6.Anadolu Adli Bilimler Kongresi 6-9 Eylül 2007 tarihleri arasında Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalımızın ev sahipliğinde, Jandarma Genel Komutanlığı Kriminal Daire Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Polis Labora tuvarları Dairesi Başkanlığı, Asayiş Dairesi Başkanlığı Suç Araştırma ve Soruşturma Eğitim Merkezi (SASEM), Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı ve Adli Bilimciler Derneği'nin bilimsel katkılarının yanı sıra; Celal Bayar Üniversitesi Re ktörlüğü ve Tıp Fakültesi Dekanlığı nın özveri ile sağladığı imkanlar, TÜBİTAK desteği ve sponsor firmaların katkıları ile Manisa da gerçekleşti. Kongreye, bilimsel katkı sunan katılımcı kuruluşların yanı sıra, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı ve 22 Üniversite nin çeşitli fakülteleri, yüksek okulları ve enstitüleri görev yapan pek çok adli tıp ve adli bilimcinin yanı sıra, 21 kamu ve özel kurum ve kuruluştan da adli bilimciler katıldılar. Kongreye 180 civarında katılım gerçekleşti. Kongrenin ilk günü, yapılan sa ygı duruşu -istiklal marşı töreni ve açılış konuşmalarının ardından;celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Mahmut Aşırdizer, Tarih Boyunca Manisa ve Manisa nın Kurtuluşu konulu slayt gösterisini sundu. Ardından, A nkara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanı ve Adli Bilimciler Derneği Başkanı Prof.Dr. İ.Hamit Hancı nın moderatörlüğünde, Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Kemalettin Acar ın, Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Demet in, Manisa Barosu Temsilcisi Av. Şerife Çıplak ın ve Sosyal Hizmetler Manisa İl Müdürlüğü Sosyal Hizmetler Uzmanı, Bülent Utku nun katıldığı panelde; günümüzün en büyük s orunlarından biri haline dönüşen toplumdaki şiddetin nedenleri, şiddeti besleyen öğeler, şiddet işleyenlerin psikolojik yapıları ve şiddeti önlemede alınması gereken önlemler ayrıntıları ile tartışıldı. Şiddeti önlemede multidisipliner bir davranış modeli sergilemenin önemi vurgulandı. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yücel Arısoy un başkanlığında, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanı ve Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi D ekanı Prof. Dr. Ahmet Nezih Kök, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Nezih Varol, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dair esi Başkanı Prof. Dr. Gürsel Çetin in katıldığı 1. konferans oturumunda, sırasıyla, Sağlık Çalışanlarının Hukuki Sorumlulukları ve Karşılaştıkları Riskler, Mesleki Sağlık Sigortası, Adli Bilimlerde Malpraktis konularda bilgi aktardılar. Akdeniz Üniversites i Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanı ve Antalya Adli Tıp Grup Başkanı Yrd. Doç. Dr. Sema DEMİRÇİN başkanlığında gerçekleştirilen öğleden sonraki 2. konferans oturumunda, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. M. Akif İnanıcı, Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Tuğba Gürpınar, Artvin Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme ve Kimliklendirme Şube Müdürü Emniyet Amiri Cem Mehmet Çetin, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aytaç Koçak; sırasıyla, Kan Alkol Düzeyleri ve Etkileyen Faktörler, Rutin Toksikolojik Analizlerde Saptanamayan Toksik Maddeler, Toplu Ölümlerde Kimlik Tespiti KAM Hava Yolları Uçak Kazası Örnek Vaka İncelemesi, Adli Otomotiv konularındaki sunumlarını gerçekleştirdiler. Manisa ilinde ilk ve orta öğretim öğrencileri arasında gerçekleştirilen Şiddetin Tanımlanması ve Önlenmesine Yönelik Olarak Alınması Gereken Önlemler konulu kompozisyon yarışmasında ser gilenmeye değer bulunan 20 kompozisyon ile Bireysel Silahlanmaya Hayır konulu resim yarışmasında seçilen 2 resim kongrenin ilk günü düzenlenen sergide yer aldı. Ayrıca Manisa İl Emniyet Müdürlüğü nde Olay Yeri İnceleme Şube Müdürü Emniyet Amiri, Cem Meh met Çetin in olay yeri incelemesinde delillerin görüntülenmesi ne ilişkin gösterisi, Manisa İl Emniyet Müdürlüğü ve Manisa İl Jandarma Alay Komutanlığı nın olay yeri inceleme ekiplerinin sergisi ilgi çekti. Kongrenin ikinci günü; İstanbul Üniversitesi İst anbul Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. İ. Haluk İnce nin oturum başkanlığında Ankara Kriminal Polis Laboratuarları Müdürlüğü nden Emniyet Amiri Levent Bayram ve Komiser Özgür Bulut ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Mühendisli k Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Koltuksuz un katıldığı ilk konferans oturumunda; Delil Olarak Ses ve Görüntü Kayıtları, Adli Fotoğraf Karşılaştırmasında Süper İmpozisyon Tekniğinin Uygulanması, Adli Bilişim konuları ele alınırken; Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Yılmaz ın moderatörlüğünde, Manisa Vali Yardımcısı Haydar Özgün ün, Manisa Barosu Temsilcisi Av. Serhan Özbek in, Manisa İl Ambulans Servisi Başhekimi Dr. Şe bnem Didin Çakır ın ve Manisa İl Emniyet Müdürlüğü nden Emniyet Amiri Murat Aydın ın katıldığı panelde, bireysel silahlanma, sonuçları ve alınması gereken önlemler masaya yatırıldı. Silahların ruhsatlandırılmasının önemine vurgu yapıldıktan sonra, silah d olaşımının engellenmesi, silahların mutlaka üretim aşamasından itibaren sicillerinin tutulmasının gerekliliği vurgulandı. Umut Vakfı tarafından da izlenen etkinlik, TRT tarafından haber bülteni konusu yapılırken, ulusal ve yerel basında da yer buldu. Ankar a Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gürol Cantürk moderatörlüğünde, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih -Coğrafya Fakültesi Antropoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Adli Antropoloji Laboratuarı Sorumlusu Prof. Dr. Ayla Sevim, Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ertuğrul Tatlısumak, Diş Hekimi Prof. Dr. Sema Aka, Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu I. İhtisas Kurulu Üyesi U z. Dr. Hüseyin Sarı nın katıldığı konferans oturumunda; Türkiye de Adli Antropoloji, Frontal Sinüs CT ve Grafilerinin Kimliklendirmede Kullanımı, Dedektif Diş Hekimleri, Ölüm Olaylarında İlliyet Bağı Kurulmasında Eski TCK ve Yeni TCK nun Karşılaştırılma sı konuları ele alındı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanı Yrd. Doç. Dr. Ahmet Turla başkanlığında gerçekleştirilen konferans oturumunda ise, Jandarma Kriminal Daire Başkanlığı ndan Parmakizi Uzmanı Özcan Yıldız, Biyolo g Ayşen Çelebioğlu ve Balistik Uzmanı Ergun Kaya ile Aydın Jandarma Bölge Kriminal Laboratuarları Amirliği nden Balistik Uzmanı Aylin Yalçın Sarıbey, Parmakizi İncelemelerinde Karakteristik Sayılarına Bağlı Olarak Olasılık Değerlerinin Tespiti, Mitokondri yal DNA Teknolojisinin Adli Bilimlerde Kullanımı, Adli Balistik Laboratuvarlarda Ateşsiz Silah İncelemeleri ve Güncel Sorunlar, Balistik Arşiv Faaliyetleri ve Arşiv Faaliyetlerinin Tek Merkezde Toplanması konularında bilgi aktardılar. 5

6 Kongrenin 3. günü, Ad alet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu III. İhtisas Kurulu Üyesi ve Yeniden Yüzlendirme Birim Sorumlusu Uz. Dr. Sadi Çağdır ın sunduğu; Dünyadaki pek çok ülkeden de rağbet gören Adli Tıp Kurumu Yeniden Yüzlendirme çalışmaları ile ilgili bir sergi ve 1.5 saat süren bir yeniden yüzlendirme gösterisi ile başladı. Bu gösteriyi İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü Sosyal bilimler Anabilim Dalı Başkanı ve Alman Hastanesi Adli Tıp Merkezi Direktörü Prof. Dr. M. Fatih Yavuz un oturum başkanlığında, Manisa Cumhuriyet S avcısı Ertan Özbek, Jandarma Kriminal Daire Başkanlığı ndan Jnd. Bnb. Mehmet Sevim, Ankara Polis Kriminal Bölge Laboratuvarı Müdürü Turgay Atakan Özdemir ve Manisa İl Emniyet Müdürlüğü nden Emniyet Amiri İlker Aybar ın konuşmacı olarak katıldıkları Krimi nal Olayların Değerlendirilmesinde Kurumlar Arası Koordinasyon Sağlanması konulu panel izledi. Doç. Dr. Ekin Özgür Aktaş ın yönettiği konferans oturumunda; Ali Suat Ertosun un Cezaevleri ve İnsan Hakları sunumundan sonra, Uz. Dr. F. Nuray Cansunar Adl i Psikiyatri de Simülasyon, Uz. Dr. Sadullah Güzel ise Adli Travmatolojide Terminoloji Yard. Doç. Dr. Meltem Çolak Dişlerde Çip Kullanımı hakkında bilgi verdi. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Yıldıray Zeyfeoğlu ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Berna Aydın ın kongrenin 3. ve 4. günü yönettikleri 2 oturum halinde sunulan 10 sözel bildiri, Ergenlerin Suça Yönelik Davranışlarının Akran Değerlendirmeleri İle Belirlenmesi, Tourette Sendromlu Olguda Yasal Sorumluluklar, Magnetik Rezonans Görüntüleme (MRG)Yöntemi ile L1 -L5 Vertebra Lineer Ölçümlerinden Cinsiyet Tespiti, Semen Tespitinde Farklı Yöntemlerin Karşılaştırılması, Bir Genel Beden Travması Olgusunda Klasik Otopsi ve Virtopsi İle Saptanan Bulguların Karşılaştırılması, 8 Olguda Myocardial Bridging İle Ani Ölüm Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi, Nöroşirurjikal Uygulamalarda Komplikasyon ve Tıbbi Malpraktis: Olgu Sunumu, Giysilerden Elde Edilen Polenlere Göre Kişilerin Belli Bir Ortamda Bulunup Bulunmadıklarının Saptanması, Fiziksel Şiddet Olgularında Travma Sonrası Stres Bozukluğunun Değerlendirilmesi, Cinnet Geçirmek: Bir Sosyokültürel Adli Fenomen" başlıklarını t aşımaktaydı. Kongre, Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. M. Sunay Yavuz un sunduğu sonuç bildirgesi ve kapanış konuşmalarının ardından sona erdi. Ayrıca kongrenin ikinci ve üçüncü günü adli bilimlerin çeşitl i alanlarındaki bilimsel gelişmeleri konu alan 39 poster bildiri sergilendi. Kongremizi kongre yapan; tüm katılımcılara ve adli bilimler sevdalısı olmasına rağmen, çeşitli nedenlerle kongremizde yer alamayan, ama gönüllerinin bizle olduğunu bildiğimiz, tüm dostlara; Kongremizin gerçekleşmesinde bizlere en büyük desteği sunan; Rektörümüz ve Kongremizin Onursal Başkanı Sayın Prof. Dr. Semra Öncü ye, Rektör Yardımcımız Sayın Prof. Dr. Nurdoğan Can a, Dekanımız ve Kongremizin Onursal Başkanı Sayın Prof. Dr. Kor Yereli ve onların nezdinde, CBÜ SKS Daire Başkanlığı; CBÜ Süleyman Demirel Kültür Merkezi, CBÜ Sinema Salonu, CBÜ Rektörlük Misafirhanesi, CBÜ Basın ve Protokol Müdürlüğü; CBÜ Matbaası idareci ve çalışanlarına; Kongre Düzenleme Kurulu Başkanlarından, Ank ara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı ve Adli Bilimciler Derneği Başkanı Sayın Prof. Dr. İ. Hamit Hancı ya; Kongre Düzenleme Kurulu Eş Başkanları, Jandarma Genel Komutanlığı Kriminal Daire Başkanı Sayın Jnd. Alb. Burhanettin Cihangiroğlu, E mniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Polis Laboratuvarları Dairesi Başkanı Sayın Emn. Md. Seyit Demirci, Emniyet Genel Müdürlüğü Asayiş Dairesi Başkanı Sayın Emn. Md. Hüseyin Özalp e ve kurum ve kuruluşlarına; Kongremize yüksek katılımın sağlanması, fasiyal rek onstriksiyon gösteri ve sergisinin kongremizde sunulabilmesi için verdikleri destekten ötürü, Adli Tıp Kurumu Başkanı Sayın Uz. Dr. Keramettin Kurt a ve Adli Tıp Kurumu Başkanlığı na; Manisa Valisi Sayın Refik Aslan Öztürk ve Manisa Valiliği ne; Manisa Emniyet Müdürü Adem Aydemir başta olmak üzere, Manisa Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme Şube Müdürü İlker Aybar a ve tüm Manisa Emniyet Müdürlüğü çalışanlarına; Manisa Cumhuriyet Başsavcılığı, Manisa Tugay Komutanlığı, Manisa İl Jandarma Alay Komutanl ığı, Manisa İl Sağlık Müdürlüğü, Manisa Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, Manisa Öğretmenevi Müdürlüğü ne; Kongremizin destekçisi TÜBİTAK başta olmak üzere; BNT Mak. İnş. Gıda Tem. Mad. Paz. ve San. Ltd. Şti ne; Abdi İbrahim İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş. ne; Manis a Tabip Odası na; Manisa yı ve Mesir i Tanıtma ve Turizm Derneği, Manisa Ticaret Odası ve Manisalılar Mesir ve Dayanışma Derneği ne; Kongrenin düzenlenmesi sırasında tüm sıkıntıları beraber paylaştığımız, tüm çözümlere beraber ulaştığımız, dostum demekten gurur duyduğum öğretim üyesi arkadaşım Doç. Dr. Mehmet Sunay Yavuz a ve anabilim dalımızın kuruluşunu beraber gerçekleştirdiğimiz öğretim üyesi arkadaşım Yrd. Doç. Dr. Yıldıray Zeyfeoğlu na; kongremizin yükünü üstlenen asistanlarımız; Sayın Dr. Tarık Uluça y a; Sayın Dr. Sibel Güllüçayır a; Sayın Dr. Mustafa Gökhan Dizdar a; Kongremizin her alanında görev yaparak, bizlere nefes aldıran stajyer ve intern öğrencilerimize; Kongremizi izleyen basın mensubu arkadaşlarımıza; Teşekkür ederiz. Kongre Düzenleme Kuru lu adına Doç. Dr. Mahmut Aşırdizer 6

7 SÖZEL BİLDİRİ 1 ERGENLERİN SUÇA YÖNELİK DAVRANIŞLARININ AKRAN DEĞERLENDİRMELERİ İLE BELİRLENMESİ Figen GÜRSOY 1, Müdriye YILDIZ BIÇAKÇI 1, Neriman ARAL 1. (1) Ankara Üniversitesi Ev Ekonomisi Yüksekokulu Ço cuk Gelişimi ve Eğitimi Bölümü, Ankara. ÖZET Araştırmada ergenlerin cinsiyet, yaş, anne - baba öğrenim düzeyi, aile ilişkileri, ailenin birlikte yaşama durumu ve çocuğun sosyal -spor etkinliklerine katılma durumu değişkenlerinin ergenin arkadaşlarının suça yönelik davranışlarını değerlendirme düzeylerinde farklılık yaratıp yaratmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma Ankara il merkezindeki bulunan orta sosyo -ekonomik düzeyde olan liselere devam eden toplam 177 ergen üzerinde yürütülmüştür. Araştırmad a ergenlerin kendileri ve aileleri ile ilgili bilgileri elde etmek için araştırmacılar tarafından hazırlanan Genel Bilgi Formu ile ergenlerin arkadaşlarının sapan davranışlarını değerlendirmeleri için Kaner (2002) tarafından geliştirilen ve geçerlik ve g üvenirlik çalışması yapılan Akran Sapması Ölçeği kullanılmıştır. Akran Sapması Ölçeği hafif ve ağır sapma olarak iki alt boyuttan oluşmakta olup her iki alt boyutun toplanması ile toplam sapma puanı elde edilebilmektedir. Hafif sapma alt boyutunda okulda ki öğrenci rolüne, okul dışında da çocuk/ergen olma rolüne uygun olmayan davranışlarda bulunmayı içeren sekiz madde, ağır sapma alt boyutunda ise evden kaçma, hırsızlık yapma, uyuşturucu kullanma ve satma, polisle sorunlar yaşama gibi daha ciddi sapmayı iç eren altı madde bulunmaktadır. Elde edilen sapma puanlarının yüksek olması ergenin sapan davranışlara sahip arkadaşlarının çok olduğunu göstermektedir. Araştırmadan elde edilen veriler t -Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi ile değerlendirilmiştir. Araşt ırma sonucunda ergenlerin cinsiyeti, aile ilişkileri ve çocuğun sosyal -spor etkinliklerine katılma durumunun ergenin sapan davranışlara sahip arkadaşlarını değerlendirmesi üzerinde etkili olduğu belirlenirken (p<.01, p<.05) yaş, anne baba öğrenim düzeyi v e ailenin birlikte yaşama durumunun ergenin sapan davranışlara sahip arkadaşlarını değerlendirmesi üzerinde etkili olmadığı saptanmıştır (p>.05). Anahtar kelimeler: Ergenlik dönemi, ergen, şuç davranışları, arkadaş ilişkileri. Müdriye Yıldız Bıçakçı, Anka ra Üniversitesi Ev Ekonomisi YO, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bölümü, Ankara. GİRİŞ Suç kavramı toplumdan topluma farklı algılandığı için tanımlanması da oldukça güç bir kavramdır. Suç; toplum düzenini bozan, kanunlarca yasaklanan, hukuka aykırı davranışlar olarak tanımlanabilmektedir [1]. Çocuk suçluluğu ise bu tanıma bağlı olarak hukuki ve sosyolojik iki şekilde ele alınmaktadır. Hukuki yönden suç, çocuğun ceza kanunlarınca suç sayılan bir fiili işlemesi sonucunda, yargı organlarının önüne getirilmesi olarak tanımlanmaktadır. Sosyolojik yönden ise, çocuğun gelişiminin desteklenmemesi sonucu ortaya çıkan davranış problemlerine bağlı oluşan suçluluk olarak tanımlanmaktadır [2]. Çocukların yani ergenlerin suça yönelmesinde birçok faktör etkili olmaktadır. Bunlardan birisi sosyolojik tanımda da ifade edildiği gibi bireysel nedenlerdir. Bireysel nedenler arasında; kişilik bozuklukları [3], kimlik duygusu [4], saldırganlık düzeyleri [5], stres [6] ve zeka düzeyi [7] bulunmaktadır. Çevresel faktörlerin altında ise aile ilişkileri [5], akran ilişkileri [8], televizyon vb. kitle iletişim araçları [9] bulunmaktadır. Ayrıca okul çevresi de suça yönelmede etkili olabilmektedir. Bulm ve Zalba [10] ise, ergenlerin suça yönelmesindeki etkenleri teorilere bağlıyarak sınıflandırmışlardır. Bulm ve Zalba ya göre bu teoriler sosyalleşme veya değer gelişimi teorileri, kurumsal hazırlık ve fırsat teorileri, akran grupları ve çete teorileri, aile teorileri ve kişilik ve kimlik teorileri olmak üzere beşe ayrılmıştır [11]. Ergenlik dönemi, kişiliğin toplumsal nitelik kazandığı bir geçiş dönemidir. Bu geçiş döneminde içerisinde ergen, kim olduğunu, neye değer vereceğini, kime bağlanıp inanacağını belirlemeye çalışır. Çevresinde onun gibi olmak istediği kişilerle özdeşim kurarak kişiliğine biçim vermeye başlar. Bu dönemde kimliğini bulma çabası içerisinde olan ergen, duygularını paylaşabileceği grup kimliğini edinebileceği ve ortak onaylama ihtiyacına dayanan akran ilişkisine ihtiyaç duymaktadır [12]. Ergenin akran grubu, ergenin sosyal davranış ve toplumsal kuralları öğrenmesinde etkili olmaktadır. Başlangıçta oyun grubu olarak ortaya çıkan akran gruplarının etkisi özellikle ergenlik döneminde en üst düzeye ulaşmaktadır. Bu dönemde bir gruba ait olma, grup onayını yitirmeme uğruna ergen tamamen akran grubunun kontrolü altına girebilmektedir. Bu durum da ergenin yaşantısına olumlu ya da olumsuz olarak yansıyabilmektedir. Olumsuz olarak yansıyan akran ilişkileri sonucunda; ergen sapan davranışlara yani suça yönelebilmektedir. Bu doğrultuda 7

8 ergenin suça yönelmesinde akran ilişkileri önemli rol oynayabilmektedir [8]. Juvonen ve arkadaşları [13], ergenlerin ilaç kullanımına yönelik yaptığı bir çalışma sonucunda akran grupları arasında birbirinden etkilenme sonucu ilaç kullanımının yaygınlaştığını belirtmişlerdir. Ergenlerin akran ilişkilerini, ergenin anne babalarıyla kurduğu ilişki etkilemektedir. Anne babanın ergene yönelik tutumları, ergenin kişiliğini ve duygusal yaşantısını etkilediği gibi, akran ilişkileri ve çevreyle olan etkileşimlerini de etkilemektedir. Ailedeki düzensiz ve sağlıksız ilişkiler sonucu ergen olumsuz arkadaşlıklara yönelebilmekte ve çete oluşturma olasılığı da artmaktadır. Özellikle ailelerin ergenlere uyguladıkları fiziksel cezalar bu süreci hızlandırmaktadır. Aile, bazı dönemlerde kötü arkadaşlıklar edinmemesi için bazen ergeni cezalandırabilmekte ve bu konuda baskı yapmakta, bazen de ilgisiz kalarak kendi haline bırakmaktadır. Bu ilgisizlik ise ergeni daima kabul ve ilgi görebileceği yeni çevrelere itebilmektedir. Bunun aksine demokratik ortamda yetişen ergenler kendine güvenleri daha fazla olduğundan ve aile içinde kendilerini ifade edebildiklerinden akran ilişkileri de daha sağlıklı olabilmekte, dolayısıyla ergen akran gruplarıyla kendisine kimlik ve güç sağlayabilmektedir [14]. Ailenin ilgisiz ve denetimsiz tutumu karşısında ergen akran gruplarıyla daha yakın ilişkiler kurup daha fazla akranlarının etkisinde kalarak suça yönelebilmektedir. Ergenlik döneminde arkadaş düşünceleri aile düşüncelerinden daha fazla önem kazandığı görülmektedir [15]. Bu durum göz önünde bulundurularak bu çalışmada ergenlerin cinsiyet, yaş, anne- baba öğrenim düzeyi, aile ilişkileri, ailenin birlikte yaşama durumu ve çocuğun sosyal-spor etkinliklerine katılma durumu değişkenlerinin ergenin arkadaşlarının suça yönelik davranışlarını değerlendirme düzeylerinde farklılık yaratıp yaratmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. MATERYAL VE YÖNTEM Evreni ve Örneklem Bu araştırma Ankara il merkezinde bulunan orta sosyo-ekonomik düzeyde olan liselere devam eden ve yaş grubunda bulunan toplam 177 ergen üzerinde yürütülmüştür. Araştırmaya alınan ergenlerin gönüllü olmalarına dikkat edilmiştir. Araştırmanın evrenini ve örneklemini oluşturan liselerin sosyo-ekonomik düzeyleri belirlemek için Devlet İstatistik Kurumu nun verilerinden yararlanılmıştır. Veri Toplama Araçları Genel bilgi formu: Form ergenin cinsiyeti, yaşı, aile ilişkileri, anne-baba öğrenim düzeyi, ailenin birlikte yaşama durumu ve ergenin sosyal-spor etkinliklere katılma durumuna ilişkin sorulardan oluşmaktadır. Akran Sapması Ölçeği : Kaner [16] tarafından geliştirilen bu ölçek hafif ve ağır sapma olarak iki alt boyuttan oluşmakta oluşmaktadır. Hafif sapma alt boyutunda okuldaki öğrenci rolüne, okul dışında da çocuk/ergen olma rolüne uygun olmayan davranışlarda bulunmayı içeren sekiz madde, ağır sapma alt boyutunda ise evden kaçma, hırsızlık yapma, uyuşturucu kullanma ve satma, polisle sorunlar yaşama gibi daha ciddi sapmayı içeren altı madde bulunmaktadır. Ölçekteki maddelerde yer alan davranışlar, cevaplayan bireyin yakın arkadaşlarının gösterdiği davranışlar dikkate alınarak hiçbiri (bir puan), birkaçı (iki puan), yaklaşık yarısı (üç puan), yarıdan fazlası (dört puan), çoğu (beş puan) ve hepsi (altı puan) seçeneklerine göre yanıtlamaktadır. Alt ölçeklerden alınabilecek en yüksek ve en düşük puanlar madde sayısının altıyla çarpımı ile bir arasında değişiklik göstermektedir. Ayrıca ölçekten toplam puan elde edilmektedir. Yüksek puan, ergenin sapan davranışlara sahip arkadaşlarının çok olduğunu ifade etmektedir. Bu araştırmada ağır sapma puanlarının değerlendirmesinde puanların çok düşük çıkması nedeniyle toplam puan değerlendirilmiştir. Araştırma sonucu değerlendirildiğinde araştırmaya dahil edilen orta sosyoekonomik düzeyde bulunan ergenlerin sapan davranışa sahip olan arkadaşlarının hemen hemen hiç olmadığı dikkati çekmektedir. Verilerin Analizi Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 10.0 programında (Statistical Package for Social Sciences) değerlendirilmiştir. Araştırma cinsiyetin, ergenin sosyal-spor etkinliklerine katılma durumu ve ailenin birlikte yaşama durumunun ergenlerin sapan arkadaşlarını değerlendirmede etkili olup olmadığı değerlendirmek için TTesti ; aile ilişkileri, ergenin yaşı, anne ve baba öğrenim düzeyinin ergenlerin sapan arkadaşlarını değerlendirme üzerinde farklılık yaratıp yaratmadığını belirlemek amacıyla Tek Yönlü Varyans Testi kullanılmıştır. Ayrıca tek yönlü varyans analizi sonuçlarında önemliliğin hangi gruptan kaynaklandığını belirlemek amacıyla ise Scheefe Testi kullanılmıştır [17]. BULGULAR Ergenlik döneminde akran grubu ergenlerin kişiliğini bulmasında önemli rol oynamaktadır. Bu dönemde ergen ailesine karşı bağımsızlık savaşına girerek akranlarına yönelmekte ve bazı hatalar yapabilmektedir. Bu nedenle araştırmanın sonuçlarının tartışılmasının ergenlik dönemi açısından yararlı olabileceği düşünülmektedir. 8

9 Ergenlerin cinsiyet, yaş, anne- baba öğrenim düzeyi, aile ilişkileri, ailenin birlikte yaşama durumu ve çocuğun sosyal-spor etkinliklerine katılma durumu değişkenlerinin ergenin arkadaşlarının suça yönelik davranışlarını değerlendirme düzeylerinde farklılık yaratıp yaratmadığının belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışmaya dahil edilen ergenlerin % 21 inin tek çocuk, % 42 sinin iki çocuk ve % 37 sinin ise üç ve üzeri çocuk olduğu görülmektedir. Ayrıca araştırmaya dahil edilen ergenlerin % 97 sinin ailesinde ve çevresinde suç işleyen birinin olmadığı, ergenlerin % 3 ünün inin ailesinde ve çevresinde suç işleyen birinin olduğu belirlenmiştir. Tablo 1 de de görüldüğü gibi yapılan t-testi sonucunda ergenlerin cinsiyete göre toplam akran sapması puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir [t(175)=1.547, p<.05]. Bu çalışmanın bulguları cinsiyete göre suça yönelen arkadaşlara sahip olmada etkili olduğunu göstermektedir. Erkek çocukların suça yönelen arkadaşlarının kızlara göre daha fazla olduğu dikkati çekmektedir. Tablo. 1 Araştırmaya alınan ergenlerin cinsiyetine göre akran sapmasına ilişkin t testi sonuçları N X SD Kız Erkek T P Cinsiyet T- Testi sonuçları Ergenin akran ilişkileri cinsiyete göre farklılık göstermektedir. Erkeklerin akranlarına daha bağımlı ve akran ilişkilerinin erkek ergenlerin gelişiminde daha fazla etkili gözlenirken [18-20], kızların akran ilişkilerini daha olumlu algılayarak akran ilişkilerinin kız ergenlerin gelişiminde erkek ergenlere göre daha olumlu etkileri olduğu belirlenmiştir [21]. Erkek ergenlerin üzerinde akranların etkilerinin daha fazla olduğu düşünüldüğünde erkek ergenlerin suça yönelmede akranlarından daha fazla etkilenme durumu olabileceği söylenebilir. Devlet İstatistik Kurumunun verilerine göre de erkek ergenlerin kız çocuklarına göre daha fazla suç işledikleri dikkati çekmektedir [22]. Tablo 2 incelendiğinde yapılan varyans analizi sonucunda ergenlerin yaşlarına göre toplam akran sapması puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır [F3-176) = 1.729, p>.05]. Tablo. 2 Araştırmaya alınan ergenlerin yaşlarına göre akran sapmasına ilişkin puan ortalamaları, standart sapmalar ve varyans analizi sonuçları Yaş N X SD GENEL VARYANS ANALİZİ SONUÇLARI KT SD KO F P Anlamlı fark Grupiçi Toplam Gruplararası Ergenlerin yaşlarına göre akranlarını suça yönelme konusunda değerlendirmede farklılık olmamasının nedeni suça yönelmede kişilik özellikleri gibi diğer değişkenlerin daha etkili olabilmesi düşünülebilir. Tablo 3 ve Tablo 4 incelendiğinde yapılan varyans analizi sonucunda ergenlerin hem anne [F2-176) =.441, p>.05] hem de baba [F2-176) =.300, p>.05]. öğrenim düzeylerine göre toplam akran sapması puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Anne babaların eğitim düzeylerinin farklılık yaratmamasında aynı sosyo-ekonomik düzeyde olan ve aynı çevrelerde oturan ailelerin çocuklarının da benzer özellikleri göstermesiyle açıklanabilir. 9

10 Tablo. 3 Araştırmaya alınan ergenlerin anne öğrenim durumuna göre akran sapmasına ilişkin puan ortalamaları, standart sapmalar ve varyans analizi sonuçları N X SD İlkokul Ortaokul Lise-yüksekokul vb GENEL Anne Öğrenim VARYANS ANALİZİ SONUÇLARI KT SD KO F P Anlamlı fark Grupiçi Toplam Gruplararası Tablo. 4 Araştırmaya alınan ergenlerin baba öğrenim durumuna göre akran sapmasına ilişkin puan ortalamaları, standart sapmalar ve varyans analizi sonuçları Baba Öğrenim N X SD İlkokul Ortaokul Lise-yüksekokul vb GENEL VARYANS ANALİZİ SONUÇLARI KT Gruplararası Grupiçi Toplam SD KO F P Anlamlı fark Tablo 5 incelendiğinde yapılan varyans analizi sonucunda ergenlerin aile ilişkilerine göre toplam akran sapması puan ortalamaları üzerinde etkili olduğu ortaya konulmuştur [F2-176) = 3.929, p<.05]. Yapılan Scheffe testi sonucunda farklılığı ailem beni her konuda anlıyor ve destek oluyor diyen ergenlerin puan ortalamaları ile ailem beni dinlemiyor ve anlamıyor diyen ergenlerin puan ortalamaları arasındaki farklılığın neden olduğu saptanmıştır. İnsan yaşamında en riskli dönemlerden biri olarak ifade edilen ergenlik döneminde ergenin ailesiyle ilişkilerinin iyi olması, ailenin ergene destek vermesi, ergenin bu dönemi daha kolay atlatabilmesi ve olumlu sosyal çevreye sahip olması açısından oldukça önemlidir [23, 24]. Bu çalışmanın sonuçları da bu düşünceyi destekler niteliktedir. Elde edilen sonuçlara bakıldığında ailesiyle sağlıklı ilişkiler kuran, ailesi tarafından desteklenen dolayısıyla birçok konuda ailesiyle paylaşımı olan ergenlerin sağlıklı kişilik özelliğine sahip arkadaş seçtikleri dolayısıyla akran gruplarını daha iyi belirledikleri söylenebilir. Tablo. 5 Araştırmaya alınan ergenlerin aile ilişkilerine göre akran sapmasına ilişkin puan ortalamaları, standart sapmalar ve varyans analizi sonuçları N X SD Ailem beni dinlemiyor ve anlamıyor GENEL Aile İlişkileri Ailem beni her konuda anlıyor ve destek oluyor1 2 Ailem zaman zaman benimle ilgileniyor 3 VARYANS ANALİZİ SONUÇLARI KT SD KO F P Anlamlı fark Gruplararası Grupiçi Toplam p*<.05 10

11 Tablo 6 ya bakıldığında yapılan t-testi sonucunda ailenin birlikte yaşama durumuna göre toplam akran sapması puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir [t(175)=.843, p>.05]. Çocukların suça yönelmesinde ailenin parçalanma durumunun etkili olduğu bilinmektedir [25]. Bu çalışmaya katılan ergenlerin çoğunluğunun ailesinin birlikte yaşadığı görülmektedir. Bu nedenle bu sonuç beklenen bir sonuç olarak değerlendirilebilir. Tablo. 6. Araştırmaya alınan ergenlerin ailenin birlikte yaşama durumuna göre akran sapmasına ilişkin t testi sonuçları Ailenin birlikte yaşama durumuna N X SD Evet Hayır T P T- Testi sonuçları Tablo 7 de ise yapılan t-testi sonucunda ergenin sosyal-spor etkinliklerine katılma durumuna göre toplam akran sapması puan ortalamaları üzerinde etkili olduğu saptanmıştır [t(175)=.076, p<.05]. Sosyal ve spor etkinliğine katılmak ergenin fiziksel ve ruhsal anlamda rahatlamasını sağlamaktadır. Bu çalışmaya katılan ergenlerin çoğunluğunun sinema, tiyatro, spor, vb. birçok sosyal kültürel etkinliklere katıldığı dikkati çekmektedir. Bu şekilde rahatlayan ve zamanını geçiren ergen ve akranları kötü alışkanlıklara daha uzak durabilmektedir [26]. Tablo. 7. Araştırmaya alınan ergenlerin sosyal ve spor etkinliklerine katılma durumuna göre akran sapmasına ilişkin t testi sonuçları Sosyal ve spor etkinliklerine katılma durumu N X SD Evet Hayır T P T- Testi sonuçları ÖNERİLER Bu araştırma sonuçlarına göre ortaya çıkan en önemli nokta ergenin suça yönelen arkadaşlarının olmamasının temelinde aile ve aile ilişkilerinin yattığı söylenebilir. Çalışma sonuçları bu araştırmaya dahil edilen ergenlerin genel olarak suça yönelen akranlara sahip olmadıklarını göstermektedir. Fakat genel olarak ergenlik dönemi, suç ve akran ilişkileri için şunlar önerilebilir: Ergenlik dönemi çalkantılı bir dönem olup ergen kendisi ve çevresi ile sürekli tartışma halindedir. Çelişkili düşünce ve davranışlar bu dönem içerisinde doğal olarak karşılanmalıdır. Çocuklukla yetişkinlik arasında kalan bu geçiş döneminde anne ve baba ergene güven vermeleri, onu dinlemeleri ve düşüncelerine saygı göstermelidirler. Ergenlerin yaşları ilerledikçe sapan akranlara daha çok yöneldikleri ve daha riskli davranışlarda bulundukları bilinmektedir. Bu nedenle anne ve babalar çocuklarının arkadaşlarını iyi tanımaları ve çocuklarının arkadaşlarıyla olan ilişkilerini yakından izlemeleri gerekir. Anne-babalara ergenlerin arkadaşlarını beğenmedikleri durumlarda ergene ceza vermek, gereksiz eleştirilerde bulunmak yerine konuşarak, onlara doğru arkadaş seçimiyle ilgili geçerli nedenler göstermelidirler. Okullarda rehberlik servisleri tarafından ergenlere, arkadaşlık, arkadaşlar, grup etkileri konularında bilgiler verilmeli, arkadaşlığın, arkadaşların, grupların olumlu ve olumsuz etkileri konusunda çeşitli örneklere dayalı tartışma toplantıları yapılmalıdır. Ayrıca eğitim kurumlarında eğitimciler ergenleri iyi yönde yönlendirmeleri için çeşitli etkinlikler düzenlemelidirler. KAYNAKLAR 1. Yalçın, A. (1996). Ansiklopedik hukuk rehberi. 419 s. İstanbul: Geçit Kitabevi. 2. Akyüz, E. (2000). Ulusal ve uluslar arası hukukta çocuğun haklarının ve güvenliğinin korunması. s.654, Ankara: Milli Eğitim Yayınevi. Karagöz, Y. M. ve Demircin, S. (1996). Antalya da çocuk suçluluğu. Akdeniz Üniversitesi Tıp fakültesi Dergisi, 13(1),

12 Baklaya, A. (2005). Lise öğrencilerinin kimlik duygusu kazanım düzeylerinin bazı kişisel, sosyal ve ailesel nitelikler ile suç davranışı düzeyi bakımından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi. Erdoğdu, M.Y. (2005). Suça yönlendirilen ve yönlendirilmeyen çocukların aile ilişkileri ile saldırganlık davranışlarının karşılaştırılması. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Dergisi, 12(3), Basut, E. ve Erden, G. (2005). Suça yönelen ve yönelmeyen ergenlerin stres belirtileri ve stresle başa çıkma örüntüleri yönünden incelenmesi. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 12(2), Çopur, M., Saraç, Ş., Tüzün, B. ve Elmas, İ.(1998) yaşları arasındaki çocuklarda suç ve farik mümeyyizlik. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 6(1), Uluğtekin, S. (1991). Hükümlü çocuk ve yeniden toplumsallaşma. 224s, Ankara: Bizim Büro Yayınevi. 9. Turla, A., Aydın, B., Kocakaya, M. ve Sataloğlu, n. (2006). Çocuk suçluluğunda televizyonun rolü. Adli Psikiyatri Dergisi, 3(1), Blum, A. and Zalba, S.R. (1979). Understanding and overcoming delinquency. Helping clients with special concerns (S. Einsenberg and L.E. Patterson). Boston: Hoghton Mifflin. Cooperation. 11. Ergene, T. (1992). Ergen suçluluğunun önlenmesi ve tedavi yöntemleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi(7), Çağdaş, A.& Seçer-Şahin, Z. (2002). Çocuk ve ergende sosyal ahlak gelişimi. Ankara: Nobel Yayıncılık. 13. Juvonen, J.; Martino, S.C.; Ellickson, P. L. and Longshore, D. (2007). But others do it! : do misperceptions of schoolmate alcohol and marijuana use predict subsequent drug use among young adolescents? Journal of Applied Social Psychology, 37(4), Erwin, P. (2000). Çocuklukta ve ergenlikte arkadaşlık (Trans:O. Akınay). İstanbul: Alfa Yayıncılık. 15. Erol, Ö.(2000). Ankara da ve Balıkesir de ilköğretim 8.sınıfı ve lise 2. sınıf öğrencileri üzerinde gençlik kültürünün karşılaştırılması. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi). 16. Kaner, S. (2002). Akran ilişkileri ölçeği ile akran sapması ölçeği geliştirme çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 33 (1-2); Büyüköztürk, Ş. (2002). Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık. 18. Burlingame, W.V. (1967). An investigetion of the correletions of adherence to the adolescent peer culture. Washington : Seattle Collage of Education 19. Moore, S. & Boldero, J (1991). Psychosocial development and adolescence sexroles. A Journal of Research, 25(9-10), Ünlü, H. (2001). Lise öğrencilerin algıladıkları sosyal desteğin ve ego kimlik statülerinin sosyo ekonomik düzey ve cinsiyete göre incelenmesi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). 21. Goodenow, C.& Kathleen. G. (1992). The relationship of scool belonging and friends values to academic motivation amog urban adolenscent students. Journal of Experimental Education, 62(1), (Erişim Tarihi: ) 23. Gürsoy, F. ve Yıldız Bıçakçı (2003). Sigara Kullanan ve Kullanmayan Gençlerin Yalnızlık Düzeylerinin İncelenmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 14(2), Liu, Y.L. (2006). Paternal/maternal attachment, peer support, cocial expectations of peer interaction, and depressive symptoms. Adolescence, 41(164), Delikara, İ.E. (2000). Ergenlerin akran ilişkileri ile suç kabul edilen davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi. 26. Yavuzer, H. (1990). Çocuk ve suç. İstanbul: Remzi Kitabevi. 12

13 SÖZEL BİLDİRİ - 2 TOURETTE SENDROMLU OLGUDA YASAL SORUMLULUKLAR Sibel GÜLLÜÇAYIR 1, Mahmut AŞIRDİZER2, Mehmet Sunay YAVUZ2, Yıldıray ZEYFEOĞLU3, Tarık ULUÇAY1. (1) Celal Bayar Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı, Manisa. ÖZET Tourette Sendromu (TS), çocukluk çağında ortaya çıkan, genellikle adolesan dönemde kötüleşen ve erişkin dönemde kalıcı hale gelen, bir veya daha fazla sesli tikin istemsiz çok sayıda motor tiklere eşlik etmesiyle karakterize, sıklıkla dikkat eksikliğ i, dikkat eksikliği hiperaktivite, obsessif kompulsif rahatsızlıklar, agresyon ve duyguların kontrol güçlüğü, duygulanım bozuklukları, kendine zarar verme davranışları ve zayıflamış dürtü kontrolü gibi tablolara eşlik eden, istem dışı müstehcen hareketler in yapılması ve müstehcen sözlerin söylenmesi şeklinde görülebilen bir klinik tablodur. Bugüne kadar TS lu populasyonda disinhibisyon davranışları nedeniyle hukuki olaylara karışma prevalansını saptamaya yönelik kapsamlı ve kontrollü çalışmalar yapılmamışt ır. Bu çalışmada, TS lu olgu, bir futbol maçı sırasında hakeme küfretme suçuna karşı yasal sorumluluğu olup olmadığı yönünden ve 25 yıldır otobüs şoförü olarak çalışması nedeniyle, mevcut durumunun profesyonel sürücü olarak çalışmasına engel teşkil edip et meyeceği değerlendirilmiştir. Ayrıca bu olguda hukuki yönden sorulmamış olsa da; TS lu kişilerin askerlik hizmetleri, silah ruhsatı almaları veya evlenmeleri gibi günlük yaşamda adli tıp uzmanlarının karşılaşabilecekleri diğer yasal problemler yönünden de irdelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Tourette Sendromu, Cezai Ehliyet, Hukuki Sorumluluk. Sibel Güllüçayır, Celal Bayar Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı, Manisa. GİRİŞ Tourette Sendromu (TS) (Tourette nin Sendromu, Tourette nin Hastalığı, Gilles de la Tourette Sendromu veya GTS olarak da adlandırılmaktadır) frontal-subkortikal yolaklardaki dopamin metabolizması ve nöronal iletimindeki değişikliklerle ilişkili, genetik geçişli nöropsikiyatrik bir hastalıktır [1-4]. TS, çocukluk çağında gelişen, genellikle adolesan dönemde kötüleşen ve erişkin dönemde kalıcı hale gelen tik bozukluklarının bir formudur [4-7]. TS, erkeklerde kadınlara göre 3-4 kat daha yaygın olmak üzere, tüm kültürlerde, ülkelerde ve ırklarda görülebilmektedir [8-11]. TS, bir veya daha fazla sesli tikin istemsiz çok sayıda motor tiklere eşlik etmesiyle karakterizedir [1-5]. Bu tikler, mutlaka bir arada görülmemekle birlikte, en azından bir yıldan daha uzun bir periyotta, hemen her gün ve gün içersinde pek çok kez meydana gelmektedir [1-2]. Motor tikler, basit (örneğin; göz kırpma, baş sallama) veya kompleks (örneğin; tırnak yeme) olarak ortaya çıkabilmekte olup; kasların kasılma fonksiyonlarıyla ilişkili olarak tekrarlayıcı ve istemsiz niteliktedir [1]. Bazen başkalarının yaptığı el hareketlerini tekrar etme şeklinde olabileceği gibi (ekopraksi), el hareketleri yapma şeklinde de (kopropraksi) izlenebilen motor tikler görülür. Vokal tikler sıklıkla multipldir. Bunlar patlar tarzda tekrarlanan sesler çıkarma şeklinde olabildiği gibi (ekolali, ekopraksi, palilali) sözcük uydurma, havlama, boğaz temizleme ve homurdanma, bazen müstehcen kelime ve deyimlerin söylenmesi şeklinde de görülebilmektedir [5]. Koprolali (uygun olmayan, istem dışı küfretme) yaygın olmayıp, hastaların yalnızca %10-15 inde görülmekte ve genellikle 15 yaş civarında başlamaktadır [3]. TS, direkt bir maddenin psikolojik etkileri veya genel sağlık durumu ile ilişkili olmasa da, meydana çıkan rahatsızlık; sosyal, mesleksel ve diğer önemli fonksiyonlarda belirgin sıkıntı veya önemli zararlara neden olabilmektedir [4]. Olguların çoğunda, bu hastalığa maruz kalan kişiler, uyku rahatsızlıkları, öğrenme güçlükleri ve anksiyeteden şikayetçidir [6, 7]. TS, sıklıkla dikkat eksikliği, dikkat eksikliği-hiperaktivite, obsessif kompulsif rahatsızlıklar, agresyon ve duyguların kontrol güçlüğü, duygulanım bozuklukları, kendine zarar verme davranışları ve zayıflamış dürtü kontrolü gibi tablolara eşlik eder [1, 3, 6, 12]. İlk TS olgusu olan Marquise de Dampierre, 1825 de Itard tarafından ve daha sonra 1885 de Georges Gilles de la Tourette tarafından kaydedilmiştir [12]. TS önceleri nadir olarak düşünülmüş ve 1970 lere kadar literatürde çoğunlukla olgu sunumları şeklinde yer almıştır [9,12]. Ancak son yıllarda, dikkatli şekilde uygulanan toplum temelli epidemiyolojik çalışmalar, TS nin önceki yıllarda tahmin edilenden daha yaygın olduğunu göstermiştir [3, 12]. Hastalığın prevalansı hakkındaki genel kabul, oranının 1000 de 0.5 olduğu yönünde ise de (yaklaşık ABD de hasta ve Birleşik Krallıkta hasta); son zamanlarda yapılan epidemiyolojik çalışmalar, 13

14 5-18 yaş arası çocukların % inde ve prevalansının % 2-3 olduğuna işaret etmektedir [13-15]. Özel eğitime ihtiyaç duyan çocuklarda yapılan retrospektif çalışmalarda, özellikle TS nun prevalansının oldukça yüksek olduğu gösterilmiş [12] ve bu çocuklarda matematik ve edebiyat öğrenme, akıcı konuşma, iyi motor koordinasyon, visyo-motor integrasyon ve dikkatini toplama yeteneklerinin yetersiz olduğu belirlenmiştir [1, 9, 16]. Suç işlemeye yönelik davranışlara yol açan mental bozukluklar; dağılımları, sonuçları ve bu durumun yargı tarafından değerlendirilip, değerlendirilmemesi yönünden karmaşık ve duyarlı bir konudur [17]. Bir ceza davası sırasında, suçu işlediği anda akıl sağlığının yerinde olmadığı şeklindeki savunma; sıklıkla saldırgan tarafından bir mazeret olarak gösterilmekte, kendilerine isnad olunan suç sırasında mental olarak hasta oldukları ve dolayısıyla yasaları ihlalden dolayı sorumlu tutulamayacakları iddia edilebilmektedir [18]. Burada hekimlerin dikkat etmesi gereken unsur; kişide ceza ehliyetini etkileyen akıl hastalığının yasal tanımlaması ile akıl hastalığının psikiyatrik tanımlamasının tamamen farklı oluşudur. Yasal tanımlamada, kişinin akıl hastası olması yeterli bir kriter olmayıp, suç sırasında bu hastalığın etkisi ile kişide şuur, hareket ve irade serbestisinin ortadan kalkması, önemli derecede azalması yada azalması şartları aranmaktadır [19]. Keza ceza sorumluluğu tarifi, bir yargılama prosedüründen diğerine değişmektedir. Türk Ceza Kanunu na göre, cezai sorumluluk 12 yaşın doldurulması ile başlamaktadır (Madde 31/1). Eğer 12 yaş ile 15 yaş arasındaki bir çocuk bir suç ile itham edilmiş ise, suç sırasında algılama ve davranışlarını yönlendirme yetisinin var olup, olmadığı araştırılmakta (Madde 31/2); 15 yaşını doldurmuş çocuklar ve erişkinlerde ise, akıl hastalığı veya zeka geriliğinin bulunmaması, yasal sorumluluğun belirlenmesinde önemli bir kriter olarak kabul edilmektedir [20]. Ayrıca akıl hastalıkları ve zeka geriliklerinden bazıları, medeni hakların kısıtlanma nedenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Türk Medeni Kanunu na göre, herhangi bir erişkinde, toplum sağlığını tehlikeye atacak şekilde herhangi bir akıl hastalığı veya zeka geriliği, alkol veya madde bağımlılığı, ciddi bulaşıcı hastalıklar veya kötü yaşama tarzı saptanmış ve başka bir şekilde onu korumak için önlem alınamıyorsa, o kişi, tedavi, eğitim veya ıslah edilmek üzere uygun bir kuruma yerleştirilebilmektedir [21]. Literatürde TS ve yasal sorumluluklarıyla ilgili sınırlı sayıda bilgi olmasına karşın, bu hastaların medeni haklarının kısıtlanması hakkında herhangi bir yayına rastlanmamıştır. Bu sunumda tanımlanan TS lu olgu, bir futbol maçı sırasında hakeme küfretme suçuna karşı yasal sorumluluğu olup olmadığı yönünden değerlendirilmiş, 25 yıldır otobüs şoförü olarak çalışması nedeniyle, mevcut durumunun profesyonel sürücü olarak çalışmasına engel teşkil edip etmeyeceği yönünden ele alınmış ve TS lu olguların günlük yaşamda karşılaşabilecekleri yasal sorunlar değerlendirilmiştir. OLGU 52 yaşındaki erkek olgu, 2007 nin Nisan ayında, mahkeme tarafından cezai sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve halen sürdürmekte olduğu profesyonel şoförlük mesleğine devam etmesinde bir engel olup olmadığı hakkında adli rapor düzenlenmek üzere Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı na gönderilmişti. Adli tahkikat dosyasında yer alan bilgilerden, evli ve iki çocuk babası olan olgunun; askerlik hizmetini tam olarak yaptığı, kendisindeki tik bozukluğunun klinik bulgularının ilk olarak askerlik sırasında ortaya çıktığı anlaşılmaktaydı. Muayene sırasındaki anamnezinde; birisi ona bağırdığında, kendisinin de buna karşılık elinde olmaksızın bağırıp küfrettiğini ve kendisine ani ve beklemediği şekilde bir harekette bulunulduğunda da, yine bağırıp küfrettiğini veya vurduğunu ifade etmekteydi. Birisinin elbiselerini çıkarttığını gördüğünde, kendisinin de soyunduğunu; futbol maçı izlediği sırada, futbolcuların topa vurma veya kafa atma hareketlerini tekrarladığını; istemeden karşısındaki kişilerin hareketlerini tekrarlaması nedeniyle, düğün, nişan gibi gürültülü toplantılara katılamadığını; bu durumun eşiyle arasında sorunlara yol açtığını; yaptığı tuhaf davranışlar nedeniyle kendisine şaka yaptıklarını ve bundan dolayı günlük yaşantısında sık sık sorun yaşadığını ifade ediyordu. Aşırı titizlik davranışı veya dikkat eksikliği tanımlamıyor ancak sık sık öfke nöbeti tarif ediyordu. Çocukluk çağı boyunca herhangi bir tik davranışının olmadığını, ancak aşırı hareketli olduğunu; okuldayken başarılı bir öğrenci olmadığını, ilkokuldan sonra eğitimine devam etmediğini, bir otobüste muavinlik yapmaya başladığını; tiklerini bir hastalık olarak görmediği için bugüne kadar tedavi görmediğini belirtmekteydi. Ailesinde de bu tür bir davranış bozukluğu olup olmadığı sorulduğunda; babasının bir uyaranla karşılaştığı zaman ayak kaşıma, dedesinin ise küfür etme şeklinde tikleri olduğunu ifade etmişti. Olgumuz, 5-6 ay kadar önce bir futbol maçı izlemek için stadyuma gittiğini; diğer seyircilerin hakeme küfür etmesi üzerine, kendisinin de elinde olmayarak ve istemeyerek küfür ettiğini; bu davranışından dolayı utanç ve pişmanlık duyduğunu; daha önce böyle bir davranış nedeniyle yargılanmadığını; 25 yıldır profesyonel otobüs şoförü olarak çalıştığını, mesleğini yaptığı süre içersinde 9 yıl önce sadece bir kez trafik kazası yaptığını ifade ederek; bu kaza sırasında yaşlı bir adamın öldüğünü belirtmişti. 14

15 Bu olayla ilgili olarak soruşturma dosyasında yer alan belgelere göre; olgunun kullandığı otobüsün kırmızı ışık yandığı sırada yolun karşısına geçmekte olan yaşlı bir adama çarptığı; aynı dosyada yer alan mahkeme kararında, kusur oranının 2/8 olarak kabul edildiği ve kendisine verilen cezanın ertelendiği kaydedilmişti. Bu olaydan sonra olgumuz, şoförlük mesleğine devam etmişti. Muayenesinde; sistem bulguları normaldi. Ani hareketler ve yüksek sesle yapılan uyaranlar karşısında, birden ayağa kalkıp küfrettiği, muayene eden doktorun ani hareketlerini tekrarladığı izlendi. Herhangi bir obsesif kompulsif bozukluk saptanmadı ve hasta konsültasyon için psikiyatri kliniğine gönderildi. Psikiyatri konsültasyonunda; öz bakımının normal, görüşmeye katılımının istekli, kooperasyonunun tam, psikomotor aktivitesinin normal, kişi yer - zaman oryantasyonunun tam, spontan ve istemli dikkatinin normal, anlık yakın - uzak hafızasının iyi, duygu - durum ve duygulanımının depresif ve agresif olduğu; duraksayarak ve az konuştuğu, düşünce, algı, muhakeme, sosyal mesleki - ailevi işlevselliğinin normal bulunduğu; vokal ve motor tikler, ekolali, ekopraksi saptandığı; bu tiklerin uyaranların çok olduğu yerlerde daha sık gözlendiği tanımlanmıştı. Olgunun değerlendirilmesi sonrasında düzenlenen adli raporun sonuç bölümünde, kendisinde doğumsal olarak var olan ve gençlik yıllarında aktif hale geçen, sözel ve davranışsal tikler ile seyreden, tikler sırasında davranışlarını ve konuşmalarını kontrol etmesine engel olacak nitelikte bir psikiyatrik hastalık olan Tourette Sendromu saptandığı; bu nedenle kendisine isnat olunan futbol karşılaşması sırasında hakeme küfür etme suçuna karşı davranışlarını kontrol etme ve yönlendirme yeteneğinin önemli derecede azalmış olduğu ve bu nedenle belirtilen suç karşısında, cezai ve hukuki sorumluluğunun bulunmadığı; mevcut rahatsızlığının halen yapmakta olduğu şoförlük mesleğini sürdürmesine engel olacak şekilde günlük aktivitelerini engelleyeceği, bu nedenle bu mesleğe devamının kendisi ve toplum sağlığı için risk oluşturacağı belirtilmişti. TARTIŞMA Azalmış yasal sorumluluk ve ceza ehliyeti terimleri işlenen suça karşı verilecek cezanın derecesinin saptanmasında kullanılmaktadır [22]. Adli psikiyatristler bu terimler ile topluma uygunsuz davranışlar, öfke ve şiddet sergileme gibi suç kabul edilen durumlara yol açan epilepsi, frontotemporal demans, şizofreni ve posttravmatik beyin yaralanmaları gibi nörobiyolojik durumlar arasında kesin bir korelasyon olduğunu göstermişlerdir. Ancak bu kavramların hukuki kullanımı, yalnızca davalının akıl sağlığının bozulduğu durumlarla ilişkili olmayıp, aynı zamanda kişinin suç sırasındaki davranışının istemli olup olmaması ile de ilişkili bulunmuştur [22-25]. Comings ve Comings, TS lu olgu serilerinde, % 61 oranında kızgınlık ve şiddetin eşlik ettiği önemli disiplin problemleri ve / veya sorunlar, % 54 oranında hiperaktivitenin eşlik ettiği dikkat eksikliği bozukluğu, erkeklerin % 15.9 unda ve kadınların % 6.1 inde eksibitionizmin bazı düzeyleri, % 32 sinde obsesif-kompulsif davranışlar bulunduğunu gözlemlemişler [26]; Robertson ve arkadaşları, TS lu 90 hastanın üçte birinde (%33) kendini yaralama davranışı tanımlamışlardır [27]. Sunulan olgudaki davranış, TS lu hastalarda sıklıkla görülen ekolali ve koprolalinin bir formu olarak ortaya çıkmıştı. Bu davranış, istemli davranışların dışında meydana gelmişti ve olgumuz, bu davranışları engelleme yeteneğine haiz değildi. Dolayısıyla bu davranışından dolayı yasal olarak sorumlu tutulamazdı sayılı Trafik ve Karayolları Kanunu na istinaden düzenlenmiş, Sürücü ve Sürücü Adaylarında Tıbbi Muayene ve Sağlık Durumu Hakkında Yönetmelik in 4. maddesinde, sürücü belgesi alacak kişilerin işitme kaybı, denge problemleri, malin tümörler, uyku bozukluğu, eklemlerde kısıtlılık, ekstremite kaybı, kas, tendon ve bağ dokusunda lezyonlar, ciddi diabetes mellitus, kardiovaskuler hastalıklar, organ yetmezlikleri, santral ve periferik sinir sistemi veya kas hastalıkları, epilepsi, mental hastalıklar, alkol - psikotrop madde bağımlılıkları, çeşitli göz hastalıkları gibi hastalıkların olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği kaydedilmiştir [28]. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü nün Sağlık Kurullarınca Verilecek Sürücü Olur Raporlarının Düzenlenmesine Esas Olan Sağlık Muayenesinde Sürücü Adaylarında Aranılacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine İlişkin Esaslar a ilişkin genelgesinde, ciddi davranış bozuklukları veya tepki kontrol bozukluğunu içeren kişilik bozuklukları veya nörotik hastalıklara sahip kişilerin sürücü belgesi alamayacakları belirtilmiştir [29]. Sunulan olgu, 27 yaşında ehliyet almış ancak uzman bir hekim muayenesine gerek görülmemişti. Oysa ki ani hareket tekrarı ve soyunma davranışı şeklindeki tikleri, ilk kez 20 yaşında askerdeyken ortaya çıkmıştı. Bu durum belki de uzman muayenesi istenilmemesi nedeniyle, TS nun gözden kaçtığını gösteriyordu. Keza Jankovic ve arkadaşlarına göre; TS, sıklıkla sağlık çalışanları tarafından iyi anlaşılamamaya ve yanlış tanımlanmaya devam etmektedir [22]. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı nda hastanın mevcut rahatsızlığının halen yapmakta olduğu şoförlük mesleğini sürdürmesine engel olacak şekilde günlük aktivitelerini engelleyeceği, bu nedenle bu mesleğe devamının kendisi ve toplum sağlığı için risk oluşturacağı yönünde karar verilmesi geç de olsa bu yönde atılan önemli bir adım olmuştur. 15

16 Bu olguda hukuki yönden sorulmamış olsa da; TS lu kişilerin askerlik hizmetleri, silah ruhsatı almaları veya evlenmeleri gibi durumlar, günlük yaşamda adli tıp uzmanlarının karşılaşabilecekleri diğer yasal problemler olarak düşünülmektedir. 08/10/1986 tarihli 86/11092 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği nin 18. maddesi hükümlerine göre, hafif derecede tik bozukluğu bulunan kişiler askerlik hizmeti yapmaya uygun görülürken, ciddi tik bozukluğu olanlar askerliğe kabul edilmemektedir [30]. Bu bağlamda, TS bulunan kişilerin askerlik hizmetinden muaf tutulmaları gerekliliği ortaya çıkmakta ise de; genellikle hastalık, askerlik hizmetine girişte basit tik bozukluğu formunda belirtiler göstermesi ve askerlik hizmetinin yerine getirildiği geç adolesan döneminde şiddetlenerek gerçek formun belirgin hale gelmesi nedeniyle gözden kaçabilmekte olup; basit tik bozukluğu saptanan askerlerin düzenli kontrolleri ile TS nun tanımlanması, askerin kendisini ya da bir başkasını istem dışı yaralamasının önüne geçecektir. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü nün, tarihli, 2004/74 sayılı Silah Ruhsatı Alacak Kişilere Verilecek Raporlar a ilişkin genelgesinde; psikiyatrik hastalıklar, kişilik bozuklukları, alkol ve madde bağımlılığı, dürtü kontrol bozukluğu gibi hastalıklara sahip olan kişilerin taşıma ve bulundurma şeklinde silah ruhsatı alamayacakları belirtilmiştir [31]. TS, DSM kriterlerine göre, bir dürtü kontrol bozukluğu olarak değerlendirilmekte olup; bu çerçevede, silah ruhsatı alımı için sınırlandırılması gereken bir durumu oluşturmaktadır. Evlenmeye ilişkin esaslar ele alındığında; Umumi Hıfz-ı Sıhha Kanunu nun 123. maddesinde; frengi, bel soğukluğu ve yumuşak şankr ve cüzzama ve bir marazı akliye müptela olanların evlenmesi memnudur. Bu hastalıklar usulü dairesinde tedavi edilip sirayet tehlikesi geçtiğine veya şifa bulduğuna dair tabip raporu ibraz olunmadıkça musapların nikahları akt olunamaz hükmü yer almış [32]; Türk Medeni Kanunu nun 125. maddesinde evlenme şartları arasında ayırd etme gücüne sahip olma şartı aranmış; aynı kanunun 13. maddesinde ayırd etme gücü yaş, akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ve bunlara benzer sebepler ile ilişkilendirilerek akla uygun olarak davranma kriteri ile tanımlanmıştır. TS her ne kadar Umumi Hıfz-ı Sıhha Kanunu nda tanımlanan marazi akıl hastalığı veya Türk Medeni Kanunu nda tanımlanan akla uygun olarak davranma kriterine aykırı bir akıl hastalığı niteliğinde değilse de [33]; ortak yaşam üzerinde ciddi bir olumsuz etkide bulunacağından, Türk Medeni Kanunu çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerekecek bir durumdur. SONUÇ TS lu kişiler nadiren suça karışmakla beraber, dikkat eksikliği, dikkat eksikliği-hiperaktivite, obsessif kompulsif rahatsızlıklar, agresyon ve duyguların kontrol güçlüğü, duygulanım bozuklukları, kendine zarar verme ve zayıflamış dürtü kontrolü gibi davranış bozuklukları ile birlikte olduğunda, çeşitli suçlarda yargılanabilmektedir. Ayrıca medeni hukuk açısından, TS lu hastalar karşılaşabilecekleri hukuki sorunlar nedeniyle de dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. Bu konunun özellikle adli tıp ve adli psikiyatri alanında çalışan hekimler tarafından iyi anlaşılması, bu kişilerin mahkemeler tarafından yanlış değerlendirilmelerinin önüne geçecektir. KAYNAKLAR 1. Lavoie ME, Thibault G, Stip E, O'Connor KP. Memory and executive functions in adults with Gilles de la Tourette syndrome and chronic tic disorder. Cognit Neuropsychiatry. 2007; 12(2): Lemay M, Termoz N, Lesperance P, Chouinard S, Rouleau1 GA, Richer F. Postural control anomalies in children with Tourette syndrome. Exp Brain Res. 2007; 179(3): Robertson MM, Cavanna AE. The Gilles de la Tourette Syndrome: a principal component factor analytic study of a large pedigree. Psychiatr Genet. 2007; 17(3): ICD9DATA.COM. Free 2007 ICD-9-CM Database. Accessed; May 21, World Health Organization, ICD-10, Version: 2007, Chapter V, Mental and behavioural disorders. Accessed; May 21, Leckman JF. Tourette's syndrome. Lancet. 2002; 360 (9345): Lin H, Yeh CB, Peterson BS, Scahill L, Grantz H, Findley DB, Katsovich L, Otka J, Lombroso PJ, King RA, Leckman JF. Assessment of symptom exacerbations in a longitudinal study of children with Tourette's syndrome or obsessive-compulsive disorder. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2002; 41(9): Robertson MM. The Gilles de la Tourette syndrome: the current status. Br J Psychiatry. 1989; 154: (Abstract). 9. Como PG. Neuropsychological function in Tourette syndrome. Adv Neurol. 2001; 85: Staley D, Wand R, Shady G. Tourette disorder: a cross-cultural review. Compr Psychiatry. 1997; 38(1): Tanner CM, Goldman SM. Epidemiology of Tourette syndrome. Neurol Clin. 1997; 15(2): Kadesjo B, Gillberg C. Tourette's disorder: epidemiology and comorbidity in primary school children. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2000; 39(5): Eapen V, Laker M, Anfield A, Dobbs J, Robertson MM. Prevalence of tics and Tourette syndrome in an inpatient adult psychiatry setting. J Psychiatry Neurosci. 2001; 26(5):

17 14. Mason A, Banerjee S, Eapen V, Zeitlin H, Robertson MM. The prevalence of Tourette syndrome in a mainstream school population. Dev Med Child Neurol. 1998; 40(5): Robertson MM. Tourette syndrome, associated conditions and the complexities of treatment. Brain. 2000; 123 Pt 3: Brookshire BL, Butler IJ, Ewing-Cobbs L, Fletcher JM. Neuropsychological characteristics of children with Tourette syndrome: evidence for a nonverbal learning disability? J Clin Exp Neuropsychol. 1994; 16(2): Shaw J, Hunt IM, Flynn S, Meehan J, Robinson J, Bickley H, Parsons R, McCann K, Burns J, Amos T, Kapur N, Appleby L. Rates of mental disorder in people convicted of homicide. National clinical survey. Br J Psychiatry. 2006; 188: Giorgi-Guarnieri D, Janofsky J, Keram E, Lawsky S, Merideth P, Mossman D, Schwart-Watts D, Scott C, Thompson J Jr, Zonana H; American Academy of Psychiatry and the Law. AAPL practice guideline for forensic psychiatric evaluation of defendants raising the insanity defense. American Academy of Psychiatry and the Law. 19. Oral G. Adli Psikiyatri. Adli Tıp Cilt III de (Eds: Soysal Z, Çakalır C.). İstanbul Üniversitesi Basımevi ve Film Merkezi, 1999: Türk Ceza Kanunu Erişim tarihi; 21 Mayıs Arikan R, Appelbaum PS, Sercan M, Turkcan S, Satmis N, Polat A. Civil commitment in Turkey: reflections on a bill drafted by psychiatrists. Int J Law Psychiatry. 2007; 30(1): Jankovic J Tourette s syndrome. N Engl J Med 2001, 345; Treiman DM. Violence and the epilepsy defense. Neurol Clin. 1999; 17(2): (Abstract). 24. Mychack P, Kramer JH, Boone KB, Miller BL. The influence of right frontotemporal dysfunction on social behavior in frontotemporal dementia. Neurology. 2001; 56(11 Suppl 4): S11-5(Abstract). 25. Munkner R, Haastrup S, Joergensen T, Kramp P. The temporal relationship between schizophrenia and crime. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 2003; 38(7): Comings DE, Comings BG. Tourette syndrome: clinical and psychological aspects of 250 cases. Am J Hum Genet. 1985; 37(3): Robertson MM, Trimble MR, Lees AJ. Self-injurious behaviour and the Gilles de la Tourette syndrome: a clinical study and review of the literature. Psychol Med. 1989; 19(3): (Abstract). 28. Sürücü ve Sürücü Adaylarında Tıbbi Muayene ve Sağlık Durumu Hakkında Yönetmelik Erişim tarihi; 21 Mayıs Sağlık Kurullarınca Verilecek Sürücü Olur Raporlarının Düzenlenmesine Esas Olan Sağlık Muayenesinde Sürücü Adaylarında Aranılacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine İlişkin Esaslar hakkında Sağlık Bakanlığı, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Genelgesi Erişim tarihi; 21 Mayıs Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Erişim tarihi; 21 Mayıs Silah Ruhsatı Alacak Kişilere Verilecek Raporlar hakkında Sağlık Bakanlığı, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Genelgesi. Erişim tarihi; 21 Mayıs Evlilik Öncesi Yapılması Gereken Testler. tarihi; 21 Mayıs Türk Medeni Kanunu. Sözkesen Matbaacılık. Tic. Ltd. Şti. Ankara,

18 SÖZEL BİLDİRİ - 3 MAGNETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME (MRG)YÖNTEMİ İLE L1-L5 VERTEBRA LİNEER ÖLÇÜMLERİNDEN CİNSİYET TESPİTİ Hacer Yaşar TEKE 1, Nergis CANTÜRK2, Semra DURAN3, Gürol CANTÜRK1. (1) Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı, Ankara., (2) Adli Tıp Kurumu, Ankara Grup Başkanlığı, Ankara., (3) Ankar a Numune Hastanesi, Radyoloji Kliniği, Ankara., ÖZET Giriş: Adli tıpta kimliklendirme çalışmalarının önemli aşamalarından birisi cinsiyet tespitidir. Özelikle parçalanmış ve/veya sadece kemik yapıların kaldığı cesetlerde cinsiyet tespiti için kemik yapıla rdan yararlanılabilir. Çalışmadaki amacımız, lumbal vetebra lineer ölçümleri kullanılarak cinsiyet tespitinin ne oranda yapılabileceğini belirlemektir. Materyal ve Method: Çalışma grubunu 1 Nisan - 1 Haziran 2007 tarihleri arasında Ankara Numune Hastanesi Radyoloji Kliniğine başvuran ve kompresyon fraktürü veya derin schmorll nodülüne bağlı vertebra korpus yüksekliğinde azalma olmayan, operasyon geçirmeyen ve vertebral füzyon gibi konjenital vertebral anomalisi bulunmayan 70 kadın, 64 erkek olgu oluşturmakt adır. MRG işlemi 1.5 T Excite MR cihazında, supin pozisyonunda ve kontrast madde kullanılmadan yapılmıştır. T1A koronal görüntüler kullanılarak T1A ve T2A sagittal ve T2A aksiyel görüntüler elde edilmiştir. Ölçümler T2A sagittal kesitlerde midsagittal plan da yapılmıştır. Vertebra korpusunda süperior ve inferior end plate arası orta noktadan ölçülerek yükseklik, yüksekliğin orta noktasından geçecek şekilde korpusun anterior ile posterior arası ölçülerek anteroposterior ölçümler elde edilmiştir. Veriler SPSS 13.0 programı kullanılarak ve diskriminant analiz yapılarak değrlendirilmiştir. Bulgular: Diskriminat analiz sonucunda L1 vertebra ölçümlerinden % 82.8, L2 vertebra ölçümlerinden % 76.9, L3 vertebra ölçümlerinden % 76.1, L4 vertebra ölçümlerinden % 73.1, L 5 vertebra ölçümlerinden % 76.9 oranında cinsiyet tespit edilebilir. Tartışma: Ölçümlerde MRG nin, direkt grafiye tercih edilmesinin nedeni lomber yan grafide ışın, L3 vertebra spinöz procesin 8cm. önüne gelecek şekilde santralize edilmesinden dolayı ışın ların süperior ve inferiora doğru yayılarak ilerlemesi ile vertebra korpus yükseklik ölçümünü etkilemesinden dolayıdır. Ayrıca yine direkt grafide hasta pozisyonu ise anteroposterior ölçümleri de etkilemektedir. Sonuç: Lumbal birinci vertebranın lineer öl çümleri daha etkin olmakla beraber lumbal vertebralardan cinsiyet tespiti yapılabilir. Ayrıca toplumsal verilerin oluşturulması o toplumda yapılacak olan kimliklendirme çalışmalarına olumlu katkılar sağlar. Anahtar Kelimeler: -. Hacer Yaşar Teke, Ankara Ü niversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı, Ankara. GİRİŞ VE AMAÇ: Adli tıpta kimliklendirme çalışmalarının önemli aşamalarından birisi cinsiyet tespitidir. Özelikle parçalanmış ve/veya sadece kemik yapıların kaldığı cesetlerde cinsiyet tespiti için kemik yapılardan yararlanılabilir. Ayrıca hem fiziksel antropoloji hem de radyoloji bilinmeyen insan kalıntılarının kimliklendirilmesinde uzun süredir kullanılmaktadır [1]. Günümüzde kimliklendirme yapılırken antemortem ve postmortem radyografilerin karşılaştırılması esnasında bakılan özeliklerin standardizasyonu yoktur [1]. Vertebraların radyografik karşılaştırılmasında transvers proçes, spinöz proçes, pedikül, vertebra korpusunun kenarları ve ölçümleri gibi morfolojik özelliklerden yararlanılmaktadır [2, 3]. Bu nedenle toplumumuza ait vertebra özelliklerinin belirlenmesi ve bunun kimliklendirmede kullanılması son derece önemlidir. Çalışmamızın amacı, lumbal vertebra lineer ölçümleri kullanılarak cinsiyet tespitinin ne oranda yapılabileceğini belirlemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: MRG işlemi 1.5 T Excite MR cihazında, supin pozisyonunda ve kontrast madde kullanılmadan yapılmıştır. T1A koronal görüntüler kullanılarak T1A ve T2A sagittal ve T2A aksiyel görüntüler elde edilmiştir. Ölçümler T2A sagittal kesitlerde midsagittal planda yapılmıştır. Lumbal vertebra korpusunda superior ve inferior end plate arası orta noktadan ölçülerek yükseklik, yüksekliğin orta noktasından geçecek şekilde korpusun anterior ile posterior arası ölçülerek anteroposterior ölçümler elde edilmiştir. Veriler SPSS 13.0 programı kullanılarak ve diskriminant analiz yapılarak değerlendirilmiştir. 18

19 BULGULAR : Çalışmamıza katılan kişilerin yaş ortalaması 41.05±10.27 olarak bulundu. Grafik 1: Olguların doğum yerlerine göre dağılımları Tablo 1:Lumbal vertebra lineer ölçümlerinin ortalama ve standart sapma değerleri Kadın Erkek p t ± ± ± ± ± ± ± ± ± L4 yükseklik ± ± L4 A-P ölçümü ± ± L5 yükseklik ± ± L5 A-P ölçümü ± ± n Ortalama S.S n Ortalama S.S L1 yükseklik ± L1 A-P ölçümü ± L2 Yükseklik ±1.73 L2 A-P ölçümü L3 yükseklik 70 L3 A-P ölçümü *Ölçümler mm cinsindendir. L1 vertebra lineer ölçümleri için yapılan diskriminant analiz sonucunda aşağıdaki formül bulundu: Cinsiyet = L1 vertebra yüksekliği x L1 vertebra A -P ölçümü x Modelimiz bağımlı değişken olan cinsiyetteki varyansın % 44 ünü açıklayabilmektedir.l1 vertebra linner ölçümleri kullanılarak kadınlarda % 81.4, erkeklerde % 84.4 ve ortalama olarak % 82.8 doğrulukla cinsiyet tespiti yapılabildiği anlaşıldı (Tablo 2). 19

20 Tablo 2: L1 vertebra lineer ölçümler inden cinsiyet tespiti Cinsiyet (gerçek) Cinsiyet (tahmini) Toplam Kadın Erkek Kadın 57 (% 81.4) 13 (% 18.6) 70 Erkek 10 (% 15.6) 54 (% 84.4) Toplam L2 vertebra lineer ölçümleri için yapılan diskriminant analiz sonucunda aşağıdaki formül bulundu: Cinsiyet = L2 vertebra yüksekliği x L2 vertebra A -P ölçümü x Modelimiz bağımlı değişken olan cinsiyetteki varyansın % 34 ünü açıklayabilmektedir. L2 vertebra linner ölçümleri kullanılarak kadınlarda % 77.1, erkeklerde % 76.6 ve ortalama olarak % 76.9 doğrulukla cinsiyet tespiti yapılabildiği anlaşıldı (Tablo 3). Tablo 3: L2 vertebra lineer ölçümlerinden cinsiyet tespiti Cinsiyet (gerçek) Cinsiyet (tahmini) Toplam Kadın Erkek Kadın 54 (% 77.1) 16 (% 22.5) 70 Erkek 15 (% 23.4) 49 (% 76.6) Toplam L3 vertebra lineer ölçümleri için yapılan diskriminant analiz sonucunda aşağıdaki formül bulundu: Cinsiyet = L3 vertebra yüksekliği x L3 vertebra A -P ölçümü x Modelimiz bağımlı değişken olan cinsiyetteki varyansın % 29 ünü açıklayabilmektedir. L3 vertebra linner ölçümleri kullanılarak kadınlarda % 78.6, erkeklerde % 73.4 ve ortalama olarak % 76.1 doğrulukla cinsiyet tespiti yapılabildiği anlaşıldı (Tablo 4). Tablo 4: L3 vertebra lineer öl çümlerinden cinsiyet tespiti Cinsiyet (gerçek) Cinsiyet (tahmini) Toplam Kadın Erkek Kadın 55 (% 78.6) 15 (% 21.4) 70 Erkek 17 (% 26.6) 47 (% 73.4) Toplam L4 vertebra lineer ölçümleri için yapılan diskriminant analiz sonucunda aşağıdaki formül bulundu: Cinsiyet = L4 vertebra yüksekliği x L4 vertebra A -P ölçümü x Modelimiz bağımlı değişken olan cinsiyetteki varyansın % 28 ini açıklayabilmektedir. L3 vertebra linner ölçümleri kullanılarak kadınlarda % 78.6, erkeklerde % 67.2 ve ortalama olarak % 73.1 doğrulukla cinsiyet tespiti yapılabildiği anlaşıldı (Tablo 5). Tablo 5: L4 vertebra lineer ölçümlerinden cinsiyet tespiti Cinsiyet (gerçek) Cinsiyet (tahmini) Toplam Kadın Erkek Kadın 55 (% 78.6) 15 (% 21.4) 70 Erkek 21 (% 32,8) 43 (% 67.2) Toplam 20

15 MART CUMA 09:30-10:00 ARA

15 MART CUMA 09:30-10:00 ARA 15 MART CUMA 09:00-09:30 Açılış Konuşmacılar: Dr. Erdinç ÖZDEMİR (Adli Tıp Kurumu Asistan Temsilcisi) Prof. Dr. Mehmet Akif İNANICI (Marmara Ü Tıp Fak. Adli Tıp ABD) Doç. Dr. C. Haluk İNCE (Adli Tıp Kurumu

Detaylı

BİLİMSEL PROGRAM 27 NİSAN 2016 ÇARŞAMBA

BİLİMSEL PROGRAM 27 NİSAN 2016 ÇARŞAMBA 27 NİSAN 2016 ÇARŞAMBA BİLİMSEL PROGRAM 09.00-10.30 Çalıştay- 1 Cinsel Saldırıya Uğrayan Bireylerin Muayenesinde Kritik Konular Moderatör Dr. Fatih Yavuz 10.45-12.45 Çalıştay- 2 Patlayıcılar ve Adli Tıp

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat

2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat 2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat Dersler Teorik Pratik Toplam Davranış Bilimleri 25-25 Sağlıklı Yaşam ve Halk Sağlığı 25-25 Sosyal Bilimler

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI

Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI Doğum Tarihi: 1980 E-posta: npekel@baskent.edu.tr Tel: 0 312 246 66 66-1645 (Dahili) Faks: 0 312 246 663 Adres: Başkent Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Psikoloji

Detaylı

İSTANBUL BAROSU SAĞLIK HUKUKU MERKEZİ

İSTANBUL BAROSU SAĞLIK HUKUKU MERKEZİ 1 İSTANBUL BAROSU SAĞLIK HUKUKU MERKEZİ FAALİYET RAPORU (Eylül 2014 Haziran 2015) 1.) İstanbul Barosu Yönetim Kurulu nun 15.01.2015 tarihli Kararı ile; Sağlık Hukuku Merkezi Başkanlığı görevine Av. Ümit

Detaylı

DEPRESYON SAĞALTIM KILAVUZU KAYNAK KİTABI. Editörler. Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip. Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları

DEPRESYON SAĞALTIM KILAVUZU KAYNAK KİTABI. Editörler. Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip. Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları DEPRESYON SAĞALTIM KILAVUZU KAYNAK KİTABI Editörler Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları

Detaylı

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI 996 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI Kemal FİLİZ * Kadir PEPE ** ÖZET Araştırmada, Burdur ilinde aktif spor yapan sporcuların sosyoekonomik profillerinin

Detaylı

İKTİSAT (EKONOMİ) ÖĞRETİMİ ÇALIŞTAYI

İKTİSAT (EKONOMİ) ÖĞRETİMİ ÇALIŞTAYI İKTİSAT (EKONOMİ) ÖĞRETİMİ ÇALIŞTAYI YAŞAR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ ve İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ EKONOMİ BÖLÜMÜ 27-29 Mart 2015 Düzenleme Komitesi: Prof. Dr. N. Oğuzhan Altay Doç. Dr. Umut Halaç Arş. Gör.

Detaylı

Doç. Dr. Selahattin KIYAN Acil Tıp Okulu (ATOK) Başkanı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD Eğitim Sorumlusu

Doç. Dr. Selahattin KIYAN Acil Tıp Okulu (ATOK) Başkanı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD Eğitim Sorumlusu Doç. Dr. Selahattin KIYAN Acil Tıp Okulu (ATOK) Başkanı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD Eğitim Sorumlusu Uzm. Hem. Gülbin YILMAZ Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servis Başhemşiresi Prof.

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Fatma Büşra Atalay, Gökhan Barutcu, Anıl Öner Koçak, Emine Gül Taş, Irmak Üstündağ Danışman: Prof. Dr. Rengin Erdal ÖZET Genç nüfusun oldukça

Detaylı

5. KARİYER GÜNLERİ GERÇEKLEŞTİ

5. KARİYER GÜNLERİ GERÇEKLEŞTİ 5. KARİYER GÜNLERİ GERÇEKLEŞTİ 14.05.2014 Ordu Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu ile Çalışma ve İş Kurumu Ordu İl Müdürlüğü işbirliğinde alternatif iş fırsatları yaratmak, öğrenciler ile

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ın, Saray Engelsiz Yaşam, Bakım ve Rehabilitasyon Merkezini Ziyareti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ın, Saray Engelsiz Yaşam, Bakım ve Rehabilitasyon Merkezini Ziyareti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ın, Saray Engelsiz Yaşam, Bakım ve Rehabilitasyon Merkezini Ziyareti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan eşi Emine Erdoğan ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Ayşenur

Detaylı

GRUP. Devam Çizelgesi UYGULAMA OKULU KOORDİNATÖRÜ UYGULAMA SINIFI. ÖĞRETMEN ADAYININ NUMARASI Kübra Nur SAYAN Bircan ÇAM. 1.

GRUP. Devam Çizelgesi UYGULAMA OKULU KOORDİNATÖRÜ UYGULAMA SINIFI. ÖĞRETMEN ADAYININ NUMARASI Kübra Nur SAYAN Bircan ÇAM. 1. Kübra Nur SAYAN Bircan ÇAM Tülay SANCAR Özlem ESEN Yeliz KUMAŞ Kübra TUNCA Vasfiye KALAMAN 7 Mart Ortaokulu Orhun BÜYÜK Şehmuz BULUT Yrd. Doç. Dr. Mustafa CANSIZ Engin SÖNMEZ Murat YÖNDEM (İ.Ö.) Sultan

Detaylı

II. Ulusal Yerel Yönetimler Öğrenci Sempozyumu

II. Ulusal Yerel Yönetimler Öğrenci Sempozyumu II. Ulusal Yerel Yönetimler Öğrenci Sempozyumu (16-17-18 MAYIS 2013) PROGRAM BİRİNCİ GÜN (16 Mayıs 2013 Perşembe) 10.00 Sempozyum Açılışı Saygı Duruşu İstiklal Marşı Açılış Konuşması Protokol Konuşmaları

Detaylı

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ SENATO KARARLARI

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ SENATO KARARLARI Üniversitemiz Senatosu tarihinde saat da Rektör Prof.Dr. Kutbeddin DEMİRDAĞ başkanlığında, aşağıda imzaları bulunan üyelerinin katılımlarıyla toplanarak gündemdeki konuları görüşmüş ve aşağıdaki kararları

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

Acıbadem Sağlık Grubu. Hemşirelik Hizmetleri Direktörlüğü 2010 Hemşirelik Haftası Etkinlikleri

Acıbadem Sağlık Grubu. Hemşirelik Hizmetleri Direktörlüğü 2010 Hemşirelik Haftası Etkinlikleri Acıbadem Sağlık Grubu Hemşirelik Hizmetleri Direktörlüğü 2010 Hemşirelik Haftası Etkinlikleri ASG hemşirelik haftası etkinlikleri 12-17 Mayıs 2010 tarihleri arasında kutlandı. 12 Mayıs ta Acıbadem Kadıköy

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV)

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) Eylül, 2009 Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi, Ankara Uzm. Seda YILMAZ İNAL AÇEV Ankara Temsilcisi Ailenin Önemi Anne-babalar, ilk eğiticiler olarak çocukların

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Meslek Hastalıkları Uygulama ve Araştırma Merkezi

Hacettepe Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Meslek Hastalıkları Uygulama ve Araştırma Merkezi Hacettepe Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Meslek Hastalıkları Uygulama ve Araştırma Merkezi YÖNETİM KURULU Prof. Dr. Ali Naci Yıldız Prof. Dr. Alpaslan Kılıçaslan Doç. Dr. Sergül Duygulu Prof. Dr.

Detaylı

MEMUR KADROSU İÇİN GÖREVDE YÜKSELME SINAVINA GİRMEYE HAK KAZANANLARA İLİŞKİN KESİNLEŞEN ADAY LİSTESİ

MEMUR KADROSU İÇİN GÖREVDE YÜKSELME SINAVINA GİRMEYE HAK KAZANANLARA İLİŞKİN KESİNLEŞEN ADAY LİSTESİ 1 Özay DAL 2 Ayşe Nevbu ÇETİNKAYA ŞEKERCİOĞLU 3 Turgay TURANLIOĞLU 4 Bülent KOTLUK 5 Halil SARPKAYA 6 Canan UZUN 7 Fatma ÇAKMAK ÜNLÜ 8 Cafer KURT 9 Nusret ERSÖZ 10 Hakan BARAN 11 Mehmet DOĞAN 12 Naime

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER

ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı : Ayşe Kuzu Doğum Tarihi: 22.04.1976 Ünvanı: Öğretim Görevlisi İş Adresi: Bülent Ecevit Üniversitesi Ahmet Erdoğan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Kozlu/ZONGULDAK

Detaylı

Ekim 2015 Dönemi başvuruları kapsamında Üniversitemizde yapılacak olan Doçentlik Sınavı ile ilgili bilgi edinilmesi rica olunur.

Ekim 2015 Dönemi başvuruları kapsamında Üniversitemizde yapılacak olan Doçentlik Sınavı ile ilgili bilgi edinilmesi rica olunur. Doçentlik Sözlü Sınavı(Göz Hastalıkları) Temel Alan Kodu: 1028-Göz Hastalıkları Toplantı Yeri: Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı, Toplantı Salonu 1. Kat,Taşkent Caddesi 77. Sokak No: 11 Bahçelievler/Ankara

Detaylı

TC. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ MERKEZİ YERLEŞTİRME PUANI İLE YATAY GEÇİŞE BAŞVURAN ÖĞRENCİLER

TC. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ MERKEZİ YERLEŞTİRME PUANI İLE YATAY GEÇİŞE BAŞVURAN ÖĞRENCİLER Sıra No Adı Soyadı TC. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ MERKEZİ YERLEŞTİRME PUANI İLE YATAY GEÇİŞE BAŞVURAN ÖĞRENCİLER Anadolu Üniversitesi Hukuk Taban Puanı Öğrencinin

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME

Detaylı

MEMUR KADROSUNDA ARANAN ŞARTLARI TAŞIYANLARA İLİŞKİN ADAY LİSTESİ

MEMUR KADROSUNDA ARANAN ŞARTLARI TAŞIYANLARA İLİŞKİN ADAY LİSTESİ 1 Özay DAL 2 Ayşe Nevbu ÇETİNKAYA ŞEKERCİOĞLU 3 Turgay TURANLIOĞLU 4 Bülent KOTLUK 5 Halil SARPKAYA 6 Canan UZUN 7 Fatma ÇAKMAK ÜNLÜ 8 Cafer KURT 9 Nusret ERSÖZ 10 Hakan BARAN 11 Mehmet DOĞAN 12 Naime

Detaylı

İstanbul Kongre Merkezi Üsküdar Salonu 9 Mayıs 2015 Cumartesi 09.00 17.00. 09.00 09.30 Kayıt ve Kokteyl. 09.30 10.00 Protokol Konuşmaları

İstanbul Kongre Merkezi Üsküdar Salonu 9 Mayıs 2015 Cumartesi 09.00 17.00. 09.00 09.30 Kayıt ve Kokteyl. 09.30 10.00 Protokol Konuşmaları İstanbul Kongre Merkezi Üsküdar Salonu 09.00 17.00 09.00 09.30 Kayıt ve Kokteyl 09.30 10.00 Protokol Konuşmaları İstanbul Kongre Merkezi Üsküdar Salonu 1. Oturum 10.00 11.15 1. Oturum Başkanı: Prof. Dr.

Detaylı

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu XXVI. Dönem Genel Kurulu

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu XXVI. Dönem Genel Kurulu UNESCO Türkiye Millî Komisyonu XXVI. Dönem Genel Kurulu 17 Mayıs 2014 Tarihinde Ankara da Gerçekleştirildi UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Yönetmeliğinin 14. Maddesine göre toplanan XXVI. Genel Kurul, 2014-2018

Detaylı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı Özgeçmiş Kişisel Bilgiler Adı Sema Soyadı KOÇAŞLI Doğ.Yeri Eskişehir Doğ.Tar. 04.04.1979 Uyruğu T.C. Email skocasli@yahoo.com.tr Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı Doktora İstanbul Üniversitesi 2011

Detaylı

Uluslararası Adli Bilişim Sempozyumu

Uluslararası Adli Bilişim Sempozyumu Uluslararası Adli Bilişim Sempozyumu 31 Mayıs-1 Haziran 2014 Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Hastanesi 50. Yıl Amfisi Düzenleyen Kurumlar EGM Kriminal Dairesi Başkanlığı Ankara Üniversitesi Adli

Detaylı

5. SINIF 4.GRUP 4. KURUL RUH SAĞLIĞI, TIP ETİĞİ, TIP HUKUKU, ADLİ TIP, KLİNİK FARMAKOLOJİ

5. SINIF 4.GRUP 4. KURUL RUH SAĞLIĞI, TIP ETİĞİ, TIP HUKUKU, ADLİ TIP, KLİNİK FARMAKOLOJİ 5. SINIF 4.GRUP 4. KURUL RUH SAĞLIĞI, TIP ETİĞİ, TIP HUKUKU, ADLİ TIP, - 4.GRUP 4.DERS KURULU RUH SAĞLIĞI, TIP ETİĞİ, TIP HUKUKU, ADLİ TIP, (13 EKİM 2014 05 ARALIK 2014) Dekan : Prof. Dr. Bekir YAŞAR Dekan

Detaylı

NO ADI SOYADI AİDATLAR GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00

NO ADI SOYADI AİDATLAR GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 NO ADI SOYADI GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 3 SELMAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00

Detaylı

March / Mart 2014 YEREL DÜZEYDE ÇOCUĞA ŞİDDETİ ÖNLEME ÇALIŞTAYI. Davetliler Listesi (Alfabetik Sırayla)

March / Mart 2014 YEREL DÜZEYDE ÇOCUĞA ŞİDDETİ ÖNLEME ÇALIŞTAYI. Davetliler Listesi (Alfabetik Sırayla) YEREL DÜZEYDE ÇOCUĞA ŞİDDETİ ÖNLEME ÇALIŞTAYI March / Mart 2014 Davetliler Listesi (Alfabetik Sırayla) 7-12 Yaş Çocukları Destekleme Derneği Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri

Detaylı

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog EĞİTİMİ Lisans : İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi,Psikoloji Bölümü Tezi : Nörotiklik,zaman tahmini ve seçici dikkat 1982 Yüksek Lisans (M.A) : Marmara Üniversitesi

Detaylı

T.C. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÖNETİM KURULU KARARLARI

T.C. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÖNETİM KURULU KARARLARI KARAR 2012/012 01: 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Bahar Yarıyılı itibariyle Tez Savunma Sınavına girecek öğrencilerin Anabilim Dalları Kurul Kararlarınca önerilen ve Enstitümüz Yönetim Kuruluna sunulan

Detaylı

2002-2003 Bilişsel ve Davranışçı Terapiler Eğitimi (teorik temel) Eğitmen: Prof. Dr. M. Z. Sungur/ İstanbul

2002-2003 Bilişsel ve Davranışçı Terapiler Eğitimi (teorik temel) Eğitmen: Prof. Dr. M. Z. Sungur/ İstanbul H. GAYE TOLUN Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Kişisel Bilgi: Doğum tarihi: 19.10.1971 Doğum yeri: Ankara Medeni durum: Evli, 1 çocuklu Eğitim ve Görev: 2008 Serbest Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Detaylı

ÖSYM YILI PUANI REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ÖSYM YILI PUANI

ÖSYM YILI PUANI REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ÖSYM YILI PUANI 2014-2015 GÜZ YARI MERKEZİ YERLEŞTİRME I İLE YATAY GEÇİŞ BAŞVURU SONUÇLARI SİNEM KAHRAMAN EMRE AKPINAR HİLAL ERDOĞAN ADEM BİLMEZ TUĞBA YILDIRIM HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ KOCAELİ ÜNİV.EĞİTİM

Detaylı

ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 16 MART-15 NİSAN 2015 TARİHLERİ ARASINDA ADAY MEMUR HAZIRLAYICI EĞİTİMİNE KATILACAK PERSONEL LİSTESİ

ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 16 MART-15 NİSAN 2015 TARİHLERİ ARASINDA ADAY MEMUR HAZIRLAYICI EĞİTİMİNE KATILACAK PERSONEL LİSTESİ 16 MART-15 NİSAN 2015 TARİHLERİ ARASINDA ADAY MEMUR HAZIRLAYICI EĞİTİMİNE KATILACAK PERSONEL LİSTESİ UNVANI İLK GÖREVE BAŞLAMA ÖĞRENİM DURUMU GÖREV YERİ EĞİTİM YERİ 1 H138515 Ali Rıza KELTEN Hemşire 15.01.2015

Detaylı

2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI (2014-LYS) SONUÇLARI. 27 Haziran 2014

2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI (2014-LYS) SONUÇLARI. 27 Haziran 2014 2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI (2014-LYS) SONUÇLARI 27 Haziran 2014 2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI SAYISAL BİLGİLER 2014-LYS ADAY BİLGİLERİ YGS sonrası herhangi bir LYS ye girmeye hak kazanan aday

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI www.muzikegitimcileri.net Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildirisi, 26-28 Nisan 2006, Pamukkale Ünv. Eğt. Fak. Denizli GİRİŞ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI Arş. Gör. Zeki NACAKCI

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SEMPOZYUMU GERÇEKLEŞTİRİLDİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SEMPOZYUMU GERÇEKLEŞTİRİLDİ Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SEMPOZYUMU GERÇEKLEŞTİRİLDİ Üyemiz Akçansa Çimento ve Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) işbirliğiyle 19 Ekim 2012 tarihinde YTÜ Oditoryum

Detaylı

Yüzey Suları Çalışma Grubu

Yüzey Suları Çalışma Grubu Yüzey Suları Çalışma TÜRKİYE ULUSAL HİDROLOJİ KOMİSYONU TUHK BAŞKANI: Dr. BÜLENT SELEK ÜNİVERSİTELER TEMSİLCİSİ: Prof. Dr. HAFZULLAH AKSOY Çalışma Grupları Üye Adı-Soyadı Görevi Çalıştığı Kurum Prof. Dr.

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

Sahibi. Afyon Kocatepe Üniversitesi adına Rektör Prof. Dr. Ali ALTUNTAŞ. Editörler Prof. Dr. A.İrfan AYPAY Doç. Dr. Mehmet KARAKAŞ

Sahibi. Afyon Kocatepe Üniversitesi adına Rektör Prof. Dr. Ali ALTUNTAŞ. Editörler Prof. Dr. A.İrfan AYPAY Doç. Dr. Mehmet KARAKAŞ 1992 SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ Cilt IX, Sayı 2, Aralık 2007 Afyon Kocatepe University Journal of Social Sciences Vol. IX, Issue 2, December 2007 Sahibi adına Rektör Prof. Dr. Ali ALTUNTAŞ Editörler Prof.

Detaylı

[14. ULUSAL ÇOCUK FORUMU]

[14. ULUSAL ÇOCUK FORUMU] [14. ULUSAL ÇOCUK FORUMU] ANKARA 19-20 Kasım 2013 1. GİRİŞ Çocuk hakları, ülkemizin gündemine Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ile girmiştir. Çocuk Hakları Sözleşmesi, çocuk haklarını düzenleyen

Detaylı

2. ULUSAL LABORATUVAR AKREDİTASYONU VE GÜVENLİĞİ SEMPOZYUMU VE SERGİSİ PROGRAMI 1. GÜN

2. ULUSAL LABORATUVAR AKREDİTASYONU VE GÜVENLİĞİ SEMPOZYUMU VE SERGİSİ PROGRAMI 1. GÜN SEMPOZYUM PROGRAMI 2. ULUSAL LABORATUVAR AKREDİTASYONU VE GÜVENLİĞİ 1. GÜN 09:00-09:30 KAYIT 09:30-10:30 AÇILIŞ KONUŞMALARI 1.OTURUM 10:30-11:00 11:00-11:35 11:35-12:10 12:10-12:30 13:30-14:10 LABORATUVAR

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEZ KONUSU BELİRLENEN ÖĞRENCİLER Güncelleme Tarihi :26.11.2015

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEZ KONUSU BELİRLENEN ÖĞRENCİLER Güncelleme Tarihi :26.11.2015 CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEZ KONUSU BELİRLENEN ÖĞRENCİLER Güncelleme Tarihi :26.11.2015 SIRA NO ADI SOYADI ABD PROGRAMI DANIŞMANI TEZ KONUSU YÖNETİM KURULU TARİHİ YÖNETİM KURULU

Detaylı

İstanbul Kent Güvenliği Projesi Seminerleri- II, III, IV

İstanbul Kent Güvenliği Projesi Seminerleri- II, III, IV İstanbul Kent Güvenliği Projesi Seminerleri- II, III, IV Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu OKUL VE OKUL ÇEVRESİNDE ŞİDDETİN VE MADDE BAĞLILIĞININ/ KULLANIMININ ÖNLENMESİ - 19-20.03. İçindekiler:

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AFET TIBBI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HAMER) ACİL VE AFET DURUMLARINDA SAĞLIK YÖNETİMİ KURSU. (09-14, 17-19 Haziran 2013)

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AFET TIBBI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HAMER) ACİL VE AFET DURUMLARINDA SAĞLIK YÖNETİMİ KURSU. (09-14, 17-19 Haziran 2013) BİRİNCİ GÜN (09 Haziran 2013, Pazar) 13.30-14.20 KAYIT, AÇILIŞ, TANIŞMA 14.30-15.20 ÖN TEST, KATILIMCI ANKETİ 15.30-16.20 Afet Tıbbında Tanımlar ve Terminoloji Prof. Dr. Hakan Altıntaş 1 İKİNCİ GÜN (10

Detaylı

TÜRKIYE ÜNIVERSITELER ATICILIK SAMPIYONASI 17-20 MART 2011 / KARA HARP OKULU

TÜRKIYE ÜNIVERSITELER ATICILIK SAMPIYONASI 17-20 MART 2011 / KARA HARP OKULU TÜRKIYE ÜNIVERSITELER ATICILIK SAMPIYONASI 17-20 MART 2011 / KARA HARP OKULU ERKEKLER TABANCA YARISMASI 5 6 3 Abdulkadir TEMURTAS 2 94 98 94 95 94 96 571 15* 2 Furkan DÜZEN 1 93 92 93 96 93 93 560 10*

Detaylı

2013 / 2014 SAYI: 17. Haftanın Bazı Başlıkları

2013 / 2014 SAYI: 17. Haftanın Bazı Başlıkları 2013 / 2014 SAYI: 17 Haftanın Bazı Başlıkları Çocukla İyi Zaman Geçirmenin 10 Yolu VI. Geleneksel Piyano Resitali Miniklere Anlamlı Hediye Okul Küçük Erkek Basketbol Takımı mızdan Başarı Çocukla İyi Zaman

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Candan DELİDUMAN Doğum Tarihi: 15.08.1979 E-Posta: candancandan2012@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

SIRA NO PROJE NO ADI SOYADI BÖLÜMÜ ÜNİVERSİTE EŞLEŞTİĞİ ÜLKE

SIRA NO PROJE NO ADI SOYADI BÖLÜMÜ ÜNİVERSİTE EŞLEŞTİĞİ ÜLKE 1 2013-1-TR1-COM04-47097 Adem TOPRAK İngilizce Öğretmenliği Anadolu Üniversitesi POLONYA 2 2013-1-TR1-COM04-46886 Adem CELEP Mütercim Tercümanlık Anadolu Üniversitesi POLONYA 3 2013-1-TR1-COM04-46419 Adnan

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. SEMRA TETİK

Yrd.Doç.Dr. SEMRA TETİK ÖZGEÇMİŞ Yrd.Doç.Dr. SEMRA TETİK Doğum Yeri ve Yılı : Afyon/Sarıcaova Ünvanı : Yrd.Doç.Dr. Yabancı Dili : İngilizce, Fransızca Çalışma Alanı : İşletme-Yönetim ve Organizasyon- Örgütsel Davranış Mail Adresi

Detaylı

Alan Üniversite Yıl. Alan Üniversite Yıl. Alan Üniversite Yıl

Alan Üniversite Yıl. Alan Üniversite Yıl. Alan Üniversite Yıl Soyadı: Abdullah Utku Şenol Doğum Tarihi: 24/04/1966 Prof.Dr. Lisans Tıp Hacettepe 1986 Yüksek Lisans Tıp Hacettepe 1988 Tıpta Uzmanlık Radyoloji Akdeniz 1993 Yardımcı Doçentlik Tarihi: 1998 Doçentlik

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ

FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT UYGULAMA ve ARAŞTIRMA MERKEZİ FIRAT ÜNİVERSİTESİ HARPUT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ JOURNAL OF HARPUT STUDIES Cilt/Volume: I Sayı/Number: 2 Eylül/September 2014 Harput Araştırmaları

Detaylı

ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI. Doç. Dr. Suphi VEHİD

ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI. Doç. Dr. Suphi VEHİD ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI Alzheimer hastalığı (AH) ilk kez, yaklaşık 100 yıl önce tanımlanmıştır. İlerleyici zihinsel işlev bozukluğu ve davranış değişikliği yakınmaları ile hastaneye yatırılıp beş yıl

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ GÜNLERİ 2015. Herkes İçin Güvenlik

EGE ÜNİVERSİTESİ CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ GÜNLERİ 2015. Herkes İçin Güvenlik 20 Mayıs Amfisi Bornova/ İzmir (Ege Üniversitesi Hastanesi İçi) Hemşirelik Fakültesi Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Tıp Fakültesi Hastanesi

Detaylı

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E.

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İletişim A. GENEL TANITIM Dönem 6, tıp eğitiminin önceki 5 yılında edinilen bilgi,

Detaylı

23-24 Mayıs 2014 Cuma - Cumartesi

23-24 Mayıs 2014 Cuma - Cumartesi 23-24 Mayıs 2014 Cuma - Cumartesi Programın Amacı Gelişen teknoloji kapsamında bilgi, deneyim ve bilincin arttırılmasını sağlamaktır. Ayrıca seminer uzman konuşmacıların tecrübelerini katılımcılar ile

Detaylı

sendika haberleri İSG HABERLERİ İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirme Toplantısı gerçekleştirildi

sendika haberleri İSG HABERLERİ İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirme Toplantısı gerçekleştirildi İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirme Toplantısı gerçekleştirildi Sendikamıza Üye Çimento Fabrikalarının iş sağlığı ve güvenliği açısından 2010 yılı performans değerlendirme toplantısı 21 Aralık 2010 tarihinde

Detaylı

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ COĞRAFYA DERSLERİNE YÖNELİK

Detaylı

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Hacer Canatan Öğr.Gör., Okan Üniversitesi Sağlık MYO Acil Durum ve Afet Yönetimi Bölümü, ERA Teknik Koleji ATT Bölümü, hacercanatan20@hotmail.com

Detaylı

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır.

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. TIP EĞİTİMİNDE SOSYAL PSİKİYATRİ Prof.Dr. Orhan DOĞAN Üsküdar Üniversitesi, İstanbul Tıp eğitiminde psikiyatri Tıp

Detaylı

KADROSUNUN BULUNDUĞU BİRİM UNVANI. 364 Osman ÇETİN Ulus Kaymakamlığı YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ UYGUN - Kastamonu İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü

KADROSUNUN BULUNDUĞU BİRİM UNVANI. 364 Osman ÇETİN Ulus Kaymakamlığı YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ UYGUN - Kastamonu İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü 2015 YILI GÖREVDE YÜKSELME VE UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI İÇİN KASTAMONU VALİLİĞİNDE İLAN EDİLEN 112 ACİL ÇAĞRI MERKEZİ NA MÜRACAATTA BULUNAN ADAYLARDAN YAZILI SINAVA KATILMAYA HAK KAZANAN ADAYLARA AİT KESİN

Detaylı

2. ROBOT YARIŞMASI VE ÖDÜL TÖRENİ YOĞUN KATILIMLA BESYO SPOR SALONUNDA YAPILDI

2. ROBOT YARIŞMASI VE ÖDÜL TÖRENİ YOĞUN KATILIMLA BESYO SPOR SALONUNDA YAPILDI 2. ROBOT YARIŞMASI VE ÖDÜL TÖRENİ YOĞUN KATILIMLA BESYO SPOR SALONUNDA YAPILDI Ordu Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulunun organize ettiği, bu yıl Çizgi İzleyen Robot ve Sumo Robot olmak üzere

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Bilgisayar, uzun ve çok karmaşık hesapları bile büyük bir hızla yapabilen, mantıksal (lojik) bağlantılara

Detaylı

Uluslararası 11.Anadolu Adli Bilimler Kongresi. Kongre Onursal Başkanı. Kongre Başkanları

Uluslararası 11.Anadolu Adli Bilimler Kongresi. Kongre Onursal Başkanı. Kongre Başkanları Uluslararası 11.Anadolu Adli Bilimler Kongresi 23-25 Ekim 2014 BAYBURT. Bayburt Üniversitesi -Ankara Üniversitesi Adli Bilimler Enstitüsü Bayburt Valiliği - Polis Akademisi- EGM Kriminal Dairesi -Adli

Detaylı

İBRAHİM ÖNAL ANADOLU ÖĞRETMEN LİSESİ 2011 LYS SONUÇLARI

İBRAHİM ÖNAL ANADOLU ÖĞRETMEN LİSESİ 2011 LYS SONUÇLARI İBRAHİM ÖNAL ANADOLU ÖĞRETMEN LİSESİ 2011 LYS SONUÇLARI S. N. ADI SOYADI ÜNİVERSİTE ADI FAKÜLTE BÖLÜM 1 OĞUZCAN EREN FATİH ÜNİVERSİTESİ Tıp Fakültesi Tıp (Burslu) 2 ÖMER ÖZ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Tıp

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DİN VE TRAFİK SEMPOZYUM

T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DİN VE TRAFİK SEMPOZYUM T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DİN VE TRAFİK SEMPOZYUM BİRİNCİ DUYURU Çağımızda trafik, fert ve toplum hayatının bir parçası haline gelmiştir. Bu zorunluluktan hareketle nakil ve

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ Sibel AÇIŞLI 1 Ali KOLOMUÇ 1 1 Artvin Çoruh Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü Özet: Araştırmada fen bilgisi

Detaylı

ÇEAŞ ANADOLU LİSESİ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI, OKUL ETKİNLİKLERİ PLANI ÇİZELGESİ

ÇEAŞ ANADOLU LİSESİ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI, OKUL ETKİNLİKLERİ PLANI ÇİZELGESİ ÇEAŞ ANADOLU LİSESİ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI, OKUL ETKİNLİKLERİ PLANI ÇİZELGESİ 1- da yapılan programlar 40 dk., tören alanında yapılan programlar ise 20 dk. Geçemez. 2- da yapılacak törenlerde hangi

Detaylı

K o m i t e R a p o r l a r ı

K o m i t e R a p o r l a r ı Komite Raporları Avrupa Birliği Fonları Komitesi Avrupa Birliği Uyum ve Proje Çalışması Komitesi Bağımlı Çalışanlar Komitesi Bağımsız Denetim Komitesi Basel Komitesi Bilgi Teknolojilerive E-Devleti İzleme

Detaylı

18.Esri Kullanıcıları Toplantısı 7-8 Ekim 2013 ODTÜ-ANKARA

18.Esri Kullanıcıları Toplantısı 7-8 Ekim 2013 ODTÜ-ANKARA ALZHEIMER ÇOCUKLARı (2012-2075 YıLLARı ARASı ALZHEIMER HASTA SAYıSı DEĞIŞIMI VE DAĞıLıŞı) Feride CESUR Yenimahalle Halide Edip Anadolu Sağlık Meslek Lisesi Coğrafya Öğretmeni İÇERİK Çalışmanın Amacı Alzhemer

Detaylı

Proje Ekibi. Hacettepe Üniversitesi Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler. Amaç 02.02.2015

Proje Ekibi. Hacettepe Üniversitesi Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler. Amaç 02.02.2015 Proje Ekibi Hacettepe Üniversitesi lerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Hacettepe Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Uygulama ve Araştırma Merkezi (PDRMER) Senato Bilgilendirme Toplantısı

Detaylı

İÇ YAZIŞMA FORMU. Acil İnceleyin Değerlendirin Yanıtlayın GeriDönüşüm

İÇ YAZIŞMA FORMU. Acil İnceleyin Değerlendirin Yanıtlayın GeriDönüşüm İÇ YAZIŞMA FORMU Doküman No: F KY 033 Yayın Tarihi: NİSAN 2009 Revizyon No: 00 Revizyon Tar: - Sayfa No: 1/1 Kime Kimden : BİLGİ İŞLEM SORUMLUSU : KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ Tarih : 02.09.2014 Konu : HKS

Detaylı

http://www.haber18.com

http://www.haber18.com http://www.haber18.com Haberin Ayrıntıları: 5 Haziran Dünya Çevre Günü Karatekin Parkı nda Çankırı Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen programla kutlandı. Programa Valimiz Vahdettin

Detaylı

THED-İZMİR-2014. İkinci Etkinliğimiz İzmir de Yapıldı. Sağlık Bilimlerinde Bilimsel Proje Hazırlama Eğitim Etkinliği

THED-İZMİR-2014. İkinci Etkinliğimiz İzmir de Yapıldı. Sağlık Bilimlerinde Bilimsel Proje Hazırlama Eğitim Etkinliği THED-İZMİR-2014 Sağlık Bilimlerinde Bilimsel Proje Hazırlama Eğitim Etkinliği 15-17 AĞUSTOS 2014 İzmir Üniversitesi Tıp Fakültesi Medicalpark İzmir Hastanesi İZMİR İkinci Etkinliğimiz İzmir de Yapıldı

Detaylı

VERITAS FOCUS. İş Yerinde Ruh Sağlığı Programları 2013-2014

VERITAS FOCUS. İş Yerinde Ruh Sağlığı Programları 2013-2014 VERITAS FOCUS İş Yerinde Ruh Sağlığı Programları 2013-2014 İş Yerinde Psikolojik Sağlık ve Etkin Çalışma Çalıştay Çalışanların çoğu kez fark edilmeyen psikolojik sorunları verimlilik ve iş tatmininin önündeki

Detaylı

5. SINIF 4.KURUL 3.Döngü

5. SINIF 4.KURUL 3.Döngü 5. SINIF 4.KURUL 3.Döngü DERS PROGRAMI R U H S A Ğ L I Ğ I, T I P E T İ Ğ İ, A D L İ T I P, K L İ N İ K F A R M A K O L O J İ 1 5. S I N I F - 4. D E R S K U R U L U - 1. D Ö N G Ü R U H S A Ğ L I Ğ I,

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni

Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni Değerli Meslektaşlarımız, İki yılda bir düzenlediğimiz 8. Ulusal Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireliği Kongresi, 21-24 Kasım 2013 tarihlerinde Kuşadası

Detaylı

2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI MUSTAFA KAYA YBO EĞİTİM ORTAMLARINDA UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIK İLE MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI

2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI MUSTAFA KAYA YBO EĞİTİM ORTAMLARINDA UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIK İLE MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI S.N FAALİYETİN KONUSU TARİH GÖREVLİLER İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM VE KURULUŞLAR 1 Eğitim ortamında ortamlarında uyuşturucu kullanımı ve bağımlılık ile mücadele okul komisyonun kurulması EKİM AYININ İKİNCİ

Detaylı

1 Mental 100M EGE Çinikent İ.Ö.O. ve İş O.Spor Kulübü YAPRAK GÜNDÜZ Bayan 14 43-046000126 51079255600 16:00 1

1 Mental 100M EGE Çinikent İ.Ö.O. ve İş O.Spor Kulübü YAPRAK GÜNDÜZ Bayan 14 43-046000126 51079255600 16:00 1 1 Mental 100M EGE Çinikent İ.Ö.O. ve İş O.Spor Kulübü YAPRAK GÜNDÜZ Bayan 14 43-046000126 51079255600 16:00 1 2 Mental 100M EGE Çinikent İ.Ö.O. ve İş O.Spor Kulübü MERYEM EYTAŞ Bayan 16 43-046000123 30907061286

Detaylı

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME İÇİNDEKİLER Fiziksel Gelişimin Değerlendirilmesi Boy Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri Kiloya İlişkin Persentil Eğrileri Baş Çevresi Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri

Detaylı

MEME ve TİROİD HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR 3 EKİM 2015

MEME ve TİROİD HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR 3 EKİM 2015 Değerli Meslektaşlarımız, Bu yıl Türk Cerrahi Derneği'nin Bölgesel Cerrahi Toplantısı'nın Edirne'de yapılacak olmasını sizlere bildirmekten gurur duymaktayız. Trakya Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim

Detaylı

Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler

Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler Celal Bayar Üniversitesi kadın Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (CBÜKAM) Araştırmanın

Detaylı

20.10.2014 PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ

20.10.2014 PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ 20.10.2014 PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ 4 Yılda 40 Kat Öğrenci Kuruluşundan bu yana geçen dört senede öğrenci sayısını kırka katlayan İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Türkiye nin ilk on üniversitesi

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Dersin Adı ve Kodu: Psik 302 Psikopatoloji Dersin ön koşulları: Yok Ders yeri(sınıf): 312 nolu sınıf Ders Günü ve Saati: Salı: 08:30-11:20 Kredisi:

Detaylı

2014-2015 ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ LİSANSÜSTÜ UYGULAMA ÖĞRENCİ-DANIŞMAN LİSTESİ

2014-2015 ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ LİSANSÜSTÜ UYGULAMA ÖĞRENCİ-DANIŞMAN LİSTESİ Uygulama Danışmanı Tezsiz Yüksek Lisans Tezli Yüksek Lisans Doktora Prof. Dr. İlhan TOMANBAY Zühal ŞAHİN- Kırıkkale Aile ve Sosyal Politikalar İl Murat AKKAYA- Hande ALBAYRAK- Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı