Zaman Serileri Tutarlılığı

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Zaman Serileri Tutarlılığı"

Transkript

1 Bölüm 3 Zaman Serileri Tutarlılığı Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular Kasım 2015, Ankara Türkiye

2 Giriş Çok yıllı sera gazı (GHG) envanterleri, emisyonların ve azaltımların zaman içinde nasıl değiştiğini anlamak bakımından çok faydalıdır. Bu envanterler spesifik olarak: Geçmiş eğilimler hakkında bilgi sağlar Azaltma olanaklarını belirlemeye yardımcı olur Emisyonları azaltma ve/veya azaltımları iyileştirmeye yönelik tedbirlerin etkilerini izler Azaltım hedeflerine erişilip erişilmediğini belirlemeye yardımcı olur Gelecekteki emisyonlar ve azaltımlar hakkında tahminde/öngörüde bulunmak için temel olarak kullanılabilir

3 Zaman Serileri Tutarlılığı Emisyon eğilimleri, hakkında tahminde bulunulabildiği sürece ne olduğundan fazla ne de olduğundan az değerlendirilmelidir Zaman serileri tüm yıllarda aynı yöntem ve aynı veri kaynakları kullanılarak hesaplanmalıdır Farklı yıllar için farklı yöntemler ve/veya veriler kullanırsak bir yanlılık ortaya çıkabilir çünkü tahmin edilen eğilim yalnızca emisyonlardaki veya azaltımlardaki gerçek değişimleri değil metodolojik rötuşları da yansıtacaktır

4 Sorunlar Gerçekte: Tüm zaman serileri için tamamen aynı yöntemleri ve verileri kullanmak her zaman mümkün değildir Aşağıdakiler gerçekleştiğinde ne yaparız Yıllar boyunca veri boşlukları olduğunda Yalnızca bazı yıllar için veri mevcut olduğunda (her 5-10 yıl) Daha üst bir yönteme geçmek istediğinizde ancak bölünmüş veri yalnızca son yıllar için mevcut olduğunda İstatistiki veri toplama belli bir yılda durdurulduğunda

5 Veri boşlukları oluşabilir Emisyon faktörleri Temsili emisyon faktörlerinin (EF) mevcut olmadığı durumlar Faaliyete özgü emisyon faktörleri belli bazı yıllar için ya da yılın belli zamanları için mevcut değildir EF lerin belli yıllar için elde edilme şekliyle ilgili değişiklikler yapılmıştır EF ler yalnızca bir bölge veya tesis için mevcuttur EF ler, bir kategori için ortalama koşulları temsil etmeyen yalnızca bir tesis veya bölgede yapılan testler temelinde elde edilmiştir Sabit bir EF kullanmak (her zaman) zaman serileri tutarlılığını sağlamaz Bazı emisyon süreçleri için emisyon oranları teknolojik veya diğer değişimler sebebiyle zaman içinde farklılık gösterebilir

6 Veri boşlukları oluşabilir Faaliyet Verileri Tüm zaman serileri için faaliyet verilerinin mevcut olmadığı durumlar Veri değişimleri ve veri boşlukları: Daha bölünmüş veya veri toplamada yapılan diğer iyileştirmeler (ör. Gelecek yıllarda yapılacak daha iyi araştırmalar) Eksik yıllar veya artık toplanmayan veriler Periyodik veriler: Yalnızca her birkaç yılda bir veri toplama veya bölgesel olarak devamlı veri toplama (ör. Her yıl farklı bir bölge araştırmaya tabi tutulur) Veri yoksa?

7 Veri toplama sürecinde boşluklar nasıl azaltılır Aşağıdakileri gerçekleştirmek üzere Zincirleme (Splice) teknikleri kullanılabilir: Yöntemdeki bir değişikliği ele almak (ör. Kademe 2 yöntemi yalnızca yeni verilere uygulanabildiğinde ve Kademe 1 in halihazırda geçmiş veriler için kullanıldığı durumda) Periyodik olarak toplanan verilerin toplanmasından kaynaklanan boşlukları doldurmak Örtüşme (overlap) İkame veri (ör. İlintili temsili (proxy) veri) İnterpolasyon Eğilim ekstrapolasyonu

8 Örtüşme yaklaşımı (overlap) Örtüşme tekniği yalnızca, kıyasladığımız iki veri seti arasında tutarlı bir ilişki varsa kullanılmalıdır Birkaç yıl için hem eski hem de yeni yöntemler/sistemler kullanılarak veri toplayın ve emisyonları hesaplayın - 1 yıllık örtüşme ile kullanılabilir ancak çok dikkatli bir şekilde yapılmalıdır Örtüşme yılları için eski ve yeni zaman serileri arasındaki ilişkiyi araştırın Tutarlı bir ilişki olduğu tespit edildiğinde, matematiksel bir ilişki geliştirin Yeni yöntem/sistemlerle tutarlı olmak adına geçmiş verilerin yeniden hesaplanması için bu matematiksel ilişkiyi kullanın

9 Örtüşme - Tutarlı İlişki Örtüşme-Tutarlı İlişki Yıl Bu örnekte, örtüşme düzenlemesini kullanmak kabul edilebilir

10 Örtüşme - Tutarsız İlişki Şekil 5.2 Tutarsız Örtüşme Yıl Bu örnekte, örtüşme yaklaşımını kullanmak mümkün değildir çünkü ilişkide çok fazla değişkenlik söz konusudur

11 Örtüşme Yaklaşımı Tutarlı bir ilişki mevcut olduğunda varsayılan, yeni ile tutarlı olmak amacıyla eski değer/verileri orantılı bir şekilde kullanmaktır

12 Örtüşme Yaklaşımı Örnek 1: Aşağıdaki veriler kullanılarak yılları için sera gazı (GHG) emisyonlarının tahmini için örtüşme yaklaşımının kullanılması Kademe 1 nicel Kademe 2 nicel

13 Örtüşme Yaklaşımı Örnek 1: Adım Kademe 1 nicel Kademe 2 nicel Oran Kademe 2 : Kademe 1 0,96 0,96 0,90 0,90 0,90 0,92 0,96 Her bir yıl için Kademe 2 ve Kademe 1 arasındaki oranı hesaplayın ör. for 2010 yılı için: 4790/5000 = 0,96

14 Örtüşme Yaklaşımı Örnek 1: Adım Kademe 1 nicel Kademe 2 nicel Oran Kademe 2 : Kademe 1 0,96 0,96 0,90 0,90 0,90 0,92 0,96 Ortalama ve standart sapmayı hesaplayın Ortalama = 0,93 Standart sapma = 0,027 Düşük değişkenlik Örtüşme yaklaşımı uygun görünmektedir

15 Örtüşme Yaklaşımı Örnek 1: Adım Kademe 1 nicel Kademe 2 nicel Oran Kademe 2 : Kademe 1 0,96 0,96 0,90 0,90 0,90 0,92 0,96 Eksik verileri hesaplamak için ortalamayı uygulayın: Yıl 2001: * 0,93 = Yıl 2002: * 0,93 = Yıl 2003: * 0,93 = 3.806

16 Örtüşmeye İlişkin Hususlar Yöntemi uygun bir biçimde uygulamak için çok yıllı örtüşmenin mevcut olması önem arz etmektedir Bu yöntem körü körüne uygulanmamalıdır. Eski ve yeni yöntemler arasındaki ilişkiyi anlamak için elimizden gelenin en iyisini yapmalıyız: ör. Neden eski yöntem yeni yöntemden %10 ila 15 oranında daha az sonuç vermektedir? Farkı açıklayamıyorsak, yeni yöntemin daha iyi olduğu konusunda emin değiliz Bir yöntemin/modelin daha karmaşık olması, onun daha doğru olduğu anlamına gelmez

17 İkame (Surrogate) Veri Yaklaşımı Eksik verilerle ilintili bir ikame (ör. temsili (proxy)) değişken bulun Eksik faaliyet verileri, EF ler (her yıl değişen) veya emisyon tahminleri için kullanılabilir Örnek: Taşıt sayısı benzin tüketimiyle ilişkili olabilir. Dolayısıyla otomobil sayısı benzin tüketimi için bir ikame görevi görebilir. Bu yaklaşım istatistiki analizde kullanılan teknikler üstüne temellenir: Regresyon teknikleri Korelasyon analizi

18 İkame Yaklaşımı Potansiyel ikame/temsili değişkenler belirleyin Eğer gerçek veri mevcutsa, basit korelasyon katsayılarını hesaplayın: İkame değişkenle ilişki kurmak için bir yıldan fazla gerçek verinin mevcut olması gerekir Korelasyon açık değilse, gerçek ve ikame değişken arasında bir ilişki bulunup bulunamayacağını görmek için daha gelişmiş regresyon tekniklerini göz önünde bulundurun Gerçek veri mevcut değilse, ikame değişkenin gerçek değişken(ler) için neden geçerli bir ikame olduğunun gerekçelendirilmesi gerekir

19 İkame Yaklaşımı Bu formülde ikame ve gerçek değişkenler arasında basit oransal bir ilişkinin olduğu varsayılır

20 İkame Yaklaşımı Örnek 2: Taşıt sayılarının CO 2 emisyonlarının ikamesi olarak kullanımı Hedef değişken Karayolu ulaşımı CO 2 Bilinen ikame değişken Dolaşımdaki karayolu taşıtlarının sayısı (000s)

21 Örnek 2: Adım 1 İkame verileri seçiniz İkame Yaklaşımı Akran değerlendirmeli çalışmalardan alınan taşıta ilişkin veriler: Çalışma 1: Ortalama yolcu taşıtı için 2009 CO 2 emisyonları = 190 g/km Yolcu taşıtlarının yılda kat ettiği ortalama km 2009 yılı içi = 13,000 Çalışma 2: Ortalama karayolu taşıtı için 2008 CO 2 emisyonları n = kg CO 2 yılda 2008 yük taşıtları tüm karayolu taşıtlarının %5 ini oluşturur ve ortalama 500 g CO 2 /km salımı yapar Çalışma 3: Ortalama yolcu taşıtı için 2007 CO 2 emisyonları = kg CO 2 yılda Yolcu taşıtları için 2007 ortalama km yılda = Çalışma 4: Yük taşıtlarının yılda kat ettiği ortalama km = km Bir bütün olarak karayolu ulaşımı emisyonlarına odaklanırken tüm yol taşıtları için ortalama almak daha uygundur

22 İkame Yaklaşımı Örnek 2: Adım 2 Değişken kullanımının gerekçelendirilmesi İkame tekniğinin güvenilirliği, 2008 yılı için yük taşıtlarının kat ettiği ortalama km nin tahmin edilmesi ve bunun Çalışma 4 ün sonuçlarıyla karşılaştırılması suretiyle test edilebilir 2008 yılında, yük taşıtları tüm karayolu taşıtlarının %5 ini oluşturmaktaydı Taşıt başına ortalama CO 2 emisyonu: kg (yolcu) ve kg (tüm taşıtlar) idi (Büyük bir taşıt filosunun ortalama yakıt verimliliğinin yıldan yıla çarpıcı biçimde değişmesi olasılık dışı olduğu için 2007 yolcu taşıtları değeri 2008 yılına da uygulanmıştır) Bu sayılar bir araya getirildiğinde, 2008 yılı için yük taşıtı başına ortalama CO 2 emisyonu: ( * %95 ) / %5 = kg CO 2 taşıt başına Ayrıca Çalışma 2 den öğrendiğimiz kadarıyla yük taşıtları ortalama 500 g CO 2 /km. salımı yapar Bu sebeple: Yük taşıtı başına kat edilen ortalama km = ( kg CO 2 / kg CO 2 /km) (Bu sayı Çalışma 4 te öne sürülen aralıkta bulunmaktadır ( ), bu sebeple burada ikame tekniğinin uygulanması anlamında güven vermektedir)

23 İkame Yaklaşımı Örnek 2: Adım 3 Emisyonların tahmin edilmesi Bilinen ikame değişken: Dolaşımdaki karayolu taşıtlarının sayısı ( 000) İkame değişkeni uygulayın (4.410 kgco 2 /taşıt) ve emisyonları hesaplayın taşıt * kg CO 2 /taşıt / 1000 = t CO 2 Bin metrik ton cinsinden hedef değişken CO 2 emisyonları Karayolu taşıtı emisyonları

24 İnterpolasyon ve Ekstrapolasyon İnterpolasyon: Mevcut zaman serilerinde boşlukların doldurulması Ekstrapolasyon: Boşlukların zaman serilerinin başında ve sonunda doldurulması Teknikler: Doğrusal veya doğrusal olmayan, seçimi gerekçelendirin Yıldan yıla büyük orandan değişkenlik gösteren değişkenler için kullanılmamalıdır 24

25 İnterpolasyon Örneği 25

26 Ekstrapolasyon Örneği 26

27 İnterpolasyon Örneği Örnek 3: interpolasyon tekniğinin kullanılması suretiyle yılları için sera gazı emisyonlarının tahmini Sera gazı emisyon kaynağı x

28 İnterpolasyon Örneği Örnek 3: Adım Sera gazı emisyon kaynağı x Verileri analiz edin ve kullanılması istenen interpolasyon tekniğinin türünü ve uygulanabilirliğini değerlendirin Bu veri seti için doğrusal interpolasyon uygun görünmektedir 28

29 İnterpolasyon Örneği Örnek 3: Adım Sera gazı emisyon kaynağı x Boşluktan önceki son yıl ve boşluktan sonraki ilk yıl arasında sera gazı emisyon farklarını hesaplayın = 420 Boşluğun uzunluğunu hesaplayın = 4 yıl

30 İnterpolasyon Örneği Örnek 3: Adım Sera gazı emisyon kaynağı x ,235 4, Boşluk yıl başına emisyonlardaki ortalama değişimi hesaplayın 420 / 4 =

31 İnterpolasyon Örneği Örnek 3: Adım Sera gazı emisyon kaynağı x Yıl başına ortalama değişimi ekleyerek boşluk yıl(lar) için toplam emisyonları hesaplayın 2004 emisyon = = emisyon = = emisyon = =

32 Zincirleme (Splice) ve Boşluk doldurma özeti Yaklaşım Uygulanabilirlik Görüşler Örtüşme Hem eski hem de yeni yöntemin uygulanabilmesi için gerekli veri en azından bir yıl ve tercihen daha fazla yıl için mevcut olmalıdır Yalnızca, örtüşme güvenilir görünen bir örüntü ortaya koyduğunda kullanın İkame Veri İnterpolasyon Eğilim Ekstrapolasyonu Eksik veri, temsili (proxy) veri ile yakından ilişkilidir Periyodik veriler veya zaman serilerinde boşluk için Zaman serilerinin başı veya sonu eksik veridir Çoklu potansiyel temsili (proxy) veri değişkenlerini test etmelidir Doğrusal veya doğrusal olmayan interpolasyon. Yalnızca veri sabit bir eğilim gösterdiğinde kullanın Yalnızca eğilimin sabit olduğu ve güvenilir olma ihtimalinin bulunduğu durumda kullanın. Yalnızca birkaç yıl için kullanılmalıdır

33 Yeniden hesaplama yapma sebepleri Metodolojik değişiklikler ve ince rötuşlar Sera Gazı envanterimizin kalitesini artırma girişiminin temel parçalarıdır ve aşağıdaki durumlarda uygulanmalıdır: Mevcut veri değiştiğinde Bir kategori eklendiğinde Yeni envanter yöntemleri ortaya konduğunda.(ör. belli kategoriler için yeni modeller) Bir kategori kilit öneme sahip olduğunda (daha üst bir Kademe yönteminin uygulanması beklenir) Daha önce uygulanan yöntem, azaltma faaliyetlerini şeffaf bir şekilde yansıtma konusunda yetersiz kaldığında Envanter hazırlama kapasitesi, mali kapasite veya insan kapasitesi anlamında arttığında

34 Tüm bu durumlarda, zaman serilerinizin tutarlılığını sağlamak için tahmini emisyon/azaltımları yeniden hesaplamamız gerekecektir Tüm yıllar için aynı yöntem ve veri setlerinin kullanılması için her türlü çaba sarf edilmelidir

BİLGİ TOPLAMA PRENSİPLERİ

BİLGİ TOPLAMA PRENSİPLERİ Bölüm 2 BİLGİ TOPLAMA PRENSİPLERİ Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular 4-5-6 Kasım 2015, Ankara Türkiye Giriş Envanterinizde yer alan faaliyetlerin tümünde sera

Detaylı

Sera Gazı Envanterleri ve IPCC Rehberine Giriş

Sera Gazı Envanterleri ve IPCC Rehberine Giriş Bölüm 1 Sera Gazı Envanterleri ve IPCC Rehberine Giriş Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular 4-5-6 Kasım 2015 - Ankara, Türkiye Emisyon Envanteri Temel Bilgiler

Detaylı

EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR

EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR Dr. Ali CAN 17.07.2009 1 EMISYON ENVANTERI Bir ülkenin emisyon envanteri 2 bileşenden oluşmaktadır. 17.07.2009 2 EMISYON ENVANTERI Ulusal Emisyon Envanter Raporu Metodolojiler

Detaylı

Şablon 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması

Şablon 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması Şablon 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması 1: Kurumsal Düzenlemeler 2: Yöntem ve Veri Dokümantasyonu 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması 4: Arşivleme Sisteminin Tanımlanması 5: Kilit Kategori Analizi

Detaylı

Şablon 5: Kilit Kategori Analizi

Şablon 5: Kilit Kategori Analizi Şablon 5: Kilit Kategori Analizi 1: Kurumsal Düzenlemeler 2: Yöntemler ve Veri Dokümantasyonu 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması 4: Arşivleme Sisteminin Tanımlanması 5: Kilit Kategori Analizi 6: Ulusal

Detaylı

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi Kapanış Konferansı Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi Bileşen 2 Sera Gazı Envanteri Ankara, 12 Nisan 2017 Bileşen 2 Sera Gazı Envanteri yıllık sera gazı

Detaylı

Kalite Kontrol ve Kalite Güvence

Kalite Kontrol ve Kalite Güvence 3. Bölüm Kalite Kontrol ve Kalite Güvence Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular 4-5-6 Kasım 2015, Ankara Türkiye 1 Konular KG/KK ve doğrulamaya ilişkin uygulamaya

Detaylı

UNFCCC Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehber İlkeleri

UNFCCC Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehber İlkeleri Bölüm 1 UNFCCC Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehber İlkeleri Ulusal Sera Gazı Envanterlerine ilişkin Uygulamalı Eğitimi- IPCC Ortak Konuları 4-5-6 Kasım 2015 - Ankara, Türkiye UNFCCC İlkeleri Sera gazı

Detaylı

Karayolu ulaşımından kaynaklanan emisyonların hesaplanması için belirsizlik tahminleri ve kılavuz belge

Karayolu ulaşımından kaynaklanan emisyonların hesaplanması için belirsizlik tahminleri ve kılavuz belge Final Presentation of the Project, 21 Jan 21 Karayolu ulaşımından kaynaklanan emisyonların hesaplanması için belirsizlik tahminleri ve kılavuz belge EMISIA SA tarafından yürütülen bir Ortak Araştırma Merkezi/Çevre

Detaylı

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 24 3.ENERJİ - 3.1. Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği

Detaylı

ATIK SEKTÖRÜNÜN MEVCUT VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ATIK SEKTÖRÜNÜN MEVCUT VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ATIK SEKTÖRÜNÜN MEVCUT VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ F. Betül BAYGÜVEN 10.03.2010 60 8. ATIK - 8.1. Genel Bu sektördeki emisyonlar esas olarak atık bertarafı sonucunda meydana gelir. Bu sektörde üretilen

Detaylı

Sera Gazı envanterlerinin ve yöntemlerinin teknik boyutları

Sera Gazı envanterlerinin ve yöntemlerinin teknik boyutları Bölüm 1 Sera Gazı envanterlerinin ve yöntemlerinin teknik boyutları Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular 4-5-6 Kasım 2015, Ankara, Türkiye Sera Gazı Envanteri

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık KORELASYON ve REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. İrfan KAYMAZ Tanım Bir değişkenin değerinin diğer değişkendeki veya değişkenlerdeki değişimlere bağlı olarak nasıl etkilendiğinin istatistiksel

Detaylı

Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları

Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları URS-EIA-REP-203876 Giriş Bu Ek'te, Proje'nin İnşaat ve İşletim

Detaylı

ZAMAN SERİLERİNDE REGRESYON ANALİZİ

ZAMAN SERİLERİNDE REGRESYON ANALİZİ ZAMAN SERİLERİNDE REGRESYON ANALİZİ 1 1. GİRİŞ Trent, serinin genelinde yukarıya ya da aşağıya doğru olan hareketlere denmektedir. Bu hareket bazen düz bir doğru şeklinde olmaktadır. Bu tür harekete sahip

Detaylı

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER Tanımlayıcı İstatistikler ve Grafikle Gösterim Grafik ve bir ölçüde tablolar değişkenlerin görsel bir özetini verirler. İdeal olarak burada değişkenlerin merkezi (ortalama) değerlerinin

Detaylı

ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORU ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORLARI

ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORU ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORLARI 1. Tesis Bilgileri: (a) Tesisin adı ve tam yazışma adresi ABC Ltd. Şti. Tuzla Kimyacılar OSB 3. Cadde (b) Tesiste yürütülen ve Yönetmeliğin ek1 inde yer alan faaliyetlerin tipleri ve sayıları, Yakıtların

Detaylı

Marmaray ın Ekonomik Faydalarının Değerlendirilmesi

Marmaray ın Ekonomik Faydalarının Değerlendirilmesi Marmaray ın Ekonomik Faydalarının Değerlendirilmesi Tarihte ilk defa, Avrupa ile Asya'yı birbirine demiryolu ile bağlayan Marmaray; 29 Ekim 2013 te hizmete açıldı. İstanbul'da, iki kıtayı bir araya getiren;

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 6: Veri Boşlukları, Veri Akış Faaliyetleri ve Prosedürler. Esra KOÇ , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 6: Veri Boşlukları, Veri Akış Faaliyetleri ve Prosedürler. Esra KOÇ , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 6: Veri Boşlukları, Veri Akış Faaliyetleri ve Prosedürler Esra KOÇ 23.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği Veri Akış Faaliyetleri, prosedürler ve kontrol sistemleri Veri Boşlukları

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

Projenin finansal desteği İngiltere Büyükelçiliği Refah Fonu tarafından sağlanmıştır.

Projenin finansal desteği İngiltere Büyükelçiliği Refah Fonu tarafından sağlanmıştır. Sayın Yetkili, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü işbirliği ile GTE Carbon olarak Havaalanları Sera Gazı Hesaplama ve Yönetimi Hakkında düzenlenen eğitime sizleri davet ediyoruz. 1-3 Ekim 2013 tarihlerinde

Detaylı

Şablon 1: Kurumsal Düzenlemeler

Şablon 1: Kurumsal Düzenlemeler Şablon 1: Kurumsal Düzenlemeler 1: Kurumsal Düzenlemeler 2: Yöntem ve Veri Dokümantasyonu 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması 4: Arşivleme Sisteminin Tanımlanması 5: Kilit Kategori Analizi 6: Ulusal

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. Esra KOÇ , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. Esra KOÇ , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar Esra KOÇ 21.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği Hesap Temelli Yöntemde Kademeler Ölçüm Temelli Yöntemde Kademeler Toplam Tahmini Emisyon

Detaylı

COPERT 4 Eğitimi. 3. Faaliyet Verileri Başlangıç Rehberi

COPERT 4 Eğitimi. 3. Faaliyet Verileri Başlangıç Rehberi COPERT 4 Eğitimi 3. Faaliyet Verileri Başlangıç Rehberi Ulusal envanter oluşturma rehberi - 1 Fizibil yaklaşım!" Ulusal istatistiklerden yakıt tüketim değerlerini isteyin (satılan yakıt miktarı) #" Eğer

Detaylı

Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması. Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi

Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması. Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi 4.1 Tesis Faaliyetlerinin Tanımlanması Faaliyet (F): Yönetmeliğin EK-1

Detaylı

Atık depolama sahalarından kaynaklanan emisyonlar

Atık depolama sahalarından kaynaklanan emisyonlar Atık depolama sahalarından kaynaklanan emisyonlar 5 Ekim 2016 TASK-GHG Proje Ofisi, Ankara F. Betül DEMİROK 1 Atık (CRF Sektör 5) - Genel Bu sektör, atık depolama sahalarından kaynaklanan CH 4 emisyonları,

Detaylı

Örnek. Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız.

Örnek. Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız. Örnek Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız. i. ii. X 1 2 3 4 1 2 3 4 Y 2 3 4 5 4 3 2 1 Örnek Aşağıdaki veri

Detaylı

TÜİK TARIM SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK TARIM SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu TARIM SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 48 6. TARIM Türkiye de, tarımdan kaynaklanan sera gazı emisyonları tarımsal ürünlerin üretimi ve işlenmesi, hayvan nüfusu (enterik fermantasyon, gübre yönetimi) ve

Detaylı

Sürelerine Göre Tahmin Tipleri

Sürelerine Göre Tahmin Tipleri Girişimcilik Bölüm 5: Talep Tahmini scebi@ktu.edu.tr 5.1. Talep Tahmini Tahmin: Gelecek olayları önceden kestirme bilim ve sanatı. İstatistiksel Tahmin: Geçmiş verileri matematiksel modellerde kullanarak

Detaylı

İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi Uygulama Kılavuzu

İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi Uygulama Kılavuzu 1. GİRİŞ İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi Uygulama Kılavuzu Bu doküman İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği nin (SKD) Binalarda Enerji Verimliliği

Detaylı

Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği

Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği - Türkiye deki Durumun Değ Prof.Dr. Cem Soruşbay İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina Fakültesi, Otomotiv Anabilim Dalı, Ayazağa Yerleşkesi, Maslak İstanbul 10. Ulaştırma

Detaylı

Hızlı izleme raporu kılavuzu. Sayfa 1(6)

Hızlı izleme raporu kılavuzu. Sayfa 1(6) Sayfa 1(6) Uygulama İzleme raporu, filodaki araçların belirli bir dönem boyunca nasıl sürüldüğünün izlenmesini mümkün kılar. İzleme raporunun üst kısmı filonun toplam yakıt tüketiminin ve karbondioksit

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. İklim ŞAHİN , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. İklim ŞAHİN , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar İklim ŞAHİN 21.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği İzleme Sınırları Faaliyet Emisyon Kaynağı Toplam Tahmini Emisyon Tesis Kategorisi İzleme

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 1. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Özgür BAŞKAN, Soner HALDENBİLEN, Halim CEYLAN Pamukkale

Detaylı

3. Bileşen: Ulusal Bildirim ve İki Yıllık Raporların Unsurları

3. Bileşen: Ulusal Bildirim ve İki Yıllık Raporların Unsurları Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi Mekanizmasına Destek için Teknik Yardım Projesi (TR2011/0327.21.02-01) Ankara, 8 Nisan 2015 3. Bileşen: Ulusal Bildirim ve İki Yıllık Raporların Unsurları

Detaylı

Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları. Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011

Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları. Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011 Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011 1 İçerik Yöntem Enerji İstatistikleri EMEP/EEA Rehberi Örnek Hesaplama 2 Önemli Kategoriler Önemli kategoriler,

Detaylı

Türkiye de Yeşil Büyüme : Zorluklar ve Fırsatlar. Prof. Dr. Erinç Yeldan Bilkent Üniversitesi

Türkiye de Yeşil Büyüme : Zorluklar ve Fırsatlar. Prof. Dr. Erinç Yeldan Bilkent Üniversitesi Türkiye de Yeşil Büyüme : Zorluklar ve Fırsatlar Prof. Dr. Erinç Yeldan Bilkent Üniversitesi 1990 2000 2008 Dünya OECD Türkiye Dünya OECD Türkiye Dünya OECD Türkiye CO2 (milyon ton) 20.662 11.012 129 24.752

Detaylı

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi Kapanış Konferansı Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi Bileşen 3 Stelios Pesmajoglou Ankara, 12 Nisan 2017 Bileşen 3 kapsamındaki hedef ve yaklaşım Hedef:

Detaylı

Genel olarak test istatistikleri. Merkezi Eğilim (Yığılma) Ölçüleri Dağılım (Yayılma) Ölçüleri. olmak üzere 2 grupta incelenebilir.

Genel olarak test istatistikleri. Merkezi Eğilim (Yığılma) Ölçüleri Dağılım (Yayılma) Ölçüleri. olmak üzere 2 grupta incelenebilir. 4.SUNUM Genel olarak test istatistikleri Merkezi Eğilim (Yığılma) Ölçüleri Dağılım (Yayılma) Ölçüleri olmak üzere 2 grupta incelenebilir. 2 Ranj Çeyrek Kayma Çeyrekler Arası Açıklık Standart Sapma Varyans

Detaylı

SANAYİ SEKTÖRÜ. Mevcut Durum Değerlendirme

SANAYİ SEKTÖRÜ. Mevcut Durum Değerlendirme SANAYİ SEKTÖRÜ Mevcut Durum Değerlendirme Sera Gazı Emisyonaları 1990 1995 2000 2005 2008 CO 2 141,36 173,90 225,43 259,61 297,12 CH 4 33,50 46,87 53,30 52,35 54,29 N 2 0 11,57 16,22 16,62 14,18 11,57

Detaylı

Emisyon Envanteri Altyapısı ve İşlevselliği

Emisyon Envanteri Altyapısı ve İşlevselliği Emisyon Kontrolünün İyileştirilmesi için Teknik Destek Emisyon Envanteri Altyapısı ve İşlevselliği Dr. Chris Dore Bu proje AB ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından ortak finanse edilmektedir. İçerik 1. Envanter

Detaylı

KARBON YÖNETĐMĐ STANDARTLARI

KARBON YÖNETĐMĐ STANDARTLARI 7. GERĐ DÖNÜŞÜM, ÇEVRE TEKNOLOJĐLERĐ VE ATIK YÖNETĐMĐ ULUSLARARASI FUARI Uluslararası Enerji ve Çevre Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik A.Ş. KARBON YÖNETĐMĐ STANDARTLARI 10 HAZĐRAN 2011 TÜYAP FUAR VE

Detaylı

Yasal ve Kurumsal Durumun Değerlendirilmesi, İyileştirilmesi ve Buna İlişkin Gerekli Adımlar

Yasal ve Kurumsal Durumun Değerlendirilmesi, İyileştirilmesi ve Buna İlişkin Gerekli Adımlar Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi Mekanizmasına Destek için Teknik Yardım Projesi (TR2011/0327.21.02-01) Ankara, 8 Nisan 2015 Yasal ve Kurumsal Durumun Değerlendirilmesi, İyileştirilmesi ve

Detaylı

ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI

ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI Doç. Dr. Cevdet DEMİR Uludağ Üniversitesi 06 Nisan 2007 TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Karbon piyasası nedir? Ülkelerin ve şirketlerin sera gazları hedeflerine ulaşabilmeleri

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... v GİRİŞ... 1 1. İSTATİSTİK İN TARİHÇESİ... 1 2. İSTATİSTİK NEDİR?... 3 3. SAYISAL BİLGİDEN ANLAM ÇIKARILMASI... 4 4. BELİRSİZLİĞİN ELE ALINMASI... 4 5. ÖRNEKLEME... 5 6. İLİŞKİLERİN

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

Şablon 6: Ulusal Envanter İyileştirme Planı

Şablon 6: Ulusal Envanter İyileştirme Planı Şablon 6: Ulusal Envanter İyileştirme Planı 1: Kurumsal Düzenlemeler 2: Yöntem ve Veri Dokümantasyonu 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması 4: Arşivleme Sisteminin Tanımlanması 5: Kilit Kategori Analizi

Detaylı

ARKIMEET 2014 KARBON AYAK İZİ RAPORU

ARKIMEET 2014 KARBON AYAK İZİ RAPORU ARKIMEET 2014 KARBON AYAK İZİ RAPORU 1. Giriş Bu doküman Arkitera Mimarlık Merkezi tarafından 19 20 Kasım 2014 günlerinde Istanbul Four Seasons Hotel The Bosphorus ta düzenlenen ARKIMEET 2014 etkinliği

Detaylı

İşgücü Talebinin Tahmininde Sayısal ve. ve Ayrıntılı Yöntemler. İnsan Kaynakları Planlamasında Sayısal

İşgücü Talebinin Tahmininde Sayısal ve. ve Ayrıntılı Yöntemler. İnsan Kaynakları Planlamasında Sayısal İşgücü Talebinin Tahmininde Sayısal ve Sayısal Yrd. Doç. Dr. Rıza DEMİR İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İnsan Kaynakları Planlaması ve Seçimi Dersi 2017 Talep Tahmin i İnsan kaynakları talebi veya

Detaylı

0.04.03 Standart Hata İstatistikte hesaplanan her istatistik değerin mutlaka hatası da hesaplanmalıdır. Çünkü hesaplanan istatistikler, tahmini bir değer olduğu için mutlaka hataları da vardır. Standart

Detaylı

İçindekiler vii Yazarların Ön Sözü xiii Çevirenin Ön Sözü xiv Teşekkürler xvi Semboller Listesi xvii. Ölçme, İstatistik ve Araştırma...

İçindekiler vii Yazarların Ön Sözü xiii Çevirenin Ön Sözü xiv Teşekkürler xvi Semboller Listesi xvii. Ölçme, İstatistik ve Araştırma... İçindekiler İçindekiler vii Yazarların Ön Sözü xiii Çevirenin Ön Sözü xiv Teşekkürler xvi Semboller Listesi xvii BÖLÜM 1 Ölçme, İstatistik ve Araştırma...1 Ölçme Nedir?... 3 Ölçme Süreci... 3 Değişkenler

Detaylı

SÜREKLĠ OLASILIK DAĞILIMLARI

SÜREKLĠ OLASILIK DAĞILIMLARI SÜREKLĠ OLASILIK DAĞILIMLARI Sayı ekseni üzerindeki tüm noktalarda değer alabilen değişkenler, sürekli değişkenler olarak tanımlanmaktadır. Bu bölümde, sürekli değişkenlere uygun olasılık dağılımları üzerinde

Detaylı

Emisyon Envanteri Veri Yönetimi. Twinning Türkiye, Ankara, Eylül 2011

Emisyon Envanteri Veri Yönetimi. Twinning Türkiye, Ankara, Eylül 2011 Emisyon Envanteri Veri Yönetimi Twinning Türkiye, Ankara, Eylül 2011 1 İçerik Teoride Neden hava emisyonu veri tabanına ihtiyacımız var? Yazılım aracının veri içeriğini ve işlevselliğini belirt Emisyon

Detaylı

İstatistik Nedir? İstatistiğin Önemi Nedir? Tanımlayıcı ve Çıkarımcı İstatistik ttitik Tanımlayıcı İstatistik Türleri Çıkarımcı İstatistiğin i iği

İstatistik Nedir? İstatistiğin Önemi Nedir? Tanımlayıcı ve Çıkarımcı İstatistik ttitik Tanımlayıcı İstatistik Türleri Çıkarımcı İstatistiğin i iği İSTATİSTİK E GİRİŞ TEMEL KAVRAMLAR İstatistik Nedir? İstatistiğin Önemi Nedir? Tanımlayıcı ve Çıkarımcı İstatistik ttitik Tanımlayıcı İstatistik Türleri Çıkarımcı İstatistiğin i iği Elemanlarıl AMAÇ İstatistiğe

Detaylı

BİNEK ARAÇLARINDA SÜRÜŞ KOŞULLARININ KİRLETİCİ EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİ

BİNEK ARAÇLARINDA SÜRÜŞ KOŞULLARININ KİRLETİCİ EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİ BİNEK ARAÇLARINDA SÜRÜŞ KOŞULLARININ KİRLETİCİ EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİ Cem SORUŞBAY (*), Metin ERGENEMAN, H.A. Taha ÖZTÜRK ve Ender SEL İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina Fakültesi, Otomotiv Laboratuvarı,

Detaylı

Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar

Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar TA Project: Improving Emissions Control Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar Alper Ünal Istanbul Teknik Üniversitesi 1. Yaklaşım İçerik Eldeki emisyon hesapları (Ulaştırma Bakanlığı, TUIK) Araç filosunun belirlenmesi

Detaylı

NEMO COMBI X 1.3 HDi 75 HP

NEMO COMBI X 1.3 HDi 75 HP NEMO COMBI X 1.3 HDi 75 HP TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1248 Maksimum güç (Hp.din/dev.dak.) 75 / 4000 Maksimum tork (Nm/dev.dak.) 190 / 1750 Vites kutusu 5 ileri düz vites Uzunluk - Genişlik (mm)

Detaylı

İSTATİSTİK STATISTICS (2+0) Yrd.Doç.Dr. Nil TOPLAN SAÜ.MÜH. FAK. METALURJİ VE MALZEME MÜH. BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ ÖĞRETİM YILI

İSTATİSTİK STATISTICS (2+0) Yrd.Doç.Dr. Nil TOPLAN SAÜ.MÜH. FAK. METALURJİ VE MALZEME MÜH. BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ ÖĞRETİM YILI İSTATİSTİK STATISTICS (+) Yrd.Doç.Dr. Nil TOPLAN SAÜ.MÜH. FAK. METALURJİ VE MALZEME MÜH. BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ ÖĞRETİM YILI KONU BAŞLIKLARI :. İSTATİSTİĞE GİRİŞ. VERİLERİN DÜZENLENMESİ. MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ.

Detaylı

PMR PROJESİ İZLEME, RAPORLAMA VE DOĞRULAMA (İRD) PİLOT ÇALIŞMALARI ELEKTRİK SEKTÖRÜ TECRÜBE AKTARIMI -DANIŞMAN GÖZÜYLE-

PMR PROJESİ İZLEME, RAPORLAMA VE DOĞRULAMA (İRD) PİLOT ÇALIŞMALARI ELEKTRİK SEKTÖRÜ TECRÜBE AKTARIMI -DANIŞMAN GÖZÜYLE- PMR PROJESİ İZLEME, RAPORLAMA VE DOĞRULAMA (İRD) PİLOT ÇALIŞMALARI ELEKTRİK SEKTÖRÜ TECRÜBE AKTARIMI -DANIŞMAN GÖZÜYLE- Gediz S. Kaya Gaia Carbon Finance 19 Şubat 2016, Ankara http://www.thepmr.org/ Giriş

Detaylı

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım 2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI 2.1. Tanım Regresyon analizi, bir değişkenin başka bir veya daha fazla değişkene olan bağımlılığını inceler. Amaç, bağımlı değişkenin kitle ortalamasını, açıklayıcı

Detaylı

Nedensel Modeller Y X X X

Nedensel Modeller Y X X X Tahmin Yöntemleri Nedensel Modeller X 1, X 2,...,X n şeklinde tanımlanan n değişkenin Y ile ilgili olmakta; Y=f(X 1, X 2,...,X n ) şeklinde bir Y fonksiyonu tanımlanmaktadır. Fonksiyon genellikle aşağıdaki

Detaylı

2017 YILI İLK ÇEYREK GSYH BÜYÜMESİNİN ANALİZİ. Zafer YÜKSELER. (19 Haziran 2017)

2017 YILI İLK ÇEYREK GSYH BÜYÜMESİNİN ANALİZİ. Zafer YÜKSELER. (19 Haziran 2017) 2017 YILI İLK ÇEYREK GSYH BÜYÜMESİNİN ANALİZİ Zafer YÜKSELER (19 Haziran 2017) TÜİK, 2017 yılı ilk çeyreğine ilişkin GSYH büyüme hızını yüzde 5 olarak açıklamıştır. Büyüme hızı, piyasa beklentileri olan

Detaylı

Yerel Yönetim Faaliyetlerinden Kaynaklanan ve Toplum Ölçekli Sera Gazı Salımlarının Envanterinin Hazırlanması

Yerel Yönetim Faaliyetlerinden Kaynaklanan ve Toplum Ölçekli Sera Gazı Salımlarının Envanterinin Hazırlanması Yerel Yönetim Faaliyetlerinden Kaynaklanan ve Toplum Ölçekli Sera Gazı Salımlarının Envanterinin Hazırlanması Prof. Dr. Cengiz Türe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi ve Anadolu Üniversitesi

Detaylı

TÜRKİYE 2013 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU

TÜRKİYE 2013 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU TÜRKİYE 213 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler Özet... 1. DENGE... 2 1. ELEKTRİK... 4 2. DOĞAL GAZ... 9 3. LİNYİT VE TAŞ KÖMÜRÜ... 1 4.

Detaylı

Projenin Adı: İstatistik yardımıyla YGS ye hazırlık için soru çözme planlaması

Projenin Adı: İstatistik yardımıyla YGS ye hazırlık için soru çözme planlaması Projenin Adı: İstatistik yardımıyla YGS ye hazırlık için soru çözme planlaması Projenin Amacı : YGS de başarılı olmak isteyen bir öğrencinin, istatistiksel yöntemler çerçevesinde, sınavda çıkan soru sayısını,

Detaylı

Etki Analizinin Aşamaları

Etki Analizinin Aşamaları Analitik Araçlar ve Veri Toplama Çalıştayı 15-16 Nisan 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Roman Ladus Oturum 6 Etkilerin Ölçülmesi Etki Analizinin Aşamaları Etkilerin Değerlendiril-mesi ve Opsiyonların Karşılaştırılması

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Rastgele Değişkenlerin Dağılımları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Ders konusu Bu derste; Rastgele değişkenlerin tanımı ve sınıflandırılması Olasılık kütle fonksiyonu Olasılık yoğunluk

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 11:Kurumsal ve Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Hesaplaması Elif ÖZDEMİR , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 11:Kurumsal ve Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Hesaplaması Elif ÖZDEMİR , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 11:Kurumsal ve Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Hesaplaması Elif ÖZDEMİR 24.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği Kurumsal Karbon Ayak İzi Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Kurumsal ve Ürüne

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Mühendislikte İstatistiksel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü 1 Araştırma sonuçlarının açıklanmasında frekans tablosu

Detaylı

rasgele değişkeninin olasılık yoğunluk fonksiyonu,

rasgele değişkeninin olasılık yoğunluk fonksiyonu, 3.6. Bazı Sürekli Dağılımlar 3.6.1 Normal Dağılım Normal dağılım hem uygulamalı hem de teorik istatistikte kullanılan oldukça önemli bir dağılımdır. Normal dağılımın istatistikte önemli bir yerinin olmasının

Detaylı

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Karşılaştırma istatistiği Temel kavramlar: Örneklem ve evren:

Detaylı

BİYOİSTATİSTİK Merkezi Eğilim ve Değişim Ölçüleri Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH

BİYOİSTATİSTİK Merkezi Eğilim ve Değişim Ölçüleri Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH BİYOİSTATİSTİK Merkezi Eğilim ve Değişim Ölçüleri Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim AD. Web: www.biyoistatistik.med.ege.edu.tr 1 İstatistik

Detaylı

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ Dr. Ali CAN 05.10.2011 1 GENEL Ulusal Emisyon sistemi genel işlemler; Veri: Envanterin ana veri sağlayıcıları, o TÜİK (sanayi, tarım, atık); o ETKB (enerji ve

Detaylı

Sertifikaları. M.Kemal Demirkol, GTE

Sertifikaları. M.Kemal Demirkol, GTE Karbon ve Yeşil ve Yeşil Enerji Enerji Sertifikaları M.Kemal Demirkol, GTE GTE HAKKINDA.. SUNUM Karbon Projeleri ve Türkiye de durum Karbon Piyasası Arz Tarafı Proje Türleri & Standartlar Mevcut Projeler

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL KATKI BELGESİ

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL KATKI BELGESİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL KATKI BELGESİ Çeviri: Arif Cem Gündoğan* (* Resmi olmayan ve gönüllü bir çeviridir. Hatalar ve eksiklerden çevirmen sorumludur) Türkiye Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler

Detaylı

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Prof. Dr. Cengiz Türe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi ve Anadolu Üniversitesi Ekoloji Anabilim Dalı Başkanı

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI Sunan: Arş. Gör. Hicran Altuğ Anadolu Üniversitesi MMF Çevre Mühendisliği Bölümü MATRA Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için Elele

Detaylı

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ Dr. Ali CAN Ulusal Emisyon Envanteri Odak Noktası ali.can@tuik.gov.tr 05.11.2010 1 BAŞLIKLAR 1 - Emisyon Envanterlerinin Hazırlanması 2 - Sektörel Emisyonlar ve Analizler

Detaylı

EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ

EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ 1. Araştırma, yeni ürün ve proseslerin geliştirildiği ve test edildiği tesisler ve tesis bölümleri ile münhasır olarak biyokütle kullanan tesisler bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

Detaylı

İSTATİSTİK ÖRNEK SORULARI

İSTATİSTİK ÖRNEK SORULARI 1. Aşağıda gruplandırılmış seri verilmiştir. (n) 0-10 den az 5 10-20 den az 6 20-30 den az 9 30-40 den az 11 40-50 den az 4 50-60 den az 3 TOPLAM 38 İSTATİSTİK ÖRNEK SORULARI a) Mod değerini bulunuz? (15

Detaylı

KOBİ LERDE SEKTÖR ve ÖLÇEK BAZINDA İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ: Türkiye - Avrupa Birliği Karşılaştırması

KOBİ LERDE SEKTÖR ve ÖLÇEK BAZINDA İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ: Türkiye - Avrupa Birliği Karşılaştırması KOBİ LERDE SEKTÖR ve ÖLÇEK BAZINDA İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ: Türkiye - Avrupa Birliği Karşılaştırması Müge ÜNAL Hasan Çağdaş KARAKAŞ Kalkınma Bakanlığı 5. Ulusal Verimlilik Kongresi 6 Ekim 2015 Sunum Akışı 1.

Detaylı

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 3. TAHMİN 3.1. En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 En Küçük Kareler (EKK) yöntemi, regresyon çözümlemesinde en yaygın olarak kullanılan, daha sonra ele alınacak bazı varsayımlar altında çok aranan istatistiki

Detaylı

EK 2 EMEKLİLİĞE YÖNELİK TAAHHÜTTE BULUNAN KURULUŞLAR İÇİN AKTÜERYA RAPORU REHBERİ

EK 2 EMEKLİLİĞE YÖNELİK TAAHHÜTTE BULUNAN KURULUŞLAR İÇİN AKTÜERYA RAPORU REHBERİ EK 2 EMEKLİLİĞE YÖNELİK TAAHHÜTTE BULUNAN KURULUŞLAR İÇİN AKTÜERYA RAPORU REHBERİ 1. AMAÇ ve KAPSAM Bu rehber, üyelerine veya çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, sandık, tüzel

Detaylı

Süleyman ŞENOCAK DİE İMALAT SANAYİNDE ENERJİ TÜKETİMİ

Süleyman ŞENOCAK DİE İMALAT SANAYİNDE ENERJİ TÜKETİMİ Süleyman ŞENOCAK DİE İMALAT SANAYİNDE ENERJİ TÜKETİMİ Enerji hem üretim proseslerinde kullanılması zorunlu bir girdi, hemde toplumların refah düzeylerinin yükseltilmesi için gerekli bir hizmet aracı olarak,

Detaylı

DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ÇİMENTO. Hande Sezer

DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ÇİMENTO. Hande Sezer DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ÇİMENTO Hande Sezer GENEL HATALAR Faaliyet verisi toplama yöntemi Sürekli Ölçüm Stok Değişimi GENEL HATALAR Net Kalorifik Değer ve Emisyon Faktörü Seçimi En Güncel Türkiye Sera

Detaylı

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 KİTABIN İÇİNDEKİLER BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 BÖLÜM-2.BİLİMSEL ARAŞTIRMA Belgesel Araştırmalar...7 Görgül Araştırmalar Tarama Tipi Araştırma...8

Detaylı

Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon

Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon SAKARYA 2011 Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon kontrolünde kullanılan sürüş çevrimlerinin

Detaylı

KONU2 MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ ANALİTİK ORTALAMALAR ANALİTİK OLMAYAN MERKEZİ. Aritmetik ortalama **Medyan(median)

KONU2 MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ ANALİTİK ORTALAMALAR ANALİTİK OLMAYAN MERKEZİ. Aritmetik ortalama **Medyan(median) KONU2 MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ 1 MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ ANALİTİK ORTALAMALAR Bir örneklemde mevcut olan tüm veriler hesaba katılır. ANALİTİK OLMAYAN MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ Bir örneklemdeki verilerin bir

Detaylı

SANAYİ SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRMELER. 26.02.2011, Ankara Canan DERİNÖZ GENCEL ENVE 95-ENVE 98. Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği Çevre Koordinatörü

SANAYİ SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRMELER. 26.02.2011, Ankara Canan DERİNÖZ GENCEL ENVE 95-ENVE 98. Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği Çevre Koordinatörü SANAYİ SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRMELER 26.02.2011, Ankara Canan DERİNÖZ GENCEL ENVE 95-ENVE 98 Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği Çevre Koordinatörü Sunum Akışı 1) Değerlendirmeler Cancun Kararları Ulusal

Detaylı

SANGO TI ÇEVRE BAKIŞI

SANGO TI ÇEVRE BAKIŞI SANGO TI ÇEVRE BAKIŞI YEŞİL SANGO DOĞAYA SAYGI Sango Global Merkezimizin orta ve uzun dönemli hedeflerinde SIFIR EMİSYON A SAHİP FİRMA OLMA hedefi bulunmaktadır. Bu hedef doğrultusunda firmamızın seragazı

Detaylı

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 İSTATİSTİK ve SAYISAL BİLGİ 11 1.1 İstatistik ve Önemi 12 1.2 İstatistikte Temel Kavramlar 14 1.3 İstatistiğin Amacı 15 1.4 Veri Türleri 15 1.5 Veri Ölçüm Düzeyleri 16 1.6

Detaylı

Dünyada Karbon Yönetimi Konusunda Şirket Uygulamaları. 9 Kasım 2010 İstanbul

Dünyada Karbon Yönetimi Konusunda Şirket Uygulamaları. 9 Kasım 2010 İstanbul Dünyada Karbon Yönetimi Konusunda Şirket Uygulamaları 9 Kasım 2010 İstanbul Yaklaşımımız Neden Nasıl Neler Neden Karbon Yönetimini Uygulamalısınız? Neden Nasıl Neler Yasal Mevzuat Tüketici Baskısı Yatırımcı

Detaylı

ULUSAL PROGRAMLARA UYGUN AZALTIM FAALİYETLERİ NAMA. Tuğba İçmeli Uzman 17 Şubat

ULUSAL PROGRAMLARA UYGUN AZALTIM FAALİYETLERİ NAMA. Tuğba İçmeli Uzman 17 Şubat ULUSAL PROGRAMLARA UYGUN AZALTIM FAALİYETLERİ NAMA Tuğba İçmeli Uzman 17 Şubat SUNUM PLANI 1. NAMA Nasıl ortaya çıktı ve gelişti? 2. NAMA Tanımı nedir? 3. NAMA Özellikleri nedir? 4. NAMA Örnekler? 5. NAMA

Detaylı

SANGO TI ÇEVRE BAKIŞI

SANGO TI ÇEVRE BAKIŞI SANGO TI ÇEVRE BAKIŞI YEŞİL SANGO DOĞAYA SAYGI Sango Global Merkezimizin orta ve uzun dönemli hedeflerinde SIFIR EMİSYON A SAHİP FİRMA OLMA hedefi bulunmaktadır. Bu hedef doğrultusunda firmamızın seragazı

Detaylı

Araştırma Yöntem ve Teknikleri I

Araştırma Yöntem ve Teknikleri I Bu testte 20 soru bulunmaktadır. Araştırma Yöntem ve Teknikleri I DİKKAT! Cevaplarınızı, cevap kâğıdınızın Araştırma Yöntem ve Teknikleri I testi için ayrılan kısmına işaretleyiniz. 1. Aşağıdakilerden

Detaylı

Şekil 7.1 Bir tankta sıvı birikimi

Şekil 7.1 Bir tankta sıvı birikimi 6 7. DİFERENSİYEL DENKLEMLERİN SAYISAL ÇÖZÜMLERİ Diferensiyel denklemlerin sayısal integrasyonunda kullanılabilecek bir çok yöntem vardır. Tecrübeler dördüncü mertebe (Runge-Kutta) yönteminin hemen hemen

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ enveripab Bilinçlendirme Semineri (Marmara Üniversitesi) 12 Kasım 2008 A. Yıldırım TÜRKEL ENKO Birleşik Enerji Sistemleri ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU Kanun

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 9: Kapsamlı Olarak İzleme, Raporlama ve Doğrulama. Engin MERT , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 9: Kapsamlı Olarak İzleme, Raporlama ve Doğrulama. Engin MERT , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 9: Kapsamlı Olarak İzleme, Raporlama ve Doğrulama Engin MERT 23.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği İRD Süreci İzleme Planları Emisyon Raporları Doğrulama Raporları İyileştirme Raporları

Detaylı

MP (izleme planı) yi değerlendiren CA (yetkili makam)

MP (izleme planı) yi değerlendiren CA (yetkili makam) MP (izleme planı) yi değerlendiren CA (yetkili makam) CA nın MP değerlendirmesine tepeden bakış Eksiksizlik kontrolleri Tutarlılık kontrolleri Uyum kontrolleri Destekleyici belgelemede diğer kontroller

Detaylı