GÖZ HASTALIKLARI HEMŞİRELİK BAKIM REHBERİ 2011

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GÖZ HASTALIKLARI HEMŞİRELİK BAKIM REHBERİ 2011"

Transkript

1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEPECİK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ GÖZ HASTALIKLARI HEMŞİRELİK BAKIM REHBERİ 2011 Derleyenler: Düzenleyenler: Doç. Dr. Gamze MEN Hem. Narin ÖZÇİFTÇİ Doç. Dr. Önder KALENDERER Hem. Dilek TURAN Hem. Ayşen ÖZEL 1

2 ÖNSÖZ Hemşirelik bilim ve sanattan oluşan bir sağlık disiplinidir. Ekonomik ve sosyal değişimler, hemşireliğin profesyonelleşme süreci, yeniliklerin getirdiği değişimler, bakımda kaliteyi artırma gereksinimi hemşirelerin bilgilerini güncellemeleri zorunluluğunu getirmiştir. Bu nedenlerle Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi hemşirelik hizmet içi eğitimi kapsamında hemşirelik bakım hizmetlerinin kalitesinin artırılması ve meslektaşlarımızın çalıştığı birimlerdeki uygulamalarında kaynak olabilmesi amaçlı bu rehber hazırlanmıştır. Etkinliğini ve saygınlığını bilgi birikiminden alacağına inandığımız meslektaşlarımıza bu rehberi hazırlarken, zor çalışma koşulları altında vakit ayırıp derleme yapan değerli hemşirelerimize, bilimsel danışmanlığı ile katkıda bulunan değerli hekimlerimize, hemşirelik mesleğine her konuda destek olan, özellikle bu rehberlerin hazırlanması sırasında her türlü imkanı sağlayan Başhekimimiz Prof. Dr. Orhan Gazi Yiğitbaşı ve çalışmalarımızda her zaman yanımızda olan Başhemşiremiz Gülşen İpekoğlu na teşekkürlerimizi sunarız. Hemşireler bakımın belirleyicisi ve biçimlendiricisidirler Ayşen Özel Dilek Turan Önder Kalenderer 1

3 İÇİNDEKİLER GÖZ ANATOMİSİ VE FİZYOLOJİSİ 4 STANDART GÖZ MUAYENESİ 9 ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖZ MUAYENESİ 11 GÖZ KAPAĞI BOZUKLUKLARI 13 ORBİTAL HASTALIKLAR 13 GÖZYAŞI BOŞALTIM SİSTEMİ HASTALIKLARI 14 ŞAŞILIK VE GÖZ TEMBELLİĞİ 15 GÖZ ENFEKSİYONLARI 16 KURU GÖZ 17 REFRAKSİYON (KIRMA) KUSURLARI 17 KORNEA BOZUKLUKLARI 18 KATARAKT 19 GLOKOM 20 ÜVEİT 22 ENDOFTALMİ 23 RETİNA HASTALIKLARI 23 2

4 FLORESEİN ANJİOGRAFİ (FA) 24 İNTRAVİTREAL ENJEKSİYON 25 DİYABETİK RETİNOPATİ (DR) ve LAZER FOTOKOAGÜLASYONU 26 YAŞA BAĞLI MAKULA DEJENERASYONU (YBMD) 27 RETİNAL ARTER TIKANIKLIKLARI 29 RETİNA YIRTIKLARI VE RETİNA DEKOLMANI 30 PREMATÜRE RETİNOPATİSİ (Retinopathy Of Prematurity, ROP) 30 YABANCI CİSİMLER 32 TRAVMA VE YARALANMALAR 34 KÜNT GÖZ TRAVMALARI 34 DELİCİ GÖZ YARALANMALARI 35 OPTİK SİNİR HASTALIKLARI 38 KAYNAKLAR 40 3

5 GÖZ ANATOMİSİ VE FİZYOLOJİSİ Göz küresi, gözyaşı bezi, göz dışı kaslar, bunları kontrol eden sinirler ve damarsal yapıların bulunduğu orbita boşluğunda yer alır. Göz küresi gözyaşının göz yüzeyine dağılması, koruyuculuk ve gözyaşı pompa fonksiyonu işlevlerini yerine getiren göz kapakları ile büyük ölçüde örtülüdür. Kornea ışınların göze girdiği saydam kısımdır. Kornea dışında kalan göz küresi yüzeyi ve göz kapaklarının iç kısmı konjunktiva adı verilen ve göz kapağıgöz küresi arasında devamlılık gösteren ince bir tabaka ile kaplıdır. Kapak konjunktivası ile göz küresini kaplayan konjunktivanın birleşim yerine forniks adı verilir. 1.Vitreus boşluğu 1.Vitreus bo lu 2.Retinanın 2.Retinan n ön sınırı: Ora serrata 3-4.Silier 5. Göz kas ve zonuller PGöz içi sıvısının direne olduğu 7. schlemm 8 kanalı 6. Pupilla 7. Ön kamara 8. Kornea İris Lens korteksi ar mat 11. Lens nukleusu ven, Göz içi sıvısını salgılayan silier 25.Maku rektus uzantılar kas, Konjunktiva Şekil 1: Göz Anatomisi 14. Alt oblik kası 15. Alt rektus kası, 16. İç rektus kası, 17. Retinal arter ve venler, 18. Optik disk, 19. Dura mater,20. Santral retinal arter, 21. Santral retinal ven, 22. Optik sinir, 23. Vortex veni, 24. Tenon kılıfı, 25.Makula, 26. Fovea, 27.Sklera,28. Koroid, 29. Üst rektus kası, 30.Retina Gözü oluşturan katmanlar dıştan içe doğru değerlendirilecek olursa; Göz küresine sağlamlığını veren tabaka kornea çevresinde ve konjunktiva altında yer alan sklera tabakasıdır. Sklera tabakasının içinde damarlardan zengin olan besleyici koroid tabakası ve en içte görmeden sorumlu olan retina tabakası yer alır. 4

6 Işığın göze girdikten sonra geçtiği katmanlar değerlendirilecek olursa; Kornea arka kısmında ise sırasıyla gözün renkli kısmını oluşturan iris tabakası ve gözün temel kırıcılığını sağlayan göz içi merceği (lens) bulunur. Kornea arka yüzeyi ile iris ve lens ön yüzeyi arasında kalan boşluk göz içi sıvısı ile doludur ve ön kamara olarak isimlendirilir. İris arka yüzeyi ve lens arasında kalan boşluk yine göz içi sıvısıyla doludur ve arka kamara olarak isimlendirilir. Lens arka yüzeyi ve retina tabakası arasında kalan boşluk ise vitreus adı verilen jöle benzeri bir sıvı ile doludur ve vitreus boşluğu olarak isimlendirilir. Vitreusun arkasında retina tabakası yer alır. Retina arkasında ise sırasıyla koroid tabakası ve sklera bulunmaktadır. Retina gözün ışığa duyarlı kısmıdır. Retina tabakası fotoğraf makinesindeki filmin işlevini görür. Işınlar bu tabakanın üzerinde yoğunlaşır ve oluşan görüntüler elektriksel sinyallere dönüştürülerek beyine iletilir. Retina ve beyin arasındaki iletim optik sinir ile sağlanır. Görme beyin tarafından gerçekleştirilir. Görme fonksiyonunun eksiksiz gerçekleşmesi için her iki gözden beyine ulaşan görüntülerin net ve devamlı olması gerekir. Beyine net görüntü ulaşamadığı durumlarda ilgili görme merkezi gelişemez, gerekli hücresel bağlantılar kurulamaz. GÖZ HASTALIKLARINDA GENEL HEMŞİRELİK BAKIMI Hemşirelik bakımı hastanın öyküsü, tanısı ve tetkik sonuçları göz önünde bulundurularak planlanır. Hasta odasının düzeninin sağlanması ve temizliğinin denetlenmesi de hemşirenin görevleri arasındadır. Hastalar mutlaka ek hastalıklar konusunda sorgulanmalıdır. Bu hastalıklara göre hastanın diyeti ayarlanır, düzenli aldığı ilaçlar not edilerek sakınca olmayanlara devam edilir. El yıkama tüm göz hastalıkları için önemlidir. Bütün hastalara el yıkamanın nasıl yapılması gerektiği anlatılmalıdır. Görmesi bozuk olan hastalara ayağa kalkışlarında refakat edilmelidir. Görme fonksiyonunu yitirmiş, görmesi kısmen engellenmiş ya da gözünde pansuman bulunan hastalar için uygun güvenlik önlemleri alınmalıdır. Bu hastalarda oryantasyon bozukluğu ve psikolojik sorunların gelişmesi önlenmeye çalışılmalıdır. Göz kapağı ve kirpik diplerine yapışmış olan sekresyonlar prezervan içermeyen suni gözyaşı damlaları ile yumuşatılarak ve steril gazlı bez veya pamuklu çubuklar kullanılarak dikkatli bir şekilde temizlenmelidir. 5

7 Ameliyat olmuş ve travma geçirmiş olan hastaların gözlerine temizleme işlemi sırasında bastırılmamalıdır. Gözler duyarlı yapılar olduğundan göze ilişkin uygulamalarda hastalar başlarını geri çekip gözlerini kapayabilirler. Bunu önlemek için hastaya ne yapılacağı ve hastanın nasıl yardımcı olacağı açıklanmalı ve uygun pozisyon verilmelidir. Hastalar gözlerine dokunmamaları konusunda uyarılmalıdır. Göze damla ve pomad uygulamadan önce göz çevresindeki tüm sekresyonların temizlendiğinden emin olunmalıdır. Damla uygulaması sırasında hastadan yukarı bakması istenir. Alt göz kapağı hafifçe aşağı çekilerek alt göz kapağı ve göz küresi arasındaki boşluğa damla damlatılır. İşlem sırasında damla şişesinin ucu kesinlikle göze veya kirpiklere dokundurulmamalıdır. Göz bebeğini büyüten damlaların uzağa bakışta ışık parlamalarına neden olacağı, yakına bakışta ise görme bozukluğuna yol açacağı hastalara anlatılmalıdır. Göz bebeği büyütülmüş kişilerin araba kullanmalarının sakıncalı olduğu anlatılmalıdır. Göz enfeksiyonu gözlenen hastalar izole edilmelidir; operasyon geçirmiş ya da geçirecek olan hastalar ile aynı odaya alınmamalıdır. Korneası incelmiş ve göz delinmesi riski bulunan hastalara ve operasyon sonrasında hafif sızıntı devam eden bazı hastalara baskılı göz bandajı uygulaması yapılır. Baskılı bandaj çok katlı gazlı bez/rondel ve sıkı flaster kullanılarak uygulanabilir. Saydam plastikten yapılan göz koruyucular (shield) tek gözlü hastalarda hem görmeyi sağlamak hem de gözü travmadan korumak için kullanılır. Shield ayrıca çocuk hastaların uyku sırasında gözlerine zarar vermelerini önlemek için de kullanılır. Bir gözde problem olmasa da iki gözün birlikte kapatılması göz hareketlerini azalttığı için korneayı çizen cisimlerden şüphe duyulan durumlarda faydalı olabilir. Konjunktivite bağlı yoğun sekresyonu bulunan hastalara ve blefariti bulunan hastalara kirpik dibi temizliği öncesinde ılık su ile pansuman yapılmalı; bu yol ile sekresyonların yumuşaması sağlanmalıdır. Blefariti bulunan hastalara günde iki kez ¼ bebek şampuanı içeren ılık su ve pamuklu çubuk ile nasıl kirpik dibi temizliği yapılacağı gösterilmelidir. Göz damlaları ve pomadları açıldıktan sonra buzdolabında saklanmalıdır. Üretici firma tarafından önerilen kullanım süresi ilaçlar açıldıktan sonra yaklaşık 15 gündür. 6

8 Göz pansumanı sırasında daima steril malzeme (gazlı bez, tek kullanımlık suni gözyaşı damlaları, antibiyotik içeren damla ve pomadlar) kullanılmalıdır. Enfekte göz varsa çapraz bulaşmayı önlemek için, tedaviye önce enfekte olmayan gözden başlanmalı ve her göz için ayrı malzeme kullanılmalıdır. Steril gazlı bez veya yuvarlak şekilde kesilmiş içinde pamuk bulunan gazlı bez (rondel) ve flasterden oluşan göz bandajı gün içinde sık olarak değiştirilmelidir. AMELİYAT ÖNCESİ DÖNEMDE HEMŞİRELİK BAKIMI Ameliyat öncesinde yapılacak işlem konusunda hastaya bilgi verilmeli, hastalar rahatlatılmaya çalışılmalıdır. Gerekli durumlarda hekimin önerdiği sedatif ilaçlar hastalara verilmelidir. Aspirin benzeri antiagregan ilaçlar ve heparin benzeri antikoagülan ilaçlar ameliyat sırasında kanamaya yol açabileceği için bu ilaçların kullanımı özellikle sorgulanmalıdır. İlaç ve besin alerjileri sorgulanmalıdır. Genel anestezi sırasında gerekirse kapiller dolaşımın belirlenebilmesi için renkli ojelerin silinmesi istenir. Hastaların aç olup olmadığı kontrol edilir. Vital bulgular ve açlık kan şekeri ölçümleri yapılır. Hastaların düzenli kullandığı ilaçlar çok az su ile hastaya verilir. Diyabetik hastalara gereken durumlarda insülin ile nötralize edilmiş dekstroz solüsyonları hazırlanır. Katarakt ameliyatı gibi büyük göz bebeği gereken ameliyatlardan önce pupilla dilatasyonu elde etmek için hastalara damla damlatılır. Hastanın ameliyata iyi bir şekilde hazırlanmış olması için doktor istemindeki ilacın belirtilen zamanda uygulanması önemlidir. Ameliyat öncesinde hastalar gereksinimleri için tuvalete gönderilir. Ağız ve diş bakımı sağlanır. Takma diş ve takılar çıkartılır. Hastalara ameliyat gömleği ve ameliyat bonesi giydirilir. Hastaların isim bantlarının doğruluğu ve ameliyat olacak gözün işaretli olup olmadığı kontrol edilir. Görme fonksiyonunun yitirilme olasılığı korku yaratan bir durum olduğundan, göz ameliyatı olacak hastalar çok endişelidir. Endişelerin giderilmesi için hasta rahatlatılmalı, soru sormasına izin verilmelidir. 7

9 AMELİYAT SONRASI DÖNEMDE HEMŞİRELİK BAKIMI Ayılma/derlenme odasından gelen hasta dikkatli bir şekilde yatağına alınır. Lokal anestezi ile ameliyat olmuş hastalar da ameliyat sonrası erken dönemde yatak istirahatine alınmalıdır. Hastanın yaşam bulguları ve bilinç durumu kontrol edilir. Ameliyat sonrası dönemde hastaların vital bulguları yakın olarak izlenmelidir. Yaşam bulgularının normal sınırlarda seyrettiği ve değişmediği belirlenene kadar bulgular 15 dakika gibi sık aralıklarla kontrol edilmelidir. Gerekli sıvıların akışının uygun olup olmadığı kontrol edilir. Diyabetik hastalarda kan şekeri ölçümü yapılır. Hastanın ameliyattan iki-üç saat sonra hafif yiyecekler ile beslenmesi sağlanmalıdır. Ameliyat uygulanan göz kanama ve şişlik yönünden kontrol edilmelidir. Oküloplastik cerrahi geçiren hastalarda ödemi azaltmak için yatak başı yükseltilmelidir. Oküloplastik cerrahi geçiren hastalarda hematom gelişme olasılığı bulunduğu için sık yara yeri kontrolü yapılmalıdır. Hastalara ilk 24 saat içinde düzenli yatak istirahati yapması gerektiği anlatılmalıdır. Oküloplastik cerrahi geçiren hastaların pansumanları sırasında odada sağlık personeli dışında kimsenin bulunmamasına özen gösterilmelidir. Ameliyat sonrası ilk mobilizasyon için hasta önce yatak içinde oturtulur. Bir süre yatağında oturan hastanın bacakları sarkıtılıp beklenir. Bir süre de bu şekilde oturan hastaya destek olunur ve yürümesi istenir. Hastanın idrar ve gaita çıkarıp çıkarmadığı kontrol edilmelidir. Ameliyat sonrası dönemde yapılan sakıncalı bazı hareketler göz içi basıncını artmasına, yara yerinin veya göz içi lensinin pozisyonunun bozulmasına ve hemorajiye neden olabilir. Hastalar bu konuda uyarılmalıdır. Ameliyat sonrası erken dönemde sakıncalı olan hareketler şunlardır: 1. Göze basınç uygulamak 2. Ağır kaldırmak, ıkınmak, öğürmek Ameliyat sonrasında yaklaşık on gün hasta çenesini kaldırarak başını yıkamalı ve gözüne su temas ettirmemelidir. Her türlü travma, göz içi girişimi ve operasyonundan sonra hastalar ağrı, görme azalması, kızarıklık ve şişlik gibi endoftalmi ile ilgili olabilecek semptomlar açısından bilgilendirilmelidir. Bu yönde yakınma ortaya çıktığı takdirde hastalara acil olarak göz hastalıkları kliniğine başvurmaları gerektiği anlatılmalıdır. 8

10 STANDART GÖZ MUAYENESİ Görme keskinliği ışıklı bir panoda yer alan harfler okutularak belirlenir. Bu panolara görme eşeli adı verilir. Şekil 2: Snellen görme eşeli Gözün ön segmentinin muayenesi biyomikroskop (slit-lamp/yarık lamba) ile gerçekleştirilir. Resim 1: Biyomikroskop ve applanasyon tonometresinin görünümü Biyomikroskop; ince ışık demeti oluşturabilen düşük büyütmeye sahip bir mikroskoptur. Oküler ve ışığın ekseni biyomikroskobun parçaları oynatılarak değiştirilebilir. Bu muayene ile göz kapakları, sklera, konjunktiva, kornea, iris ve lens ayrıntılı olarak değerlendirilebilir. 9

11 Resim 2: Biyomikroskop ile normal ön segment görünümü Biyomikroskopik muayene için hasta bir tabureye oturtulur ve cihaz üzerinde bulunan özel bölüme hastanın çenesi yerleştirilir. Alın bölgesinin kafa ön kısmında bulunan şerite temas etmesi sağlanır.biyomikroskopik muayene sırasında pamuk uçlu çubuk gibi künt ince bir alet ile üst göz kapağı çevrilerek göz kapağının iç kısmını kaplayan konjunktiva muayene edilebilir. Biyomikroskopik muayene sırasında floresein boyası emdirilmiş steril şeritler gözyaşı ve kornea tabakalarının değerlendirilmesi için kullanılabilir. Turuncu renkli bu boya gözyaşı yardımı ile gözden uzaklaşır. Göz içi basınç ölçümü biyomikroskopi sırasında applanasyon tonometre ucu veya hava üfleyen sistemler ile kornea düzleştirilerek gerçekleştirilir. Göz arka segmentinin detaylı muayenesi için göz bebeğinin (pupilla) büyütülmesi gereklidir. Pupilla dilatasyonu sağlayan damlalar damlatıldıktan yaklaşık yarım saat sonra ayrıntılı fundus muayenesi yapılabilecek göz bebeği genişliği elde edilir. Resim 3: Fundus kamera ile alınmış normal fundusa ait görüntü 10

12 Göz bebeği büyütülmesi hastalarda birkaç saat süren özellikle yakın mesafelerde belirginleşen bulanık görmeye ve ışık parlamalarına neden olabilir. Renk görme muayenesi renkli plakalarda gizlenmiş bulunan rakamların okutulmasıyla (ıshihara testi) veya ton benzerliklerine göre renkli tabletlerin sıralanmasıyla (D-15 testi) yapılabilir. Test sırasında uygun aydınlatma sağlanmalıdır. Resim 4: A, Ishihara renk görme testi, B, C. D-15 testleri ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖZ MUAYENESİ Bebeklik ve erken çocukluk döneminde görme keskinliği ölçümü mümkün olmamakla birlikte bazı yöntemler ile görme düzeyi halkında fikir edinilebilir. Bebeğin cisimlere fiksasyon yapması, onları takip etmesi, cismin hareketi durduğunda takip işleminin de durması bebeğin görmesinin kötü olmadığını gösterir. Tek gözü kapatıldığında huzursuz olan bebekte ilgili gözün iyi gördüğü; diğer gözün ise iyi görmediği düşünülebilir. Ayrıca şekil ve çizgilerden oluşan testler de görme düzeyinin belirlenmesi için kullanılabilir. Görme fonksiyonunun belirlenmesi için görsel uyarılmış potansiyel (visually evoked potentials, VEP) ölçümleri yapılabilir. 11

13 Bebek ve Çocuk Hastanın Muayenesi Bir sedye üzerinde kafa kollar arasında kalacak şekilde bebek kollarından tutulur ve hem kafa hem de kolların hareket etmesi önlenir. Daha büyük çocuklarda kooperasyon sağlanamıyorsa genel anestezi altında muayene yapılabilir. Resim 5: A. Bebeğin muayene için direkt tutuluşu, B. Bebeğin yeşil bez yardımı ile tutuluşu Bebek ve çocuklarda sık görülen hastalıklar Nazolakrimal kanal tıkanıklığı Bakteriyel konjunktivit Alerjik konjunktivit Preseptal sellülit Şaşılık Bebek ve Çocuklarda Nadir Görülen Ancak Erken Tanısı Önemli Olan Hastalıklar Konjenital glokom (büyük göz küresi ve korneada beyazlaşma, sulanma ve ışıktan rahatsız olma görülebilir) Retinoblastoma (beyaz pupilla refleksine yol açan göz içi tümörü) Proptozis-gözün öne doğru yer değiştirmesi (orbita tümörleri veya lenfoproliferatif hastalıklar bu duruma neden olabilir) Resim 6: Konjenital glokoma bağlı göz küresinde büyüme (buftalmus) ve korneada opaklaşma. 12

14 GÖZ KAPAĞI BOZUKLUKLARI Göz kapaklarının görevi gözleri korumaktır. Her göz kırpmada göz kapaklarının hareketi ile göz yüzeyinin nemlenmesi sağlanır. Göz kırpma ayrıca göz yüzeyinden toz, kir ve benzeri parçacıkların uzaklaştırılmasını da sağlar. Gözümüze bir cisim yaklaştığında refleks olarak gözlerimizi kapatırız. Bu refleks gözleri birçok durumda yaralanmadan korur. Göz Kapak Bozuklukları Göz kapaklarının bakteriyel enfeksiyonu: İmpetigo Göz kapak kenarında enfeksiyon: Blefarit-kirpik dibi iltihabı/hordeolum-arpacık Göz kapaklarında lokalize inflamasyon: Şalazyon Göz kapağında içe dönme: Entropion Göz kapağında dışa dönme: Ektropion Göz kapağında düşüklük: Ptozis Göz kapağında anormal kasılmalar: Blefarospazm ORBİTAL HASTALIKLAR Preseptal Sellülit Orbita septumu ön kısmında yer alan yumuşak dokuların enfeksiyonudur. Genellikle böcek ısırması, cilt yaralanmaları, kapak, diş ve sinüs enfeksiyonları sonrasında ortaya çıkabilir. Ekstraoküler kaslar ve optik sinir etkilenmediği için göz hareketleri her yöne serbesttir; görme keskinliği azalmamıştır. Göz kapaklarında şişme, kızarıklık ve duyarlılık artışı görülür. Konjunktiva hafif ödemli olabilir. Tedavide sistemik (tercihen intravenöz) antibiyotik preparatları kullanılır. Zamanında tedavi edilmeyen enfeksiyon, septumu aşarak orbital sellülite dönüşebilir. Bu nedenle hastalığın vakit geçirmeden etkin tedavisi önemlidir. Orbital Sellülit Enfeksiyon optik sinir de dahil olmak üzere orbitada bulunan bütün yapıları etkileyebildiği için preseptal sellülite oranla daha ciddi bir durumdur. Acil olarak sistemik antibiyotik tedavisi başlanmalıdır. Göz dışı kasların tutulması bakış kısıtlılığı, orbitada abse oluşumu proptozis ile kendisini gösterebilir. Optik sinir etkilenirse görme azlığı ortaya çıkabilir. 13

15 Propitozis - Tiroid Orbitopati Gözün orbita boşluğunda normalden önde durması proptozis olarak isimlendirilir. Yer kaplayan herhangi bir orbita lezyonu göz küresinde ileri itilmeye neden olabilir. Tiroid hastalığına bağlı orbitopatide artmış göz dışı kas hacimleri nedeniyle göz küresi ileri doğru itilir. Tanıda radyolojik görüntüleme yöntemleri ve tiroid hormon düzeyleri kullanılır. Tedavi nedene yönelik olarak planlanır. GÖZYAŞI BOŞALTIM SİSTEMİ HASTALIKLARI Gözyaşı; orbitada yerleşen lakrimal bez tarafından salgılanır, göz yüzeyini ıslatıp toz ve kirleri tamizledikten sonra göz kapağı iç kısımlarında bulunan punktum adı verilen deliklerden süzülerek göz yaşı kesesine pompalanır. Her göz kırpma hareketi gözyaşının pompalanmasını sağlar. Gözyaşı kesesi sonrasında nazolakrimal kanal yolu ile gözyaşı burun boşluğuna ulaşır. Resim 7: Lakrimal sistem anatomisi ve sık görülen darlık bölgesi Sık Gözlenen Gözyaşı Boşaltım Sistemi Hastalıkları Çocuklarda görülen nazolakrimal kanal tıkanıklığı: sıklıkla ilk dokuz ayda kendiliğinden düzelir. Tedavide masajın yanı sıra dirençli olgularda sondalama işlemi uygulanabilir. Çocuklarda sıklıkla burun kenarında sert şişlik olarak kendisini gösterir. Embriyolojik döneme ait farklı kökene ait hücrelerin çoğalması bu dokunun gelişimine neden olur. İleri yaşta görülen nazolakrimal kanal tıkanıklığı: Sıklıkla kadınlarda görülür. Tedavisinde eksternal veya endoskopik olarak gözyaşı boşaltım sistemi ile burun arasında anastomoz oluşturulur. Dakriosistit: Gözyaşı kesesinin iltihabıdır. Tedavisinde sistemik antibiyotikler ve abse oluşumu varsa abse drenajı uygulanır. 14

16 Göz Yaşı Boşaltım Sistemi Hastalıklarında Hemşirelik Bakımı Bebeklerde gözyaşı kesesi masajının nasıl yapılacağı, ortaya çıkan sekresyonların nasıl temizlenebileceği aileye anlatılmalıdır. Gözyaşı kesesi masajı: Kese bölgesine bası uygulamasını takiben parmak burun kökünden alta ve dışa doğru baskı yaparak hareket ettirilir. ŞAŞILIK VE GÖZ TEMBELLİĞİ Şaşılık gözlerin bakış pozisyonlarında paralelliğini kaybetmesidir. Şaşılık her yaşta ortaya çıkabilir. Doğumsal değişiklikler, travma ve paralizi şaşılığa neden olabilir. Resim 8: Sol gözde iç şaşılık Belirti ve bulgular Göz çevresinde ağrı Baş ağrısı Paralel olmayan gözler Eğik baş pozisyonu Bazı olgularda gözlerin ritmik titremesi (nistagmus) Çift görme (diplopi) Eşlik eden hastalığa ait ptozis, bakış kısıtlılığı, katarakt ve retina skarı gibi bulgular. Tanı yöntemleri Açma kapama testleri kaymanın özelliği hakkında bilgi verir. Kayma derecesi prizmalar yardımı ile ölçülebilir, üç boyutlu görme stereopsis testleri ile değerlendirilebilir. Tedavi Çocukluk çağında görülen şaşılıkların önemli bir kısmı kırma kusurlarının gözlük ile düzeltilmesiyle iyileşme gösterir. Doğumsal şaşılıklarda tedavi genellikle cerrahidir. Paralitik şaşılıklarda botulinum toksini ile düzelme sağlanabilir. Göz tembelliği Şaşılık, kırma kusuru ve çocukluk çağında geçici olarak görmeyi engelleyen hastalıklar görme ile ilgili beyinde bulunan merkezde uyaran eksikliğine ve ilgili göz tarafından oluşturulan görüntünün ihmal edilmesine neden olur. 15

17 Şaşılık ve Göz Tembelliğinde Hemşirelik Bakımı Bazı şaşılık türlerinin yalnızca gözlük kullanımı ile düzeltilebileceği ve gözlük kullanımının önemi aileye anlatılmalıdır. Göz tembelliğinin önlenmesi için uygulanması gereken kapama tedavisi, tedavinin süresi ve önemi konusunda bilgi verilmelidir. GÖZ ENFEKSİYONLARI Resim 9: Blefarit ve keratit görüntüsü Gözde bakteri, mantar ve virüs gibi birçok etken enfeksiyona neden olabilir. Enfeksiyonlar gözün farklı tabakalarını tutabilir; bir veya iki gözde enfeksiyon ortaya çıkabilir. Gözde en sık görülen enfeksiyonlar konjunktivit ve arpacıktır. Kornea enfeksiyonu (keratit) daha nadir olarak gözlenir. Yoğun ve özellikli hemşirelik bakımı gerektiren bir hastalıktır. Belirti ve bulgular Kızarıklık: göz enfeksiyonlarının en önemli belirtisidir Yanma Batma hissi Sulanma Çapaklanma Göz kapağı veya konjunktiva ödemi Arpacık-şalazyonda göz kapağında lokalize şişlik Konjunktivit hastalarında kaşıntı Keratit hastalarında bulanık görme ve korneada beyazlaşma (kornea infiltrasyonu) GÖZ ENFEKSİYONLARINDA HEMŞİRELİK BAKIMI Viral konjunktivit bulunan hastalar soğuk uygulama (soğuk kompres), arpacık bulunan hastalar ise sıcak uygulamadan fayda görürler. Konjunktivitlerde sıcak uygulama yapılmamalı, gözler hiçbir zaman kapatılmamalıdır. 16

18 Keratit varlığında göz steril gazlı bez ile kapatılabilir. Bu kornea iyileşmesinin kapak hareketi ile bozulmasını önler. Göz enfeksiyonları bulaşıcıdır. Hastaların izolasyonu sağlanmalıdır. Hastalara sık sık el yıkamaları ve enfeksiyon bölgesine dokunmamaları gerektiği anlatılmalıdır. Havlu gibi kişisel eşyaların evdeki diğer bireyler ile paylaşılmaması gerektiği anlatılmalıdır. Bir gözün enfekte olduğu olgularda enfekte göze kullanılan ilaçlar sağlam göze kullanılmamalıdır. Hastalara belirtiler düzelse de antibiyotik içeren damla ve pomadların en az bir hafta süreyle kullanılması gerektiği anlatılmalıdır. KURU GÖZ Gözyaşı yapısında bozulma, miktarında azalma veya gözyaşının fazla buharlaşması sık görülen bir oküler yüzey hastalığı olan kuru göz hastalığına neden olabilir. Göz yaşı miktarının azalmasına neden olan lakrimal bez hastalıkları, göz yaşının yapısını bozan konjunktiva hastalıkları ve daha birçok etken kuru göz hastalığına neden olabilir. Hastalar sıklıkla gözde yabancı cisim ve kuruluk hissinden, kızarma ve yanmadan şikayet ederler. Tanıda biyomikroskopi ve göz yaşı miktarını ölçen kağıt şeritler (shirmer testi) kullanılır. Kornea ve konjunktiva epitelinde ufak defektler, filament adı verilen korneaya yapışan ince fibriller bu hastalıkta görülebilir. Tedavide suni gözyaşı preparatları, cerrahi yol ile gözyaşı direnajını sağlayan kanalların tıkanması, kapalı ve nemli ortam yaratan özel gözlükler kullanılabilir. Oda havasının nemlendirilmesi de tedavide faydalı olan yöntemlerdendir. KURU GÖZ HASTALARINDA HEMŞİRELİK BAKIMI Kuru göz hastalığının kronik bir hastalık olduğu, tedavisinin kesintisiz uygulanması gerektiği hastalara anlatılmalıdır. REFRAKSİYON (KIRMA) KUSURLARI Kornea göze gelen ışınları kontrol eden ve yoğunlaştıran bir pencere görevi görür. Eğer kornea yüzeyi düzenli değilse ışığın bu tabaka tarafından kırılarak görme tabakası üzerinde düzgün bir şekilde yoğunlaşması gerçekleşmez ve görüntüler bulanık hale gelir. Çoğunlukla kornea tabakasından kaynaklanan bu bulanık görme durumuna rafraksiyon kusuru adı verilir. 17

19 Miyopi: Yakını net uzağı bulanık görme durumudur. Hipermetropi: Yakını bulanık, uzağı net görme durumudur. Presbiyopi: Yaşlanma ile birlikte ortaya çıkan yakını bulanık görme durumudur Astigmatizma: Hem uzak hem de yakına bakarken ortaya çıkan netleşme problemidir. Refraksiyon kusurları gözlük ve kontakt lensler ile düzeltilebilir. Erişkin hastalarda söz konusu olan diğer bir tedavi seçeneği de refraktif cerrahidir. Düzeltilmemiş kırma kusurları net görme güçlüğünün yanı sıra şaşılık, gözlerde ağrı ve baş ağrısı gibi yakınmalara neden olabilir. Gözlük ya da kontakt lens kullanılması kırma kusurunun ilerlemesini durdurmaz. Yalnızca erken dönemde düzeltilen kırma kusurları çocuklarda bu kusurlara bağlı olarak ortaya çıkabilecek göz tembelliğini önlemesi açısından önemlidir. KORNEA BOZUKLUKLARI Kornea, görünen ön kısmında yer alan kubbe şeklinde saydam tabakasıdır. Gözün zararlı maddelerden korunmasını ve ışınların uygun açıyla kırılarak görme tabakası üzerinde yoğunlaşmasını sağlar. Alerji, kuru göz, enfeksiyon ve travmalar kornea tabakasında yapısal ve fonksiyonel değişikliklere/bozukluklara neden olabilir. Bunlardan en sık gözlenen kornea ülserleri genellikle travma ve enfeksiyon sonucunda ortaya çıkar. Kaynak yapanlarda sık görülen kornea probleminin nedeni ultraviyole ışınlara bağlı olarak ortaya çıkan hafif yanıktır. Benzer durum yoğun güneş ışınlarına maruz kalındığında da gözlenebilir. Kornea distrofilerinde ise sıklıkla genetik bazı nedenler sonucunda kornea tabakasında madde birikimi ve korneanın saydamlığını kaybetmesi söz konusudur. Kornea ödemi genelikle ameliyat sonrasında ortaya çıkan kornea tabakasının su içeriğinin artması ve saydamlığını kaybetmesidir. Kornea hastalıklarında gözlenen belirti ve bulgular Bulanık görme Ağrı Işıktan rahatsız olma Kızarıklık Sulanma Gözde yabancı cisim hissi Korneanın saydamlığını kaybetmesi ve leke oluşumu (lökom) 18

20 Tedavi Kornea hastalıklarında tedavi topikal ve sistemik ilaçlar, gözün bandaj ile kapatılması terapötik kontakt lensler, gözün amnion zarı ile örtülmesi, terapötik lazer uygulamaları ve keratoplasti ile sağlanır. Kornea problemi yüzeysel ise genellikle bir iki gün içinde tam düzelme sağlanır. Kornea ödemi tedavisinde suni göz yaşları, konsantre NaCl çözeltileri ve bazı özel durumlarda topikal silikon yağı preparatları kullanılır. KORNEA HASTALIKLARINDA HEMŞİRELİK BAKIMI Hastalara göz makyajı yapmamaları gerektiği söylenmelidir. Kontakt lens kullanan hastalara kontakt lens kullanımına ara verilmesi gerektiği anlatılmalıdır. Kaynak ile veya kimyasal maddeler ile çalışan kişilere koruyucu gözlük kullanmaları gerektiği hatırlatılmalıdır. Işıktan rahatsız olan hastalara güneş gözlüğü kullanımı önerilebilir. KATARAKT Resim10: Kataraktın biyomikroskopik görüntüsü Katarakt göz merceğinin saydamlığını kaybederek bulanıklaşmasıdır. İntrauterin enfeksiyon veya genetik bazı nedenlerle katarakt bebeklerde de ortaya çıkabilir. Yaşamın ilk bir ayında ortaya çıkan katarakt, konjenital katarakt olarak adlandırılır. Göz kliniklerinde en sık olarak görülen katarakt tipi erişkin kataraktıdır. Katarakt yavaş ilerleyen ağrısız görme kaybına neden olur. Katarakt bulanık, sisli görmeye, renk yoğunluğunun azalmasına ve tek gözde çift görmeye neden olabilir. Hastalar ayrıca gece görme zorluğundan, ışık etrafında halo görüntüsünden ve ışık parlamalarından rahatsız olabilirler. Tanı: Standart göz muayenesi ve biyomikroskopi tanı için genellikle yeterlidir. Tedavi: Kataraktın tedavisi cerrahi yol ile saydamlığını kaybetmiş olan lensin çıkarılmasıdır. Olguların hemen tümünde yapay bir lens kataraktın alınması ile ortaya çıkan boşluğa yerleştirilir. 19

21 Hastalar genellikle operasyondan sonraki birinci günde kontrole çağırılır. İlk kontrole kadar gözün steril gazlı bez/rondel ile kapatılması genellikle önerilir. İlk kontrolden sonra hastalar eğer isterlerse dış ortamlarda güneş gözlüğü takarak rahatsız edici ışıktan korunabilir. Ameliyat sonrasında hastanın durumuna göre sıklığı değişen steroid ve antibiyotik damlaların kullanılması önerilir. Steroid içeren damlalar genellikle ameliyat sonrasında 3-4 hafta süre ile kullanılır. Hastalar taburcu edilirken daima ağrı, kızarıklık ve şişlik gibi enfeksiyon bulguları; baş ağrısı bulantı, bulanık görme ve şiddetli göz ağrısı gibi göz içi basınç artışı bulguları konusunda uyarılmalıdır. Yukarıda sayılan durumların ameliyat edilen bir hastada ortaya çıkması aciliyet taşımaktadır. Hastalar bu gibi durumlarda acilen ilgili kuruma başvurmaları konusunda bilgilendirilmelidir. Fakoemulsifikasyon ile katarakt cerrahisi uygulanmış olan hastalara genellikle sütürasyon yapılmadığı için yara yerinde sızdırma ve enfeksiyon riski vardır. Enfeksiyon önlenmesi için hastalara kirli el ile göz çevresine dokunmamaları, gözlerine bastırmamaları, tozlu ve kirli ortamlardan uzak durmaları gerektiği söylenmelidir. GLOKOM Glokom yaşlılıkta sık gözlenen genellikle yüksek göz içi basıncı (GİB) ile seyreden bir optik sinir hastalığıdır. Primer glokomun görülmesinde yüksek göz içi basıncının yanı sıra aile öyküsü gibi genetik özellikler ve ırk özellikleri de rol oynar. Sekonder glokom ise geçirilmiş cerrahi girişimlere, travmalara, katarakta ve kullanılan göz içi tampon maddelere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Belirti ve bulgular Işık çevresinde halo görme Göz ağrısı Baş ağrısı Bulantı-kusma Tüp görme (periferik görme alanı kaybı) Görme bulanıklığı Tanı yöntemleri Biyomikroskopide kornea ödemi, glokom tipine göre ön kamara darlığı, psödoeksfoliasyon, pigment birikimi, iris anomalileri görülebilir. Göz içi basıncı 20

Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi

Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi Diyabeti olan her hasta diyabetik retinopati riski taşır. Gözün anatomisi nedeni (resim 1a) ile iyi görüyor olmak göz sağlığının kusursuz olduğu göstermez,

Detaylı

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU)

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne

Detaylı

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yazar Ad 139 Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yaşın ilerlemesine bağlı olarak göz sağlığında değişiklikler veya bozulmalar olabilir. Bu değişikliklerin tümü hastalık anlamına gelmemektedir. Ancak diğer

Detaylı

GÖZ ACİLLERİ. II-Çift görme. III-Travma. IV-Ani görme kaybı. I-Kırmızı göz. A.Sebepleri. 1. Bakteriyel konjonktivit. 2. Alerjik konjonktivit

GÖZ ACİLLERİ. II-Çift görme. III-Travma. IV-Ani görme kaybı. I-Kırmızı göz. A.Sebepleri. 1. Bakteriyel konjonktivit. 2. Alerjik konjonktivit GÖZ ACİLLERİ I-Kırmızı göz II-Çift görme III-Travma IV-Ani görme kaybı I-Kırmızı göz A.Sebepleri 1. Bakteriyel konjonktivit 2. Alerjik konjonktivit 3. Keratit 4. Episklerit ve sklerit 5. Üveit 6. Subkonjunktival

Detaylı

Diyabet ve göz sorunları

Diyabet ve göz sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 08 Diyabet ve göz sorunları Diyabet

Detaylı

KIRMIZI GÖZ DOÇ.DR.ÖZCAN OCAKOĞLU CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ

KIRMIZI GÖZ DOÇ.DR.ÖZCAN OCAKOĞLU CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ KIRMIZI GÖZG DOÇ.DR..DR.ÖZCAN OCAKOĞLU CERRAHPAŞA A TIP FAKÜLTES LTESİ KANLANMA TİPLERİ YÜZEYEL DERİN MİKST LOKALİZASYON PERİFER MERKEZİ YAYĞIN NEDENİ KONJ.DAMARLANMA SİLİYER ARTER HERİKİSİ ETYOLOJİ YÜZEYEL

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Şaşılık cerrahisi onam formu

Şaşılık cerrahisi onam formu Göz kaymasının düzeltilmesi hasta açısından isteğe bağlı yapılan bir cerrahi o lup zorunlu değildir. Şaşı doğan bebeklerde en iyi düzeltme zamanı 6 ay ile 18 ay arasındadır. Erken yapılan cerrahi iki gözün

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

2012-2013 GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI ASİSTAN EĞİTİM PROGRAMI

2012-2013 GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI ASİSTAN EĞİTİM PROGRAMI Öğretim Üyeleri Tarih 12.10.2012 2012-2013 GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI ASİSTAN EĞİTİM PROGRAMI Prof Dr Hikmet Özçetin Prof Dr Ahmet Tuncer Özmen Prof Dr A. Ali Yücel Prof Dr Bülent Yazıcı Prof Dr Mehmet

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

KATARAKT İKİ GÖZDE BİRLİKTE Mİ ORTAYA ÇIKAR?

KATARAKT İKİ GÖZDE BİRLİKTE Mİ ORTAYA ÇIKAR? Katarakt, saydam olan göz merceğinin saydamlığını kaybederek görmenin azalmasıdır. Gözün renkli tabakası irisin arkasında yer alan ve saydam bir yapı olan göz merceğinin, görme işlevinde önemli bir rolü

Detaylı

Tedavi Departmanlarımız

Tedavi Departmanlarımız Tedavi Departmanlarımız Katarakt Lazerle Kırma Kusurları (Miyop, Hipermetrop, Astigmat) Keratokonus Kornea Hastalıkları Glokom (Göz Tansiyonu) Retina Hastalıkları Şaşılık ve Göz Tembelliği Çocuk Göz Sağlığı

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

GÖZ HASTALIKLARI. Çocukluk Çağı. Opr. Dr. Filiz AKYOL

GÖZ HASTALIKLARI. Çocukluk Çağı. Opr. Dr. Filiz AKYOL 19 medikent Çocukluk Çağı GÖZ HASTALIKLARI Çocukluk çağı göz hastalıklarının çoğu tedavi edilebilir hastalıklardır. Çocukluk çağında tedavi edilemeyen görme sorunları, gelecekte göz sağlığını bozabildiğinden;

Detaylı

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması Bölüm 11 Astım ve Cerrahi İşlemler Astım ve Cerrahi İşlemler Dr. Gözde KÖYCÜ ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ ANEURYSM (ANEVRİZMA) Arteriyel sistemindeki lokalize bir bölgeye kan birikmesi sonucu şişmesine Anevrizma denir Gerçek Anevrizma : Anevrizma kesesinde Arteriyel duvarların üç katmanını kapsayan Anevrizma

Detaylı

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONRASI AĞRI Altı haftaya kadar karın alt bölgesinde aralıklı ağrılar

Detaylı

SAĞLIKLI GÖZLER. Diabetes mellitus Tip 2. Hasta bilgisi

SAĞLIKLI GÖZLER. Diabetes mellitus Tip 2. Hasta bilgisi SAĞLIKLI GÖZLER Hasta bilgisi Therapie Aktiv - Diyabet kontrol altında Diabetes mellitus Tip 2 hastalar için bir tedavi programıdır. Doktorunuza başvurun! İletişim: office@therapie-aktiv.at www.therapie-aktiv.at

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA EPİFORA VE ENDOSKOPİK DAKRİYOSİSTORİNOSTOMİ

PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA EPİFORA VE ENDOSKOPİK DAKRİYOSİSTORİNOSTOMİ PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA EPİFORA VE ENDOSKOPİK DAKRİYOSİSTORİNOSTOMİ Dr. Fulya YAYLACIOĞLU TUNCAY Doç. Dr. Onur KONUK GÜTF GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI İÇERİK NAZOLAKRİMAL SİSTEM -ANATOMİSİ -EMBRİYOLOJİSİ

Detaylı

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri;

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Aile Sağlığı Merkezlerinde Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezlerinde Toplum Sağlığı Merkezlerinde ÜCRETSİZ verilmektedir. Temizlik, genel vücut

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

Sklera: Gözün dış tabakası (fibroz tabaka) Kornea: Gözün orta tabakası (vasküler tabaka) 18.11.2015 GÖZ HASTALIKLARI VE HEMŞİRELİK BAKIMI

Sklera: Gözün dış tabakası (fibroz tabaka) Kornea: Gözün orta tabakası (vasküler tabaka) 18.11.2015 GÖZ HASTALIKLARI VE HEMŞİRELİK BAKIMI Göz ve yardımcı organlarının yapı ve fonksiyonu GÖZ HASTALIKLARI VE HEMŞİRELİK BAKIMI Doç. Dr. Ümran Dal Gözün dış tabakası (fibroz tabaka) Gözün orta tabakası (vaskuler tabaka) Sinirsel tabaka (retina)

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda iltihabi kist

Detaylı

EL YIKAMA VE ELDİVEN KULLANMA TALİMATI. Yönetim Temsilcisi

EL YIKAMA VE ELDİVEN KULLANMA TALİMATI. Yönetim Temsilcisi Sayfa No Sayfa 1/6 1.AMAÇ Hastalarla ve hastane ortamındaki yüzeylerle el teması sonrasında ortaya çıkan enfeksiyon bulaş riskini önlemeye yönelik el hijyeni ve eldiven kullanım kurallarını ve uygulamalarını

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Göz Hastalıkları Staj Eğitim Programı Genel Bilgiler: Staj süresi: 2 hafta Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ SUNU PLANI Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik bakım amacı Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik

Detaylı

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda tümör olduğu

Detaylı

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU Ürolojik cerrahi daha kompleks ve oldukça fazla mükemmeli hedefleme yolunda gelişmesini

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/5 TANISAL VE GİRİŞİMSEL DİZ ARTROSKOPİSİ AMELİYATI AYDINLATILMIŞ ONAM FORMU Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat Yöntem: Eklem içerisini gözlemek için, 0.5 cm'lik kesi deliklerinden artroskopinin

Detaylı

MAKULA HASTALIKLARI. Prof.Dr. Solmaz AKAR

MAKULA HASTALIKLARI. Prof.Dr. Solmaz AKAR MAKULA HASTALIKLARI Prof.Dr. Solmaz AKAR MAKULA HASTALIKLARI Makula arka kutupta yaklaşı şık k 5mm çapında oval bölgedir. b Ksantofil pigmenti içerir. i Birden fazla ganglion tabakası vardır MAKULA HASTALIKLARI

Detaylı

Anjiyografi Bilgilendirme Formu

Anjiyografi Bilgilendirme Formu Anjiyografi Bilgilendirme Formu BR.HLİ.082 Koroner anjiyografi nedir? Koroner anjiyografi, özel bir kamera ile kalbinizin atar damarlarının röntgen film çekimi ile incelenmesidir. İşleminiz kateter laboratuvarında

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MYDFRIN 5 ml oftalmik çözelti ihtiva eden plastik şişe içerisinde sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. MYDFRIN 5 ml oftalmik çözelti ihtiva eden plastik şişe içerisinde sunulmaktadır. MYDFRIN Steril Göz Damlası, 5ml Göze damlatılarak uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 25 mg/ml fenilefrin hidroklorür Yardımcı maddeler: Benzalkonyum klorür solüsyonu, sodyum bisülfat, disodyum edetat

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde Artroskopi nedir? Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde çeşitli tedavileri uyguladıkları bir cerrahi prosedürdür. Artroskopi sözcüğü latince arthro (eklem)

Detaylı

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor.

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Sağlıklı çocuk izlemi: Çocuğun yaşına uygun ruhsal, fiziksel

Detaylı

AYDINLATILMIŞ HASTA ONAM FORMU

AYDINLATILMIŞ HASTA ONAM FORMU AYDINLATILMIŞ HASTA ONAM FORMU Anabilim Dalı / Klinik Adı: Hastanın Adı, Soyadı: Baba adı: Doğum tarihi: Ana adı: TC Kimlik No: Planlanan girişimin adı: MİRİNGOTOMİ (Kulak zarının çizilmesi) veya VENTİLASYON

Detaylı

RETİNA DEKOLMANI PROF. DR. ŞENGÜL ÖZDEK

RETİNA DEKOLMANI PROF. DR. ŞENGÜL ÖZDEK RETİNA DEKOLMANI PROF. DR. ŞENGÜL ÖZDEK Histoloji Anatomi RETİNA DEKOLMANI Sensoriyel retinanın retina pigment epitelinden ayrılmasına retina dekolmanı denir. Görülme sıklığı 1 / 10000, 80 yaşına kadar

Detaylı

KATARAKT NEDİR? Kataraktın gelişmesi sonucu hissedebileceğiniz şikayetler şunlardır: Uzağı görememe. Işık ve kamaşmadan şikayet, gece görüşünde azalma

KATARAKT NEDİR? Kataraktın gelişmesi sonucu hissedebileceğiniz şikayetler şunlardır: Uzağı görememe. Işık ve kamaşmadan şikayet, gece görüşünde azalma KATARAKT NEDİR? Gözün içinde saydam halde bulunan lensin bulanıklaşmasıdır. Gözbebeğinin hemen arkasında bulunan lensin görevi göze gelen ışınların, retinaya odaklanmasını sağlamaktır. Lens saydamlığını

Detaylı

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Diabetes Mellitus Endojen insülinin yokluğu veya hücre içine giriş yetersizliğine bağlı Genel popülasyonun

Detaylı

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Diabetes Mellitus Endojen insülinin yokluğu veya hücre içine giriş yetersizliğine bağlı Genel popülasyonun

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 13 Diyabet ve diş-dişeti sorunları

Detaylı

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi İçindekiler Bel fıtığı nedir? 4 Bel fıtığı teşhisi nasıl yapılır? 6 Bel fıtığı tedavisi nasıl yapılır? 7 Barricaid için bir aday

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği Hemofili/Hemostaz/Tromboz Alt Çalışma grubu tarafından 25 Eylül 2010 tarihinde düzenlenen

Detaylı

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, karaciğer ana

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI MIOSTAT %0.01 steril intraoküler solüsyon Göz içine (intraoküler) enjeksiyon olarak uygulanır. Etkin madde: 0.10 mg/ml karbakol içerir. Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, potasyum klorür

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Göz Hastalıkları Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Erkam KÖMÜRCÜ Yrd.

Detaylı

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 )

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Slayt No : 48 4 ENTERAL BESLENME (Gavaj) Besin ve sıvıları ağız yoluyla yeterli alamayan veya hiç alamayan

Detaylı

AIG ACİL YARDIM ŞARTLARI HİZMET KAPSAMI

AIG ACİL YARDIM ŞARTLARI HİZMET KAPSAMI AIG ACİL YARDIM ŞARTLARI HİZMET KAPSAMI Tıbbi Danışmanlık Acil Sağlık Hizmetleri Acil Kara Ambulansı Hizmeti : AIG Sigorta AŞ sigortalısının Alarm Merkezi ne ulaşan talebi üzerine, MEDLINE hekimleri tarafından,

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından safra yollarımda tümör

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

Refraksiyon kusurları nelerdır? MİYOPİ 03.11.2014. Refraksiyon nedir? Miyop göz uzağı göremez

Refraksiyon kusurları nelerdır? MİYOPİ 03.11.2014. Refraksiyon nedir? Miyop göz uzağı göremez Refraksiyon nedir? Kelime olarak "kırılma" anlamına gelir. Fizik prensip olarak, ışığın bir ortamdan diğerine geçişte açısını değiştirmesi ve hızında değişiklik olması anlamında kullanılır. Göz Hastalıkları

Detaylı

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR TANIM Ödem sık karşılaşılan ve vücutta sıvı birikimi olarak tanımlanan ve bazen de bazı ciddi hastalıkların belirtisi olan klinik bir durumdur. Ödem genellikle

Detaylı

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ Uzm. Hem. İlknur Yayla *Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü, Acıbadem Sağlık Grubu Ameliyathaneler ve MSÜ Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 23 Mart 2016 http://www.haberturk.com/saglik/haber/536313-kanserde-nano-teknoloji-mucizesi

Detaylı

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri Doç. Dr. Onur POLAT Toraks Travmalarında Temel kuralın tanı ve tedavinin aynı anda başlaması olduğu gerçeği hiçbir zaman unutulmamalıdır. Havayolu erken entübasyon ile sağlanmalı, eğer entübasyonda zorluk

Detaylı

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ Slayt No: 26 4 4.)) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ 1.) Smear alma 2.) Vajinal kültür

Detaylı

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ İbrahim TEMİZ Acıbadem Atakent Üniversitesi Hastanesi Acil servis sorumlusu Hazırlanma Tarihi: 01/09/2015

Detaylı

Uygulama yirmi dakika sürüyor ve hemen normal yaşamınıza dönebiliyorsunuz. "Kaşlarımın arasındaki çizgi beni aslında olmasamda, kızgın gösteriyor.

Uygulama yirmi dakika sürüyor ve hemen normal yaşamınıza dönebiliyorsunuz. Kaşlarımın arasındaki çizgi beni aslında olmasamda, kızgın gösteriyor. Yüzümüzde aşırı çalışan mimik kasları dinamik yüz çizgilerine yol açıyor ve bizi olduğumuzdan daha yaşlı gösteriyor. Bu çizgilerin cerrahi ile giderilmesi çok zahmetli olabiliyor. Botoks maddesini yüzdeki

Detaylı

ORBİTA ORBİTA KİTLELERİ 1- LAKRİMAL BEZ KİTLELERİ: - Lenfoid prolefilasyonlar - Epitel kökenli iyi ya da kötü huylu tümörler

ORBİTA ORBİTA KİTLELERİ 1- LAKRİMAL BEZ KİTLELERİ: - Lenfoid prolefilasyonlar - Epitel kökenli iyi ya da kötü huylu tümörler ORBİTA ORBİTA ANATOMİSİ Orbita bulbus okuli, ekstraoküler kaslar, optik siniri içeren yağ ve bağ dokusundan zengin kavitedir.sık rastlanan orbita hastalıkları, tanı ve tedavi yöntemlerinden kısaca bahsedecek

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir? Temel Yaşam Desteği Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun, yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 145 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma işitme organında da görülür ve bu arada işitme duyusu da gün geçtikçe zayıflar. Yaşlılığa bağlı olarak gelişen

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İşe Giriş Muayeneleri Aralıklı kontrol muayeneleri (periyodik muayeneler) Sağlık Eğitimi 1 İşe Giriş

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

KORUYUCU EKİPMAN KULLANMA TALİMATI

KORUYUCU EKİPMAN KULLANMA TALİMATI YÖN.TL.26 28.05.2013 14.01.2014 01 1/6 1.0 AMAÇ: sağlık hizmetleri ile ilişkili enfeksiyonların ve çapraz bulaşların önlenmesi amacıyla sağlık personeli,hasta,hasta refakatçileri ve ziyaretçiler için uygun

Detaylı

Göz ve Gözün Korunması

Göz ve Gözün Korunması Göz ve Gözün Korunması Yazar Opr.Dr.Nur ÖZKALP ÜNİTE 22 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; gözün anatomisi hakkında bilgi sahibi olacak, göz yaralanmalarında ilk müdahalenin nasıl ve kimler tarafından

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı

Katarakt cerrahisinde bıçak yerine lazer

Katarakt cerrahisinde bıçak yerine lazer femtosaniye lazer Yaşa bağlı olarak göz içi merceğinin saydamlığını kaybetmesi anlamına gelen kataraktın cerrahi tedavisinde en son aşama olan ve operasyonun önemli bir kısmının el değmeden bilgisayar

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Sodyum sitrat, monosodyum monohidrat, disodyumfosfat dodekahidrat, benzalkonyum klorür,saf su.

KULLANMA TALİMATI. Sodyum sitrat, monosodyum monohidrat, disodyumfosfat dodekahidrat, benzalkonyum klorür,saf su. KULLANMA TALİMATI NETİLDEX göz damlası 5 ml Göze uygulanır. Etkin maddeler : Netilmisin sülfat ve Deksametazon disodyum fosfat. Her 1 ml de, 1.32 mg Deksametazon disodyumfosfat (1 mg Deksametazon a eşdeğer)

Detaylı

İNTRAMÜSKÜLER ENJEKSİYON SONRASINDA NELERİ TAKİP ETMELİYİZ?

İNTRAMÜSKÜLER ENJEKSİYON SONRASINDA NELERİ TAKİP ETMELİYİZ? İNTRAMÜSKÜLER ENJEKSİYON SONRASINDA NELERİ TAKİP ETMELİYİZ? Hem. Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi Hazırlanma Tarihi: 10 Eylül 2013 Sunum Akışı İntramüsküler Enjeksiyon

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

İnsülin Nasıl Uygulanır? Diyabet

İnsülin Nasıl Uygulanır? Diyabet İnsülin Nasıl Uygulanır? Diyabet BR.HLİ.046 www.hisarhospital.com İNSÜLİN UYGULAMA Diyabette temel amaç kan şekeri düzeyini hedef aralıklarda tutmaktır. Bu amaçla beslenme tedavisi, egzersiz ve ilaç tedavisi

Detaylı

Glokom. Prof. Dr. Nevbahar Tamçelik

Glokom. Prof. Dr. Nevbahar Tamçelik Glokom Prof. Dr. Nevbahar Tamçelik Tarihçe Glokom terimi eski Yunanca da gri-mavi anlamına gelen (glaukos) kelimesinden türemiştir. Hipokrat, glokomu yaşlı insanlarda görülen ve pupillanın mavimsi bir

Detaylı

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği OP. DR. ÜNSAL ÖZKUVANCI Genel bilgiler Şeker hastalığı bir çok organı etkilediği gibi cinsel fonksiyonları da olumsuz

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı