HIZLANDIRICI TASARIM SİMULASYONLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HIZLANDIRICI TASARIM SİMULASYONLARI"

Transkript

1 HIZLANDIRICI TASARIM SİMULASYONLARI Prof. Dr. Orhan ÇAKIR Ankara Üniversitesi III. Uluslararası Parçacık ları ve Dedektörleri Yaz Okulu, Bodrum, Eylül 2007

2 Parçacık hızlandırıcıları Elektron, proton gibi yüklü parçacıkları elektrik alan kullanarak yüksek hızlara çıkaran ve manyetik alan kullanarak demet halinde bir arada tutan makinelere Gun.mov hızlandırıcı adı verilir. Televizyonlardaki elektron tabancaları veya x-ışını makineleri gibi düşük enerjili olanları ve yeraltında kurulmuş, kilometrelerce uzunlukta olan yüksek enerjili hızlandırıcılar da bulunmaktadır. Parçacık hızlandırıcıları inşaa edildikleri şekle göre ikiye ayrılırlar: Doğrusal ve çembersel. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki SLAC laboratuvarı doğrusal, gene aynı ülkedeki Fermilab laboratuvarı ve Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) çembersel hızlandırıcıların dünyadaki önemli örneklerini bulundurmaktadır.

3 lar larla İlk Yıllar Genel olarak nükleer ve parçacık fiziği Tasarım ve işletim denemeleri Günümüz ları Büyük aygıtlar, çok insan gücü, çok para Çok fazla uygulama Güvenlik konuları Karmaşık kontrol ve işletim

4 Parçacık hızlandırıcıları/çarpıştırıcıları LEP (89-00) LHC(08-)

5 Hesaplama yöntemleri nerede gerekir? Demet dinamiği çalışmaları nın tasarım ve simulasyonu Kontrol ve işletim elemanlarının tasarımı Magnetler, RF boşlukları, vb. Vakum bileşenleri, cryogenics, vb.

6 Tasarım Basamakları Temel parametrelerin tanımlanması tasarım şekli ve optiği Yerel ve genel özelliklerin analizi, performans ölçümü Demet kararlılığı Geometri ve kurulum

7 Fiziği Programı Gerekliliği! Başlangıç parametreleri hesabı Optik tasarım programı Tek parçacık dinamiği modelleme Çok parçacık dinamiği modelleme Geometri Birçok program gerekebilir ın algoritmaları ve ne yaptıkları öğrenilmelidir

8 Optik Tasarımı Standart formatta hızlandırıcının tanımı gereklidir Optik hesapları Lineer ve lineer olmayan optik hesaplar Lineer düzeltmeler Lineer olmayan ve kromatik düzeltmeler Parametre uyarlama

9 Bir nın u Bir hızlandırıcı içinde demetin veya parçacığın hareketinin benzetişimi Parçacıklarla etkileşimini tanımlamak için makine elemanının yerel özelliklerinin kullanılması Genel davranışın çıkarılması amaçlanır: Kararlılık, Ömür, Tek parçacık davranışı, elemanların etkisi: lineer olmayan elemanlar, makine kusurları (örn. alan hataları), dış parazitler (örn. saçılma) Çok paçacık davranışı, genellikle kollektif davranış: koherent hareket, emittans artışı, sönüm vb. elemanlarının parçacık topluluğuna etkisi (örn. empedans), parçacıkların birbiriyle etkileşmesi, uzay yükü ve demet-demet etkileri

10 Tek parçacık ve Çok Parçacık İzleme (Tracking) - Bir test parçacığının makine elemanları içinden geçişinin, tanımlanan dönüş sayısı için, simulasyonu yapılmaktadır tracking. - Demetin (~108 parçacık) simulasyonu, demet şekli, bütün parçacıkların merkezi hareketleri - Çok parçacık durumunda, parçacıklar farklı genlikler, farklı ayarlar, farklı momentum vardır ve emittans tanımı daha karmaşık hale gelir - Eşzamanlı olarak çok parçacığın üretimi ve simulasyonu - Herbir parçacık makinenin elemanlarıyla ayrı etkileşir, Parçacık topluluğu makine elemanları ile etkileşir - Herbir parçacık diğer parçacıklarla etkileşir.

11 Bir Bilgisayara Nasıl Görünür? Sadece böyle değil! çok elemanlı bir makine olarak tanımlanır Karmaşık bir yapı Ortak elemanlar Değişen Eğme ve odaklama Ardışık makine elemanları enerji Bilgisayar bir hızlandırıcıyı, içindeki parçacığın onu gördüğü gibi görür.

12 ları da her bir M elemanı demet üzerine belirli bir şekilde etki yapar, bu bir magnet, RF kovuğu, vakum Genelde z2 z1! odası vs. olabilir. Elemanlar bilgisayara uygun M=M1 o M2 o M3 o o Mn bir şekilde tanıtılır z1,z2 : elemandan önceki ve sonraki nicelikleri M bir makine elemanının (koordinatlar, demet özelliklerini tanımlar ve, boyutları, vs.) göstersin Lineer matris veya dönüşüm Bir M elemanı matematiksel bir cisim Yüksek mertebe integral M bir elemanı tanımlar Genel : z2=m o z1 Ardışık elemanlar kümesi, modellenen parçaları birbirine bağlar ve demet hatlarını (veya halkalarını) oluşturur. algoritması Program, altprogram, vb. z1 den z2 ye gitmek için herhangi bir tanımlama olabilir.

13 için Basamaklar Program makine elemanlarının sırasını konumlarını girdi dosyasından okur, Elemanların özelliklerini, çeşitlerini okur, dipol, kuadrupol, drift, vs. Aktarma matris elemanlarını oluşturur Girdi için standartlar mevcut, dönüştürücüleri kullanır

14 Zamanın fonksiyonu olarak demet boyutlarının değişimi Zamanın fonksiyonu olarak Emittans

15 DEMETLERİN ORTAMLA ETKİLEŞMESİ Demetler makine elemanları ile etkileşir Artık alanlarla etkileşir Empedanslar Elektron bulutu Kesişen elemanlar DEMETLERİN KENDİLERİYLE ETKİLEŞMESİ DEMETLERİN DİĞER DEMETLERLE ETKİLEŞMESİ diğer demet lineer olmayan bir lens gibi davranır koherent olmayan demetdemet etkileri koherent demet-demet etkileri (parçacık topluluğuna etki) Demet içindeki parçacıklar aynı demetteki diğer parçacıklarla etkileşirler Uzay yükü etkileri Intra-demet saçılması Çoklu-paketçik etkileri

16 Bazı ı PT: Parçacık izleme, LW: Lienard-Weichert, MS: Maxwell denklem çözücü, PD: Plazma Dinamiği. Program Tanım Parmela PT Homdyn PT Tredi PT QUINDI PT ve LW Genesis 1.3 PT Elegant PT Spur LW fieldeye LW Ampere MS Poisson/Superfish MS Gdfidl MS Radia MS HFSS MS Magic PD OopicPro PD Platform Paralel Kaynak Kılavuz, Not Linux,Mac Linux,Mac Linux Linux Linux,Mac Linux,Mac,Win Linux,Mac Linux Win Linux Linux Mac,Win Win Win Linux hayır hayır evet evet hayır hayır evet evet hayır hayır hayır hayır hayır hayır evet evet hayır evet evet evet hayır evet evet hayır evet evet hayır hayır hayır evet ders notu kılavuz, ders notu ders notu kılavuz kılavuz, ders notları kılavuz, ders notları kılavuz, ders notu kılavuz, ders notu ders notu, online kılavuz --online ders notu online kılavuz, ders notu

17 HIZLANDIRICI TASARIM PROGRAMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI

18 THM Projesi kapsamında ENJEKTÖR 1. ASTRA (*Windows, *Linux) 2. PARMELA *Linux, ) (*Windows, 3. POISSON *Linux) (*Windows, (*Windows, 2. GINGER (*Windows, *Linux) 3. PROMETEO *Linux) * Program Kuruldu * Program elde edilemedi SASE FEL 1. GENESIS *Linux) * Program Kuruldu ve Çalıştırıldı PAKETÇİK SIKIŞTIRICI (BUNCH COMPRESSOR) 1. ELEGANT *Linux) (*Windows, (*Windows, YUUP CD#1 RADYASYON GÜVENLİĞİ 1. EGS (*Windows, *Linux)

19 ASTRA ENJEKTÖR A Space-Charge TRacking Algorithm (2D, 3D!) version: 1.0 Ek programlar: ASTRA GRAFİK PROGRAMLARI Enine halkalardan ve boyuna dilimlerden oluşan grid, uzay yükü hesabı için kullanılan bir modeldir. generator başlangıç durumu parçacık dağılımı üretmek için kullanılır. fieldplot demet hattı elemanlarını ve parçacık dağılımlarının uzay yük alanlarını görüntülemek için kullanılır. postpro parçacık dağılımlarının faz uzayı grafiklerini görüntülemek için kullanılır ve faz uzayı dağılımlarının ayrıntılı analizine imkan sağlar. lineplot demet boyutları, emitans, uzunluk, vs. boyuna demet hattı konumu veya taranan bir parametreye bağlı olarak görüntülenmesi için kullanılır. Bu menu kontrollu grafik programları PGPLOT FORTRAN veya C (ayrıca kurulmalıdır) alt program paketine bağlıdır. Yazılım Ortamı: Windows, Linux, MAC Kullanım Kılavuzu: PDF, PS, DOC dosyaları var, 36 sayfa. Girdi dosyası: Girdi dosyası Fortran 90 formatında, herbir değişken isimleri & işareti ile başlar ve / işareti ile biter. Çıktı dosyası: generator programı çalıştırıldıktan sonra sonucu postpro ile görülebilir, örneğin, generator generator1.in ; postpro FNAL.ini. Astra programı farklı uzunluk ölçeğinde, zaman ölçeğinde veya bir parametrenin değişim ölçeğinde sonuçlar üretir. Örnek, Astra rfgun.in yazıldığında efld.dat, bfld.dat dosyaları isteniyor, sonuçta rfgun.00xy.001 dosyaları oluşur.

20 Uzay Yükü Hesabı Grid ve uzay yükü alanı, değişen paketçik boyutları, yük ve enerjiye göre demet hattı boyunca paketçiğin yayılması olarak ölçeklendirilmiştir. Ölçeklendirme çarpanı kullanıcının tanımladığı sınır değerden büyük olursa yeni bir uzay yükü hesabı otomatik olarak başlatılır.

21 Örnek: Bir bunch ın ASTRA ile hesaplanan radyal elektrik uzay yükü alanı, fieldplot ile çizilmiştir. Düzgün yük yoğunluğu,, 1000 makroparçacık, 10x10 grid hücresi grid çizgileri bunch uzunluğu

22

23

24 Alanlar

25 PARMELA Phase And Radial Motion in Electron Linear Accelerators (2D, 3D!) Parmela demet dinamiği simulasyon programı olarak da bilinir. Bu program rf problemleri için kullanılan FISH programının veya magnet problemleri için kullanılan POISSON programının alan dağılımlarını okumaktadır. Version : 1 Ortam: Linux Kullanım Kılavuzu : Program ile birlikte İletişim/Programın Elde Edilmesi : (ticari program), Web Sayfası:

26 PARMELA / ASTRA - PROGRAM ALGORİTMASI Uzay yükü kuvvet hesabı: parçacıkların konumları ve alanlar Lorentz dönüşümleri ile demetin durgun çerçevesine dönüştürülür. Burada halkanın içinde sabit yük yoğunluğu olduğu düşünülerek silindirik şeklin halkalarına statik bir kuvvet uygulanmaktadır. Bu algoritma silindirik grid in her bir hücresinde en az 5 parçacık olmasını gerektirir. Noktanokta opsiyonu da olmasına rağmen kullanışsızdır. In the rest frame of bunch, örnek parçacık R r d

27 POISSON RF boşlukları, magnet bileşenleri, elektrostatik elemanlar, ve dalga kılavuzlarının tasarımı için kullanılan 30 dan fazla alt programı içeren, 2D bir program paketidir. Genel olarak hızlandırıcı bileşenleri tasarımı için kullanılır. Bu program SUPERFISH kod ailesinin bir üyesi olduğundan bazen POISSON/SUPERFISH birlikte kullanılıyor. Version: 7 Program : ftp sunucudan elde edilebilir. Ortam: Windows Kullanım Kılavuzu: Program ile birlikte gelen yardim dosyaları, WEB notları WEB :

28 ÖRNEK: C:\LANL\Examples\Electrostatic\ChargeDensity\CHARGEXY.am (Automesh) dosyasına çift-tıklanarak binary CHARGEXY.t35 dosyası oluşturulur. Bu dosyadan WSFPplot programı ile grafik çizilebilir. Electrostatic problem with space charge 1 nc/cm^3 charge density ; Copyright 1998, by the University of California. ; Unauthorized commercial use is prohibited. &reg kprob=0, dx=0.02,dy=0.02, icylin=0, nbsup=0, nbslo=1, nbslf=1, nbsrt=0 ibound=0, xreg1=.75,xreg2=1.0 yreg1=.75,yreg2=1.0 xjfact=0.0 & &po &po &po &po!!!!!!!!!!! Poisson or Pandira problem Mesh interval at origin Cartesian coordinates Dirichlet boundary condition at upper edge Neumann boundary condition at lower edge Neumann boundary condition at left edge Dirichlet boundary condition at right edge Dirichlet boundary condition on internal bounds X line regions where mesh interval doubles X line regions where mesh interval doubles Electrostatic problem x=4.,y=0. & nt=2,r=4.,theta= 90.,x0=0.,y0=0. & x=0.,y=0. & x=4.,y=0. & &reg mat=1,den=4.d-9 &! DEN is charge density in Coul/cm^3 &po x=0.5,y=0. & &po nt=2,r=0.5,theta=90.,x0=0.,y0=0. & &po x=0.,y=0. & &po x=0.5,y=0. &

29

30 PLACET* Demet dinamiği simulasyonu yapan, artık alanların (wakefields) bulunduğu linak içinde hızlandırma ve yavaşlatma birimlerinde demet dinamiğinin simulasyonu için kullanılır. Tek ve çoklu paketçik etkilerini araştırmaya imkan sağlar. Program çerçevesinde örnek çalışmalar daha çok TESLA, ILC ve CLIC için yapılmıştır. Placet aynı zamanda bir TCL-yorumlayıcısıdır, hızlandırıcı tasarımları için özel komutlar içermektedir. Ayrıca, kullanıcı uygulamaya özgü komutları ekleyebilir. Grafikler için TK komutlarını kullanmak mümkündür. Böylece script dili olarak TCL ve grafik ortami için de TK komutlarının kullanılması için bir çerçeve (framework) sağlamaktadır. Burada daha çok programın derlenip çalıştırılması ve örneklerin yapılması ile ilgili önemli noktalar verilmiştir. TCL ve TK dillleri ile ilgili bilgiler sayfasından elde edilebilir. *D. Schulte (A. Latina)

31 PLACET ile Linak Sim. Demet hattı tanımı Quadrupole -length 0.1 -strength 2.0 Drift -length 1.0 Demet düzenlenimi ve izleme DriveBeam beam0 -bunches 1 \... TwissPlot beam0 -file twiss.dat parametrelerinin çizilmesi) (örgünün twiss Demetin düzeltilmesi TestSimple Correction -beam beam0 -machines 100 -emitt_file emitt.dat

32 Örnek: 10 FODO hücresi, 3m kuadrupol aralığı, 10 cm kuadrupol uzunluğu, 1 GeV'lik parçacık için kuadrupol odak erişimi 0.5 m^-1, 1 GeV enerjili demet, twiss.dat dosyasında demet hattı boyunca beta fonksiyonu, MatchFodo: hesaplanır başlangıç twiss parametreleri TwissMain (beam.dat dosyası oluşturur) Input: beam.dat (wakefield bilgisi içerir)

33 Yatay beta fonksiyonu beta_x2in s'ye göre değişimi

34 PLACET ÖRNEK 1) ILC linak içinde izleme : $.> placet run.tcl linak boyunca emit_y goösterilmesi: $.> gnuplot gnuplot> plot 'emitt.dat' u 1:6 w l ÖRNEK 2) ILC linak'ı için grafik: $.> placet -w view.tcl ÖRNEK 3) ILC linak boyunca twiss parametrelerinin 's' ye göre çizilmesi: $.> placet twiss.tcl $.> gnuplot gnuplot> plot 'twiss.dat' u 2:7 ti "alpha_x" w l gnuplot> plot 'twiss.dat' u 2:11 ti "alpha_y" w l gnuplot> plot 'twiss.dat' u 2:6 ti "beta_x" w l gnuplot> plot 'twiss.dat' u 2:10 ti "beta_y" w l

35 BeamLineView komutu ile oluşturulan bir pencere

36 Yatay beta fonksiyonu beta_x'in s'ye göre değişimi

37 GENESIS - SASE FEL Zamana bağımlı, üç boyutlu bir SEL simulasyon kodudur. Yükselteç ve SASE SEL modlarında çalışır. Işınım alanının elektron demeti ile etkileşimini salındırıcı veya zigzaglayıcının alanına bağlı olarak simüle eder. Orijinal olarak Fortran dilinde, Sven REICHE tarafından doktora tezinin bir parçası olarak yazılmıştır. Daha sonra programın C++ sürümü de yazılmıştır. Version: 1.0 ve 1.3 Ortam: Windows, Linux Kullanım Kılavuzu: Web sayfasından indirilebilir PDF ve HTML Web sayfası: Girdi: Bütün girdi parametreleri FORTRAN uyumlu. (PEGASUS FEL) Kızılötesi Serbest-Elektron Lazeri, (VISA FEL) Görünür bölgede Serbest-Elektron Lazeri, (TTF FEL) VUV bölgesinde SEL, (LCLS FEL) X-ışını SEL, (TESLA FEL) super-iletken lineer hızlandırıcı temelinde X-ışını SEL. Çıktı: Ana çıktı dosyası ASCII formatında ve üç kısımdan oluşuyor: başlık, genel parametreler ve her bir dilim için parametreler. Çalıştırma: genesis input: tesla.in output: orhan_tesla.ou

38 &newrun Genesis 1.3 Salındırıcı, elektron demeti, ışınım, parçacık yükleyici, ağ (mesh), odaklama, zaman bağımlılığı, simülasyon kontrolü, tarama ve giriş-çıkış kontrol parametreleri olmak üzere toplam ~ 100 parametresi vardır. Yanda tesla.in girdi dosyası verilmiştir. Genesis in çıktı dosyası ayrı bir grafik programı ile görsel hale getirilebilir. Bunun için IDL Virtuel Machine programı gibi grafik programları kullanılmaktadır. Aşağıda bu şekildeki bir program kullanılarak oluşturulmuş VISA FEL ışıma gücü grafiği görülmektedir. AW0 = D+00 XKX = D+00 XKY = D+00 XLAMD = D-02 FBESS0= D-01 IWITYP= 0 AWD = D+00 NPART = 8192 GAMMA0= D+04 DELGAM= D+00 RXBEAM= D-05 RYBEAM= D-05 ALPHAX= D-01 ALPHAY= D+00 EMITX = D-06 EMITY = D-06 XLAMDS= D-11 PRAD0 = D+03 ZRAYL = D+01 ZWAIST= D+00 NCAR = 151 RMAX0 = D+00 NBINS = 4 NSCR = 0 NSCZ = 0 NPTR = 40 NWIG = 100 ZSEP = D+00 DELZ = D+00 NSEC = 50 ZSTOP = 250 MAGIN = 1 QUADF = D+01 QUADD = D+01 FL = D+00 DL = D+00 DRL = D+00 F1ST = D+00 CURPEAK= D+03 ITDP = 0 ISRSIG= 1 MAGINFILE= tesla.lat $end

39 GINGER Çok boyutlu (alanlar için r,z,t ve makroparçacıklar için x,y,z,t) polikromatik FEL simulasyon kodudur. Kullanım klavuzu web adresinde stanford.edu/lcls/technotes/lcls-tn-04-3.pdf bulunabilir. Programın çıktılarının grafiksel olarak izlenmesi için XPLOTGIN programı kullanılmaktadır. FORTRAN 90 ile yazılmıştır. Programın dağıtımı NERSC tarafından yapılmaktadır, yazarından istek üzerine elde edilebilir. Windows, Linux vd. platformlar için yazılımlar vardır. Programın istek adresi dur. Programın çalıştırılması xginger r run_name şeklindedir. GINGER çalıştırıldığında bir veri dosyası datfile oluşturacaktır. Bir grafik programı ile veriler görüntülenebilir. Fortran ve C programlama ile grafiklerin oluşturulması için yardımcı bir program DISLIN adresinden elde edilebilir, programın kendi grafik subroutine ve fonksiyonları kullanılmaktadır.

40 Ginger ın Windows Altında Çalıştırılması Ginger sürümü: gnx_ f Çalıştırma: xginger r= çalışma_adı [i= girdi dosyası ] [b= bw dosyası ] [t= örnek dosya ] [f= alan dosyası ] [rs= yeniden baslama dosyası ] [v={özel girdi dosyası}] Örnek: xginger v={current=3350.} r=orhan1 i=infakt3 b=bwfakt3 Sonuç: datorhan1 ve spcorhan1 dosyaları oluşmaktadır. Burada datorhan1 dosyasından gnuplot ile grafik çizilebilir. Lazer gücünün z ye göre değişimi

41 PROMETEO SEL dinamik denklemlerinin Neil formülünü ve Prosnitz, Szoke nin değiştirilmiş versiyonununa dayalı çok parçacıklı bir boyutlu simülasyon programıdır. Orijinal model demet emittansının etkilerini ve salındırıcı hatalarını içerecek şekilde genelleştirilmiştir. Osilatör ve SASE SEL modlarında salındırıcı ve optik klaystron ve bölmeli undulatörleri içerecek şekilde temel ve yüksek dereceli harmoniklerin hesaplamasında kullanılır. Bu SEL simulasyon programlarının (GINGER, MEDUSA, PROMETEO) karşılaştırmalı analizleri SLAC-PUB-9439 (2002) önbasımından bulunabilir. Yazarından istek üzerine program ve kullanım kılavuzu elde edilebilir, Kullanım kılavuzu şeklinde bir teknik rapor bulunmaktadır: G. Dattoli, M. Galli, and P.L. Ottaviani, 1-dimensional simulation of FEL including high gain regime saturation, prebunching and harmonic generation, ENEA internal report RT/INN/93/09 (1993). Birinci ve üçüncü harmonik gücün yüksek kazanç rejiminde hesabı: λu=6 cm, K=1.4, J= A/m2; e-demeti bağıl enerji yayılımı σε = (1-D program PROMETEO).

42 ELEGANT PAKETÇİK SIKIŞTIRICI ELEctron Generation ANd Tracking (ELEGANT), parçacık dağılımlarını üretmede ve onları izlemede kullanılan 6D hızlandırıcı programıdır. ları tanımlamak için MAD programının giriş formatını kullanır. Bunlar iletim hatları, dairesel makineler veya bunların birleşimi olabilir. Sürüm: Yazılım: Program C dili ile yazılmıştır. Web adresi Ortam: Windows ve linux işletim sistemleri ile çalışır. Kullanım Kılavuzu: yukarıdaki web adresinden html formatında görüntülenebilir. Çalıştırma: Program komut satırından çalıştırılıyor. Örneğin, elegant dtsweep opsiyon şeklinde çalıştırmadan sonra çıktı dosyası elde ediliyor. Yanda dtsweep.ele girdi dosyası verilmiştir. Bu girdi dosyasının yapısı, &<namelist-name> <variable-type> <variable-name> = <defaultvalue>;... &end şeklindedir. Elegant çıktıları SDDS paket programı yardımıyla görüntülenebilir. Bu program da yukarıdaki web sayfasından istek uzerine indirilebilmektedir. &run_setup lattice = dtsweep.lte, default_order = 2, use_beamline = LINAC, rootname = dtsweep, final = %s.fin, p_central = &end &run_control n_indices = 1, reset_rf_for_each_step = 0, first_is_fiducial = 1 &end &vary_element name=malin, item=dt, enumeration_file = dtsweep.sweep, enumeration_column = Dt &end &bunched_beam n_particles_per_bunch = 10000, one_random_bunch=1, emit_x = 4.6e-8, emit_y = 4.6e-8, beta_x = 10, alpha_x = 1, beta_y = 10, alpha_y = 1, sigma_dp = 0.001, sigma_s = 650e-6, distribution_type[0] = 3*"gaussian", distribution_cutoff[0] = 3*3, symmetrize = 1, enforce_rms_values[0] = 1,1,1, &end &track &end

43 EGS RADYASYON GÜVENLİĞİ Electron Gamma Shower (EGS), birkaç kev den TeV e kadar enerjilerde parçacıklar için istenen bir geometride elektronların ve fotonların çiftli yayılımlarının simulasyonunu yapan genel amaçlı bir program paketidir. Uygulandığı alanlar yüksek enerji fiziği ve medikal fizik. Bu programa bazen, klinik radyasyon dozimetresi için bir standart olarak bakılmaktadır. Sürüm: 4 Sistem: Windows, Linux Dağıtım: e.html Kullanım Kılavuzu: web üzerinden program hakkında bir ön bilgi elde edilebilir.

44 Türk Merkezi (THM) Türk Merkezinde (THM) : e- linak (1 GeV) e+ halka (3.56 GeV) Dairesel ların iki önemli özelliği (tasarım), Yörünge yarıçapının sabit olması, SR Eşzamanlılık Linakların iki önemli özelliği, Linak boyu, Alan gradyenti, ~O(100) V/m Yüksek yoğunluklu demet, <1 mikron

45

46

47 Basit Makine Tanımlaması (MADX format) Dipol ve quadrupol tanımları Halkadaki elemanların merkezi konumları

48 Depolama Halkası, YENİ Enerji (GeV) 3,56 Çevre (m) 264 Demet Akımı (ma) 216 Tur Başına Enerji Kaybı (kev) Sönüm Zamanları tx,ty,tz (ms) 1163,2 5.4, 5.4, 2.6 Ayar (Qx,Qy) 11.5, 2.4 Chromaticity ηx,ηy -18, -39 Sinkrotron Ayarı 0.1 Harmonik Sayısı 442 RF Frekansı (MHz) Enerji Yayılması (%) 0.09 Momentum Compaction Yayınım (nm rad)

49

50 Işınım Kaynaklarının unda Kullanılan Diğer Bu yazılımların hangi ortamda çalıştıkları ve genel anlamda ne yaptıkları aşağıda tanımlanmıştır. XOP, SPECTRA (Windows) Eğici magnet, salındırıcı magnet ve zigzaglayıcı magnet ışınımlarını, özellikle elektron demeti parametreleri ile ilişkilendirerek, ışınımın akı, parlaklık güç v.b. fiziksel parametreleri incelemeye yarayan bir program.

51

52 PARALEL HESAPLAMA ve SİMULASYON: Paralelleştirilmiş ASTRA Programının Kullanılması Örnek bir yapı: ikinci yapı: 11 makine, herbiri 11 makine, herbiri 2x Intel Pentium IV (2 GHz) 1 GB memory tac1s0 tac101 tac110 geliştirme hesaplama hesaplama 2x Intel Pentium IV (2 GHz) 1 GB memory tac2s0 geliştirme tac201 hesaplama tac210 hesaplama

53 Yazılım MPI the Message Passing Interface, paralel programlamayı destekleyen kütüphanelerin bir standartıdır. Astra MPICH kütüphanesini kullanır ve Unix/Windows sistemlerde çalışabilir. Astra statik linkli ikili dosyalar olarak bulunmaktadır, tek işlemcide çalıştırırken MPICH çerçevesi gerekli değildir. process A MPI_Send( ) process B MPI_Recv( )

54 Parallelleştirme Şeması İzleme (tracking) süreci sıralıdır, herbir izleme adımı en sonuncuya bağlıdır. İşi paralelleştirme N parçacığı P işlem arasına dağıtmaktır. single process N particles

55 Performans P proses kullanmak çalışma zamanını T den T/P ye azaltır. However, some tasks cannot be carried out in parallel: Disk I/O faz uzayı dosyalarının yazımı vs. Ağ I/O prosesler arasında iletişim Tüm parçacık operasyonları emittans hesabı, uzay yükü alanı proses 0 parcacik 0 N/P-1 proses 1 parcacik N/P 2N/P-1 proses N-2 parcacik (N-2)N/P (N1)N/P-1 proses N-1 parcacik (N-1)N/P N

56 Çalıştırma: Login tacs0 veya tac2s0. Astra yı başlatın, 20 işlemci kullanıma girecekir. mpirun np 20 Astra dosyaadı.in Örnek: 10 m drift parçacık, 100 emittans hesabı, bir işlemcide 3 saat zaman alırken, 20 işlemcide 12.5 dakika alacaktır.

57 International Computational Accelerator Physics Conference (ICAP) tasarımı ve simulasyonlar ile ilgili bazı linkler, (Sept , 1998, Monterey, California, USA) (October 15-18, 2002, MSU, USA) (June 29-July 2, 2004, St. Petersburg, Russia) (October 2-6, 2006, Chamonix Mont-Blanc, France)

58 SONUÇ olarak, Günümüz hızlandırıcıları ileri teknoloji ürünü, birçok uygulamanın yapılabildiği makineler olduğundan, hızlandırıcı fiziği ile ilgili sayısal hesaplamalar da oldukça önemlidir. için bir model belirlendikten sonra programlama dilleri veya program paketleri kullanarak tasarım çalışmaları yapılabilir, simulasyon ise en iyi (optimal) tasarımı bulmada yardımcı olmaktadır. Öncelikle, kullanılacak programın kılavuzu öğrenilmeli, ortam değişkenleri tanımlanmalı ve başka paketlere ihtiyaç duyup duymadığı belirlenmelidir. Daha sonra, simulasyon için programın çalışabileceği girdi dosyaları hazırlanıp, çoklu bilgisayar ortamında iş tanımlama dosyaları hazırlanabilir. Yapılan tasarımların uluslararası ortamlarda tartışılması, uluslararası işbirliğine girilmesi, düzenlenen kongre, çalıştay ve yaz okullarına öğrencilerin katılımının sağlanması Ülkemizde bu alanın gelişmesi için oldukça önem taşımaktadır.

59 Teşekkürler...

Hızlandırıcı Fiziğine ine Giriş

Hızlandırıcı Fiziğine ine Giriş LOGO Hızlandırıcı Fiziğine ine Giriş Orhan Çakır Ankara Üniversitesi Hızlandırıcı ve Parçacık Fiziğinde Bilgisayar Uygulamaları, 6-30 Ocak 009, Ç.Ü., Adana İçerik 1 Hızlandırıcılar Tasarım ve Simulasyon

Detaylı

IV. ULUSAL PARÇACIK HIZLANDIRICILARI ve DEDEKTÖRLERİ YAZOKULU

IV. ULUSAL PARÇACIK HIZLANDIRICILARI ve DEDEKTÖRLERİ YAZOKULU IV. ULUSAL PARÇACIK HIZLANDIRICILARI ve DEDEKTÖRLERİ YAZOKULU HIZLANDIRICIYA DAYALI IŞINIM KAYNAKLARI - I SERBEST ELEKTRON LAZERİ (SEL) Prof. Dr. Ömer YAVAŞ Ankara Üniversitesi Fizik ik Mühendisliği liğibölümüü

Detaylı

TÜRK HIZLANDIRICI MERKEZİ SERBEST ELEKTRON LAZERİ PROJESİ

TÜRK HIZLANDIRICI MERKEZİ SERBEST ELEKTRON LAZERİ PROJESİ TÜRK HIZLANDIRICI MERKEZİ SERBEST ELEKTRON LAZERİ PROJESİ Turkish Accelerator and Radiation Laboratory at Ankara (TARLA) Doç. Dr. Suat ÖZKORUCUKLU İÇERİK Serbest Elektron Lazeri Prensibi Türk Hızlandırıcı

Detaylı

Serbest Elektron Lazeri

Serbest Elektron Lazeri II. ULUSAL PARÇACIK ACIK HIZLANDIRICILARI ve DEDEKTÖRLER RLERĐ YAZ OKULU Parçac acık k HızlandH zlandırıcılarına Dayalı Işınım m Kaynakları Serbest Elektron Lazeri Prof. Dr. Ömer YAVAŞ Ankara Üniversitesi

Detaylı

CAIN PROGRAMI ile DEMET-DEMET SĐMÜLASYONU

CAIN PROGRAMI ile DEMET-DEMET SĐMÜLASYONU CAIN PROGRAMI ile DEMET-DEMET SĐMÜLASYONU E. RECEPOĞLU TAEK-Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi erdal.recepoglu@taek.gov.tr Işınlık Işınlık artırma faktörü CAIN Programı kurulması ve çalıştırılması

Detaylı

Madx Nedir? MadX Kullanm MadX Uygulamalar. Madx Uygulamalar. Esin Çavlan. 28 Mays 2012. HF Çal³ma Toplulu u

Madx Nedir? MadX Kullanm MadX Uygulamalar. Madx Uygulamalar. Esin Çavlan. 28 Mays 2012. HF Çal³ma Toplulu u 28 Mays 2012 HF Çal³ma Toplulu u çerik 1 Madx Nedir? Giri³ 2 Girdi Kütü ünün Olu³turulmas 3 Giri³ Madx Nedir? MadX; Genel amaçlı hızlandırıcı ve örgü tasarımı & benzetimi programıdır. Parçacık hızlandırıcılarını

Detaylı

Büyük Ölçekli Paralel Nükleer Kabuk Modeli Hesaplamaları

Büyük Ölçekli Paralel Nükleer Kabuk Modeli Hesaplamaları Büyük Ölçekli Paralel Nükleer Kabuk Modeli Hesaplamaları Yrd. Doç. Dr. Erdal DİKMEN Süleyman Demirel Üniversitesi Fizik Bölümü Araştırma Grubu: Sündüz Korkmaz (Doktora) Oğuz Öztürk (Yüksek Lisans) Hilal

Detaylı

CAIN ile Işınlık Hesabı

CAIN ile Işınlık Hesabı CAIN ile Işınlık Hesabı Orhan Çakır Ankara Üniversitesi HPFBU 2014, 3-10 Şubat 2014, Gaziosmanpaşa Univ., Tokat CAIN Programı CAIN programı fortran dilinde yazılmış bir Monte Carlo benzetim programıdır.

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği-2. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 04.02.2016

Hızlandırıcı Fiziği-2. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 04.02.2016 Hızlandırıcı Fiziği-2 Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 04.02.2016 1 İçerik Hızlı bir tekrar. Doğrusal hızlandırıcılar Doğrusal hızlandırıcılarda kullanılan bazı yapılar. Yürüyen dalga kovukları ve elektron hızlandırma

Detaylı

X. THM YUUP ÇALIġTAYI PROGRAMI 9 11 Aralık 2011. A.Ü. Hızlandırıcı Teknolojileri Enstitüsü Ankara Üniversitesi 50. Yıl Kampüsü, Gölbaşı, ANKARA

X. THM YUUP ÇALIġTAYI PROGRAMI 9 11 Aralık 2011. A.Ü. Hızlandırıcı Teknolojileri Enstitüsü Ankara Üniversitesi 50. Yıl Kampüsü, Gölbaşı, ANKARA X. THM YUUP ÇALIġTAYI PROGRAMI 9 11 Aralık 2011 A.Ü. Hızlandırıcı Teknolojileri Enstitüsü Ankara Üniversitesi 50. Yıl Kampüsü, Gölbaşı, ANKARA 1. GÜN (9 Aralık 2011, Cuma) Oturum BaĢkanı: Ömer YavaĢ 09.00-09.30

Detaylı

TARLA IR-SEL Salındırıcı Magnetler İçin Benzetim Çalışmaları. Simulation Studies for TARLA IR-FEL Undulator Magnets

TARLA IR-SEL Salındırıcı Magnetler İçin Benzetim Çalışmaları. Simulation Studies for TARLA IR-FEL Undulator Magnets SDU Journal of Science (E-Journal), 2014, 9 (1): 109-116 TARLA IR-SEL Salındırıcı Magnetler İçin Benzetim Çalışmaları Halime Tugay 1,*, Suat Özkorucuklu 2 1 Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen-Edebiyat

Detaylı

HIZLANDIRICILARA DAYALI IŞINIM KAYNAKLARI

HIZLANDIRICILARA DAYALI IŞINIM KAYNAKLARI HIZLANDIRICILARA DAYALI IŞINIM KAYNAKLARI Dr. Bora KETENOĞLU Ankara Üniversitesi Fizik Mühendisliği Bölümü & European XFEL GmbH, Hamburg İçerik Bilim, sanayi ve teknolojide parçacık hızlandırıcıları ve

Detaylı

HPFBU PARMELA. Elektron Doğrusal Hızlandırıcısı Tasarım Programı

HPFBU PARMELA. Elektron Doğrusal Hızlandırıcısı Tasarım Programı PARMELA Elektron Doğrusal Hızlandırıcısı Tasarım Programı Dr. Öznur METE University of Manchester The Cockcro: Ins

Detaylı

The Physics of Particle Accelerators - Klaus Wille (1.3.5-1.3.6-1.3.7)

The Physics of Particle Accelerators - Klaus Wille (1.3.5-1.3.6-1.3.7) - Klaus Wille (1.3.5-1.3.6-1.3.7) 2 Temmuz 2012 HF Çalışma Topluluğu İçerik 1.3.5 - Doğrusal Hızlandırıcılar 1 1.3.5 - Doğrusal Hızlandırıcılar 2 3 Doğrusal Hızlandırıcılar Tüm elektrostatik hızlandırıcılar

Detaylı

HPFBU. MADX I (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı

HPFBU. MADX I (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı MADX I (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı Dr. Öznur METE University of Manchester The Cockcro: Ins

Detaylı

HPFBU. MADX III (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı

HPFBU. MADX III (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı MADX III (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı Dr. Öznur METE University of Manchester The Cockcro: Ins

Detaylı

HPFBU. Hızlandırıcı Fiziği

HPFBU. Hızlandırıcı Fiziği Hızlandırıcı Fiziği POISSON SUPERFISH - Giriş durgun elektrik, durgun magnetik ve RF alanları üzerine tasarımlarda kullanılan programlar topluluğu Dr. Öznur METE University of Manchester The Cockcro: Ins

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği. İleri Hızlandırma Yöntemleri. Plazma Dalgası ile Hızlandırma

Hızlandırıcı Fiziği. İleri Hızlandırma Yöntemleri. Plazma Dalgası ile Hızlandırma Hızlandırıcı Fiziği İleri Hızlandırma Yöntemleri Plazma Dalgası ile Hızlandırma Dr. Öznur METE University of Manchester The Cockcroft Institute of Accelerator Science and Technology İletişim Bilgileri

Detaylı

Türk Hızlandırıcı Merkezi (THM) T.A.R.L.A. tesisi serbest elektron lazeri demet parametreleri hesapları ve enjektör benzetim çalışmaları

Türk Hızlandırıcı Merkezi (THM) T.A.R.L.A. tesisi serbest elektron lazeri demet parametreleri hesapları ve enjektör benzetim çalışmaları SAÜ Fen Bil Der 19. Cilt, 1. Sayı, s. 7-14, 015 Türk Hızlandırıcı Merkezi (THM) T.A.R.L.A. tesisi serbest elektron lazeri demet parametreleri hesapları ve Mert Şekerci 1*, Suat Özkorucuklu ÖZ 15.04.014

Detaylı

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru 1 Konular 1. Bilgisayar Nedir? 2. Bilgisayarın Tarihçesi 3. Günümüz Bilgi Teknolojisi 4. Bilgisayarların Sınıflandırılması

Detaylı

Sinkrotron Işınımı Tesislerinde Dünyadaki Durum, TURKAY Tesisi ve Türkiye İçin Önemi ve TURKAY Tesisi Tasarım Çalışmalarının Sonuçları

Sinkrotron Işınımı Tesislerinde Dünyadaki Durum, TURKAY Tesisi ve Türkiye İçin Önemi ve TURKAY Tesisi Tasarım Çalışmalarının Sonuçları THM-YUUP Projesi Genel Değerlendirme Çalıştayı 19-20 MART 2015 HTE, ANKARA ÜNİVERSİTESİ Sinkrotron Işınımı Tesislerinde Dünyadaki Durum, TURKAY Tesisi ve Türkiye İçin Önemi ve TURKAY Tesisi Tasarım Çalışmalarının

Detaylı

Proton Demeti Tanı Yöntemleri (Doğrusal Hızlandırıcılarda) Veli YILDIZ 5 Şubat 2015 HPFBU

Proton Demeti Tanı Yöntemleri (Doğrusal Hızlandırıcılarda) Veli YILDIZ 5 Şubat 2015 HPFBU Proton Demeti Tanı Yöntemleri (Doğrusal Hızlandırıcılarda) Veli YILDIZ 5 Şubat 2015 HPFBU İçerik Neden tanı yöntemlerine ihtiyacımız var? Hızlandırıcının çalışması sırasında kullanılan tanı yöntemleri,

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği. POISSON SUPERFISH - GİRİŞ durgun elektrik, durgun magnetik ve RF alanları üzerine tasarımlarda kullanılan programlar topluluğu

Hızlandırıcı Fiziği. POISSON SUPERFISH - GİRİŞ durgun elektrik, durgun magnetik ve RF alanları üzerine tasarımlarda kullanılan programlar topluluğu Hızlandırıcı Fiziği POISSON SUPERFISH - GİRİŞ durgun elektrik, durgun magnetik ve RF alanları üzerine tasarımlarda kullanılan programlar topluluğu Öznur METE CERN, Hızlandırıcılar ve Demet İletimi Bölümü

Detaylı

Ulusal Proton Hızlandırıcı Çalıştayı

Ulusal Proton Hızlandırıcı Çalıştayı PROTON TERAPĐ TEKNĐKLERĐ Doç.Dr. BAHAR DĐRĐCAN GATA RADYASYON ONKOLOJĐSĐ AD Ulusal Proton Hızlandırıcı Çalıştayı 18-19 Nisan 2013 SANAEM-ANKARA 1946 Robert D. Wilson un Proton terapisi ile ilgili yayını

Detaylı

MADX V (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı

MADX V (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı MADX V (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı Dr. Öznur METE University of Manchester The Cockcroft Institute of Accelerator Science and Technology İletişim Bilgileri oznur.mete@cockcroft.ac.uk

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

DAİRESEL HIZLANDIRICILAR

DAİRESEL HIZLANDIRICILAR III. ULUSAL PARÇACIK ACIK HIZLANDIRICILARI ve DEDEKTÖRLER RLERİ YAZOKULU (UPHDYO-III) DAİRESEL HIZLANDIRICILAR Prof. Dr. Ömer YAVAŞ Ankara Üniversitesi Fizik MühendisliM hendisliği i BölümüB 20-24.09.2007

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014 Hızlandırıcı Fiziği-1 Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014 1 İçerik Hızlandırıcı Çeşitleri Rutherford ve çekirdeğin keşfi, İlk defa yapay yollar ile atom çekirdeğinin parçalanması, Elektrostatik hızlandırıcılar,

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI İşaret akış diyagramları blok diyagramlara bir alternatiftir. Fonksiyonel bloklar, işaretler, toplama noktaları

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

Algoritma ve Akış Diyagramları

Algoritma ve Akış Diyagramları Algoritma ve Akış Diyagramları Bir problemin çözümüne ulaşabilmek için izlenecek ardışık mantık ve işlem dizisine ALGORİTMA, algoritmanın çizimsel gösterimine ise AKIŞ DİYAGRAMI adı verilir 1 Akış diyagramları

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ Makine parçalarının ve/veya eş çalışan makine parçalarından oluşan mekanizma veya sistemlerin tasarımlarında önemli bir aşama olan ve tasarıma

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016 Hızlandırıcı Fiziği-1 Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016 1 2 İçerik Rutherford ve çekirdeğin keşfi, İlk defa yapay yollar ile atom çekirdeğinin parçalanması, Elektrostatik hızlandırıcılar, Hızlandırıcılarda

Detaylı

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş Yard. Doç. Dr. Alper Kürşat Uysal Bilgisayar Mühendisliği Bölümü akuysal@anadolu.edu.tr Ders Web Sayfası: http://ceng.anadolu.edu.tr/ders.aspx?dersid=101

Detaylı

SOLIDWORKS SIMULATION EĞİTİMİ

SOLIDWORKS SIMULATION EĞİTİMİ SOLIDWORKS SIMULATION EĞİTİMİ Kurs süresince SolidWorks Simulation programının işleyişinin yanında FEA teorisi hakkında bilgi verilecektir. Eğitim süresince CAD modelden başlayarak, matematik modelin oluşturulması,

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OMNET++ 4.2.2 Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları OMNET++ OMNET++ (Objective Modular Network Testbed in C++), nesneye yönelik (objectoriented)

Detaylı

MatLab. Mustafa Coşar mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar

MatLab. Mustafa Coşar mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar MatLab Mustafa Coşar mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar Sunum Planı MatLab Hakkında Ekran Yapısı Programlama Yapısı Matlab da Programlamaya Giriş Sorular MatLab Hakkında MatLab;

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği MADX I. (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı. Öznur METE

Hızlandırıcı Fiziği MADX I. (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı. Öznur METE Hızlandırıcı Fiziği MADX I (Methodical Accelerator Design) Yöntemli Hızlandırıcı Tasarımı Programı Öznur METE CERN, Hızlandırıcılar ve Demet İletimi Bölümü e-posta: oznur.mete@cern.ch www: www.cern.ch/omete

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

Doç. Dr. Orhan ÇAKIR Ankara Üniversitesi, Ankara

Doç. Dr. Orhan ÇAKIR Ankara Üniversitesi, Ankara Doç. Dr. Orhan ÇAKIR Ankara Üniversitesi, Ankara PARÇACIK FİZİĞİNDE SİMULASYONLARA GENEL BAKIŞ SİMULASYON YÖNTEMLERİ ve ÇARPIŞMA KİNEMATİĞİ SİMULASYON PROGRAMLARI (CompHEP, PYTHIA) 2 3 1. PARÇACIK FİZİĞİNDE

Detaylı

Alüminyum Hedefte Depolanan Enerjinin Elektron Enerjisi ile Değişimi. Variation of Deposition Energy with Electron Energy in Aluminum Target

Alüminyum Hedefte Depolanan Enerjinin Elektron Enerjisi ile Değişimi. Variation of Deposition Energy with Electron Energy in Aluminum Target Alüminyum Hedefte Depolanan Enerjinin Elektron Enerjisi ile Değişimi Zehra Nur Demirci 1,*, Nilgün Demir 2, İskender Akkurt 1 1 Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Fizik Bölümü, Çünür

Detaylı

T. M. Aliev, K. Azizi, M. Savcı Vertices of the heavy spin-3/2 sextet baryons with light vector mesons in QCD Eur. Phys. J.

T. M. Aliev, K. Azizi, M. Savcı Vertices of the heavy spin-3/2 sextet baryons with light vector mesons in QCD Eur. Phys. J. B. Ketenoğlu, Optimization Considerations for a SASE Free Electron Laser Based on a Superconducting Undulator Optik - International Journal for Light and Electron Optics 23 (2012) 1006-1009 Ö.Karslı, A.Aksoy,

Detaylı

Elektromanyetik Alan Kaynakları (1)

Elektromanyetik Alan Kaynakları (1) (4) Elektrostatik Giriş Elektrostatik zamana bağlı olarak değişen elektrik alanlar için temel oluşturur. Pek çok elektronik cihazın çalışması elektrostatik üzerine kuruludur. Bunlara örnek olarak osiloskop,

Detaylı

DESY HIZLANDIRICI MERKEZİ

DESY HIZLANDIRICI MERKEZİ DESY HIZLANDIRICI MERKEZİ Ömer YAVAŞ Ankara Üniv. Mühendislik Fakültesi Fizik Müh. Bölümü, 06100 Tandoğan, Ankara ÖZET DESY (Deutsche Elektronen SYnchrotron) Hamburg ta (Almanya) kurulu bulunan hızlandırıcı

Detaylı

GİRİŞ/ÇIKIŞ VE TANIMLAMA DEYİMLERİ

GİRİŞ/ÇIKIŞ VE TANIMLAMA DEYİMLERİ GİRİŞ/ÇIKIŞ VE TANIMLAMA DEYİMLERİ Giriş/Çıkış deyimlerine neden gerek vardır? Biçimli giriş/çıkış deyimleri, Klavye den veri girişi Dosya dan veri okuma ve dosyaya yazma Ekrana sonuçları yazdırma, Yazıcı,

Detaylı

Ahenk (Koherans, uyum)

Ahenk (Koherans, uyum) Girişim Girişim Ahenk (Koherans, uyum Ahenk (Koherans, uyum Ahenk (Koherans, uyum http://en.wikipedia.org/wiki/coherence_(physics#ntroduction Ahenk (Koherans, uyum Girişim İki ve/veya daha fazla dalganın

Detaylı

THM PROTON HIZLANDIRICISI İÇİN WBS YAPISI. Ela GANİOĞLU İstanbul Üniversitesi THM PHT Grubu Adına

THM PROTON HIZLANDIRICISI İÇİN WBS YAPISI. Ela GANİOĞLU İstanbul Üniversitesi THM PHT Grubu Adına THM PROTON HIZLANDIRICISI İÇİN WBS YAPISI Ela GANİOĞLU İstanbul Üniversitesi THM PHT Grubu Adına İçerik Proje planlama Work Breakdown Structure(WBS) tanımı, amacı,.. WBS oluşturma süreci Proje Takvimi

Detaylı

Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu. Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK

Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu. Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK İÇERİK Amaç Sanal Ortam Sanal Ortam Aygıtları Uygulama Alanları Üç Boyutlu Modelleme (3B) OpenGL, 3Dmax Sanal Ortamın

Detaylı

Dr. Musa KILIÇ Öğretim Görevlisi http://kisi.deu.edu.tr/musa.kilic

Dr. Musa KILIÇ Öğretim Görevlisi http://kisi.deu.edu.tr/musa.kilic Dr. Musa KILIÇ Öğretim Görevlisi http://kisi.deu.edu.tr/musa.kilic BİLGİSAYAR DONANIM Donanım birimleri ekran, klavye, harddisk, ram YAZILIM Yazılımlar ise bilgisayarın donanım yapısını kullanılır hale

Detaylı

METRİ HIZLANDIRICILAR. Mehmet YÜKSELY ÇÜ FBE Fizik ABD. www.yukselmehmet.com

METRİ HIZLANDIRICILAR. Mehmet YÜKSELY ÇÜ FBE Fizik ABD. www.yukselmehmet.com TG-51 DOZİMETR METRİ PROTOKOLÜ VE LİNEER L HIZLANDIRICILAR Mehmet YÜKSELY ÇÜ FBE Fizik ABD İÇERİK 1. TG-51 DOZİMETR METRİ PROTOKOLÜ a) Araç-Gere Gereçler b) Ölçüm m Sistemi c) TG-51 51 de Veriler d) Ölçüm

Detaylı

Yazılım Nedir? 2. Yazılımın Tarihçesi 3. Yazılım Grupları 4 Sistem Yazılımları 4 Kullanıcı Yazılımları 5. Yazılımın Önemi 6

Yazılım Nedir? 2. Yazılımın Tarihçesi 3. Yazılım Grupları 4 Sistem Yazılımları 4 Kullanıcı Yazılımları 5. Yazılımın Önemi 6 ix Yazılım Nedir? 2 Yazılımın Tarihçesi 3 Yazılım Grupları 4 Sistem Yazılımları 4 Kullanıcı Yazılımları 5 Yazılımın Önemi 6 Yazılımcı (Programcı) Kimdir? 8 Yazılımcı Olmak 9 Adım Adım Yazılımcılık 9 Uzman

Detaylı

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011. Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr.

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011. Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr. DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011 Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr. Atakan Doğan 1. Sistem Mimarisi DGridSim katmanlı bir yapı göz önünde bulundurularak

Detaylı

Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması

Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması Emre Can YILMAZ 1, Recai OKTAŞ 2 1 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı, Samsun

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

RFQ Hesaplayıcı Yazılımlar Hakkında ve demirci. UPHUK - V 7-9 Eylül 2013. Görkem Türemen & Betül Yasatekin Ankara Üniversitesi. Gökhan Ünel UC Irvine

RFQ Hesaplayıcı Yazılımlar Hakkında ve demirci. UPHUK - V 7-9 Eylül 2013. Görkem Türemen & Betül Yasatekin Ankara Üniversitesi. Gökhan Ünel UC Irvine RFQ Hesaplayıcı Yazılımlar Hakkında ve demirci UPHUK - V 7-9 Eylül 2013 Görkem Türemen & Betül Yasatekin Ankara Üniversitesi Gökhan Ünel UC Irvine Radio Frequency Quadrupole 2 RFQ protonları, ağır iyonları

Detaylı

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK. İlhan AYDIN

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK. İlhan AYDIN BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK İlhan AYDIN SIMULINK ORTAMI Simulink bize karmaşık sistemleri tasarlama ve simülasyon yapma olanağı vermektedir. Mühendislik sistemlerinde simülasyonun önemi

Detaylı

Diagnostic Diagnostic de üç temel amaç vardır. 1. Demete zarar vermeden ölçüm ve tespit yapmak. 2. Hareket halindeki elektron demetinin özelliklerini (enerjisi, i pozisyonu, varlığı, ğ boyu vs.) ölçüp

Detaylı

Dairesel Dalga Kılavuzlarının 2 Boyutlu FDTD Yöntemi le Modellenmesi

Dairesel Dalga Kılavuzlarının 2 Boyutlu FDTD Yöntemi le Modellenmesi Dairesel Dalga Kılavuzlarının 2 Boyutlu FDTD Yöntemi le Modellenmesi Yavuz EROL, Hasan H. BALIK Fırat Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisli i Bölümü 23119 Elazı yerol@firat.edu.tr, hasanbalik@gmail.com

Detaylı

Access e Nasıl Ulaşılır. Araç çubuklarını yeniden düzenlemek için Görünüm komutunun Araç çubukları seçeneği kullanılır.

Access e Nasıl Ulaşılır. Araç çubuklarını yeniden düzenlemek için Görünüm komutunun Araç çubukları seçeneği kullanılır. 1 Access e Nasıl Ulaşılır Araç çubuklarını yeniden düzenlemek için Görünüm komutunun Araç çubukları seçeneği kullanılır. 2 Çeşitli araç çubukları arasında seçim yapılarak pencere üzerine eklenebilir. Bunun

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. IV Türkçe Zorunlu Ders. Haftalık. Ders. Okul Eğitimi Süresi. Saati

DERS BİLGİ FORMU. IV Türkçe Zorunlu Ders. Haftalık. Ders. Okul Eğitimi Süresi. Saati DERS BİLGİ FORMU DERSİN ADI SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI I BÖLÜM PROGRAM DÖNEMİ DERSİN DİLİ DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR SÜRE VE DAĞILIMI KREDİ DERSİN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE YETERLİKLER DERSİN İÇERİĞİ

Detaylı

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (Shell Mesh, Bearing Load,, Elastic Support, Tasarım Senaryosunda Link Value Kullanımı, Remote Load, Restraint/Reference Geometry) Shell Mesh ve Analiz: Kalınlığı az

Detaylı

Dijital Kaynak Oluşturma ve Sunum Çözümleri; Zeutschel, Qidenus Tarayıcı ve Hizmet Portalı. ANKOSLink 2014, 18-20 Nisan.

Dijital Kaynak Oluşturma ve Sunum Çözümleri; Zeutschel, Qidenus Tarayıcı ve Hizmet Portalı. ANKOSLink 2014, 18-20 Nisan. Dijital Kaynak Oluşturma ve Sunum Çözümleri; Zeutschel, Qidenus Tarayıcı ve Hizmet Portalı ANKOSLink 2014, 18-20 Nisan Merve OKUR İçerik 1. Dijitalleştirmenin Amacı 2.Dijitalleştirme Hazırlığı 3.Dijitalleştirme

Detaylı

GNUPLOT ÇİZİM PROGRAMI

GNUPLOT ÇİZİM PROGRAMI GNUPLOT ÇİZİM PROGRAMI İlkay TÜRK ÇAKIR SANAEM- TAEK HPFBO-Çukurova Üniversitesi GENEL ÖZELLİKLER -I Taşınabilir bilimsel bir görselleştirme programıdır. Gnuplot fonksiyonların ve verilerin grafigini komut

Detaylı

Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU)

Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Donanım Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Bilgisayar içerisinde meydana gelen her türlü aritmetiksel, mantıksal ve karşılaştırma işlemlerinden sorumlu olan elektronik bir aygıttır. Başlıca üç bölümden

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ KİMYA ANABİLİM DALI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ KİMYA ANABİLİM DALI İlaç Tasarımında Yeni Yazılımların Geliştirilmesi: Elektron Konformasyonel-Genetik Algoritma Metodu ile Triaminotriazin Bileşiklerinde Farmakofor Belirlenmesi ve Nicel Biyoaktivite Hesabı; ERCİYES ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Üst Düzey Programlama

Üst Düzey Programlama Üst Düzey Programlama Servlet Üst Düzey Programlama-ders01/ 1 Servlet Nedir? Web sayfaları ilk başlarda durağan bir yapıya sahipti ve kullanıcıdan bilgi alarak işlemler yapmıyordu. Zamanın geçmesiyle kullanıcıya

Detaylı

Mekanik. 1.3.33-00 İp dalgalarının faz hızı. Dinamik. İhtiyacınız Olanlar:

Mekanik. 1.3.33-00 İp dalgalarının faz hızı. Dinamik. İhtiyacınız Olanlar: Mekanik Dinamik İp dalgalarının faz hızı Neler öğrenebilirsiniz? Dalgaboyu Faz hızı Grup hızı Dalga denklemi Harmonik dalga İlke: Bir dört köşeli halat (ip) gösterim motoru arasından geçirilir ve bir lineer

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Giriş Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 İplikler geleneksel işletim sistemlerinde her prosesin özel adres uzayı ve tek akış kontrolü vardır bazı durumlarda, aynı adres uzayında birden fazla akış kontrolü

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Akdeniz Üniversitesi Bilgi Teknolojileri Kullanımı Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi

Detaylı

HIZLANDIRICI MERKEZİ PROJESİ

HIZLANDIRICI MERKEZİ PROJESİ TÜRK HIZLANDIRICI MERKEZİ PROJESİ Prof. Dr. Ömer YAVAŞ Ankara Üniversitesi 1 Türk HızlandH zlandırıcı Merkezi Projesi Türk HızlandH zlandırıcı Merkezi (THM) Turkish Accelerator Center (TAC) 2 Amaç... Ülkemizde;

Detaylı

THM-PHT Tesisi Tasarım Çalışmalarının Sonuçları

THM-PHT Tesisi Tasarım Çalışmalarının Sonuçları THM-YUUP Projesi Genel Değerlendirme Çalıştayı 19-20 MART 2015 HTE, ANKARA ÜNİVERSİTESİ THM-PHT Tesisi Tasarım Çalışmalarının Sonuçları Latife Şahin Yalçın İstanbul Üniversitesi PH Grubu adına İçerik Dünyadaki

Detaylı

Büyük, Dağıtık, Veri Yoğunluklu Uygulamalarda Programlama Paradigmaları

Büyük, Dağıtık, Veri Yoğunluklu Uygulamalarda Programlama Paradigmaları Büyük, Dağıtık, Veri Yoğunluklu Uygulamalarda Programlama Paradigmaları Güven Fidan AGMLAB Bilişim Teknolojileri 18/10/11 GRID ÇALIŞTAYI 2007 1 MapReduce Nedir? Büyük data kümelerini işlemek ve oluşturmak

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2 Kaynakların Paylaşımı (Resource Sharing) Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine sunar. Bir işletim sisteminde paylaşılan kaynaklar

Detaylı

Veri Yapıları Laboratuvarı

Veri Yapıları Laboratuvarı 2013 2014 Veri Yapıları Laboratuvarı Ders Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. Hakan KUTUCU Lab. Sorumlusu: Arş. Gör. Caner ÖZCAN İÇİNDEKİLER Uygulama 1: Diziler ve İşaretçiler, Dinamik Bellek Ayırma... 4 1.1. Amaç

Detaylı

AÇILIŞ EKRANI. Açılış ekranı temelde üç pencereye ayrılır:

AÇILIŞ EKRANI. Açılış ekranı temelde üç pencereye ayrılır: AÇILIŞ EKRANI Açılış ekranı temelde üç pencereye ayrılır: Tam ortada çizim alanı (drawing area), en altta komut satırı (command line) ve en üstte ve sol tarafta araç çubukları (toolbar). AutoCAD te dört

Detaylı

RF DÖRT-KUTUPLUSU İÇİN DÜŞÜK ENERJİLİ DEMET TAŞIMA HATTI TASARIMI. İçerik

RF DÖRT-KUTUPLUSU İÇİN DÜŞÜK ENERJİLİ DEMET TAŞIMA HATTI TASARIMI. İçerik Prometheus İçerik İyon Kaynağı Tasarımı Hatırlatma (TFD-30 dan) Düşük Enerjili Demet Taşıma Hattı (LEBT) Tanım & Önem Tasarım Hedefi Tasarım Yöntemi Benzetim Sonuçları Sonuç ve Tartışma Yapılanlar/Yapılacaklar

Detaylı

ULUSAL PROTON HIZLANDIRICILARI ÇALIŞTAYI

ULUSAL PROTON HIZLANDIRICILARI ÇALIŞTAYI ULUSAL PROTON HIZLANDIRICILARI ÇALIŞTAYI Dr. Ali Tanrıkut SANAEM Müdürü 18-19 Nisan 2013 TAEK-SANAEM Ankara Düzenleyenler: UPHÇ-2013 Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Ankara Üniversitesi, Hızlandırıcı Teknolojileri

Detaylı

X-Işınları. Numan Akdoğan. 2. Ders: X-ışınlarının üretilmesi. akdogan@gyte.edu.tr

X-Işınları. Numan Akdoğan. 2. Ders: X-ışınlarının üretilmesi. akdogan@gyte.edu.tr X-Işınları 2. Ders: X-ışınlarının üretilmesi Numan Akdoğan akdogan@gyte.edu.tr Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü Nanomanyetizma ve Spintronik Araştırma Merkezi (NASAM) X-ışını tüpü (X-ray tube)

Detaylı

Bilgisayar Programlama

Bilgisayar Programlama Bilgisayar Programlama M Dosya Yapısı Kontrol Yapıları Doç. Dr. İrfan KAYMAZ Matlab Ders Notları M-dosyası Genel tanıtımı : Bir senaryo dosyası (script file) özel bir görevi yerine getirmek için gerekli

Detaylı

ELN1001 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I

ELN1001 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I ELN1001 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DEPOLAMA SINIFLARI DEĞİŞKEN MENZİLLERİ YİNELEMELİ FONKSİYONLAR Depolama Sınıfları Tanıtıcılar için şu ana kadar görülmüş olan özellikler: Ad Tip Boyut Değer Bunlara ilave

Detaylı

TEMEL BİLGİTEKNOLOJİLERİ

TEMEL BİLGİTEKNOLOJİLERİ TEMEL BİLGİTEKNOLOJİLERİ Bilgiyi işlemekte kullanılan araçlar ikiye ayrılır. 1- Maddi cihazlar 2-Kavramsal araçlar. Kullanıcıve bilgisayarın karşılıklıetkileşimini sağlayan birimlerin genel adıgiriş-çıkışbirimleridir.

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ 1. HAFTA 1 AutoCAD, tüm dünyada başta mühendisler ve mimarlar tarafından kullanılan, dünyaca tanınan yazılım firması Autodesktarafından hazırlanan, bilgisayar

Detaylı

NACA PROFİL AİLE GEOMETRİSİ HESAP PROGRAMI KULLANMA KILAVUZU

NACA PROFİL AİLE GEOMETRİSİ HESAP PROGRAMI KULLANMA KILAVUZU NACA PROFİL AİLE GEOMETRİSİ HESAP PROGRAMI KULLANMA KILAVUZU NACA kesit programı çizim programı Visual Basic V5.0 dilinde yazılmıştır. Programın amacı, kullanıcının istediği NACA kesitinin çizimini çok

Detaylı

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI. Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI. Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR BİLGİSAYARIN TANIMI VE TARİHÇESİ Bilgisayar, kullanıcıdan aldığı verilerle mantıksal ve aritmetiksel

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2005 (1) 49-54 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Akışkanlar Mekaniği Ve İklimlendirme Sistemlerinde Sonlu Elemanlar

Detaylı

AMAÇ Araçlardaki Kamera Sistemleri

AMAÇ Araçlardaki Kamera Sistemleri SUNU PLANI AMAÇ OPEN CV GÖRÜNTÜ EŞİKLEME KENAR BULMA ŞEKİL BULMA GÖRÜNTÜ GENİŞLETME VE BOZMA GÖRÜNTÜ DOLDURMA AFFİNE DÖNÜŞÜMÜ PERSPEKTİF DÖNÜŞÜM KUŞ BAKIŞI GÖRÜNTÜ DÖNÜŞÜMÜ AMAÇ Araçlardaki Kamera Sistemleri

Detaylı

Doğrusal Hızlandırıcılar İle Düşük Enerjilerde Protonların ve İyonların Hızlandırılması. Veli Yıldız Mayıs 2012

Doğrusal Hızlandırıcılar İle Düşük Enerjilerde Protonların ve İyonların Hızlandırılması. Veli Yıldız Mayıs 2012 Doğrusal Hızlandırıcılar İle Düşük Enerjilerde Protonların ve İyonların Hızlandırılması Veli Yıldız Mayıs 2012 İçerik Düşük enerjilerde elektron ve proton hızlandırma arasındaki fark, Doğru Akım Hızlandırıcıları,

Detaylı

AVRASYA UNIVERSITY. Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X ) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( )

AVRASYA UNIVERSITY. Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X ) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili ALGORİTMA VE PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X ) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X )

Detaylı

Bilgisayarda Programlama. Temel Kavramlar

Bilgisayarda Programlama. Temel Kavramlar Bilgisayarda Programlama Temel Kavramlar KAVRAMLAR Programlama, yaşadığımız gerçek dünyadaki problemlere ilişkin çözümlerin bilgisayarın anlayabileceği bir biçime dönüştürülmesi / ifade edilmesidir. Bunu

Detaylı

SOME-Bus Mimarisi Üzerinde Mesaj Geçişi Protokolünün Başarımını Artırmaya Yönelik Bir Algoritma

SOME-Bus Mimarisi Üzerinde Mesaj Geçişi Protokolünün Başarımını Artırmaya Yönelik Bir Algoritma SOME-Bus Mimarisi Üzerinde Mesaj Geçişi Protokolünün Başarımını Artırmaya Yönelik Bir Algoritma Çiğdem İNAN, M. Fatih AKAY Çukurova Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Balcalı-ADANA İçerik Çalışmanın

Detaylı

TR0300008 RARE B -> VVY DECAY AND NEW PHYSICS EFFECTS

TR0300008 RARE B -> VVY DECAY AND NEW PHYSICS EFFECTS TFD2I. Fizik Kf>ıı K r^i 11-14 E\lıil 21102 /.S/OTcm TR0300008 Y F. l- Sil RARE B -> VVY DECAY AND NEW PHYSICS EFFECTS B. ŞİRVANLI Using the most general model independent form of the effective Hamillonian

Detaylı

OBJECT GENERATOR 2014

OBJECT GENERATOR 2014 OBJECT GENERATOR 2014 GİRİŞ Sonlu elemanlar modellemesindeki Mechanical ortamında temas tanımlanması, bağlantı elemanı, mesh kontrolü veya yük girdilerinin uygulanması aşamasında çoklu bir yüzey varsa

Detaylı

ABAQUS Programına Giriş Kullanılacak Sürümler

ABAQUS Programına Giriş Kullanılacak Sürümler ABAQUS Programına Giriş Kullanılacak Sürümler (1) Abaqus Öğrenci Sürümü (Student Edition) (Abaqus SE): Akademik öğrenciler tarafında indirilebilen ücretsiz Sonlu Elemanlar probram sürümüdür. İndirilme

Detaylı

TÜRK HIZLANDIRICI MERKEZİ PROTON HIZLANDIRICISI (THM-PHT) : GENEL DURUM

TÜRK HIZLANDIRICI MERKEZİ PROTON HIZLANDIRICISI (THM-PHT) : GENEL DURUM TÜRK HIZLANDIRICI MERKEZİ PROTON HIZLANDIRICISI (THM-PHT) : GENEL DURUM LATİFE ŞAHİN YALÇIN İSTANBULÜNİVERİTESİ PROTON HıZLANDıRıCıSı GRUBU ADıNA ULUSAL PROTON HIZLANDIRICILARI ÇALIŞTAYI 18-19 Nisan 2013

Detaylı

8.04 Kuantum Fiziği Ders XII

8.04 Kuantum Fiziği Ders XII Enerji ölçümünden sonra Sonucu E i olan enerji ölçümünden sonra parçacık enerji özdurumu u i de olacak ve daha sonraki ardışık tüm enerji ölçümleri E i enerjisini verecektir. Ölçüm yapılmadan önce enerji

Detaylı

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması Sistem Programlama Sistem programlama bilgisayar mühendisliğinin bir alanı olup karmaşık sistemlerin ve bu sistemlerin parçalarının ile ilgilenir. İşletim Sistemlerinin Programlaması Giriş/Cıkış( I/O)

Detaylı