Astım Tedavisinde Yeni Tartışmalar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Astım Tedavisinde Yeni Tartışmalar"

Transkript

1 Derlemeler Astım Tedavisinde Yeni Tartışmalar A. BAKIRTAŞ*, İ. TÜRKTAŞ* * Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Allerji ve Astım Bilim Dalı, ANKARA Astımın fizyopatolojisi, genetiği ve klinik fenotipleri daha iyi tanımlandıkça, tedavisinde de yeni gelişmeler olmaktadır. Ancak bu değişikliklerin tedavi kılavuzlarına ve klinik pratiğe yansıması çok daha uzun sürmektedir. Bu yazıda, son dönemde astım tedavisinde çok sık tartışılan tedavide hastalık kontrolü ve şiddetinin yeri, inhaler uzun etkili β 2 -agonistlerin güvenilirliği ve astımda tedaviye yanıtı öngörme olasılığı konularına değinilmektedir. Anahtar Kelimeler: Astım kontrolü, Astım şiddeti, Tedavi, Uzun etkili β 2 -agonistler. New Discussions in Asthma Treatment Better definitions of asthma physiopathology, genetics and clinical phenotypes lead to new improvements in asthma treatment. However, inclusion of these developments in asthma guidelines and real clinical practice take longer time than expected. In this paper, the hottest discussions in asthma treatment including the role of control and severity in the treatment, the safety of inhaled long acting β 2 -agonists and the question of predicting response to asthma treatment were reviewed. Key Words: Asthma control, Asthma severity, Long acting β 2 -agonists, Treatment. Astım tedavisinde yeni ilaçların rutin kullanıma çok sık ve kolay giremediği dikkat çekmektedir. Tedavi uzun süreden beri antiinflamatuvar özellikteki kontrol ediciler ve bronkodilatör özellikteki semptom gidericiler olarak tanımlanan iki grup ilaçtan oluşmaktadır. Ancak hastalığın genetiği, fizyopatolojisi ve klinik fenotipleri daha iyi tanımlandıkça tedavi prensiplerinde de bazı değişiklikler olmaktadır. Bu yazıda, son dönemde astım tedavisinde yoğunlaşan farklı üç konudaki tartışmaya değinilecektir. Yazışma Adresi: Dr. A. BAKIRTAŞ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Allerji ve Astım Bilim Dalı, Poliklinik Binası 1. Kat, Beşevler, ANKARA e-posta: 16

2 TEDAVİDE HASTALIK KONTROLÜ ve ŞİDDETİNİN YERİ Astım, alt solunum yollarının kronik inflamasyon ve bronş aşırı duyarlılığı ile seyreden dinamik bir hastalığıdır. Hastalığın şiddeti yıl içinde kısa sürede değişebilir. Bu nedenle kullanılacak ilaçların ve ilaç dozlarının da hastalığın aktivitesini göz önüne alarak belirlenmesi gerektiği unutulmamalıdır. Önemli olan, hastalığı kontrol altında tutmaktır. Son Astım Tanı ve Tedavi Rehberi nde de tedavinin hastalığın şiddeti yerine, tam veya kısmen kontrollü veya kontrolsüz olmasına göre düzenlenmesi gerektiği vurgulanmıştır [1]. Yeni tedavi algoritmasında akut astım atak sıklığı da ölçüt olarak verilmiş, yılda bir kez astım atağı geçiren hasta kısmen kontrollü grupta sınıflandırılmıştır. Astım kontrolünü değerlendirirken sadece gündüz ve gece semptomları, aktivite kısıtlaması, solunum fonksiyon testleri (SFT), bronkodilatör ihtiyacı ve atak sıklığı değil, periyodik yapılan astım kontrol anketlerinin de kullanılma zorunluluğu bildirilmiştir. Ancak, bu konu ile ilgili kesin yorumlar için daha fazla kanıta gerek duyulduğu belirtilmiştir. Hastalık şiddetine göre tedavi planlamasının ise henüz hiç ilaç tedavisi başlanmamış hastalarda, araştırmalarda daha homojen gruplar oluşturma açısından kullanılmaya devam edilebileceği rapor edilmiştir. Bu tartışma üzerine en iyi örnek, geçtiğimiz yıllarda hafif astımın tedavisiyle ilgili bildirilen çalışmalarda yer almaktadır. Bilindiği üzere hafif astım iki şekilde seyreder. Hafif-intermittan ya da epizodik olarak tanımlanan formda, ataklar arasında hastanın hiç yakınması yoktur ve SFT ler normaldir. Halbuki hafifpersistan astım olarak tanımlanan diğer formda, ataklar arasında da yakınmalar vardır ve sıklığı günlük olmasa da haftada en az iki gündür. Çok-merkezli, plasebo kontrollü çalışmalar profilaktik tedaviyle böyle hastalarda hava yolu obstrüksiyonunun (PEF ve FEV 1 ) düzeldiğini, semptom şiddetiyle akut atak sıklığının azaldığını ve yaşam kalitesinin düzeldiğini göstermiştir. Bu nedenle tüm tedavi kılavuzları epizodik astımda sadece atak tedavisi önerirken, hafif-persistan astımda günlük düzenli kullanılacak kontrol edici bir ilaç başlanmasını önerirler. Bu öneri ışığında, halen tüm dünyada ya düşük doz bir inhaler steroid ya da lökotrien reseptör antagonisti (LRA) bir ilaç hafif-persistan astımlı hastalara profilaksi amacıyla başlanmaktadır. Ancak, 2005 yılında Boushey ve arkadaşları erişkinlerde yaptıkları bir çalışma (IMPACT Study) ile hafif-persistan astımlı hastalarda düzenli tedavi gerekliliğinin yeniden tartışılmasına neden olmuşlardır [2]. Bu çalışmada, 225 erişkin hafif-persistan astımlı hasta üç tedavi grubundan birine randomize edilmiştir. Buna göre bir yıl süreyle hastalar düzenli olarak budesonid ya da zafirlukast almış, üçüncü gruptaki hastalara da plasebo başlanıp sadece atakları tedavi edilerek, profilaksi almayan ve sadece yakınmalar sırasında steroid alan bir grup oluşması sağlanmıştır. Bu şekilde hafif astımlı hastalarda, düzenli inhaler steroid ya da LRA kullanımı ile düzenli profilaksi almayıp gerektikçe ilaç kullanan hastalar arasında bu yöntemlerin astım kontrolüne etkisi karşılaştırılmıştır. Bir yılın sonunda, düzenli budesonid kullanan hastalarda semptomsuz gün sayısı, bronkodilatör öncesi FEV 1, bronşiyal reaktivite, balgam eozinofil yüzdesi ve soluk havası nitrik oksit (eno) düzeyleri açısından hem zafirlukast alan hem de hiç profilaksi almayan gruba göre önemli oranda düzelme saptanmış, ancak bronkodilatör sonrası FEV 1 ve yaşam kalite skorlarında fark olmadığı görülmüştür. Günlük zafirlukast tedavisiyle profilaksi almayan grup arasında ise fark olmadığı anlaşılmıştır. Bu çalışmanın en çok dikkat çeken sonucu, profilaksi alan ve almayan hastalar arasında ağır atak geçirme sıklığında fark bulunmamış olmasıdır. Halbuki iki yıl önce, 32 ülkede 7241 çocuk ve erişkin hafif-persistan astımlı hastayı içeren bir çalışmada (START Study), üç yıl süreyle kullanılan budesonidin plasebo ile karşılaştırıldığında ağır atak riskini önemli oranda azalttığı ortaya çıkmıştır [3]. Bu konuyla ilgili olarak daha önceden yapılmış başka bir geniş kapsamlı araştırmada (OPTIMA Study), hafif astımlı hastalarda günlük düşük doz budesonidin ağır astım atak sıklığını önemli oranda azalttığı, bu tedaviye uzun etkili β 2 -agonist (formoterol) eklemenin ek bir yarar sağlamadığı, böyle hastalara günlük düşük doz budesonid vermenin astım kontrolü ve ağır atak riskini azaltmada yeterli olduğu gösterilmiştir [4]. Son günlerdeki tartışmalar, bu çalışmalara alınan hastaların hafif-persistan olarak tanımlanmasına rağmen, Boushey in hastaları ile aralarında astım şiddeti açısından 17

3 fark olduğu yönünde yoğunlaşmaktadır. Boushey in hastalarının daha hafif astımlı olduğu öne sürülmekte, böyle hastaların hafif-intermittan astımda önerildiği gibi sadece atak tedavisiyle izlenebileceği, profilaksiye zaten gerek duyulmayacağı söylenmektedir. Boushey ve arkadaşları ise kendi sonuçlarına dayanarak hafif-persistan astımlı hastaların düzenli profilaksi almadan, gerektikçe semptomlar sırasında kısa süreli oral ya da inhaler steroid tedavisi verilerek izlenmelerinin mümkün olduğunu öne sürmektedir. Tedavi kılavuzları da hastalık kontrol altına alındıktan sonra inhaler steroidlerin dozlarının azaltılarak kesilmesini önermektedir. Ancak, persistan hastalığı kontrol altına almadan olduğu gibi bırakıp sadece atakları tedavi etmek, hepimiz için yeni bir durumdur. Çünkü, bronşiyal hiperreaktiviteyi ve kronik hava yolu inflamasyonunu baskılamadan bırakmanın hastaları daha şiddetli astım gelişme riskine sokması da mümkündür. Ayrıca, çocuk hastalarda astıma bağlı ilk altı yılda ortaya çıkan solunum fonksiyon kaybını da unutmamak gerekir. Her ne kadar erken inhaler steroid tedavisinin bu kaybı durdurduğu tam olarak gösterilememişse de, bu konuda elimizde çocuk ve erişkin hastalardan gelen bazı ciddi veriler vardır. Bu veriler, hastalık başladıktan sonra ne kadar erken dönemde inhaler steroid başlanırsa, FEV 1 deki düzelmenin de o kadar iyi olduğunu göstermektedir. Çocuklarda, özellikle bebekler ve okul öncesi oyun çocuğu yaş grubunda en sık akut atak nedeni, viral solunum yolu infeksiyonlarıdır. Bu durumun inhaler steroid profilaksisi ile önlenemediği uzun süreden beri bilinmekte ve atakları sadece viral infeksiyonlar ile tetiklenen çocuklara (viral-induced asthma, viral associated wheeze, episodic viral wheeze) düzenli inhaler steroid başlanmamaktadır [5]. Ancak, böyle çocuklar ataklar arası yakınmalar tanımladıklarında ve hafif-persistan astım kriterlerine uyduklarında düzenli olarak inhaler steroid ya da LRA kullanmaya başlamaktadır. Tüm bu bulgular ışığında klinik pratikteki uygulamalarımız değişecek mi? sorusuna olumlu yanıt vermek için henüz erkendir. İlaç kullanım zorlukları ve yan etkiler göz önüne alındığında değişikliğin en çok çocukluk yaş grubunda işleri kolaylaştıracağı açık olsa da, hafif astımlı hastaların intermittan inhaler steroid kullanımıyla ilgili uzun takipli sonuçları beklemek gerekmektedir. Boushey in çalışması bu konuda büyük bir boşluğu doldurmuşsa da, bu sonuçlar çocukları içeren başka araştırmalar ile doğrulanana kadar tedavi prensiplerinin kılavuzların önerileri doğrultusunda belirlenmesi uygun olur. UZUN ETKİLİ β 2 -AGONİSTLER NE KADAR GÜVENLİDİR? İnhaler steroidler astımda en etkin kontrol edici ilaçlar olmalarına rağmen, az sayıdaki hastada bu ilaçlarla semptomlar kontrol altına alınamamakta ve inhaler steroid dozlarının çok yükseltilmesi gerekmektedir. Böyle hastalarda tedaviye uzun etkili β 2 -agonistlerden biri (salmeterol ya da formoterol) eklendiğinde solunum fonksiyonları düzelmekte ve semptom kontrolü sağlanmaktadır. On sekiz yaşından büyük astımlı hastalarda yapılan araştırmalar ışığında, son tedavi kılavuzlarında orta dereceli şiddetli astım tedavisinde bu ilaçlar inhaler steroidlere ek olarak önerilmeye başlanmıştır. Bu ilaçların antiinflamatuvar etkileri olmadığı için tek başına kullanılmaları önerilmemektedir lı yılların başında salmeterol kullanımıyla astım ataklarına bağlı ölümler arasında ilişki olduğunu düşündüren vaka takdimleri yayınlanmaya başlamıştır. İngiltere de salmeterol kullanıma girdikten hemen sonra den fazla hastayı içeren bir araştırmada, bu ilacı kullanan hastalarda istatistiksel fark çıkmasa da salbutamole göre ölüm oranlarının daha yüksek olduğu görülmüştür (salmeterol alan hastada 12, salbutamol alan 8393 hastada 2 kişi) [6] yılında GlaxoSmithKline firması salmeterolün güvenirliğini araştırmaya yönelik astımlı hastayı içermesi planlanan çok-merkezli, randomize, plasebo kontrollü bir çalışma başlatmıştır. Salmeterol Multicenter Asthma Research Trial (SMART) olarak tanımlanan bu çalışmada, 12 yaşından büyük astımlı hastalara 28 hafta süreyle kullanmakta oldukları astım ilaçlarına ek olarak ya salmeterol inhaler ya da plasebo verilmiş ve bu hastalar ayda bir telefonla konuşularak izlenmiştir [7]. Yirmi altı bin üç yüz elli beş hasta çalışmaya alındıktan sonra yapılan ilk analizlerde, astıma bağlı ölümlerin salmeterol grubunda plasebo grubundan 4.4 kat daha yüksek olduğu (salmeterol alan hastada 13, plasebo alan hastada 3 kişi) 18

4 ortaya çıktıktan sonra çalışmanın durdurulmasına karar verilmiştir. Bu sonucun, yukarıda söz edilen İngiltere de yapılan çalışma ile benzerliği de dikkat çekmektedir. Yapılan analizler, ölümlerin Amerikalı zencilerde daha yüksek olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ancak bunun nedeni bilinmemektedir. Bu hastaların PEF değerlerinin daha düşük olduğu, daha az inhaler steroid kullandığı, daha çok hastaneye yattığı ve acil servislere başvurduğu anlaşılmıştır. SMART çalışmasına 1996 yılından 1999 yılına kadar (faz 1) alınan hastalar büyük oranda radyo, televizyon ve gazete ilanlarıyla toplanmış, 1999 yılından 2003 yılına kadar (faz 2) ise sadece çalışma doktorlarının kararıyla alınmıştır. Her iki faz karşılaştırıldığında ölümlerin ilk fazda daha yüksek olduğu belirtilmiştir. Her iki fazda çalışmaya alınan Amerikalı zencilerin benzer oranda olduğu da dikkate alınacak olursa (faz 1 de %17, faz 2 de %19), ölümlerin etnik fark ya da ilaç yan etkisi yerine hastalığın kontrol altında olmamasıyla ilişkili olabileceğini de düşündürmektedir. Salmeterol ile ilişkili görülen bu riski salmeterol ile birlikte inhaler steroid kullanımının önleyip önlemediği henüz eldeki verilerle açıklanamamaktadır. Bu nedenle, salmeterolün Amerika Birleşik Devletleri (ABD) nde kullanılmaya başladıktan 11 yıl sonra Solunum ve Allerji İlaçları Komitesi [Food and Drug Administration (FDA)] tarafından kara kutu uyarı tablosuna alınması kararlaştırılmıştır. Bilindiği gibi FDA internet sitesinde yer alan kara kutu, piyasada halen kullanılmakta olan ilaçlarla ilgili yan etkilerin izlenerek doktorları ve hastaları bu yan etkiler konusunda bilgilendirmek için oluşturulmuş bir uyarı tablosudur. Amfetaminler, ribavirin, ketakonazol ve östrojen içeren preparatlar bu listede yer alan ilaçlardan bazılarıdır. Şimdi de ağır atak ve ölüm riskini arttırdığı gerekçesiyle salmeterol bu listeye alınmıştır (www.fda.gov/cder/drug/advisory/laba.htm). Benzer klinik sonuçlar diğer bir uzun etkili β 2 - agonist ilaç olan formoterol ile de alınmıştır [8]. Bu nedenle formoterol de FDA tarafından kara kutuya alınması önerilen ilaçlar arasında yer almıştır. Bu ilaçların güvenirliği ile ilgili sorulara kesin bir yanıt vermek mümkün olmadığı için FDA kararı şimdilik hekimlere bırakmış, ancak gerekli uyarıları kara kutu (black box) içinde yapmıştır. Çocukluk astımında inhaler steroidlere ek olarak kullanılan uzun etkili β 2 -agonistlerin astım kontrolüne etkisiyle ilgili çelişkili sonuçlar bildirilmektedir [9-14]. Son yıllarda inhaler steroidler ile uzun etkili β 2 -agonistlerin kombine preparatları geliştirilmiş ve tüm dünyada yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Ancak çocuklarda kombine ilaçların kullanımlarıyla ilgili çalışma sayısı azdır [15,16]. Erişkinlerden farklı olarak, çocuklarda sabit doz inhaler steroid-uzun etkili β 2 -agonist tedavisinin düzenli kullanımının, tek başına inhaler steroid kullanımına göre astım ataklarına karşı koruyucu olmadığına dikkat çekilmiştir [8-14]. Ancak bu çalışmalarda, çocuklarda astımın daha epizodik olup, mevsimsel alevlenmeler gösterdiği ve bu nedenle tedavinin hikayeye dayalı astım şiddetini hedeflediği, fakat hastalığın sık değişen aktivitesini göz ardı ettiği vurgulanmış ve kombinasyon tedavisinin atakları azaltmadaki yetersizliği için olası gerekçe olarak gösterilmiştir. Yakın zamanda 12 ülkede 41 merkezin katıldığı 4-11 yaş arasında 341 orta-ağır persistan astımı olan çocuğu içeren bir yıllık çalışmada, 80/4.5 µg/gün budesonid/formoterol kombinasyon tedavisinin hem idame hem de kurtarıcı ilaç olarak kullanımı, kurtarıcı olarak terbutalinin kullanıldığı sabit doz 80/4.5 µg/gün budesonid/formoterol kombinasyon tedavisi ve yüksek doz 320 µg/gün budesonid tedavisiyle karşılaştırılmıştır [16]. Bu çalışmada primer etkinlik parametresi olarak, ilk astım atağına kadar geçen süre alınmıştır. Budesonid/formoterol kombinasyon tedavisinin hem idame hem de kurtarıcı ilaç olarak kullanımı, sabit doz budesonid/formoterol kombinasyon tedavisine (p< 0.001) ve yüksek doz budesonid tedavisine (p= 0.02) göre ilk atağa kadar geçen süreyi anlamlı ölçüde uzattığı rapor edilmiştir. Yine medikal tedavi gerektiren astım atak oranı, kombinasyon tedavisinin hem idame hem de kurtarıcı ilaç olarak kullanıldığı grupta, sabit doz budesonid/formoterol kombinasyon tedavisine göre %79 (p< 0.001), yüksek doz budesonid tedavisine göre ise %70 (p< 0.001) daha az bulunmuştur. Bu çalışmada astımın kötüleşmesi veya astım atağı ile ilişkili ciddi yan etkiler, kombinasyon tedavisinin hem idame hem de kurtarıcı ilaç olarak kullanıldığı grupta hiç izlenmezken, sabit doz kombinasyon tedavisi alan grubun %6 sında, yüksek doz budesonid tedavisi alan grubun ise %2 sinde rapor edilmiştir. 19

5 Sonuç olarak, bugünkü veriler uzun etkili β 2 -agonistlerin astım kontrolünü düzelttiğini, ancak bir grup erişkin astımlı hastada da ağır ve fatal akut atak geçirme riskini arttırdığını göstermektedir. Bu ilaçların antiinflamatuvar etkileri olmadığı için inhaler steroidler ile birlikte kullanılmaları zorunludur. Ancak, birlikte inhaler steroid kullanımının fatal atak riskini önlediğine ait henüz elimizde hiçbir kanıt yoktur. Astımın çocuk ve erişkin için aynı hastalık olmadığı unutulmamalıdır. Kombine ilaçların ve uzun etkili β 2 -agonistlerin çocukluk astımında uzun dönem güvenli kullanımıyla ilgili çok sınırlı sayıda çalışma olması nedeniyle, bu konuyla ilgili daha fazla kanıta dayalı önerilere ihtiyaç duyulduğu bir gerçektir. ÇOCUKLUK ASTIMINDA TEDAVİYE YANITI ÖNGÖRME OLASILIĞI VAR MIDIR? Astımlı çocuklar hangi yaşta olursa olsun, uzun-süreli kontrol edici ilaç olarak genellikle inhaler steroidler başlanmaktadır. Son Astım Tanı ve Tedavi Rehberi nde ise kontrol edici ilacın önerildiği ilk basamakta (ikinci basamak) inhaler steroidler veya LRA lardan birinin seçilebileceği belirtilmiştir [1]. Bu nedenle hafif-persistan astımda ilk basamakta seçilecek kontrol edici ilaç tamamen doktorun takdirine bırakılmış durumdadır. Çocukluk astımının büyük oranda hafif-persistan olduğu da göz önüne alınacak olursa, klinik pratikte hangi hastanın hangi ilaca daha iyi yanıt vereceğine karar verip uygun ilaç seçmek, pediatristler için sık karşılaşılan ve zor olan bir durumdur. Bu konuya açıklık getirmek üzere planlanmış bir çalışmada, 6-17 yaş arasında hafif-orta şiddetli astımı olan 144 çocuğa sekiz hafta süreyle flutikazon (200 µg/gün) veya montelukast (yaşa göre 5-10 mg/gün) verilmiştir [17]. Sekiz haftalık tedavi periyodları sonunda flutikazon kullanan hastaların FEV 1 düzeylerinde başlangıca göre %6.8, montelukast kullananlarda ise %1.9 oranında düzelme saptanmıştır. Her ne kadar tedavi grupları arasında önemli bir fark ortaya çıkmışsa da, araştırmacılar bu oranların tedaviye yanıt alındı olarak belirlenen değerden daha düşük olduğuna dikkat çekmişlerdir. Burada FEV 1 in tedaviye yanıtı en iyi ölçen parametre olduğu tartışılsa da, araştırmaya katılan hastaların çoğunun bu durumda her iki ilaç için de yanıt verdi olarak kabul edilemeyeceği ortadadır. Bu çalışmanın sonunda bireysel farklılıklara rağmen, çocukların büyük bir kısmının her iki ilaca benzer yanıt verdiği görülmüştür. Hastaların tedaviye yanıtlarını belirleyen parametreler araştırıldığında, solunum fonksiyonları (FEV 1 ) azalmış, daha ağır bronşiyal hiperreaktivitesi, daha yüksek soluk havası NO, kan eozinofil ve eozinofil katyonik protein (ECP) düzeyi olan çocukların inhaler steroidlere daha iyi yanıt verdiği, hastalık süresi kısa olup, daha küçük yaşta olan hastaların da montelukasta daha iyi yanıt verdiği ortaya çıkmıştır. Araştırmacılar FEV 1 i düşük, allerjik inflamasyon göstergeleri yüksek olan hastalara öncelikle inhaler steroid başlanması gerektiğini önermiş, bunun dışında kalan astımlı çocuklarda iki ilaçtan herhangi birinin seçilebileceğini belirtmişlerdir. KAYNAKLAR 1. GINA report. Global strategy for asthma management and prevention. Revised (Erişim tarihi: 13 Aralık 2006). 2. Boushey HA, Sorkness CA, King TS ve ark. Daily versus as needed corticosteroids for mild persistent asthma. N Engl J Med 2005;352: Pauwels RA, Pedersen S, Busse WW, on behalf of the START Investigator Group. Early intervention with budesonide in mild persistent asthma: A randomised, double-blind trial. Lancet 2003;361: O Byrne PM, Barnes PJ, Rodriguez-Roisin R ve ark. Low dose inhaled budesonide and formoterol in mild persistent asthma: The OPTIMA randomized trial. Am J Respir Crit Care Med 2001;164: Doull IJ. Limitations of maintenance therapy for viral respiratory infection-induced asthma. J Pediatr 2003;142: Castle W, Fuller R, Hall J, Palmer J. Serevent nationwide surveillance study: Comparison of salmeterol with salbutamol in asthmatic patients who require regular bronchodilator treatment. BMJ 1993; 306: Nelson HS, Weiss ST, Bleecker ER, Yancey SW, Dorinsky PM, SMART Study Group. The salmeterol multicenter asthma research trial: A comparison of usual pharmachotherapy for asthma or usual pharmacotherapy plus salmeterol. Chest 2006;129: Mann M, Chowdhury B, Sullivan E ve ark. Serious asthma exacerbations in asthmatics treated with high-dose formoterol. Chest 2003;124: Verberne AA, Frost C, Duiverman EJ ve ark. Addition of salmeterol versus doubling the dose of beclomethasone in children with asthma: The Dutch 20

6 Asthma Study Group. Am J Respir Crit Care Med 1998;158: Bisgaard H. Long-acting β(2)-agonists in management of childhood asthma: A critical review of the literature. Pediatr Pulmonol 2000;29: Bisgaard H, Szefler S. Long-acting β 2 -agonists and paediatric asthma. Lancet 2006;367: Bensch G, Berger WE, Blokhin BM ve ark. One-year efficacy and safety of inhaled formoterol dry powder in children with persistent asthma. Ann Allergy Asthma Immunol 2002;89: Zimmerman B, D Urzo A, Berube D. Efficacy and safety of formoterol turbuhaler when added to inhaled corticosteroid treatment in children with asthma. Pediatr Pulmonol 2004;37: Bisgaard H. Effect of long-acting β 2 -agonists on exacerbation rates of asthma in children. Pediatr Pulmonol 2003;36: Tal A, Simon G, Vermeulen JH ve ark. Budesonide/formoterol in a single inhaler versus inhaled corticosteroids alone in the treatment of asthma. Pediatr Pulmonol 2002;34: Bisgaard H, Le Roux P, Bjamer D ve ark. Budesonide/formoterol maintenance plus reliever therapy: A new strategy in pediatric asthma. Chest 2006;130: Szefler SJ, Phillips BR, Martinez FD ve ark. Characterization of within-subject responses to fluticasone and montelukast in childhood asthma. J Allergy Clin Immunol 2005;115:

ÇOCUKLUK ÇAĞI ASTIMINDA TEDAVİ. Dr. Arif KUT

ÇOCUKLUK ÇAĞI ASTIMINDA TEDAVİ. Dr. Arif KUT ÇOCUKLUK ÇAĞI ASTIMINDA TEDAVİ Dr. Arif KUT ASTIM Kronik enflamatuvar bir hastalıktır Çok sayıda hücre ve mediatör rol alır Solunum yollarında aşırı duyarlılık vardır Tekrarlayıcı öksürük ve hırıltı ile

Detaylı

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD Gebelikte Astım Yönetimi Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD ık Kadın Doğum uzmanları hangi koşullarda astımlı hasta ile karşılaşırlar? Astımlı

Detaylı

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi Bölüm 17 Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Dr. Gülhan AYHAN ve Dr. Ömer AYTEN Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların

Detaylı

Budesonid/formoterol idame ve semptom giderici tedavi: Etkili ve kolay bir astım tedavisi seçeneği

Budesonid/formoterol idame ve semptom giderici tedavi: Etkili ve kolay bir astım tedavisi seçeneği Budesonid/formoterol idame ve semptom giderici tedavi: Etkili ve kolay bir astım tedavisi seçeneği Dilşad MUNGAN Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Allerjik Hastalıklar

Detaylı

Hışıltılı Çocuk. Ne zaman astım diyelim?

Hışıltılı Çocuk. Ne zaman astım diyelim? Pediatrik Astım Hışıltılı Çocuk Ne zaman astım diyelim? Prof. Dr. Hasan YÜKSEL 2. Puader Kongresi 2013, Antalya Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji Bilim Dalı ve Solunum Birimi hyukselefe@hotmail.com

Detaylı

BÖLÜM 6.2 ÇOCUKLARDA ASTIM İLAÇLARI VE TEDAVİSİ

BÖLÜM 6.2 ÇOCUKLARDA ASTIM İLAÇLARI VE TEDAVİSİ 66 BÖLÜM 6.2 ÇOCUKLARDA ASTIM İLAÇLARI VE TEDAVİSİ Çocukluk çağı astımında tedavinin amacı; semptomların kontrolü ve kontrolün devamının sağlanması, atakların önlenmesi, yaşam kalitesinin bozulmasının

Detaylı

Astım tedavisinde uzun etkili beta-2 agonistlerin yeri ve güvenilirliği

Astım tedavisinde uzun etkili beta-2 agonistlerin yeri ve güvenilirliği Astım tedavisinde uzun etkili beta-2 agonistlerin yeri ve güvenilirliği Haluk TÜRKTAŞ 1, Bülent ŞEKEREL 2, Gül KARAKAYA 3, Füsun YILDIZ 4, Arzu YORGANCIOĞLU 5 1 Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Erişkin Astımı Tanı ve Tedavi Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr. Türk Toraks Derneği Turkish Thoracic Society

Türk Toraks Derneği. Erişkin Astımı Tanı ve Tedavi Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr. Türk Toraks Derneği Turkish Thoracic Society Türk Toraks Derneği Turkish Thoracic Society Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Erişkin Astımı Tanı ve Tedavi Cep Kitabı www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Astım ve Allerji Çalışma Grubu Rehberin

Detaylı

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi ALLERJİ AŞILARI Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi Allerji aşıları Allerjen immunoterapi Allerjik bir hastaya giderek artan miktarlarda allerjen

Detaylı

Obstrüktif Havayolu Hastalıkları nda Tedavi Astım ve KOAH Tedavisi Dr. Alev GÜRGÜN

Obstrüktif Havayolu Hastalıkları nda Tedavi Astım ve KOAH Tedavisi Dr. Alev GÜRGÜN Obstrüktif Havayolu Hastalıkları nda Tedavi Astım ve KOAH Tedavisi Dr. Alev GÜRGÜN Dr. Ersin Aslan a saygı ile Astım tedavisinin amacı Hastalık Kontrolünü Sağlamak ve Sürdürmek Minimal gündüz semptomu

Detaylı

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri TÜTÜN VE ASTIM Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri Kısa Dersimizin Hedefleri KISA DERSİMİZİN AMACI: Öğrencileri tütünün astım üzerindeki zararlı etkileri ile astım hastalarına ve ebeveynlerine

Detaylı

ÇOCUKLUK YAŞ GRUBUNDA ASTIM

ÇOCUKLUK YAŞ GRUBUNDA ASTIM ÇOCUKLUK YAŞ GRUBUNDA ASTIM Dr. İpek Türktaş Gazi Tıp Fakültesi, Ankara HASTALIK İNSİDANSLARI Asthma Bach, 2002 Vizing? Stridor? Ruttle? BEBEKLER küçültülmüş çocuklar değildir! 6 Yaşına gelene kadar

Detaylı

Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp

Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp Bölüm 18 Evde Astım Takibi Dr. Ömer AYTEN ve Dr. Gülhan AYHAN Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp yetmezliği hastalığı, yüksek tansiyon hastalığı,

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ 17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ GİRİŞ Ülkemizde KOAH prevalansı 40 yaş üzeri erişkin nüfusta %19 dur, diğer bir ifadeyle yaklaşık

Detaylı

I. Global Initiative for Asthma (GINA): 2007 rehberleri 2006 dan çok farklı değil.

I. Global Initiative for Asthma (GINA): 2007 rehberleri 2006 dan çok farklı değil. IPCRG Kısa notlar 2 Rehberin Güncellemesi Özet 19 Şubat 2008 I. Global Initiative for Asthma (GINA): 2007 rehberleri 2006 dan çok farklı değil. Majör değişiklik 2005 rehberinden sonraki astım şiddetinden

Detaylı

DuoResp Spiromax ile tedavi edilenler için bilgiler

DuoResp Spiromax ile tedavi edilenler için bilgiler Respiratory Turkiska DuoResp Spiromax ile tedavi edilenler için bilgiler Astım ve KOAH semptomlarının nedenleri nelerdir? Astım ve KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) semptomları bir havayolu inflamasyonundan

Detaylı

ALLERJİK RİNİT ve EŞLİK EDEN HASTALIKLAR

ALLERJİK RİNİT ve EŞLİK EDEN HASTALIKLAR ALLERJİK RİNİT ve EŞLİK EDEN HASTALIKLAR Dr. İpek Türktaş Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara Çocuklarda: %8.6-15.4 Erişkinde: %20 AKINTI KAŞINTI Allerjik Selam Allerjik Rinit Bulguları AKSIRMA ATAKLARI

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

Astımlılarda İnhaler Kortikosteroid Kullanımı Glukoz Tolerans Bozukluğu Yapıyor mu?

Astımlılarda İnhaler Kortikosteroid Kullanımı Glukoz Tolerans Bozukluğu Yapıyor mu? Dicle Tıp Dergisi, 25 Cilt:32, Sayı:1, (26-3) Astımlılarda İnhaler Kortikosteroid Kullanımı Glukoz Tolerans Bozukluğu Yapıyor mu? Nurhan Köksal*, Mehmet Akif Büyükbeşe**, Ali Çetinkaya**, Fatma İnanç***

Detaylı

XXV. Avrupa Allergoloji ve Klinik İmmünoloji Akademisi (EAACI)* Kongresi 2006 Viyana da Türkiye den En İyi Araştırma Ödülü Alan Çalışmalar

XXV. Avrupa Allergoloji ve Klinik İmmünoloji Akademisi (EAACI)* Kongresi 2006 Viyana da Türkiye den En İyi Araştırma Ödülü Alan Çalışmalar XXV. Avrupa Allergoloji ve Klinik İmmünoloji Akademisi (EAACI)* Kongresi 6 Viyana da Türkiye den En İyi Araştırma Ödülü Alan Çalışmalar Üç-Altı Yaş Astımlı Çocuklarda Adenozin -Monofosfat (AMP) a Bronşiyal

Detaylı

Astım Kontrol Testi: Etkileyen Faktörler ve Vizüel Analog Skalası ile Karşılaştırma

Astım Kontrol Testi: Etkileyen Faktörler ve Vizüel Analog Skalası ile Karşılaştırma Astım Kontrol Testi: Etkileyen Faktörler ve Vizüel Analog Skalası ile Karşılaştırma Ö. ABADOĞLU* * Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Allerjik Hastalıklar Bilim Dalı,

Detaylı

NEBÜLİZASYON TEDAVİSİ: NE ZAMAN? NASIL? Ecz. Pırıl Karataş 04.04.2014 TÜKED

NEBÜLİZASYON TEDAVİSİ: NE ZAMAN? NASIL? Ecz. Pırıl Karataş 04.04.2014 TÜKED NEBÜLİZASYON TEDAVİSİ: NE ZAMAN? NASIL? Ecz. Pırıl Karataş 04.04.2014 TÜKED ASTIM EPİDEMİYOLOJİ Astımın dünyada yaklaşık 300 milyon kişiyi etkilediği düşünülmektedir. Bu rakam ülkemiz için yaklaşık 3.5

Detaylı

ASTIM TANI ve TEDAVİSİ

ASTIM TANI ve TEDAVİSİ ASTIM TANI ve TEDAVİSİ TANIM Nöbetler şeklinde öksürük, dispne, hışıltılı solunum, göğüste tıkanıklık yakınmaları Diffüz, değişken, genellikle reverzibl hava yolu obstrüksiyonu Bronş aşırı duyarlılığı

Detaylı

Bronş Ast m Tedavisi

Bronş Ast m Tedavisi Bronş Ast m Tedavisi Dr. M. Reşit ARAN, Doç. Dr. Gül KARAKAYA * Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi, İç Hastal klar Anabilim Dal, ** Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi, Göğüs Hastal klar Anabilim Dal,

Detaylı

HANGİ ASTIMLIYA HANGİ TEDAVİ?

HANGİ ASTIMLIYA HANGİ TEDAVİ? HANGİ ASTIMLIYA HANGİ TEDAVİ? Münevver Erdinç Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı munevver.erdinc@ege.edu.tr ASTIM TANIMI Kronik hava yolu inflamasyonu Bronş aşırı duyarlılığı

Detaylı

ULUSLARARASI TEDAVİ REHBERLERİNE GÖRE ASTIM TEDAVİSİ. Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

ULUSLARARASI TEDAVİ REHBERLERİNE GÖRE ASTIM TEDAVİSİ. Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı ULUSLARARASI TEDAVİ REHBERLERİNE GÖRE ASTIM TEDAVİSİ Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Sunum Planı Astım şiddetinin belirlenmesi ve tedavisinin planlanması GINA

Detaylı

Ağır Astım Tedavisi: Uzman Görüşü

Ağır Astım Tedavisi: Uzman Görüşü doi 10.5578/tt.7154 Geliş Tarihi/Received: 01.01.2014 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 28.01.2014 KISA RAPOR SHORT REPORT Ağır Astım Tedavisi: Uzman Görüşü Haluk TÜRKTAŞ 1 Sevim BAVBEK 2 Gülfem ÇELİK 2 Tunçalp

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI Doç. Dr. PINAR ERGÜN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ Pulmoner

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi Uz. Dr. Eyüp Arslan Vaka N.T, 68 Y, Erkek, Batman 10.11.1999 yılında HBs Ag pozitifliği DM ve diyabetik nefropati 15 yıldır DM, oral anti-diyabetik BUN;

Detaylı

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD Maslak Hastanesi Cephalalgia. 2010 Jul;30(7):793-803. doi: 10.1177/0333102410364676.

Detaylı

Okul öncesi yaş grubunda iki ana hışıltı fenotipi: Benzerlikleri, farklılıkları ve klinik seyirlerinin karşılaştırılması*

Okul öncesi yaş grubunda iki ana hışıltı fenotipi: Benzerlikleri, farklılıkları ve klinik seyirlerinin karşılaştırılması* Asthma Allergy Immunol 2012;10:121-128 ARAfiTIRMA RESEARCH ARTICLE Okul öncesi yaş grubunda iki ana hışıltı fenotipi: Benzerlikleri, farklılıkları ve klinik seyirlerinin karşılaştırılması* Two main wheezing

Detaylı

Akut astım atağı ile başvuran çocukların klinik özellikleri ve risk faktörleri

Akut astım atağı ile başvuran çocukların klinik özellikleri ve risk faktörleri Asthma Allergy Immunol 2012;10:70-77 ARAfiTIRMA RESEARCH ARTICLE Akut astım atağı ile başvuran çocukların klinik özellikleri ve risk faktörleri Clinical features and risk factors in children with acute

Detaylı

ALLERJİK HASTALIKLARDA KORUNMA

ALLERJİK HASTALIKLARDA KORUNMA ALLERJİK HASTALIKLARDA KORUNMA Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Allerjik Hastalıklar Bilim Dalı Allerjik ı Hastalıklar Bilim Dal Plan Tanım Primer korunma

Detaylı

Kronik inflamasyonun neden olduğu bronş hiperreaktivitesidir.

Kronik inflamasyonun neden olduğu bronş hiperreaktivitesidir. Bronşial astım ve tedavisi Dr. Müsemma Karabel Sunu Planı Pediatrik astımın özellikleri Klinik Bulgular Tanı basamakları Öykü GINA önerisi anket:2008 FM LAB Pediatrik astımın tedavisi Atak tedavisi Pediatrik

Detaylı

Astım Kontrolünü Değerlendirme Anketleri

Astım Kontrolünü Değerlendirme Anketleri Derleme Astım Kontrolünü Değerlendirme Anketleri Ö. ABADOĞLU* * Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Allerjik Hastalıklar Bilim Dalı, SİVAS Uluslararası astım tanı ve

Detaylı

Sunum planı. Epidemiyoloji Tanım Sınıflama Değerlendirme Tedavi Özet

Sunum planı. Epidemiyoloji Tanım Sınıflama Değerlendirme Tedavi Özet Sunum planı Epidemiyoloji Tanım Sınıflama Değerlendirme Tedavi Özet En sık hekime başvuru nedeni Okul çağındaki çocuklarda %35-40 viral enfeksiyonlar sonrası 10 gün %10 çocukta 25 günü geçer. Neye öksürük

Detaylı

Çocukluk Çağı Astımının Güncel Tedavisi ve Yeni Gelişmeler. Emin METE *, Halil DEĞİRMENCİOĞLU**

Çocukluk Çağı Astımının Güncel Tedavisi ve Yeni Gelişmeler. Emin METE *, Halil DEĞİRMENCİOĞLU** Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Current Asthma Therapy in Childhood and Future Directions. Emin METE *, Halil DEĞİRMENCİOĞLU** ÖZET Astım dünya genelinde prevalansı giderek artan ve sağlık giderlerinin

Detaylı

Doç Dr Ömür AYDIN. Ankara ÜTF Göğüs Hastalıkları ABD İmmunoloji-Allerji BD

Doç Dr Ömür AYDIN. Ankara ÜTF Göğüs Hastalıkları ABD İmmunoloji-Allerji BD Doç Dr Ömür AYDIN Ankara ÜTF Göğüs Hastalıkları ABD İmmunoloji-Allerji BD Mesleksel astım tedavisinde temel prensipler Mesleksel astımda prognoz Maruziyetin kesilmesi/azaltılmasının sonuçları Mesleksel

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Tanı ve Tedavisinde Birinci Basamak Hekimler İçin EĞİTİM MODÜLÜ EĞİTİMCİ REHBERİ MART - 2011

Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Tanı ve Tedavisinde Birinci Basamak Hekimler İçin EĞİTİM MODÜLÜ EĞİTİMCİ REHBERİ MART - 2011 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Tanı ve Tedavisinde Birinci Basamak Hekimler İçin EĞİTİM MODÜLÜ EĞİTİMCİ REHBERİ MART -

Detaylı

Anafilaksi olgu senaryoları

Anafilaksi olgu senaryoları Anafilaksi olgu senaryoları Sekiz aylık bebek, kahvaltıda aile için hazırlanan sahanda yumurtadan ekmeğin ucuyla verilmesinden 20 dakika sonra tüm vücunda yaygın kızarma, dudaklarda şişme ve göğsünde hırıltı

Detaylı

BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ. Prof. Dr. Tunçalp Demir

BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ. Prof. Dr. Tunçalp Demir BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ Prof. Dr. Tunçalp Demir BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ 1.)REVERSİBİLİTE 2.)BRONŞ PROVOKASYON TESTLERİ REVERSİBİLİTE Tanım Havayolu obstrüksiyonu bulunan olgularda, farmakolojik bir

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Kronik ürtikerde güncel tedaviler

Kronik ürtikerde güncel tedaviler Kronik ürtikerde güncel tedaviler Dr. Emek Kocatürk Göncü İstanbul Okmeydanı Eğitim Araştırma Hastanesi Sunum akışı EAACI/GALEN/EDF/WAO Ürtiker Kılavuzu Amerikan Allerji İmmunoloji Akademisi Ürtiker Kılavuzu

Detaylı

UZUN ETK L 2-AGON STLER N ASTIM KONTROLÜNDEK YER : ETK NL K VE EMN YET N GÖZDEN GEÇ R LMES

UZUN ETK L 2-AGON STLER N ASTIM KONTROLÜNDEK YER : ETK NL K VE EMN YET N GÖZDEN GEÇ R LMES zmir Gö üs Hastanesi Dergisi, Cilt XX, Say 2, 2006 UZUN ETK L 2-AGON STLER N ASTIM KONTROLÜNDEK YER : ETK NL K VE EMN YET N GÖZDEN GEÇ R LMES PLACE OF LONG ACTING β2-agonist IN ASTHMA CONTROL: AN OVERVIEW

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

Okul öncesi dönemde ağır hışıltı atağı ile ilişkili risk faktörleri

Okul öncesi dönemde ağır hışıltı atağı ile ilişkili risk faktörleri doi: 10.5505/abantmedj.2015.80775 Abant Medical Journal Orijinal Makale / Original Article Volume Cilt 4 Issue Sayı 1Year Yıl 2015 Okul öncesi dönemde ağır hışıltı atağı ile ilişkili risk faktörleri The

Detaylı

ASTIMDA ATAK TEDAVİSİ

ASTIMDA ATAK TEDAVİSİ ASTIMDA ATAK TEDAVİSİ Yrd.Doç.Dr. Teyfik TURGUT Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Elazığ Astımlı bir hastada hızlı ve progresif olarak nefes darlığı, öksürük, hırıltılı

Detaylı

Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Tanı ve Tedavisinde Birinci Basamak Hekimler İçin HİZMET İÇİ EĞİTİM MODÜLÜ KATILIMCI REHBERİ

Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Tanı ve Tedavisinde Birinci Basamak Hekimler İçin HİZMET İÇİ EĞİTİM MODÜLÜ KATILIMCI REHBERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Tanı ve Tedavisinde Birinci Basamak Hekimler İçin HİZMET İÇİ EĞİTİM MODÜLÜ KATILIMCI REHBERİ

Detaylı

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Tularemi Tedavi Rehberi 2009 Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği 1 Rehber nasıl hazırlandı? Güncel kaynaklar 5 rehber, İnternet

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı

Serevent TM Diskus TM

Serevent TM Diskus TM Serevent TM Diskus TM Formülü Serevent Diskus plastik bir inhaler cihazı içinde, her biri 50 mikrogram salmeterol (salmeterol ksinafoat halinde) ve laktoz karışımı içeren 60 blisterlik alüminyum folyo

Detaylı

STABİL KOAH DA HASTA EĞİTİMİ VE FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMI

STABİL KOAH DA HASTA EĞİTİMİ VE FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMI STABİL KOAH DA HASTA EĞİTİMİ VE FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMI ÖĞRENİM HEDEFLERİ KOAH tedavi hedeflerini açıklayabilmeli, Hasta eğitiminin bileşenlerini sayabilmeli, KOAH da risk faktörlerini tanımlayabilmeli,

Detaylı

Astımda direkt maliyeti etkileyen faktörler 8 yılda değişti mi?

Astımda direkt maliyeti etkileyen faktörler 8 yılda değişti mi? Asthma Allergy Immunol 2009;7:118-125 ARAfiTIRMA RESEARCH ARTICLE Astımda direkt maliyeti etkileyen faktörler 8 yılda değişti mi? Have the factors affecting the direct cost of asthma changed in 8 years?

Detaylı

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale Tedavi Uyum Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale SGK SUT Güncellemeler ECZANE İlaç temini Sisteme kayıt Reçetenin muadille değişimi HASTA UYUM HEKİM Tedavi kararı Günlük aktivite

Detaylı

ASTIM ATAK KOAH ALEVLENME Yrd.Doç.Dr ASTIM PATOGENEZ RİSK FAKTÖRLERİ. Anamnez TANI. Astım Semptomları. .Dr.. Ayhan AKÖZ Erzurum Atatürk

ASTIM ATAK KOAH ALEVLENME Yrd.Doç.Dr ASTIM PATOGENEZ RİSK FAKTÖRLERİ. Anamnez TANI. Astım Semptomları. .Dr.. Ayhan AKÖZ Erzurum Atatürk ASTIM ATAK KOAH ALEVLENME Yrd.Doç.Dr.Dr.. Ayhan AKÖZ Erzurum Atatürk Üniversitesi Acil Tıp T p AD ASTIM Nöbetler şeklinde öksürük, dispne, hışıltılı solunum, göğüste tıkanıklık yakınmaları Diffüz, değişken,

Detaylı

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU...

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU... EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz...iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xv Şekiller

Detaylı

Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi

Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi Millworkers by Laurence Stephen Lowry (1948) Prof.Dr. Nadi Bakırcı Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D. Tekstil Sektörü Elyaf ve ipliği kullanım eşyasına

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri

Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri Zekeriya AKTÜRK Şifa Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği AD 22 Mart 2016 zekeriya.akturk@sifa.edu.tr, http:aile.sifa.edu.tr 1 Sunum planı Akupunktur nedir? Akupunkturun

Detaylı

ASTIM EPİDEMİYOLOJİ PATOFİZYOLOJİ 31.01.2012 HAVA YOLU OBSTRUKSİYONUN FİZYOLOJİK SONUÇLARI HAVA YOLU OBSTRUKSİYONUN FİZYOLOJİK SONUÇLARI

ASTIM EPİDEMİYOLOJİ PATOFİZYOLOJİ 31.01.2012 HAVA YOLU OBSTRUKSİYONUN FİZYOLOJİK SONUÇLARI HAVA YOLU OBSTRUKSİYONUN FİZYOLOJİK SONUÇLARI ASTIM Dr. Bengü MUTLU Bir çok uyarıya karşı artan havayolu cevabı ile karakterize kronik inflamatuar bir hastalıktır İnflamatuar süreçte mast hücreleri, eozinofiller, T lenfositler, makrofajlar, nötrofiller,

Detaylı

ASTIM İLAÇLARI BÖLÜM 3 TÜRK TORAKS DERNEĞİ ASTIM TANI VE TEDAVİ REHBERİ

ASTIM İLAÇLARI BÖLÜM 3 TÜRK TORAKS DERNEĞİ ASTIM TANI VE TEDAVİ REHBERİ BÖLÜM 3 ASTIM İLAÇLARI 20 ANAHTAR NOKTALAR Astım tedavisinde kullanılan ilaçlar kontrol edici ve rahatlatıcı (semptom giderici) ilaçlar olarak ikiye ayrılır. Kontrol edici ilaçlar, çoğu zaman antiinflamatuvar

Detaylı

PROF. DR. YONCA NUHOĞLU

PROF. DR. YONCA NUHOĞLU Doğum Tarihi: 20 /06 / 1966 Öğrenim Durumu: PROF. DR. YONCA NUHOĞLU ÖZGEÇMİŞ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans TIP İSTANBUL ÜNİV. İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Doktora/S.Yeterlik/ Tıpta Uzmanlık Tıpta

Detaylı

Çocukluk Çağı Astımında İnhalan Allerjenlerin Cinsi ile Astım Şiddeti ve Prognozu Arasındaki İlişki

Çocukluk Çağı Astımında İnhalan Allerjenlerin Cinsi ile Astım Şiddeti ve Prognozu Arasındaki İlişki Araştırma Çocukluk Çağı Astımında İnhalan Allerjenlerin Cinsi ile Astım Şiddeti ve Prognozu Arasındaki İlişki M. KILIÇ*, D.U. ALTINTAŞ**, S. GÜNEŞER KENDİRLİ**, M. YILMAZ**, G. BİNGÖL KARAKOÇ**, A. İNAL**

Detaylı

Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca)

Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca) Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca) Erişkin ve büyük çocuklarla kıyaslandığında, 12 ay altındaki infantlar gerçek anlamda yüksek boğmaca oranlarına ve boğmaca ile ilişkili ölümlerin geniş

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ETACİD % 0,05 Nazal Sprey 2. BİLEŞİM Etkin madde: Mometazon furoat 50 mikrogram/püskürtme 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ETACİD erişkinler, adolesanlar ve 6-11 yaş arasındaki çocuklarda

Detaylı

KANITLARIN KATEGORİSİ

KANITLARIN KATEGORİSİ EPOS 2007 AMAÇLAR VE HEDEFLER Rinosinüzit, topluma büyük bir mali yük oluşturan, önemli ve gittikçe artan bir sağlık sorunudur. Bu el kitabı, rinosinüzitin tanısı ve tedavisi hakkında kanıta dayalı öneriler

Detaylı

VI. Ulusal Çocuk Acil Tıp ve Yoğun Bakım Kongresi

VI. Ulusal Çocuk Acil Tıp ve Yoğun Bakım Kongresi VI. Ulusal Yoğun Bakım Kongresi PFAPA (Marshall) Sendromu Klinik belirtiler ortaya çıktığında tek doz prednizolon/prednizon (1-2mg/kg) veya tercihen betametazon (0,3 mg/kg) verilmesi Ateşin 2-4 saat içinde

Detaylı

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi 1967: 18.07.2013 2 Tarihçe 1967 Acute Respiratory Distress in Adults 1971 Adult Respiratory Distress

Detaylı

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Allerjik Hastalıklar Bilim Dalı, Ankara.

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Allerjik Hastalıklar Bilim Dalı, Ankara. Sevim BAVBEK Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Allerjik Hastalıklar Bilim Dalı, Ankara. ÖZET Astım atağı, astımlı bir hastada gittikçe ilerleyen nefes darlığı, öksürük,

Detaylı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Kronik Öksürük Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Epidemiyoloji Polikliniklerde en sık 5. şikayet %88-100 neden saptanıyor Spesifik tedavi

Detaylı

Stabil Dönemde Ast m Tedavisi

Stabil Dönemde Ast m Tedavisi Tıp Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Allerjiler Sempozyumu 15-16 Mart 2001, stanbul, s. 37-44 Sürekli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi

Detaylı

Allerjik ve Allerjik Olmayan Astımlı Hastaların Klinik Özellikleri ve Solunum Fonksiyonlarının Karşılaştırılması

Allerjik ve Allerjik Olmayan Astımlı Hastaların Klinik Özellikleri ve Solunum Fonksiyonlarının Karşılaştırılması ÖZET Allerjik ve Allerjik Olmayan Astımlı Hastaların Klinik Özellikleri ve Solunum Fonksiyonlarının Karşılaştırılması Fahrettin TALAY, Bahar KURT, Tuncer TUĞ Abant İzzet Baysal Üniversitesi, İzzet Baysal

Detaylı

Prof.Dr. Özkan Karaman Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk Allerji Bilim Dalı ozkan.karaman@deu.edu.tr

Prof.Dr. Özkan Karaman Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk Allerji Bilim Dalı ozkan.karaman@deu.edu.tr OLGULARLA ASTIM Prof.Dr. Özkan Karaman Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk Allerji Bilim Dalı ozkan.karaman@deu.edu.tr EPİDEMİYOLOJİ Türkiye; Çocuk:%5-10 / Erişkin: %2-5 Bronş Astması: 1. Allerjik astım (Ekstrensek)

Detaylı

ASTIM. Astım; Asthma; Asthma Bronchiale; Sebebi ve risk faktörleri: En sık rastlanan astım sebepleri: Astım atakları:

ASTIM. Astım; Asthma; Asthma Bronchiale; Sebebi ve risk faktörleri: En sık rastlanan astım sebepleri: Astım atakları: ASTIM Astım; Asthma; Asthma Bronchiale; Astım solunum yollarının alerjik hastalığıdır. Hırıltılı solunum, nefes darlığı, göğüste sıkışma hissi, öksürük, çabuk yorulma şikayetleri ile seyreder. Sebebi ve

Detaylı

KOAH ta Bronkodilatör Tedavi

KOAH ta Bronkodilatör Tedavi Derleme Review 31 KOAH ta Bronkodilatör Tedavi Bronchodilator Therapy in COPD Dr. Münire ÇAKIR Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Isparta ÖZET Kronik obstrüktif

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. ...(Pejman Golabi)...Göğüs Hastalıkları Uzmanı. : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul

ÖZGEÇMİŞ. ...(Pejman Golabi)...Göğüs Hastalıkları Uzmanı. : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul ÖZGEÇMİŞ...(Pejman Golabi)......Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doğum Tarihi : 05.05.1974 Doğum Yeri İş Adresi : Tahran-İran : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul Telefon:

Detaylı

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya Akut Hepatit C Tedavisi Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya HCV DSÖ verilerine göre tüm dünya nüfusunun %3 ü (yaklaşık 170 milyon kişi) HCV ile infekte. İnsidans;

Detaylı

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ Hangi antihipertansifler kullanılmalı? Dr. Celalettin USALAN JNC-8 HT KILAVUZU JNC-7; 2003.. And then we wait and wait JNC kılavuzları JNC7 Non-sistematik analiz

Detaylı

Solunum yolu allerjisinde (astma ve allerjik rinit) yeni görüşler: ipac özeti ve gelecek yaklaşımlar

Solunum yolu allerjisinde (astma ve allerjik rinit) yeni görüşler: ipac özeti ve gelecek yaklaşımlar Solunum yolu allerjisinde (astma ve allerjik rinit) yeni görüşler: ipac özeti ve gelecek yaklaşımlar Pediatr Allergy Immunol 2008: 19 (Suppl. 19): 51-59 Giriş Astma ve allerjik rinit en sık görülen allerjik

Detaylı

ONCEAIR 4 mg ÇİĞNEME TABLETİ PROSPEKTÜS. ONCEAIR 4 mg ÇİĞNEME TABLETİ

ONCEAIR 4 mg ÇİĞNEME TABLETİ PROSPEKTÜS. ONCEAIR 4 mg ÇİĞNEME TABLETİ PROSPEKTÜS ONCEAIR 4 mg ÇİĞNEME TABLETİ FORMÜLÜ: Her Onceair Çiğneme Tableti, 4 mg montelukast (sodyum) içerir. Boyar madde olarak kırmızı demir oksit, tatlandırıcı olarak aspartam ve kiraz aroması içerir.

Detaylı

Dr. Sami Ulus Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde Astım Atak Yatışlarında Yıllara Göre Farklılıklar

Dr. Sami Ulus Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde Astım Atak Yatışlarında Yıllara Göre Farklılıklar Dr. Sami Ulus Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde Astım Atak Yatışlarında Yıllara Göre Farklılıklar S. SARI*, Z. ARSLAN*, S.E. ÖZMEN*, O. ÖZDEMİR*, F.N. SELEK* * Dr. Sami Ulus

Detaylı

Fatma Burcu BELEN BEYANI

Fatma Burcu BELEN BEYANI 10.Pediatrik Hematoloji Kongresi Araştırma Destekleri/ Baş Araştırıcı Çalıştığı Firma (lar) Danışman Olduğu Firma (lar) Hisse Senedi Ortaklığı Fatma Burcu BELEN BEYANI Sunumum ile ilgili çıkar çatışmam

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler. O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi

İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler. O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi TB solunum yoluyla bulaşan önlenebilir bir hastalıktır Bulaşları

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

BRONŞ ASTIMI A.Fuat Kalyoncu

BRONŞ ASTIMI A.Fuat Kalyoncu BRONŞ ASTIMI A.Fuat Kalyoncu TANIMLAMA Bronş astımı; uygun bir genetik zeminde kronik havayolu inflamasyonu ile oluşan bronş hiperreaktivitesi, nöbetler şeklinde öksürük, nefesdarlığı, hırıltılı solunum

Detaylı

DENEYSEL AKUT İNFLAMASYON MODELİNDE EİKOSANOİDLERİN BİRBİRLERİNİN OLUŞUMU ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

DENEYSEL AKUT İNFLAMASYON MODELİNDE EİKOSANOİDLERİN BİRBİRLERİNİN OLUŞUMU ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ DENEYSEL AKUT İNFLAMASYON MODELİNDE EİKOSANOİDLERİN BİRBİRLERİNİN OLUŞUMU ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Prof. Dr. Mehmet Melli Ankara Universitesi, Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

TROPENİK HASTALARA TANI VE TEDAVİ

TROPENİK HASTALARA TANI VE TEDAVİ FEBRİL L NÖTROPENN TROPENİK HASTALARA TANI VE TEDAVİ YAKLAŞIMI ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTES LTESİ İÇ HASTALIKLARI AD/HEMATOLOJİ BD GENEL PRENSİPLER PLER Dr A Zahit Bolaman Profilaktik antibakteriyel

Detaylı

Astım Tedavisinde Günde İki Kez 20 mg Zafirlukast Tedavisinin Etkinliğini ve Güvenilirliğini Göstermek Üzere Yapılan Çok-Merkezli Etkililik Çalışması

Astım Tedavisinde Günde İki Kez 20 mg Zafirlukast Tedavisinin Etkinliğini ve Güvenilirliğini Göstermek Üzere Yapılan Çok-Merkezli Etkililik Çalışması Araştırmalar Astım Tedavisinde Günde İki Kez 20 mg Zafirlukast Tedavisinin Etkinliğini ve Güvenilirliğini Göstermek Üzere Yapılan Çok-Merkezli Etkililik Çalışması M. DAL 1, N. ÖZYARDIMCI 2, T. ÇELİKEL

Detaylı

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması Bölüm 11 Astım ve Cerrahi İşlemler Astım ve Cerrahi İşlemler Dr. Gözde KÖYCÜ ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Detaylı

Haziran-Aralık 2005 Tarihleri Arasında Türkiye den Yayınlanan Uluslararası Yayınlar

Haziran-Aralık 2005 Tarihleri Arasında Türkiye den Yayınlanan Uluslararası Yayınlar Haziran-Aralık 2005 Tarihleri Arasında Türkiye den Yayınlanan Uluslararası Yayınlar F. ÖNER ERKEKOL*, G.E. ÇELİK* * Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Allerjik Hastalıklar

Detaylı

Birinci basamakta erişkin astım yönetimi Adult asthma management in primary care

Birinci basamakta erişkin astım yönetimi Adult asthma management in primary care Smyrna Tıp Dergisi 39 Smyrna Tıp Dergisi Derleme Birinci basamakta erişkin astım yönetimi Adult asthma management in primary care Adem Parlak 1, Deniz Arık 2, Ümit Aydoğan 3 1 Uzm.Dr., Ağrı Asker Hastanesi

Detaylı