BĠNGÖL ĠL ÇEVRE DURUM RAPORU

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BĠNGÖL ĠL ÇEVRE DURUM RAPORU"

Transkript

1 T.C. BĠNGÖL VALĠLĠĞĠ ĠL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ BĠNGÖL ĠL ÇEVRE DURUM RAPORU BĠNGÖL-2009

2 Eğer, Vatan denilen Ģey, kupkuru dağlardan, taģlardan, ekilmemiģ sahalardan, çıplak ovalardan, Ģehirler ve köylerden ibaret olsaydı, onun zindandan hiçbir farkı olmazdı. i

3 TAKDĠM Ġnsanlığın geliģimiyle birlikte yaģanan hızlı sanayileģme ve kentleģme süreci,olumlu etkilerin yanı sıra insanlığın geleceğini ve gelecek nesillerin yaģam alanlarını tehdit eden önemli çevre sorunlarını da beraberinde getirmiģtir. Kaynakların bilinçsizce tüketilmesi ve kirlenmesi neticesinde oluģan çevre sorunları, yaģamın sürekliliğini olumsuz etkileyen ve sınırları aģan boyutlarıyla tüm canlıları tehdit etmektir. Çevre kirliliği sadece ülkemizi ilgilendiren bir konu olmayıp; bütün insanlığı olumsuz yönde etkileyen, yeryüzünde yaģayan bütün canlıların geleceğini tehdit eden, önlem alınmadığı taktirde çok büyük tahribatlara neden olan küresel bir felakettir. Hiçbir önlem alınmadan atılan ve kontrolsüz bir Ģekilde alıcı ortama verilen atıklar doğanın kendi kendine özümlemesi çoğu kez mümkün olmamakta ve çevre kirliliğini artırarak sürdürmektedir. Fosil yakıtların aģırı tüketilmesi sonucu atmosfere salınan gazlar neticesinde sera etkisi oluģmakta, küresel ısınma dediğimiz büyük ölçeklerde kuraklık meydana gelmektedir. Son yıllarda; özellikle ülkemizde kısmen kendisini hissettiren iklim değiģikliği bu etkinin ilk belirtisidir. Önlem alınmadığı taktirde geri dönülmez tahribatların olacağı da kuģkusuzdur. Sağlıklı bir çevre ve yaģam kalitesi yüksek bir toplum oluģturmanın, ancak çevre sorunlarının çözülmesiyle mümkün olacağı, bugün dünyada kabul görmüģ bir gerçektir. Bu nedenle öncelikle toplumda çevre bilincinin oluģturulması gerekmektedir. Günümüz dünyasında kentlerin geliģmiģliği ve modernliği sahip olduğu temiz ve yaģanabilir çevre ile ölçülmektedir. Gelecek kuģaklara yaģanabilir bir çevre bırakabilmek için bilinçli ve duyarlı davranmak hepimize düģen önemli bir insanlık görevidir. Ġl Çevre ve Orman Müdürlüğümüzün uygulamadaki çalıģmalarının ve yürüttüğü çabaların yanında istatistiki ve envanter çalıģmalarının bir ürünü olarak Bingöl Çevre Durum Raporu önemli bir yer tutmakta ve ilimizin çevresel önlemler açısından ulaģtığı seviyeyi göstermektedir. Bilgiye sahip olmanın, çözüm üretmenin en önemli adımı olduğu bilinciyle, bu çabayı gösteren Ġl Çevre ve Orman Müdürlüğümüzü kutluyor ve bu çabanın devamını diliyorum. Ġrfan BALKANLIOĞLU Bingöl Valisi ii

4 ÖNSÖZ Bilindiği gibi çevre her geçen gün güncelliğini artırarak önem kazanmakla beraber, çevre sorunları daha da artmaktadır. KentleĢmeyle beraber ormanların yok edilmesi, sanayileģmeyle birlikte yaģanan kirlilik problemleri, planlama ve uygulamalarda yaģanan aksaklıklar, çevre bilincinin yetersizliği ile bitiģiğinde doğal kaynakların yok olması tehlikesiyle beraber insan çevre ve çevre sağlığını da olumsuz etkileyebilmektedir. Son zamanlarda çevre alanındaki en temel sorunların baģında, Küresel ısınma ve buna bağlı olarak ortaya çıkan olumsuz etkilerin geldiği bilinmektedir. Özellikle Sanayi Devriminin baģlangıcından itibaren sera gazlarının atmosferdeki konsantrasyonlarında sürekli bir artıģ meydana gelmiģtir. Ġnsan faaliyetleri sonucunda meydana gelen bu artıģ iklim sisteminin doğal dengesinin giderek bozulmasına neden olmaktadır. Ġl Çevre Durum Raporları, o ilin tüm çevre değerlerinin bir sistem bütünü içinde toplandığı, sürekli ve dengeli kalkınmayı hedeflerken korunmasına özen gösterilmesi gereken ekosistemlerin devamlılığının sağlanmasında, insan ihtiyaçlarını ve doğal kaynaklar arasındaki dengenin kurulmasında, Çevre ve Orman politikalarının geliģtirilmesinde önemli kaynak teģkil etmektedir. Aslında çevre kirliliği kaynağında çözülebilecekken koruma ve kullanma dengeleri yeterince gözetilmediği için, ileride çok daha fazla bedeller ödeyerek bu sorunları bertaraf etmeye çalıģıyoruz. Yerinde ve kaynağında düzenli bir planlamayla pek çok sorunun temelde çözümü sağlanabilecekken, Ģimdiye kadar ülkemizde çevre kaygısı taģıyan planlar yapılmamıģtır. Gerek geliģmiģ gerekse geliģmekte olan ülkeler çevre eğitimine daha fazla önem vermektedir. Yaygın yada örgün çevre eğitimi, herkes için eğitim stratejisinin gerekli bir bileģeni olarak daha büyük önem kazanmaktadır. Çocuklarımızı daha küçük yaģlarda toprakla, bitkilerle, ormanla, hayvanlarla, doğa ile barıģık olarak yetiģtirmeliyiz. Ancak bu Ģekilde dünyada güçlü devletlerin çoğunun yaptığı gibi ulusal çıkarları, dünyanın ekolojik çıkarlarından üstün tutmayan, çevreyi de göz önünde bulunduran bir nesil meydana getirebiliriz. Bedeli fiyatla ifade edilemeyecek çevresel değerlerin tahrip edilmesini önlemek, bunlara sahip çıkmak, gerekli çabayı sarf etmek ülkemizin geleceği için en faydalı yatırım olacaktır. Her yıl müdürlüğümüz tarafından hazırlanan ve Türkiye Çevre Durum Raporuna temel teģkil eden Bingöl Ġli Çevre Durum Raporunun hazırlanmasında desteğini esirgemeyen kamu kurum ve kuruluģlarına, emeği geçen personelime tüm okuyucuların her an yararlanabileceği bir doküman olma arzusu ile teģekkür ederim. Bedrettin TAġKESEN Ġl Müdürü iii

5 HAZIRLAYANLAR Mustafa YILDIRIM : Çevre Mühendisi Samet ALTUN : Çevre Mühendisi Bahadır DUMAN : Çevre Mühendisi iv

6 Ġ Ç Ġ N D E K Ġ L E R A. COĞRAFİ KAPSAM Sayfa No A.1. GiriĢ 1 A.2. Ġl ve Ġlçe Sınırları 1 A.3. Ġlin Coğrafi Durumu 2 A.4. Ġlin Topoğrafyası ve Jeomorfolojik Durumu 2 A.5. Jeolojik Yapı ve Stratigrafi 3 A.5.1. Metamorfizma ve Mağmatizma 3 A.5.2. Tektonik ve Paleocoğrafya 4 B. DOĞAL KAYNAKLAR B.1. Enerji Kaynakları 6 B.1.1. GüneĢ 6 B.1.2. Su Gücü 6 B.1.3. Kömür 8 B.1.4. Doğalgaz 8 B.1.5. Rüzgar 8 B.1.6. Biyokütle 8 B.1.7. Petrol 8 B.1.8. Jeotermal Sahalar 9 B.2. Biyolojik ÇeĢitlilik 9 B.2.1. Ormanlar 9 B Odun Üretimine Ayrılan Tarım Alanları 11 B.2.2. Çayır ve Mera 12 B.2.3. Sulak Alanlar 12 B.2.4. Flora 12 B.2.5. Fauna 13 B.2.6. Milli Parklar,Tabiat Parkları, Tabiat Anıtı, Tabiatı Koruma Alanları ve Diğer Hassas Yöreler 13 B.3. Toprak 14 B.4. Su Kaynakları 14 B.4.1. Ġçme Suyu Kaynakları ve Barajlar 14 B.4.2. Yeraltı Su Kaynakları 15 B.4.3. Akarsular 15 B.4.4. Göller ve Göletler 15 B.5. Mineral Kaynaklar 16 B.5.1. Sanayi Madenleri 17 B.5.2. Metalik Madenler 17 B.5.3. Enerji Madenleri 17 B.5.4. TaĢ Ocakları Nizamnamesine Tabi Olan Doğal Malzemeler 17 v

7 C. HAVA (ATMOSFER VE İKLİM) C.1. Ġklim ve Hava 19 C.1.1. Doğal DeğiĢkenler 19 C Rüzgar 19 C Basınç 23 C Nem 23 C Sıcaklık 24 C BuharlaĢma 25 C YağıĢlar 25 C Yağmur 25 C Kar, Dolu, Sis ve Kırağı 26 C Seller 26 C Kuraklık 27 C Mikroklima 27 C.1.2. Yapay Etmenler 27 C Plansız KentleĢme 27 C YeĢil Alanlar 27 C Isınmada Kullanılan Yakıtlar 27 C Endüstriyel Emisyonlar 27 C Trafikten Kaynaklanan Emisyonlar 28 C.2. Havayı Kirletici Gazlar ve Kaynakları 28 C.2.1. Kükürtdioksit Konsantrasyonu ve Duman 28 C.2.2. Partikül Madde (PM) Emisyonları 28 C.2.3. Karbonmonoksit Emisyonları 29 C.2.4. Azot Oksit (NOx) Emisyonları 29 C.2.5. Hidrokarbon ve KurĢun Emisyonları 29 C.3. Atmosferik Kirlilik 29 C.3.1. Ozon Tabakasının Ġncelmesinin Etkileri 29 C.3.2. Asit YağıĢlarının Etkileri 29 C.4. Hava Kirleticilerinin Çevreye Olan Etkileri 29 C.4.1. Doğal Çevreye Etkileri 29 C Su Üzerindeki Etkileri 29 C Toprak Üzerine Etkileri 30 C Flora ve Fauna Üzerindeki Etkileri 30 C Ġnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri 30 C.4.2. Yapay Çevreye (Görüntü Kirliliği Üzerine) Etkileri 30 D. SU D.1. Su Kaynaklarının Kullanımı 31 D.1.1. Yeraltı Suları 31 D.1.2. Jeotermal Kaynaklar 31 D.1.3. Akarsular 32 D.1.4. Göller, Göletler ve Rezervuarlar 32 D.1.5. Denizler 33 D.2. Doğal Drenaj Sistemleri 33 D.3. Su Kaynaklarının Kirliliği ve Çevreye Etkileri 33 D.3.1. Yeraltı Suları ve Kirlilik 33 D.3.2. Akarsularda Kirlilik 33 D.3.3. Göller, Göletler ve Rezervuarlarda Kirlilik 33 D.3.4. Denizlerde Kirlilik 33 vi

8 D.4. Su ve Kıyı Yönetimi, Strateji ve Politikaları 33 D.5. Su Kaynaklarında Kirlilik Etkenleri 33 D.5.1. Tuzluluk 33 D.5.2. Zehirli Gazlar 33 D.5.3. Azot ve Fosforun Yol Açtığı Kirlilik 34 D.5.4. Ağır Metaller ve Ġz Elementler 34 D.5.5. Zehirli Organik BileĢikler 34 D Siyanürler 34 D Petrol ve Türevleri 34 D Polikloro Naftalinler ve Bifeniller 34 D Pestisitler ve Su Kirliliği 34 D Gübreler ve Su Kirliliği 34 D Deterjanlar ve Su Kirliliği 34 D.5.6. ÇözünmüĢ Organik Maddeler 34 D.5.7. Patojenler 34 D.5.8. Askıda Katı Maddeler 34 D.5.9. Radyoaktif Kirleticiler ve Su Kirliliği 34 E. TOPRAK VE ARAZİ KULLANIMI E.1. Genel Toprak Yapısı 35 E.2. Toprak Kirliliği 35 E.2.1. Kimyasal Kirlenme 36 E Atmosferik Kirlenme 36 E Atıklardan Kirlenme 36 E.2.2. Mikrobiyal Kirlenme 36 E.3. Arazi 36 E.3.1. Arazi Varlığı 36 E Arazi Sınıfları 36 E Kullanma Durumu 37 E.3.2. Arazi Problemleri 38 F. FLORA-FAUNA VE HASSAS YÖRELER F.1. Ekosistem Tipleri 39 F.1.1. Ormanlar 39 F Ormanların Ekolojik Yapısı 39 F Ġlin Orman Envanteri 40 F Orman Varlığının Yararları 40 F Orman Kadastro ve Mülkiyet Konuları 41 F.1.2. Çayır ve Meralar 41 F.1.3. Sulak Alanlar 42 F.1.4. Diğer Alanlar (Stepler vb.) 42 F.2. Flora 42 F.2.1. Habitat ve Toplulukları 42 F.2.2. Türler ve Populasyonları 43 F.3. Fauna 43 F.3.1. Habitat ve Toplulukları 43 F.3.2. Türler ve Populasyonları 43 F.3.3. Hayvan YaĢama Hakları 43 F Evcil Hayvanlar 43 F Sahipli Hayvanlar 43 vii

9 F Sahipsiz Hayvanlar 43 F Nesli Tehlike Altında Olan ve Olması Muhtemel Evcil ve Yaban Hayvanlar 43 F Hayvan Hakları Ġhlalleri 43 F Valilikler, Belediyeler ve Gönüllü KuruluĢlarla ĠĢbirliği 44 F.4. Hassas Yöreler Kapsamında Olup (*) Bölümündeki Bilgilerin Ġsteneceği Alanlar 44 F.4.1. Ülkemiz Mevzuatı Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar 44 F Sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2. Maddesinde Tanımlanan ve Bu Kanunun4 3. Maddesi Uyarınca Belirlenen Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları ve Tabiat Koruma Alanları 44 F Sayılı Kara Avcılığı Kanunu Uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı nca Belirlenen Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı YerleĢtirme Alanları 44 F Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 2. Maddesinin a Tanımlar Bendinin 1.,2.,3. ve 5. Alt Bentlerinde Kültür Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit ve Koruma Alanı Olarak Tanımlanan ve Aynı Kanun ile 3386 Sayılı Kanunun (2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin DeğiĢtirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) Ġlgili Maddeleri Uyarınca Tespiti ve Tescili Yapılan Alanlar 44 F Sayılı Su Ürünleri Kanunu Kapsamında Olan Su Ürünleri Ġstihsal ve Üreme Sahaları 45 F /9/1988 Tarihli ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17 nci ve 1/7/1999 Tarihli ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Yönetmelikle DeğiĢik 18.,19. ve 20. Maddelerinde Tanımlanan Alanlar 45 F /11/1986 Tarihli ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49. Maddesinde Tanımlanan Hassas Kirlenme Bölgeleri 45 F Sayılı Çevre Kanunu nun 9. Maddesi Uyarınca Bakanlar Kurulu Tarafından Özel Çevre Koruma Bölgeleri Olarak Tespit ve Ġlan Edilen Alanlar 45 F Sayılı Boğaziçi Kanunu na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar 45 F Sayılı Orman Kanunu Gereğince Orman Alanı Sayılan Yerler 45 F Sayılı Kıyı Kanunu Gereğince Yapı Yasağı Getirilen Alanlar 45 F Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin AĢılattırılması Hakkında Kanunda Belirtilen Alanlar 45 F Sayılı Mera Kanununda Belirtilen Alanlar 45 F Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği nde Belirtilen Alanlar 45 F.4.2. Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası SözleĢmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar 45 F /2/1984 Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Avrupa nın Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını Koruma SözleĢmesi (BERN SözleĢmesi) Uyarınca Koruma Altına AlınmıĢ Alanlardan Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları nda Belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, Akdeniz Foku YaĢama ve Üreme Alanları 46 F /6/1981 Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Akdeniz in Kirlenmeye KarĢı Korunması SözleĢmesi (Barcelona SözleĢmesi) Uyarınca Korumaya Alınan Alanlar 46 F /10/1988 Tarihli ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol Gereği Ülkemizde Özel Koruma Alanı Olarak BelirlenmiĢ Alanlar 46 F /9/1985 Tarihli Cenova Bildirgesi Gereği SeçilmiĢ BirleĢmiĢ Milletler Çevre Programı Tarafından YayımlanmıĢ Olan Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit Listesinde Yer Alan Alanlar 46 F Cenova Deklerasyonu nun 17. Maddesinde Yer Alan Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin YaĢama ve Beslenme Ortamı Olan Kıyısal Alanlar 46 viii

10 F /2/1983 Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması SözleĢmesi nin 1. ve 2. Maddeleri Gereğince Kültür ve Turizm Bakanlığı Tarafından Koruma Altına Alınan Kültürel Miras ve Doğal Miras Statüsü Verilen Kültürel, Tarihi ve Doğal Alanlar 46 F /05/1994 Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Özellikle Su KuĢları YaĢama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması SözleĢmesi (RAMSAR SözleĢmesi) Uyarınca Koruma Altına AlınmıĢ Alanlar 48 F.4.3. Korunması Gereken Alanlar 48 F Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, Mevcut Özellikleri Korunacak Alan Olarak Tesbit Edilen ve YapılaĢma Yasağı Getirilen Alanlar (Tabii Karakteri Korunacak Alan, Biogenetik Rezerv Alanları, Jeotermal Alanlar vb.) 48 F Tarım Alanları: Tarımsal Kalkınma Alanları, Sulanan, Sulanması Mümkün ve Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfları I, II, III ve IV Olan Alanlar, YağıĢa Bağlı Tarımda Kullanılan I. ve II. Sınıf ile, Özel Mahsul Plantasyon Alanlarının Tamamı 48 F Sulak Alanlar: Doğal veya Yapay, Devamlı veya Geçici, Suların Durgun veya Akıntılı, Tatlı, Acı veya Tuzlu, Denizlerin Gel-Git Hareketinin Çekilme Devresinde 6 Metreyi Geçmeyen Derinlikleri Kapsayan, BaĢta Su KuĢları Olmak Üzere Canlıların YaĢama Ortamı Olarak Önem TaĢıyan Bütün Sular, Bataklık Sazlık ve Turbiyeler ile Bu Alanların Kıyı Kenar Çizgisinden Ġtibaren Kara Tarafına Doğru Ekolojik Açıdan Sulak Alan Kalan Yerler 49 F Göller, Akarsular, Yeraltısuyu ĠĢletme Sahaları 49 G. TURİZM G.1. Yörenin Turistik Değerleri 50 G.1.1. Yörenin Doğal Değerleri 52 G Konum 55 G Fiziki Özellikler 56 G.1.2. Kültürel Değerler 58 G.2. Turizm ÇeĢitleri 66 G.3. Turistik Altyapı 66 G.4. Turist Sayısı 67 G.5. Turizm Ekonomisi 68 G.6. Turizm-Çevre ĠliĢkisi 68 H. TARIM VE HAYVANCILIK H.1. Genel Tarımsal Yapı 69 H.2. Tarımsal Üretim 71 H.2.1. Bitkisel Üretim 72 H Tarla Bitkileri 72 H Buğdaygiller 72 H Baklagiller 75 H Yem Bitkileri 75 H Endüstriyel Bitkiler 76 H Bahçe Bitkileri 76 H Meyve Üretimi 76 H Sebze Üretimi 79 H Süs Bitkileri 81 H.2.2. Hayvansal Üretim 81 H BüyükbaĢ Hayvancılık 81 H KüçükbaĢ Hayvancılık 81 H Kümes Hayvancılığı ( Kanatlı Üretimi) 87 H Su Ürünleri 87 H Kürk Hayvancılığı 87 ix

11 H Arıcılık ve Ġpekböcekçiliği 87 H.3. Organik Tarım 88 H.4. Tarımsal ĠĢletmeler 88 H.4.1. Kamu ĠĢletmeleri 88 H.4.2. Özel ĠĢletmeler 89 H.5. Tarımsal Faaliyetler 90 H.5.1. Pestisit Kullanımı 90 H.5.2. Gübre Kullanımı 90 H.5.3. Toprak Kullanımı 91 I. MADENCİLİK I.1. Maden Kanununa Tabi Olan Madenler ve Doğal Malzemeler 92 I.1.1. Sanayi Madenleri 92 I.1.2. Metalik Madenler 93 I.1.3. Enerji Madenleri 93 I.1.4. Maden Kanunu na Tabi Olan Doğal Malzemeler 93 I.2. Madencilik Faaliyetlerinin Yapıldığı Yerlerin Özellikleri 86 I.3. Cevher ZenginleĢtirme 93 I.4. Madencilik Faaliyetlerinin Çevre Üzerine Etkileri 93 I.5. Madencilik Faaliyetleri Sonucunda Arazi Kazanım Amacıyla Yapılan Rehabilitasyon ÇalıĢmaları 93 J. ENERJİ J.1. Birincil Enerji Kaynakları 94 J.1.1. TaĢkömürü 94 J.1.2. Linyit 94 J.1.3. Asfaltit 94 J.1.4. Bitümlü ġist 94 J.1.5. Hampetrol 95 J.1.6. Doğalgaz 95 J.1.7. Nükleer Kaynaklar (Uranyum ve Toryum) 95 J.1.8. Orman 95 J.1.9. Hidrolik 95 J Jeotermal 95 J GüneĢ 95 J Rüzgar 95 J Biyokütle 95 J.2. Ġkincil Enerji Kaynaları 95 J.2.1. Termik Enerji 95 J.2.2. Hidrolik Enerji 96 J.2.3. Nükleer Enerji 96 J.2.4. Yenilenebilir Elektrik Enerjisi Üretimi 96 J.3. Enerji Tüketiminin Sektörlere Göre Dağılımı 96 J.4. Enerji Tasarrufu Ġle Ġlgili Yapılan ÇalıĢmalar 99 K. SANAYİ VE TEKNOLOJİ K.1. Ġl Sanayinin GeliĢimi, Yer Seçimi Süreçleri ve Bunu Etkileyen Etkenler 100 K.2. Genel Anlamda Sanayinin Gruplandırılması 100 K.3. Sanayinin Ġlçelere Göre Dağılımı 100 x

12 K.4. Sanayi Gruplarına Göre ĠĢyeri Sayıları ve Ġstihdam Durumu 101 K.5. Sanayi Gruplarına Göre Üretim Teknolojisi ve Enerji Kullanımı 105 K.6. Sanayiden Kaynaklanan Çevre Sorunları ve Alınan Önlemler 105 K.7. Sanayi Tesislerinin Acil Durum Planı 105 L. ALTYAPI, ULAŞIM VE HABERLEŞME L.1. Altyapı 106 L.1.1. Temiz Su Sistemi 106 L.1.2. Atık Su Sistemi, Kanalizasyon ve Arıtma Sistemi 106 L.1.3. YeĢil Alanlar 107 L.1.4. Elektrik Ġletim Hatları 108 L.1.5. Doğalgaz Boru Hatları 109 L.2. UlaĢım 109 L.2.1. Karayolları 109 L Karayolları Genel 110 L UlaĢım Planlaması 111 L Toplu TaĢım Sistemleri 111 L Kent Ġçi Yollar 111 L Araç Sayıları 111 L.2.2. Demiryolları 112 L Kullanılan Raylı Sistemler 112 L TaĢımacılıkta Demiryolları 112 L.2.3. Deniz, Göl ve Nehir TaĢımacılığı 112 L Limanlar 112 L TaĢımacılık 112 L.2.4. Havayolları 112 L.3. HaberleĢme 112 L.4. Ġlin Plan Durumu 114 L.5. Ġldeki Baz Ġstasyonları 114 M. YERLEŞİM ALANLARI VE NÜFUS M.1. Kentsel ve Kırsal Planlama 115 M.1.1. Kentsel Alanlar 115 M Doğal Özelliklerin Kent Formuna Etkileri 115 M Kentsel Büyüme Deseni 116 M Planlı Kentsel GeliĢme Alanları 116 M Kentsel Alanlarda Yoğunluk 116 M Kentsel Yenileme Alanları 117 M Endüstri Alanları Yer Seçimi 117 M Tarihi, Kültürel, Arkeolojik ve Turistik Özellikli Alanlar 117 M.1.2. Kırsal Alanlar 118 M Kırsal YerleĢme Deseni 118 M Arazi Mülkiyeti 118 M.2. Altyapı 118 M.3. Binalar ve Yapı ÇeĢitleri 119 M.3.1. Kamu Binaları 119 M.3.2. Okullar 122 M.3.3. Hastaneler ve Sağlık Tesisleri 123 M.3.4. Sosyal ve Kültürel Tesisler 124 M.3.5. Endüstriyel Yapılar 124 xi

13 M.3.6. Göçer ve Hareketli Barınaklar 124 M.3.7. Otel-Motel ve Turizm Amaçlı Diğer Yapılar 124 M.3.8. Bürolar ve Dükkanlar 124 M.3.9. Kırsal Alanda YapılaĢma 125 M.3.10.Yerel Mimari Özellikler 125 M.3.11.Bina Yapımında Kullanılan Yerel Materyaller 125 M.4. Sosyo-Ekonomik Yapı 127 M.4.1. ĠĢ Alanları ve ĠĢsizlik 127 M.4.2. Göçler 128 M.4.3. Göçebe ĠĢçiler (Mevsimlik) 128 M.4.4. Kent Toprağının Mülkiyet Dağılımı 128 M.4.5. Konut Yapım Süreçleri 128 M.4.6. Gecekondu Islah ve Önleme Bölgeleri 128 M.5. YerleĢim Yerlerinin Çevresel Etkileri 129 M.5.1. Görüntü Kirliliği 129 M.5.2. Binalarda Ses Ġzolasyonu 129 M.5.3. Havaalanları ve Çevresinde OluĢturulan Gürültü Zonları 129 M.5.4. Ticari ve Endüstriyel Gürültü 129 M.5.5. Kentsel Atıklar 129 M.5.6. Binalarda Isı Yalıtımı 129 M.6. Nüfus 129 M.6.1. Nüfusun Yıllara Göre DeğiĢimi 129 M.6.2. Nüfusun YaĢ, Cinsiyet ve Eğitim Gruplarına Göre Dağılımı 130 M.6.3. Ġl ve Ġlçelerin Nüfus Yoğunlukları 130 M.6.4. Nüfus DeğiĢim Oranı 130 N. ATIKLAR N.1. Evsel Katı Atıklar 131 N.2. Tehlikeli Atıklar 131 N.3. Özel Atıklar 131 N.3.1. Tıbbi Atıklar 131 N.3.2. Atık Yağlar 131 N.3.3. Bitkisel ve Hayvansal Atık Yağlar 131 N.3.4. Pil ve Aküler 131 N.3.5. Cips ve Diğer Yakma Fırınlarından Kaynaklanan Küller 131 N.3.6. Tarama Çamurları 131 N.3.7. Elektrik ve Elektronik Atıklar 132 N.3.8. Kullanım Ömrü BitmiĢ Araçlar 132 N.4. Diğer Atıklar 132 N.4.1. Ambalaj Atıkları 132 N.4.2. Hayvan Kadavraları 132 N.4.3. Mezbaha Atıkları 132 N.5. Atık Yönetimi 132 N.6. Katı Atıkların Miktar ve Kompozisyonu 132 N.7. Katı Atıkların Biriktirilmesi, Toplanması, TaĢınması ve Aktarma Merkezleri 132 N.8. Atıkların Bertaraf Yöntemleri 132 N.8.1. Katı Atıkların Depolanması 132 N.8.2. Atıkların Yakılması 132 N.8.3. Kompost 132 N.9. Atıkların Geri Kazanımı ve Değerlendirmesi 133 xii

14 N.10. Atıkların Çevre Üzerindeki Etkileri 133 O. GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM O.1. Gürültü 134 O.1.1. Gürültü Kaynakları 134 O Trafik Gürültüsü 134 O Endüstri Gürültüsü 134 O ĠnĢaat Gürültüsü 134 O YerleĢim Alanlarında OluĢan Gürültüler 134 O Havaalanları Yakınında OluĢan Gürültü 135 O.1.2. Gürültü ile Mücadele 135 O.1.3. Gürültünün Çevreye Olan Etkileri 135 O Gürültünün Fiziksel Çevreye Olan Etkileri 135 O Gürültünün Sosyal Çevreye Olan Etkileri 135 O.1.4. Gürültünün Ġnsanlar Üzerine Olan Etkileri 135 O Fiziksel Etkileri 135 O Fizyolojik Etkileri 135 O Psikolojik Etkileri 135 O Performans Üzerine Etkileri 135 O.2. TitreĢim 135 P. AFETLER P.1. Doğal Afetler 136 P.1.1. Depremler 136 P.1.2. Heyelan ve Çığlar 136 P.1.3. Seller 136 P.1.4. Orman, Otlak ve Sazlık Yangınları 136 P.1.5. Ormanlar Üzerinde Biyotik veya Abiyotik Faktörlerin Etkileri 136 P.1.6. Fırtınalar 136 P.2. Diğer Afetler 136 P.2.1. Radyoaktif Maddeler 136 P.2.2. Denize Dökülen Petrol ve Diğer Tehlikeli Atıklar 136 P.2.3. Tehlikeli Maddeler 136 P.3. Afetlerin Etkileri ve Yardım Tedbirleri 136 P.3.1. Sivil Savunma Birimleri 136 P.3.2. Yangın Kontrol ve Önleme Tedbirleri 137 P.3.3. Ġlkyardım Servisleri 137 P.3.4. Afetzedeler ve Mültecilerin Yeniden Ġskanı 137 P.3.5. Tehlikeli Maddelerin Yurtiçi ve Sınırlararası TaĢınımı Ġçin Alınan Tedbirler 137 P.3.6. Afetler ve Büyük Endüstriyel Kazalar 137 R. SAĞLIK VE ÇEVRE R.1. Temel Sağlık Hizmetleri 138 R.1.1. Sağlık Kurumlarının Dağılımı 138 R.1.2. BulaĢıcı Hastalıklar 138 R Ġçme, Kullanma ve Sulama Suları 139 xiii

15 R Denizler 140 R Zoonoz Hastalıklar 140 R.1.3. Gıda Hijyeni 140 R.1.4. AĢılama ÇalıĢmaları 141 R.1.5. Bebek Ölümleri 141 R.1.6. Ölümlerin Hastalık, YaĢ ve Cins Gruplarına Göre Dağılımı 141 R.1.7. Aile Planlaması ÇalıĢmaları 142 R.2. Çevre Kirliliği ve Zararlarından OluĢan Sağlık Riskleri 142 R.2.1. Kentsel Hava Kirliliğinin Ġnsan Sağlığı Üzerine Etkileri 142 R.2.2. Su Kirliliğinin Ġnsan Sağlığı Üzerine Etkileri 150 R.2.3. Atıkların Ġnsan Sağlığı Üzerine Etkileri 151 R.2.4. Gürültünün Ġnsan Sağlığı Üzerine Etkileri 152 R.2.5. Pestisitlerin Ġnsan Sağlığı Üzerine Etkileri 152 R.2.6. Ġyonize Radyasyondan Korunma 152 R.2.7. Baz Ġstasyonlarından Yayılan Radyasyonun Ġnsan Sağlığı Üzerine Etkileri 152 S. ÇEVRE EĞİTİMİ S.1. Kamu KuruluĢlarının Çevre Eğitimi ile Ġlgili Faaliyetleri 153 S.2. Çevre Ġle Ġlgili Gönüllü KuruluĢlar ve Faaliyetleri 154 S.2.1. Çevre Vakıfları 154 S.2.2. Çevre Dernekleri 154 S.2.3. Çevreyle Ġlgili Federasyonlar 154 T. ÇEVRE YÖNETİMİ VE PLANLAMA T.1. Çevre Kirliliğinin ve Çevresel Tahribatın Önlenmesi 155 T.2. Doğal Kaynakların Ekolojik Dengeler Esas Alınarak Verimli Kullanımı, Korunması ve GeliĢtirilmesi 155 T.3. Ekonomik ve Sosyal Faaliyetlerin Çevrenin TaĢıma Kapasitesini AĢmayacak Biçimde Planlanması 155 T.4. Çevrenin Ġnsan- Psikososyal Ġhtiyaçlarıyla Uyumunun Sağlanması 155 T.5. Çevre Duyarlı Arazi Kullanım Planlaması 155 T.6. Çevresel Etki Değerlendirmesi 156 xiv

16 TABLOLAR SAYFA NO Tablo 1: Bingöl iline bağlı ilçeler listesi 2 Tablo 2: Bingöl ilindeki baģlıca dağlar. 2 Tablo 3: 2009 Bingöl Ġli rüzgar durumu 8 Tablo 4: Genç Orman ĠĢletme ġefliği Orman Durumu 10 Tablo 5: Ilıca Orman ĠĢletme ġefliği Orman Durumu 10 Tablo 6: Kiğı OrmanĠĢletme ġefliği Orman Durumu 10 Tablo 7: Solhan Orman ĠĢletme ġefliği Orman durumu 11 Tablo 8: Ġlimiz Mera ve Cayır Alanları 12 Tablo 9: Bingöl ilinde bulunan barajlar 15 Tablo 10: Yüzeysel ve Yer Altı Ġçme Suyu Kaynağı Bilgileri 15 Tablo 11: Bingöl ilinde bulunan akarsular 15 Tablo 12: Bingöl de bulunan göl ve göletler. 15 Tablo 13: Bingöl Ġli madencilik durumu 16 Tablo 14: Ġlimizdeki Kum ve TaĢ Ocakları 18 Tablo 15: Bingöl Ġli 2009 Yılı Rüzgar Verileri 20 Tablo 16: Bingöl Ġli Genç Ġlçesi 2009 Yılı Rüzgar Verileri 22 Tablo 17: Bingöl Ġli Solhan Ġlçesi 2009 Yılı Rüzgar Verileri 23 Tablo 18: Bingöl Ġli Merkez Ġlçesi 2009 Yılı Basınç Verileri 23 Tablo 19: Bingöl Ġli Solhan Ġlçesi 2009 Yılı Basınç Verileri 23 Tablo 20: Bingöl Ġli Merkez Ġlçesi 2009 Yılı Nem Verileri 24 Tablo 21: Bingöl Ġli Genç Ġlçesi 2009 Yılı Nem Verileri 24 Tablo 22: Bingöl Ġli Solhan Ġlçesi 2009 Yılı Nem Verileri 24 Tablo 23: Bingöl Ġli Merkez Ġlçesi 2009 Yılı Sıcaklık Verileri 24 Tablo 24: Bingöl Ġli Genç Ġlçesi 2009 Yılı Sıcaklık Verileri 24 Tablo 25: Bingöl Ġli Solhan Ġlçesi 2009 Yılı Sıcaklık Verileri 24 Tablo 26: Bingöl iline ait 2009 yılı Buhar basıncı ortalamaları 25 Tablo 27: Bingöl Ġli Merkez Ġlçesi 2009 yılı yağıģ verileri 25 Tablo 28: Bingöl Ġli Genç Ġlçesi 2009 yılı yağıģ verileri 25 Tablo 29: Bingöl Ġli Solhan Ġlçesi 2009 yılı yağıģ verileri 26 Tablo 30: Bingöl Ġli Merkez Ġlçesi 2009 yılı Meteorolojik verileri 26 Tablo 31: Bingöl Ġli Genç Ġlçesi 2009 yılı Meteorolojik verileri 26 Tablo 32: Bingöl Ġli Solhan Ġlçesi 2009 yılı Meteorolojik verileri 26 Tablo 33: Bingöl Ġli 2009yılı GüneĢlenme 27 Tablo 34: Ġlimizde trafiğe kayıtlı araç sayısı 28 Tablo 35: Bingöl Ġli arazi varlığı 35 Tablo 36: Mera Tespit ve Tahdit ÇalıĢmaları 35 Tablo 37: 2009 yılında yapılan mera ıslah çalıģmaları 35 Tablo 38: Ġlimizin Arazi Dağılımı 36 Tablo 39: Ġlimiz Arazisinin Kullanım Durumu 37 Tablo 40:Tarımsal Alanların Sınıfsal Dağılımı 38 Tablo 41: Ġlimizin Arazi Dağılımı 38 Tablo 42: Bingöl ilinin orman envanteri 40 Tablo 43: Ġlimizde yapılan Aplikasyon ÇalıĢmaları 41 Tablo 44: Ġlimizde yapılan yayla tespit çalıģmaları 42 Tablo 45: Sit Alanları 46 Tablo 46: Mimari Zenginlikler 46 xv

17 Tablo 47: Tarım arazileri kullanma Kabiliyet sınıfları ve dağılımı 49 Tablo 48: Ġlimizde bulunan kültürel değerler 58 Tablo 49: 2009 Yılında ilimize gelen Yerli ve Yabancı Turist sayısı 67 Tablo 50: Ġlimizde mevcut otel sayısı ve yatak kapasiteleri 67 Tablo 51: 2009 Yılında ilimize gelen Yerli ve Yabancı Turist sayısı 68 Tablo 52: Ġlimizde mevcut otel sayısı ve yatak kapasiteleri 68 Tablo 53: Ġlimizin Arazi Varlığı Dağılımı(ha) 70 Tablo 54: Ġlçeler bazında arazi kullanımı 70 Tablo 55: Ġlçeler bazında ekiliģler 70 Tablo 56: Tarım Alanlarının Kullanım Amaçlarına Göre Dağılımı 71 Tablo 57: Ġlimiz Geneli Tarla Ürünleri 71 Tablo 58: Ġlçeler bazında arazi kullanımı 72 Tablo 59: Tarım Alanlarının Kullanım Amaçlarına Göre Dağılımı 72 Tablo 60: Ġlimiz Geneli Tarla Ürünleri 72 Tablo 61: Tarla bitkileri istatistikleri 73 Tablo 62: Baklagiller 75 Tablo 63: Yem bitkileri 75 Tablo 64: Ġlimizde üretimi yapılan endüstriyel bitkiler 76 Tablo 65: Ġlçeler bazında meyve üretimi 76 Tablo 66: Ġlçeler bazında sebze üretimi 79 Tablo 67: Ġlimizde Yem Bitkileri EkiliĢ ve Verimi 81 Tablo 68: Ġlimizdeki yumurta üretimi 81 Tablo 69: Ġlimizdeki hayvan varlığı 82 Tablo 70: Ġlimizdeki küçük baģ-tek tırnaklı ve kanatlı hayvan varlığı 82 Tablo 71: Ġlimizdeki hayvan varlığı 83 Tablo 72: Ġlimizdeki kesilen hayvan sayısı-et ve deri üretimi 84 Tablo 73: Ġlimizdeki hayvan sayısı ve süt ve üretimi 85 Tablo 74: Yıllar Ġtibariyle Ġlin Hayvan Varlığını Gösterir tablo 86 Tablo 75: Ġlimizde mevcut arılı kovan ve Bal Üretimi 88 Tablo 76: Tarımsal iģletmelerin büyüklüklerine ve Kullanımına göre Dağılımı 89 Tablo 77: Ġlimizdeki Özel ĠĢletmeler 89 Tablo 78: Pestisit kullanımı 90 Tablo 79: Ġlimizdeki Gübre Kullanımı 90 Tablo 80: Enerji Durumu 94 Tablo 81: Enerji Tüketiminin Sektörlere Göre dağılımı 97 Tablo 82: Enerji Nakil Hatları 98 Tablo 83: Ġlimizdeki Sanayi Tesislerinin Durumu 102 Tablo 84: Ġlimizdeki sanayi tesisler 102 Tablo 85: Belediyelerin Kanalizasyon ve Atıksu Arıtma Tesisi Durumu 107 Tablo 86: Ġlimizde mevcut elektrik iletim hatları 108 Tablo 87: Ġlimiz sınırlarından geçen yolların durumu 110 Tablo 88: Ġlimizde kayıtlı araç sayısı 111 Tablo 89: HaberleĢme ile ilgili istatistiki bilgiler 112 Tablo 90: Ġlimizdeki baz istasyonları 114 Tablo 91: Ġlimizdeki Kadastro durumu 115 Tablo 92: Ġlimizde Mahallelere göre nüfus dağılımı 117 Tablo 93: 1990 Genel Nüfus Sayımı 118 Tablo 94: 2000 Genel Nüfus Sayımı 118 Tablo 95: 1990 yılı ġehir ve Köy Nüfus Oranları 118 Tablo 96: 2000 yılı ġehir ve Köy Nüfus Oranları 118 xvi

18 Tablo 97: Hazineye Ait TaĢınmaz Malların Üzerinde Bul. Kamu Bin. 119 Tablo 98: Öğr. Yılında Öğrenci Öğretmen ve Okul Sayısı 122 Tablo 99: Yataklı Sağlık Kurumları 123 Tablo 100: Yataksız Sağlık Kurumları 124 Tablo 101: Ġl Müdürlüğümüze Ait Ġstatiki Veriler 127 Tablo 102: Ġlimizin iç göç hareketleri 128 Tablo 103: Bingöl ili DĠE 2000 genel nüfus sayımı kesin sonuçları 129 Tablo 104: Nüfusun YaĢ, Cinsiyet ve Eğitim Gruplarına Göre Dağılımı 130 Tablo 105: Ġl ve Ġlçelerin Nüfus Yoğunlukları 130 Tablo 106: Katı Atık Üretiminin Ġlçelere Göre Dağılımı 131 Tablo 107: Ġlimiz Trafiğine Kayıtlı Araç Sayısı 134 Tablo 108: Toplumun Gürültü Seviyelerinde Gösterdiği Tepki 134 Tablo 109: Ġlimizde sağlık kurumlarının dağılımı 138 Tablo 110: Ġlimizde yataklı hastane sayısı 138 Tablo 111: Ġlimizde yataksız sağlık kurumları 138 Tablo 112: 2009 Yılına ait BulaĢıcı Hastalık Verileri 138 Tablo 113: Ġlimiz ġebeke Suyu Denetimlerinde Elde Edilen Rakamlar 139 Tablo 114: Ġlimiz Ġçme ve Kullanma Su Kaynakları 140 Tablo 115: 2009 yılında Ġlimizde görülen zoonoz Hastalıkları 140 Tablo.116: Bingöl ilinde aylara göre kontrol edilen gıda maddeleri. 141 Tablo.117: Bingöl ilinde aylara göre kontrol edilen gıda satıģ yerleri 141 Tablo 118: Ġlimizde 2009 Yılında yapılan aģılama çalıģmaları 141 Tablo 119: 2009 Yılında Ġlimizdeki Bebek Ölümleri 141 Tablo 120: 2009 yılında Ġlimizde ölümlerin yaģ ve cinse göre dağılımı 141 Tablo 121: Ġlimizde yapılna aile planlaması çalıģmaları 142 Tablo 122: Atmosferin Kimyasal BileĢimi 142 Tablo 123: Tarihte Büyük Hava Kirliliği Atakları 143 Tablo 124: Hava kirliliği Kaynakları 145 Tablo 125: USA hava kalitesi standartı 149 Tablo 126: Avrupa hava standartı 149 Tablo 127: Türkiyedeki hava kalitesi 150 Tablo 128: Ġlimizde ġehir ġebeke Suyu Ġle Ġlgili denetim verileri 151 Tablo 129: Ġlimizde ÇED olumlu /Olumsuz kararı verilen faaliyetlerin listesi 156 Tablo 130: ÇED Gereklidir/Değildir kararı verilen faaliyet listesi 156 xvii

19 A. COĞRAFĠ KAPSAM A.1. GiriĢ 1926 yılında Elazığ, 1929 yılında da MuĢ Ġllerine bağlanan Bingöl,1936 yılında Vilayet olmuģtur.1945 yılında da Ġl Merkezi olan Çapakçur un adı Bingöl olarak değiģtirilmiģtir. Ġlimiz Anadolu nun düģman istilası görmeyen bölgelerinden birisidir.bingöl ün tarihi daha çok komģu illerin tarihi incelenerek çıkarılmıģtır. Erzurum, Erzincan, Diyarbakır, Bitlis, Ahlat, Van, Tunceli, Ģehirleri eski devirlerde bir beyliğe veya hükümdara BaĢĢehir olmuģtur. Bingöl daha çok bu beyliklere bağlı olarak tutulmuģtur. ġimdiye kadar Bingöl ili sınırları içinde bir Ģehir kalıntısına rastlanmaması bunu doğrular. Tarihçi Heredot bir eserinde Anadolu yu birtakım bölgelere ayırarak bugünkü MuĢ, Diyarbakır, Bingöl, Ġllerinin bulunduğu bölgeye Komojen ismini vermiģtir. Bingöl ili Osmanlı Devleti zamanında komģu illere bağlı olarak idare edilmiģ ancak Cumhuriyet Devrinde bir il haline gelmiģtir. A.2. Ġl ve Ġlçe Sınırları Harita 1: Ġl Haritası ĠLÇENĠN ADI YÜZÖLÇÜMÜ(Km 2 ) ORAN (%) YÜKSEKLĠK (m) ĠL TOPLAMI MERKEZ ADAKLI GENÇ KARLIOVA KIĞI SOLHAN

20 YAYLADERE YEDĠSU Tablo-1: Bingöl iline bağlı ilçeler listesi. A.3. Ġlin Coğrafi Durumu Bingöl ili Doğu Anadolu bölgesi Yukarı Fırat bölümünde yer alır. Doğusu MuĢ, kuzeyi Erzurum ve Erzincan,batısı Tunceli ve Elazığ,güneyi ise Diyarbakır Ġlleri ile çevrilidir. Bingöl Ġli ve doğu boylamları ile ve kuzey enlemleri arasında yer alır. A.4. Ġlin Topografyası ve Jeomorfolojik Durumu Ġl sınırları içinde arazi oldukça engebeli ve yüksek olup, denizden yüksekliği 1250 metreyi aģar. Dağlar ve tepelik alanlar çok geniģ bir yer kaplar. Yükseklikleri 2000 metreyi aģan dağlık alanlar ise metre arasında yükseltiye sahip olan tepelik alanların 3.jeolojik zaman (Teozoiktersiyer) da tektonik hareketler sonucunda meydana geldiği tespit edilmiģtir. Bingöl Dağlarının yapısında genellikle bazalt ve andezitler bulunur. Kuzey-Batı, Güney-Doğu yönünde uzanan Bingöl Dağlarının kuzey yamaçları hafif eğimli olduğu halde güney kesimleri oldukça sarptır. 1- DAĞLAR Bingöl arazisi çok dağlıktır.yükseklikleri 3000 metreyi aģan dağlar bulunur.dağlar üzerindeki yaylalar ve düzlüklerin yükseklikleri 2000 metreden aģağı düģmez.ova niteliğindeki yerler bile 1000 metrenin üzerinde bulunmaktadır.bingöl ovasının dört tarafı dağ sıralarıyla çevrilidir.dağların yüksek kısımlarını doruklar,buzul gölleri,etek kısımlarını ise moren kalıntıları kaplar.dağlar genellikle seyrek ormanlık olup,güney bölümlerinin bazı kısımları çıplaktır.meģe ormanları dağların 1800 metreden aģağı kısımlarında görülür. Volkanik sahaların en çok rastlandığı yer Göynük suyu ile Peri suyu arasındaki bölgedir.volkanik olan bu bölge çukurluk ve yükseltileriyle dağların genel durumunu bozacak niteliktedir.ayrıca buradaki dağların bünyesinde kısmen bazalt türünden akıcı,kısmen andezit tipinde kıvamlı lavlar büyük yer tutar.üçüncü zaman sonlarındaki tektonik olaylar neticesinde kırılmalardan sonra yeryüzüne çıkan lavlar bir örtü gibi etrafa yayılmıģtır.bu arada bazı kırılmalar sonucunda bu örtünün bazı kütleleri çökmüģ,bazıları ise yükselmiģtir.bingöl iline adını veren Bingöl Dağları bu zamanda oluģmuģtur. BAġLICA DAĞ VE TEPELER DAĞIN ADI YÜKSEKLĠK (M) BĠNGÖL DAĞI 3250 GENÇ DAĞI 2940 ġeytan DAĞI 2906 ġerafettġn DAĞI 2544 Tablo-2: Bingöl ilindeki baģlıca dağlar. Bingöl de dağlar orta kısımlarda birbirinden uzaklaģarak geniģlemiģ ve bu geniģleyen yerde Bingöl ovası meydana gelmiģtir. Ova Ģehrin güneydoğusuna doğru hafif eğimle alçalarak devam eder.bu ovayı birçok akarsular çeģitli yönlerde parçalamıģtır.ayrıca Gayt suyu ile Çapakçur deresinin sürükledikleri çakıllar ovanın bir kısmını kaplamıģtır.ovanın yüzölçümü yaklaģık 80 km 2 dir.deniz seviyesinden yüksekliği ise 1150 metredir.bingöl ovasından baģka,genç,karlıova ve Sancak ovaları gibi küçük ovalar da vardır. 2- OVALAR Bingöl de dağlar orta kısımlarda birbirinden uzaklaģarak geniģlemiģ ve bu geniģleyen yerde Bingöl Ovası meydana gelmiģtir. Bu ovayı bir çok akarsular çeģitli yönlerde parçalanmıģtır. Ovanın yüzölçümü 80 km 2 olup, deniz seviyesinde yüksekliği 1150 metredir. Bingöl Ovasından; Genç, Karlıova ve Sancak Ovaları gibi küçük ovalarda mevcuttur. 3- AKARSULAR - 2 -

21 Peri Suyu : Ġl sınırları içindeki uzunluğu bakımından Ġlin en önemli akarsuyu Peri Suyudur. 258 km. uzunluğa sahip Peri Suyunun Ġl sınırları içindeki uzunluğu 112 km. dir. Karagöl ve Bingöl Dağlarındaki kaynaklardan çıkan sular Karlıova Ġlçesinin Kuzeybatısında Elmalı Deresi ve Çerme de Kalmas Deresi ile birleģerek Peri Suyunun suyunu meydana getirirler. Peri Suyu buradan itibaren Güneydoğu yönünde akıp Kiğı sınırları içinde Çorik Dağından Fas Deresinin, daha Güneyden Çobi Suyu ve Kalman Deresini alarak Ġl sınırlarından çıkar. Tunceli Ġl sınırları içinden geçerek Munzur Suyu ile birleģir. Elazığ da YeĢildere civarında Fırat a karıģır. Murat Nehri : Ġlin en önemli akarsularından biridir. Aynı zamanda Fırat ın en büyük kollarından biridir. Nehir kaynağını Van Gölünün Kuzeybatı ucundaki Ala Dağdan ve Bingöl Dağlarından aldıktan sonra Malazgirt, MuĢ, Bulanık ve Bingöl gibi yer yer yüksek ovaları ve dağları doğubatı doğrultusunda aģarak Elazığ Ġli sınırlarına girer. Keban Ġlçesinin Kuzeydoğusunda Karasu ile birleģerek Fırat Nehrini meydana getirir. Murat Nehrinin Bingöl Ġli içindeki toplam uzunluğu 96 km. dir. Göynük Suyu : Murat Nehrinin bir kolu olan Göynük Suyunun baģlangıç ve bitiģ noktaları Ġl sınırları içinde kalmaktadır. Bingöl Dağlarının yamaçlarındaki Kargapazarı Köyünden doğup, ÇoriĢ Dağlarından bazı dereleri alarak Ekinyolu Köyü yakınındaki Mendo Suyu ile birleģir. Bundan sonra Genç Ġlçesi yakınındaki Murat Nehrine karıģır. 4- GÖLLER Bingöl ili sınırları içerisinde büyüklük açısından önemli sayılabilecek herhangi bir göl yoktur. Fakat çok sayıda buzullar tarafından açılmıģ sirk adı verilen küçük göl vardır. Bu göllerin en önemlileri Ģunlardır. Göl Bahri, Kerkis Gölü, Zırlır Gölü, Sar Gölü, KuĢ Gölü, Harem Gölü, Er Gölü, Kıllı Göl, Manastır Gölü, Belli Göl, Karlı Göl, Çilli Göl ve Ġçme Gölüdür. A.5. Jeolojik Yapı ve Stratigrafi Ġl sınırları içinde arazi oldukça engebeli ve yüksektir.denizden ortalama yüksekliği 1250 metreyi aģar.dağlar çok geniģ bir alan kaplar.bingöl dağlarının yapısında genellikle bazalt ve andezitler bulunur.bu püskürük kütle tabandaki tortul tabakaları örtmüģtür.dolayısıyla püskürük kütleler tortul kütlelerden daha gençtir.kuzey-batı,güney-doğu yönünde uzanan Bingöl dağlarının kuzey yamaçları hafif eğimli olduğu halde,güney kesimleri oldukça diktir.güney yamaçta sıcak su kaynaklarına rastlanması bu yamaç yüzeyinin fay çizgisi tarafından dikleģtirildiği,dolayısıyla buradan bir çayın geçtiği açıkça anlaģılmaktadır.türkiye nin deprem zonları incelendiğinde ilimizin bulunduğu yerden kuzey-doğu güney-batı yönünde uzanan bariz fay hatlarının geçtiği görülür.bölgede çeģitli istikametlere doğru uzanan fay çizgilerine rastlanır.fay çizgilerinin,farklı yüzey seviyeleri meydana getirmeden tortul tabakaların altında gizlendiği yer yer satıha çıktığı bu yerlerden de sıcak su kaynaklarının çıktığı gözlenince belirsiz fay çizgilerinin bilgenin her yerinde olabileceği kanaati oluģmaktadır. A.5.1. Metamorfizma ve Mağmatizma Türkiyenin en belirgin ve aktif yapısal unsurlarından biri durumundaki doğu Anadolu fayı üzerinde ĢekillenmiĢ olan Bingöl ovası yaklaģık 500 Km 2 lik bir alanı kaplar. Bingöl ilininjeolojik yapısında Bazalt ve Alüvyon olmak üzere iki farklı birim tespit edilmiģtir. Bazaltlar Gri-Siyah renkli olup Güney batıda yer alır. Bu brimlerde ayrıģma ve bozuģma oldukca etkin olup, üst seviyeleri az bir darbe ile rcalanabilir. Bazaltların yer yer tüflerle arakatlı olduğu sanılmaktadır. Alterasyon etkileri derinliğe bağlı olarak azalmakla birlikte bu ayrıģma bozulma zonunun değiģkelik göstermesi beklenmelidir. Bingöl havzası murat nehri tarfından yarılarak boģaltılmaya, dolaysıyla dönem düzlükleri parcalanarak seki düzlüklerine dönüģmeye baģlamıģtır. Ayrıca murat nehri güneybatıdaki en alt Pleistosen yüzeyleri içine menderesleri ile birlikte epijenik olarak gömülerek yarma vadiyi ĢekillendirmiĢtir. Alt pleistosen sonlarında yoğunlaģan yer kabuğu hareketleri sonucunda ise gençleģme olmuģ ve Bingöl depresyonu bu günkü asıl geometrisini bu hareketler sonucu kazanmıģtır

22 A.5.2. Tektonik ve Paleocoğrafya Harita2 : Kuzey Anadolu Fayı Doğu Anadolu Fayı (Bingöl Erzincan-Karlıova Üçgeni) (Kaynak MTA nın Ġnternet Sitesi 2009) - 4 -

23 Harita3: Bingöl Kiğı Karlıova arasındaki aktif fay haritası (Kaynak MTA nın Ġnternet Sitesi 2009) Harita 4: Bingöl ve Çevresindeki Tarihsel Dönemde Hasar YapmıĢ Depremler (Kaynak MTA nın Ġnternet Sitesi 2009) - 5 -

24 Harita 5: Bingöl ve Çevresindeki Aletsel Dönemde Hasar YapmıĢ Depremler. (Kaynak MTA nın Ġnternet Sitesi 2009) KAYNAKLAR: - MTA nın Ġnternet Sitesi Ġl Çevre Durum Raporu B. DOĞAL KAYNAKLAR B.1. Enerji Kaynakları B.1.1. GüneĢ Ġlimizde yıllık meteorolojik verilere göre Temmuz,Ağustos ayları GüneĢ ıģığından en fazla yararlanıldığı aylardır. GüneĢten enerji kaynağı olarak yararlanılmaktadır. Ġlimizin ortalama yıllık güneģleme süresi 6,36 sa-da dır. B.1.2. Su Gücü Bingöl Gözeler Projesi 1991 yılında yatırım programına alınan Bingöl Gözeler Projesi. Bingöl e 20 Km Doğusunda yer almaktadır. Depolama hacmi 19.25Hm 3 olan projenin tamamlanması durumunda Harabe ve Dik ovalarını da içine alan toplam 1572 hektarlık bir alan sulama imkanına kavuģmuģ olacaktır. Bingöl Gülbahar Barajı Projesi Projenin yeri Bingöl ilinin 20 Km doğusunda Kocan deresi üzerinde yer almaktadır. Proje sulama amaçlıdır. Baraj Hakkında Jeolojik Bilgiler: Gülbahar Barajı aks yeri bazalt, Tüf, Aglomera ve Ġgnimbrit türü volkanik kayaçlardan oluģmuģtur. Dere yatağındaki Alüvyonun kalınlığı 8 m.dir. Baraj aks yeri sol sahilde yer alan 6-7 m. kalınlığındaki - 6 -

25 yamaç molozu kaldırıldığı takdirde aks yerinde duraylılık problemi olmayacaktır. Sağ sahilde yer alan derivasyon tüneli kazısında Ġgnimbritlerle Bazalt cürufundan geçilmiģtir. Tünel kazısı sırasında bu çatlaklardan toplam 4-5 L/S yer altı suyu boģalımı olmuģtur. Sağ yamaçta inģaa edilecek dolu savak yerinde sert ve sağlam bazaltlar yer almaktadır. Bazaltlar üzerinde ise m kalınlığında bazalt çakıllarından oluģmuģ yamaç molozu vardır. Göl alanı içinde aks yerinin hemen sol mansabında eski büyük bir heyelan mevcuttur. Bu heyelanın ön kısmında ana kaya olan iri bazalt blokları topuk yapmıģtır. Baraj gölü su seviyesindeki alçalma ve yükselmeler bu zeminin hareket etmesine neden olacak ancak heyelan baraj gövdesini etkilemeyecektir. Göl alanında geçirimlilik yönünden bir problem bulunmamaktadır. Bingöl I. Merhale Projesi Bingöl ilinin 17 km doğusunda Göynük çayı üzerinde inģa edilen Regülatörden toprak kanal ile sulama yapılmaktadır yılında tamamlanarak iģletmeye açılan Göynük sulaması ile Beyaztoprak, Göltepesi, Hacıçayır, Sarıçiçek, Yeniköy, Dik, Çeltiksuyu, Tekören ve Kumgeçit köylerine ait 2500 hektarlık alan sulanmaktadır.göynük sulaması ikmal inģaatı devam etmekte olup, 1995 yılı içinde tamamlanmıģtır. Bingöl II. Merhale Projesi Bu proje kapsamındaki Gayt barajı ve tesislerinin 2. kısım ikmal inģaatı, 1993 yılında yatırım programına girmiģ ve aynı yıl içinde ihalesi yapılarak 1994 yılında yapım çalıģmalarına baģlamıģtır. Dolusavak kapakları ve kapak kaldırma tertibatlarının yapım çalıģmaları devam etmektedir. Ayrıca Ģantiye sahasında Konkasör tesisinin montaj çalıģması tamamlanmıģtır. proje tutarı 180 Milyar TL olan bu projenin 1995 yılı ödeneği 63 Milyar TL dir. Sulama alanı yaklaģık 53 bin dekardır. Aynı proje kapsamında bulunan ve mevcut Gayt sulamasının üst kotlarında 2270 hektarlık alanı sulamak amacıyla inģa edilmekte olan sulama Ģebekesinin su kaynağı Gayt çayı, depolama yeri ise Gayt barajı göl sahasıdır. Gayt barajında inģa edilecek ikinci bir regülatör ile sulama suyu alınacaktır.ġebekenin tamamlanması ile birlikte Bingöl merkez arazileri, Güveçli, Ormanardı, Çayağzı, Kılçadır, Evciler, Kıltepe ve AĢağı Paymirg köylerine ait 2270 hektarlık alanın sulanması sağlanacaktır. ġebekenin ana kanal uzunluğu metredir. 12 adet yedek kanalların toplam uzunluğu metredir. ġebeke üzerinde 15 adet sifon ve galeri ile 93 adet alt ve üst sel geçitleri inģa edilecektir. ÇalıĢmaları 1994 yılında baģlanmıģ, Ģantiye tesisleri tamamlanmıģtır. Tatbikat projelerinin hazırlanması ve kamulaģtırma çalıģmaları devam etmektedir. Daha önce inģa edilen regülatör vasıtasıyla toplam 3200 hektarlık alan sulamaya açılmıģtır.sulama Ģebekesi %80 kapasite ile iģletilmekte olup, Gayt barajının bitirilmesi ile birlikte tam kapasite ile iģletmeye açılacaktır. Peri Projesi Kiğı Barajı ve HES Tesisleri ĠnĢaatı Projenin yeri Bingöl iline bağlı Kiğı ilçesinin 10 Km Kuzey doğusunda Peri suyu üzerinde yer almaktadır. Proje enerji amaçlıdır. Baraj Hakkında Jeolojik Bilgiler: Baraj yerinde volkanizma sonucu farklı evrelerde oluģmuģ Andezit ve Bazalt türünde kayaçlar ile bunların tüf ve Aglomeralardan oluģmuģ ve genelde Andezit olarak adlandırılan birim mevcuttur. Andezitlerin altında üst kretase yaģlı topraklı filiģi yer almaktadır. Göl alanında 5 adet heyelan görülmektedir. Baraj göl alanındaki aktif ve potansiyel kitlesel hareketler Jeolojik koģullar yönün den projeyi etkileyebilecek önemli unsurlardan biri olarak görülmektedir. Baraj yerine yaklaģık 12 Km uzaklıkta göl kuyruk suyu yakınında yer alan aktif Kuzey Anadolu Fayının yakın oluģu baraj için önemli bir unsurdur. Bingöl Genç Projesi Projenin yeri Bingöl ili Genç ilçesinin doğusunda yer almaktadır. Proje sulama amaçlıdır. Su kaynağı olarak Vahkin çayı kullanılacaktır. Genç ilçe merkezindeki arazilerin sulaması sağlanacaktır. Bu proje 2001 yılı yatırım programında yer almaktadır. Cazibe sulaması 1170 hektardır

26 B.1.3. Kömür Ġlimiz Karlıova ilçesi Halifan Derinçay köyü civarında 1663 Kcal/kg ısı değerli %43 Su %24,63 Kil, %0,57 S içeren Linyit bulunmaktadır.açık iģletme ile alınabilecek kömür rezervi tondur. Kapalı iģletme ile alınabilecek kömür rezervi tondur. B.1.4. Doğalgaz Ġlimizde Doğalgaz rezervi yoktur. B.1.5. Rüzgar Enlem Boylam Yükseklik BINGOL Rasat S. (YIL) Ocak ġubat Mart Nisan Mayıs Haz. Tem. Ağust Eylül Ekim Kasım Ara. Parametre Toplam Orajlı Günler Sayısı Ortalaması Saat 07 Ortalama Rüzgar Hızı (m_sec) Saat 14 Ortalama Rüzgar Hızı (m_sec) Saat 21 Ortalama Rüzgar Hızı (m_sec) Ortalama Rüzgar Hızı (m_sec) Maksimum Rüzgar Hızı ( m_sec ) ve Yönü S 15.9 WNW 13.5 SSE 13.1 SSE 11.0 NNW 14.7 SSW 12.6 S 9.6 ENE 8.6 ENE 15.7 NNW Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalaması N Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı N Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m_sec) NNE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı NNE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m_sec) NE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı NE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m_sec) ENE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı ENE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m_sec) E Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı E Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m_sec) ESE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı ESE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m_sec) SE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı SE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m_sec) SSE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı Tablo 3: 2009 Bingöl Ġli rüzgar durumu ( Kaynak: Bingöl Meteoroloji Müdürlüğü) B.1.6. Biyokütle Ġlimizde Biyogaz enerjisinden yararlanılmamaktadır. B.1.7. Petrol Ġl sınırları içinde petrol rezervi yoktur WS W 9.1 NN W - 8 -

27 B.1.8. Jeotermal Sahalar a) Kaplıca Suyu: Karlıova ilçesi Göynük Hacıyan kaplıca sıcaklık 62 o C PH: 7.20 Radyoaktivite 4,9 Eman, toplam mineralizasyon: 2855,4 mg/l Debi: 1 Lt/Sn b) Bingöl Merkez Kös Kaplıcası: Sıcaklık 36 o C 47 o C PH: 6,70 Radyoaktivite 10,2 21 Eman, toplam mineralizasyon: 2464,9 mg/l Debi: 3 Lt/Sn c) Yayladere Hasköy Kaplıcası: Sıcaklık 48 o C PH:6,60 Radyoaktivite 9,1 Eman, toplam mineralizasyon: 5706,7 mg/l Debi: 0,09 Lt/Sn d) Kiğı Ġlçesi Harur Kaplıcası: Sıcaklık 52 o C PH: 6,80 Radyoaktivite 9,2 Eman, toplam mineralizasyon: 6911 mg/l Debi: 0,16Lt/Sn e) Maden Suyu: Kiğı ilçesi iki evler madensuyu sıcaklık 10 o C PH: 6 Debi: 0,3 Lt/sn f) Yedisu Ġlçesi YeĢilgöl Madensuyu: Sıcaklık 10 o C PH: 6 Debi: 0,3 Lt/sn g) Kiğı Ġlçesi Dimilyan Maden suyu: Sıcaklık 16,5 o C PH:5 Debi: 1 Lt/sn h) Yedisu (Çemre) Ġlcesi Maden suyu: Sıcaklık 13 o C PH: 5,5 Debi: 0,15 Lt/sn Görüldüğü gibi, Bingöl yer altı zenginlikleri bakımından yoksul bir il değildir. Ġlde bulunan kaynakların değerlendirilmesi hem istihdam olanaklarının, hem de küçük ve orta ölçekli iģletmelerin doğmasına imkan sağlar. Yeraltı zenginlikleri ilin potansiyel geliģme alanlarından biri olmasına karģın, bu alanda çok az sayıda kiģi istihdam edilmektedir nüfus sayımına göre, madencilik sektöründe çalıģanların sayısı 25 tir sayımında bu 136 ya çıkmıģtır sayımında 122 ye 1990 sayımında ise 36 ya düģmüģtür. B.2. Biyolojik ÇeĢitlilik B.2.1. Ormanlar GENÇ ORMAN ĠġLETME ġeflġğġ ORMAN DURUMU VERĠMLĠ ORMAN BOZUK ORMAN KURULUġUN ĠHTĠVA ETTĠĞĠ ORMAN ĠġLETME ġeflġğġ Merkezi Normal Koru Normal Baltalık Bozuk Koru Bozuk Baltalık ORMANLIK SAHA AÇIKLIK SAHA TOPLAM (Ha.) (Ha.) (Ha.) (Ha.) (Ha) GENÇ GENÇ , TOPLAM , AĞAÇ ÇEġĠTLERĠ : MEġE,ARDIÇ,KAVAK,SÖĞÜT,SEDĠR,SARIÇAM,KARAÇAM AĞAÇ ÇEġĠTLERĠNĠ N DAĞILIMI KARAÇAM SARIÇAM SEDĠR ARDIÇ MEġE 86,5 Ha 13 Ha 32 Ha 201,5 Ha 72045,5 Ha - 9 -

28 KAVAK ĠBRELĠLER ARASI KARIġIK ĠBRELĠ + YAPRAKLI KARIġIK GENEL TOPLAM: 1433 Ha 50 Ha 39,5 Ha 73901,5 Ha Tablo 4: Genç Orman ĠĢletme ġefliği Orman Durumu ( Kaynak: Genç Orman ĠĢletme ġefliği 2009) ILICALAR ORMAN ĠġLETME ġeflġğġ ORMAN DURUMU KURULUġUN ĠHTĠVA ETTĠĞĠ ORMAN ĠġLETME ġeflġğġ ILICA Merkezi Merkez Karlıova VERĠMLĠ ORMAN Normal Koru Normal Baltalık BOZUK ORMAN Bozuk Koru Bozuk Baltalık ORMANLIK SAHA AÇIKLIK SAHA TOPLAM (Ha.) (Ha.) (Ha.) (Ha.) (Ha) ,5 7241, TOPLAM ,5 7241, : MeĢe,Ardıç, AĞAÇ Kavak, ÇEġĠTLERĠ Söğüt Tablo 5: Ilıca Orman ĠĢletme ġefliği Orman Durumu ( Kaynak: Ilıca Orman ĠĢletme ġefliği 2009) KURULUġUN ĠHTĠVA ETTĠĞĠ ORMAN ĠġLETME ġeflġğġ KĠĞI Merkezi Kiğı-Adaklı Yedisu - Yayladere KĠĞI ORMAN ĠġLETME ġeflġğġ ORMAN DURUMU VERĠMLĠ ORMAN Normal Koru Normal Baltalık BOZUK ORMAN Bozuk Koru Bozuk Baltalık ORMANLIK SAHA AÇIKLIK SAHA TOPLAM (Ha.) (Ha.) (Ha.) (Ha.) (Ha) TOPLAM AĞAÇ ÇEġĠTLERĠ : MEġE,ARDIÇ,KAVAK,SÖĞÜT Tablo 6 : Kiğı OrmanĠĢletme ġefliği Orman Durumu ( Kaynak: Kiğı Orman ĠĢletme ġefliği 2009) KURULUġUN ĠHTĠVA ETTĠĞĠ ORMAN ĠġLETME Merkezi SOLHAN ORMAN ĠġLETME ġeflġğġ ORMAN DURUMU ĠĢletme VERĠMLĠ ORMAN Normal Koru Normal Baltalık BOZUK ORMAN Bozuk Koru Bozuk Baltalık ORMANLIK SAHA AÇIKLIK SAHA TOPLAM

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

İÇİNDEKİLER SI BASKISI İÇİN ÖN SÖZ. xvi. xxi ÇEVİRİ EDİTÖRÜNDEN. BÖLÜM BİR Çevresel Problemlerin Belirlenmesi ve Çözülmesi 3

İÇİNDEKİLER SI BASKISI İÇİN ÖN SÖZ. xvi. xxi ÇEVİRİ EDİTÖRÜNDEN. BÖLÜM BİR Çevresel Problemlerin Belirlenmesi ve Çözülmesi 3 . İÇİNDEKİLER SI BASKISI İÇİN ÖN SÖZ xv ÖN SÖZ xvi YAZARLAR HAKKINDA xix ÇEVİRENLER xxi ÇEVİRİ EDİTÖRÜNDEN xxiii K I S I M B İ R ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ 1 BÖLÜM BİR Çevresel Problemlerin Belirlenmesi ve Çözülmesi

Detaylı

SEL KONTROLUNDA AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROL ÇALIġMALARININ ÖNEMĠ

SEL KONTROLUNDA AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROL ÇALIġMALARININ ÖNEMĠ T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SEL KONTROLUNDA AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROL ÇALIġMALARININ ÖNEMĠ Hanifi AVCI Genel Müdür ġubat-2011 SEL AFETĠNĠN SEBEBĠ

Detaylı

İlimizdeki Sanayi Kuruluşu Sayısı

İlimizdeki Sanayi Kuruluşu Sayısı GĠRĠġ Tekirdağ Ġli, konumu itibarı ile; hem Ġstanbul Ġline yakınlığı hem de kara, deniz ve demiryolu güzergahı üzerinde bulunması nedeniyle yatırımcının tercihi haline gelmiģ, bu durum ise hızlı ve plansız

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir?

1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir? Soru - Yanýt 15 1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir? Yanýt: Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere kayaç denir.

Detaylı

ORTAK GÖSTERİMLER ALAN RENK KODU (RGB) ÇİZGİ TİPİ SEMBOL TARAMA SINIRLAR İDARİ SINIRLAR ÜLKE SINIRI İL SINIRI İLÇE SINIRI BELEDİYE SINIRI

ORTAK GÖSTERİMLER ALAN RENK KODU (RGB) ÇİZGİ TİPİ SEMBOL TARAMA SINIRLAR İDARİ SINIRLAR ÜLKE SINIRI İL SINIRI İLÇE SINIRI BELEDİYE SINIRI EK-1a ORTAK GÖSTERİMLER ÇİZGİ TİPİ SEMBOL TARAMA ALAN RENK KODU (RGB) SINIRLAR İDARİ SINIRLAR ÜLKE SINIRI İL SINIRI İLÇE SINIRI BELEDİYE SINIRI MÜCAVİR ALAN SINIRI 1 PLANLAMA SINIRLARI PLAN ONAMA SINIRI

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin güney doğusunda yer alan bölge nüfus ve yüzölçümü en küçük bölgemizdir. Akdeniz, Doğu Anadolu Bölgeleriyle, Suriye ve Irak Devletleriyle

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR Dr. Canan KARAKAġ ULUSOY Jeoloji Yüksek Mühendisi 26-30 Ekim 2015 12.11.2015 Antalya Kentsel Su Yönetiminin Evreleri Kentsel Su Temini ve Güvenliği

Detaylı

MUSTAFA ÇALIŞKAN Makina Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü

MUSTAFA ÇALIŞKAN Makina Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü RÜZGAR ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN KAYNAK ALANLARININ BELİRLENMESİ VE LİSANS BAŞVURULARININ TEKNİK DEĞERLENDİRİLMESİ İÇİN GEREKLİ BİLGİLERİN DÜZENLENMESİ MUSTAFA ÇALIŞKAN Makina Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir

Detaylı

DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3

DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3 DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3 İnsan yaşamı ve refahı tarihsel süreç içinde hep doğa ve doğal kaynaklarla kurduğu ilişki ile gelişmiştir. Özellikle sanayi devrimine kadar

Detaylı

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 Türkiye de Arazi Kullanımı Türkiye yüzey şekilleri bakımından çok farklı özelliklere sahiptir. Ülkemizde oluşum özellikleri birbirinden farklı

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ

TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ İ İ İ İ Ğ TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ TÜRKİYE VE YAKIN ÇEVRESİ NEOTEKTONİK HARİTASI TÜRKİYE VE ÇEVRESİ LEVHA HARİTASI TÜRKİYE VE ÇEVRESİ LEVHA HARİTASI-2 TÜRKİYE PALEOZOİK ARAZİLER HARİTASI TÜRKİYE

Detaylı

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS 31. 32. Televizyonda hava durumunu aktaran sunucu, Türkiye kıyılarında rüzgârın karayel ve poyrazdan saatte 50-60 kilometre hızla estiğini söylemiştir. Buna göre, haritada numaralanmış rüzgârlardan hangisinin

Detaylı

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ İsken Sugözü Termik Santrali Adana Türkiye de 200 binin üzerinde iģletme, 70 bin dolayında üretim/sanayi iģletmesi bulunmaktadır. Bunlar arasında; Enerji tesisleri

Detaylı

Akhisar nüfusu (2012),Akhisar ilçe merkezi , Beldeler ( 9 adet) Köyler (86 adet) , İlçe toplam nüfusu kişidir.

Akhisar nüfusu (2012),Akhisar ilçe merkezi , Beldeler ( 9 adet) Köyler (86 adet) , İlçe toplam nüfusu kişidir. PLANLAMA ALANININ KONUMU ve TANITIMI Çalışma alanı, Manisa İli Akhisar İlçesi Akhisar Belediyesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Manisa İli Akhisar ın doğusunda Gördes, güneyinde Gölmarmara, batısında

Detaylı

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum 6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum Su kalitesi istatistikleri konusunda, halen Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından 25 havzada nehir ve göl suyu kalitesi izleme çalışmaları

Detaylı

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİK BİRİMLER *Ekoloji: Canlıların birbirleriyle ve yaşadıkları ortamla olan ilişkisini inceleyen bilim dalıdır. Ekolojik birimlerin küçükten büyüye doğru sıralaması: Ekoloji

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

Şekil 1: Planlama Alanının Bölgedeki Konumu

Şekil 1: Planlama Alanının Bölgedeki Konumu EDİRNE İLİ 1/25 000 ÖLÇEKLİ 1. PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI Planlama alanı, Edirne İli, Merkez İlçe, Tayakadın Köyü, Karakoltepe Mevkii, 34 Pafta, 164 Ada, 27 Parselin bulunduğu alanı kapsamaktadır.

Detaylı

ÇEVRE VE DOĞA KORUMAYLA İLGİLİ ULUSAL VE

ÇEVRE VE DOĞA KORUMAYLA İLGİLİ ULUSAL VE TÜRKİYE NİN TARAF OLDUĞU ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER ÇEVRE VE DOĞA KORUMAYLA İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLARARASI ÖRGÜTLER DERS 5 TÜRKİYE NİN TARAF OLDUĞU ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER 1-Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının

Detaylı

PLAN AÇIKLAMA RAPORU. Aslıhan BALDAN Doğuş BALDAN ŞEHİR PLANCISI

PLAN AÇIKLAMA RAPORU. Aslıhan BALDAN Doğuş BALDAN ŞEHİR PLANCISI MANİSA İLİ SARIGÖL İLÇESİ, SELİMİYE MAHALLESİ, MANİSA İLİ, SARIGÖL İLÇESİ, SELİMİYE MAHALLESİ, 105 ADA 1 PARSELDE YER ALAN TAHSİS-A ALANINDA KATI ATIK TESİSLERİ ALANI BELİRLENMESİNE İLİŞKİN 1/5000 ÖLÇEKLİ

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 10.10.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27372 SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî

Detaylı

ANKARA VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA İL ÇEVRE DURUM RAPORU

ANKARA VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA İL ÇEVRE DURUM RAPORU ANKARA VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA İL ÇEVRE DURUM RAPORU 2003 İL ÇEVRE DURUM RAPORLARI REHBERİ ÇEVRE DURUM RAPORLARINDA KULLANILACAK REHBERİN ANA BAŞLIKLARI Sayfa COĞRAFİ KAPSAM... 10 DOĞAL

Detaylı

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU AKÇAKALE KÖYÜ (MERKEZ/GÜMÜŞHANE) 128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 2016 AKÇAKALE KÖYÜ-MERKEZ/GÜMÜŞHANE 128 ADA 27 VE 32 NUMARALI PARSELLERE

Detaylı

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) - Ekler Haziran 2014 Ek 2.1: Ulusal Mevzuat URS-EIA-REP-203876 Genel Çevre Kanunu, Sayı: 2872 ÇED Yönetmeliği

Detaylı

BATI İÇEL KIYI KESİMİ - MERSİN MELLEÇ TURİZM MERKEZİ 1/ ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU

BATI İÇEL KIYI KESİMİ - MERSİN MELLEÇ TURİZM MERKEZİ 1/ ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU 1 BATI İÇEL KIYI KESİMİ - MERSİN MELLEÇ TURİZM MERKEZİ 1/25.000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU Mersin ili 321 km sahil şeridi ile Türkiye'nin önemli bir sahil kentleri arasında

Detaylı

KENTGES ODAKLI CBS PROJESİ KAHRAMANMARAŞ AFET BİLGİ SİSTEMİ (KABIS)

KENTGES ODAKLI CBS PROJESİ KAHRAMANMARAŞ AFET BİLGİ SİSTEMİ (KABIS) KENTGES ODAKLI CBS PROJESİ KAHRAMANMARAŞ AFET BİLGİ SİSTEMİ (KABIS) PLANLAMA VE ZARAR AZALTMA ĠÇERĠK İlimizin afetselliği Projenin Tanımı Projenin Yasal Dayanakları KENTGES Strateji Belgesi Kapsamı Proje

Detaylı

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MANİSA TURGUTLU URGANLI TERMAL TURİZM MERKEZİ 1/25000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN NOTU İLAVESİ AÇIKLAMA RAPORU 2017-ANKARA 1 ALAN TANIMI

Detaylı

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir.

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir. Çaldıran Tarihçesi: İlçe birçok tarihi medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Medler, Bizanslılar, Urartular, İranlılar ve son olarak Osmanlı devleti bu ilçede hâkimiyet sürmüşlerdir. İlçenin tarih içerisindeki

Detaylı

İL ÇEVRE DURUM RAPORLARI REHBERİ

İL ÇEVRE DURUM RAPORLARI REHBERİ T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI İL ÇEVRE DURUM RAPORLARI REHBERİ HAZIRLAYAN ÇED VE PLANLAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE ENVANTER İ DAİRES İ BAŞKANLIĞI ANKARA-2005 GEREKÇE Ülkemizin çevre değ erlerinin hali hazır

Detaylı

Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde uygun jeolojik şartlarda doğal olarak oluşan,

Detaylı

BİTLİS İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

BİTLİS İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI BİTLİS İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Bitlis ili, Doğu Anadolu Bölgesinde yer almakta olup, engebeli bir topoğrafyaya sahiptir. Ahlat Ovasıyla, bir düzlük gibi Bitlis in kuzeydoğusundan Van Gölüne doğru

Detaylı

MANİSA İLİ, SELENDİ İLÇESİ, ESKİCAMİ MAHALLESİ, 120 ADA, 1 PARSELE İLİŞKİN NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ

MANİSA İLİ, SELENDİ İLÇESİ, ESKİCAMİ MAHALLESİ, 120 ADA, 1 PARSELE İLİŞKİN NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ MANİSA İLİ, SELENDİ İLÇESİ, ESKİCAMİ MAHALLESİ, 120 ADA, 1 PARSELE İLİŞKİN NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ Planlama Alanının Tanımlanması Manisa İli 13.810 km² yüz ölçümüne sahip olup, 2015 itibarıyla

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Konya İl Koordinasyon Kurulu 26-27 Kasım 2011 KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Yrd.Doç.Dr.Güler GÖÇMEZ. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. gulergocmez@selcuk.edu.tr 1.GĐRĐŞ Jeotermal

Detaylı

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin doğusunda yer alan bölge kabaca üçgene benzer. Marmara ve Ege Bölgeleri hariç her bölge ile komşudur. Suriye hariç bütün doğu komşularımızla

Detaylı

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ 1 INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ e-posta: orhan.arkoc@kirklareli.edu.tr Web : http://personel.kirklareli.edu.tr/orhan-arkoc 2 BÖLÜM 12 Baraj Jeolojisi 3 Barajlar ve Baraj inşaatlarında

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ 1) Aşağıdaki anıtlardan hangisi diğerlerinden farklıdır? A) B) C) D) 2) I Arazide daha önce olmayan, kaynak suların, suya doygun alanların ve su sızıntılarının oluşması. II Bina temelleri altında çatlama,

Detaylı

ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır.

ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır. ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır. 2017 Dünya Su Günü Bildirisi 2016 yılı, ilk kayıtların tutulduğu 1880 yılından bu yana en sıcak yıl olarak kayda geçti. 2 yüzyıl, dünya ortalama

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

Eşref Atabey Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır.

Eşref Atabey Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır. Eşref Atabey. 2015. Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır. MARDİN İLİ SU KAYNAKLARI-POTANSİYELİ VE KALİTESİ DR. EŞREF ATABEY Jeoloji Yüksek Mühendisi Tıbbi

Detaylı

BURDUR-YASSIGÜME KÖYÜNÜN, FİZİKİ COĞRAFYA AÇISINDAN, ÇEVRE SORUNLARI

BURDUR-YASSIGÜME KÖYÜNÜN, FİZİKİ COĞRAFYA AÇISINDAN, ÇEVRE SORUNLARI BURDUR-YASSIGÜME KÖYÜNÜN, FİZİKİ COĞRAFYA AÇISINDAN, ÇEVRE SORUNLARI Arş. Gör. Hakan YİĞİTBAŞIOĞLU Göller Yöresinde yeralan Burdur Havzası'nın oluşumunda tektonik hareketlerin büyük etkisi olmuştur. Havza

Detaylı

1. Nüfus değişimi ve göç

1. Nüfus değişimi ve göç Sulamanın Çevresel Etkileri Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sağlık Etkileri 1.Nüfus değişimi ve göç 2.Gelir düzeyi ve işgücü 3.Yeniden yerleşim 4.Kültürel

Detaylı

Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce

Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce İÇERİK Enerji Kaynakları HES Faaliyetlerinin Aşamaları Düzce İlindeki HES Faaliyetleri Karşılaşılan Çevresel Sorunlar Çözüm

Detaylı

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal kaynaklı kirlilik azaltılacak, Marjinal alanlar üzerindeki

Detaylı

ÇIĞLARIN OLUŞUM NEDENLERİ:

ÇIĞLARIN OLUŞUM NEDENLERİ: ÇIĞ Genellikle boylu bitki örtüsü (orman) çok seyrek veya bulunmayan engebeli, dağlık ve eğimli arazilerde tabakalar halinde birikmiş olan kar kütlesinin iç ve dış kuvvetler etkisi ile başlayan bir ilk

Detaylı

DİYARBAKIR İLİ, KAYAPINAR İLÇESİ, ÜÇKUYULAR GECEKONDU ÖNLEME BÖLGESİ 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU

DİYARBAKIR İLİ, KAYAPINAR İLÇESİ, ÜÇKUYULAR GECEKONDU ÖNLEME BÖLGESİ 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU DİYARBAKIR İLİ, KAYAPINAR İLÇESİ, ÜÇKUYULAR GECEKONDU ÖNLEME BÖLGESİ 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI ŞUBAT 2016 A) PLANLAMA ALANI KONUMU Planlama alanı; Diyarbakır İli, Kayapınar İlçesi, Üçkuyu Mahallesinde;

Detaylı

PROJE - FAALİYET KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE 1 HAVZA KORUMA EYLEM PLANI STRATEJİSİNİN OLUŞTURULMASI

PROJE - FAALİYET KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE 1 HAVZA KORUMA EYLEM PLANI STRATEJİSİNİN OLUŞTURULMASI 1 HAVZA KORUMA EYLEM PLANI STRATEJİSİNİN OLUŞTURULMASI ÇOB, DSİ, İB, Valilikler, Belediyeler, Üniversiteler, TÜBİTAK HSA/ÇİB 2 KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN SAĞLANMASI ÇOB, Valilikler HSA/ÇİB

Detaylı

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Türkiye Çevre Durum Raporu 2011 www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/tcdr_20 11.pdf A3 Su ve Su Kaynakları 3.4 Kentsel

Detaylı

Eşref Atabey Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır.

Eşref Atabey Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır. Eşref Atabey. 2015. Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır. ELAZIĞ İLİ SU KAYNAKLARI-POTANSİYELİ VE KALİTESİ DR. EŞREF ATABEY Jeoloji Yüksek Mühendisi Tıbbi

Detaylı

GAZİANTEP İL ÇEVRE DURUM RAPORU

GAZİANTEP İL ÇEVRE DURUM RAPORU T.C. GAZİANTEP VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ GAZİANTEP İL ÇEVRE DURUM RAPORU GAZİANTEP - 2008-1 - - 2-2008 ÇEVRE DURUM RAPORU T.C. GAZİANTEP VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ GAZİANTEP İL ÇEVRE

Detaylı

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERBAġ Sultan ARSLAN A. Nur DURAK Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü erbas@akdeniz.edu.tr Sunum Planı

Detaylı

TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ

TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ Editör Doç.Dr.Asım Çoban TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ Yazarlar Doç.Dr.Asım Çoban Doç.Dr.İbrahim Aydın Doç.Dr.Yüksel Güçlü Yrd.Doç.Dr.Esin Özcan Yrd.Doç.Dr.İsmail Taşlı Editör Doç.Dr.Asım Çoban Türkiye

Detaylı

HEYELANLAR HEYELANLARA NEDEN OLAN ETKENLER HEYELAN ÇEŞİTLERİ HEYELANLARIN ÖNLENMESİ HEYELANLARIN NEDENLERİ

HEYELANLAR HEYELANLARA NEDEN OLAN ETKENLER HEYELAN ÇEŞİTLERİ HEYELANLARIN ÖNLENMESİ HEYELANLARIN NEDENLERİ HEYELANLAR Y.Doç.Dr. Devrim ALKAYA Pamukkale Üniversitesi Doğal zemin veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın; yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru hareketidir.

Detaylı

10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ

10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ TR41 Bölgesi 2008 2010 10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ 10.1. Atık İstatistikleri 10.1.1. Belediye- Atık Hizmeti Verilen Nüfus ve Atık Miktarı 2008,2010 Toplam nüfus Belediye Anket uygulanan Anket uygulanan Atık

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Büyükşehir Belediye Alanlarında Tabiat Varlıklarının Yönetimi

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Büyükşehir Belediye Alanlarında Tabiat Varlıklarının Yönetimi T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Büyükşehir Belediye Alanlarında Tabiat Varlıklarının Yönetimi Osman İYİMAYA Genel Müdür 12-13 Mayıs Karadeniz Teknik Üniversitesi

Detaylı

BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR STRATEJİK PLANI

BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR STRATEJİK PLANI BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR BEL E D İ Y E S İ 2015 2019 STRATEJİK PLANI Balıkesir Büyük şehir Bel ediyesi 2015-2019 Stratejik Pl an ı 3.4.10 Stratejik Alan 10 : Kırsal Hizmetler A1 Entegre Kırsal Kalkınma H1.

Detaylı

BİNGÖL İL ÇEVRE DURUM RAPORU

BİNGÖL İL ÇEVRE DURUM RAPORU T.C. BİNGÖL VALİLİĞİ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ BİNGÖL İL ÇEVRE DURUM RAPORU BİNGÖL-2011 Eğer, Vatan denilen şey, kupkuru dağlardan, taşlardan, ekilmemiş sahalardan, çıplak ovalardan, şehirler ve

Detaylı

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI 1. 2. Kalker gibi tortul kayaçların metamorfik kayaçlarına dönüşmesinde etkili olan faktörler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir (5 puan)? A. Soğuma - Buzullaşma B. Ayrışma - Erime C. Sıcaklık - Basınç

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/ ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU

ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/ ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/25.000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU MAYIS 2016 1 İçindekiler 1 PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI... 2 2 MEVCUT PLAN DURUMU...

Detaylı

ÇANKIRI VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ 2007 YILI ÇANKIRI İL ÇEVRE DURUM RAPORU

ÇANKIRI VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ 2007 YILI ÇANKIRI İL ÇEVRE DURUM RAPORU ÇANKIRI VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ 2007 YILI ÇANKIRI İL ÇEVRE DURUM RAPORU 1 2 ULUSAL ÇEVRE ANDI Şimdiki ve gelecek kuşakların temiz ve sağlıklı bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu, gerçeğinden

Detaylı

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri,

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, KIRSAL ARAZİ YÖNETİMİNDE ANALİTİK VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE SENTEZ PAFTALARININ ÜRETİLMESİ; Prof. Dr. Yusuf KURUCU

Detaylı

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığından

Detaylı

ĠMAR ÇALIġMALARI. 1/5.000 LİK ve 1/1.000 LİK HALİHAZIR HARİTA 1/50.000 LİK ÇEVRE DÜZENİ PLANI 1/25.000 LİK ve 1/5.000 LİK NAZIM İMAR PLANLARI

ĠMAR ÇALIġMALARI. 1/5.000 LİK ve 1/1.000 LİK HALİHAZIR HARİTA 1/50.000 LİK ÇEVRE DÜZENİ PLANI 1/25.000 LİK ve 1/5.000 LİK NAZIM İMAR PLANLARI KOCAELĠ DEN SAĞLIKLI PLANLAMA ĠMAR ÇALIġMALARI 1/5.000 LİK ve 1/1.000 LİK HALİHAZIR HARİTA 1/50.000 LİK ÇEVRE DÜZENİ PLANI 1/25.000 LİK ve 1/5.000 LİK NAZIM İMAR PLANLARI ĠMAR ÇALIġMALARI Gebze Planlama

Detaylı

Doğal ve doğal olmayan yapı ve tesisler, özel işaretler, çizgiler, renkler ve şekillerle gösterilmektedir.

Doğal ve doğal olmayan yapı ve tesisler, özel işaretler, çizgiler, renkler ve şekillerle gösterilmektedir. HARİTA NEDİR? Yeryüzünün tamamının veya bir parçasının kuşbakışı görünümünün, istenilen ölçeğe göre özel işaretler yardımı ile küçültülerek çizilmiş örneğidir. H A R İ T A Yeryüzü şekillerinin, yerleşim

Detaylı

MANİSA İLİ SARUHANLI İLÇESİ

MANİSA İLİ SARUHANLI İLÇESİ MANİSA İLİ SARUHANLI İLÇESİ UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU ÖLÇEK:1/1000 Pafta No: K19-d-02-a-3a / K19-d-02-a-4b PİM PLANLAMA BÜROSU Yılmaz Şevket KOCATUĞ / Şehir Plancısı Yarhasanlar

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

MANİSA İLİ, DEMİRCİ İLÇESİ, ÇAMLICA MAHALLESİ, 467 ADA 53 PARSELDE KATI ATIK TESİSLERİ ALANI BELİRLENMESİNE İLİŞKİN 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI

MANİSA İLİ, DEMİRCİ İLÇESİ, ÇAMLICA MAHALLESİ, 467 ADA 53 PARSELDE KATI ATIK TESİSLERİ ALANI BELİRLENMESİNE İLİŞKİN 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI MANİSA İLİ DEMİRCİ İLÇESİ, ÇAMLICA MAHALLESİ, 467 ADA 53 PARSELE İLŞİKİN MANİSA İLİ, DEMİRCİ İLÇESİ, ÇAMLICA MAHALLESİ, 467 ADA 53 PARSELDE KATI ATIK TESİSLERİ ALANI BELİRLENMESİNE İLİŞKİN 1/5000 ÖLÇEKLİ

Detaylı

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir?

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? 1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? a. Ova b. Vadi c. Plato d. Delta 2- Coğrafi bölgelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? a. Coğrafi özellikleri

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

ANTALYA İLİ, BATI ÇEVRE YOLU GÜZERGÂHI İLE KEPEZ İLÇESİ ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ YERLEŞİM ALANLARININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN 1/100.

ANTALYA İLİ, BATI ÇEVRE YOLU GÜZERGÂHI İLE KEPEZ İLÇESİ ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ YERLEŞİM ALANLARININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN 1/100. ANTALYA İLİ, BATI ÇEVRE YOLU GÜZERGÂHI İLE KEPEZ İLÇESİ ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ YERLEŞİM ALANLARININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI AÇIKLAMA RAPORU MAYIS 2016 1 İçindekiler

Detaylı

SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURAKLIK YÖNETİMİ İHTİSAS HEYETİ 2.TOPLANTISI

SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURAKLIK YÖNETİMİ İHTİSAS HEYETİ 2.TOPLANTISI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURAKLIK YÖNETİMİ İHTİSAS HEYETİ 2.TOPLANTISI TOPRAK MUHAFAZA VE HAVZA ISLAHI DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALİYETLERİ DR.HAVVA KAPTAN ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK MUHAFAZA VE HAVZA

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: 1. 2. 3. 4. 5. Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Kullanımı Üzerindeki etkileri ASİT YAĞMURLARI

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 16.05.2013 Anadolu Üniversitesi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 16.05.2013 Anadolu Üniversitesi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 16.05.2013 Anadolu Üniversitesi Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Akıllı Büyüme Eğitime, bilgiye

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

T.C. BOLU VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ BOLU İLİ ÇEVRE DURUM RAPORU

T.C. BOLU VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ BOLU İLİ ÇEVRE DURUM RAPORU T.C. BOLU VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ BOLU İLİ I T.C. BOLU VALİLİĞİ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ BOLU İLİ 2010 YILI HAZIRLAYAN Kerim YEL ÇED ve Planlama Şube Md. V. Ali SAPBAYIR Çevre Mühendisi

Detaylı

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Toprak Muhafaza ve Havza Islahı Dairesi Başkanı Havza? Hidrolojik olarak; Bir akarsu tarafından parçalanan, kendine

Detaylı

RİZE BALSU SEL VE HEYELAN KONTROL PROJESİ

RİZE BALSU SEL VE HEYELAN KONTROL PROJESİ T.C. ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI RİZE BALSU SEL VE HEYELAN KONTROL PROJESİ www.cem.gov.tr 2012 PROJE YERĠ 2 Akma heyelanlı alanlar YağıĢ, yüzeysel akıģa geçmeden, toprak içerisine infiltre olmadan açık

Detaylı

COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 KPSS BAYRAM MERAL

COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 KPSS BAYRAM MERAL COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 BAYRAM MERAL 1 Genel Yetenek - Cihan URAL Yazar Bayram MERAL ISBN 978-605-9459-31-0 Yayın ve Dağıtım Dizgi Tasarım Kapak Tasarımı Yayın Sertifika No. Baskı

Detaylı

Biyogaz Yakıtlı Kojenerasyon Uygulamaları

Biyogaz Yakıtlı Kojenerasyon Uygulamaları Biyogaz Yakıtlı Kojenerasyon Uygulamaları Sedat Akar Turkoted Yönetim Kurulu Üyesi Biyogaz Nedir? Biyogaz, mikrobiyolojik floranın etkisi altındaki organik maddelerin oksijensiz bir ortamda çürütülmesi

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

Gemlik-Armutlu Karayolu nun bitişiğinden güneye doğru uzanmaktadır.

Gemlik-Armutlu Karayolu nun bitişiğinden güneye doğru uzanmaktadır. PLAN DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU: Kapsam: Hazırlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği Bursa İli, Gemlik İlçesi, Yeni Mahallesinde, H22-A-09-A-1-C, pafta, 956, 957 nolu imar adaları ile çevresini

Detaylı

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi 3.ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU 29-30 NİSAN 2013 Haliç Kongre Merkezi, İSTANBUL Cemal KAYNAK Teknik Uzman -Y.Şehir Plancısı İller Bankası A.Ş. Mekansal

Detaylı

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29 1.1. Orman ve Ormancılık Türkiye yaklaşık olarak 80 milyon hektar (ha) yüzölçümüyle dağlık ve eko-coğrafya bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu ekolojik zenginliğe paralel olarak ormanlar da

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 8 COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Yrd.Doç.Dr. H. Ebru ÇOLAK Kamu Ölçmeleri Anabilim Dalı www.gislab.ktu.edu.tr/kadro/ecolak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) Geographical

Detaylı

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT YÖNETİCİ ÖZETİ Düzce Valiliği ve Düzce Üniversitesi nin birlikte düzenlemiş olduğu

Detaylı

MARMARA BÖLGESİNDEKİ HAVZA KORUMA EYLEM PLANI

MARMARA BÖLGESİNDEKİ HAVZA KORUMA EYLEM PLANI MARMARA BÖLGESİNDEKİ HAVZA KORUMA EYLEM PLANI 1 İÇERİK 1. HAVZA KORUMA EYLEM PLANLARI 2. MARMARA VE SUSURLUK HAVZALARI 3. ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ 4. HAVZA YÖNETİM YAPILANMASI 5. NEHİR HAVZA YÖNETİM

Detaylı

İzmir Bölge Planı. İlçe Toplantıları Kınık Özet Raporu

İzmir Bölge Planı. İlçe Toplantıları Kınık Özet Raporu 2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Kınık Özet Raporu Aralık 2010 1 2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Kınık Özet Raporu Nüfus Yapısı Kınık ın toplam nüfusu 2009 Adrese Dayalı Nüfus

Detaylı

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik Emisyon Envanteri ve Modelleme İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik İçerik Emisyon Envanteri Emisyon Kaynaklarına Göre Bilgiler Emisyon Faktörleri ve Hesaplamalar Modelleme Emisyon Envanteri

Detaylı