sbölüm I REZONANS DEVRELERİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "sbölüm I REZONANS DEVRELERİ"

Transkript

1 sböüm I EZONANS DEVEEİ. GİİŞ ezonans, bobin ve kondansatör kullanılan A elektrik ve elektronik devrelerinde oluşan özel bir durumdur. Herhangi bir A devrede bobinin Endüktif eaktans ı ile kondansatörün Kapasitif eaktans ının eşit olması halinde, devre rezonansa gelir. Bilindiği gibi, bobin ve kondansatörün alternatif akıma gösterdiği zorluğa reaktans denir. ezonans, ilerideki bölümlerde genişletilerek incelenecektir. ezonans devreleri, seri ve paralel olmak üzere iki bölümden oluşur. ezonans devreleri, radarların verici (Transmitter) ve alıcılarının (eceiver) çalışma frekanslarını kontrol etmede ve radyo alıcılarında istenilen istasyon frekanslarının ayarlanmasında (Tuning) kullanılır... PASİF DEVE EEMANAI ezonans devrelerini incelemeden önce pasif devre elemanlarının alternatif akıma karşı gösterdikleri tepkilerin tek tek incelenmesi, konunun daha iyi anlaşılabilmesi için faydalı olacaktır. Bilindiği gibi pasif devre elemanları direnç ( ), bobin ( ) ve kondansatördür ( )... DİENÇİ A DEVE Şekil. Dirençli A Devresi EmSinωt I = veya I = E Şekil. de dirençli A devre görülmektedir. Devrede A kaynağa sadece direnç bağlanmıştır. Bilindiği gibi direncin akım veya gerilim depolama özelliği yoktur. Direnç, devreden geçen akıma sadece omik bir zorluk gösterir. Bu nedenle direnç üzerinde düşen gerilimle, kaynak gerilimi arasında herhangi bir faz, frekans ve gerilim farkı oluşmaz. Aynı zamanda gerilimle akım arasında da faz farkı meydana gelmez. Buna göre devreden geçen akım şu şekilde hesaplanır:

2 E,U t I E,U I t Şekil.3 Dirençli A devresi fazör (vektör)diyagramı Şekil. de devreye ait sinyal grafiği verilmiştir. Bu grafik incelendiğinde; kaynak gerilimi ( E ) ile Şekil. Dirençli A devresi sinyal direnç üzerinde düşen gerilim ( U ) ve dirençten grafiği. geçen akımın ( I ) aynı fazda olduğu görülür. Şekil.3 teki fazör diyagramından da bu durum gözlenebilir. Sonuç olarak direnç, alternatif akıma karşı değeri oranında omik bir zorluk gösterir. Gerilim veya akım depolama özelliği olmadığından, devrede herhangi bir faz farkı oluşmaz...3 BOBİNİ A DEVE Şekil.4 te bobinli A devre görülmektedir. Devrede saf endüktanslı bir bobin A kaynağa bağlanmıştır. Saf bobin, omik direnci 0 Ω olan endüktans anlamına gelir. Gerçekte her bobin, bir iletkenden yapıldığı için iletkenin uzunluğuyla değişen bir dirence sahiptir. Devredeki bobin ideal kabul edilmiştir. Bobin, üzerinden geçen alternatif akıma karşı zorluk gösterme özelliğine sahiptir. Hatırlanacağı gibi bobinin alternatif akıma karşı gösterdiği Şekil.4 Bobinli A Devresi zorluğa endüktif reaktans ( X ) demiştik. Bobinden geçen alternatif akım, bobinde bir manyetik alan oluşturur. Bu alan kendini oluşturan akıma göre 80º zıt yönde bir EMK indükler( ens Kanunu ). Bu nedenle bobin üzerinde düşen gerilimle devreden geçen akım arasında belirli bir faz farkı meydana gelir. Bobin üzerinden geçen akım gerilimden 90 geri kalır. Başka bir deyişle endüktif devrede gerilim, akımdan 90 ileridedir.

3 Bu durum Şekil.5 teki sinyal grafiğinde ve Şekil.6 daki fazör diyagramında gösterilmiştir. Şekiller dikkatle incelendiğinde bobine uygulanan gerilimle ( E ) bobin üzerinde düşen gerilimin (U ) aynı E,U l E,U t I I t Şekil.6 Bobinli A devresi vektörel diyagramı Şekil.5 Bobinli A devresi sinyal grafikleri fazda olduğu, bobinden geçen akımın ( I ) gerilimden 90 geri olduğu görülür. Buna göre devreden geçen akım; I= ( E m Sinω t ) / X ya da I=U / X formülleriyle hesaplanır. Burada dikkat edilmesi gereken husus; bobinin alternatif akıma karşı gösterdiği endüktif reaktansın, bobin değeri ve uygulanan A gerilimin frekansı ile doğru orantılı olarak değişeceğidir. X = ω ya da X =.π.f. formülleri analiz edildiğinde endüktif reaktansı ( X ) etkileyen faktörlerin endüktans değeri ( ) ile A kaynak geriliminin frekansı olduğu görülecektir. Bobinin endüktans değeri ve / veya frekans arttıkça X artacak, aksi durumda ise X azalacaktır...4 KONDANSATÖÜ A DEVE Şekil.7 Kondansatörlü A Devre Şekil.7 de kondansatörlü A devre görülmektedir. Bilindiği gibi kondansatör içerisinden doğru akım geçmez. Doğru akımın zamana göre yönü değişmediğinden, kondansatör tek yönlü olarak D gerilime şarj olup D gerilimi depolar. Bu nedenle belirli bir süre içerisinde şarj olan kondansatörden D akım geçişi engellenir. 3

4 Buna karşın, alternatif akım zamana göre yön değiştirdiğinden, kondansatör belirli bir yönde şarj olmaya çalışır. Ancak alternans değiştiğinde depoladığı gerilimi kaynak üzerinden deşarj etmek zorunda kalır. E,U I t I E,U t Şekil.9 Kondansatörlü A devresi vektörel diyagramı Şekil.8 Kondansatörlü A devresi vektörel sinyal grafikleri Bu nedenle belirli bir yönde gerilim depolaması kaynak tarafından önlenir, kondansatör üzerinde düşen gerilimle, geçen akım arasında faz farkı oluşur. Kapasitif bir devrede akım, gerilimden 90 o ileridedir. Kondansatör, alternatif akıma karşı kapasitif reaktansı oranında zorluk gösterir. Kapasitif reaktansı etkileyen faktörler; kondansatöre uygulanan A gerilimin frekans değeri ve kondansatörün değeridir. Bu da doğal olarak devreden geçen akımı etkileyecektir. Buna göre devreden geçen akım; I = (E m Sin ωt ) / X ya da I=U / X formülleriyle hesaplanır. Burada dikkat edilmesi gereken husus; kondansatörün alternatif akıma karşı gösterdiği kapasitif reaktansın, kondansatör değeri ve uygulanan A gerilimin frekansı ile ters orantılı olarak değişeceğidir. X = / ( ω ) ya da X = / (.π.f. ) formülleri analiz edildiğinde, kapasitif reaktansı ( X ) etkileyen faktörlerin kondansatör değeri ( ) ile A kaynak geriliminin frekansı olduğu görülecektir. Kondansatörün değeri ve/veya frekans arttıkça X azalacak, aksi durumda ise X artacaktır. Yani kapasitif reaktans kondansatör değerine ve frekansa göre değişmektedir. Buraya kadar incelenen bölümde elektrik ve elektronikte pasif devre elemanları olarak tanımlanan direnç, bobin ( endüktans ) ve kondansatörün alternatif akımda ayrı ayrı nasıl çalıştıkları açıklanmıştır. Bundan sonraki bölümlerde bahsi geçen bu üç elemanın bir arada bulunduğu çeşitli devre şekilleri incelenecektir. İlk olarak seri ( ) rezonans devresi ele alınacaktır. 4

5 . SEİ ( ) EZONANS DEVESİ U U U Şekil.0 Seri rezonans devresi Şekil.0 da Seri devresi görülmektedir. Şekil.0 daki devreye eğer D gerilim verilseydi; belli bir zaman sabitesi süresinden sonra, kondansatör D ye açık devre özelliği göstereceğinden devreden akım geçmeyecekti. U =Kaynak Gerilimi olacaktı. Ancak devreye A gerilim uygulandığından devreden geçen akım; dirence, bobinin endüktif reaktansına ve kondansatörün kapasitif reaktansına göre değişecektir. Buradaki direnç ve reaktansların vektörel toplamı devrenin empedansı nı verir. Hatırlanacağı gibi empedans; bir A devrede saf direnç ve reaktansların gösterdiği toplam zorluğa denir. Devrenin A analizi yapılırken devrede kullanılan elemanların bir önceki konuda anlatılan özellikleri unutulmamalıdır. Bilindiği gibi kondansatör ve bobin kullanılan A devrelerde, bu elemanların gerilim / akım depolama özelliklerinden dolayı akımla gerilim arasında faz farkı oluşmaktadır. Bu husus dikkate alınarak, seri devredeki gerilim düşümleri aşağıdaki gibi yazılır: r r E = U r + U r + U Gerilim düşümlerinin vektörel olarak toplanmasının nedeni, bobin ve kondansatörde oluşan akım ve gerilim arasındaki faz farkıdır. Yani U ile U aynı fazda değildir. Dolayısıyla aritmetiksel toplama yapılamaz. Aralarında faz farkı olduğundan toplam devre, gerilimi vektörel olarak bulunur. Buna göre gerilimler aşağıdaki şekilde yazılır: U = I U = I X U = I X 5

6 Seri devresinin üç çeşit çalışma şekli vardır:. ezonans durumu ( X = X ). ezonans üstü çalışma durumu ( X > X ) 3. ezonans altı çalışma durumu ( X > X ).. EZONANS DUUMU ( X = X ) Şimdi, yukarıdaki açıklamaların ışığı altında devrenin rezonans durumunu inceleyelim. Bilindiği gibi rezonans anında, endüktif reaktans ile kapasitif reaktans birbirine eşit oluyordu. Yani başka bir deyişle devrenin rezonansa gelebilmesi için X = X olmalıdır. Bu şart sağlandığında devre rezonansa gelir. X = X olduğunda bobin üzerinde düşen gerilim ile kondansatör üzerinde düşen gerilim birbirine eşit olur. Ancak U ve U arasında 80 o faz farkı olduğundan, bu iki gerilim birbirini yok eder. Bu durumda devre direnci ye, devre gerilimi U ye eşit olur. Yani devre rezistif çalışır. Aynı zamanda devre empedansı, minimum; devreden geçen akım, maksimum olur. Seri devreden geçen akımın en yüksek seviyeye ulaşması, seri rezonans devresinin önemli özelliklerindendir. Özetlenecek olursa; seri rezonans devresinde empedans ve gerilim minimum, buna karşın akım maksimumdur. Devre rezistiftir. Buraya kadar anlatılan bölümde rezonans anındaki gerilim, akım ve empedans ilişkisi incelenmiştir. ezonans frekansının bulunması ise aşağıdaki gibi yapılır: ezonans anında; X =X ω= olur.. Π.F. = ω. Π.F.. Π.F.. Π.F. = F.4Π.. = olur. F çekilirse; F = Her iki tarafın karekökü alındığında 4. Π.. F = 4. Π.. F = sonucu elde edilir. Π. Bu formül, sadece rezonans anında geçerlidir. ezonans frekansı F O şeklinde gösterilir. F 0 = Π. 6

7 Şekil. deki fazör diyagramı dikkatle incelendiğinde seri devrede tek akımın dolaşması ve X nin X ye eşit olması nedeniyle U ve U nin birbirine 80 o zıt yönlü ve eşit genlikte olduğu görülür. Dolayısıyla U ile U birbirini yok edecektir. Bu nedenle devre gerilimi U ye eşit olacaktır. Aynı zamanda devrenin toplam empedansı, devredeki dirence eşit olur. ( Z = ) Devreden geçen akım ise en yüksek değere ulaşır. U X U I =Z U Şekil. Seri rezonans devresi fazör ( gerilim-akım ) diyagramı X Şekil. Seri rezonans devresi fazör ( empedans) diyagramı Özet olarak;seri devresinin rezonansa gelme durumunda aşağıdaki sonuçlara varılır:. Devre rezistiftir,. X = X ve U = U dir, 3. Devrenin empedansı Z = dir, 4. Devreden geçen akım maksimumdur. (I = U / ) Buraya kadar işlenen bölümde seri devresinin rezonanstaki çalışma şekli incelenmiştir. Ancak bu durumun dışında devrenin iki çalışma şekli daha vardır. ezonans frekansı üzerine çıkıldığında ve rezonans frekansı altına inildiğinde devrenin çalışma şekli değişir. İlk olarak rezonans üstü çalışma şekli incelenecektir. 7

8 .. EZONANS ÜSTÜ ÇAIŞMA ( X > X DUUMU ) Seri devresine rezonans frekansı üzerinde bir frekans uygulandığında endüktif reaktans ( X ) frekansla doğru orantılı olarak artacak; frekansla ters orantılı olarak kapasitif reaktans ( X ) alacaktır. U U X Z U -U X -X U θ θ U I I X Şekil.3 ezonans üstü çalışma Şekil.4 ezonans üstü çalışma ( gerilim-akım ) fazör diyagramı ( empedans ) fazör diyagramı X =. ΠF. X =. Π.F. Yukarıdaki formüller incelendiğinde F arttıkça X nin artacağı,. X nin ise azalacağı görülecektir. ezonans üstü çalışmada X nin artmasından dolayı devre endüktif etki kazanmış olacaktır. Başka bir deyişle X > X durumunda devre endüktif olur. Bu duruma ilişkin vektörel diyagramlar aşağıda verilmiştir. Şekil.3 te seri devresi gerilim-akım ilişkileri, Şekil.4 te ise seri devresi dirençreaktans-empedans ilişkileri verilmiştir. Burada U, devrenin toplam vektörel gerilimini; Z ise devrenin toplam empedansını göstermektedir. Fazör diyagramları incelendiğinde gerilim ve empedans denklemleri aşağıdaki gibi yazılır: Şekil.3 teki gerilim üçgenine Pisagor teoremi uygulandığında ; U = U + ( U U ) olur. Buradan U = U + ( U U ) olur. Şekil.3 teki fazör diyagramı incelendiğinde U geriliminin yatay eksenle bir açı yaptığı görülür. Bu açıya devrenin faz açısı denir ve θ ile gösterilir. Faz açısı aşağıdaki şekilde ifade edilir. Bilindiği gibi Pisagor teoremine göre; bir dik üçgende karşı dik kenarın komşu dik kenara oranı açının tangant değerini verir. Buna göre faz açısı ; Tgθ = U U U formülüyle bulunur. 8

9 Aynı teoremi Şekil.4 teki empedans üçgenine uygularsak; seri devrede U = I.Z U = I.X ve U = I.X olduğuna göre U = U + ( U U ) formülünde bu ifadeler yerine konup I sadeleştirilirse; Z = + ( X - X ) ifadesi elde edilir. Buradan; Z = + ( X ) X olur. Buna göre devrenin faz açısı; Tgθ = X X olur. Özet olarak, seri devresinin rezonans üstü çalışmasında aşağıdaki sonuçlara varılır.. Devre endüktiftir,. X, X den büyüktür, 3. U, U den büyüktür. 4. Devre akımı Z ye bağımlıdır. I = U / Z..3 EZONANS ATI ÇAIŞMA ( X > X DUUMU ) Seri devresine rezonans frekansı altında bir frekans uygulandığında frekansla doğru orantılı olarak endüktif reaktans ( X ) azalacak; frekansla ters orantılı olarak kapasitif reaktans ( X ) artacaktır. Kapasitif ve endüktif reaktans formülleri incelendiğinde; F azaldıkça X nin azalacağı, X nin ise artacağı görülecektir. ezonans altı çalışmada X nin artmasından dolayı devre kapasitif U U -U U X X - X θ θ U I I U Şekil.5 ezonans altı çalışma Şekil.6 ezonans altı çalışma ( gerilim-akım ) fazör diyagramı ( empedans ) fazör diyagramı X etki kazanmış olacaktır. Başka bir deyişle X > X durumunda devre kapasitif olur. ezonans altı çalışma gerilim-akım fazör diyagramı Şekil.5 te, empedans fazör diyagramı Şekil.6 da verilmiştir. 9

10 Buna göre rezonans altı çalışmada gerilim denklemi ve faz açısı aşağıdaki gibi bulunur. Şekil.5 teki gerilim üçgenine Pisagor teoremi uygulandığında ; U = U + ( U U ) olur. Buradan U = U + ( U U) olur. U U Tgθ = şeklinde olur. U Aynı şekilde Şekil.6 daki empedans üçgenine Pisagor teoremi uygulandığında ; Z = + ( X X ) ifadesi elde edilir. Buradan Z = + ( X X ) olur. Buna göre devrenin faz açısı; Tgθ = X X olur. Özet olarak, seri devresinin rezonans altı çalışmasında aşağıdaki sonuçlara varılır.. Devre kapasitiftir,. X X den büyüktür, 3. U U den büyüktür, 4. Devre akımı Z ye bağımlıdır. ( I = U / Z ) Şimdiye kadar gördüğümüz rezonans, rezonans üstü ve rezonans altı çalışma şekillerini bir arada inceleyelim: Şekil.7 deki grafikte seri devresinin frekans değişimine göre verdiği reaktif ve rezistif cevaplar görülmektedir. eaktans X,X X X Z = F 0 ( F ) Frekans Şekil.7 Seri devresi frekans cevap grafiği Şekil.7 incelendiğinde, frekans arttıkça X nin üssel olarak azaldığı, X nin ise doğrusal olarak artığı görülmektedir. 0

11 ezonans frekansı altına inildikçe X nin büyüyüp X nin azaldığı, yani devrenin kapasitif olduğu; rezonans frekansı üstüne çıkıldıkça X nin büyüyüp X nin küçüldüğü, yani devrenin endüktif olduğu görülmektedir. ezonans frekansında ( F 0 ) ise X = X olduğu ve devre empedansının ye eşit olduğu görülmektedir. Bu durumda devre rezistiftir. Devreden geçen akım en yüksek seviyeye ulaşır...4 SEİ DEVESİ BANT GENİŞİĞİ I max E BW F F 0 F Frekans Şekil.8 Seri rezonans devresi band genişliği Buraya kadar anlatılan bölümde seri devresinden, rezonans anında geçen akımın maksimum, gerilim ile empedansın minimum olduğunu öğrenmiştik. Şekil.8 de seri devresinin akımgerilim-empedans ilişkisini veren grafik görülmektedir. Bu grafikte akımın maksimum olduğu nokta esas alınarak akım eğrisinin sine karşılık gelen noktalar bulunur. Bu noktalara yarım güç noktaları denir. Bu noktalardan frekans eksenine dikey olarak inildiğinde F ve F gibi iki frekans bulunur. ezonans frekansı F 0 bu noktaların tam ortasında kalır. F ile F arasında kalan bölge devrenin bant genişliğini ( BW ) verir. Yani seri devresinden etkin olarak geçen akımın geçerli olduğu frekans bandı bulunur. BW İngilizce de Band Width ın kısaltması olup bant genişliği anlamına gelmektedir. Bant genişliği, bir seri veya paralel rezonans devresinin etkin olarak kullanılabileceği frekans sınırını belirlemekte kullanılır. Bant genişliği matematiksel olarak BW = F F şeklinde ifade edilir. Bu eşitliğin yarısı alındığında rezonans frekansı bulunur. F 0 = BW F F F = ya da BW = 0 olur. Q

12 Bant genişliği sınırı devrede kullanılan bobin ve kondansatörün değeri ile orantılı olarak değişmektedir. Eğrinin sivri ya da daha yayvan olması, bobinin iç direncine bağlıdır. Bilindiği gibi her bobin bir iletkenden sarılmak suretiyle üretilir. Bir iletkenin iç direnci ne kadar düşük olursa, bobinin kalitesi o kadar yüksek olur. Bir bobinin kalite katsayısı Q ile gösterilir. Buna seçicilik katsayısı da denir. Q katsayısı bobinin sarıldığı iletken cinsine, kalitesine ve sarım şekline göre değişmektedir. Q katsayısının hesaplanması sadece rezonans anında geçerli olmaktadır. Bu nedenle BW ve Q hesaplamalarında yalnızca rezonans frekansı kullanılmalıdır. Matematiksel olarak Q katsayısı, bobinin endüktif reaktansının ( aynı zamanda rezonans anında X = X olduğundan kapasitif reaktans da yazılabilir ), omik direncine oranı şeklinde ifade edilir. Q = Buradan şu sonucu çıkarabiliriz: Herhangi bir rezonans devresinde kullanılan bobinin Q katsayısı ne kadar yüksek olursa rezonans eğrisi o oranda sivrilir. Buna bağlı olarak bant genişliği azalır. Buna karşın seçicilik ve kazanç o oranda artar. Seçicilik, çalışılan frekans bandının, en yüksek değerde ve etkin olarak kullanılabilmesi anlamına gelir. Yani seçiciliğin arttırılması bant genişliğinin dar olmasına bağlıdır. Bu da kullanılan bobinin Q katsayısının yüksek olmasını gerektirir. Diğer bir deyişle bobinin endüktif reaktansının yüksek; iç direncinin düşük olması anlamına gelir. Eğer kullanılan rezonans devresinde bant genişliğinin yüksek olması isteniyorsa, o zaman düşük Q katsayılı bobin kullanılmalıdır. Bu durumda seçicilik ve kazanç azalacak; ancak çalışılan frekans sınırı genişleyecektir. Bobinin Q katsayısının; sarım şekline, iletken cinsi ve kalitesine bağlı olduğunu söylemiştik. Bu durum bobinin sarım aşamasında sıkı kuplaj, gevşek kuplaj, normal kuplaj şekilleriyle belirlenir. Sıkı kuplajda yüksek Q, düşük direnç; gevşek kuplajda alçak Q, yüksek direnç; normal kuplajda orta Q, orta direnç oluşur. X I ( Akım ) Alçak Direnç ( Yüksek Q ) BW Orta Direnç ( Orta Q ) BW 3 Yüksek Direnç E / ( Alçak Q ) E / BW3 E / 3 F 0 ( ezonans frekansı ) F ( Frekans ) Şekil.9 ezonans devresi Band genişliği Q katsayısı ilişkisi

13 Geniş band veya dar band seçimi, rezonans devrelerinin kullanım yerlerine göre yapılır. Örneğin; bir radyo alıcısında kullanılan rezonans devresi geniş bant, bir radyo vericisinde kullanılan frekans belirleyici rezonans devresinde ise dar bant kullanılır. Bant genişliğinin kullanılan bobinin Q katsayısına göre değişim grafiği Şekil.9 da verilmiştir. e = Em Sin 34 t olan kaynağa, iç direnci 5 Ω olan 0 mh değerindeki bobinle 0.5 mf lık bir kondansatör seri bağlanmıştır. Devreden 3A akım geçmektedir. Buna göre X, X, Z, U, U, U, E, ve Tgθ yı bularak devrenin fazör diyagramını çiziniz. Devrenin rezonans durumunu inceleyiniz. ÇÖZÜM: Çözüme başlamadan önce devre şeklinin çizilmesi problemin çözümünde kolaylık sağlayacaktır. U U U =5Ω =0 mh =0.5mF I=3A e = E m Sin34 t Devre elemanlarının değerleri ve ω bilindiğine göre ilk olarak reaktanslar bulunmalıdır. ω =.л.f = 34 buradan F = 50 Hz tir. X = X = ω. = = 3.4 Ω bulunur. ω. = = 6,36 Ω bulunur. Bu aşamada dikkat edilirse, X > X durumu oluşmuştur. Yani devre kapasitiftir ve rezonans frekansı altında çalışmaktadır. eaktans ve direnç değerleri bilindiğine göre empedans bulunabilir. Z = + ( X X) = 5 + ( ) = 5,94Ω X X Devrenin faz açısı Tg θ = 6,36 3,4 = = Tg θ = olduğuna göre θ = 3,7 o ( Bu açı değeri trigonometrik cetvelden ya da trigonometrik fonksiyonlu bir hesap makinesi yardımıyla bulunabilir.) 3

14 Gerilim düşümleri aşağıdaki gibi bulunur. U = I = 3 5 = 5 V. U = I X = 3 3,4 = 9,4 V. U = I X = 3 6,36 = 9,08 V. X =3.4Ω U = 9.4 V = 5Ω I U = 5V I θ=3.7 o θ=3.7 o X -X = 3. U - U =9.66 Z = 6,5Ω U=7.8 V. X = 6.36Ω U = 9.09 V Devreye uygulanan gerilim U = I Z = 3 5,94 = 7,8 V. ya da U = U + ( U U ) = U = 5 + ( ) = 7,8 V. Devrenin rezonans altında çalıştığı örnek içerisinde belirtilmişti. Devrenin rezonansa gelebilmesi için X = X olması gerekmektedir. Bu şartın sağlanabilmesi için devrenin rezonans frekansı bulunması gerekmektedir. ezonans frekansı aşağıdaki gibi bulunur. F 0 = Π. = = 5.9 Hz. Demek ki bu devrenin rezonansa gelebilmesi için devreye 50 Hz yerine 5.9 Hz uygulamak gerekmektedir. Yorumlanması gereken diğer bir konu da gerilim düşümleridir. Gerilim düşümlerine dikkatle bakılacak olursa aritmetik olarak toplandıkları zaman çıkan değer 44,4 V. olacaktır. Ancak gerçek kaynak değeri 7,8 V olarak bulunmuştu. Aradaki bu çelişki gerilimler arasında faz farkı olmasından kaynaklanmaktadır. Toplam gerilimin vektörel olarak bulunması gerekmektedir. U U U Yanda şeması verilen devrenin bant genişliğini bulunuz. I =KΩ =5 mh =0nF e = 4. Sinω t 4

15 ÇÖZÜM: Devre elemanlarının değerleri bilindiğine göre ilk olarak rezonans frekansı bulunmalıdır. F 0 = Π. = = 5,5 Hz. Daha sonraki adımda reaktanslar bulunur. X = ω. = ,5 0!0 = 707 Ω bulunur. X = ω. = = 707 Ω bulunur. Bu aşamada dikkat edilirse, X = X ; Z = durumu oluşmuştur. Yani devre rezonanstadır. Devre gerilimi U ye, maksimum devre akımı da; I= U / Z veya U / den I = 0 /0K = ma e eşit olur. Devrenin faz açısı Tg θ = X X = = 0 dır 5 Tg θ = 0 olduğuna göre θ = 0 o dir. Devrenin bant genişliğini bulabilmek için önce Q katsayısının bulunması gerekir. X Q = 707 = = BW = F0 Q = Hz bulunur. Buna göre; F = F 0 ( BW / ) = 5.5 ( 3856 / ) = Hz. F = F 0 + ( BW / ) = ( 3856 / ) = Hz. 5

16 Örnekteki devrenin bant genişliği eğrisi aşağıdaki gibi olur. I(mA ) Imax= 0.707xImax BW=3856 Hz ) F F0 F Frekans ( Hz Bant genişliği eğrisi incelendiğinde; devrenin 6594,5 Hz ile 38450,5 Hz arasındaki frekansları geçirip, bu bandın dışında kalan frekansları filtre ettiği görülür...5 SEİ ( ) EZONANS DEVESİ ÖZEİKEİ Bir devresinde endüktans ve kapasitans, devrenin rezonans frekansını belirler. Bunlardan birinin değerinin değişmesi rezonans frekansının değişmesine neden olur. Seri devresinde frekans değiştiğinde, devrenin endüktif ve kapasitif reaktansları dolaylı olarak değişecektir. Bu durumda doğal olarak empedans da değişecektir. Bu değişimler devre akımını da etkileyecektir. Tablo ve Tablo de seri deresindeki değişkenlerin fonksiyonları incelenmiştir. 6

17 EZONANS ATI ÇAIŞMA ETKİENEN DEĞİŞKENE ATTIIAN AKIM EMPEDANS FAZ AÇISI DEĞEE FEKANS ATA AZAI AZAI EZİSTANS ( DİENÇ) AZAI ATA AZAI KAPASİTANS ATA AZAI AZAI ENDÜKTANS ATA AZAI AZAI Tablo. Seri devresi değişkenlerine ilişkin rezonans altı çalışma çizelgesi EZONANS ÜSTÜ ÇAIŞMA ETKİENEN DEĞİŞKENE ATTIIAN AKIM EMPEDANS FAZ AÇISI DEĞEE FEKANS AZAI ATA ATA EZİSTANS ( DİENÇ) AZAI ATA AZAI KAPASİTANS AZAI ATA ATA ENDÜKTANS AZAI ATA ATA Tablo. Seri devresi değişkenlerine ilişkin rezonans üstü çalışma çizelgesi 7

18 .3 PAAE EZONANS DEVESİ Buraya kadar işlenen bölümde devrelerinin seri bağlanması ve seri rezonans ile ilgili özellikler anlatılmıştır. Bu bölümde devrelerinin paralel bağlantısı ve paralel rezonans devre özellikleri incelenecektir. Şekil.0 de paralel devresi görülmektedir. Seri devrelerde anlatıldığı bir devresinde rezonans şartı, endüktif reaktans ile kapasitif reaktansın birbiriyle eşit olmasıdır. Bu şart sağlandığında herhangi bir devresi rezonansa gelmektedir. Bilindiği gibi seri devrede akımın dolaşabileceği tek bir kol bulunmaktadır. Bu nedenle akım sabit alınmaktadır. Buna karşın devre üzerindeki gerilim düşümleri farklı olup eleman sayısına bağlı olarak değişmektedir. Paralel devrede ise elemanlar üzerindeki gerilim Ih I I I Şekil.0 Paralel devresi düşümleri ve kaynak gerilimi birbirine eşit olmak zorundadır. Devre akımı( I h )ise kol akımlarının toplamına eşittir. Kollardan geçen akımlar elemanların direnç / reaktanslarına bağlı olarak değişecektir. Paralel devresinde toplam devre akımı faz farkından dolayı vektörel olarak bulunur. I h = I + ( I -I ). ( Endüktif devre ) I h = I + ( I -I ). ( Kapasitif devre ) Empedans ise paralel dirençlerin bağlantı prensibine göre aşağıdaki gibi yazılabilir. Endüktif ya da kapasitif reaktansların matematiksel işareti rezonans altı ve üstü frekanslarda devrenin endüktif veya kapasitif olmasına göre değişir. Z = + ( ) veya Z = ( Kapasitif devre) X X + ( ) X X Z = + ( ) veya Z = ( Endüktif devre) X X + ( ) X X ezonans anında bobinin endüktif reaktansı ile kondansatörün kapasitif reaktansı birbirine eşit olacağından bu kollardan geçen akımlar da birbirine eşit olacaktır. ezonans altı ve rezonans üstü çalışma şekline göre geçen akımlar da değişecektir. Paralel devrede rezonans frekansının bulunması seri rezonans devresiyle aynıdır. Yani, 8

19 F 0 = formülü ile rezonans frekansı bulunur. Π Seri rezonans devresinde olduğu gibi paralel rezonans devresinde de üç çalışma şekli vardır. İlk olarak rezonans frekansındaki çalışma durumu incelenecektir..3. EZONANS DUUMU ( X = X ) Paralel devresinin rezonansa gelebilmesi için X = X şartının oluşması gerekir. Bu durumda bobin ve kondansatörden geçen I ve I akımları eşit olacaktır. Bu akımlar arasında 80 faz farkı bulunur. Bu yüzden bu akımlar birbirini yok eder. eaktif akımların birbirlerini nötrlemeleri sonucu devreden geçen akım rezistif ( I ) olur. Bu durumda devre rezistif olurken, empedans devredeki dirence eşit olur. ( Z = ) Devre akımı ise aşağıdaki gibi hesaplanır: I hat = I h = E / Devre empedansı ise; Z = E / I olur. Paralel devresinin rezonans anındaki akım ve reaktans değişkenleri Şekil. ve. deki vektörel diyagramlarda verilmiştir. I X I E = Z E I X Şekil. Paralel rezonans devresi akım fazör diyagramı Şekil. Paralel rezonans devresi empedans fazör diyagramı Fazör diyagramlarından da görüleceği üzere, paralel devresinin rezonansa gelmesi durumunda X = X durumu oluşmaktadır. Bu aşamada aralarında 80 faz farkı oluştuğundan vektörel toplamları 0 olacaktır. Devre empedansı ise Z = olacaktır. Devredeki kol akımlarından I ve I birbirine eşit büyüklükte ve 80 zıt yönlü olup vektörel toplamları yine 0 olacaktır. Aynı şekilde devreden geçen akım I h = I olacaktır. 9

20 Paralel devresinde, rezonans anında devre akımının minimum değere ulaşması devre empedansının maksimum olmasına neden olmaktadır. Empedansın en yüksek değere ulaşması paralel rezonans devresinin en önemli ve en kullanılır özelliğidir. Bu özellik radyo alıcılarının giriş devrelerinde kullanılmaktadır. Seri rezonans devrelerinden de hatırlanacağı üzere, rezonans frekansı değiştiğinde devre elemanlarının tepkisi ve devre akımında değişiklikler meydana gelecektir. Frekanstaki değişmenin rezistif koldan geçen akıma etkisi yoktur. Bu nedenle rezonans üstü ve rezonans altı frekanslardaki çalışmalar anlatılırken paralel devresi yerine paralel devresi incelenecektir. Paralel devresi tank devresi diye adlandırılır. Bu tanım ilerideki çalışmalarda sık sık kullanılacaktır..3. EZONANS ÜSTÜ ÇAIŞMA DUUMU ( X > X ) YÜKSEK FEKANS AÇAK I YÜKSEK I I - I I hat tgθ I Şekil.3 Paralel devresi rezonans üstü çalışma devre şeması ve vektörel gösterimi Şekil.3 te görüldüğü gibi paralel devresine uygulanan A gerilimin frekansı arttırıldığında bobinin endüktif reaktansı frekansla doğru orantılı olarak artar, kondansatörün kapasitif reaktansı ise I Ih I I F 0 F ( FEKANS ) Şekil.4 Paralel ezonans üstü çalışma grafiği azalır.( X =. Π.F. ; X = ) Bundan dolayı bobinden geçen akım azalırken,. Π.F. kondansatörden geçen akım ise yükselecektir. Bu durumda I > I olacaktır. Bu nedenle devre 0

21 kapasitif olur. Dolayısıyla hat akımı ( I h ) da rezonans anındaki değere oranla yükselir. Devrenin sahip olduğu faz açısı, tgθ olup; tgθ =( I I )/ I formülüyle hesaplanır. ezonans üstü çalışmada meydana gelen akım değişimleri, grafiksel olarak, Şekil.4 te verilmiştir..3.3 EZONANS ATI ÇAIŞMA DUUMU (X > X ) AÇAK FEKANS YÜKSEK I AÇAK I tgθ I I - I I hat Şekil.5 Paralel devresi rezonans altı çalışma devre şeması ve vektörel gösterimi. Şekil.5 te görüldüğü gibi paralel devresine uygulanan A gerilimin frekansı azaltıldığında bobinin endüktif reaktansı frekansla doğru orantılı olarak azalırken, kondansatörün kapasitif reaktansı artar.( X =. Π.F. ; X =. Π.F. ) Bundan dolayı bobinden geçen akım artarken, kondansatörden geçen akım düşecektir. Bu durumda I > I olacaktır. Bu nedenle devre endüktif olur. Dolayısıyla hat akımı ( I h ), rezonans anındaki değerinden daha yüksek bir değer alır. Devrenin sahip olduğu faz açısı tgθ olup; tgθ =( I I )/ I formülüyle hesaplanır. Paralel devresi rezonans altı çalışmada devre akımlarının grafiksel gösterimi Şekil.6 da verilmiştir. Şekil.6 dikkatle incelendiğinde paralel devresine uygulanan A enerjinin frekansı azaltıldığında I nin I den hat akımının da rezonans anındaki akım değerinden daha yüksek fazla olduğu görülecektir. I Ih I I F 0 F ( FEKANS ) Şekil.6. Paralel ezonans altı çalışma grafiği

22 Buraya kadar anlatılan paralel devre özelliklerini, iyice kavrayabilmek için aşağıdaki örnek dikkatle incelenmelidir. E Ih I I I Şekildeki devrede E = 0 V, = 765 mh, = KΩ, = 6.5 μf olarak bilindiğine göre; a ) Devrenin rezonans frekansını, b ) ezonans frekansının 4.64 Hz üstü ve 5.36 Hz altındaki tüm akımları ve empedansları ayrı ayrı bularak sonuçları yorumlayınız. c ) Yukarıdaki şıklarda belirtilen çalışmalara ait akımlar grafiğini çiziniz. ÇÖZÜM : a ) Devrenin rezonans frekansı; F 0 = Π. = 6,8 6, = Hz. ezonans anında X = X olmalıdır. Bu şartın oluşup oluşmadığını kontrol edelim. X =. Π. F. = 6,8.35, = Ω X =. Π.F. = Ω 6,8.35,36.6,5.0 = 6 Görüldüğü gibi X = X durumu gerçekleşmiştir. Bu durumda X ve X birbirini nötrleyeceğinden devre empedansı devredeki direncine eşit olacaktır. Yani Z = = 000 Ω olur. Toplam devre akımı ise I = I olmasından ve vektörel toplamlarının 0 olmasından dolayı; I h = E / veya = E / Z ye eşit olacaktır. Bu durumda akımlar aşağıdaki gibi hesaplanır:

23 I = E / X = 0 / = ma I = E / X = 0 / = ma I - I = = 0. Buradan; I h = E / = 0 / 000 = ma olur. b ) Şimdi devrenin rezonans frekansı üstündeki çalışmasını analiz edelim. F 0 = = 40 Hz iken devre rezonans üstü frekansta çalışır. Yani devre kapasitiftir. Bu frekanstaki empedans ve akımlar aşağıdaki şekilde bulunur: Empedans bulunmadan önce endüktif ve kapasitif reaktansların hesaplanması gerekmektedir. X =. Π.F. = 6, = 9.6 Ω X =. Π.F. 6,8.40.6,5.0 = 6 = 50. Ω Z = = + ( ) X X ( ) = 567 Ω olur. Devreden geçen toplam akım; I h = E / Z = 0 / 0.57 = 7.63 ma olarak bulunur. Şimdi diğer bir yoldan toplam akımı bulalım. I = E / = 0 / 000 = 0 ma. I = E / X = 0 / 9.6 = 5.03 ma. I = E / X = 0 / 50. = ma. ezonans frekansı üstüne çıkıldığında kondansatörden geçen akımın, bobinden geçen akımdan daha büyük olduğu görülmektedir. ( I > I ) ezistif akım ise her durumda sabit kalacaktır. Toplam akım; I h = I ( ) + I I I h = I + ( I I ) = + ( ) = 7.63 ma 0 Dikkat edilirse her iki çözüm yolundan da bulunan sonuçlar eşit çıkmıştır. 3

24 Şimdi de devrenin, rezonans frekansı altındaki çalışma şeklinin analizini yapalım. F 0 = = 30 Hz iken devre rezonans altı frekansta çalışır. Yani devre endüktiftir. Bu frekanstaki empedans ve akımlar aşağıdaki şekilde bulunur: Empedansı bulmadan önce yine endüktif ve kapasitif reaktansları bulmamız gerekir. X =. Π.F. = 6, = 44, Ω X =. Π.F. 6,8.30.6,5.0 = 6 Z = = + ( ) X X 000 = 00,9 Ω + 00,9 44, ( ) = 464 Ω olur. Devreden geçen toplam akım; I h = E / Z = 0 / 464 =,54 ma olarak bulunur. Şimdi diğer bir yoldan toplam akımı bulalım. I = E / = 0 / 000 = 0 ma. I = E / X = 0 / 44, = 69 ma. I = E / X = 0 / 00,9 = 49,9 ma. ezonans frekansı altına inildiğinde bobinden geçen akımın, kondansatörden geçen akımdan daha büyük olduğu görülmektedir.( I > I ) ezistif akım ise yine aynı kalacaktır. Toplam akım; I h = I + ( I I ) I h = I + ( I I ) = 0 + ( ) =,54 ma Dikkat edilirse kapasitif devreye oranla toplam akımda bir artma olmuştur. 4

25 c ) Buraya kadar yapılan işlemlerin grafiksel gösterimi aşağıdaki gibidir: I(mA) Ih I I =I =58,86 I h = I F 0 = Hz F ( FEKANS ) ezonans anındaki çalışma grafiği I(mA) Ih I I =66,56 I =5,03 I h =7,63 I F = 35 Hz F ( FEKANS ) ezonans üstündeki çalışma grafiği I(mA) Ih I I =69 I =49,9 I h =,54 I F = 30 Hz F ( FEKANS ) ezonans altındaki çalışma grafiği 5

26 SEİ EZONANS DEVESİ ÇAIŞMA SOUAI - Seri devresinde =0,753 Ω, = 0,4 m H, U= 5,3 V, Q= 7,5 V olduğuna göre; a) F 0, BW, =? b ) I - F seçicilik eğrisini çiziniz. SONUÇ: ( Fo= 50 Hz, BW= 300 Hz; =,5 μf) = 5 Ω, = 0 μf ve değişken endüktansından meydana gelen seri devreye 0 volt, ω = 000 ad/sn. li A.A. kaynağı uygulanıyor. endüktansını ayarlayarak direncin uçlarındaki gerilim maksimum yapılıyor. Endüktansın değerini, kaynaktan çekilen akımı, devre elemanlarının uçlarındaki gerilimleri hesaplayınız? SONUÇ: ( = 50 m H, I= A., U = 0 volt, U = 00 volt, U c = 00 volt ) 3- Kalite katsayısı (Q su) 00 olan 50 mh lik bir bobine 00 pf lık bir kondansatör seri bağlıdır. Bu devre hangi frekansta rezonansa gelir? Bant genişliği ne kadardır? SONUÇ: ( Fo= 7,76 k Hz, f-f=7,76 Hz) 4- Endüktansı 0 m H, direnci 5 Ω olan bobine bir kondansatör seri bağlanıyor. Devrenin 000 Hz.de rezonansa gelebilmesi için kondansatörün kapasitesi kaç μf olmalıdır? SONUÇ: ( =,66 μf ) PAAE EZONANS DEVESİ ÇAIŞMA SOUAI - ezonans frekansının altında çalışan paralel devrede U = 00 V, X = 00 Ω, Z = 50 Ω ve kaynak frekansı 50 Hz.dir. ezonans anında ise hat akımı 0,5 A olmaktadır. a ),,, Fr =? b ) değerini sabit tutarak devreyi kaynak frekansında rezonansa getiriniz. c ) Bu durumda BW =? SONUÇ : (a- =00 Ω, =0,577H.,=,65 μf, Fr = 46 Hz. b- = 64,3 μf c- BW =,37 Hz. ). Paralel devresinde U= 00 V. 50 Hz., I hat =0,05 A., =500 Ω, X = 357 Ω, X = 400 Ω, olduğuna göre; a ) =?, =? b ) Fr =? c ) Q =?, BW =? d ) I=?, I=?, I=?, IH =? SONUÇ : ( a = 8900nF, =,7 H. b- Fr = 47,39 Hz., c- BW = 7,6 Hz. d- I =0,04 A., I =0,5 A, I=0.8 A, IH = 0,05 devre kapasitif ) 3. Paralel devresinde U = 50 V., = 5 μf, = 0 mh, = 0 Ω dur. Devre rezonans frekansında çalıştırıldığına göre; a ) Fr =? b ) BW =? c ) X =? X =? d ) I H =?, I =?, I =?, I =? e ) f =?, f =? SONUÇ : ( a Fr =38,4 Hz., b- BW = 636,8 Hz., c - X = X = 0 Ω, d - I H = I = 5 A I = I =,5 A, e f = 0, f = 636,8 Hz. ) 6

1.1.1 E R. Şekil 1.1 Dirençli AC Devresi BÖLÜM I REZONANS DEVRELERİ 1.1 GİRİŞ

1.1.1 E R. Şekil 1.1 Dirençli AC Devresi BÖLÜM I REZONANS DEVRELERİ 1.1 GİRİŞ BÖLÜM I REZONANS DEVRELERİ. GİRİŞ Rezonans, bobin ve kondansatör kullanılan AC elektrik ve elektronik devrelerinde oluşan özel bir durumdur. Herhangi bir AC devrede bobinin Endüktif Reaktans ı ile kondansatörün

Detaylı

İ Ç İ N D E K İ L E R

İ Ç İ N D E K İ L E R İÇİNDEKİLER İ Ç İ N D E K İ L E R SAYFA BÖLÜM I REZONANS DEVRELERİ... I-. GİRİŞ... I-.. PASİF DEVRE ELEMANLARI... I-..2 DİRENÇLİ AC DEVRE... I-..3 BOBİNLİ AC DEVRE... I-2..4 KONDANSATÖRLÜ AC DEVRE... I-3.2

Detaylı

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER BÖÜM 3 ATENATİF AKMDA SEİ DEVEE 3.1 - (DİENÇ - BOBİN SEİ BAĞANMAS 3. - (DİENÇ - KONDANSATÖÜN SEİ BAĞANMAS 3.3 -- (DİENÇ-BOBİN - KONDANSATÖ SEİ BAĞANMAS 3.4 -- SEİ DEVESİNDE GÜÇ 77 ATENATİF AKM DEVE ANAİİ

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

Alternatif Akım Devreleri

Alternatif Akım Devreleri Alternatif akım sürekli yönü ve şiddeti değişen bir akımdır. Alternatif akımda bazı devre elemanları (bobin, kapasitör, yarı iletken devre elemanları) doğruakım devrelerinde olduğundan farklı davranırlar.

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 3 Deney Adı: Seri ve Paralel RLC Devreleri Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Erhan AKDOĞAN

Detaylı

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri 2. Alternatif Akım =AC (Alternating Current) Değeri ve yönü zamana göre belirli bir düzen içerisinde değişen akıma AC denir. En çok bilinen AC dalga biçimi Sinüs dalgasıdır. Bununla birlikte farklı uygulamalarda

Detaylı

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc KTÜ, Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik aboratuarı. Giriş EZONNS DEVEEİ Bir kondansatöre bir selften oluşan devrelere rezonans devresi denir. Bu devre tipinde selfin manyetik enerisi periyodik

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri Deneyin Amacı: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini hesaplamak ve ölçmek, rezonans eğrilerini çizmek.

Detaylı

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Direnç (R) Alternatif gerilimin etkisi altındaki direnç, Ohm kanunun bilinen ifadesini korur. Denklemlerden elde edilen sonuç

Detaylı

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak.

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. Bölüm 3 AC Devreler DENEY 3-1 AC RC Devresi DENEYİN AMACI 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. GENEL BİLGİLER Saf

Detaylı

DENEY 5: ALTERNATİF AKIMDA FAZ FARKI (R, L VE C İÇİN)

DENEY 5: ALTERNATİF AKIMDA FAZ FARKI (R, L VE C İÇİN) DENEY 5: ALTERNATİF AKIMDA FAZ FARKI (R, L VE C İÇİN) A. DENEYİN AMACI : Bu deneyin amacı, pasif elemanların (direnç, bobin ve sığaç) AC tepkilerini incelemek ve pasif elemanlar üzerindeki faz farkını

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL REZONANS DEVRELERİ

DENEY 4: SERİ VE PARALEL REZONANS DEVRELERİ Deneyin Amacı DENEY 4: SERİ VE PARALEL REZONANS DEVRELERİ Seri ve paralel RLC devrelerinde rezonans durumunun gözlenmesi, rezonans eğrisinin elde edilmesi ve devrenin karakteristik parametrelerinin ölçülmesi

Detaylı

4. Sunum: AC Kalıcı Durum Analizi. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık

4. Sunum: AC Kalıcı Durum Analizi. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 4. Sunum: AC Kalıcı Durum Analizi Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 1 Giriş Aşağıdaki şekillere ve ifadelere bakalım ve daha önceki derslerimizden

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin İçerik Alternatif Gerilim Faz Kavramı ın Fazör Olarak İfadesi Direnç, Reaktans ve Empedans Kavramları Devresinde Güç 2 Alternatif Gerilim Alternatif gerilim, devre üzerindeki

Detaylı

8. ALTERNATİF AKIM VE SERİ RLC DEVRESİ

8. ALTERNATİF AKIM VE SERİ RLC DEVRESİ 8. ATENATİF AKIM E SEİ DEESİ AMAÇA 1. Alternatif akım ve gerilim ölçmeyi öğrenmek. Direnç, kondansatör ve indüktans oluşan seri bir alternatif akım devresini analiz etmek AAÇA oltmetre, ampermetre, kondansatör

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt.

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt. ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik AC ve DC Empedans RMS değeri Bobin ve kondansatörün

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 3 SERİ VE PARALEL RLC DEVRELERİ Malzeme Listesi: 1 adet 100mH, 1 adet 1.5 mh, 1 adet 100mH ve 1 adet 100 uh Bobin 1 adet 820nF, 1 adet 200 nf, 1 adet 100pF ve 1 adet 100 nf Kondansatör 1 adet 100

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II ALTERNATİF AKIM KÖPRÜLERİ 1. Hazırlık Soruları Deneye gelmeden önce aşağıdaki soruları cevaplayınız ve deney öncesinde rapor halinde sununuz. Omik, kapasitif ve endüktif yük ne demektir? Açıklayınız. Omik

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 1 ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ Elektrik gücü bir elektrik devresi ile transfer edilen yada dönüştürülen elektrik enerjisinin oranıdır. Gücün SI birimi Watt (W) tır. Doğru akım devrelerinde elektrik gücü Joule

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE KONDANSATÖR VE BOBİN DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE KONDANSATÖR VE BOBİN DAVRANIŞININ İNCELENMESİ DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE KONDANSATÖR VE BOBİN DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Deneyin Amacı *Alternatif akım devrelerinde sıklıkla kullanılan (alternatif işaret, frekans, faz farkı, fazör diyagramı,

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 2 OHM-KIRCHOFF KANUNLARI VE BOBİN-DİRENÇ-KONDANSATÖR Malzeme Listesi: 1 adet 47Ω, 1 adet 100Ω, 1 adet 1,5KΩ ve 1 adet 6.8KΩ Dirençler 1 adet 100mH Bobin 1 adet 220nF Kondansatör Deneyde Kullanılacak

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN VEKTÖRLERLE GÖSTERİLMESİ

ALTERNATİF AKIMIN VEKTÖRLERLE GÖSTERİLMESİ 1 ALTERNATİF AKIMIN VEKTÖRLERLE GÖSTERİLMESİ Fazör: Zamanla değişen gerilim ve akımın gösterildiği vektörlerdir. Vektör büyüklüğü maksimum değere eşit alınmayıp en çok kullanılan etkin değere eşit alınır.

Detaylı

Şekil 1: Direnç-bobin seri devresi. gerilim düşümü ile akımdan 90 o ileri fazlı olan bobin uçlarındaki U L gerilim düşümüdür.

Şekil 1: Direnç-bobin seri devresi. gerilim düşümü ile akımdan 90 o ileri fazlı olan bobin uçlarındaki U L gerilim düşümüdür. 1 TEME DEVEEİN KAMAŞIK SAYIAA ÇÖÜMÜ 1. Direnç Bbin Seri Devresi: (- Seri Devresi Direnç ve bbinin seri bağlı lduğu Şekil 1 deki devreyi alalım. Burada devre gerilimi birbirine dik lan iki bileşene ayrılabilir.

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE

ANALOG ELEKTRONİK - II YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE BÖLÜM 7 YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE KONU: Opamp uygulaması olarak; 2. dereceden Yüksek Geçiren Aktif Filtre (High-Pass Filter) devresinin özellikleri ve çalışma karakteristikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM:

Detaylı

BÖLÜM II DALGA ŞEKİLLENDİRİCİLER

BÖLÜM II DALGA ŞEKİLLENDİRİCİLER BÖLÜM II DALGA ŞEKİLLENDİRİCİLER 2.1 GİRİŞ Elektronik cihazlarda kullanılan devrelerden birçoğunun işlevi, kontrol ve zamanlamadır. Bu işlevin yapılabilmesi için dalga şekillendirici devrelere ihtiyaç

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

DENEY 7 BJT KUVVETLENDİRİCİLERİN FREKANS CEVABI

DENEY 7 BJT KUVVETLENDİRİCİLERİN FREKANS CEVABI DENEY 7 BJT KUVVETLENDİRİCİLERİN FREKANS CEVABI A. Amaç Bu deneyin amacı; BJT kuvvetlendirici devrelerinin girişine uygulanan AC işaretin frekansının büyüklüğüne göre kazancının nasıl etkilendiğinin belirlenmesi,

Detaylı

ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 1 ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ Joule Kanunu Elektrik gücü, bir elektrik devresi ile transfer edilen yada dönüştürülen elektrik enerjisinin oranıdır. Gücün SI birimi Watt (W) tır. Doğru akım

Detaylı

DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR)

DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR) 1 DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR) ALTERNATİFDA DİRENÇ VE REAKTANS Alternatif akım devrelerinde üç çeşit devre elemanı vardır. Omik Direnç, Bobin Kondansatör Sadece direnç bulunduran

Detaylı

DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR)

DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR) 1 DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR) Alternatif akım devrelerinde üç çeşit devre elemanı vardır. Bunlar; direnç, bobin ve kondansatördür. Sadece direnç bulunduran alternatif akım devreleri

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

Uçlarındaki gerilim U volt ve içinden t saniye süresince Q coulomb luk elektrik yükü geçen bir alıcıda görülen iş:

Uçlarındaki gerilim U volt ve içinden t saniye süresince Q coulomb luk elektrik yükü geçen bir alıcıda görülen iş: Etrafımızda oluşan değişmeleri iş, bu işi oluşturan yetenekleri de enerji olarak tanımlarız. Örneğin bir elektrik motorunun dönmesi ile bir iş yapılır ve bu işi yaparken de motor bir enerji kullanır. Mekanikte

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Ohm-Kirchoff Kanunları ve AC Bobin-Direnç-Kondansatör

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Ohm-Kirchoff Kanunları ve AC Bobin-Direnç-Kondansatör YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 2 Deney Adı: Ohm-Kirchoff Kanunları ve Bobin-Direnç-Kondansatör Malzeme Listesi:

Detaylı

KOMPLEKS SAYILARIN ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNE UYGULANMASI

KOMPLEKS SAYILARIN ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNE UYGULANMASI BÖÜM 5 KOMPEKS SAYAN AENAİF AKM DEVEEİNE YGANMAS 5. - (DİENÇ BOBİN SEİ DEVESİ 5. - (DİENÇ KONDANSAÖ SEİ DEVESİ 5.3 -- (DİENÇ BOBİN KONDANSAÖ SEİ DEVESİ 5.4 - (DİENÇ BOBİN PAAE DEVESİ 5.5 - (DİENÇ KONDANSAÖ

Detaylı

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYİN ADI : DENEY TARİHİ : DENEYİ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI ELEKTRİK İLETİM HATLARINDA GERİLİM DÜŞÜMÜ VE GÜÇ FAKTÖRÜ

Detaylı

T.C. ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRĠK DEVRE LABORATUARI

T.C. ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRĠK DEVRE LABORATUARI T.C. ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRĠK DEVRE LABORATUARI RLC devrelerinde Rezonans, Bant GeniĢliği, Q DENEY SORUMLUSU ArĢ. Gör. Ahmet KIRNAP ARALIK

Detaylı

Problemler: Devre Analizi-II

Problemler: Devre Analizi-II Problemler: Devre Analizi-II P.7.1 Grafiği verilen sinüsoidalin hem sinüs hem de kosinüs cinsinden ifadesini yazınız. v(t) 5 4 3 2 1 0-1 t(saniye) -2-3 -4-5 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 P.7.2 v1(t) 60Cos( 100

Detaylı

14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ

14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ 14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ Sinüsoidal Akımda Direncin Ölçülmesi Sinüsoidal akımda, direnç üzerindeki gerilim ve akım dalga şekilleri ve fazörleri aşağıdaki

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 2008 DEVRELER II LABORATUARI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 2008 DEVRELER II LABORATUARI DİRENÇ-ENDÜKTANS VE DİRENÇ KAPASİTANS FİLTRE DEVRELERİ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI 1. Alçak geçiren filtre devrelerinin çalışmasını anlatınız. 2. Yüksek geçiren filtre devrelerinin çalışmasını anlatınız. 3. R-L

Detaylı

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği BMM309 Elektronik-2 Laboratuarı Deney Föyü Deney#6 İşlemsel Kuvvetlendiriciler (OP-AMP) - 2 Doç. Dr. Mutlu AVCI Arş. Gör. Mustafa İSTANBULLU ADANA, 2015 DENEY

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI IV. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI IV. DENEY FÖYÜ EEKTİK DEEEİ-2 ABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ATENATİF AKIM ATINDA DEE ANAİİ Amaç: Alternatif akım altında seri devresinin analizi ve deneysel olarak incelenmesi Gerekli Ekipmanlar: Güç Kaynağı, Ampermetre, oltmetre,

Detaylı

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME Amaç Elektronikte geniş uygulama alanı bulan geribesleme, sistemin çıkış büyüklüğünden elde edilen ve giriş büyüklüğü ile aynı nitelikte bir işaretin girişe gelmesi

Detaylı

Sinüsoidal Gerilim ve Akım ALIŞTIRMALAR

Sinüsoidal Gerilim ve Akım ALIŞTIRMALAR Sinüsoidal Gerilim ve Akım 65 2.7. ALŞTRMALAR Soru 2.1 : 4 kutuplu bir generatörde rotor (hareketli kısım) 3000 devir/dk ile döndüğüne göre, üretilen gerilimin frekansını bulunuz. (Cevap : f=100hz) Soru

Detaylı

1. RC Devresi Bir RC devresinde zaman sabiti, eşdeğer kapasitörün uçlarındaki Thevenin direnci ve eşdeğer kapasitörün çarpımıdır.

1. RC Devresi Bir RC devresinde zaman sabiti, eşdeğer kapasitörün uçlarındaki Thevenin direnci ve eşdeğer kapasitörün çarpımıdır. DENEY 1: RC DEVRESİ GEÇİCİ HAL DURUMU Deneyin Amaçları RC devresini geçici hal durumunu incelemek Kondansatörün geçici hal eğrilerini (şarj ve deşarj) elde etmek, Zaman sabitini kavramını gerçek devrede

Detaylı

AC DEVRELERDE KONDANSATÖRLER

AC DEVRELERDE KONDANSATÖRLER A DEVRELERDE KONDANSATÖRLER 7.1 Amaçlar: Sabit frekansta çalışan kondansatörler Kondansatör voltaj ve akımı arasındaki faz farkının ölçülmesi Kondansatör voltaj ve akım şiddetleri arasındaki ilişkiler

Detaylı

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME Deney No:1 Amaç: Osiloskop kullanarak AC gerilimin genlik periyot ve frekans değerlerinin ölçmesi Gerekli Ekipmanlar: AC Güç Kaynağı, Osiloskop, 2 tane 1k

Detaylı

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG FİLTRELEME DENEYİ Ölçme ve telekomünikasyon tekniğinde sık sık belirli frekans bağımlılıkları olan devreler gereklidir. Genellikle belirli bir frekans bandının

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 OPAMP DEVRELERİ-2

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 OPAMP DEVRELERİ-2 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 OPAMP DEVRELERİ-2 DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Memduh SUVEREN MART 2015 KAYSERİ OPAMP DEVRELERİ

Detaylı

ELEKTRİK VE ELEKTRİK DEVRELERİ 2

ELEKTRİK VE ELEKTRİK DEVRELERİ 2 1 ELEKTİK VE ELEKTİK DEVELEİ ALTENATİF AKIM Enstrümantal Analiz, Doğru Akım Analitik sinyal transduserlerinden çıkan elektrik periyodik bir salınım gösterir. Bu salınımlar akım veya potansiyelin zamana

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

Enerji Sistemleri Mühendisliği

Enerji Sistemleri Mühendisliği Enerji Sistemleri Mühendisliği Temel Elektrik ve Elektronik AC Devre Analizi Karmaşık Sayılar Karmaşık sayılar dikdörtgen koordinat sisteminde aşağıdaki gibi gösterilebilir. Temel Elektrik ve Elektronik

Detaylı

AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering

AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering ESM 14701 POWER QUALITY IN ENERGY SYSTEMS AND HARMONICS AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering FAZÖR (PHASOR) Elektrik terminolojisinde kullanılan iki

Detaylı

KONDANSATÖRLER Farad(F)

KONDANSATÖRLER Farad(F) KONDANSATÖRLER Kondansatörler elektrik enerjisi depo edebilen devre elemanlarıdır. İki iletken levha arasına dielektrik adı verilen bir yalıtkan madde konulmasıyla elde edilir. Birimi Farad(F) C harfi

Detaylı

* DC polarma, transistörün uçları arasında uygun DC çalışma gerilimlerinin veya öngerilimlerin sağlanmasıdır.

* DC polarma, transistörün uçları arasında uygun DC çalışma gerilimlerinin veya öngerilimlerin sağlanmasıdır. Elektronik Devreler 1. Transistörlü Devreler 1.1 Transistör DC Polarma Devreleri 1.1.1 Gerilim Bölücülü Polarma Devresi 1.2 Transistörlü Yükselteç Devreleri 1.2.1 Gerilim Bölücülü Yükselteç Devresi Konunun

Detaylı

DEVRE ANALİZİ DENEY FÖYÜ

DEVRE ANALİZİ DENEY FÖYÜ DEVRE NLİZİ DENEY FÖYÜ 2013-2014 Ders Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. Can Bülent FİDN Laboratuvar Sorumluları: İbrahim TLI : Rafet DURGUT İÇİNDEKİLER DENEY 1: SERİ VE PRLEL DİRENÇLİ DEVRELER... 3 DENEY 2: THEVENİN

Detaylı

EEM 202 DENEY 10. Tablo 10.1 Deney 10 da kullanılan devre elemanları ve malzeme listesi

EEM 202 DENEY 10. Tablo 10.1 Deney 10 da kullanılan devre elemanları ve malzeme listesi EEM 0 DENEY 0 SABİT FEKANSTA DEVEEİ 0. Amaçlar Sabit frekansta devrelerinin incelenmesi. Seri devresi Paralel devresi 0. Devre Elemanları Ve Kullanılan Malzemeler Bu deneyde kullanılan devre elemanları

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ALTERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRLER TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ALTERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRLER TEST ÇÖZÜMLERİ . SINIF SORU BANKASI. ÜNİTE: EEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ATERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRER TEST ÇÖZÜMERİ 6 Alternatif Akım ve Transformatörler Test in Çözümleri. Alternatif gerilim denklemi; V sinrft

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ ELEKTİK DEELEİ-2 LABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ALTENATİF AKIM DEESİNDE GÜÇ ÖLÇÜMÜ Amaç: Alternatif akım devresinde harcanan gücün analizi ve ölçülmesi. Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, 1kΩ Direnç, 0.5H Bobin,

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME (GM)

ANALOG HABERLEŞME (GM) ANALOG HABERLEŞME (GM) Taşıyıcı sinyalin sinüsoidal olduğu haberleşme sistemidir. Sinüs işareti formül olarak; V. sin(2 F ) ya da i I. sin(2 F ) dır. Formülde; - Zamana bağlı değişen ani gerilim (Volt)

Detaylı

AC DEVRELERDE BOBİNLER

AC DEVRELERDE BOBİNLER AC DEVRELERDE BOBİNLER 4.1 Amaçlar Sabit Frekanslı AC Devrelerde Bobin Bobinin voltaj ve akımının ölçülmesi Voltaj ve akım arasındaki faz farkının bulunması Gücün hesaplanması Voltaj, akım ve güç eğrilerinin

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

7. Sunum: Çok Fazlı Devreler. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık

7. Sunum: Çok Fazlı Devreler. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 7. Sunum: Çok Fazlı Devreler Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 1 Üç Fazlı Devreler Üç fazlı devreler bünyesinde üç fazlı gerilim içeren devrelerdir.

Detaylı

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 C.1.2. Piyasa Talep Fonksiyonu Bireysel talep fonksiyonlarının toplanması ile bir mala ait

Detaylı

DENEY 8: BOBİNLİ DEVRELERİN ANALİZİ

DENEY 8: BOBİNLİ DEVRELERİN ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : Bobin indüktansının deneysel olarak hesaplanması ve basit bobinli devrelerin analizi. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. AC güç kaynağı,. Değişik değerlerde dirençler ve bobin kutusu.

Detaylı

DENEY 10: SERİ RLC DEVRESİNİN ANALİZİ VE REZONANS

DENEY 10: SERİ RLC DEVRESİNİN ANALİZİ VE REZONANS A. DENEYİN AMACI : Seri RLC devresinin AC analizini yapmak ve bu devrede rezonans durumunu incelemek. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. AC güç kaynağı, 2. Sinyal üreteci, 3. Değişik değerlerde dirençler

Detaylı

Yüksek Gerilim Tekniği İÇ AŞIRI GERİLİMLER

Yüksek Gerilim Tekniği İÇ AŞIRI GERİLİMLER İÇ AŞIRI GERİLİMLER n Sistemin kendi iç yapısındaki değişikliklerden kaynaklanır. n U < 220 kv : Dış aşırı gerilimler n U > 220kV : İç aşırı gerilimler enerji sistemi açısından önem taşırlar. 1. Senkron

Detaylı

DENEY 4. Rezonans Devreleri

DENEY 4. Rezonans Devreleri ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN2104 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2012-2013 Bahar DENEY 4 Rezonans Devreleri Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı Soyadı

Detaylı

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü HAZIRLIK ÇALIŞMALARI İŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER VE UYGULAMALARI 1. 741 İşlemsel yükselteçlerin özellikleri ve yapısı hakkında bilgi veriniz. 2. İşlemsel yükselteçlerle gerçekleştirilen eviren yükselteç, türev

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ 1 ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ Ani ve Maksimum Değerler Alternatif akımın elde edilişi incelendiğinde iletkenin 90 ve 270 lik dönme hareketinin sonunda maksimum emk nın indüklendiği görülür. Alternatif akımın

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü HAZIRLIK ÇALIŞMALARI 1. Alternatif akım (AC) ve doğru akım nedir örnek vererek kısaca tanımını yapınız. 2. Alternatif akımda aynı frekansa sahip iki sinyal arasındaki faz farkı grafik üzerinde (osiloskopta)

Detaylı

SÜPER POZİSYON TEOREMİ

SÜPER POZİSYON TEOREMİ SÜPER POZİSYON TEOREMİ Süper pozisyon yöntemi birden fazla kaynak içeren devrelerde uygulanır. Herhangi bir elemana ilişkin akım değeri bulunmak istendiğinde, devredeki bir kaynak korunup diğer tüm kaynaklar

Detaylı

DENEY NO:1 DENEYİN ADI: 100 Hz Hz 4. Derece 3dB Ripple lı Tschebyscheff Filtre Tasarımı

DENEY NO:1 DENEYİN ADI: 100 Hz Hz 4. Derece 3dB Ripple lı Tschebyscheff Filtre Tasarımı DENEY NO:1 DENEYİN ADI: 100-200 4. Derece 3dB Ripple lı Tschebyscheff Filtre Tasarımı DENEYİN AMACI: Bu deneyi başarıyla tamamlayan her öğrenci 1. Filtre tasarımında uyulması gereken kuralları bilecek

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

DENEY 9- DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ

DENEY 9- DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ 9.1. DENEYİN AMAÇLARI DENEY 9- DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ RC devresinde kondansatörün şarj ve deşarj eğrilerini elde etmek Zaman sabiti kavramını öğrenmek Seri RC devresinin geçici cevaplarını incelemek

Detaylı

DENEY 5 RC DEVRELERİ KONDANSATÖRÜN YÜKLENMESİ VE BOŞALMASI

DENEY 5 RC DEVRELERİ KONDANSATÖRÜN YÜKLENMESİ VE BOŞALMASI DENEY 5 R DEVRELERİ KONDANSATÖRÜN YÜKLENMESİ VE BOŞALMAS Amaç: Deneyin amacı yüklenmekte/boşalmakta olan bir kondansatörün ne kadar hızlı (veya ne kadar yavaş) dolmasının/boşalmasının hangi fiziksel büyüklüklere

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulması

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulması DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulması Deneyin Amacı: Elektrik Elektroniğin temel bileşeni olan direnç ile ilgili temel bilgileri edinme, dirençlerin renk kodlarını öğrenme, devre kurma aracı olarak

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SAYISAL ELEKTRONİK LAB. DENEY FÖYÜ DENEY 4 OSİLATÖRLER SCHMİT TRİGGER ve MULTİVİBRATÖR DEVRELERİ ÖN BİLGİ: Elektronik iletişim sistemlerinde

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-2 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-2 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Ders Notu-2 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU DİRENÇLER Direnci elektrik akımına gösterilen zorluk olarak tanımlayabiliriz. Bir iletkenin elektrik

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYİN ADI : YAPILIŞ TARİHİ: GRUP ÜYELERİ : 1. 2. 3. DERSİN SORUMLU ÖĞRETİM ÜYESİ: Yrd. Doç.

Detaylı

Bölüm 1. Elektriksel Büyüklükler ve Elektrik Devre Elemanları

Bölüm 1. Elektriksel Büyüklükler ve Elektrik Devre Elemanları Bölüm Elektriksel Büyüklükler ve Elektrik Devre Elemanları. Temel Elektriksel Büyüklükler: Akım, Gerilim, Güç, Enerji. Güç Polaritesi.3 Akım ve Gerilim Kaynakları F.Ü. Teknoloji Fak. EEM M.G. .. Temel

Detaylı

ALÇAK FREKANS GÜÇ YÜKSELTEÇLERİ VE ÇIKIŞ KATLARI

ALÇAK FREKANS GÜÇ YÜKSELTEÇLERİ VE ÇIKIŞ KATLARI ALÇAK FREKANS GÜÇ YÜKSELTEÇLERİ VE ÇIKIŞ KATLARI Giriş Temel güç kuvvetlendiricisi yapılarından olan B sınıfı ve AB sınıfı kuvvetlendiricilerin çalışma mantığını kavrayarak, bu kuvvetlendiricileri verim

Detaylı

Doğru Akım Devreleri

Doğru Akım Devreleri Doğru Akım Devreleri ELEKTROMOTOR KUVVETİ Kapalı bir devrede sabit bir akımın oluşturulabilmesi için elektromotor kuvvet (emk) adı verilen bir enerji kaynağına ihtiyaç duyulmaktadır. Şekilde devreye elektromotor

Detaylı

KOMPANZASYON SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE ETKİLERİ

KOMPANZASYON SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE ETKİLERİ KOMPANZASYON SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE ETKİLERİ Günümüzde elektrik enerjisini verimli kullanmak üretim maliyetlerini düşürmek ve enerji tüketimini azaltmak doğanın korunmasını açısından büyük önem kazanmıştır.

Detaylı

12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI

12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI Wheatstone Köprüsü ile Direnç Ölçümü 12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI Orta değerli dirençlerin (0.1Ω

Detaylı

1. Sunum: Kapasitans ve İndüktans. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN- R. Mark NELMS

1. Sunum: Kapasitans ve İndüktans. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN- R. Mark NELMS 1. Sunum: Kapasitans ve İndüktans Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN- R. Mark NELMS Kapasitans ve İndüktans Kondansatörler elektrik alanlarında, indüktörler ise manyejk alanlarında

Detaylı

DENEY-4. Transistörlü Yükselteçlerin Frekans Analizi

DENEY-4. Transistörlü Yükselteçlerin Frekans Analizi DENEY-4 Transistörlü Yükselteçlerin Frekans Analizi Deneyin Amacı: BJT yapmak. transistörlerle yapılan yükselteçlerin alçak ve yüksek frekans analizlerini Teorinin Özeti: Şimdiye kadar gördüğümüz transistörlü

Detaylı