ENFEKS YON GÖSTERGES OLARAK AKUT FAZ REAKTANLARI: C-REAKT F PROTE N (CRP) VE SERUM AM LO D A (SAA)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ENFEKS YON GÖSTERGES OLARAK AKUT FAZ REAKTANLARI: C-REAKT F PROTE N (CRP) VE SERUM AM LO D A (SAA)"

Transkript

1 ENFEKS YON GÖSTERGES OLARAK AKUT FAZ REAKTANLARI: C-REAKT F PROTE N (CRP) VE SERUM AM LO D A (SAA) Ayfle BATIREL 1, Serap GENÇER 1, Serdar ÖZER 1 AKUT FAZ YANITI Akut faz yan t (AFY) doku hasar, enfeksiyon ve travmaya karfl konakç n n bir dizi inflamatuar yan t d r ve atefle neden olan pirojenik sitokinler arac l yla meydana gelmektedir 1. Görevi patojenleri izole ve nötralize etmek, doku hasar n minimuma indirerek baflka patojen giriflini engellemek, onar m bafllatmak ve böylece konakç homeostatik mekanizmalar n n h zl bir biçimde normal fizyolojik fonksiyonu kazanmas n sa lamakt r 2. AFY, k sa dönemde bir survi mekanizmas olmas na ra men, kronik inflamasyonda uzun süreli devam olumsuz klinik sonuçlar do urabilir 3. Bakteriyel, daha az oranda viral enfeksiyonlar, travma, malign neoplasmlar, yan klar, doku infarktlar, immunolojik ve inflamatuar olaylar, yo un egzersiz ve do um AFY na neden olan uyar lard r 1. Gizli enfeksiyonu ya da romatoid artrit, Crohn hastal, otoimmun hastal klar gibi kronik hastal olanlarda da akut faz de iflikliklerine rastlanabilir. Akut faz de ifliklikleri sessiz hastal k veya baz kanserlerin (renal hücreli karsinom ve Hodgkin hastal gibi) belirtisi de olabilir. Hastal n lokalize veya jeneralize do as ndan ba ms z olarak, AFY genel bir konakç reaksiyonudur 3. AKUT FAZ REAKTANLARI Akut inflamatuar uyar ya karfl oluflan sistemik yan tlardan en yo un araflt r lanlardan biri karaci erin akut faz proteinlerinin sentezindeki de iflikliktir 4. AFY, baz akut faz proteinlerinin sentezinde art fla, baz akut faz proteinlerinlerinin sentezinde ise azal fla neden olur (Tablo I). Sentezi artanlara Pozitif akut faz reaktan (AFR), azalanlara ise Negatif AFR denir. Gerçek akut faz reaktanlar : Serum amiloid A proteini (SAA) C-reaktif protein (CRP) Akut faz proteinleri (AFP) içinde CRP ve SAA, yükseklikleri hastal k göstergesi oldu undan, klinik aç dan en önemlileridir. Yüksek CRP ve SAA düzeyi atefl ve nötrofili yoklu unda bile gizli infeksiyon veya malignitenin göstergesi olabilir. Bu proteinler yap sal olarak benzerdir. CRP özellikle hepatik akut faz protein yan t n n belirtisi olarak yararl d r ve ço u klinik laboratuvarda kolayl kla ölçülebilir 3. 1 Dr. Lütfi K rdar Kartal E itim ve Araflt rma Hastanesi nfeksiyon Hastal klar ve Klinik Mikrobiyoloji Klini i Akut faz proteinlerinin ço u inflamasyon ve doku onar m n modüle eder. CRP nin temel görevi patojen mikroorganizmalarda fosfokolinin, hasarl veya nekrotik konakç hücrelerinde de fosfolipidlerin ba lanmas d r. Bu ba lanmayla CRP, kompleman sistemi aktive edip, fagosit adherans n sa layarak patojenik mikroplar n veya nekrotik hücrelerin konakç dan uzaklaflt r lmas ifllemini bafllat r. Bu aktivite, CRP nin uyard inflamatuar sitokinlerin ve monositler taraf ndan doku faktörlerinin üretimiyle daha da potansiyelize olur. Yine de CRP nin kesin fonksiyonu henüz belirsizdir; çünkü baz in vivo çal flmalarda antiinflamatuar özellikleri oldu u gösterilmifltir 4. Tablo 1. Pozitif ve negatif akut faz proteinleri CRP* SAA* Haptoglobin a 1 Asit glikoprotein a 1 Proteaz inhibitörü Fibrinojen Seruloplazmin Kompleman (C3&C4) C1 Esteraz inhibitörü C 4b Ba layan protein Albumin Transferrin Pozitif akut faz proteinleri a 2 Makroglobulin Ferritin Fosfolipaz A 2 Plazminojen aktivatör inhibitörü 1 Fibronektin Hemopeksin Pankreatik sekretuar tripsin inhibitörü Inter-a proteaz inhibitörü Mannoz ba layan protein Lipopolisakkarit ba layan protein Negatif akut faz proteinleri Transtretin a 2 -HS glikoprotein *CRP: C-reaktif protein, SAA: Serum amiloid A proteini Di er bir major akut faz proteini olan SAA n n fagositik hücrelerin ve lenfositlerin adhezyon ve kemotaksisini artt rd bildirilmifltir 5. Ayr ca, makrofajlar n üzerinde SAA n n özgül ba lanma bölgeleri oldu una dair kan tlar vard r. SAA dan zengin HDL ler inflamasyon bölgesinde kolesterolün makrofajlara transferini sa larlar 6. SAA, arter duvarlar nda, LDL lerin oksidasyonunu da artt rmaktad r 7. AFY özgül olmamas na ra men, tan sal yöntemlerin bir parças olarak kullan labilir. AFP lerinin ölçümü, inflamatuar olan ve olmayan olaylar veya yüksek ya da düflük AFY ile seyreden klinik durumlar ay rt etmede yararl olabilir. nflamasyonun yay l m hastal n seyrinin ve tedaviye yan t n izlenmesinde önemlidir. AFP anl k hastal k aktivitesini gösteren de iflkenler olarak tan mlanm flt r. Hastal n seyrini izlemede seri ölçümler yararl d r. Ayr ca prognozu belirlemede kullan labilir

2 C-REAKT F PROTE N (CRP) Pnömokoklar n C polisakkaridi ile etkileflti inden bu ad alm flt r ve tan mlanan ilk akut faz proteinidir. CRP düzeyi, dolayl gösterge olan eritrosit sedimentasyon h z (ESH) ndan farkl olarak AFY n n dolays z göstergesidir. CRP ölçümü, eritrositlerin flekli ve say s ndan, immünoglobülin düzeylerinden veya renal fonksiyondan etkilenmez. Fibrinojenle k yasland nda, CRP nin kinetik profili h zl, dinamik aral da genifltir. Normal koflullarda sa l kl bireylerde serum veya plazmada CRP çok düflük konsantrasyonlarda (genelde 100 mg/ml den küçük) bulunur. mmunkompetan hastalarda inflamatuar reaksiyonun ya da doku hasar n n bafllamas ndan 4-6 saat sonra CRP düzeyi yükselmeye bafllar, saat içinde zirve de erleri bazal de erlerinin kat na ç kar, yar ömrü yaklafl k 19 saattir 1. mmunokompetan hastalarda, serum CRP konsantrasyonlar n n inflamasyonun ciddiyetini yans tt na inan l r. Son araflt rmalar, CRP nin nötrofil yüzeylerine ba lan p bunlar n endotelyal hücrelere adhezyonunu önleyerek inflamatuar bölgede lökosit birikmesini azaltt n göstermifltir 9. ESH maksimum 150 mm ye kadar ölçülebilirken, CRP çok daha yüksek de erlerde do ru olarak ölçülebilir. CRP, ESH veya lökosit say s na göre akut inflamatuar olaylar n daha duyarl ve güvenilir bir göstergesidir. Serum/plazma CRP düzeyleri ESH ndan daha h zl yükselir ve hastal k sonras nda ESH normale dönmeden günler önce CRP düzeyleri h zla düflerek referans aral na ulafl r 4. Yirmi ile 70 yafllar aras ndaki sa l kl insanlar üzerinde yap lan bir çal flmada ölçülen CRP nin normal de erleri 5.5 mg/lt yi geçmemifltir. Çok say da araflt rmaya ra men, CRP nin in vivo biyolojik fonksiyonu ve önemi hala tam olarak anlafl lamam flt r. n vitro deneylerin sonuçlar na dayanarak, CRP nin konak savunmas nda ve doku onar m nda rolü oldu u sonucuna var labilir. CRP Ca +2 ba ml olarak çeflitli ligandlara ba lanabilir. Bunlardan en önemlisi, bakterilerin, mantarlar n ve parazitlerin hücre duvar nda bulunan C-polisakkaritlerinin parças olan fosforilkolindir ki bu ayn zamanda insan hücre duvar ndaki fosfolipidlerin de bileflenidir. Ek olarak histonlara ve U1 küçük ribonükleoproteine de ba lanabilir. Ba lanma sonras nda, CRP-ligand kompleksi presipitasyon ve klasik yoldan kompleman aktivasyonu gibi bir dizi reaksiyona neden olabilir. Birikmifl CRP, LDL ve VLDL ye ba lan r. CRP monosit ve nötrofillere de ba lan r. Ayr ca süperoksit üretimini, nötrofil kemotaksisini, platalet-activating factor (PAF) arac l kl trombosit agregasyonunu inhibe etti i gösterilmifltir 1. CRP de erleri hastan n yafl ve immunolojik durumundan ba ms z olarak de iflmektedir. CRP nin serum ve plazma düzeyleri infeksiyöz ve infeksiyöz olmayan inflamatuar olaylarda (romatoid artrit, kardiyovasküler hastal k, periferal vasküler hastal k) özgül olmayarak yükselirken inflamatuar hastal klar n tümünde yükselmeyebilir. Örne in skleroderma, ülseratif kolit ve SLE de CRP normal s n rlardad r. Bakteriyel enfeksiyonlar n akut evresinde CRP düzeyleri orta derece ya da fazla miktarda yükselirken, viral enfeksiyonlarda normal ya da hafif artm fl olarak saptanm flt r 10. mmunkompetan çocuklar ve lösemili çocuklarda bakteriyemi s ras ndaki CRP düzeylerindeki art fllar benzerdir 11. Çal flmalar lösemili hastalarda CRP düzeylerindeki 100 mg/lt nin üzerindeki art fllar n, nötropenik bile olsalar, virüs d fl enfeksiyonlar n güçlü bir göstergesi oldu unu göstermifltir 12. Nötropenik enfeksiyonun ilk 24 saati içinde CRP düzeylerinin h zla yükseldi i ile iliflkili çeflitli çal flmalara karfl n 11, febril nötropenide CRP nin klinik de eri sorgulanmaktad r. CRP düzeyindeki art fllar özgül de ildir ve hastan n klini i ile birlikte yorumlanmal d r. SERUM AM LO D A (SAA) PROTE N Günümüze dek tan mlanm fl olan en duyarl AFP dir. HDL ye apoprotein olarak ba lanan bir AFP dir. Molekül a rl kda dur 13. SAA ailesi, akut faz SAA lar (A-SAA) ve yap sal SAA lar (C-SAA) olmak üzere 2 farkl grup apolipoproteinlerden oluflur. A-SAA lar inflamasyon s ras nda in vivo konsantrasyonlar ~1000 kat artan major AFR d r. AFY s ras nda C-SAA lar minimum etkilenir. Karaci er A-SAA ve C-SAA lar n primer sentez bölgesi olmas na karfl n, ekstrahepatik üretim de bildirilmifltir. Çeflitli sitokinler, öncelikle interlökin-1 (IL-1) ve (IL-6) ile tümör nekroz faktörü (TNF), SAA sentezinin bafllat lmas nda rol oynar 14. A-SAA n n inflamasyon s ras nda konak savunmas ndaki as l rolü tan mlanamam fl olmas na karfl n, klinik önemi olan birçok fonksiyonu belirlenmifltir. Bunlar ya metabolizmas ve transportu, ekstraselüler matriksi parçalayan enzimlerin uyar lmas, inflamatuar hücrelerin inflamasyon bölgesine kemotaksisinin sa lanmas d r. A-SAA birçok kronik inflamatuar hastal n patogenezinde de rol oynamaktad r. Amiloidozda depolanan amiloid A proteinin prekürsürüdür. Ayr ca ateroskleroz ve romatoid artritin patogenezinde de yer al r. Yafllar 20 ile 70 aras nda de iflen kiflilerdeki ortalama konsantrasyonu 2.5 mg/lt nin alt ndad r ve %95 üst güvenlik s n r 15 mg/lt dir. Artan yaflla birlikte de ifliklik saptanmam flt r. Baflka bir çal flmada 50 sa l kl insandan ardarda 3 kez al nan örneklerde ortalama bazal SAA 0.7 mg/lt, %95 üst s n r ise 2.6 mg/lt bulunmufltur. SAA düzeyleri, infeksiyöz ve inflamatuar hastal klar n tan s nda ve izleminde kullan lmaktad r. Duyarl l nedeniyle bu amaçla kullan m yayg nlaflmal d r. Potansiyel olarak hayat tehdit edici fizyolojik olaylarda A-SAA n n indüksiyonu, AFY nda koruyucu bir rolü oldu unu düflündürmektedir

3 A-SAA n n bildirilen 2 immunolojik fonksiyonu mevcuttur. Birincisi, A-SAA, doku hasar sonras ndaki onar mda önemli olan kollagenaz, stromelisin, matriks metalloproteinazlar 2 ve 3 gibi enzimleri indükler 14. Uzun süreli A-SAA ve bir sonuç olarak bu enzimlerin üretimi romatid artrit gibi dejeneratif hastal klarda rol oynayabilir. kincisi, in vitro çal flmalar A-SAA n n, monositler, PNL ler, mast hücreleri ve T lenfositler gibi immun hücreler için kemoatraktan olarak rol oynad n kan tlam flt r. ki çal flmada A-SAA n n proinflamatuar sitokinleri indükledi i bildirilmifltir 15,16. Bu da A-SAA n n sitokin-benzeri özellikleri oldu unu desteklemektedir. A-SAA n n T hücre-makrofaj etkileflimini ve yard mc T hücresi fonksiyonunu etkileyerek antijenlere karfl in vitro immun yan t bask lad bildirilmifltir. A-SAA, lenfositlerin güçlü bir inhibitörüdür. A-SAA n n farelerdeki IL-1 ve TNF ye ba l atefli inhibe etmesi gözlemine dayanarak SAA ve immunoregulatör sitokinler aras nda geri besleme iliflkisi oldu u iddia edilmifltir 17. SAA, trombosit agregasyonunu da inhibe eder. Böylece SAA, AFY s ras ndaki pro-inflamatuar olaylar downregüle eder. A-SAA nötrofillere ba lanarak, oksidatif yanma yan t n inhibe eder ve böylece inflamasyon s ras ndaki oksidatif doku hasar n önlemeye yard mc olur. Fakat bu etki konsantrasyon ba ml d r 18. A-SAA, lokal konsantrasyonlara göre farkl etkilere neden olur. Bu AF proteinine özgü anti-inflamatuar etkiler sistemik de il, selektif ve özgül olabilir. Enfeksiyöz ve nonenfeksiyöz inflamasyona yan t olarak SAA konsantrasyonlar 6-8 saat içinde normal de erlerinin 1000 kat na ç kabilmektedir. Yar ömrü k sa ve bazal de erleri çok düflük oldu undan minör hastal k de iflikliklerine duyarl d r 14. SAA düzeyinin yüksekli i altta yatan inflamatuar reaksiyonun yayg nl na ba l d r. Bakteriyel ve viral infeksiyonlar SAA sentezinde dramatik art fla neden olurlar. Enfeksiyon geriledi inde SAA konsantrasyonunda h zl bir düflüfl gözlenir SAA düzeyi ölçümleri inflamatuar olaylar n aktivite ve yayg nl n belirlemek, inflamatuar ve noninflamatuar hastal klar n ay r m n yapmak ve bu hastal klar n seyrini izlemek, tedavi giriflimlerinin baflar s n de erlendirmek ve inflamatuar hastal klar n prognozunu belirlemek amac yla kullan labilir. Yenido an ve çocuklarda CRP ve SAA yafla ba ml de iflim göstermektedir. Yenido anlar n %50 sinden fazlas nda SAA düzeyleri CRP ye eflit ya da daha fazlad r. Çocuklarda CRP, SAA dan daha yüksek düzeydedir. SAA n n neonatal enfeksiyonlar n tan ve tedavisinde de önemli bir yer arzetti i düflünülmektedir 22. Febril nötropenik çocuklarda sitokin ve akut faz reaktan düzeyleri incelendi inde, CRP ve SAA n n birlikte yükseldi i fakat hiçbirinin febril epizodlar n kategorilerini ay rt etmede kesinlik arzetmedi i görülmüfltür. Bakteriyeminin erken tespitinde SAA, CRP den daha duyarl bulunmufltur. Gerçek bakteriyemisi olan grupta hiç normal SAA düzeyi saptanamazken, %32 oran nda normal CRP düzeyi saptanmas ; bu hasta grubunda enfeksiyon göstergesi olarak SAA n n daha duyarl bir parametre oldu unu göstermifltir 23. Lösemi, lenfoma veya solid tümörlü çocuklarda bazal CRP de erinin 40 mg/lt nin alt nda oldu u gösterilmifltir. Ne kemoterapi ne de tek bafl na malignite CRP de erini 40 mg/lt nin üzerine ç karmam flt r 24. Nötropenik hastalarda seri CRP ölçümlerinin klinik de eri araflt r lm fl ve febril nötropenik ataklar n tedavisine yan t n izlenmesinde CRP nin yararl bir parametre oldu u belirtilmifltir 25. Klinik olarak kan tlanm fl enfeksiyon olan veya olmayan, bakteriyemik seyreden veya seyretmeyen febril ataklar aras nda CRP düzeylerinde istatistiksel olarak anlaml bir fark gösterilememifl; ayr ca CRP düzeyinde art flla 3 gün içinde febril atak geliflece i öngörülememifltir. Baflka bir deyiflle, seri CRP ölçümleri 3 gün içinde enfeksiyon geliflece inin göstergesi olarak veya enfeksiyon tipini ay rdetmede yararl bulunmam flt r 26. SAA viral enfeksiyonlarda ve renal allograft rejeksiyonunda, CRP den daha yararl bulunmufltur 27. Çeflitli akut viral infeksiyonlarda (Influenza, Rhinovirus, K zam k, Rubella, CMV, VZV ve HIV) artm fl SAA düzeyleri bildirilmifltir 28. nfluenza A enfeksiyonu geçiren yafll larda, özellikle de hospitalizasyon gerektirenlerde, CRP ve SAA düzeyleri oldukça yüksek bulunmufltur 29. Klinik olarak ay r c tan n n zor oldu u ve viral izolasyonun mümkün olmad akut viral enfeksiyonlarda yararl bir inflamatuar gösterge olmufltur 30. SAA, CRP ye göre daha erken ve daha h zl yükselir. Enfeksiyonun geriledi i veya antimikrobiyal tedavinin etkili oldu u, SAA düzeylerindeki h zl düflüflle anlafl labilir 20,21,28. Çeflitli infeksiyonlarda CRP ve SAA n n enfeksiyon göstergesi olarak de erinin incelendi i çal flmalarda, enfeksiyonlar n akut evresinde yükseldikleri, konvalesan evrede azald klar ve birbirleriyle net bir pozitif korelasyon gösterdikleri ortaya konmufltur. SAA konsantrasyonlar n n CRP düzeylerinden 5-11 kat daha fazla oldu u ve viral enfeksiyonlar n akut faz nda %98 oran nda belirgin yükseldi i gözlenmifltir. Üstelik bakteriyel enfeksiyon göstergesi olarak da SAA n n karaci er taraf ndan üretilen en duyarl akut faz reaktan oldu u ve CRP den daha h zl kayboldu u da gözlenmifltir 19,28. Yafll hastalarda prognostik belirteç olarak CRP ve SAA n n araflt r ld bir çal flmada, CRP ve SAA yükselmelerinin 222

4 birbiriyle korele bir flekilde ciddi hastal k ve kötü prognoz göstergesi oldu u belirtilmifltir. Bafllang ç SAA düzeyinin CRP düzeyine oran enfeksiyonu olan olgularda 2.2, sadece inflamasyonu olan olgularda 1.6 bulunmufltur 31. Menenjitli hastalar n serum ve beyin-omurilik s v s nda (BOS) CRP ve SAA düzeyleri incelendi inde, BOS taki CRP düzeyleri bakteriyel menenjitlerde virallere oranla daha yüksektir. Fakat menenjit d fl bakteriyel enfeksiyonlarda da BOS da CRP yükselmektedir. Bakteriyel, viral ya da mikotik menenjitlerin tümünde SAA düzeyleri yüksek bulunmufltur 32. Akut diyareyle birlikte sistemik enfeksiyonu olan çocuklarda ortalama CRP ve SAA düzeyleri sistemik enfeksiyonu olmayanlara oranla daha yüksek bulunmufltur 33. Akci er hasar (destrüksiyonu) olan postprimer pulmoner tüberkülozda CRP ve SAA düzeyleri çok yüksek bulunmufltur. Bunun sekonder bakteriyel enfeksiyonlarla iliflkili olabilece i düflünülmüfltür. Tedavi bafllanmas ndan k sa süre sonra CRP ve SAA düzeyleri h zla düflmüfltür 34. Enfeksiyonu olan kontrolsüz diyabetik hastalarda CRP ve SAA düzeyleri normalin kat na yükselmektedir. Diyabet kontrol alt na al nd nda, enfeksiyonun gerilemesiyle birlikte CRP ve SAA düzeyleri giderek azalmaktad r 35. Üriner sistem enfeksiyonu olan hastalarda da antimikrobiyal tedavi izlemi için CRP ve SAA en güvenilir parametrelerdir 20. Febril nötropenik hastalarda çeflitli risk faktörlerini inceledi imiz bir çal flmam zda, febril ata n ilk 48 saati içersindeki CRP de erlerinin enfeksiyonu göstermede anlaml (p=0.001), fakat mortaliteyi öngörmede anlams z (p=0.595) oldu u belirlenmiflti 36. Bu sonuçtan yola ç karak, febril nötropenik hastalarda ard fl k günlerdeki CRP ve SAA düzeylerini inceledi imiz bir baflka çal flmam zda, febril ata n ilk gününde SAA düzeylerinde daha fazla art fl olmas na ra men literatürle uyumlu olarak SAA ile CRP aras nda net bir korelasyon oldu u saptand. Bafllang ç SAA ve CRP düzeyleri infeksiyon ve mortaliteyi prediktif etmede anlaml bulunmad. Ancak tüm olgularda seyir s ras nda anlaml bir düflüfl kaydedilmesinde tespit edemedi imiz muhtemel enfeksiyonlar n rolü olabilece i düflünüldü. Bafllang ç ve son gün de erleri karfl laflt r ld nda, SAA n n CRP den daha hassas oldu u görüldü 37. CRP ile yap lan çal flmalar hem pratik hem de düflük maliyetli olmas sebebiyle birçok merkezde rutin izlem parametresi olarak kabul görmüfltür. Enfeksiyonun en iyi bilinen ve en yayg n kullan lan göstergesi CRP olmas na ra men, baz durumlarda infeksiyonun erken tan s nda CRP tek bafl na yetersiz kalmaktad r. Semptomlar ço unlukla CRP yükselmesinden önce oluflur. Bu nedenle birçok çal flmada çeflitli hastal klar n tan s ve izleminde SAA n n önemi vurgulanm flt r. CRP düzeyi, bakteriyel enfeksiyonlarda hassas bir inflamasyon göstergesi olarak kullan lmakta fakat akut viral enfeksiyonlarda, bakteriyel olanlara oranla minimal yükselme göstermektedir. SAA, CRP den daha erken ve daha fazla yükselir ve CRP den farkl olarak, hem viral hem de bakteriyel enfeksiyonlarda ayn yükselme trendini izler. CRP ve SAA, inflamatuar aktiviteyi de erlendirmede en hassas göstergelerdir ve bu iki parametrenin paralel kullan m enfeksiyonlar n tan s nda akut faz proteinlerinin duyarl l n art rabilir. KAYNAKLAR 1. Kushner I, Rzewnicki DL. The acute phase response. In: Mackowiak PA (ed). Fever, Basic Mechanisms and Management. 2 nd ed, Philadelphia, Lipincott-Raven, 1997: Baumann H, Gauildie J. The acute phase response. Immunol Today 1994; 15: Dinarello CA. The acute phase response. In: Bennett JC, Plum F (eds). Cecil Textbook of Medicine. 20 th ed, Philadelphia, WB Saunders, 1996: Gabay C, Kushner I. Acute-phase proteins and other systemic responses to inflamation. N Engl J Med 1999; 340: Xu L, Badolato R, Murphy WJ, et al. A novel biologic function of serum amyloid A induction of T lymphocyte migration and adhesion. J Immunol 1995; 155: Kisilevsky R, Subrahmanyan L. Serum amyloid A changes high dencity lipoprotein s cellular affinity. Lab Invest 1992; 66: Berliner JA, Navab M, Fogelman AM, et al. Atherosclerosis: Basic mechanisms oxidation, inflammation and genetics. Circulation 1995; 91: Van Leeuwen MA, Van Rijswijk MH. Acute phase proteins in the monitoring of imflammatory disorders. Bailliere s Clinical Rheumatology. 1994; 8-3: Zouki C, Beauchamp M, Baron C, Filep JG. Prevention of in vitro neutrophil adhesion to endothelial cells through shedding of L-selectin by C-reactive protein and peptides derived from C-reactive protein. J Clin Invest 1997; 100: Sasaki K, Fujita I, Hamasaki Y, Miyazaki S. Differentiating between bacterial and viral infection by measuring both C- reactive protein and 2'-5'-oligoadenylate synthetase as inflammatory markers. J Infect Chemother 2002; 8: Peltola H, Jaakkola M. C-reactive protein in the early detection of bacteremic versus viral infections in immunocompetent and compromised children. J Pediatr 1988; 113: Rose PE, Johnson SA, Meakin M, Mackie PH, Stuart J. Serial Study of C-reactive protein during infection in leukemia. J Clin Pathol 1981; 34: Marhaug G, Dowton SB. Serum amyloid A: An acute-phase apolipoprotein and precursor of AA amyloid. Bailliere s Clinical Rheumatology 1994; 8: Uhlar CM, Whitehead AS. Serum amyloid A, the major vertebrate acute-phase reactant. Eur J Biochem 1999; 265: Patel H, Fellowes R, Coade S, Woo P. Human serum amyloid A has cytokine-like properties. Scand J Immunol 1998; 48: Pregiado PL, Cahalon L, Hershkowitz R, et al. Serum amyloid A complexed with extracellular matrix induces the secretion of tumor necrosis factor-a by human T-lymphocytes. Lett Peptide Sci 1998; 5: Shainkin KR, Berlyne G, Zimlichman S, Sorin HR, Nyska M, Danon A. Acute phase protein, serum amyloid A, inhibits IL- 1 and TNF-induced fever and hypothalamic PGE2 in mice. Scand J Immunol 1991; 34:

5 18. Gatt ME, Urieli SS, Preciado PL, et al. Effect of serum amyloid A on selected in vitro functions of isolated human neutrophils. J Lab Clin Med 1998; 132: Nakayama T, Sonoda S, Urano T, et al. Monitoring both serum amyloid protein A and C-reactive protein as inflammatory markers in infectious diseases. Clin Chem 1993; 39: Casl MT, Sablejar MM, Kovacevic S, et al. Clinical relevance of serum amyloid A protein monitoring in urinary tract infections. Ann Clin Biochem 1993; 32: Marhaug G, Permin H, Husby G. Amyloid-related serum protein (SAA) as an indicator of lung infection in cystic fibrosis. Acta Paediatr Scand 1983; 72: Bruun CF, Sanchez JC, Hochstrasser DF, Marhaug G, Husby G. A two-dimensional electrophoretic study of serum amyloid A and C-reactive protein in infants and children. Electrophoresis 1998; 19: Riikonen P, Saarinen UM, Teppo AM, Metsarinne K, Fyhrquist F, Jalanko H. Cytokine and acute-phase reactant levels in serum of children with cancer admitted for fever and neutropenia. J Infect Dis 1992; 166: Santolaya ME, Cofre J, Beresi V. C-reactive protein: a valuable aid for the management of febrile children with cancer and neutropenia. Clin Infect Dis 1994; 18: Manian FA. Aprospective study of daily measurement of C- reactive protein in serum of adults with neutropenia. Clin Infect Dis 1995; 21: Yonemori K, Kanda Y, Yamamoto R, et al. Clinical value of serial measurement of serum C-reactive protein level in neutropenic patients. Leuk Lymphoma 2001; 41: Yamada T. Serum amyloid A (SAA): A concise review of biology, assay methods and clinical usefulness. Clin Chem Lab Med 1999; 37: Miwata H, Yamada T, Okada M, et al. Serum amyloid A protein in acute viral infections. Arch Dis Childhood 1993; 68: Falsey AR, Walsh EE, Francis CW, et al. Response of C- reactive protein and serum amyloid A to influenza A infection in older adults. J Infect Dis 2001; 183: Schultz DR, Arnold PI. Properties of four acute phase proteins: C-reactive protein, serum amyloid A protein, a1-acid glycoprotein and fibrinogen. Semin Arthritis Rheum 1990; 20: Hogarth MB, Gallimore R, Savage P, et al. Acute phase proteins, C-reactive protein and serum amyloid A protein, as prognostic markers in the elderly inpatient. Age Ageing 1997; 26: Shimetani N, Ichikawa K, Shibuya M, et al. Quantitative levels of serum amyloid A protein and other proteins in cerebrospinal fluid and serum of patients with meningitis. Rinsho Byori 1998; 46: Darling JC, Filteau SM, Kitundu JA, Kingamkono RR, Msengi AE, Tomkins AM. Acute phase proteins as markers of systemic illness in acute diarrhoea. Acta Paediatr 1999; 88: De Beer FC, Nel AE, Gie RP, Donald PR, Strachan AF. Serum amyloid A protein and C-reactive protein levels in pulmonary tuberculosis: relationship to amyloidosis. Thorax 1984; 39: Van Eeden SF, Strachan AF, Hough SF. Circulating acute phase reactive proteins as indicators of infection in poorly controlled diabetes mellitus. Diabetes Res Clin Pract 1988; 5: Gençer S, Salepçi T, Özer S. Evaluation of infectious etiology and prognostic risk factors of febrile episodes in neutropenic cancer patients. J Infect 2003; 47: Bat rel A, Gençer S, Özer S. Febril nötropenik hastalarda serum amiloid A (SAA) ve C-reaktif protein (CRP) in infeksiyon ve mortalite göstergesi olarak incelenmesi. 5. Febril Nötropeni Simpozyumu, Antalya, fiubat Poster No: P

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Pentamer şeklindeki CRP molekülünün şematik gösterimi

Pentamer şeklindeki CRP molekülünün şematik gösterimi C-REAKTİF PROTEİN (YÜKSEK DUYARLIKLI) Kısaltma ve diğer adı: CRP, hs-crp Kullanım amacı: Başta bakteriyel enfeksiyonlar olmak üzere her türlü enfeksiyonun ve iltihabi sürecin belirlenmesi ve tedaviye alınan

Detaylı

Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62

Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62 Mikroplar ve Konak Adaptasyonu: Savaşamıyorsan Anlaş Doç. Dr. Fadile Yıldız Zeyrek Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62 Parazitler

Detaylı

Doç. Dr. Erdinç DEVRİM Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı

Doç. Dr. Erdinç DEVRİM Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Doç. Dr. Erdinç DEVRİM Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Tanımlar Sepsis Neonatal sepsis Biyobelirteç Neonatal sepsiste Sunum Planı Mekanizmalar ve rutin tanı yöntemleri Potansiyel

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON Dr.Mahmut İlker Yılmaz 25 Eylül 2010, Antalya İNFLAMASYON İnflamasyon Kronik inflamasyon İnflamasyon İyi Kötü Çirkin "Her kelimeyi bir şekille anlatan Çincede

Detaylı

LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ. ve İNFLAMASYON. 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun

LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ. ve İNFLAMASYON. 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ ve İNFLAMASYON 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin Amacı: * Yabancı maddeye karşı savunma? * Lökosit çeşitleri ve miktarları * Lökopoez * Fonksiyonel özellikleri * Monosit-

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

İnfeksiyon ve Kanserde C-Reaktif Protein

İnfeksiyon ve Kanserde C-Reaktif Protein ARŞİV 2003; 12: 149 İnfeksiyon ve Kanserde C-Reaktif Protein Uz.Dr. Nuray BÜYÜKBERBER* Uz.Dr. Alper SEVİNÇ** İNFEKSİYON VE KANSERDE C-REAKTİF PROTEİN İnfeksiyon, malignite veya travmaya karşı vücutta sistemik

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Ödem, hiperemi, konjesyon Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 1 Hemodinamik bozukluklar Ödem Hiperemi / konjesyon Kanama (hemoraji) Trombüs / emboli İnfarktüs Şok 2 Hemodinamik bozukluklar Ödem 3 Ödem Tanım: İnterstisyel

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği

Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği Prof. Dr. Birol ÖZER Başkent Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı 1. Türkiye-Azerbaycan Ortak Hepatoloji Kursu, İstanbul, 2015 Tanım Kronik karaciğer hastalığı

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü ÖZET Amaç: HCV-HBV koinfeksiyonlu olgularda viral replikasyon durumunun kesitsel de erlendirmesi ve koinfeksiyonlu olgularla kronik HBV infeksiyonlu olgular n HBV replikasyonu aç s ndan karfl laflt r lmas.

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler /AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) /AIDS hastal sadece eriflkinleri de il, bebek, çocuk, genç, yafll demeden rk, cinsiyet,

Detaylı

Bovilis Bovipast RSP ile benzersiz koruma

Bovilis Bovipast RSP ile benzersiz koruma Bovilis ile benzersiz koruma Özel kombinasyon Çift adjuvan IRP teknolojisi Erken koruma Maternal antikor varl nda da etkinlik Güvenlik Önerilen afl lama program : Antikor titresi 1. afl lama Bovilis Rapel

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Hava kirliliğinin kaynakları Solunum yolu enfeksiyonları ile ilişkili

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com Be Selülit ile mücadelede son nokta Cellulaze www.ortadoguas.com Cellulite Laser Workstation Sadece tek bir uygulamadan sonra etkinli i kan tlanm fl, baflar l sonuçlar Cellulaze minimal invaziv bir selülit

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı?

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Dr. Funda YETKİN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sunum Planı Klorheksidin

Detaylı

DİYALİZ HASTALARINDA ENFEKSİYON. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

DİYALİZ HASTALARINDA ENFEKSİYON. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD DİYALİZ HASTALARINDA ENFEKSİYON ve BAĞIŞIKLAMA Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Neden önemli? Mortalite Maliyet Yaşam kalitesi KBY hastalarında

Detaylı

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Dr. Tolga BAŞKESEN GİRİŞ Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Erken ve doğru tedavi ile mortaliteyi azaltmak mümkün GİRİŞ Kan

Detaylı

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname Teknik Alan KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Buluş, kronik yorgunluk sendromunun tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Prof. Dr. Sabahattin ALTUNYURT Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Perinatoloji BD 2016 İzmir Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte geçirilen

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Preeklampsi Hipertansiyon (>140/ 90) ve Proteinüri (>0.3 g / 24-s) > 20 gebelik hafta En sık medikal komplikasyon

Detaylı

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER Şekil-1: BREADBOARD Yukarıda, deneylerde kullandığımız breadboard un şekli görünmektedir. Bu board üzerinde harflerle isimlendirilen satırlar ve numaralarla

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Şaban ULUS Haziran 2012 KAYSERİ

Detaylı

Bağışıklama ve Mikrobiyolojik Sürveyans İnvaziv Bakteriyel Etkenler

Bağışıklama ve Mikrobiyolojik Sürveyans İnvaziv Bakteriyel Etkenler Bağışıklama ve Mikrobiyolojik Sürveyans İnvaziv Bakteriyel Etkenler Dr. Selin NAR ÖTGÜN Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları Daire Başkanlığı 3.Ulusal Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

Yüksek Duyarl C-Reaktif Protein (hscrp) ile Total Kolesterol, LDL-Kolesterol, HDL-Kolesterol ve Trigliserid Düzeyleri Aras ndaki liflki

Yüksek Duyarl C-Reaktif Protein (hscrp) ile Total Kolesterol, LDL-Kolesterol, HDL-Kolesterol ve Trigliserid Düzeyleri Aras ndaki liflki Türk Klinik Biyokimya Derg 2006; 4(2): 59-63 Araflt rma Yüksek Duyarl C-Reaktif Protein (hscrp) ile Total Kolesterol, LDL-Kolesterol, HDL-Kolesterol ve Trigliserid Düzeyleri Aras ndaki liflki Association

Detaylı

Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı. Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D.

Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı. Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D. Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D. Biyomarkır Özel bir patolojik ya da fizyolojik durumla ilişkili herhangi bir biyomolekül

Detaylı

SIÇANLARDA LİPOPOLİSAKKARİT İLE OLUŞTURULAN SİSTEMİK İNFLAMASYONA EŞLİK EDEN TERMOREGÜLATUVAR DEĞİŞİKLİKLER

SIÇANLARDA LİPOPOLİSAKKARİT İLE OLUŞTURULAN SİSTEMİK İNFLAMASYONA EŞLİK EDEN TERMOREGÜLATUVAR DEĞİŞİKLİKLER SIÇANLARDA LİPOPOLİSAKKARİT İLE OLUŞTURULAN SİSTEMİK İNFLAMASYONA EŞLİK EDEN TERMOREGÜLATUVAR DEĞİŞİKLİKLER Eyüp S. Akarsu Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Farmakoloji ABD 2. Ulusal Farmakoloji

Detaylı

FEBRİL NÖTROPENİ : 2009 DA NELER OLDU? Dr Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

FEBRİL NÖTROPENİ : 2009 DA NELER OLDU? Dr Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD FEBRİL NÖTROPENİ : 2009 DA NELER OLDU? Dr Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Infectious Diseases Working Party of EBMT Infectious Diseases Group

Detaylı

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Kendimiz Yapal m Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Bu yaz da 8 sat r, 16 sütundan oluflan LED li kayan yaz projesi anlat l yor. Projenin en önemli özelli i gerek donan m gerekse yaz l m olarak basit olmas.

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler Proteinler Canlılarda miktar olarak en çok bulunan biyomoleküllerdir. Amino asit birimlerinden oluşurlar Yapısal ve işlevsel olabilirler Genlerle aktarılan kalıtsal bilginin ortaya çıktığı moleküllerdir.

Detaylı

Hastane nfeksiyonlar n n Sürveyans ve Amerika Ulusal Nozokomiyal nfeksiyon Sürveyans Sistemi: II

Hastane nfeksiyonlar n n Sürveyans ve Amerika Ulusal Nozokomiyal nfeksiyon Sürveyans Sistemi: II Hastane nfeksiyonlar Dergisi 2002; 6: 107-124 Hastane İnfeksiyonları Amerika Ulusal Nozokomiyal nfeksiyon Sürveyans Sistemi: II [National Nosocomial Infection Surveillance System (NNIS)] Dr. Gül Ruhsar

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

SOLİT ORGAN TRANSPLANTASYONU ve BK VİRUS ENFEKSİYONLARI Doç. Dr. Derya Mutlu Güçlü immunsupresifler Akut, Kronik rejeksiyon Graft yaşam süresi? Eskiden bilinen veya yeni tanımlanan enfeksiyon etkenleri:

Detaylı

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ)

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) Dr. İhsan Karadoğan V. Ulusal Kan Merkezleri ve Transfüzyon Tıbbı Kongresi 18-22 Kasım 2012 Antalya 1111 1111 1111 1111 UYGULAMA BASİT YORUM SON DERECE KARMAŞIK

Detaylı

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ Emine Yeşilyurt, Sevgi Özyeğen Aslan, Ayşe Kalkancı, Işıl Fidan, Semra Kuştimur Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji

Detaylı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD KOMPLEMAN SİSTEMİ Kompleman sistem, (Compleman system) veya tamamlayıcı sistem, bir canlıdan patojenlerin temizlenmesine yardım eden biyokimyasal

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

ALFA FETOPROTEİN (TÜMÖR BELİRLEYİCİSİ)

ALFA FETOPROTEİN (TÜMÖR BELİRLEYİCİSİ) ALFA FETOPROTEİN (TÜMÖR BELİRLEYİCİSİ) Diğer adı ve kısaltma: α fetoprotein, AFP. Kullanım amacı: Primer karaciğer, testis ve over kanserlerinin araştırılması ve tedaviye alınan cevabın izlenmesi amacıyla

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Preoperatif Yüksek C-Reaktif Protein Seviyesi Kardiyak Cerrahi Sonras nfeksiyonu Yans t r m?

Preoperatif Yüksek C-Reaktif Protein Seviyesi Kardiyak Cerrahi Sonras nfeksiyonu Yans t r m? Cerrahpafla T p Dergisi 2008; 39(4): 144-149 ISSN: 1300-5227 ARAfiTIRMA Preoperatif Yüksek C-Reaktif Protein Seviyesi Kardiyak Cerrahi Sonras nfeksiyonu Yans t r m? Süheyla Keser 1, Önder Teskin 1, Taner

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

Hastalıklar. klarının nda Eski Biyolojik Göstergelerin Yeri

Hastalıklar. klarının nda Eski Biyolojik Göstergelerin Yeri İnfeksiyon Hastalıklar klarının Tanısında nda Eski Biyolojik Göstergelerin Yeri Prof. Dr. Firdevs Aktaş Kazım m Hoca nın n anısına na Enfeksiyon Hastalıklar klarında özgül l olmayan laboratuvar testlerinin

Detaylı

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Prof. Dr. Dilek Çolak

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Prof. Dr. Dilek Çolak DOĞAL BAĞIŞIKLIK Prof. Dr. Dilek Çolak 1 DOĞAL BAĞIŞIKLIK İkinci savunma hattı birinci hat: fiziksel bariyerler Kazanılmış bağışık yanıtın aktivatörü ve kontrolörü 2 DOĞAL BAĞIŞIKLIK Kompleman proteinleri

Detaylı

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü UYGULAMA VİDEOSU LİTERATÜR GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ SUPRATHEL Geçici Deri Eşdeğeri İle Yenilikçi Yanık ve Yara Tedavisi

Detaylı

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi okült (gizli, saklı, bilinmeyen, anlaşılmaz) okült + kanser primeri bilinmeyen

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın, İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Türkçe

Detaylı

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 T bbi At k Kontrolü P80-P82 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 P80 Son Dört Y ll k Kontamine Kesici Delici Alet Yaralanmalar Sürveyans Melek Meltem Göksel, Özgül Taflp nar, Fatma

Detaylı

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL DE İNFEKSİYON YÖNETİMİ Dr. Rıdvan R ALİ Uludağ Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İç Hastalıklar kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL ile ilişkili bilgilerimizde önemli değişiklikler iklikler söz s z konusu

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

Hemodiyaliz Hastalarında CRP Ölçümü: Patolojik Değerler İçin Neler Yapılmalı? Dr Hayriye Sayarlıoğlu KSÜ, Kahramanmaraş

Hemodiyaliz Hastalarında CRP Ölçümü: Patolojik Değerler İçin Neler Yapılmalı? Dr Hayriye Sayarlıoğlu KSÜ, Kahramanmaraş Hemodiyaliz Hastalarında CRP Ölçümü: Patolojik Değerler İçin Neler Yapılmalı? Dr Hayriye Sayarlıoğlu KSÜ, Kahramanmaraş Kronik böbrek hastalığında inflamasyon Tekrarlayan veya kronik inflamasyon Kronik

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

ANCA Saptanması ve Değerlendirme Kriterleri. Dr. Gözde Öngüt

ANCA Saptanması ve Değerlendirme Kriterleri. Dr. Gözde Öngüt ANCA Saptanması ve Değerlendirme Kriterleri Dr. Gözde Öngüt ANCA Anti-Neutrophil Cytoplasmic Antibodies (Anti- Nötrofil Sitoplazmik Antikorlar) Nötrofil ve monositlerin sitoplazmik granüllerinde bulunan

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 142

Detaylı

HIV ENFEKSİYONUNUN PATOFİZYOLOJİSİ VE DOĞAL SEYRİ

HIV ENFEKSİYONUNUN PATOFİZYOLOJİSİ VE DOĞAL SEYRİ HIV ENFEKSİYONUNUN PATOFİZYOLOJİSİ VE DOĞAL SEYRİ Dr. Hayat Kumbasar Karaosmanoğlu Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Sunum Planı HIV in morfolojik ve

Detaylı

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Prof.Dr. M.Pamir ATAGÜNDÜZ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı 11 Nisan 2014 Ana Başlıklar

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi Prof. Dr. Volkan Korten Marmara Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İnfeksiyon Hastalıklar kları ve Klinik Mikro. ABD. Risk? Başlangıç tedavisine yanıtsızlık değil. Ciddi

Detaylı