SORUÞTURMASI UHÝM ULUSLARARASI SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ HAK ÝHLALLERÝ ÝZLEME MERKEZÝ MART 2011 / ÝSTANBUL RAPOR NO: 4

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SORUÞTURMASI UHÝM ULUSLARARASI SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ HAK ÝHLALLERÝ ÝZLEME MERKEZÝ MART 2011 / ÝSTANBUL RAPOR NO: 4"

Transkript

1 SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ SORUÞTURMASI MART 0 / ÝSTANBUL RAPOR NO: 4 UHÝM ULUSLARARASI HAK ÝHLALLERÝ ÝZLEME MERKEZÝ INTERNATIONAL CENTER FOR WATCHING VIOLATION OF RIGHTS w w w. u h i m. o r g

2 Yüzünü görmediðiniz insandan utanmanýz, ona merhamet etmeniz, ona deðer verdiðinizi göstermeniz de gitgide zorlaþacaktýr. Tarýk Tufan

3 ÝÇÝNDEKÝLER SOSYAL PAYLAÞIM MI? DEÐÝÞÝM/DÖNÜÞÜM MÜ?... 4 SORULAR... 6 DOÇ. DR. FERHAT KENTEL Sosyolog (Ýstanbul Þehir Üniversitesi Ýnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi) ÜMÝT AKTAÞ Yazar TARIK TUFAN Yazar / TV Program Yapýmcýsý VEYÝS ATEÞ Ýletiþimci / TV Program Yapýmcý ve Sunucusu (TV Net) ALPER GÖRMÜÞ Gazeteci / Yazar (Taraf Gazetesi) GÜLCAN TEZCAN Editör (Gerçek Hayat Dergisi) MEHMET LÜTFÝ ARSLAN Yayýncý / Editör (Genç Dergisi) MELÝH BAYRAM DEDE Gazeteci / TV Program Yapýmcýsý (Yeni Þafak, Tecnologic) DERYA ÞAFAK Analist (Metropoll Araþtýrma) PROF. DR. HÜLYA ÇALIÞKAN Eðitimci (Ýstanbul Üniversitesi Hasan Âli Yücel Eðitim Fakültesi) DOÐAN GÜRPINAR Aktivist (Genç Siviller Derneði) PROF. DR. RECEP ÞENTÜRK Sosyolog (Fatih Üniversitesi Ýktisadi ve Ýdari Bilimler Fakültesi) HULUSÝ YÝÐÝT Eðitimci (Ýstanbul Üniversitesi Doktora Öðrencisi) NESLÝHAN AKBULUT Sosyolog / Aktivist (AKDER- Ayrýmcýlýða Karþý Kadýn Haklarý Derneði) YUSUF ALPAYDIN Eðitimci / PDR Uzmaný ESRA AYDIN Aktivist (Özgür Açýlým Platformu) FATMANUR ALTUN Sosyolog / Yazar HEDÝYETULLAH AYDENÝZ Ýletiþimci (Ýstanbul Üniversitesi Doktora Öðrencisi) ADEM GÜNEÞ Uzman Pedagog / (Fatih Üniversitesi Ýstanbul Meslek Yüksekokulu) YRD. DOÇ. DR. ASLI TELLÝ AYDEMÝR Ýletiþimci (Ýstanbul Þehir Üniversitesi Ýletiþim Fakültesi) MEHMET DÝNÇ Psikolog BEKÝR AÐIRDIR Genel Müdür (Konda Araþtýrma) NEVZAT ÇÝÇEK Gazeteci / Yazar MUHAMMET ÜNAL Mimar / Aktivist (Genç Gönüller Derneði) GÜLÝZAR SÖNMEZ Haber Müdürü (Haber 5) MUSTAFA ÞEN Genel Müdür (Genar Araþtýrma) YUSUF ZÝYA GÖKÇEK Editör (Dünya Bülteni) SEZAÝ ESEN Eðitimci / Aktivist YALÇIN ARI TV Program Yapýmcýsý ve Danýþmaný (TRT)

4 sosyal paylaþým mý? deðiþim/dönüþüm mü? Ýnsanoðlunun teknoloji ile iliþkisinin tarihi; bu alaný tartýþmaya açmanýn gerekliliðini ortaya koyacak örneklerle dolu. Bu da; internet ve özelde sosyal paylaþým sitelerine eleþtirel bir yaklaþým tarzýnýn geliþtirilmesi ve kullanýmý ile ilgili birtakým önlemlerin hayata geçirilmesi gibi konularýn daha gerçekçi bir biçimde ele alýnmasýný kaçýnýlmaz kýlýyor. Teknolojik geliþmelerin, tarihin hiçbir döneminde olmadýðý kadar hýzlý seyrettiði bir çaðdayýz. Bu hýzý baþdöndürücü olarak nitelemek sanýyoruz yanlýþ olmayacaktýr. Teknolojinin; medeniyetin diðer alanlarýndaki geliþmelerin önüne geçtiði; sözgelimi, týbbi cihazlarda görülen deðiþim/geliþim hýzýna, saðlýk personelinin ve saðlýk hizmeti almak isteyen bireylerin ayak uyduramadýðý rahatlýkla söylenebilir. Bu durumun; toplumun yüzyýllar boyunca süren tecrübelerinin ürünü olan birtakým alýþkanlýklarý, yaklaþým biçimlerini, hassasiyetleri ve öncelikleri deðiþtirmesi/yeniden düzenlemesi; bugün bizzat teknolojinin kendisi üzerinden sürdürülen tartýþmalarý da beraberinde getirdi. Hem teknolojinin geldiði bu noktayý en iyi temsil eden alan olmasý, hem de sözkonusu deðiþimi þekillendirici bir rol üstlenmesi bakýmýndan internet, tartýþmalarýn odaðýnda duruyor. Özellikle son birkaç yýlda küresel bir etkinliðe dönüþen sosyal paylaþým siteleri; evrensel ahlaki deðerlerin yitirilmesine zemin hazýrladýðý, temel güvenlik sorunlarýna yol açtýðý, bireyler arasýndaki UHÝM 4

5 iliþkileri olumsuz etkilediði gibi önemli iddialarla sorgulanýyor. Bu ciddi soru iþaretlerine raðmen, sosyal paylaþým sitelerinin büyük kolaylýklar saðladýðý ve önemli ihtiyaçlara cevap verdiðini düþünen yüz milyonlarca insan, sosyal aðlarý yoðun biçimde kullanmaya devam ediyor. Ancak insanoðlunun teknoloji ile iliþkisinin tarihi; bu alaný tartýþmaya açmanýn gerekliliðini ortaya koyacak örneklerle dolu. Bu da; internet ve özelde sosyal paylaþým sitelerine eleþtirel bir yaklaþým tarzýnýn geliþtirilmesi ve kullanýmý ile ilgili birtakým önlemlerin hayata geçirilmesi gibi konularýn daha gerçekçi bir biçimde ele alýnmasýný kaçýnýlmaz kýlýyor. Utanma üzerine uzun yýllardýr araþtýrmalar yapan ABD li psikoloji profesörü Rowland Miller; Facebook, Twitter gibi sosyal paylaþým sitelerinin utanmayý unutturduðunu iddia etti. Biz de bu iddiadan hareketle; sosyal paylaþým sitelerinin, bireysel/toplumsal deðerlerin yitirilmesine zemin hazýrlayýp hazýrlamadýðý ve bu aðlarýn, toplumsal yaþam ve bireyler arasý iliþkilere dair olumlu/olumsuz yanlarý üzerine bir soruþturma gerçekleþtirerek, bu sürecin daha anlaþýlýr kýlýnmasýna katký saðlamak istedik. Soruþturmamýzda; çeþitli meslek guruplarýnýn temsilcilerine, akademisyenlere, sivil toplum kuruluþu temsilcilerine, medya sektöründe hizmet veren gazeteci-yazar ve televizyonculara konu hakkýndaki fikirlerini öðrenmek için sorularýmýzý yönelttik. Görüþlerine baþvurduðumuz isimlerin ilgi-meslek alaný ve temsil bakýmýndan ciddi bir çeþitliliðe tekabül etmesi için yoðun çaba harcadýk. Yanýtlar incelendiðinde; sosyal paylaþým sitelerine dair süregiden tartýþmalarýn, her birey ve her meslek gurubu temsilcisi tarafýndan baþka bir boyutu ile ele alýndýðý görülecektir. Bu durum, konunun çok geniþ bir alanda etki gücünün olmasýna ya da sosyal paylaþým sitelerinin henüz çok uzun bir geçmiþe sahip olmayan çok yeni bir mecra olmasýna yorulabilir. Ancak her iki yorum da; bizi bu konuda ciddi soru iþaretlerinin beklediði gerçeðine götürecektir. Önümüzdeki yýllar, hem sosyal paylaþým sitelerinin muhtemel etkilerinin daha net bir biçimde görüleceði, hem de buna paralel olarak konunun daha geniþ ve derinlikli platformlarda masaya yatýrýlacaðý bir süreci de beraberinde getirecektir. Soruþturmamýzýn bu sürece katký saðlayacak bir adým olmasýný temenni ediyor, yanýtlarýyla bu adýmýn atýlmasýný saðlayan tüm katýlýmcýlarýmýza teþekkür ediyoruz. Uluslararasý Hak Ýhlalleri Ýzleme Merkezi Ýstanbul / Mart 0 SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ SORUÞTURMASI 5

6 SORULAR Utanma duygusu üzerine uzun yýllar araþtýrmalar yapan ABD li pskoloji profesörü Rowland Miller, Facebook ve Twitter gibi sosyal paylaþým sitelerinin utanmayý unutturduðu nu iddia ediyor. Sözkonusu iddiadan hareketle, siz, sosyal paylaþým sitelerinin bireysel/toplumsal deðerlerin yitirilmesine zemin hazýrladýðýný düþünüyor musunuz? Neden? Sosyal paylaþým sitelerinin toplumsal yaþam ve bireyler arasý iliþkilere dair olumlu/olumsuz yönleri hakkýnda ne düþünüyorsunuz?

7 DOÇ. DR. FERHAT KENTEL Sosyolog (Ýstanbul Þehir Üniversitesi Ýnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi) Oldukça yeni olan ve herkesin yepyeni bir tecrübeyle karþýlaþtýðý sanal ortamýn da zaman içinde kendi normlarýný ve deðerlerini yaratmasý; bir bakýma, sanal alemde bulunan farklýlýklarýn asgari bir utanma duygusunu harekete geçirmesi beklenebilir. Bireysel ve toplumsal deðerler zor deðiþir; ancak sabit deðildir. Toplumsal deðiþim, yeni toplumsal hareketler ve yeni talepler, ayný zamanda yeni deðerler yaratýr. Sosyal paylaþým siteleri de bireyin þimdiye kadar tecrübe etmemiþ olduðu bir sosyal iliþki türü geliþtiriyorlar. Ýnsanlarýn utanma duygusu, sosyal iliþkilere baðlý olarak ortaya çýkan bir duygu olduðuna göre, fiziksel karþýlaþmanýn olmadýðý sanal ortamlarda deðiþim geçirebilir. Ancak, ayný sosyal ortamýn, ya da ayný sanal ortamýn, insanlar üzerinde ayný etkiyi yaratmasý beklenemez. Oldukça yeni olan ve herkesin yepyeni bir tecrübeyle karþýlaþtýðý sanal ortamýn da, zaman içinde kendi normlarýný ve deðerlerini yaratmasý; bir bakýma, sanal alemde bulunan farklýlýklarýn asgari bir utanma duygusunu harekete geçirmesi beklenebilir. En genel olumlu yön olarak, modern toplumdaki dikey iliþkilerin yerini, büyük ölçüde yatay iliþkilere býrakmakta olduðunu düþünüyorum. Bilgi ve haber "objektif" olduðu varsayýlan; ancak ideolojik bir bagaj taþýyan "uzmanlarýn" tekelinden çýkýp, çok daha "sübjektif" olmasýna raðmen þeffaflaþma ve demokratikleþme potansiyeli taþýyor. Bu durum, konuþma imkaný bulamayan geniþ kitleler için çok önemli bir "sahne" imkaný sunuyor. Sadece izlenen ve kontrol edilen kitleler yerine, izleyen ve kontrol eden bireylerin potansiyelini arttýrýyor. Öte yandan, belki bütün haber, bilgi, fikir ve yorumlarýn çok daha hýzlý dolaþýp, toplumdaki farkýndalýk düzeyini yükseltmesine -yani þeffaflaþma, demokratikleþme- karþýlýk, bu yaygýnlýðýn, derinlik eksikliði taþýdýðýný da söyleyebilirim. Mesele, galiba ortalýkta dolaþan bütün bilgilerin taþýdýðý ikna kapasitesinde yatýyor. Derinlikli bilginin vereceði iktidar mücadelesi, diðer yüzeysel ve tüketilip atýlan bilgi türleri karþýsýnda alan bulabilirse, son tahlilde olumlu yönlerin olumsuzlara üstün geleceðini umuyorum. SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ SORUÞTURMASI 7

8 ÜMÝT AKTAÞ Yazar Her ne kadar dijital çaðýn insanlarýn utanmazlýðý/utanmazlaþmasý için geniþ bir imkân sunduðu tespiti doðru olsa da, bu durum dünyanýn sonu deðil. Kendi adýma bu tip siteleri kullanmadýðýmý belirterek söze baþlamak istiyorum. Ayrýca bu sürecin, yani ister adýna dijital çað diyelim, isterse temsiller çaðý diyelim; içinde yaþadýðýmýz bu modern dönemin, büyük ölçekli þehirleþmelerden sonra baþlayan bir dönem olduðunu da belirtmeden geçemeyeceðim. Bu bir anlamda insanýn kendi gerçek, tanýnan ve bilinen kimliði ve kiþiliðiyle, yani kendiliði olarak toplumsal hayata katýlmadýðý, onun yerine toplumsalýn önüne bir maske ile, yapýntý bir kimlikle, toplumsal bir temsilci ile, bizzat kendi kiþiliðiyle deðil de toplumsala uygun olarak üretilmiþ, kurgulanmýþ bir sahte benlikle katýldýðý, katýlabildiði þartlarda ortaya çýka-bile-n bir durumdur. Drina Köprüsü nün yazarý Ývo Andriç, kitabýnda insanlarýn bu þekilde kendi gerçek kimliklerinden uzaklaþarak, simüle benliklerle ortada dolaþamadýklarý sahici hayatlarýn, nüfuslarý ancak yüz-yüz elli bini aþmayan, bugün için küçük ölçekli þehirlerde, yani þehir halkýnýn birbirlerini tanýyýp bildikleri, kendilerini sahte kimlikler altýnda gizleyemedikleri þehirlerde mümkün olabileceðini söylemekteydi. Daha küçük yerleþim yerlerinde ise bir baþka sorun çýkacaktýr ortaya: toplumsal baský; ya da günümüzün ifadesiyle mahalle baskýsý. Bu ise, bir anlamda, her adýmýnýzda toplumun baskýsýný ensenizde hissettiðiniz bir durumdur. Bu durumda da toplumsallýk oldukça aðýr bir biçimde bireylerin üzerine çöker ve kâmil anlamdaki bir özgürleþmeyi bile engeller, zora sokar; doðru da olsa eðri de olsa egemen olan geleneksel deðerlere, atalarýn dinine uymaya zorlar. Kýsacasý bu, özgürlükle yozlaþma arasýnda salýnan, iki ucu da sorunlu bir durumdur ve mutlaka, olumlu bir denge bulunmalýdýr. O nedenle meseleye sadece bir açýdan bakmak doðru deðil. Sanýrým iþin özü de burada gizli. Dijital çað ise, bu saklý benliklerin bir baþka biçimde üretilerek, toplumsala sunumu için, daha geniþ ve geliþmiþ imkânlar sunmakta. Ýnsanlar bu yolla hayal edilmiþ; ya da kliþe benliklerle kendilerini tedavüle sürerek, orada maskeleri aracýlýðýyla temsil edilmeyi, bizzat kendi benlikleriyle varolmaya yeðlemektedirler. Bu salt gizlenme ya da bu kliþe benliklere bir uyum endiþesiyle temsil edilme çabasýndan ve kaygýsýndan öte, týpký þehirleþme ile ortaya çýkan para gibi; emeðin temsili, tiyatro gibi; karakterlerin temsili, yazý gibi; düþünce ve inançlarýn temsiliyle þekillenen temsiller dünyasýnýn o modern akýþkanlýðý, yapaylýðý ve yapýntýlýðý, gerekliliði ve hatta zorunluluðu ile ilgili bir durumdur. Elbette dijital temsil bu durumun çok daha köktenci ve ileri bir aþamasýdýr ve kendi içerisinde çok daha zengin bir potansiyel taþýmaktadýr. Ama bu durumun yepyeni bir durum olmadýðýný da bilmek lazým. Çünkü insanlara utanmayý ilk unutturan þeyler bizzat þehirleþme ile, temsillerle ortaya çýkmýþtýr. Ama insanlýk tarihi, hep paradoksal bir biçimde, bir býçak sýrtýnda yaþamanýn tarihidir. Yani tarihin Janus misali hep iki yüzü vardýr. Zaten kendisini sahte bir biçimde ortaya koyan, bir baþka biçimde temsil eden kiþilere de ikiyüzlü demez miyiz? Bu yüzlerden biri olumlu iken, diðeri de olumsuzdur. Yani para, yazý, þehir, sanat, bilgisayar, internet vb. þeyler, bir anlamda olumlu iken, bize daha zengin, kolaylaþtýrýlmýþ ve geliþmiþ bir hayat vaat ederken, diðer anlamda ise bir yozlaþma, kolaycýlýk, sýradanlýk, basmakalýplýk ve kiþiliksizleþmeyi de beraberinde getirmektedirler. Bunun da ötesinde insan olmak, tüm bunlarla birlikte yaþamayý ve kendi gerçek ve derin benliðini tüm bunlara raðmen ortaya koymayý/ koyabilmeyi baþarmak, bu koþullar içerisinde varolmayý da öðrenmek demektir. Ýnsan, özünde unutkan bir varlýktýr. Araçlarýn bunu daha da etkinleþtirdiði de bir vakýa. Ama tüm UHÝM 8 SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ SORUÞTURMASI

9 bunlarla birlikte sonuçta o bir insan. Bir fýtrata sahip ve bizler bu fýtrat hakkýnda hep olumlu olan bakýþ açýmýzý korumak ve insan dan umudumuzu kesmemek zorundayýz. Bu dünya bir imtihanlar dünyasý ve imtihanlarýn sahiciliði de orada hep bilmediðimiz sorularla, sürprizlerle karþýlaþmamýzla mümkün. Her ne kadar dijital çaðýn, insanlarýn utanmazlýðý/utanmazlaþmasý için, geniþ bir imkân sunduðu tespiti doðru olsa da, bu durum dünyanýn sonu deðil. Belli bir bocalama dönemi akabinde insanlarýn bununla birlikte yaþamasýný da öðreneceðini düþünüyor, en azýndan umut ediyorum. Kendi adýma ben bir temsiller sistemi içerisinde yaþamaktan hoþlanmam. Facebook ve benzeri paylaþým sitelerini kullanmayý hiç düþünmedim. Hiç kartvizit bastýrmadým. Müstear isim (zorunluluk arz eden bir iki istisna dýþýnda) kullanmadým. Ama bunlarý yapanlarý da kýnamýyorum. Bunlarý yapmanýn illa da kötü bir þey olduðunu da düþünmüyorum. Önemli olanýn kötü niyet olduðunu düþünüyorum. Ýnsan kendi gerçek benliði içerisinde de kötü niyetli olabilir. Hatta araçlar kullanmak, kimi zaman ellerimizin kirlenmemesi; ya da yanmamasý için gerekli bile olabilir. Ve yukarýdan beri sözünü ettiðimiz tüm araçlar ve temsiller sistemleri, de, hep belli zorunluluklar akabinde ortaya çýkmýþ olan, uyum zorluklarý çektiðimiz sistemlerdir. Dolayýsýyla kötülüðü bizzat, araçlarda aramak yerine, bizzat insanda aramak daha doðru olur diye düþünüyorum. Öteki türlü düþünmek çünkü, bizim de eleþtirdiðimiz o temsiller sistemleri üzerinden düþünmemiz anlamýna gelecektir. Sorunlu olan þey ise modernliðin kendisini sanki yeni bir þeymiþ, bir aþma imiþ gibi sunmasý. Oysa o da sadece bir aþama. Aþýlmýþ olan bir þey yok çünkü. Sadece kazanýlanlar ve kaybedilenler var. Modernliðin, kaybedilenlerden hiç söz açmaksýzýn kendisini salt bir kazaným gibi sunmasý, ikiyüzlü bir tutum ve bir sahtecilik. Üstelik bu tutum, özündeki sahtecilik, temsiller sistemindeki sahte-ci-likleri de çoðaltan bir þey. Modernliði kökeninde olan bu þey, Faustvari bir tutum, kendi içerisinde katlanan bir temsiller ve kazanýmlar sistemi, Goethe nin çok güzel bir þekilde dile getirdiði gibi, kökensel bir kayýp olmadan mümkün olamaz. Sonuçta ise bu dijital araçlarýn da, tüm diðer araçlar gibi olumlu yönde kullanýlabileceði gibi, olumsuz bir yönde de kullanýlabileceði bilinci içerisinde, insan a olan umudumuzu korumaktan baþka çaremiz olmadýðýný düþünmekteyim. Evet, oralarda çok kötü þeyler olmakta ve bu durum istatistikî olarak da ortaya konulabilir. Her þeyden önce bu yolla insanlar arasýndaki doðrudan, sýcak, samimi ve sahici iliþkiler engellenmekte. Ama bunun tersi de mümkün. Ýnsanoðlunun özelliði ve güzelliði de, iþte böyle her olumsuz gibi gözüken durumdan bile, bir olumluluk ortaya çýkarabilmesinde. Asýl yýkýcý anlayýþýn ise, her türlü geliþme karþýsýnda dünyanýn sonunun geldiðini, insanlýðýn ortadan kalktýðýný, kýyametin yaklaþtýðýný iddia eden felaket tellallýðý gibi bir kötümserlik psikolojisinde olduðunu düþünmekteyim. Her türlü kötülüðü modernlikte gören þu toptancý ve indirgemeci anlayýþlarýn da, amaçladýklarýnýn aksine kötülüklerin gerçek membaýný görmemizi engelleyebilecek bir etken olduðu da ortada. O anlamda insanlýk, hep bir modern durum içerisinde yaþamakta. Bizzat insanýn ortaya çýkýþý, þu yeknesak dünya için, modern bir durum deðil mi? Sonuçta tüm bu yapýntý iliþki ve olgular içerisinde duran, ilahî bir fýtrat üzerine yaratýlmýþ olan insan dýr. Hiçbir koþulda insandan umudumuzu kesemeyiz. En umulmadýk yerlerde bile -sözgelimi beton bir binanýn cidarlarýnda- çiçeklerini açan bitkiler gibi, kayayý delen incir gibi, insan ve onun hayâ duygularý da en umulmadýk koþullarda bile kendisini ortaya koyabilecek ve onarabilecektir. Bunun için ilahî metinleri daha bir dikkatli okumalýyýz. Ve yine Dostoyevski, Tolstoy, Hamsun gibi yazarlarý, Yunus gibi ozanlarý, Begoviç, Humeyni ve Gandi gibi hayatlarý ve mücadeleleri insanlýða ýþýk tutan, özgür ruhlu þahsiyetlerin hayat öykülerini, okumayý asla ihmal etmemeliyiz. SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ SORUÞTURMASI 9

10 TARIK TUFAN Yazar / TV Program Yapýmcýsý Yüz yüze iletiþimin ortadan kalkmasýyla birlikte insanýn kontrol duygularýnýn eksilmesi, yok olmasý doðal bir sonuçtur. Sosyal paylaþým siteleri ve modernliðin / tekniðin ürettiði diðer diller / araçlar, doðal olarak yeni bir ahlak algýsý ve ifadesi doðuruyor. Bu yeni ahlak, elbette bazý deðerlerin kaybýna, içeriðinin boþalmasýna, anlam kaymasýna neden oluyor. Bundan önce söylenmesi gereken, sosyal paylaþým denilen olgunun, nasýl bu kadar büyük bir hýzla sanal alanlara indirgendiði meselesidir. Sosyal olmak ve paylaþmak gibi iki önemli insan iliþkisinin, sahici düzlemlerinin yitirilmesi elbette çok büyük bir sorun. Utanma duygusunun yitiriliyor olmasý bu baðlamda çok olaðan. Burada yüzyüze olmayý önemsiyorum. Bu durum duygu ve davranýþlarý belirleyen önemli bir ölçüt. Yüzyüze iletiþimin ortadan kalkmasýyla birlikte, insanýn kontrol duygularýnýn eksilmesi, yok olmasý doðal bir sonuçtur. Sadece utanma deðil, örneðin merhamet de ayný oranda yitiriliyor. Yüzünü görmediðiniz insandan utanmanýz, ona merhamet etmeniz, ona deðer verdiðinizi göstermeniz de gitgide zorlaþacaktýr. Bu konuda genellemeler yapmaktan ne kadar kaçýnmak gerekirse de þunu söyleyeyim; bireyler arasý iliþkiler, sanal ortamlar üzerinden sürdürülebilir bir süreç deðildir. Böyle sürdürülmesi durumunun, kaçýnýlmaz patolojik sonuçlarý vardýr. Sufilerin dediði gibi Allah insana, insandan tecelli eder. Siz bu tecelliyi ortadan kaldýrýrsanýz, parmak uçlarýyla týklanan iliþkiler sürecine çevirirseniz, bilgisayar üzerinden mekanik týkýrtýlara mahkum ederseniz, sonuçlarýna katlanýrsýnýz. Hiçbir olumlu yön görmüyorum. Emek verilmeden sürdürülen bir iliþkidir neticede. Ýnsanlar arasý iliþkiler mekanik deðil, karþýlýklý etkileþimlere açýk, metafizik süreçleri de içeren bir varoluþ karþýlaþmasýdýr. Ýnsan doðasýnýn, varoluþunun bu gereðini, sahici düzlemlerden çekip, sanal ortamlara taþýmak, insan ruhunun aþýnmasýdýr. Fedakarlýk, direniþ, emek gibi kavramlarýn varoluþumuzdan gün geçtikçe kaybedilmesidir. Zira sanal iliþkilerde fiili varoluþ ve ifade biçimleri, yerini temsili ifadelere, imajinatif söylemlere terk eder. VEYÝS ATEÞ Ýletiþimci / TV Program Yapýmcý ve Sunucusu (TV Net) Özelde sosyal paylaþým siteleri, genelde tüm internet teknolojisinin insanlýða bir zararý varsa, o da, bizi diðer canlýlardan ayýran bilmek vasfýmýza verdiði zarardýr. Katýlmýyorum. Toplum, teknolojiyle bu kadar içli dýþlý deðilken utanýlacak iþler; diyelim ki teþhircilik, diyelim ki aðzýna geleni söyleme vb. belli deðerlere çarpar ve geri dönerdi. Ancak bu, toplumda utanma duygusunun daha güçlü olduðu anlamýna gelmez. Zira o dönemlere iliþkin utanma duygusunu ölçebileceðimiz bir kriter yok elimizde. Sosyal paylaþým siteleri, bundan diyelim ki bir yüz elli sene önce ortaya çýkmýþ olsaydý, biz bugün bu soruyu, hangi referanslarla cevaplayacaktýk? Bu, biraz da Türkiye de yayýn yapan özel televizyonlarýn ilk yýllarýný hatýrlatýyor bana. UHÝM 0

11 Þu anda kýrmýzý noktalý yayýnlar, gece yarýsý þovlarý yok artýk. Ýsteyen istediði kanallardan bunlara çok daha rahat ulaþýyor. Yine hatýrlayalým. Ýnternetle henüz tanýþtýðýmýz dönemlerde kabarýk gelen faturalar, genelde sex sitelerinde gezinmenin bir sonucuydu, ama þimdi yok. Demek istediðim; her yeni buluþ insanoðlunda bir merak uyandýrýr ve bu merak onun bilmediði sulara dalmasýna neden olur. Sosyal paylaþým siteleri de böyle Merak ediyor insanlar. Kurcalýyor, karýþtýrýyor; eskiden tuvalette aklýna gelip sonradan unuttuðu fikirleri, þimdi Twitter da paylaþýyor. Yalnýzým diyor; caným sýkýlýyor diye bir cümle yazýyor, gelecek yorumlarý bekliyor filan. Bir on sene sonra bunlara güleceðiz belki. Olumlu tabi. Düþünsenize Ýlkokul arkadaþýnýzla 30 yýl aradan sonra karþýlaþmak. Güzel bir duygu olsa gerek. Bilinmek, görünmek de hoþa giden bir duygu sanýrým. Eskiden jelatin kaplý albümlerde sakladýðýmýz fotoðraflarý, þimdi anýnda paylaþýyorsunuz ve arkadaþlarýnýz buna yorum yapýyor; siz de bunlar üzeri nden egonuzu tatmi n ediyor sunuz. Yorum demiþken Özelde sosyal paylaþým siteleri, genelde tüm internet teknolojisinin insanlýða bir zararý varsa, o da, bizi diðer canlýlardan ayýran bilmek vasfýmýza verdiði zarardýr. Örneðin, Twitter da günde 50 tweet atan insanlar o vakti nerede buluyorlar hem þaþýyorum, hem gýpta ediyorum doðrusu. Hoþ; bu da internetin suçu deðil ama Uzun lafýn kýsasý Teknoloji, hele hele biliþim teknolojisi iyi bir þey dir; önemli olan, sizin onu hangi amaç için araçsallaþtýrdýðýnýzdýr. ALPER GÖRMÜÞ Gazeteci / Yazar (Taraf Gazetesi) Her teknoloji düzeyine farklý deðerler tekabül eder ve her teknoloji deðiþikliði, bir önceki teknolojiye tekabül eden deðerlerin yitirilmesi üzerine bir edebiyatý da beraberinde getirir. Deðerler, tabii ki baþka birçok unsurun yaný sýra, kullandýðýmýz araçlarýn da bir türevi. Oysa araçlar (teknoloji) baðýmsýz deðiþkendir. Her teknoloji düzeyine farklý deðerler tekabül eder ve her teknoloji deðiþikliði, bir önceki teknolojiye tekabül eden deðerlerin yitirilmesi üzerine bir edebiyatý da beraberinde getirir. Mesela kýlýç, kalkan, mýzrak gibi savaþ araçlarýna tekabül eden þövalyelik, silahýn icadýyla miadýný doldurduðunda, ister istemez onun deðerlerini de sildi süpürdü. Bugün bundan hiç söz etmiyoruz ama, o yýllarda þövalyelik deðerleri üzerine yazýlmýþ bir sürü yazýklanma var. Þimdi de bilgisayar, internet ve sosyal paylaþým siteleri var ve onlar, elbette yeni birtakým deðerleri de taþýyacaklar topluma. Ah, vah etmek çok da anlamlý deðil. Bu benim objektif görüþüm; subjektif görüþüm farklý. Seçme hakkým olsaydý, herkesin biribiriyle yüzyüze iliþki kurmasýna imkân verecek, dolayýsýyla da sosyal paylaþým sitelerine gerek duyulmayacak kadar küçük bir topluluðun üyesi olarak yaþamak isterdim. Hiçbir sosyal paylaþým sitesinde hesabým yok, kimseyi de izlemiyorum. Bu yönde en küçük bir arzu da duymuyorum. SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ SORUÞTURMASI

12 GÜLCAN TEZCAN Editör (Gerçek Hayat Dergisi) Televizyonla birlikte zedelenen aile içi iletiþim internet ve sosyal aðlar sebebiyle kopma noktasýna geldi. Evet, doðru ve bilinçli kullanýlmadýðýnda deðerlerin yitirilmesine yol açýyor. Ýnsanlar artýk gündelik hayatta Öncelikle aile iliþkileri, pamuk ipliðine baðlý hale geliyor. Televizyonla birlikte zedelenen aile içi iletiþim deðil; bu alanlarda sosyalleþmeyi tercih ediyor. 'Sanal' internet ve sosyal aðlar sebebiyle kopma noktasýna bir zemin olduðundan da saðlam bir iliþki kurabilmek mümkün deðil. Dolayýsýyla ahlak, güven, sevgi, geldi. Anne, baba ve çocuklar; sosyal aðlarda paylaþýmda bulunmayý eþiyle ya da çocuðuyla dostluk, dayanýþma, diðergamlýk gibi pek çok deðer geçireceði zamana tercih ediyor ve yanlýþ kiþilerle yerle yeksan oluyor. Çünkü muhatabýnýzýn 'gerçek' bir kiþilik olduðundan hiçbir zaman emin yanlýþ iliþkiler kuruyorlar. Aileler çatýrdýyor, boþanma oranlarý artýyor, aile dramlarý yaþanýyor. Bunlarýn acý olamýyorsunuz. sonuçlarýný birkaç yýl içinde çok daha fazla hissetmeye baþlayacaðýz. MEHMET LÜTFÝ ARSLAN Yayýncý / Editör (Genç Dergisi) Sosyal paylaþým sitelerinin, utanmayý unutturmaktan daha ziyade, ertelediðini düþünüyorum. Utanmanýn ertelendiði her durumun, bireysel ve toplumsal anlamda bir deðer kaybýna yol açacaðýný söyleyebiliriz. Sosyal paylaþým sitelerinin, utanmayý unutturmaktan daha ziyade, ertelediðini düþünüyorum. Bu ortamlar, Sosyal paylaþým siteleri, gerçek iliþkilere ve aktivitelere zemin olabildikleri; yani araçsallýklarýný koruyabildikleri gerçek iliþkiler ortamýnda tecrübe edilmeyen ki bunun da toplumsal yetiþme þartlarý ile alakasý var- ölçüde faydalý ortamlardýr. Diðer türlü McLuhan ýn bahsettiði tarzda, mesajýn bizatihi kendisi olmaya geçici bir özgürlük sunuyor. Aslýnda bunun da baþladýklarýnda, adlarýnýn tam tersi iþlevlerle malul özgürlükten daha ziyade, bir tür yanýlsama olduðunu söylemek mümkün. Yanýlsama, özgürlüðün gerçek ortamlara dönüþmeleri kaçýnýlmazdýr. Bu takdirde sosyalleþtirmez, yalnýzlaþtýrýrlar; paylaþýma deðil iliþkiler ortamýna transfer edilememesi nedeniyle parçalanmaya neden olurlar. Her iletiþim aracý, bizi geçici oluyor. Dolayýsýyla utanma da unutulmuyor, erteleniyor. Utanmanýn ertelendiði her durumun, daha sosyal kýldýðý ölçüde muteberdir. Ancak mevcut uygulamalar, sanal sosyalliklerin ki bu da bireysel ve toplumsal anlamda bir deðer kaybýna yol yanýlsamadýr- kendi içinde bir tür tatmin hissi açacaðýný söyleyebiliriz. barýndýrdýðýný gösteriyor ki bu sanal ortamlarla reel iliþkiler arasýndaki irtibatýn kalmamasý anlamýna gelir. UHÝM

13 MELÝH BAYRAM DEDE Gazeteci / TV Program Yapýmcýsý (Yeni Þafak, Tecnologic) Sosyal að sitelerinin kullanýmýyla insan davranýþlarýnýn deðiþtiðini söylemek mümkün. Nerede olduðunu, ne yaptýðýný, neler giydiðini, neler yediðini paylaþmak, bunu çoðu zaman teþhir denilecek derecede göstermekten söz edilebilir. Ben o kadar karamsar deðilim. Sosyal paylaþým siteleri artýk günümüzün bir gerçeði. Bir iletiþim, varoluþ ve sosyalleþme aracý olarak artýk kullanýlmasý kaçýnýlmaz araçlar. Yanlýþ kullanýmlar ve sorunlar konusunda aþýrý kullanýmdan doðan baðýmlýlýktan söz edilebilir. Ancak, toptan bir karþýduruþ, sosyal að sitelerini kullananlara hasta gözüyle bakmak, psikolog mantýðýyla yaklaþmak, bana doðru gelmiyor. Sosyal að sitelerinin kullanýmýyla insan davranýþlarýnýn deðiþtiðini söylemek mümkün. Nerede olduðunu, ne yaptýðýný, neler giydiðini, neler yediðini paylaþmak, bunu çoðu zaman teþhir denilecek derecede göstermekten söz edilebilir. Ancak bunu yaparken, sosyal að sitelerinin günümüzün bir gerçeði olduðunu, bugün de, gelecekte de varolacaðýný; hatta hayatýmýzdaki yeri ve önemini artýracaðýný unutmamamýz gerekiyor. Bireylerin, sosyal að sitelerindeki paylaþýmlarýnda, daha özgür ve daha açýk davrandýðýný söylemek mümkün. Ancak bunu utanmazlýk olarak da nitelendiremem. Sosyal að siteleri, bireylerin hayatýnda büyük kolaylýklar getirdi. Hem olumlu, hem de olumsuz yanlardan söz etmek mümkün. Ancak konuya negatif yaklaþmanýn yanlýþ olduðunu düþünüyorum. Sosyal að siteleri; bireylerin sosyalleþmeleri, dünyanýn her yerindeki insanlarla interaktif bir iletiþim kurabilmelerini saðladý. Coðrafi ve fiziksel engeller nedeniyle, gerçek hayatta girilmesi mümkün olmayan gruplara girip, kendilerini daha rahat ifade edebilmelerinde ve bilgi paylaþýmýnda büyük kolaylýklar sundu. Sosyal að sitelerine negatif bakmak yerine pozitif yaklaþmak, o mecrayý etkin kullanýp, bunu avantaja çevirmek daha doðru. Sorunlar, her mecrada olabileceði gibi elbette burada da olabilir. Bireysel mahremiyet sorunlarý, gizlilik ihlalleri, araçlarý kötüye kullananlar, sosyal baðýmlýlýðý gibi sorunlar elbette vardýr. Ancak tüm bunlar, bizim bu araçlara karþý bir duruþ geliþtirmemizi gerektirmez. DERYA ÞAFAK Analist (Metropoll Araþtýrma) Sanal iletiþim yüzyüze iletiþimden daha rahat. Evet, düþünüyoruz; insanlarýn gerçek kimliklerini saklamasý daha kolay. Sanal iletiþim, yüz yüze Amacýna yönelik kullanýlýrsa; bilgilendirme ve sosyal çevre edinme konusunda katký saðlamakta. iletiþimden daha rahat. Fazla zaman harcandýðýnda birebir iliþkiler zayýflamakta. Baðýmlýlýk yapmakta. Gerçek dünya ve sanal dünya arasýnda sýkýþýp kalan insanlar yaratmakta. SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ SORUÞTURMASI 3

14 PROF. DR. HÜLYA ÇALIÞKAN Eðitimci (Ýstanbul Üniversitesi Hasan Âli Yücel Eðitim Fakültesi) Sosyal paylaþým siteleri, belki daha önceleri farklý yollarla yapýlan, bu sebeple de kimsenin dikkatini çekmeyen ya da ortaya çýkmayan eðilimlerin, teknolojiye baðlý olarak artýk görülmesini saðlamýþ olabilir. Bu iddia, belki Türkiye gibi, deðerlerine baðlý olan ülkeler için geçerli olmayabilir, ama Türkiye de de böyle bir araþtýrmanýn yapýlmasý gereklidir. Þahsi Sosyal Paylaþým siteleri, benim çevremde genelde, haberleþme, bilgi alýþveriþi, sohbet, toplantý kararlarý gibi konularda kullanýlmaktadýr. Bu amaçlarla fikrim, utangaç insanlarýn bu tür ortamlarda da kullanýldýðýnda olumlu olarak gördüðüm bu tür siteler, yeterince rahat olamayacaðýdýr. Sosyal paylaþým siteleri, belki daha önceleri farklý yollarla yapýlan, bu her zaman müþkül durumlarda çözüm bulduðum yerler olmuþtur. Ancak, bu tür sitelerin, reklam ve sebeple de kimsenin dikkatini çekmeyen ya da ortaya para kazanma amaçlý kullanýlmasý yönü de vardýr. Bu çýkmayan eðilimlerin, teknolojiye baðlý olarak artýk görülmesini saðlamýþ olabilir. Bireysel ve toplumsal yönler de kurallar çerçevesinde yapýldýðý müddetçe olumsuz görülmemelidir. Sorun çýktýkça önlem alýnýr deðerlerin yitirilmesi gibi iddialý bir sonucun sadece yaklaþýmý ile olumsuz taraflarýn bertaraf edileceði sosyal paylaþým siteleri ile belirlenmesi, bu sitelerin günümüze kazandýrdýðý; bilgi, eðitim, öðrenme, görüþündeyim. Sosyal sitelerden haberleþip, bir sosyal toplantý düzenlemek, sosyal bir etkinliðin araþtýrma gibi getirilerini gözardý etmemize sebep duyurularak yüzyüze toplantýlarýn ve gezilerin olursa, haksýzlýk olacaðý kanýsýndayým. Sosyal paylaþým siteleri olmasaydý böyle þeyler olmazdý düzenlenmesi, bireylerin yalnýz kalmasýný önleyebilir. Paylaþým siteleri, tüm gününü bilgisayar baþýnda kararýna varmak yetersiz bir görüþtür diye geçirip, bilgisayar oyunlarý oynayan ve vaktin nasýl düþünmekteyim. Ancak, yine de gittikçe artan rahatsýzlýklar olacaksa, bunlarýn engellenmesi için de geçtiðini anlayamayýp sosyal iliþkilere sekte vuran bir hayat tarzýndan çok, mümkün olduðunca katýlýmý çeþitli önlemler vardýr. Getirisinin, götürüsünden daha destekleyen gruplar oluþturarak, sosyalleþmeyi fazla olduðunu düþündüðüm sosyal paylaþým sitelerinin, gerçek deðerleri hiçbir kuvvet bozamaz destekleyen bir yapý ortaya çýkarmýþtýr. Aksi durumda siteler yanlýþ kullanýlýyor demektir. Bu durum bir özdeyiþi ile bu konuda zararsýz olduðuna zamanlar televizyon için de geçerli olmuþtur; ancak inanmaktayým. toplum bilinçli oldukça, baðýmlýlýktan çok yararlýyý seçme aþamasýna geçilmiþtir. Sadece bu konuda deðil, her zaman her konuda kontrolsüzlük görülebilir; anc ak bu duruml arý düze ltece k ko ntrol mekanizmalarýnýn ortaya çýkmasý gecikmeyecek, ihtiyaçtan çözüm üretilecektir. UHÝM 4

15 DOÐAN GÜRPINAR Aktivist (Genç Siviller Derneði) Sosyal paylaþým sitelerinin sanal interaktif mecra sýnýn yeni bir ortam olduðu ve diðer mecra/ortamlardan çok farklý ve kendine has bir iliþki pratikleri oluþturduðu söylenebilir. Sosyal paylaþým sitelerinin sanal interaktif mecra sýnýn yeni bir ortam olduðu ve diðer mecra/ortamlardan çok farklý ve kendine has bir iliþki pratikleri oluþturduðu söylenebilir. Bu pratikler olumlu ya da olumsuz niteliklere haizdir. Utanma duygusunun kaybolmasýnýn, anonimleþme ve kiþiliðin bütünlüðünün bu fluid sanal kimlikle beraber zayýflayacaðý düþünülürse; sosyal paylaþým sitelerinin yarattýðý yapay, sanal kiþilikler aracýlýðýyla buna neden olduðu düþünülebilir. Ayný þekilde utanma toplumsal baský mekanizmalarýnýn güçlü ve empoze edici olduðu bir ortamda güçlüdür ki sosyal iletiþim aðlarýnýnda kullanýcýlar çevreye nazaran oldukça daha güçlüdürler. Bununla beraber sosyal paylaþým sitelerinin, ayný zamanda yeni ve farklý bir bireysel/toplumsal deðerler pratiði ve sistemi oluþturduðu da gözlemlenebilir ve sadece bu boyutuyla ele alýnmasý, durumun karmaþýklýðýný gözden kaçýracaktýr. Bu paylaþým siteleri verili deðil edinilmiþ niteliklere dayalý sosyallikleri geliþtirmesi ve teþvik etmesi bakýmýndan, olumlu rol de oynayabilir. Yani, sosyalliklerin geliþiminde bireysel inisiyatifin (belki bu inisiyatif pasif olsa bile) daha çok rol oynadýðý söylenebilir. Özetle bu sosyal paylaþým sitelerinin, yeni bir iliþkiler sistematiði yarattýðýný ve bu iliþkiler sistematiðinin olumlu ve olumsuz rollerinin ötesinde bu nitelikte deðerlendirilmesi gerektiði düþünülebilir. Bireyler arasýndaki iliþkilerin sabit ve verili ve kendi baþýna yüceltilecek bir deðer olmadýðýndan hareketle, sosyal paylaþým aðlarýnýn etkisinin bozucu dan çok yeniden düzenleyici olduðunu söyleyebiliriz. PROF. DR. RECEP ÞENTÜRK Sosyolog (Fatih Üniversitesi Ýktisadi ve Ýdari Bilimler Fakültesi) En kötü tarafý, makine aracýlýðý ile girilen bu tür sosyal iliþkilerin, otantik sosyal iliþkilerin yerine ikame edilmesi ve onlarýn adabýný unutturmasýdýr. Ben de, sosyal paylaþým sitelerinin, bazý insanlar için, utanmayý unutturduðunu, mahremiyet duygusunu aþýndýrdýðýný ve özel olanýnýn sýnýrlarýný iyice daralttýðýný; hatta yok ettiðini gözlemliyorum. Sosyal paylaþým sitelerine kendilerini kaptýranlar, en mahrem þeylerini bile orada teþhir etmeye baþladýlar. Bu da teþhir kültürünün ulaþtýðý -hatta ulaþabileceði- son noktadýr. Böyle insanlar için bundan öte teþhir edilecek bir þey kalmamaktadýr. Ancak bu gözlem bütün kullanýcýlar için geçerli deðildir. Sosyal paylaþým siteleri sahte bir sosyalleþme ortamý oluþturarak, aslýnda insanlarýn birbirlerine daha fazla yabancýlaþmalarýna yol açmaktadýr. Hiçbir þey; insan insana, yüz yüze iliþkinin yerini alamaz. En kötü tarafý, makine aracýlýðý ile girilen bu tür sosyal iliþkilerin, otantik sosyal iliþkilerin yerine ikame edilmesi ve onlarýn adabýný unutturmasýdýr. Sosyal iliþkiler kurmak ve sürdürmek; adab diye adlandýrýlan ve öðrenilmesi kolay olmayan bir sanattýr. Ýnternet ortamýnda girilen sosyal iliþkilerde, bu adab ne kadar muhafaza ediliyor diye endiþelenmemek elde deðil. SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ SORUÞTURMASI 5

16 HULUSÝ YÝÐÝT Eðitimci (Ýstanbul Üniversitesi Doktora Öðrencisi) Bireysel alanýn, baþka bir ifade ile bireyde kalmasý gereken alanýn sosyal paylaþým adý altýnda sanal dünyalarda ifþa edilmesi, bunun bir sýnýrýnýn da maalesef olmamasý; çözülme zeminini hazýrlamaktadýr. Bireysel ve toplumsal deðerlerin yitirilmesinde ve ahlakî çözülmenin etkenleri arasýnda; iletiþim araçlarý ve tabiî ki internetin olduðunu düþünüyorum. Özellikle son beþ yýlda ülkemizde yaygýnlaþan sosyal paylaþým siteleri bu çözülmeyi tetiklemektedir. Bireysel alanýn, baþka bir ifade ile bireyde kalmasý gereken alanýn sosyal paylaþým adý altýnda sanal dünyalarda ifþa edilmesi, bunun bir sýnýrýnýn da maalesef olmamasý; çözülme zeminini hazýrlamaktadýr. Türkiye toplumu olarak, bilgi iletiþim araçlarýný, programlarýný, yazýlýmlarý vs. ithal ediyoruz. Bu kendi kültürümüz veya deðer yargýlarýmýz içerisinde yoðrulup geliþen bir geliþme deðil. Ve onlarý doðrudan her þeyiyle hayatýmýza buyur ediyor; nasýl kullanýldýðý konusunu geri býrakýyoruz. Teknoloji veya bilgi teknolojilerine karþý olmak deðil bu durum. Teknoloji bilgisinden yoksun bir insanýn eline en teknolojik aletleri ve yazýlýmlarý veriyoruz. Bir çocuðun eline oynamasý için silah vermek gibi bir þey bu. Bunu þöyle bir kýyasla netleþtirebiliriz. Ülkemizde Facebook vs. kullananlarýn sayýsý ile bilgisayarda en basit bir programý kullanabilenlerin (word, hadi abartayým mail hesabý) sayýsý arasýnda daðlar kadar fark vardýr. Bu fark maalesef birincisi lehinedir. Bir eðitimci olarak öðrencilerime; bilgisayar kullanmalarý ve bilgi teknoloji dilini bilmelerini, hem sözel hem de somut davranýþlarýmla tavsiye ediyorum. Lakin, öðrencilerimin belki tamamýna yakýnýnýn bir Facebook hesabý olmasýna raðmen, sadece birkaç öðrencim, bir Office programýnda basit bir ödevi hazýrlayýp getirebilecek durumda. Bu, iþin yalnýzca ete kemiðe bürünmemiþ hali; yani teknik durumu. Ahlakî yönüne gelince, bir Facebook hesabým olmadý; sadece çevremdeki insanlardan gözlediklerim ve duyduklarým kadarýyla, mahremiyetin faþ edildiðini görmemek körlüðe delalet eder. Arkadaþlýklarýn, akrabalýklarýn, sanal ve baðsýz olduðu bir ortam. Ýnsanlarýn kendilerini fark ettirmek için türlü yazýlarýn, sloganlarýn, fotolarýn, videolarýn paylaþýldýðýný duyuyoruz. Ve bilgi yoksunluðumuz þu sözle baþlýyor: Benim kendi sayfam ve istediðim kiþiler beni görüyor. Bunu söyleyenler keþke sayfalarýnýn istemedikleri binlerce kiþi tarafýndan görüldüðünü bilseler. Paylaþým diyorsak bunun gerçek olmasý gerekir. Sanal ortamda yapýlan iþler karþýlýklý gibi görünse de paylaþým deðildir. Gerçek paylaþým, yüzyüze olmayý gerektirir. (Tabiki bir dosyayý veya yazýyý paylaþmaktan söz etmiyorum) Facebook, Amerika da ilk çýktýðýnda daha çok asosyal veya iþ hayatýndan dolayý arkadaþlarý ile görüþme fýrsatý olmayan kitlelere yönelik tasarlanmýþtý ve reklamý da o þekilde yapýlýyordu. Caným ülkeme geldiðinde, anne çocuðuyla Facebook üzerinde konuþur oldu. Sýnýftaki öðrenci, haftanýn her günü beraber olduðu arkadaþlarý ile Facebook dan günün geri kalanýnda görüþmeye baþladý. Bu kadar masum mu? Bu görüþmeler, tanýmadýðýmýz veya kendisini, tanýdýðýmýz biri olarak takdim edenlerle de devam etti. Zannettiðimiz kiþiler; aslýnda zannettiðimiz kiþiler olmayabilir. Bu ihtimali düþünenlerin sayýsý çok az. Hiç kontrol edilmeden insanlara sayfalar açýlýyor. Çocuk ve gençlerde, çýlgýnlýk boyutunda bir salgýndan söz ediyoruz. Edebin ve hayanýn yerlerde gezdiði bir ortam. Bir öðrenci öðretmenine aleni küfredebiliyor mesela. Veya dikkat çekici bir þeyi, ifþa etmenin hafifliðiyle, insanlarýn en özel veya mahrem anlarý þaka uðruna servis ediliyor baþka insanlara. Bütün bunlarý ve daha bir çok þeyi göz önünde bulundurduðumuzda dikkate alýnmasý gereken bir sanal dünya var karþýmýzda. Prof. Osman Özsoy un internetin kararttýðý hayatlar adlý bir kitabý çýkmýþtý geçen yýl. Orda verdiði bir örnek çok dikkat çekici idi. Bankalarýn telefon bankacýlýðýnda en çok ve en ayýrtedici olarak sorduklarý soru; anne kýzlýk soyadýdýr. Bir kiþinin Facebook da dayýsý ile birlikte hesabýnýn olduðunu düþündüðümüzde anne kýzlýk soyadý bilgisine rahatlýkla ulaþabiliriz.. ve daha nice kiþisel bilgilere. Bu da iþin maddi dolandýrýcýlýk yönü. UHÝM 6

17 NESLÝHAN AKBULUT Sosyolog / Aktivist (AKDER- Ayrýmcýlýða Karþý Kadýn Haklarý Derneði) Sanal iliþkiler bireylerin gerçeklik algýsýna zarar verirken, zaman içerisinde iletiþim ihtiyaçlarýný da tatmin etmediði görülmektedir. Sosyal paylaþým sitelerinin, toplumda var olan ahlaki yapýya zararlarýnýn yanýnda, bireysel olarak da bir ahlaki dejenerasyona neden olduðunu bizler de çeþitli çalýþmalarýmýzda gözlemlemekteyiz. Bu tarz platformlarda kiþiler, kendi kimlikleri, kendi yüzleri ya da kendi arkaplanlarý ile bulunmak zorunda olmadýklarý için; en baþta doðruyu söylemekten kolayca taviz verebiliyorlar. Ayrýca bu platformlarda sanal kimliklerle (ya da gerçek kimliklerle bile olsa) çeþitli faaliyetler yürüten bireyler, eylemlerini toplumsal ahlakýn ya da hayatlarýný üzerine kurduklarý bireysel ahlaki normlarýn süzgecinden geçirmek zorunda hissetmiyorlar. Çünkü bu platformlar, kendilerine bir anonimlik kazandýrdýðý için ahlaki normlarý aþtýklarýnda bunun kendilerine utanç, dýþlanma, aileden ya da çevreden tepki alma gibi ve daha baþka þekilde herhangi bir yaptýrýmla geri dönmeyeceðini biliyorlar. Bu durum, kiþilerin ahlaki normlarý kolayca aþabilmelerine uygun zemini hazýrlýyor. Bu nedenle sosyal paylaþým sitelerinin, toplumsal ya da bireysel deðerlerde bir yozlaþmaya neden olduðunu düþünüyoruz. Ýnternetle birlikte hayatýmýza giren sosyal paylaþým siteleri, görünürde iletiþim imkanlarýný mekanla sýnýrlý kalmaktan kurtardýðý için iliþkilere olumlu bir katký olarak görülebilir. Fakat insanlar bu teknolojik geliþmelerle birlikte yüzyüze iletiþime olan ihtiyaçlarýný sanal ortamda bilgisayar baþýnda kurulan iliþkilerle gidermeye çalýþýrken iletiþimin hýzýnýn ve imkanlarýnýn artmasýna raðmen daha da yalnýzlaþtýklarýný görmekteler. Sanal iliþkiler bireylerin gerçeklik algýsýna zarar verirken, zaman içerisinde iletiþim ihtiyaçlarýný da tatmin etmediði görülmektedir. Bunlar da bizce olumsuz yönler arasýnda sayýlabilir. YUSUF ALPAYDIN Eðitimci / PDR Uzmaný Facebook ve Twitter gibi sosyal paylaþým siteleri insanlarýn mahremiyet alanýnýn sýnýrlarýný geniþletiyor. Öncelikle Miller in, hangi gerekçelere dayanarak bu iddiada bulunduðunu bilmemiz gerekiyor. Bu konuda bilgim olmadýðý için kendi kanaatlerimi paylaþmak istiyorum. Facebook ve Twitter gibi sosyal paylaþým siteleri, insanlarýn mahremiyet alanýnýn sýnýrlarýný geniþletiyor. Sanal ortamda gösterme üzerine kurulu bir platform yaratýyor. Yine de, bu konuda sorumluluðu, bu sitelerin yapýsýnda görmek bana doðru gelmiyor. Araçlarýn yaþamýmýza etkileri konusundaki müzmin tartýþmanýn bir sonu gelmemektedir. Evet kullandýðýmýz araçlar bizi þekillendirir. Ancak bu araçlarý farklý þekillerde kullanmak da mümkündür. SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ SORUÞTURMASI 7

18 Ben, insanlarýn yalnýzlaþtýðý bir dünyada, sosyal paylaþým sitelerini, insanlar arasýnda etkileþim ve paylaþýmý artýrmalarý açýsýndan olumlu buluyorum. Bu anlamda bir ihtiyacý da karþýlýyor. Yüzyüze iliþkilerde ifade edilemeyen þeylerin, sanal ortamlarda daha rahat ifade edilebiliyor olmasý, sadece sosyal çevreden utandýðýmýz için yapamadýklarýmýzý yapmamýza aracý olmakla kalmýyor, her anlamda bireylere cesur hamleler yapma imkaný saðlýyor. Bu anlamda; özellikle kendi benliði ve kiþiliðinden yeterince hoþnut olmayanlarýn, bu ortamlara daha fazla raðbet etmelerini beklemek yanlýþ olmayacaktýr. Bir yerden baþka bir yere gitmenin zahmeti ve maliyeti düþünüldüðünde insanlarýn bu araçlara yönelmesini anlayabiliyorum. Ayný anda çok sayýda iletiþim kurabiliyorsunuz. Bu kolaylýk bireyleri cezbediyor. Buna karþýn, sahici / yüzyüze iliþki kurmanýn unutulmasý gibi bir risk de söz konusu. Ancak insanlarýn biraraya geldiklerinde paylaþacak ne kadar þeyi var; bunu da bilmiyorum. Bir arkadaþýnýzý ziyaret ettiðinizde, paylaþacak çok þeyiniz yoksa bir süre sonra sýkýlýrsýnýz. Ancak web ortamýnda iletiþimi istediðiniz anda kesebiliyorsunuz. Yani aslýnda bu siteler, sahici iliþki kurmanýn zorlaþtýðý bir dünyada, iþlevsel bir konuma sahip. Önce yaþam biçimimizi, varoluþumuzu gözden geçirmemiz gerekiyor. ESRA AYDIN Aktivist (Özgür Açýlým Platformu) Halk artýk mahremiyetinin ortaya saçýlmasýný bir rezillik, dolayýsýyla utanma sebebi olarak görmek yerine, -ahlaki ya da ahlaki olmayan- bir mevzuda yapýlan rekabet neticesinde yenilmeyi rezillik ya da utanma gerekçesi olarak görüyor. Bu gibi sitelerle toplumun bir gösteri toplumuna dönüþmesi, insanýn kendisiyle baþbaþa kaldýðý zamanlarda dahi bir kamera önündeymiþçesine davranmasýna sebep oluyor. Bir süre sonra bu normallik, bireylerin kendiyle itiraflaþmasýný da normalleþtiriyor. Ve daha sonra bu, itiraf edebildiklerini baþkalarýyla da paylaþmasýnda bir sakýnca görülmemesini doðuruyor. Böylece doðal olan paylaþýlabilir oluyor. Sonrasýnda doðal olan utanýlacak olmaktan çýkýyor. Ancak itirazým, bu gibi paylaþým sitelerinin utanma duygusunun yitirilmesine deðil de, utanmayý gerektirecek ortak deðerlerin deðiþmesine sebep olduðu þeklinde olabilir. Örneðin, halk artýk mahremiyetinin ortaya saçýlmasýný bir rezillik, dolayýsýyla utanma sebebi olarak görmek yerine, - ahlaki ya da ahlaki olmayan- bir mevzuda yapýlan rekabet neticesinde yenilmeyi rezillik ya da utanma gerekçesi olarak görüyor. Sanalýn, bireylerin ifade gücünü arttýrmasý ve topluluklarýn ortak hareket etmesi noktasýnda faydalý ve geliþtirici olduðunu düþünüyorum. Ancak salt bu amaçla kullanýlmadýðýnda sanalýn beraberinde sorumsuzluk getirmesine sebep olduðunu söylebilirim. UHÝM 8

19 FATMANUR ALTUN Sosyolog / Yazar Facebook, Twitter gibi yeni teknolojiler de, insanlarý özlemini çektikleri gibi bir cemaatin parçasý haline getirirken, onlardan mahremiyetlerini, sýrlarýný, edep duygularýný ve biriciklik lerini bedel olarak masaya koymalarýný istemekte, gerçek dünyaya ait elde kalan toplumsal kimi deðerlerin de gözden çýkarýlmasýný beklemektedir. Bu soruyu yanýtlamadan önce, teknolojinin doðasýna iliþkin iki tespit yapmak yararlý görünüyor. Bunlardan birincisi, teknolojinin ortaya çýkýþ koþullarý diðeri ise kullanýmý ile alakalý. Teknolojiyi ele alýrken, onu salt kendisi olarak okuyamayýz. Zira hiçbir teknoloji, kendisini ortaya çýkaran kültürel ve toplumsal kodlar olmadan anlaþýlamaz. Bununla birlikte kendisini ortaya çýkaran kültürün ve koþullarýn ürünü olan teknoloji, söz konusu kültür ve koþullar tarafýndan da belirlenir. Ne var ki kültür ve koþullar da, bir kez teknolojinin ortaya çýkýþýna etki ettikten sonra, onun tarafýndan dönüþtürülmeye baþlar. Teknolojiye ev sahipliði yapan toplum, bu dönüþümden nasýl uzak duramazsa; teknoloji transferi yapan toplumlar için de söz konusu dönüþüm kaçýnýlmazdýr. Bu nedenle teknolojiyi anlamlandýrmanýn ilk koþulu, onu doðru bir baðlam içine oturtmak ve analizleri o baðlamdan hareketle yapmak olacaktýr. Yukarýda sözünü ettiðimiz ikinci konu, teknolojinin kullanýmý ile alakalý. Teknoloji her ne kadar karmaþýk süreçlerin ürünü olan, çok katmanlý bir yapý olsa da; nihayetinde araçsal bir anlama sahiptir. Bu da onun mahiyeti kadar kullaným biçimine de dikkatimizi çeker. Bir teknoloji ile pek çok hayat kurtarmak, insanlýðýn faydasýna önemli mesafeler kat etmek mümkün olabilirken, ayný teknoloji insanlýðýn sonunu getirmek için de kullanýlabilir. Týptaki pek çok yeni teknolojiden, nükleer teknolojilere; üretim teknolojilerinden, iletiþim teknolojilerine kadar pek çok þey için bu geçerlidir. Burada sözü iletiþim teknolojilerindeki yeni geliþmelere ve özellikle de internet üzerine getirdiðimizde, yukarýdaki açýklamalarýn, bu alanlar üzerine de teþmil edilebileceði görülecektir. Özellikle de soru konusu olan ve son yýllarda giderek yaygýnlýk kazanan Twitter ve Facebook gibi geliþmeler, teknolojinin bu boyutlarý gözardý edilerek anlamlý bir zemine oturtulamaz. Gerek Facebook, gerekse Twitter; kendilerini ortaya çýkaran Batý toplumlarýnýn kültürel kodlarýndan baðýmsýz teknolojik geliþmeler deðildir. Burada özellikle belirleyici olan kodlar; mahremiyet algýsýnýn farklýlýðý, sýr saklamanýn geçer akçe olmayýþý, görüntünün içeriði, dýþ güzelliðin, iç güzelliði, retoriðin, özü, hýrsýn erdemleri baskýlayýþý, gösteriþin endüstri haline geliþi, toplumsal dayanýþma mekanizmalarýnýn zayýflamasý, bireyciliðin yaygýnlaþmasý þeklinde özetlenebilir. Böyle bir kültürel atmosfer içerisinde doðan Facebook, Twitter vb. teknolojiler, belli ihtiyaçlara cevap verdikleri için geniþ kitleler tarafýndan kucaklanmaktadýr. Kapitalizmin yaygýnlaþmasý ile ortaya çýkan ve giderek kendisini her toplumda daha fazla hissettiren koþullar içerisinde ortadan kalkan kimi iliþki biçimleri, bu yeni teknolojiler tarafýndan farklý formlarda yeniden üretilmektedir. Cemaatlerin yok olduðu bir dünyada, sanal cemaatlerin bu kadar raðbet görmesi þayan-ý dikkat bir geliþmedir. Bu teknolojilerle, kaybedilen bazý þeylerin yerine yenileri koyulurken; mahremiyet, sýrlar ve utanma duygusu bedel olarak ödenmekte, kimi durumlarda ise gerçek toplumsal yaþantýnýn kimi gereklilikleri ihmal edilmektedir. Nasýl ki kapitalizm, dünya ölçeðinde bir ekonomi örgütlemek için insanlarý köleleþtirmiþ, aileyi zayýflatmýþ, hýrsý ve açgözlülüðü yüceltmiþ, bunun karþýlýðýnda da tartýþmalý refah kavramý ile kitleleri kendisine baðlamýþsa; Facebook, Twitter gibi yeni teknolojiler de, insanlarý özlemini çektikleri gibi bir cemaatin parçasý haline getirirken, onlardan mahremiyetlerini, sýrlarýný, edep duygularýný ve biriciklik lerini bedel olarak masaya koymalarýný istemekte, gerçek dünyaya ait elde kalan toplumsal kimi deðerlerin de gözden çýkarýlmasýný beklemektedir. SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ SORUÞTURMASI 9

20 Bu nokta, aslýnda söz konusu teknolojilerin ne amaçla kullanýldýðý ile yakýndan alakalý. Yukarýda da belirttiðimiz gibi bir teknoloji ile hem çok olumlu hem de çok olumsuz sonuçlar elde etmek mümkün olabiliyor. Bu anlamda Facebook, Twitter vb. teknolojiler ortaya koyduklarý tehdidin büyüklüðü kadar, imkânlar ile de anýlmayý hak ediyorlar. Bir tarafta bu teknolojilerin insanlarý kendisine esir hale getirmesi, onlarýn gerçek yaþamlarýndaki iliþkilerine zarar vermeleri tehdidi varken, diðer tarafta ise insanlara bir þeylerin parçasý olduklarýný hissetmeleri anlamýnda yatýþtýrýcý bir etkisi bulunuyor. Benzer biçimde bu kanallar aracýlýðý ile haber akýþýnýn tek taraflý olmaktan çýktýðý, herkesin, her an, her þeyden haberdar olabildiði bir dünya kuruluyor. Bu durum bir taraftan insanlarý gereksiz bir bilgi bombardýmaný ile karþý karþýya getirirken, diðer yandan da yerleþik düzene karþý muhalefetin imkânlarýný tarihte hiç gerçekleþmemiþ bir düzeye çýkarýyor. Mesajlar, düþünceler, sanat ürünleri ilk kez bu denli demokratik bir zeminde karþýlýklý akýþ içinde bulunabiliyorlar. Bu teknolojilerin hangi baðlamýn ürünü olduklarý ve neye karþýlýk geldiklerini bilmek, bu teknolojilerin hayatýmýza katacaðý tehditleri yok etmese bile en aza indirebilir gibi görünüyor. Kiþisel bilgilerin çok ayrýntýlý verilmemesi, yaþantýya dair ayrýntýlarýn eþzamanlý olarak paylaþýlmamasý vb. tedbirlerin yanýsýra, gerçek sosyal yaþam içerisindeki edep ve görgüye dair unsurlarýn, sanal sosyal yaþamda da kendisine bir yer bulabilmesi gerekiyor. Gerçek olmadýðý halde, gerçeðin yerine geçmeye baþlayan bu sanal yaþantýnýn, belki de gerçek hayattan alýnan kurallar tarafýndan ehlileþtirilmesi gerekiyor. Bu ehlileþtirme ve evcilleþtirme ameliyesi gerçekleþmediði sürece insanlýðýn bu teknolojilerin daha çok zararlý yönlerini tecrübe etmesi, toplumsal ve bireyler arasý iliþkilerin bu süreçten yara almasý ihtimal dâhilinde görünüyor. Öte yandan, kaný böylesine deli akan bir teknolojinin ehlileþtirilmesinin, büyük bir imkânlar manzumesinin insanlýðýn faydasý adýna harekete geçirilmesi anlamýna geldiðini tespit etmek gerekiyor. HEDÝYETULLAH AYDENÝZ Ýletiþimci (Ýstanbul Üniversitesi Doktora Öðrencisi) Yüzde yüz bir olumsuz tavýrla; deðiþen ve geride kalan kötüdür demek ile ayný oranda bunu olumlamak da mevcut durumu izah etmez. Ama gerçek olan þu ki, varolan deðerler açýsýndan kaygan bir zemin oluþurken, yerine gelecek olanýn ne olabileceði konusunda henüz tam olarak netleþen bir durum yok. Kiþilerin iç dünyalarýnda besledikleri hissiyatlar ve ahlak anlayýþlarý, herhangi bir zamanda toplumsal ortama bir þekliyle yansýr. Sosyal paylaþým siteleri ve anlýk mesajlaþma imkaný veren internet programlarý, yeni bir iletiþim ve iliþki biçimini doðurmuþ durumda. Bu yeni iletiþim ortamlarý, hem mahremdir, yani kiþiye özeldir; hem de toplumsaldýr, yani üyelikle de olsa herkese açýktýr. Bu ikircikli iletiþim imkaný, mahrem alanda bulunma ve davranma hali ile, toplumsal alandaki halin birbirine karýþtýðý yeni bir durum ortaya çýkarmýþtýr. Bunun yanýnda insani iliþkilerin, iletiþim biçimlerinin þimdiye kadar gerektirdiði yüzyüze olma, yüzyüze olunmasa da fiziksel olarak da birbirini tanýma koþulu, bu yeni iletiþim ortamlarý aracýlýðýyla anlamsýzlaþmaya doðru gitmektedir. Bu yeni iletiþim ortamýnýn; hem teknik imkanlar, hem kullanma koþullarý, hem de içerik itibariyle yeni bir iliþki biçimini, kendine has bir ahlak anlayýþýný vs. beraberinde getirdiði açýktýr. Bu ortamlardan beslenen, onlarla birlikte hissiyatlarý, alýþkanlýklarý oluþan bireyler, oluþan bu yeni bireysellikler ile kendi toplumsallýklarýný da yaratmaktadýrlar. Bu haliyle de tabii ki yitirilen deðerlerden söz edilebilir. Bu iletiþim ortamlarýndan önce var olan bireysel/toplumsal deðerler, yeni durumun koþullarýyla oluþan iletiþim biçimlerinin UHÝM 0

Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ

Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ çevresine. Bu adý ona bir kuyrukluyýldýz vermiþ. Nasýl mý

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Yüzünü görmediðiniz insandan utanmanýz, ona merhamet etmeniz, ona deðer verdiðinizi göstermeniz de gitgide zorlaþacaktýr.

Yüzünü görmediðiniz insandan utanmanýz, ona merhamet etmeniz, ona deðer verdiðinizi göstermeniz de gitgide zorlaþacaktýr. ÝSTANBUL/2011 RAPOR NO: 04 ÝSTANBUL/2011 REPORT NO: 04 SOSYAL PAYLAÞIM SÝTELERÝ SORUÞTURMASI AN INVESTIGATION OF SOCIAL NETWORKING SITES UHÝM ULUSLARARASI HAK ÝHLALLERÝ ÝZLEME MERKEZÝ INTERNATIONAL CENTER

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

İletişim ve İnsan İlişkileri Kitle İletişim Araçları Atatürk ve İletişim

İletişim ve İnsan İlişkileri Kitle İletişim Araçları Atatürk ve İletişim 1. Ünite İletişim ve İnsan İlişkileri İletişim ve İnsan İlişkileri Kitle İletişim Araçları Atatürk ve İletişim 9 Ýletiþim Benimle Baþlar a. Bugüne kadar baþardýðým en zor iþ nedir? b. En çok gurur duyduðum

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi GÝRÝÞ Ýnsanoðlu günümüzde dünya tarihinde belki de bilginin en kýymetli olduðu dönemi yaþamaktadýr. Çaðýmýzda bilgiye sahip olmanýn ya da bilgi kaynaðýna kolaylýkla ulaþabilmenin önemi her geçen gün artmaktadýr.

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði Türkiye Biliþim Derneði, biliþim sektöründe çalýþan üst ve orta düzey yöneticilerin mesleki geliþimi ve dayanýþmalarýný geliþtirmek amacýyla her yýl düzenlediði

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

Dosya Gýda Ambalajlarýnda Ýnovasyon: Bilginin Ekonomik ve Toplumsal Faydaya Dönüþtürülmesi Kaynak: Ambalaj Literatürü Kütüphanesi yayýnlarý, ASD - Ambalaj Binasý, ÝSTANBUL Hazýrlayan: Aslýhan Arýkan, ASD

Detaylı

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor TD 161.qxp 28.02.2009 22:11 Page 1 C M Y K 1 Mart 2009 Sayý:161 Sayfa 6 da 2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor Saðlýkta Dönüþüm Programý nýn uygulanmaya baþladýðý 2003 yýlýndan bu yana çok

Detaylı

Yeni zirvelere doðru, mükemmellikle... ÝNÞAAT, TAAHHÜT VE MÜHENDÝSLÝK GÜÇLÜ BAÞLADI GÜCÜNE GÜÇ KATARAK DEVAM EDÝYOR! Deðerlerimiz Vizyonumuz Mevcut kültür, iþ ahlaký ve deðerlerini muhafaza ederken, tüm

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

ARTIMAGE Yapý San. ve Tic. Ltd. Þti. Orhantepe Mahallesi Sahilyolu Sok. No: 19/A Dragos-Kartal / TURKEY Tel: 0216 399 78 72 Faks: 0216 399 68 02 www.artimage.com.tr Estetiðin betonla dansý... DEKOZEMÝN

Detaylı

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI BASIN AÇIKLAMALARI Egemenler Arasý Dalaþýn Yapay Sonucu Zamlar EKONOMÝK KRÝZ VE ETKÝLERÝ 6 Aðustos 1945'te Hiroþima'ya ve 9 boyutu bulunmaktadýr. Daha temel nokta Aðustos 1945'te Nagasaki'ye

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýda verilen iþlemleri sýrayla yapýp, soru iþareti yerine yazýlmasý gereken sayýyý bulunuz. A) 7 B) 8 C) 10 D) 15 2. Erinç'in 10 eþit metal þeridi vardýr. Bu metalleri aþaðýdaki

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

Romalýlar Mektubu Kursu Doðrulukla Donatýlmak

Romalýlar Mektubu Kursu Doðrulukla Donatýlmak Romalýlar Mektubu Kursu Doðrulukla Donatýlmak Ders 10, Romalýlar Mektubu, Onuncu bölüm «Tanrý nýn Mesih e iman yoluyla insaný doðruluða eriþtirmesi» A. Romalýlar Mektubu nun onuncu bölümünü okuyun. Özellikle

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Doçentlik Sýnavý, Çok Biçimlilik ve Java

Doçentlik Sýnavý, Çok Biçimlilik ve Java Doçentlik Sýnavý, Çok Biçimlilik ve Java Kemal TURHAN a a Karadeniz Teknik Üniversitesi, Týp Fakültesi, Týp Eðitimi ve Biliþimi Anabilim Dalý, Trabzon. An Examination, Polymorphism and Java Abstract 1.

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

21-23 Kasým 2011 Çeþme Ýzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atýf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz

Detaylı

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ com Hakkýmýzda Firma Hakkýnda Otomasyon sektörünün önde gelen firmalarýndan olan ECM ENDÜSTRÝYEL OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ, kurulduðu tarihten bu yana uzmanlaþtýðý her alanda, ülkemizde

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN YAZ OKULU Çocuklarýnýza YAZ KEYFiNi GYM PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN ONLINE KAYIT facebook.com/gympark instagram.com/gym_park twitter.com/gym park info@gympark.com.tr www.gympark.com.tr 0 236 233 00 55 0

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

mmo bülteni ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... nisan 2005/sayý 83

mmo bülteni ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... nisan 2005/sayý 83 ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... 2 Mart 2005 Hürriyet Gazetesi Oto Yaþam Eki'nin Editörü Ufuk SANDIK, "Dikiz Aynasý" köþesinde Oda Baþkaný Emin KORAMAZ'ýn LPG'li araçlardaki denetimsizliðe

Detaylı

A D H I G B C E F 75 lik servis arabasý 100 lük servis arabasý 120 lik servis arabasý 140 lýk servis arabasý 210 luk servis arabasý Çocuk arabasý 25 lik A B C D E F 730 840 780 900 990 560 640 730 690

Detaylı

BETONSA GÜVENCESÝYLE KENDÝLÝÐÝNDEN YERLEÞEN HAZIR BETON! VÝSKOBETON VÝSKOTEMEL VÝSKOKAT VÝSKOPERDE VÝSKOBETON Viskobeton, BETONSA nýn geleneksel betona göre birçok üstünlüðe sahip olan kendiliðinden yerleþen

Detaylı

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler 3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler Beþ tipin saðladýðý üç büyük avantaj: Uyumlu, güçlü, ekonomik Devre-kesicileri günümüzde, trafolarýn, enerji nakil hatlarýnýn, kablolarýn, kondansatörlerin, reaktör

Detaylı

ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ 2006

ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ 2006 KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU GÝRÝÞ KURUMSAL KÝMLÝK HAKKINDA Adýyaman Üniversitesinin misyon ve vizyonuna uygun kurumsal kimlik çalýþmasý bu dökümanda detaylandýrýlarak sunulmuþtur. Kurumsal kimlik oluþturulurken,

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Hangi þeklin tam olarak yarýsý karalanmýþtýr? A) B) C) D) 2 Þekilde görüldüðü gibi þemsiyemin üzerinde KANGAROO yazýyor. Aþaðýdakilerden hangisi benim þemsiyenin görüntüsü deðildir?

Detaylı

2014-2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "4. AKIL OYUNLARI TURNUVASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 4. Akýl Oyunlarý Turnuvasý, 21 Þubat 2015 tarihinde Özel Sancaktepe Okyanus Koleji

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma Ýçindekiler 1. FASÝKÜL 1. ÜNÝTE: ÞEKÝLLER VE SAYILAR Nokta Düzlem ve Düzlemsel Þekiller Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Yüzeyleri Tablo ve Þekil Grafiði Üç Basamaklý Doðal Sayýlar Sayýlarý Karþýlaþtýrma

Detaylı

Benim adým Evþen, annem bana bu adý, evimiz hep þen olsun diye vermiþ. On yaþýndayým, bir ablam bir de aðabeyim var. Ablamla iyi geçindiðimizi pek

Benim adým Evþen, annem bana bu adý, evimiz hep þen olsun diye vermiþ. On yaþýndayým, bir ablam bir de aðabeyim var. Ablamla iyi geçindiðimizi pek Benim adým Evþen, annem bana bu adý, evimiz hep þen olsun diye vermiþ. On yaþýndayým, bir ablam bir de aðabeyim var. Ablamla iyi geçindiðimizi pek söyleyemem. Ýþlerin paylaþýmý yüzünden aramýzda hep kavga

Detaylı

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez?

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez? 5. SINIF COÞMY SORULRI 1. 1. BÖLÜM DÝKKT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. Kazan Bardak Tam dolu kazandan 5 bardak su alýndýðýnda kazanýn 'si boþalmaktadýr. 1 12 Kazanýn

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Ýnsan hayatýný korur

Ýnsan hayatýný korur Ýnsan hayatýný korur Yangýn güvenliði kablolar ile baþlar Kablolar, bir binanýn toplam maliyetinde yüzde 0.5'den daha az bir miktarý oluþturmaktadýr. Ancak, kamu güvenliðinin saðlanmasýnda, hayati öneme

Detaylı

Motor kademeleri ile otomasyon seviyeleri arasýnda akýllý baðlantý Akýllý Baðlantý Siemens tarafýndan geliþtirilen SIMOCODE-DP iþlemcilerin prozeslerinin hatasýz çalýþmasýný saðlamak için gerekli tüm temel

Detaylı

014-015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "7. AKIL OYUNLARI ÞAMPÝYONASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 7. Akýl Oyunlarý Þampiyonasý, 18 Nisan 015 tarihinde Özel Sancaktepe Bilfen Ortaokulu

Detaylı

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I K U L L A N I C I E L K Ý T A B I Kesme Hızı Kesme hýzý fonksiyonlarý: Kalýnlýk ve kesilecek olan madde Akým ayarýnýn deðeri Akým ayarý kesilmiþ kenarlarýn kalitesini etkiler. Kesimin geometrik

Detaylı

17-19 Aralýk 2010 Miracle Resort Hotel, Antalya 17-19 Aralýk 2010 - Miracle Resort Hotel, Antalya Deðerli Meslektaþýmýz, Kanser tedavisindeki hýzlý deðiþim ve geliþme farklý alanlarda uzmanlaþmýþ hekimlerin

Detaylı

Organizatör Firma Cebeci Cad. No:54 Akatlar 34335 Ýstanbul Tel:0212 351 68 48 (pbx) Faks:0212 351 59 33 E-Posta: tculha@grem.com.tr BAHÇEÞEHÝR ÜNÝVERSÝTESÝ BEÞÝKTAÞ KAMPÜSÜ 11-12 Haziran 2008 SUNUM DOSYASI

Detaylı

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle ÖNSÖZ Biliþim Sektörünün deðerli çalýþanlarý, sektörümüze katký saðlayan biliþim dostlarý, Bilindiði üzere Türkiye Biliþim Derneði, Biliþim Sektörünün geliþmesi amacýyla tam 38 yýldýr çalýþmalarýna aralýksýz

Detaylı

Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu. 9355495 2. baský

Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu. 9355495 2. baský Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu 9355495 2. baský UYGUNLUK BÝLDÝRÝMÝ NOKIA CORPORATION olarak biz, tamamen kendi sorumluluðumuzda olmak üzere, HS-2R ürününün aþaðýdaki yönetmeliðin ilgili

Detaylı

Amblem-Logotayp Kurumsal Kimlik Uygulamalarý Kurumsal Kimlik

Amblem-Logotayp Kurumsal Kimlik Uygulamalarý Kurumsal Kimlik Amblem-Logotayp Kurumsal Kimlik Uygulamalarý Kurumsal Kimlik Ýhsan Çamlýca kurumsal logo uygulamalarý aþaðýdaki gibidir. Baský aþamasý web dizayný vs. için renk kodlarý belirtilmiþtir. 1 CMYK : C100 M0

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

OYUNLA BÜYÜR ÇOCUKLAR Her Çocuðun Çocuk Olma Hakký Vardýr: in Bakýþ Açýsý Küresel Araþtýrma Bulgularý ve Raporu Araþtýrma Danýþmanlarý Dr. Jerome Singer / Yale Üniversitesi Dr. Dorothy Singer / Yale Üniversitesi

Detaylı

1Osalon tek masa u düzen küme 7 7 9 14 17 19 11 17 19 19 31 33 43 31 12O Centrum Toplantý Hizmetleri KÜÇÜKYALI farklý boyut ve özelliklere sahip 10 adet toplantý salonu, açýk büfe Ýris Restoran ý, sosyal

Detaylı

DENÝZ LÝSESÝ KOMUTANLIÐI Denizcilik tarihin en eski ve en köklü mesleðidir. Bu köklü ve þerefli mesleðin insanlarýnýn eðitimi için ilk adým atacaklarý Deniz Lisesi, bu güne kadar Türk ve dünya denizcilik

Detaylı

hizmetidir. iletiþimde özgürlüðü hissedin... toplu sms interaktif sms mobil pazarlama toplu mms Mobiltim Ýletiþim Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret A.Þ. Ýstanbul Merkez Baðlarbaþý Mh. Ergenekon Sk.

Detaylı

NASIL BÝR GELÝR VERGÝSÝ SÝSTEMÝ? ÇALIÞTAYI DEÐERLENDÝRME RAPORU 16 NÝSAN 2010 TÜSÝAD VERGÝ ÇALIÞMA GRUBU TOPLANTILAR SERÝSÝ-I Aralýk 2011 Yayýn No: TÜSÝAD-T/2011-12/520 Meþrutiyet Caddesi, No: 46 34420

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

7215 7300-02/2006 TR(TR) Kullanýcý için. Kullanma talimatý. ModuLink 250 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý C 5. am pm 10:41.

7215 7300-02/2006 TR(TR) Kullanýcý için. Kullanma talimatý. ModuLink 250 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý C 5. am pm 10:41. 7215 73-2/26 TR(TR) Kullanýcý için Kullanma talimatý ModuLink 25 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý off on C 5 off 2 on pm 1:41 24 Volt V Lütfen cihazý kullanmaya baþladan önce dikkatle

Detaylı

Kümeler II. KÜMELER. Çözüm A. TANIM. rnek... 3. Çözüm B. KÜMELERÝN GÖSTERÝLMESÝ. rnek... 1. rnek... 2. rnek... 4. 9. Sýnýf / Sayý..

Kümeler II. KÜMELER. Çözüm A. TANIM. rnek... 3. Çözüm B. KÜMELERÝN GÖSTERÝLMESÝ. rnek... 1. rnek... 2. rnek... 4. 9. Sýnýf / Sayý.. Kümeler II. KÜMLR. TNIM Küme, bir nesneler topluluðudur. Kümeyi oluþturan nesneler herkes tarafýndan ayný þekilde anlaþýlmalýdýr. Kümeyi oluþturan nesnelerin her birine eleman denir. Kümeyi genel olarak,,

Detaylı

NASIL BÝR GELÝR VERGÝSÝ SÝSTEMÝ? ÇALIÞTAYI DEÐERLENDÝRME RAPORU 16 NÝSAN 2010 TÜSÝAD VERGÝ ÇALIÞMA GRUBU TOPLANTILAR SERÝSÝ-I Aralýk 2011 Yayýn No: TÜSÝAD-T/2011-12/520 Meþrutiyet Caddesi, No: 46 34420

Detaylı

dosya Felsefe Mezunlarýnýn Sorunlarý Hazýrlayan: Doðan Barýþ Kýlýnç*

dosya Felsefe Mezunlarýnýn Sorunlarý Hazýrlayan: Doðan Barýþ Kýlýnç* dosya Hazýrlayan: Doðan Barýþ Kýlýnç* Felsefe Mezunlarýnýn Sorunlarý Prof. Dr. Ahmet Ýnam Prof. Dr. Betül Çotuksöken Prof. Dr. A. Kadir Çüçen Prof. Dr. Varol Akman Prof. Dr. Ali Osman Gündoðan Prof. Dr.

Detaylı

Akýlcý Çözümler Üretiyoruz Türev Ürünlere Ýliþkin Eðitimler EÐÝTÝMÝN AMACI Kýyýyý gözden kaybetmeye cesaret edemeyen insan yeni okyanuslar keþfedemez. Andre Gide Bu eðitimde katýlýmcýlara, VOB ürünlerin

Detaylı

Metapan Metal Panel CLIP-IN TAVANLAR

Metapan Metal Panel CLIP-IN TAVANLAR Metapan Metal Panel CLIP-IN TAVANLAR Clip-In (gizli) tip taþýyýcý sistemlerde taþýyýcý sistem görünür deðildir. Sistem, ana taþýyýcýlar, bunlara dik açýyla kenetlenen clip-in profilleri ile tüm kenarlardan

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. TEMA Her Ýnsan Deðerlidir. 2. TEMA Demokrasi Kültürü BÖLÜM 1 : BEN ÝNSANIM... 9 BÖLÜM 2 : HER BÝREY ÖZELDÝR... 11

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. TEMA Her Ýnsan Deðerlidir. 2. TEMA Demokrasi Kültürü BÖLÜM 1 : BEN ÝNSANIM... 9 BÖLÜM 2 : HER BÝREY ÖZELDÝR... 11 ÝÇÝNDEKÝLER 1. TEMA Her Ýnsan Deðerlidir BÖLÜM 1 : BEN ÝNSANIM... 9 BÖLÜM 2 : HER BÝREY ÖZELDÝR... 11 BÖLÜM 3 : FARKLILIKLARIMIZLA ÖZELÝZ... 13 BÖLÜM 4 : ÝNSAN DEÐERLÝDÝR... 14 BÖLÜM 5 : ÝNSANÝ DEÐERLERÝ

Detaylı

2014 2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ÝLKOKULLAR ARASI 2. Zeka Oyunlarý Turnuvasý 7 Mart Silence Ýstanbul Hotel TURNUVA PROGRAMI 09.30-10.00 10.00-10.45 11.00-11.22 11.35-11.58 12.10-12.34 12.50-13.15

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

Sosyal Bilgiler Alaný Öðretmen Adaylarýnýn Okul Uygulamalarýna Yönelik Görüþleri Üzerine Nitel Bir Araþtýrma

Sosyal Bilgiler Alaný Öðretmen Adaylarýnýn Okul Uygulamalarýna Yönelik Görüþleri Üzerine Nitel Bir Araþtýrma Sosyal Bilgiler Alaný Öðretmen Adaylarýnýn Okul Uygulamalarýna Yönelik Görüþleri Üzerine Nitel Bir Araþtýrma Ýsmail GÜVEN * Özet Bu niteliksel çalýþmanýn amacý sosyal bilgiler alaný öðretmen adaylarýnýn

Detaylı

Ý Ç Ý N D E K Ý L E R

Ý Ç Ý N D E K Ý L E R ÝÇÝNDEKÝLER A. BÝRÝNCÝ ÜNÝTE: ÞEKÝLLER VE SAYILAR Nokta...9 Düzlem...10 Geometrik Cisimler ve Modelleri...12 Geometrik Cisimler ve Yüzeyleri...14 Haftanýn Testi...16 Veri Toplama - Þekil Grafiði...18 Tablo...20

Detaylı

Yrd. Doç. Dr.. Faruk F

Yrd. Doç. Dr.. Faruk F Yrd. Doç. Dr.. Faruk F SAPANCALI ANCALI Dokuz Eylül Üniversitesi, Ýktisadi ve Ýdari Bilimler Fakültesi F Öðretim Üyesi. 1969 yýlýnda Sorgun da doðdu. Ýlk ve orta öðrenimini Ýzmir de tamamladýktan sonra

Detaylı

Söyleþi Prof. Dr. Orhan Öztürk ile Týp ve Psikiyatri Eðitimi Üzerine

Söyleþi Prof. Dr. Orhan Öztürk ile Týp ve Psikiyatri Eðitimi Üzerine Söyleþi Prof. Dr. Orhan Öztürk ile Týp ve Psikiyatri Eðitimi Üzerine Tarsus Amerikan Koleji ve Ýstanbul Üniversitesi Týp Fakültesi mezunudur. ABD'de yedi yýlý aþkýn bir süre psikiyatri uzmanlýk eðitimi

Detaylı

Modüler Proses Sistemleri

Modüler Proses Sistemleri Ürünler ve Hizmetlerimiz 2011 Modüler Proses Makineleri Modüler Proses Sistemleri Proses Ekipmanlarý Süt alým tanklarý Süt alým degazörleri Akýþ transfer paneli Vana tarlasý Özel adaptör Tesisat malzemeleri

Detaylı

y e r e l y ö n e t i m s e ç i m l e r i Avni Arbaþ 1919-2003 10 Kasým 2003 Saygýyla Anýyoruz

y e r e l y ö n e t i m s e ç i m l e r i Avni Arbaþ 1919-2003 10 Kasým 2003 Saygýyla Anýyoruz Kasým 2003 Ankara þubesi y e r e l y ö n e t i m s e ç i m l e r i Avni Arbaþ 1919-2003 10 Kasým 2003 Saygýyla Anýyoruz Kasým ayý Bülteninin Dosya sý Yerel Yönetim Seçimleri ni konu alýyor. Mimarlar Odasý

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

ÖDEME YÖNETÝMÝ SFS FÝNANSAL SÝSTEM ÇÖZÜMLERÝ Tahsilat Sorununa Kesin Çözüm S Ý G O R T A Þ Ý R K E T Ý B A N K A A C E N T E SÝGORTA ÜRÜNLERÝ TAHSÝLATINDA EN ÝLERÝ TEKNOLOJÝ Poliçe / Tahakkuk - Ýptal Zeylname

Detaylı

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý ve Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý 2010 içindekiler Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý Kalkýnma Ajanslarýnýn Kuruluþ Amaçlarý Vizyonumuz Misyonumuz Orta Karadeniz

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

Cinsel Eðitim ÖZET SUMMARY. Mehmet Z. SUNGUR*

Cinsel Eðitim ÖZET SUMMARY. Mehmet Z. SUNGUR* Cinsel Eðitim Mehmet Z. SUNGUR* ÖZET Cinsel eðitim doðumla ölüm arasýnda devam eden bir süreç olmasýna karþýn, bu konudaki eðiticiler yeterince görünür olamamýþlardýr ve cinsel eðitim konusu halen her

Detaylı

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz.

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz. Soru - Yanýt 10 1. Dolaþým sisteminin elemanlarý nelerdir? Yanýt: Dolaþým sisteminin elemanlarý kalp, damarlar ve kandýr. 2. Dolaþým sisteminin görevi nedir? Yanýt: Vücuttaki hücrelere oksijen ve besin

Detaylı

Iletisim ve Lisan Enstitusu

Iletisim ve Lisan Enstitusu . Iletisim ve Lisan Enstitusu..... Biz Kimiz? Institute of Communication and Languages (ICL), önceki adýyla Ýki Toplumlu Mesleki Ýngilizce Destek Programý, nitelikli Ýngilizce, kültürlerarasý iletiþim

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

Halkla Ýliþkilerin Halktan Uzak Dili

Halkla Ýliþkilerin Halktan Uzak Dili Halkla Ýliþkilerin Halktan Uzak Dili Öðr. Gör. Meral ÇAKIR BERZAH Kocaeli Üniversitesi Ýletiþim Fakültesi ÖZET: Dil, insan deneyiminin her toplumda kendine ait öðeler ve kurallardan yararlanarak baþkalarýyla

Detaylı

www. adana.smmmo.org.tr

www. adana.smmmo.org.tr Adres Güzelyalý Mahallesi 81093 Sokak No : 14 Çukurova / ADANA Telefon 0 322 232 99 03 0 322 232 99 04 0 322 232 99 06 0 322 232 38 00 Faks 0 322 232 99 08 www. adana.smmmo.org.tr SEMPOZYUMUN AMACI SEMPOZYUMUN

Detaylı

Ýnternet teknoloji ve iletiþim

Ýnternet teknoloji ve iletiþim citation Vardi, Recep. Authenticity of the information at the Internet regarding to religion Journal of Faculty of Theology of Bozok University. 3,3 (2013/3), pp. 79-87. İnternette yer alan dini içerikli

Detaylı