Osmaniye Rüzgar Elektrik Santrali (135 MW) Çevre ve Sosyal Etki Değerlendirmesi Ornitoloji Raporu

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Osmaniye Rüzgar Elektrik Santrali (135 MW) Çevre ve Sosyal Etki Değerlendirmesi Ornitoloji Raporu"

Transkript

1 Osmaniye Rüzgar Elektrik Santrali (135 MW) Çevre ve Sosyal Etki Değerlendirmesi Ornitoloji Raporu Hazırlayan: Kerem Ali Boyla, MSc. Uzman Biyolog, Ornitolog (kuşbilimci) +90 (212) (533) Ocak 2009 İstanbul Türkiye

2 Amaç Bir rüzgar terminali inşaat müteahhidi ve Zorlu Enerji Grubuna bağlı olan Rotor Elektrik Üretim A.Ş. Osmaniye İli ne bağlı Bahçe ve Hasanbeyli sınırları içinde yer alan 135 MW kapasiteli rüzgar santrali projesi (Proje) inşaatını ve işletimini planlamaktadır. Bu projenin kuş popülasyonlarına, özellikle de göçmen kuşlara olumsuz etkilerinin olabileceği konusunda endişeler bulunmaktadır. Bu ornitoloji (kuşbilimi) başlangıç raporu durum hakkındaki referans olabilecek temel verileri sunmakta, olabilecek hassas alanların yerlerini ve kuş göç yıllarının tespitini göstermekta ve rüzgar türbinlerinin ve bunlarla beraber bulunan diğer yapıların buradaki kuş yaşamına etkisinin olup olmayacağını sorgulamaktadır. Raporun sonuna bir izleme ve değerlendirme planı eklenmiştir. Giriş Rüzgar terminalleri alternatif bir enerji kaynağı olup genel anlamda çevre korumaya son derece faydalıdır. Ancak rüzgar enerjilerinin yaban hayatına, özellikle de kuş popülasyonlarına (Hötker et al. 2004) olumsuz etkilerinin olduğu durumlar meydana gelmiştir. Rüzgar enerjisinin kuşlar üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için kullanılan etkili metodlardan bazıları şunlardır: Rüzgar terminalleri için doğru alan seçimi (sulakalanlar, ormanlar, üreme dönemi dışında kuşlar için hassas ve önemli alanlar ve yüksek sayıda yırtıcı kuş veya akbaba barındıran dağ tepelerinden sakınılması) Rüzgar terminalinin kurulduğu alanların türbinlere çarpma olasılığı yüksek kuş türleri üzerindeki çekiciliğini azaltmak Rüzgar terminallerinde türbinlerin yerleşim düzeni (türbinlerin göç yollarına veya kuşların uçuş yönüne dik değil paralel bir düzende konumlandırılması) Rüzgar terminallerinin inşaası sırasında kafes kuleler, tel kablolar ve yüksek gerilim hatları yerine alternatiflerinin kullanılması. Alan Seçimi Proje Alanı Proje Akdeniz Bölgesi nin doğusunda Osmaniye İli nde Bahçe ve Hasanbeyli ilçe merkezleri arasındaki Amanos Dağlarında yer almaktadır. Bahçe İlçe merkezi proje alanına birkaç kilometre yakınındaki en yakın büyük yerleşimdir. Proje alanındaki diğer yakın yerleşimler Gökmustafalı ve Savranlı köyleridir. Önemli Kuş Alanı Türkiye deki ilk Önemli Kuş Alanı (ÖKA) envanteri Ertan et al. (1989) tarafından, ikincisi Magnin ve Yarar (1997) tarafından hazırlanmıştır. Sonraları Kılıç ve Eken (2004), Magnin ve Yarar ın (1997) bilgilerini güncellemiş ve bunu Türkiye nin Önemli Kuş Alanları 2004 Güncellemesi adındaki özet bir envanter olarak yayımlamışlardır. Aynı alanlar hakkında daha kapsamlı bilgiler ise Eken et al. (2006) nın Önemli Doğa Alanları kitabında yayımlanmıştır. Kılıç ve Eken in listelediği ÖKA lar aynı zamanda BirdLife International ın internet üzerindeki veritabanında adresinde bulunabilir. Kılıç ve Eken (2004) bu çalışmasında Amanos dağ silsilesinin tamamını ÖKA kapsamına almışlardır. Proje alanı Amanos Dağları ÖKA sı sınırları içinde yer almaktadır. Natura 2000 Avrupa Birliği ne (AB) üye bütün ülkelerdeki 26,000 korunan alanı kapsayan çok geniş bir korunan alanlar ağıdır. Natura 2000 alanlarının yasal dayanağı 1979 yılından beri yürürlükte olan Kuşları Koruma Yönetmeliği (79/409/EEC) ve 1991 de yürürlüğe giren Habitatları ve Türleri Koruma Yönetmeliği (92/43/EEC) oluşturur. Special Protection Areas (SPAs) (Özel Çevre Koruma Alanları) Kuşları Koruma Yönetmeliğinin 4. maddesi uyarınca sınıflandırılan mutlak koruma alanlarıdır. Kuşları Koruma Yönetmeliği altında her üye devlet en uygun alanları seçmek ve onları SPA ilan etmekle hükümlüdür. Bu alanlar bu şekilde otomatik olarak Natura 2000 alanları ağına girmektedirler. 2 / 11

3 Şekil 1. Amanoz Dağları ÖKA sının Kılıç ve Eken e göre (2004) sınırları. Kaynak: Eken et al. (2006). 3 / 11

4 Türkiye, AB ye katılım süreci içinde bulunan bir ülke olarak Natura 2000 korunan alanlarının geçerli olduğu bir ülke değildir. Kılıç ve Eken tarafından yayımlanan ÖKA envanteri, Natura 2000 alanları için bir aday alanlar listesi niteliğindedir. ÖKA olarak tespit edilen birkaç alan devasa bir alana sahiptir, örn. Karadeniz Bölgesi nin doğusundaki Doğu Karadeniz Dağları Önemli Kuş Alanı 17,283 km 2 lik bir alana yayılır; bu alan Belçika yüzölçümünün yarısından fazladır. Bundan dolayı Eken et al. (2006) Önemli Doğa Alanları kitabında (cilt 2, sayfa 211) Doğu Karadeniz Dağları Önemli Kuş Alanını kesintisiz bir yaşamalanına sahip bir ekocoğrafya olarak tanımlamış ve bu alan için de daha küçük birimlerin tespit edilmesinin gerekliliğini ve ancak bu küçük birimlerin Natura 2000 adayı olabileceğini vurgulamıştır. Dolayısıyla Türkiye de tespit edilen her ÖKA Natura 2000 adayı olarak değerlendirmemelidir; bu durum özellikle de çok geniş bir alana sahip olduğu için Natura 2000 alanlarında geçerli olan mutlak koruma yaklaşımına uymayan ÖKA lar için sözkonusudur. Amanos Dağları ÖKA sı 3,625 km 2 lik dev bir alana yayılmış olup, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş ve Osmaniye nin, yani dört ilin sınırları içinde yer almaktadır. Belen ve Bahçe olan iki büyük yerleşim ÖKA nın sınırları içinde yer alır. Bu nedenle Amanos Dağları Önemli Kuş Alanı Natura 2000 alanı için aday alan olarak değil, (içinde birçok alanın tespit edilebileceği) bir ekocoğrafya olarak ele alınmalıdır. Amanos Dağları ÖKA sı içindeki Kuş Koruma Zonları Alan, öncelikle bölgede yüksek sayılarda bulunan ve göç sırasında Belen Geçidi darboğazında yoğunlaşan göçmen kuşlar, bunun dışında Avrupa Ölçeğinde Korunmada Öncelikli (SPEC 3) olan tek bir tür ve Akdeniz biyomuna ait türlerin varlığından dolayı ÖKA olarak tespit edilmiştir. Amanos Dağları ÖKA sında yaşayan popülasyonları olan ve korunması gereken kuş türleri üç kategori altında sınıflandırılmıştır. (Kılıç and Eken 2004): Göçmen darboğaz türleri: Ak pelikan (Pelecanus onocrotalus), kara leylek (Ciconia nigra), leylek (Ciconia ciconia) ve turna (Grus grus) Avrupa Ölçeğinde Korunmada Öncelikli: İzmir yalıçapkını (Halcyon smyrnensis) Akdeniz Biyomu türleri: Kara kulaklı kuyrukkakan (Oenanthe hispanica), zeytin mukalliti (Hippolais olivetorum), bıyıklı ötleğen (Sylvia cantillans), maskeli ötleğen (Sylvia melanocephala), kara boğazlı ötleğen (Sylvia rueppelli), Anadolu sıvacısı (Sitta krueperi), maskeli örümcekkuşu (Lanius nubicus), boz çinte (Emberiza cineracea), kızıl kirazkuşu (Emberiza caesia). Göçmen kuşların için önemli olan göç darboğazı alanı ÖKA nın güney yarısında Belen Boğazı çevresindeki yerlerdir. Kuş göçünün yoğunlaştığı alan Belen Geçidi nin 30 km kuzeyinde başlar, 30 km güneyinde biter, kuzeyde Bozdağ dan güneyde Musa Dağı na kadar uzanır. Göç darboğazı ve göçmen kuşların göç rotaları Kuş Göçü başlığı altında detaylı olarak anlatılmıştır. Şekil 3 teki çizgili alan göçmen kuşları için önemli olan zonu göstermektedir. Avrupa Ölçeğinde Korunmada Öncelikli olan tek tür İzmir yalıçapkını olup (Halcyon smyrnensis) alçak alanlarda, muhtemelen ÖKA nın en batı ve doğu sınırı boyunca ve alanı sınırlayan ovalarda bulunmaktadır. Belen Geçidi Şekil 2. Amanoz Dağları ÖKA sının vejetasyonu Kılıç ve Eken e göre (2004) sınırları. Çizgili alan göçmen kuşların yoğun kullandığı alandır. Akdeniz biyomuna bağlı ötücü kuşların yoğunlaştıkları alanlar ise haritadaki yeşil işaretli vejetasyonun yoğun olduğu batı yamaçlarıdır. Kaynak: Eken et al. (2006). 4 / 11

5 Akdeniz biyomuna bağlı türlerin hepsi bol bulunan yaygın türler olup Amanos Dağlarında geniş dağılıma sahiptirler. Haritada gösterildiği gibi yeşilin farklı renkleriyle işaretlenmiş ormanların büyük kısmı Amanos Dağları nın batı yamaçlarında bulunmaktadır. Proje alanı hem göçman kuşları için önemli olan, hem de Akdeniz biyomunda yaşayan türler için önemli alanların dışında bulunmaktadır. Kuş Göçü Türkiye Palearktik Biyocoğrafya Bölgesindeki başta gelen göç yolu üzerinde olup ülkenin kuzeybatı, kuzeydoğu ve güneyinde darboğaz bölgeler ve göç koridorları bulunmaktadır (Grimmet and Jones 1989). Hem ilkbaharda, hem de sonbaharda leylekler ve yırtıcı kuşlar Avrupa yı Asya ya bağlayan ince kara köprülerinde yoğunlaşırlar. İstanbul Boğazı, Doğu Avrupa da yuvalayan kuşların yoğunlaştığı en önemli bölge durumdadır. Daha yüksek sayılarda yırtıcı kuş ise sonbaharda Karadeniz in doğu kıyısı ve Türkiye nin en kuzeydoğu ucundaki dağ vadileri boyunca göç ederler. İstanbul Boğazı nı aşan kuşlar güneydoğu yönüne doğru devam eder, doğu Torosları aşar ve İskenderun Körfezi çevresinde yoğunlaşırlar. Buradaki göçmen kuşlar Amanos Dağlarını aşmak üzere Belen Geçidinde sıkışırlar. Şekil 3. Süzülen göçmen kuşların Ortadoğu ve Türkiye deki göç rotaları. Solda sonbahar, sağda ilkbahar göçü sunulmuştur. Raporda tartışılan lokaliteler şunlardır: 1. İstanbul Boğazı 2. Çoruh Vadisi, 3. Belen Geçidi. (Shirihai et al. 2000). Belen Geçidi üzerinde daha önce sadece birkaç çalışma yapılmıştır. Cameron et al de buradaki göç olgusunu ilk kez belgelemiştir, ancak ilk kapsamlı sayımı yapanlar Sutherland ve Brooks (1976) olmuştur. Okan Can (2002) ilk kapsamlı bahar sayımını saymaya teşebbüs etmiş, ancak sonbaharda geçit yapan leyleklere kıyasla nispeten düşük bir sayı ortaya çıkmıştır (48,858). 5 / 11

6 İlkbahar göçü ve sonbahar göçü arasında bazı farklar olduğu düşünülmektedir. Arı şahini, kara çaylak ve küçük akbaba gibi bazı türler ilkbaharda çok daha az sayıda görülmekte olup kuzeye Avrupa ya kuzeye doğru yol alırken Belen Geçidinde yoğunlaşmadıkları sanılmaktadır. Bu olguyu İsrail deki ilkbahar sayımları da desteklemektedir; bu türlere mensup birçok kuş İsrail de daha çok kuzeykuzeydoğu yönüne, tahminen doğrudan Türkiye nin kuzeydoğusuna, doğru yönelmekte ve Belen Geçidinden uzak durmaktadırlar. Bu bazı türlerin ilkbaharda neden çok görülmediğini açıklar. Sonbaharda görülen kuşların çoğunun İstanbul Boğazı ndan geldiği düşünülmektedir. Karadeniz in doğu kıyısı boyunca uzanan göç yolunu kullanan kuşların Belen Geçidini ne sıklıkla kullandığı bilinmemektedir, ancak onların doğrudan İsrail e doğru uçmaları ve Belen den uzak kalmaları daha olasıdır. Bu türlerden üç tanesi, küçük orman kartalı, yaz atmacası ve leylek korumada öncelikli türlerdendir. Bu türlerin Avrupa popülasyonlarının büyük çoğunluğu sonbaharda önce İstanbul Boğazı nda, sonra Belen Geçidinden geçit yapar. Bu nedenle Belen Geçidinin bu türler açısından uluslararası bir önemi vardır. Tablo 1. Belen Geçidinden önemli sayılarla göç eden türlerin listesi. Burada en çok sayıda kuş 2 Ağustos ve 23 Eylül 1982 (Sutherland and Brook) arasında sayılmıştır. En fazla sayıda turna ise 2000 yılında sayılmıştır. (Kılıç and Eken, 2004). Göçmen Kuş Türleri İlkbahar Sonbahar Maksimum Sayı Ak pelikan (Pelecanos onocrotalus) Leylek (Ciconia ciconia) Kara leylek (Ciconia nigra) Kaşıkçı (Platalea leucorodia)? Arı şahini (Pernis apivorus) Kara çaylak (Milvus migrans) Küçük akbaba (Neophron percnopterus) Yılan kartalı (Circaetus gallicus) Yaz atmacası (Accipiter brevipes) Küçük orman kartalı (Aquila pomarina) Küçük kartal (Hierraetus pennatus) Turna (Grus grus) +? Amanos Dağlarında Bilinen Göç Darboğazları ve Uçuş Koridorları Yırtıcı kuşlar sonbaharda Amanos Dağlarının batı yamaçları boyunca güneye doğru uçarak doğrudan İskenderun Körfezini doğrudan aşarlar. (Cameron et al 1967 and Sutherland and Brooks 1981). Göç yollarını daha ayrıntılı olarak haritada görebilirsiniz. Göçmen kuşların yüksek sayılarda yoğunlaştığı Belen Geçidi darboğazı proje alanının 80 km güneyinde kalır. Göçmen kuşların büyük çoğunluğu Belen Geçidinden geçen dar bir koridoru kullanırken diğerleri ikinci öneme sahip rotaları kullanabilir. Sonbahar da Amanos Dağları nın batısına varan kuşların Belen Geçidinde yoğunlaştığını söyleyebiliriz. Bunların çoğunun İskenderun Körfezini uçarak geçtiği biliniyor. Bazılarının ise Sarısekili Köyü üzerinden 1100 metrelik bir dağı aştıkları biliniyor. Haritada İskenderun, Sarısekili ve Dörtyol üzerinden geçen diğer ikincil göç rotalarını açıkça görebilirsiniz. Bu ikincil göç rotalarının en yakını bile Bahçe ye 40 km uzaktadır. Kuşların Amanos Dağlarını Bozdağ ın kuzeyinden, Dörtyol yakınından aşarak uçtukları bilinmemektedir. 6 / 11

7 Şekil 4. Süzülen kuşların sonbaharda Amanos Dağları üzerinden aşan göç rotaları. Proje alanı bir kare ile belirtilmiştir. (Sutherland and Brooks 1982). Şekil 5. Süzülen kuşların ilkbaharda kullandıkları Amanos Dağları üzerinden geçen olası göç rotaları. Proje alanı bir kare ile belirtilmiştir. (Ali Atahan and Okan Can pers comm.). 7 / 11

8 Habitat ve Üreyen Kuşlar Projedeki rüzgar türbinleri 1,046 ila 1,707 m rakımlı tepeli bir araziye yerleştirilecektir. Bu tepelerin kuzeyinde yerleşimlerin yer aldığı bir plato bulunmaktadır. Tepeler çayırlıklar ve meşeliklerle kaplıdır. (Çevre ve Sosyal Etki Değerlendirme Raporu) Amanos Dağları daki yaprakdöken ormanlar, ekocoğrafyanın yağış miktarının yüksek olduğu (ortalama 1000 mm) batı yamaçlarında yoğunlaşmışlardır.. Bu, dağ silsilesinin nemli deniz meltemlerine dik açıyla durmasından kaynaklanır. Doğu yamacında bulunan rüzgar terminalinin çevresindeki yaşamalanı tepelik ve nispeten kuru bir ormandır. (Çevre ve Sosyal Etki Değerlendirme Raporu) Önemli Kuş Alanı envanterinde listenenen ötücü kuşlar [kara kulaklı kuyrukkakan (Oenanthe hispanica), zeytin mukalliti (Hippolais olivetorum), bıyıklı ötleğen (Sylvia cantillans), maskeli ötleğen (Sylvia melanocephala), kara boğazlı ötleğen (Sylvia rueppelli), Anadolu sıvacısı (Sitta krueperi), maskeli örümcekkuşu (Lanius nubicus), boz çinte (Emberiza cineracea), kızıl kirazkuşu (Emberiza caesia)] Amanos Dağları nın her iki yöne bakan yamaçlarında da bulunur ve alanda çok yaygındırlar. Rüzgar terminalinin inşaatı ve işletilmesi bazı kuşları yerinden edeceği şüphesiz bir gerçektir, ancak bu etki dikkate alınmayacak kadar küçüktür. Dağ Sırtlarındaki Kuşlar ABD ve İspanya da dağ sırtlarındaki kuşlar rüzgar terminalleri karşısında büyük risk altına girmişler ve birçok yırtıcı kuş rüzgar türbinlerine çarparak ölmüşlerdir. Almanya da ise kızıl çaylak (Milvus milvus) ve ak kuyruklu kartal (Haliaeetus albicilla) yüksek sayılarda ölmüşler ve bu durum endişeye neden vermiştir. Bölge yırtıcı kuşlar açısından oldukça fakirdir. Bölgede üreyen yırtıcı türlerinin hepsi - yılan kartalı (Circaetus gallicus), atmaca (Accipiter nisus), kızıl şahin (Buteo rufinus) ve kerkenez (Falco tinnunculus) Türkiye çapında çok yaygın, bol bulunan ve nispeten sağlıklı popülasyonlara sahiptirler. Kaya kartalı (Aquila chrysaetos) ve tavşancılın (Hieraaetus fasciatus) Amanos Dağları nın güneybatı kısımlarında yerli olduğu bilinir (Atahan et al 2008) ve göç araştırmaları sırasında bu iki türe rastlanmıştır (Sutherland ve Brooks 1976). Amanos Dağları nın güney ve batı kısımlarındaki yaşamalanları el değmemiş olup avlanmak için geniş alanlara ihtiyaç duyan bu iki tür için daha uygun yerlerdir. Proye yerinin akbaba ve kartal gibi yırtıcı kuşların yüksek popülasyonları barındırmamaktadır. Kışlayan Kuşlar Rüzgar terminallerinin üreme dışındaki kuşlara etkisi daha fazla olmuştur. Rüzgar terminalleri kaz, ördek ve kıyıkuşlarının noktasal popülasyonları üzerinde kayda değer etkiye sahiptirler. Proye yeri kışlayan kaz, ördek ve çayırlarda yaşayan kıyıkuşlarının bulunduğu alanlardan uzaktadır. Bunun yanında proye yerinin çevresinde sulakalan bulunmamaktadır. Dolayısıyla proje kaz, ördek, turna, kızkuşu, yağmurcun ve diğer kıyıkuşları gibi çayır ve sulakalanlarda kışlayan kuşlar için bir tehlike oluşturmamaktadır. Kuşların Rutin Uçuşlarına ve Hareketlerine Engel Oluşturma Üreme dışında, kışlayan veya geçit yapan kuşların gün içinde beslenme, dinlenme ve uyuma alanları arasında göçler yaptığı bilinir. Martı, turna, kaz ve ördek gibi iri kuşlar bunun gibi günlük hareketlerde bulunur. (Birdlife International 2005) Teorik olarak bazı kuşların Amanos Dağları nın doğusundaki muhtemel beslenme alanları ile Amanos Dağlarının batısındaki dinlenme alanları arasında doğu-batı yönünde veya bunun tersine hareket ettiği düşünülebilir. Böyle bir durumda alanın coğrafyasına bakıldığında, Amanos Dağlarının nispeten alçak bir geçit oluşturduğu Bahçe-Nurdağı karayolunın kuşlar için bir hareket koridoru olarak işlev gördüğü 8 / 11

9 düşünülebilir. Böyle bir ihtimal olduğunda ve doğu-batı yönünde bir kuş hareketinin varlığı durumunda rüzgar terminali kuşlar için potensiyel bir bariyer olabilecektir. Amanos Dağları nın batısındaki en yakında ÖKA lar Seyhan Deltası ve Ceyhan Deltası dır. Bu alanlar büyük ak balıkçıl (azami 147), boz kaz (azami 301) ve turnanın (azami 800) önemi kışlama popülasyonlarını barındırır. Amanos Dağları nın doğu eteklerinde ise sadece tek bir ÖKA bulunmakta olup bu 28 km uzaklıktaki Gavur Gölü dür. Bu göl kurutulara suları Asi Nehrine tahliye edilmiştir, topraklarının tamamına yakını tarım arazisine çevrilmiştir. Dolayısıyla Amanos Dağları üzerinden bir kuş hareketini oluşturacak koşullar yoktur ve bu olgunun varlığı çok düşük bir ihtimaldir. Amik Ovası ndaki diğer bir alan eskiden göl niteliğine sahip olan, şimdi tamamen kurutulmuş bulunan ve hiçbir sukuşu popülasyonunu düzenli barındırmayarak artık ÖKA niteliğini kaybetmiş olan Amik Gölüdür. Amik Vadisindeki tarlaların kışlayan turna veya kaz barındırdığı bilinmemektedir, ayrıca buradaki kurak tarlaların bu kuşları çekmediği bilinmektedir. Bu nedenle proje kuş hareketlerine bariyer oluşturmak konusunda hiçbir risk teşkil etmemektedir. Proje alanı üzerinde doğu-batı yönünde düzenli bir kuş hareketi olduğu bilinmemektedir. Projenin Doğal Kuş Popülasyonlarına Olan Etkilerini Azaltmak İletim hatlarını ele aldığımızda, ROTOR un başka bir danışmanı tarafından planlanan iletim rotasının ön çalışmasını temel alarak enerjinin ana trafoya iletiminin nihai rotasına karan veren kuruluş TEİAŞ tır. TEİAŞ ın İletim Bölümü, eğer varsa, çevre açısından hassas bölgeleri dikkate alarak direklerin yerini belirler. TEİAŞ iletim konusunda hatların rotalarını onaylayan ve ulusal şebekeye dağıtan yetkili kurumdur. (Çevre ve Sosyal Etki Değerlendirme Raporu) Rüzgar Terminallerinde Türbinlerin Yerleşim Düzeni Kuş göçü sadece termal hava akımlarına bağımlı olan ve Belen Geçidi gibi darboğaz alanlarda yoğunlaşan süzülen iri kuşlara mahsus değildir. Kuş türlerin büyük çoğunluğu, özellikler daha küçük türler gece geniş bir cephede göç ederler. Bütün Akdeniz ülkeleri üzerinden her yıl milyonlarca kuş doğu batı arasında uzanan bir cephede göç ederler. İlkbahar ve sonbaharda göçmen kuşların uçuş yönü kuzey-güney doğrultusundadır. Projede türbinler kuşların kuzey güney çizgisindeki göç yönüne paralel olarak yerleştirilmiştir ve bu şekilde BirdLife International ın Rüzgar Terminalleri ve Kuşlar üzerindeki Bildirisindeki (2005) önerilere uygundur. Bu yerleşim düzeni gece uçan kuşların ölüm oranını en asgari düzeye çekecektir. Sonuç Bu rapor Osmaniye RES in yabani kuşlar, özellikle de göçmen pelikan, leylek ve yırtıcı kuşlar üzerindeki olası etkilerini ortaya koymak için temel bilgileri içerir. Proje alanı ana göç darboğazının 80 km ötesinde bulunmaktadır. Göçmen kuşların uçuş rotalarının en yakını proje yerinin 50 km güneybatısından geçmektedir. Bahçe bölgesinin leylek, pelikan ve yırtıcı kuşların göç yolunun üzerinde olduğu konusunda hiçbir bulgu ve ipucu bulunmamaktadır. Rüzgar türbinlerinin inşaası ve işletilmesinin yerli kuşlar üzerindeki küçük olup dikkate alınmayacak ölçüdedir. Alan seçimi üreme dışında gelen kuşlar için de doğrudur. Burada kışlamak üzere gelen ve sulakalanlara bağlı yaşayan hassas kuşların bulunduğu sulakalanlar yoktur, bu nedenle proje kaz, trna, kızkuşu, yağmurcun, ördek ve kıyıuşu gibi çayır ve sulakalana bağımlı kuşlar için herhangi tehlike oluşturmamamktadır. Alan kuşların günlük uçuş hareketleri için de bir bariyer oluşturma riski taşımamaktadır. Türbinlerin genel göç yönüne paralel olması, hem süzülen kuşların hem de bunların dışındaki türlere olabilecek olumsuz bir etkiyi minimuma indirmektedir. Osmanite RES için kullanılan alan seçimi önemli kuş popülasyonlarından uzakta olup göçmen kuşların göç rotalarından ve önemli üreyen veya kışlayan kuşların popülasyonlarından uzakta kalmaktadır. 9 / 11

10 İzleme ve Değerlendirme Planı Rüzgar terminallerinin kuşlara verdiği başlıca zarar, kuşlara rahatsızlık vererek onları yerlerinden uzaklaştırmak ve kuşların çarparak ölmeleridir. Rüzgar terminalinin kuşlar üzerindeki etkileri bir arazi çalışması olmadan anlaşılamaz. Bu arazi çalışması başta proje yeri ve çevresindeki kuş göçü hakkında doğrudan bilgi toplamayı hedeflemektedir; bu şekilde proje yerinde ikincil göç rotalarının olup olmadığını ortaya çıkacaktır. Göçün kapsamlı bir şekilde anlaşılabilmesi için ziyaretler, göç süresi içinde rastgele zamanlanmamış, bölgeden sayıca en fazla geçen türleri hedef alarak ve her bir türün hat safhada geçtiği dönemlere göre ayarlanmıştır. Aşağıdaki tablo bu planı açıklamaktadır. Tablo 2. İzleme planını oluşturan ziyaretlerin tarihleri ve her ziyarette araştırılması hedeflenen göçmen kuş türleri. İlkbahar Sonbahar Alan ziyareti Mart Nisan 2-4 Nisan Ağustos Eylül Ekim 7-9 Hedef Türler Leylek, kara leylek, turna, şahin, küçük orman kartalı Şahin, küçük orman kartalı Yaz atmacası, arı şahini Leylek ve arı şahini Yaz atmacası, küçük kartal, küçük akbaba Buzzard, Lesser Spotted Eagle, Short-toed Eagle Göç araştırmaları sabah saat 09:00 ile 18:00 arasında gün içinde yırtıcıların en fazla geçtikleri zaman aralığında gözlemeye uygun bir tepenin üstünden yapılacaktır. İlkbahar ve sonbaharda yapılacak üçer ziyaret proje yerinin göçmen yırtıcılar ve leyleklerce ne kadar sıklıkla kullanıldığı konusunda genel bir fikir verecektir. Göç sırasında kuşların davranışları da gözlemlenecek, tür komposizyonu, kuşların sayıları, uçuş yüksekliği ve rüzgara göre göç yollarındaki değişikliklere özellikle dikkat edilecektir. Gözlemler sırasında aynı zamanda dağ tepelerinde bulunmaktan hoşlanan ve projenin hedeflediği diğer yerli yırtıcı kuş türleri, özellikle de kızıl şahin, yılan kartalı, nispeten nadir olan tavşancıl ve kaya kartalı hakkında bilgiler toplanacak. Süzülen kuşların sayımları dışında yapılan sayımlarla üreyen kuşlar ve rüzgar türbinlerine çarparak ölen kuşları hedef alır. Türbinler boyunca uzanan sabah erken yapılacak transekt sayımlarında hem çevrede üreyen kuşlar hakkında bilgi toplanacak, hem de pervanelere çarpma mortalitesi hesaplanacaktır. Üreyen kuşlarla ilgili toplanan veriler, ileride terminallerin inşaası veya işletilmesinin kuşlara olabilecek olumsuz etkileri karşısında geliştirilecek telafi projeleri (doğaya bir noktada verilen zararı, başka bir lokalitede doğal yaşamalanlarının restore edilmesi, yeniden yaratılması veya ilişleştirilmesini hedefleyen çalışma) için gerekli temel doneleri oluşturacaktır. Bu araştırmalar sırasında 10x büyütmeli dürbin ve 30x büyütmeli teleskop kullanılacak. Kuş sesleri danışman tarafından dinlenerek üreyen türler ayırt edilecek. Çalışmalarda genel ekolojik araştırma metodları uygulanacaktır. 10 / 11

11 Kaynakça Atahan, A Hatay Kuş Gözlem Raporu: Subaşı Kuş Gözlem Topluluğu, Antakya. Yayımlanmamış rapor. veya Subaşı Beldesi Atatürk Cad. No: 18/1 Antakya, HATAY adreslerinden edinilebilir. BirdLife International, Birds and Habitats Directive Task Force Position Statement on Wind Farms and Birds. Position Paper. İnternet adresi: BirdLife International 2003 BirdLife's online World Bird Database: Search for Species. Version 2.0. Cambridge, UK: BirdLife International. İnternet adresi:: (accessed 29/1/2009) Cameron, R.A.D., Cornwallis, L. Percival, M.J.L. Sinclair, A.R.E The migration of raptors and storks through the Near East in autumn. Ibis 109; Dokay Engineering and Consultancy Ltd Environmental and Social Impact Assessment fot the Bahce Windfarm Project (135 Mw). Dokay Engineering and Consultancy Ltd. Ankara, Turkey. Raporu isteme adresi: Eken, G. Bozdoğan, M., İsfendiyaroğlu, S., Kılıç, D.T., Lise, Y. (eds) Türkiye nin Önemli Doğa Alanları. Doğa Derneği, Ankara. Ertan, A., Kılıç, A. ve Kasparek, M Türkiye nin Önemli Kuş Alanları. Doğal Hayatı Koruma Derneği, Istanbul. Grimmet, R.F.A. ve Jones, T.A Important Bird Areas in Europe. ICBP Tech. Publ. 9. Cambridge: International Council for Bird Preservation. UK. Hötker, J., Thomsen, K.M, Köster, H Auswirkungen regenerativer Energiegewinnung auf die biologische Vielfalt am Beispiel der Vögel und der Fledermäuse Fakten, Wissenslücken, Anforderungen an die Forschung, ornithologische Kriterien zum Ausbau von regenerativen Energiegewinnungsformen. Michael-Otto-Institut im NABU. Basılmamış rapor. İndirme adresi. Kılıç, D.T. ve Eken G Türkiye nin Önemli Kuş Alanları 2004 Güncellemesi. Doğa Derneği, Ankara. Kirwan, G.M, K.A. Boyla, P. Castell, B. Demirci, M. Özen, H. Welch and T. Marlow.(2008). The birds of Turkey: a study of the distribution, taxonomy and breeding of Turkish birds. Christopher Helm. London. Magnin, G. and Yarar, M Important Bird Areas in Turkey. Dog al Hayatı Koruma Derneg i, Istanbul. Can, O Studies on soaring bird migration at the Belen pass and Hatay province 104 sayfa. Unpublished graduate thesis. Department of Biology. Middle East Technical University, Ankara. Shirihai, H., Yosef, R., Alon, D., Kirwan, G. M. and Spaar, R Raptor Migration in Israel and the Middle East: A Summary of 30 Years of Field Research. International Birding and Research Center, Eilat. Sutherland, W. J. and Brooks, D. J Autumn migration of raptors, storks, pelicans and spoonbills at Belen Pass, southern Turkey. Sandgrouse 3: Zalles, J. I. and Bildstein, K. L Raptor Watch: A Global Directory of Raptor Migration Sites. BirdLife International, Cambridge, UK. 11 / 11

Osmaniye Rüzgar Elektrik Santrali (135 MW) Ornitoloji İzleme Çalışması. 2010 Yılı Turna Araştırması

Osmaniye Rüzgar Elektrik Santrali (135 MW) Ornitoloji İzleme Çalışması. 2010 Yılı Turna Araştırması (135 MW) Ornitoloji İzleme Çalışması 2010 Yılı Turna Araştırması Hazırlayan: Kerem Ali Boyla, MSc. Uzman Biyolog, Ornitolog (kuşbilimci) kerem.boyla@gmail.com +90 (212) 2496987 +90 (533) 3775191 Mayıs

Detaylı

Rüzgar Türbinleri ve Kuşlar. Riyat GÜL Doğa Araştırmaları Derneği

Rüzgar Türbinleri ve Kuşlar. Riyat GÜL Doğa Araştırmaları Derneği Rüzgar Türbinleri ve Kuşlar Riyat GÜL Doğa Araştırmaları Derneği Türkiye deki yaban hayatının doğal yaşam ortamlarında soyları tehdit ve tehlike altında olmaksızın varlıklarını sürdürebilmeleri için çalışan

Detaylı

RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler

RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi 5-6 Kasım 2014 İstanbul Akdeniz Üniversitesi Biyoloji Bölüm Başkanı

Detaylı

Yumurtalık Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması Akyatan-Tuzla Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2009

Yumurtalık Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması Akyatan-Tuzla Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2009 Yumurtalık Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2005 Akyatan-Tuzla Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2009 Alanların Özellikleri Lagünler, tuzlu bataklıklar, tatlısu bataklıkları,

Detaylı

UZUNDERE VADĠSĠNĠN (ÇORUH VADĠSĠ) KUġ GÖZLEMCĠLĠĞĠ YÖNÜNDEN FIRSATLARI

UZUNDERE VADĠSĠNĠN (ÇORUH VADĠSĠ) KUġ GÖZLEMCĠLĠĞĠ YÖNÜNDEN FIRSATLARI UZUNDERE VADĠSĠNĠN (ÇORUH VADĠSĠ) KUġ GÖZLEMCĠLĠĞĠ YÖNÜNDEN FIRSATLARI Soner BEKĠR 1 Egemen ÇAKIR 2 Musa HAN 3 Yavuz GÜLTEKĠN 4 Tuba ORHAN 5 Faris KARAHAN 6 1 Soner BEKİR, Kuş Gözlem Uzmanı, Tel: 535-217

Detaylı

KUŞLAR. İlker Özbahar Kuş Araştırmaları Derneği

KUŞLAR. İlker Özbahar Kuş Araştırmaları Derneği KUŞLAR İlker Özbahar Kuş Araştırmaları Derneği Kuşların genel özellikleri (biyoloji, uçuş, ekolojileri,göçleri ve sistematik) Türkiye'nin kuş türleri Kuş Gözlemciliği nedir? (teknik ve etik kuralları)

Detaylı

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA TRA1 FLORA Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA Avrupa dan Asya ya geçiş, saatten saate belli oluyor. Yiten ormanların yerini sık ve bitek çayırlar alıyor. Tepeler yassılaşıyor. Bizim ormanlarımızda bulunmayan

Detaylı

İZMİT KÖRFEZİ SULAKALANI. Hazırlayan : Bahar Bilgen

İZMİT KÖRFEZİ SULAKALANI. Hazırlayan : Bahar Bilgen İZMİT KÖRFEZİ SULAKALANI Hazırlayan : Bahar Bilgen Genel Tanıtım Alanın Genel Yerleşimi Genel Tanıtım - Cemal Turgay 1972 (Kocaeli fuarı) Kıyı alanı:36.43 ha. Su basar alan: 83.58 ha. Toplam: 120.01 ha.

Detaylı

EDİRNE UZUNKÖPRÜ DOĞAL ORTAMI TEMİZ HAVASI İLE SÜPER BİR YAŞAM BURADA UZUNKÖPRÜ DE. MÜSTAKİL TAPULU İMARLI ARSA SATIŞI İSTER YATIRIM YAPIN KAZANIN

EDİRNE UZUNKÖPRÜ DOĞAL ORTAMI TEMİZ HAVASI İLE SÜPER BİR YAŞAM BURADA UZUNKÖPRÜ DE. MÜSTAKİL TAPULU İMARLI ARSA SATIŞI İSTER YATIRIM YAPIN KAZANIN EDİRNE UZUNKÖPRÜ MÜSTAKİL TAPULU İMARLI ARSA SATIŞI Yunanistan sınırına 6 kilometre uzaklıkta yer alan Edirne nin Uzunköprü ilçesi, Osmanlı İmparatorluğu nun Trakya daki ilk yerleşimlerinden biri. Ergene

Detaylı

YENIÇAĞA GÖLÜNDE (BOLU) TURNA NIN (GRUS GRUS) ÜREME VE ALAN KULLANIMI AKGÖL DE (YUNAK-KONYA) ÜREYEN KUŞ ÇALIŞMASI. Hazırlayan: Riyat GÜL

YENIÇAĞA GÖLÜNDE (BOLU) TURNA NIN (GRUS GRUS) ÜREME VE ALAN KULLANIMI AKGÖL DE (YUNAK-KONYA) ÜREYEN KUŞ ÇALIŞMASI. Hazırlayan: Riyat GÜL YENIÇAĞA GÖLÜNDE (BOLU) TURNA NIN (GRUS GRUS) ÜREME VE ALAN KULLANIMI VE AKGÖL DE (YUNAK-KONYA) ÜREYEN KUŞ ÇALIŞMASI KUŞ ARAŞTIRMALARI DERNEĞI 2011 Hazırlayan: Riyat GÜL YENIÇAĞA Amaç: Bu çalışmanın amacı

Detaylı

23-25 Ekim 2013 tarihinde SAMSUN da düzenlenen III. ULUSAL SULAK ALANLAR KONGRESİ ne

23-25 Ekim 2013 tarihinde SAMSUN da düzenlenen III. ULUSAL SULAK ALANLAR KONGRESİ ne 23-25 Ekim 2013 tarihinde SAMSUN da düzenlenen III. ULUSAL SULAK ALANLAR KONGRESİ ne SARI, A., BAŞKAYA, Ş. ve GÜNDOĞDU, E., 2013. Bir Şehrin Yuttuğu Sulak Alan: Erzurum Bataklıkları adlı poster bildiri

Detaylı

OSMANiYE HATAY 7-8 KASIM 2012 SONUÇ BİLDİRGESİ. TEKNiK GEZi RAPORU

OSMANiYE HATAY 7-8 KASIM 2012 SONUÇ BİLDİRGESİ. TEKNiK GEZi RAPORU OSMANiYE HATAY 7-8 KASIM 2012 SONUÇ BİLDİRGESİ TEKNiK GEZi RAPORU 3-5 EKİM 2013 OSMANiYE HATAY TEKNiK GEZi RAPORU Osmaniye-Belen-Samandağ a RES Teknik Gezisi Düzenledik Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği

Detaylı

BAHÇE RÜZGAR ENERJİ SANTRALI (135 MW) PROJESİ ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ (NİHAİ)

BAHÇE RÜZGAR ENERJİ SANTRALI (135 MW) PROJESİ ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ (NİHAİ) Zorlu Plaza, 34310 Avcılar İSTANBUL / TÜRKİYE Tel: + 90 (212) 456-2300 Faks: +90 (212) 422-0099 www.zorlu.com.tr BAHÇE RÜZGAR ENERJİ SANTRALI (135 MW) PROJESİ ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ (NİHAİ)

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

Prof. Dr. Ali ERDOĞAN (Ornitolog), Akdeniz Üniversitesi. Antalya

Prof. Dr. Ali ERDOĞAN (Ornitolog), Akdeniz Üniversitesi. Antalya Prof. Dr. Ali ERDOĞAN (Ornitolog), Akdeniz Üniversitesi Antalya I.MEVCUT EKOSİTEM DEĞERLENDİRME ve ORNİTOLJİK İZLEME RAPORUNUN HAZIRLANMASI DKMP GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN RES PROJELERİ İÇİN HAZIRLAMIŞ OLDUĞU

Detaylı

Rüzgâr Çiftlikleri ve Kuşlar Konusunda Görüş

Rüzgâr Çiftlikleri ve Kuşlar Konusunda Görüş Rüzgâr Çiftlikleri ve Kuşlar Konusunda Görüş Dünya Kuşları Koruma Kurumu nun Kuş ve Habitat Direktifleri Çalışma Grubu tarafından 9 Aralık 2005 tarihinde kabul edilmiştir. Dünya Kuşları Koruma Kurumu nun

Detaylı

Anahat. Kuş Göç Yollarında RES'ler. Türkiyede RES'ler ve Ekosistem Değerlendirme Raporu Uygulamaları. Avrupada Hassas Alanlar'daki Uygulamalar

Anahat. Kuş Göç Yollarında RES'ler. Türkiyede RES'ler ve Ekosistem Değerlendirme Raporu Uygulamaları. Avrupada Hassas Alanlar'daki Uygulamalar Doğa ve RES'ler Anahat Kuş Göç Yollarında RES'ler Karşılaşılan Sorunlar Çözümler Türkiyede RES'ler ve Ekosistem Değerlendirme Raporu Uygulamaları Türkiye genelindeki durum Gelibolu ve İstanbul'daki RES

Detaylı

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.01.0.02 ÇİMENYENİCE KÖYÜ, KÖROĞLU TEPELERİ, I39-a4 MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI İL SİVAS İLÇE HAFİK MAH.-KÖY VE MEVKİİ Çimenyenice Köyü GENEL

Detaylı

KARS IN KUŞLARI Kars Biyoçeşitlilik Projesi

KARS IN KUŞLARI Kars Biyoçeşitlilik Projesi KARS IN KUŞLARI Kars Biyoçeşitlilik Projesi Mutlu Yıllar... 2006 Saksağan Pica pica Fotoğraf: Çağan Hakkı Şekercioğlu Ocak-January 2006 Benekli bülbül - Luscinia luscinia bbenekli sinekkapan - Muscicapa

Detaylı

HATAY KUŞ GÖZLEM RAPORU 1997 2007

HATAY KUŞ GÖZLEM RAPORU 1997 2007 HATAY KUŞ GÖZLEM RAPORU 1997 2007 Ali Atahan Orhan Gül Mehmet Atahan 2008, Antakya Hatay Kuş Gözlem Raporu: 1997-2007 ISBN: 978-9944-62-343-8 2008, Antakya Editörler: Ali Atahan, Orhan Gül, Mehmet Atahan

Detaylı

Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü dâhil) Projesi için Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED): Ekler

Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü dâhil) Projesi için Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED): Ekler Teslim Edilen: Hazırlayan: IC-Astaldi JV AECOM Ankara, Türkiye Turkey AECOM-TR-R599-01-00 2 Ağustos 2013 Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü dâhil) Projesi için Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi

Detaylı

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri Türkiye de Sıcaklık Türkiye de Yıllık Ortalama Sıcaklık Dağılışı Türkiye haritası incelendiğinde Yükseltiye bağlı olarak

Detaylı

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Yrd. Doç. Dr. Yiğit H. Erbil, Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı

Detaylı

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ Okulumuz Gezi İnceleme ve Tanıtma Kulübümüz 17-18 Ocak 2015 tarihinde bir gece konaklamalı KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA gezisi gerçekleştirdi.. 17 Ocak 2015 Cumartesi sabahı

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir?

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? 1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? a. Ova b. Vadi c. Plato d. Delta 2- Coğrafi bölgelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? a. Coğrafi özellikleri

Detaylı

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU AKÇAKALE KÖYÜ (MERKEZ/GÜMÜŞHANE) 128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 2016 AKÇAKALE KÖYÜ-MERKEZ/GÜMÜŞHANE 128 ADA 27 VE 32 NUMARALI PARSELLERE

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

İnce Burun Fener Fener İnce Burun BATI KARADENİZ BÖLGESİ KIYI GERİSİ DAĞLARI ÇAM DAĞI Batıdan Sakarya Irmağı, doğudan ise Melen Suyu tarafından sınırlanan ÇAM DAĞI, kuzeyde Kocaali; güneyde

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin güney doğusunda yer alan bölge nüfus ve yüzölçümü en küçük bölgemizdir. Akdeniz, Doğu Anadolu Bölgeleriyle, Suriye ve Irak Devletleriyle

Detaylı

"Yaşayan Bahar", ilkbahar mevsiminin gelişini kutlamak üzere tüm Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen bir etkinlik.

Yaşayan Bahar, ilkbahar mevsiminin gelişini kutlamak üzere tüm Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen bir etkinlik. Günün çevre haberi: "Yaşayan bahar" Baharın habercileri "kırlangıçlar" "leylekler" "ebabiller"... Tüm Avrupa'da doğa severler bu habercilerin yolunu gözlüyorlar... Siz de katılmak ister misiniz? "Yaşayan

Detaylı

İzmir Çiçekli Kent Ormanı, Ege Üniversitesi Kampüsü ve Kaynaklar Vadisi Kuşları

İzmir Çiçekli Kent Ormanı, Ege Üniversitesi Kampüsü ve Kaynaklar Vadisi Kuşları Araştırma Makalesi İzmir Çiçekli Kent Ormanı, Ege Üniversitesi Kampüsü ve Kaynaklar Vadisi Kuşları Orhan GÜL Ege Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, 35100 Bornova, İzmir, TÜRKİYE orhan_gul@yahoo.com

Detaylı

TARİHİ ESERLER. Yapılan araştırmalar, iki kırık dökük hanın bulunması nedeniyle Kırıkhan isminin verildiğini destekler mahiyettedir.

TARİHİ ESERLER. Yapılan araştırmalar, iki kırık dökük hanın bulunması nedeniyle Kırıkhan isminin verildiğini destekler mahiyettedir. TARİHİ ESERLER Kırıkhan tarihi MÖ 3000 yıl öncesine dayanmaktadır. Bağlı bulunduğu Hatay merkezi ile tarihi bir bütünlük gösterir. İlçe merkezinde Orta Paleolitik döneme ait herhangi bir buluntu olmamasına

Detaylı

Bugün hava nasıl olacak? 16 Şubat 2017

Bugün hava nasıl olacak? 16 Şubat 2017 On5yirmi5.com Bugün hava nasıl olacak? 16 Şubat 2017 Hava sıcaklığının ülkemizin kuzeybatı kesimlerinde 1 ila 3 derece artacağı, diğer yerlerde önemli bir değişiklik olmayacağı tahmin ediliyor. Yayın Tarihi

Detaylı

Kuş Gözlemciliği. Süleyman Ekşioğlu Kuş Araştırmaları Derneği

Kuş Gözlemciliği. Süleyman Ekşioğlu Kuş Araştırmaları Derneği Kuş Gözlemciliği Süleyman Ekşioğlu Kuş Araştırmaları Derneği Kuş Gözlemciliği Nedir? Kuşları doğal ortamlarında izleme uğraşısına kuş gözlemciliği, bunu yapanlara da kuş gözlemcisi denir Kimler Kuş Gözlemcisi

Detaylı

2. PLANLAMA ALANININ ÜLKE VE BÖLGEDEKİ YERİ

2. PLANLAMA ALANININ ÜLKE VE BÖLGEDEKİ YERİ SELMA KISA PLANLAMA MANİSA İLİ, AKHİSAR İLÇESİ, ATATÜRK MAHALLESİ 2304 ADA 1 PARSEL VE 2305 ADA 1 PARSELİN DOĞUSUNDAKİ 30 METRELİK YOLA İLİŞKİN 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA

Detaylı

STANDARD ŞUBAT 2010 DOĞA. Fotoğraflar: Eray ÇAĞLAYAN

STANDARD ŞUBAT 2010 DOĞA. Fotoğraflar: Eray ÇAĞLAYAN DOĞA Fotoğraflar: Eray ÇAĞLAYAN 100 Çoruh Vadisi: Suya Gömülecek Miras Eray ÇAĞLAYAN Doğa Derneği Bozayı Araştırma ve Koruma Projesi Sorumlusu Çoruh Vadisi, Türkiye deki 305 Önemli Doğa Alanı ndan bir

Detaylı

COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 KPSS BAYRAM MERAL

COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 KPSS BAYRAM MERAL COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 BAYRAM MERAL 1 Genel Yetenek - Cihan URAL Yazar Bayram MERAL ISBN 978-605-9459-31-0 Yayın ve Dağıtım Dizgi Tasarım Kapak Tasarımı Yayın Sertifika No. Baskı

Detaylı

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU İÇİNDEKİLER TABLOSU 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI... 1 2. MEVCUT PLAN DURUMU... 2 3. PLANLAMA GEREKÇESİ-PLANLAMA KARARLARI... 5 4. EKLER... 9 i 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI Plan değişikliği yapılan alan;

Detaylı

DAĞPAZARI RES ĠġLETMESĠ YILI SONBAHAR DÖNEMĠ ĠZLEME ÇALIġMALARI. Eylül, 2016 Ankara

DAĞPAZARI RES ĠġLETMESĠ YILI SONBAHAR DÖNEMĠ ĠZLEME ÇALIġMALARI. Eylül, 2016 Ankara DAĞPAZARI RES ĠġLETMESĠ 2016 YILI SONBAHAR DÖNEMĠ ĠZLEME ÇALIġMALARI Eylül, 2016 Ankara ĠÇĠNDEKĠLER ÇalıĢmanın Amacı... 3 ÇalıĢma Ekibi... 3 ÇalıĢma Yöntemi... 4 1) KuĢlara Yönelik Gözlemler... 4 2) Karkas

Detaylı

Şekil 1: Planlama Alanının Bölgedeki Konumu

Şekil 1: Planlama Alanının Bölgedeki Konumu EDİRNE İLİ 1/25 000 ÖLÇEKLİ 1. PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI Planlama alanı, Edirne İli, Merkez İlçe, Tayakadın Köyü, Karakoltepe Mevkii, 34 Pafta, 164 Ada, 27 Parselin bulunduğu alanı kapsamaktadır.

Detaylı

AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI

AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI 3. KÖPRÜLER VİYADÜKLER SEMPOZYUMU TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI BURSA ŞUBESİ 08-09-10 MAYIS 2015 AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI H. Ülgen Yenil, Osman Uzun ve Şükran Şahin Sav Doğaya

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ÖZEL ÇEVRE KORUMA KURUMU BAġKANLIĞI Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi Ġzmir Yalıçapkını ve Toplu Halde Üreyen KuĢ Türleri AraĢtırma, Ġzleme, Koruma Projesi 2010 KUġ

Detaylı

ANTALYA İLİ, BATI ÇEVRE YOLU GÜZERGÂHI İLE KEPEZ İLÇESİ ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ YERLEŞİM ALANLARININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN 1/100.

ANTALYA İLİ, BATI ÇEVRE YOLU GÜZERGÂHI İLE KEPEZ İLÇESİ ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ YERLEŞİM ALANLARININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN 1/100. ANTALYA İLİ, BATI ÇEVRE YOLU GÜZERGÂHI İLE KEPEZ İLÇESİ ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ YERLEŞİM ALANLARININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI AÇIKLAMA RAPORU MAYIS 2016 1 İçindekiler

Detaylı

Alanı gösterilmiş olan doğal sit alanlarımız, yerinin belirli olması nedeniyle gösterilmiştir. Resmi işlemlerde, ilgili Çevre ve Şehircilik İl

Alanı gösterilmiş olan doğal sit alanlarımız, yerinin belirli olması nedeniyle gösterilmiştir. Resmi işlemlerde, ilgili Çevre ve Şehircilik İl Alanı gösterilmiş olan doğal sit alanlarımız, yerinin belirli olması nedeniyle gösterilmiştir. Resmi işlemlerde, ilgili Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden doğrulamasını yaptırınız. Korunan Alanın Yeri

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Düzenleyici Etki Analizi Ön Çalışma

Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Düzenleyici Etki Analizi Ön Çalışma Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Düzenleyici Etki Analizi Ön Çalışma Yaban Kuşlarının Korunması Direktifi 2009/147/EC İçerik Kuş Direktifi Ön DEA raporu Rapor sonrası yapılanlar İstişare Süreci

Detaylı

COĞRAFİ YAPISI VE İKLİMİ:

COĞRAFİ YAPISI VE İKLİMİ: TARİHİ : Batı Toroslar ın zirvesinde 1288 yılında kurulan Akseki İlçesi nin tarihi, Roma İmparatorluğu dönemlerine kadar uzanmaktadır. O devirlerde Marla ( Marulya) gibi isimlerle adlandırılan İlçe, 1872

Detaylı

Bulgaristan da Doğa Koruma Veri Tabanı ve Bilgi Sistemi

Bulgaristan da Doğa Koruma Veri Tabanı ve Bilgi Sistemi Bulgaristan da Doğa Koruma Veri Tabanı ve Bilgi Sistemi Ventzislav Vassilev, REC Bulgaristan 30 Ocak - 1 Şubat 2018 Natura 2000 için bilgi sistemi ve veri tabanına neden ihtiyacımız var? Türler ve habitatlar

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) Hazırlayan: Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 YEREL RÜZGARLAR MELTEMLER Bu rüzgarlar güneşli bir günde veya açık bir gecede, Isınma farklılıklarından kaynaklanan

Detaylı

Beşparmak, Karakümes ve Marçal Dağları'ndan oluşan dağlara "Batı Menteşe Dağları" denir.

Beşparmak, Karakümes ve Marçal Dağları'ndan oluşan dağlara Batı Menteşe Dağları denir. Beşparmak, Karakümes ve Marçal Dağları'ndan oluşan dağlara "Batı Menteşe Dağları" denir. yukarıda adı geçen dağlardan oluşan "Doğu Menteşe Dağları" arasında arasında Çine Çayı Vadisi uzanır. Aydın iline

Detaylı

SEYİTALİ RÜZGÂR ENERJİSİ PROJESİ KUŞ GÖÇ YOLLARI ÇALIŞMASI

SEYİTALİ RÜZGÂR ENERJİSİ PROJESİ KUŞ GÖÇ YOLLARI ÇALIŞMASI SEYİTALİ RÜZGÂR ENERJİSİ PROJESİ KUŞ GÖÇ YOLLARI ÇALIŞMASI Hazırlayan Prof. Dr. Kurtuluş Olgun Şubat 2010 İzmir AMAÇ Bu çalışma, Aliağa İlçesi Seyitali ve Yund Dağı Mevkii ne kurulacak olan Seyitali Rüzgâr

Detaylı

MANİSA İLİ SARUHANLI İLÇESİ

MANİSA İLİ SARUHANLI İLÇESİ MANİSA İLİ SARUHANLI İLÇESİ UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU ÖLÇEK:1/1000 Pafta No: K19-d-02-a-3a / K19-d-02-a-4b PİM PLANLAMA BÜROSU Yılmaz Şevket KOCATUĞ / Şehir Plancısı Yarhasanlar

Detaylı

HATAY-ZİYARET TEPESİ RÜZGÂR SANTRALLERİ BÖLGESİNİN ORNİTOLOJİK DEĞERLENDİRMESİ

HATAY-ZİYARET TEPESİ RÜZGÂR SANTRALLERİ BÖLGESİNİN ORNİTOLOJİK DEĞERLENDİRMESİ HATAY-ZİYARET TEPESİ RÜZGÂR SANTRALLERİ BÖLGESİNİN ORNİTOLOJİK DEĞERLENDİRMESİ AĞUSTOS-EKİM 2011 Hazırlayanlar: İlker ÖZBAHAR, Uzman Biyolog Riyat GÜL, Kuş araştırmacısı İçindekiler GİRİŞ:... 5 RÜZGÂR

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ. Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ. Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET METEOROLOJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı İklim Değişikliği 1. Ulusal Bildirimi,

Detaylı

BAHÇE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALI (135 MW) PROJESİ İÇİN ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİNİN TEKNİK OLMAYAN ÖZETİ

BAHÇE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALI (135 MW) PROJESİ İÇİN ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİNİN TEKNİK OLMAYAN ÖZETİ Zorlu Plaza, 34310 Avcılar İSTANBUL / TÜRKİYE Tel: + 90 (212) 456 2300 Faks: +90 (212) 422 0099 www.zorlu.com.tr BAHÇE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALI (135 MW) PROJESİ İÇİN ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİNİN

Detaylı

ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/ ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU

ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/ ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/25.000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU MAYIS 2016 1 İçindekiler 1 PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI... 2 2 MEVCUT PLAN DURUMU...

Detaylı

COĞRAFİ KONUM ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI

COĞRAFİ KONUM ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI COĞRAFİ KONUM Herhangi bir noktanın dünya üzerinde kapladığı alana coğrafi konum denir. Özel ve matematik konum diye ikiye ayrılır. Bir ülkenin coğrafi konumu, o ülkenin tabii, beşeri ve ekonomik özelliklerini

Detaylı

Meteoroloji'den K.Maraş'a Yağış Uyarısı

Meteoroloji'den K.Maraş'a Yağış Uyarısı Meteoroloji'den K.Maraş'a Yağış Uyarısı Meteoroloji Genel Müdürlüğünce yapılan son değerlendirmelere göre,türkiye genelinin parçalı yer yer çok bulutlu, Marmara nın doğusu, Konya,Karaman ve Aksaray il

Detaylı

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır.

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. RÜZGARLAR Yüksek basınçtan alçak basınca doğru olan hava hareketidir. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. Rüzgarın Hızında Etkili

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI III. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Köprülü Kanyon Milli Parkının Kısa Tanıtımı Gerçekleştirilen Envanter Çalışmaları Belirlenen Orman Fonksiyonları Üretim Ekolojik Sosyal

Detaylı

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 Türkiye de Arazi Kullanımı Türkiye yüzey şekilleri bakımından çok farklı özelliklere sahiptir. Ülkemizde oluşum özellikleri birbirinden farklı

Detaylı

Adaptation to Climate Change and Protection of Biodiversity through Conserving and Sustainable Use of Wetlands in Turkey. Wetlands & Climate Change

Adaptation to Climate Change and Protection of Biodiversity through Conserving and Sustainable Use of Wetlands in Turkey. Wetlands & Climate Change Adaptation to Climate Change and Protection of Biodiversity through Conserving and Sustainable Use of Wetlands in Turkey Wetlands & Climate Change İklim Değişikliğinin Etkisinin Azaltılması ve Biyolojik

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

kpss coğrafya tamam çözümlü mesut atalay - önder cengiz

kpss coğrafya tamam çözümlü mesut atalay - önder cengiz kpss soru bankası tamam çözümlü coğrafya mesut atalay - önder cengiz Mesut Atalay - Önder Cengiz KPSS Coğrafya Soru Bankası ISBN 978-605-364-240-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

MENTEŞE YÖRESİ Kıyı Ege Bölgesinün Büyük Menderes Oluğu güneyinde kalan kesimine "Menteşe Yöresi" denilmektedir. 13. yüzyılda Manteşe yöresi

MENTEŞE YÖRESİ Kıyı Ege Bölgesinün Büyük Menderes Oluğu güneyinde kalan kesimine Menteşe Yöresi denilmektedir. 13. yüzyılda Manteşe yöresi MENTEŞE YÖRESİ MENTEŞE YÖRESİ Kıyı Ege Bölgesinün Büyük Menderes Oluğu güneyinde kalan kesimine "Menteşe Yöresi" denilmektedir. 13. yüzyılda Manteşe yöresi Bizanslıların elinde bulunuyordu. Bizanslıların

Detaylı

KIŞ ORTASI SU KUŞU SAYIMLARI (KOSKS) RAPORU

KIŞ ORTASI SU KUŞU SAYIMLARI (KOSKS) RAPORU 2005 YILI İZMİR İLİ GEDİZ DELTASI GÜZEL HİSAR DELTASI, ALİAĞA ÇANDARLI KÖRFEZİ, ÇALTIDERE ALİAĞA BAKIRÇAY DELTASI İZMİR KÖRFEZİ ÇAKALBURNU DALYANI ÇEŞME KUTLU AKTAŞ BARAJI, ÇEŞME ALAÇATI KIŞ ORTASI SU

Detaylı

Kuşların Gizemli Yolculuğu: Göç

Kuşların Gizemli Yolculuğu: Göç Kuşların Gizemli Yolculuğu: Göç Yazan: C. Can Bilgin Sonbahar gelince bazı kuşların ortadan kaybolup, ilkbaharda yeniden ortaya çıkmaları, onların başka bir yöreye mi gittiklerini, yoksa kış uykusuna mı

Detaylı

MANİSA İLİ SARUHANLI İLÇESİ

MANİSA İLİ SARUHANLI İLÇESİ MANİSA İLİ SARUHANLI İLÇESİ UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU ÖLÇEK:1/1000 Pafta No: K19-d-01-b-3b / K19-d-02-a-4a PİM PLANLAMA BÜROSU Yılmaz Şevket KOCATUĞ / Şehir Plancısı Yarhasanlar

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

Prof. Dr. Ali ERDOĞAN (Ornitolog), Akdeniz Üniversitesi. Antalya

Prof. Dr. Ali ERDOĞAN (Ornitolog), Akdeniz Üniversitesi. Antalya Prof. Dr. Ali ERDOĞAN (Ornitolog), Akdeniz Üniversitesi Antalya EKOSĠSTEM DEĞERLENDĠRME ve ORNĠTOLJĠK ĠZLEME RAPORUNUN HAZIRLANMASI DKMP GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NÜN RES PROJELERĠ ĠÇĠN HAZIRLAMIŞ OLDUĞU EKOSĠSTEM

Detaylı

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MANİSA TURGUTLU URGANLI TERMAL TURİZM MERKEZİ 1/25000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN NOTU İLAVESİ AÇIKLAMA RAPORU 2017-ANKARA 1 ALAN TANIMI

Detaylı

Bugün hava nasıl olacak?

Bugün hava nasıl olacak? On5yirmi5.com Bugün hava nasıl olacak? Ülkemiz genelinde parçalı yer yer çok bulutlu bir hava hakim olacak. Yer yer sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış var. Sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerinde

Detaylı

COĞRAFYA BÖLÜMÜ NDEN EDREMİT KÖRFEZİ KUZEY KIYILARINA ARAZİ ÇALIŞMASI

COĞRAFYA BÖLÜMÜ NDEN EDREMİT KÖRFEZİ KUZEY KIYILARINA ARAZİ ÇALIŞMASI COĞRAFYA BÖLÜMÜ NDEN EDREMİT KÖRFEZİ KUZEY KIYILARINA ARAZİ ÇALIŞMASI Fen Edebiyat Fakültesi, Coğrafya Bölümü 4. Sınıf öğrencilerine yönelik olarak Arazi Uygulamaları VII dersi kapsamında Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI IV. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL İşletme Amaçları Biyolojik çeşitliliği korumak, Rekreasyon ve estetik değerleri topluma sunabilmek, Yangın riskini azaltmak, Net karbon

Detaylı

Bugün hava nasıl olacak?

Bugün hava nasıl olacak? On5yirmi5.com Bugün hava nasıl olacak? Ülkemiz genelinde 2 ila 4 derece azalacağı tahmin ediliyor. Yayın Tarihi : 1 Aralık 2016 Perşembe (oluşturma : 1/17/2017) Yapılan son değerlendirmelere göre; Doğu

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI V. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Uzun Devreli Gelişme Planı-Uludağ MP Uludağ, 6831 sayılı Orman Kanunu nun 25. maddesi gereğince, 20.09.1961 tarih ve 6119-5 sayılı Bakanlık

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler :

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler : TÜRKİYE NİN İKLİMİ İklim nedir? Geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca görülen atmosfer olaylarının ortalaması olarak ifade edilir. Bir yerde meydana gelen meteorolojik olayların toplamının ortalamasıdır.

Detaylı

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5. Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.Arkensis, 6.Kapensis Flora alemleri flora bölgelerine (region), flora

Detaylı

No.6: YILDIZ DAĞLARI NDA KUŞ ÇEŞİTLİLİĞİ VE DAĞILIMI

No.6: YILDIZ DAĞLARI NDA KUŞ ÇEŞİTLİLİĞİ VE DAĞILIMI No.6: YILDIZ DAĞLARI NDA KUŞ ÇEŞİTLİLİĞİ VE DAĞILIMI Korhan Özkan Nisan 2010 YIILDIIZ DAĞLARII BİİYOSFER PROJESİİ RAPORLAR SERİİSİİ Bu dokümana, aşağıdaki şekilde atıfta bulunulabilir: YMBP (2010). Yıldız

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20142012 YILI ALANSAL YILI YAĞIŞ YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2014

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ. Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü. Ankara

TÜRKİYE EKONOMİSİ. Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü. Ankara TÜRKİYE EKONOMİSİ Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 Ankara Ülke Ekonomisinde Etkili Olan Faktörler Tarih Doğal Kaynaklar Coğrafi yer Büyüklük Arazi şekilleri

Detaylı

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları 2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları Menderes İlçesi: Menderes ilçesine bağlı Oğlananası Köyü ne yakın, köyün 3-4 km kuzeydoğusunda, Kısık mobilyacılar sitesinin arkasında yer alan büyük

Detaylı

İzmir Gediz Deltası nın UNESCO Doğa Mirası Kriterlerine Göre Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Ahmet Karataş Yard. Doç. Dr. Erol Kesici Itri Levent Erkol

İzmir Gediz Deltası nın UNESCO Doğa Mirası Kriterlerine Göre Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Ahmet Karataş Yard. Doç. Dr. Erol Kesici Itri Levent Erkol İzmir Gediz Deltası nın UNESCO Doğa Mirası Kriterlerine Göre Değerlendirilmesi Prof. Dr. Ahmet Karataş Yard. Doç. Dr. Erol Kesici Itri Levent Erkol Aralık 2017 Giriş ve Amaç 1975 yılında yürürlüğe giren

Detaylı

IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU

IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU Rapor No. :1 Tarihi: 04/12/2012 IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU Projenin Adı: Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır İli Aralık İlçesinde

Detaylı

SÜRMELĐ KIZKUŞU (Vanellus gregarius) 2008 ARAZĐ RAPORU

SÜRMELĐ KIZKUŞU (Vanellus gregarius) 2008 ARAZĐ RAPORU SÜRMELĐ KIZKUŞU (Vanellus gregarius) 2008 ARAZĐ RAPORU Fotoğraf: Murat Biricik Hazırlayan Murat Biricik, Hamza Deniz, Recep Mungan, Ferdi Akarsu, Murat Ataol, Önder Cırık, Emrah Çoban ve Özge Balkız Đçindekiler

Detaylı

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Planlama Alanı : Bolu ili, Mengen ilçesi, Kadılar

Detaylı

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Mart 30, 2013 Yerel Saat Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Yerel saat doğuda ileri, badda geridir.

Detaylı

AKHİSAR ( MANİSA ) NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

AKHİSAR ( MANİSA ) NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU AKHİSAR ( MANİSA ) HÜRRİYET MAHALLESİ, 540 ADA, 26 PARSEL NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU HAZIRLAYAN: KÜÇÜK PLANLAMA TASARIM DANIŞMANLIK LTD. ŞTİ. OYA KÜÇÜK NALBANT ADRES : PAŞA MAH. 12 SOKAK NO:11 /

Detaylı

DOGA KORUMANIN ÖNEMİ

DOGA KORUMANIN ÖNEMİ DOGA KORUMANIN ÖNEMİ Günümüzde sanayileşme sürecine paralel olarak dünyayı tehdit eden hızlı nüfus artışı, değişik kirlilik türleri, orman yangınları, tarla açmalar, aşırı otlatmalar, sulak alanların kurutulması,

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Sektörel Etkilenebilirlik Analizi ve Uyum Faaliyetleri

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Sektörel Etkilenebilirlik Analizi ve Uyum Faaliyetleri T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Sektörel Etkilenebilirlik Analizi ve Uyum

Detaylı

Sedirler (Cedrus) Türkiye de doğal olarak yetişen. Türkiye de egzotik (yaygın ya da parklarda)

Sedirler (Cedrus) Türkiye de doğal olarak yetişen. Türkiye de egzotik (yaygın ya da parklarda) Sedirler (Cedrus) Türkiye de doğal olarak yetişen Toros (Lübnan) Sediri (C. libani) Türkiye de egzotik (yaygın ya da parklarda) Himalaya Sediri Atlas Sediri (C. deodora) (C. atlantica) Dünyada Kuzey Afrika,

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar 10. SINIF KONU ANLATIMI 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDAKİ İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere olarak bitki ve hayvan topluluklarını

Detaylı

Bugün hava nasıl olacak?

Bugün hava nasıl olacak? On5yirmi5.com Bugün hava nasıl olacak? Ülke genelinde 1 ila 3 derece artacağı tahmin ediliyor. Yayın Tarihi : 23 Aralık 2016 Cuma (oluşturma : 1/15/2017) Yapılan son değerlendirmelere göre, ülkemiz genelinin

Detaylı

Yaban Yaşamı Koridorları Olarak Ekolojik Köprüler

Yaban Yaşamı Koridorları Olarak Ekolojik Köprüler 3. Köprüler Viyadükler Sempozyumu, 08-09-10 Mayıs 2015 TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi. Yaban Yaşamı Koridorları Olarak Ekolojik Köprüler Duygu Doğan T.C. İnönü Üniversitesi Güzel Sanatlar

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) Hazırlayan: Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 TROPİKAL OLAYLAR Ekvatoral Trof (ITCZ) Her iki yarım kürede subtropikal yüksek basınçtan nispeten alçak basınca doğru

Detaylı

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

Türkiye nin Nüfus Özellikleri ve Dağılışı

Türkiye nin Nüfus Özellikleri ve Dağılışı Türkiye nin Nüfus Özellikleri ve Dağılışı 1 Nüfusun Yaş Gruplarına Göre Dağılımı Nüfus miktarı kadar önem taşıyan bir başka kriter de nüfusun yaş yapısıdır. Çünkü, yaş grupları nüfusun genel yapısı ve

Detaylı