Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi"

Transkript

1 İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi Turhan Korkmaz 1 Muhasebe ve Finansman Anabilim Dalı İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Zonguldak Karaelmas Üniversiesi, Türkiye Emrah İsmail Çevik Sayısal Yönemler Anabilim Dalı İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Zonguldak Karaelmas Üniversiesi, Türkiye Öze Bu çalışmada İMKB 100 endeks geirisi ile Reel Kesim Güven Endeksi arasındaki nedensellik ilişkisi Cheung ve Ng [1] arafından gelişirilen iki aşamalı yönem ile araşırılmışır. İlk aşamada İMKB 100 endeks geirisi ve güven endeksi EGARCH model ile ahmin edilmişir. İkinci aşamada EGARCH modelden elde edilen sandardize haalar ve kareleri kullanılarak İMKB 100 endeks geirisi ve güven endeksi için oralamada ve varyansa nedensellik esi yapılmışır. Elde edilen sonuçlara göre, İMKB 100 endeksi geirisi ile güven endeksi arasında geri bildirim ekisi mevcuur ve eş zamanlı olarak birbirlerini ekilemekedirler. Anahar Sözcükler: Güven Endeksi, İMKB 100, EGARCH The Dynamic Causaliy Relaion beween Real Secor Confidence Index and ISE 100 Index Absrac In his sudy, he causaliy relaion beween ISE 100 index reurn and Real Secor Confidence Index are analyzed wih a wo-sage mehod developed by Cheung and Ng [1]. ISE 100 index reurn and confidence index are esimaed wih EGARCH model in he firs sage. In he second sage, he sandardized residuals and squares obained from he EGARCH model are used for causaliy es in he mean and variance for he ISE 100 index reurn and confidence index. The resuls of he analysis show ha here is a feedback effec beween ISE 100 index reurn and confidence index and hey simulaneously affec each oher. Keywords: Confidence Index, ISE 100, EGARCH 1. Giriş Geleneksel anlayışa göre, finansal piyasalarda menkul kıymelerle ilgili fiyaın oluşumunda işlemeye özgü fakörler (büyüklük, kar, saışlar gibi), yerel ekonomik fakörler (büyüme, faiz oranı, enflasyon oranı ve döviz kuru gibi) ve küresel ekonomik fakörlerin (perol ve alın fiyaları gibi) ekisi olduğu görüşü egemendir. Bununla birlike son yıllarda yapılan çalışmalar, yaırımcıların davranışsal boyuunu dikkae alarak davranışsal finans eorisini ön plana çıkarmışır. Davranışsal finans eorisine göre, yaırımcıların finansal piyasalarda yaırım yaparken her zaman rasyonel davranmadıkları ve yaırım kararı sürecinde birçok psikolojik fakörün ekili olduğu sonucuna varmışlardır. Bu psikolojik fakörlerden biri de kuşkusuz yaırımcıların gelecekle ilgili beklenileridir. 1 (T. Korkmaz) (E. İ. Çevik) 4

2 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) Yaırımcıların piyasaya bakış açılarını ve gelecekle ilgili beklenileri sapamanın en kolay yolu ise belirli aralıklarla ölçülen güven endeksleridir. Bununla birlike lieraürde hisse senedi fiyalarındaki arışın da ükeicilerin güvenini arırdığını oraya çıkaran çok sayıda çalışma mevcuur. Genelde hisse senedi fiyalarındaki arış ükeici güvenini de arırmasıyla iki farklı şekilde ükeimi arırmakadır. İlk olarak, yükselen hisse senedi fiyaları refahın arması anlamına gelecek ve bundan dolayı piyasada iyimserliği arıracakır. Geleneksel refah ekisiyle ilişkili bu direk eki hisse senedi piyasalarına az yaırım yapan hane halkına sahip ülkeler için daha az önemli olacakır. İkinci neden olarak, yükselen hisse senedi fiyaları ekonomisler arafından gelecekeki ekonomik iyileşmenin habercisi olarak yorumlanabilecekir. Hisse fiyalarının öncül göserge olma özelliği, varlık fiyaları kanalıyla üm ükeicilerin davranışlarını ekileyebilmekedir []. Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere hisse senedi piyasası ile ükeici güveni arasındaki ilişki iç içe geçmiş durumdadır ve birbirlerini ne zaman, ne şekilde ekiledikleri kesirilememekedir. Başka bir ifadeyle, hisse senedi fiyalarındaki arış mı ükeici güvenini arırmaka yoksa ükeici güvenine bağlı olarak mı hisse senedi fiyaları armakadır sorularına ne bir yanı bulunamamakadır. Bu sorulara cevap bulabilmek amacıyla çalışmada 1987 yılından iibaren Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası (TCMB) arafından oluşurulan Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) ile İMKB Ulusal 100 endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi araşırılmışır. Çalışma alı bölümden oluşmakadır. Giriş bölümünün ardından ikinci bölümde yaırımcıların sezgileri ile hisse senedi piyasası arasındaki ilişkileri araşıran çalışmalara, üçüncü bölümde ise RKGE hakkına kısa bilgi verilmişir. Dördüncü bölümde çalışmada kullanılan yönemler hakkında eorik bilgi yer alırken, beşinci bölümde çalışmanın kapsamı, veriler ve elde edilen model sonuçları değerlendirilmişir. Son olarak sonuç bölümde elde edilen bulgular üzerine genel bir değerlendirme yapılmışır. belirilmeye çalışılmışır.. Lieraür Özei Lieraürde güven endeksleri ile hisse senedi piyasaları arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmaların büyük bir kısmı gelişmiş ülkeler için yapılmışır. Örneğin Epprigh vd. [3] ABD de ükeici bekleni endeksinin ükeicilerin geleceke yapacakları harcamalarının belirleyicisi olup olmadığını araşırdıkları çalışmalarında 1978 ile 199 dönemi arasında aylık veriler kullanmışlardır. Vekör Ooregresyon (VAR) modeli kullandıkları çalışmalarında ükeici beklenilerinin ükeim harcamaları üzerinde ekonomik fakörlerden daha fazla ekili olduğu sonucuna ulaşmışlardır. Ooo [4], ABD için ükeici güven endeksi ile hisse senedi fiyaları arasındaki ilişkiyi incelediği çalışmasında 1980 ile 1990 yılları arasında aylık veriler kullanmışır. Regresyon analizi kullandığı çalışmasının sonucunda, hisse fiyalarındaki arışın ükeici güven endeksini arırdığını espi emişir. Fisher ve Saman [5], ABD de ükeici güven endeksi ile hisse geirisi arasındaki ilişkiyi incelediği çalışmasında 1977 ile 000 dönemi için aylık veriler kullanmışlardır. Elde eikleri sonuçlara göre, ükeici güven endeksinin hisse fiyaları ile aynı yönde hareke eiğini espi emişlerdir. Uaka [6], Japonya da ükeici güven endeksi ile GSYİH arasındaki ilişkiyi 198 ile 000 yılları arasında incelemişir. VAR modeli kullandığı çalışmasında kısa dönemde ükeici güven endeksinin ekonomik büyüme üzerinde poziif ve anlamlı ekisini espi ederken uzun dönemde anlamlı bir ilişki bulamamışır. Jansen ve Nahuis [], çalışmalarında 11 Avrupa ülkesi için hisse senedi piyasasındaki gelişmeler ile ükeici güveni arasındaki ilişkileri incelemişlerdir. 3 Almanya dışındaki ülkeler için hisse 3 Çalışmada ele alınan ülkeler Belçika, Danimarka, Fransa, Almanya, Yunanisan, İrlanda, İalya, Hollanda, Porekiz, İspanya ve İngilere dir. 5

3 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) senedi geirileri ile ükeicilerin sezgileri arasında poziif ilişki belirlemişlerdir. Ayrıca hisse geirisi ükeici güveninin Granger nedeni iken ersi yönde ilişki espi edilememişir. Brown ve Cliff [7], New York borsası üzerine yapmış oldukları çalışmalarında 1987 ile 1998 yılları arasında yaırımcıların sezgileri ile endeks geirisi arasındaki ilişkiyi incelemişlerdir. Elde eikleri sonuçlara göre, yaırımcıların sezgileri ile hisse senedi geirisi arasında ilişki belirlemişler ve geçmiş hisse senedi geirilerinin yaırımcıların sezgileri üzerinde anlamlı bir ekiye sahip olduğu sonucuna varmışlardır. Chris ve Bremmer [8], ABD için ükeici güven endeksi ile hisse senedi fiyaı arasındaki ilişkiyi 1978 ile 003 dönemi için aylık veriler kullanarak araşırmışlardır. Elde eikleri sonuçlara göre, hisse senedi fiyaındaki arışın ükeici güven endeksini arırdığını belirlemişlerdir. Lopez ve Durre [9], Belçika ve ABD de ükeici güven endeksinin belirleyicilerini espi emeye yönelik yapmış oldukları çalışmalarında 1983 ile 001 döneminde aylık verilerle çalışmışlardır. Analiz sonuçlarına göre, borsa endeksinde yaşanan dalgalanmaların ükeici güven endeksi üzerinde oldukça güçlü bir ekiye sahip olduklarını espi emişlerdir. Eduardo ve Brio [10], ABD de güven endeksi ile yaırım ve ükeim arasındaki nedensellik ilişkilerini 1978 ile 003 dönemi için analiz emişlerdir. Analiz sonuçlarına göre; yaırım ve ükeimden güven endeksine Granger nedensellik ilişkisi belirlemişlerdir. Bandopadhyaya ve Jones [11], ABD için yapmış oldukları çalışmalarında hisse senedi piyasası için güven endeksi oluşurmuşlar ve oluşurdukları güven endeksinin borsa endeksi üzerinde ekili olduğunu espi emişlerdir. Dunn ve Mirzaie [1], ABD için yapmış oldukları çalışmalarında 1996 ile 00 yılları arasında aylık veriler kullanarak üreim sekörü ile ükeici güven endeksi arasındaki ilişkiyi araşırmışlardır. Bu amaçla genel güven endeksi, üreim sekörü için güven endeksi ve üreim dışı sekörler için güven endeksleri arasındaki ilişkiyi araşırmışlardır. Kwan ve Cosomiis [13], Japonya da ükeici güveni ile ükeim harcamaları arasındaki ilişkileri inceledikleri çalışmalarında 1993 ile 003 dönemi için çeyrek yıllık veriler kullanmışlardır. Analiz sonucunda, ükeici güven endeksinin ükeim harcamaları üzerinde oldukça güçlü bir ekisi olduğunu belirlemişlerdir. Kling ve Gao [14], Çin için yapmış oldukları çalışmalarında günlük veriler kullanarak yaırımcıların sezgileri ile hisse senedi piyasası arasındaki ilişkileri çeşili ekonomerik yönemler kullanarak araşırmışlardır. Elde eikleri sonuçlara göre, hisse fiyaları ile yaırımcıların sezgileri arasında uzun dönemli bir ilişki bulamamışlar bununla birlike kısa dönemde ise piyasa geirisi poziif olduğunda yaırımcıların iyimser olduklarını belirlemişlerdir. Lieraürde yapılan çalışmalar incelendiğinde Türkiye için güven endeksleri üzerine yapılan çalışmalar yakın bir geçmişe başlamış gözükmekedir. Canbaş ve Kandır [15], yaırımcı duyarlılığının İMKB sekör endeks geirileri üzerindeki ekisini araşırdıkları çalışmalarında Temmuz 1997 ile Haziran 006 dönemi arasında aylık verileri kullanmışlardır. Çalışmalarında yaırımcı duyarlılığını emsil eden üç farklı değişken belirlemişlerdir. Bu değişkenler sırasıyla; yaırım oraklıkları ağırlıklı iskono endeksinde değişim, yaırım fonlarının oralama fon akışı ve yabancı yaırımların ne hisse senedi alımlarının İMKB piyasa değerine oranıdır. Regresyon analizinde İMKB Ulusal Sınai, İMKB Ulusal Mali ve İMKB Ulusal Hizmeler Endekslerini bağımlı değişken olarak kullanarak, yaırımcı duyarlılığının endeks geirileri üzerinde ekiliği olduğu sonucuna varmışlardır. Kandır [16], ükeici güveninin İMKB Mali sekör şirkelerinin hisse senedi geirileri üzerindeki ekisini incelediği çalışmasında Şuba 00 ile Haziran 005 dönemi arasında aylık veriler kullanmışır. Regresyon analizi yönemi kullandığı çalışmasında CNBC-E ükeici güven endeksinin İMKB Mali sekör şirkelerinin hisse senedi geirileri için önemli bir fakör olduğu sonucuna ulaşmışır. Korkmaz ve Çevik [17] çalışmalarında ükeici güven endeksleri ile İMKB 100, Dolar ve Euro arasındaki ilişkileri Eşbüünleşme ve haa düzelme modeli ile araşırmışlardır. Elde eikleri sonuçlara göre İMKB den CNBC-e ve TCMB güven endekslerine poziif yönlü bir nedensellik ilişkisi espi emişler, faka reel 6

4 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) kesim güven endeksi ile İMKB arasında nedensellik ilişkisi bulamamışlardır. Ayrıca CNBCe ükeici ve reel kesim güven endeksinden kurlara yönelik ers yönlü bir ilişki bulmuşlardır. Olgaç ve Temizel [18], TCMB ükeici güven endeksi ile İMKB 30 arasındaki ilişkiyi 004 ile 007 dönemi için araşırmışlardır. Eşbüünleşme esi ve haa düzelme modeli kullandıkları çalışmalarında İMKB 30 endeksinin ükeici güven endeksini poziif yönde ekilediğini belirlemişlerdir. 3. Reel Kesim Güven Endeksi Ekonomide ükeici davranışları, hem karar alıcılar hem de ekonominin gelecek ahminleri ile ilgilenenler için oldukça önemli bir yere sahipir. Tükeici güvenindeki iyimserlik, geniş harcama yapma iseğini ve borca girme eğilimini yükselebilmeke, köümserlik ise, ükeicilerin harcamalarını kısmalarına ve mali durumlarını yeniden gözden geçirmelerine neden olabilmekedir. Bu amaçla TCMB, 1987 yılından iibaren ekonomide ağırlığı olan özel sekör kuruluşlarının üs düzey yöneicileri ile yapmış olduğu anke çalışması ile reel kesim güven endeksini oluşurmakadır [19]. Birçok ülkede farklı yönemler kullanılarak uygulanan reel kesime yönelik eğilim ankelerinin emel amacı, konjonkürel gelişmelerdeki genel eğilimi oraya çıkarmak ve ekonomik karar birimlerine gerekli olan gelecek beklenilerine ilişkin bilgi sunmakır. TCMB İkisadi Yönelim Ankei (İYA) ile ekonomide ağırlığı olan özel sekör kuruluşlarının üs düzey yöneicilerinin yakın geçmiş ve geleceğe yönelik düşüncelerini öğrenmek amacıyla hazırlanmış olup, üreim, alep, yaırım, saış, isihdam, kapasie kullanımı ve enflasyon beklenilerine ilişkin sorular içermekedir. İYA ya verilen cevaplardan iyimserköümser veya yukarı-aşağı şeklinde fark alınarak her soru için yayılma (difüzyon) endeksi bulunmakadır. Ancak, ankein farklı sorularına verilen yanıların birlike değerlendirilip özelendiği ek bir gösergeye de ulaşmak mümkün olmakadır. Üs düzey yöneicilerin bugünkü iş durumlarını nasıl değerlendirdiklerinin ve geleceğe ilişkin beklenilerinin bir fonksiyonu olan oplulaşırılmış göserge, güven endeksi olarak adlandırılmakadır. Bu yaklaşımla hazırlanan Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE), İYA nın seçilmiş bazı sorularına verilen yanılardan hesaplanmışır. Elde edilen endeks sonucu 100 olarak elde edilirse, ankein kapsadığı reel kesim emsilcilerinin yapıkları değerlendirmeye göre ekonomik faaliyelere ilişkin isikrarlı bir görünüm mevcuur. Endeks değeri 100 den büyük olursa ekonomik faaliyelere ilişkin güvenin arığını, endeks değeri 100 en küçük olursa ekonomik faaliyelere ilişkin güvenin azaldığını gösermekedir [19] ile 008 yılları arasında RKGE nin seyri Şekil 1 de verilmişir. Ele alınan dönem içinde RKGE de 1991 yılında Körfez Savaşına, 1994 yılında Türkiye de yaşanan ekonomik krize, 1998 yılında Asya ve Rusya da yaşanan krize, 001 yılında Türkiye de yaşanan krize ve son olarak 007 yılında ABD de konu kredileriyle başlayan olumsuz gelişmelere bağlı olarak önemli düşüşler gerçekleşmişir. Diğer arafan 1994 ve 001 krizlerinden önce RKGE nin düşmeye başlaması krizler için öncü göserge olarak kullanabileceğini gösermekedir. Günümüze gelindiğinde ise ABD de konu kredileri ile başlayan ve dünyada finansal sisemin amamını olumsuz şekilde ekileyen krizin RKGE yi düşürdüğü gözlemlenmekedir ve endeks yaklaşık olarak 001 krizinin yaşandığı dönemle aynı değere gerilemişir. 7

5 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) Şekil 1: Türkiye de Reel Kesim Güven Endeksi (Aralık 1987-Ekim 007) Kaynak: TCMB EVDS ( Erişim Tarihi: ) 4. Ekonomerik Yönemler VAR modele dayanan Granger nedensellik esi lieraürde oldukça fazla kullanılmasına rağmen, bu yönemin bir akım eksik yönleri bulunmakadır. Bunlardan ilki Granger nedensellik esinde uygun gecikme sayısının belirlenmesidir. İkinci olarak nedensellik ilişkisi araşırılan değişkenler durağan değilse eşbüünleşme eslerinin yapılması gerekmeke ve eğer eşbüünleşme mevcu ise haa düzelme modeli üzerinden nedensellik ilişkisi araşırılmalıdır. Bu esler ise değişkenler üzerinde çok sayıda kısılama gerekirdiğinden bilgi kaybına neden olmakadır. Son olarak VAR modelin haa erimleri arasında ookorelasyon ve değişen varyans sorununun olmaması gerekmekedir. Bununla birlike finansal verilerle çalışırken bu varsayımların sağlanması oldukça güçür. Özellikle birçok finansal geiri serisi koşullu değişen varyans özelliği gösermekedir. Tüm bu nedenlerden dolayı çalışmada RKGE ile İMKB 100 endeksi arasındaki ilişkileri sapamada Granger nedensellik esine göre daha esnek sonuçlar sunan Cheung ve Ng [1] arafından gelişirilen iki aşamalı dinamik nedensellik esi uygulanmışır. Dinamik nedensellik esi Genelleşirilmiş Ooregresif Koşullu Değişen Varyans (GARCH) modelinden elde edilen sandardize haa erimlere dayandığından bu bölümde GARCH modeller ve dinamik nedensellik esi hakkında eorik bilgi verilecekir GARCH Model Geleneksel ekonomerik modellerde haa eriminin varyansının sabi olduğu varsayılmakadır. Bununla birlike birçok finansal zaman serisi için bu varsayımın gerçekleşmesi çok güçür. Özellikle hisse senedi geirisi gibi finansal zaman serilerinde genellikle yüksek volailie dönemini düşük volailie dönemi akip emeke (bu durum volailie kümelenmesi olarak adlandırılmaka) ve buna bağlı olarak sabi varyans varsayımı geçerliliğini yiirmekedir. Zaman serileri için sabi varyans varsayımının sağlanamaması uzun dönemli öngörülerde sapmalı sonuçlar elde edilmesine neden olmakadır. Bu nedenle zaman serileri için volailie kümelenmesine bağlı olarak koşullu varyansın da ayrıca modellenmesi gerekliliği ön plana çıkmışır. 4 4 Koşullu varyans ifadesi zaman serinin varyansında ookorelesyon durumunun olması anlamına gelmekedir. Başka bir ifadeyle, bir hisse senedi geirisinin dönemi için varyansının -1 dönemine bağlı olarak değişmesidir. 8

6 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) Koşullu varyansın modellemesinde Engle [0] Ooregresif Koşullu Değişen Varyans (ARCH) modeli ile finansal ekonomeri lieraürüne yeni ufuklar açmışır. Engle nin çalışmalarından sonra ARCH modeller birçok farklı şekilde gelişirilmiş ve Bollerslev [1] arafından gelişirilen Genelleşirilmiş ARCH veya kısaca GARCH modeli finansal ekonomeride oldukça sık kullanılmaya başlanmışır []. Bollerslev [1] arafından gelişirilen GARCH modelin maemaiksel ifadesi aşağıdaki gibidir: p1 p r r ~ N(0, ) i i i i i1 i1 (1) p3 p4 i i i i i1 i1 () Denklem (1) koşulsuz ooregresif harekeli oralama özelliği göserir ve ARMA(p,q) olarak belirlenir. Burada, koşullu varyans ile birlike değişen varyanslı haa erimini ifade emekedir. Denklem () koşullu varyans dinamiğini göserir ve GARCH (p 3, p 4 ) olarak belirlenir. Burada p 3 ARCH erimi sayısı, p 4 GARCH erimi sayısını belirmekedir. Hisse senedi fiyalarının önemli bir özelliği piyasada köü haber beklenisinin iyi haber beklenisine göre volailieyi daha fazla arırmasıdır. Bir çok hisse senedi için, şimdiki geiri ile gelecekeki volailie arasında yüksek negaif bir korelasyon mevcuur. Hisse senedi geirisinde arış olduğunda volailiesinin azalması ve geiri düşüğünde volailienin arması kaldıraç ekisi olarak adlandırılmakadır. Hisse senedi geirilerinde kaldıraç ekisini modellemek için lieraürde iki faklı model gelişirilmişir. Bunlar Glosen vd. [3] arafından gelişirilen Eşik Değerli GARCH (TARCH) modeli ve Nelson [4] arafından gelişirilen Üssel GARCH (EGARCH) modeldir. Nelson [4] arafından gelişirilen EGARCH model aşağıdaki gibi ifade edilir: p1 p r r i i i i i1 i1 ln ln f (3) EGARCH modelin GARCH modele göre bir akım avanajları mevcuur. Bunlardan ilki koşullu varyans log-doğrusal formda modellendiğinden GARCH paramereleri üzerindeki negaif olmama kısıdı oradan kalkmaka, ahmin edilen GARCH paramereleri negaif olsa dahi logarimik dönüşüm yapıldığından σ daima poziif olmakadır. İkincisi EGARCH modelde haa eriminin geçmiş değeri yerine sandardize haaların kullanılması şokun büyüklüğü ve kalıcılığı hakkında daha doğal açıklama yapma imkanı sağlamakadır. Son olarak EGARCH modelde asimeri ekisi f 1 volailie parameresi ile ölçülmekedir. / 1 1 Denklem (3) e poziif ise koşullu varyansa şokun ekisi α 1 +f 1 oplamına, negaif ise -α 1 +f 1 oplamına eşi olacakır. Ayrıca ahmin edilen f 1 parameresi isaisiki olarak anlamlı ise kaldıraç ekisinin varlığı kabul edilmekedir [5]. 4.. Dinamik Nedensellik Tesi Cheung ve Ng [1] yapmış olduğu çalışmasında GARCH modelden elde eiği sandardize haaları ve sandardize haaların karesini kullanarak dinamik nedensellik es yönemini gelişirmişir. Cheung ve Ng (1996), X ve Y gibi iki zaman serisinin bilgi seini 9

7 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) I X j, j 0 şeklinde anımlamışır. Y nin X +1 in varyansa nedeni olabilmesi için aşağıdaki eşisizliğin gerçekleşmesi gerekecekir: J X, 0 ve Y j j j 1, 1 1, 1 E X / I E X / J x x (4) Denklem (4) e x, 1 I deki şarlı bilgiye bağlı olarak X +1 in oralaması olarak anımlanmakadır. X ve Y değişkenleri arasında varyansa eşzamanlı nedenselliğin oluşması için aşağıdaki eşisizliğin gerçekleşmesi gerekir: E X / I E X / J Y 1 x, 1 1 x, 1 1 Y den X +1 e oralamada nedensellik aşağıdaki gibi anımlanmakadır: / / E X I E X J 1 1 (6) İki finansal varlığın oralaması ve varyansında nedenselliği es emek için, X ve Y serilerinin oralama denklemleri aşağıdaki gibi formüle edilir: X h x, x, ve Y h Y, Y, burada ve sıfır oralamalı sabi varyanslı birbirinden bağımsız haa erimlerini gösermekedir. Koşullu oralama ve varyans aşağıdaki gibi göserilebilir: h z, z, i z, h i i0 Z (7) Z z, z,0 z, i z, h i z, 1 z,0 i0 (8) burada zh,, px1 boyulu paramere vekörüdür. Dinamik nedensellik esinde X ve Y serileri için sandardize haa kareleri aşağıdaki gibi anımlanmakadır: x, / x, U X h Y, / Y, V Y h (9) (10) burada ve sandardize haaları belirmekedir. r UV (k), k. gecikme için sandardize haa karelerinin çapraz korelasyon kasayıları ve r ες (k), sandardize haaların çapraz korelasyon kasayıları olarak anımlanır. r UV (k) ve r ες (k) Çapraz Korelasyon Fonksiyonu (CCF) varyans ve oralamada nedensellik için kullanılır. Varyansa ve oralamada nedensellik için es isaisikleri aşağıdaki gibi hesaplanır: (5) Varyansa Nedensellik Tesi = T ruv ( k) Oralamada Nedensellik Tesi = T r ( k) burada T gözlem sayısını belirmekedir. 30

8 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) Veri ve Model Sonuçları Çalışmada İMKB 100 endeksi geirisi ile RKGE arasındaki nedensellik ilişkisi aylık olarak Aralık 1987 ile Ekim 008 dönemi için araşırılmışır. 5 RKGE, TCMB arafından Aralık 1987 arihinden iibaren ölçülmeye başlandığından dolayı çalışmanın başlangıç yılı 1987 olarak belirlenmişir. İMKB 100 endeksi R =ln(p /P -1 )*100 formülü ile geiri serisi haline dönüşürülmüş ve modellerde geiri serisi üzerinden analizler gerçekleşirilmişir. Çalışmada kullanılan değişkenlerden İMKB 100 endeksi ve RKGE, TCMB elekronik veri dağıım siseminden emin edilmişir. Tablo 1 de çalışmada kullanılan değişkenlere ai anımlayıcı isaisiklere yer verilmişir. Tablo 1: Tanımlayıcı İsaisikler R RKGE Gözlem Sayısı Oralama (Aylık) % Sandar Sapma (Aylık) % Çarpıklık Basıklık J-B esi [0.000] [0.000] ARCH () [0.000] [0.000] Q 1 (10) Q (10) ADF is * * P-P is * * 1) R İMKB 100 endeks geirisini, RKGE Reel Kesim Güven Endeksini belirmekedir. J-B Jarque-Bera normallik esini, ARCH ooregresif koşullu değişen varyans esini, Q 1 (.) sandardize haalar için Box-Pierce ookorelasyon esini, Q (.) sandardize haaların karesi için Box-Pierce ookorelasyon esini belirmekedir. Köşeli paranez içindeki değerler ilgili es isaisiğine karşılık gelen olasılık değerleridir. %1 önem düzeyinde serinin durağan olduğunu gösermekedir Ele alınan dönem için İMKB de aylık oralama geiri %3.33 olarak bulunmuşur. Basıklık değerlerine göre endeks geirisi ve güven endeksinin kalın kuyruk özelliği göserdiği, normallik esine göre normal dağılmadığı ve koşullu değişen varyansa sahip olduğu anlaşılmakadır. Değişkenlerin büünleşme dereceleri Dickey ve Fuller [6] arafından gelişirilen Genişleilmiş Dickey-Fuller (ADF) esi ve Phillips ve Perron [7] arafından gelişirilen P-P esi ile araşırılmışır. Her iki birim kök esi sonucuna göre, endeks geirisi ve güven endeksi %1 önem düzeyinde durağan olduğu belirlenmişir. Tablo de İMKB 100 endeks geirisi ve güven endeksi için EGARCH model sonuçları yer almakadır. Oralama geiri denkleminde AR ve MA paramereleri Akaike bilgi krierine ve haa erimi ile ilgili varsayımsal eslere (normallik, ookorelasyon ve koşullu değişen varyans eslerine) göre belirlenmişir. Böylelikle endeks geirisi için en uygun model ARMA(1, ) olarak belirlenirken, güven endeksi için ARMA(1, 1) olarak belirlenmişir. Her iki modelde de kaldıraç parameresi olan f 1 ahmin değeri %5 önem düzeyinde isaisiki olarak anlamlı bulunmuşur. Kaldıraç parameresinin isaisiki açıdan anlamlı olması koşullu varyansa asimeri ekisinin varlığına işare emekedir. EGARCH modelde kaldıraç ekisi α 1 +f 1 oplamına göre değişmekedir. Eğer bu oplam poziif olarak bulunursa köü haberlerin volailieyi arırdığı, negaif olarak bulunursa ise iyi haberlerin volailieyi düşürdüğü sonucuna varılmakadır. Böylelikle endeks geirisi ve güven endeksi için α 1 +f 1 5 Reel Kesim Güven Endeksi dışında Merkez Bankası ve CNBC-e arafından oluşurulmaka olan iki farklı ükeici güven endeksi mevcuur ve CNBC-e ükeici güven endeksi Ocak 00, MB ükeici güven endeksi Aralık 003 arihinden iibaren aylık düzenli olarak yayınlanmakadır. CNBC-e ve TCMB ükeici güven endeksleri için veri kısıdı nedeniyle ARCH ekisi espi edilemediğinden dinamik nedensellik esi için ilk aşama olan GARCH model sonuçları anlamsız çıkmışır. Bu nedenle bu iki ükeici güven endeksi analiz kapsamı dışında bırakılmışır. 31

9 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) oplamı sırasıyla ( ) ve 0.81 ( ) olarak bulunmuş ve her iki seri için köü haberlerin volailieyi arırdığı gözlemlenmişir. Modellerden elde edilen haa erimleri için varsayımsal esler yapılmış ve %1 anlamlılık düzeyinde modelle ilgili varsayımsal sorun bulanamamışır. Tablo : EGARCH Model Sonuçları R RKGE μ 3.74 [0.000] [0.000] φ [0.000] [0.000] θ [0.000] [0.000] θ [0.000] ω [0.461] [0.000] f [0.017] [0.000] α [0.00] [0.000] β [0.000] [0.000] J-B [0.76] [0.115] ARCH() 0.77 [0.484] [0.900] Q 1 (10) Q (10) ) R İMKB 100 endeks geirisini, RKGE Reel Kesim Güven Endeksini belirmekedir. J-B Jarque-Bera normallik esini, ARCH ooregresif koşullu değişen varyans esini, Q 1 (.) sandardize haalar için Box-Pierce ookorelasyon esini, Q (.) sandardize haaların karesi için Box-Pierce ookorelasyon esini belirmekedir. Köşeli paranez içindeki değerler ilgili es isaisiğine karşılık gelen olasılık değerleridir. Endeks geirisi ile güven endeksi arasında oralamada nedensellik esini uygulayabilmek için EGARCH modelden sandardize haa erimleri çekilmiş ve çapraz korelasyon fonksiyonları oluşurulmuşur. Varyansa nedensellik esi için ise sandardize haaların kareleri alınarak çapraz korelasyon fonksiyonu oluşurulmuş ve sonuçlar Tablo 3 e verilmişir. Tablo 3 e gecikme ifadesi, RKGE den İMKB ye nedenselliği belirirken; öncül ifadesi İMKB den RKGE ye nedenselliği belirmekedir. Oralamada nedensellik esi sonucuna göre, k=0 için çapraz korelasyon kasayısının isaisiki olarak anlamlı bulunması endeks geirisi ile güven endeksi arasında geri bildirim ekisi olduğunu gösermeke ve eş zamanlı olarak birbirlerini ekilemekedir. Ayrıca k= için çapraz korelasyon kasayının anlamlı bulunması endeks geirisinden güven endeksine nedensellik ilişkisi olduğunu gösermekedir. Varyansa nedensellik esine göre sadece k=0 için çapraz korelasyon kasayısının isaisiki olarak anlamlı elde edilmesi iki değişken arasında geri bildirim ekisinin olduğunu ve eş zamanlı olarak birbirlerini ekilediklerini gösermekedir. 3

10 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) Tablo 3: Dinamik Nedensellik Tesi Sonuçları k Düzey Kare Gecikme Öncül Gecikme Öncül R &RKGE (-k) R &RKGE (+k) R &RKGE (-k) R &RKGE (+k) * 0.73* 0.187* 0.187* * ) * işarei % 1 önem düzeyinde isaisiki olarak anlamlı çapraz korelasyon kasayısını belirmekedir. Dinamik nedensellik esi sonucuna göre, iki değişken arasında geri bildirim ekisi sapanmış ve iki değişkenin birbirini ekilediği sonucuna varılmışır. Bu nedensellik ilişkisinin yönünü belirlemek için EGARCH model genişleilerek ekrar ahmin edilmişir. Endeks geirisi modeli için genişleilmiş EGARCH model aşağıdaki gibi yazılabilir: p1 p R R RKGE i i i i 1 i1 i1 ln f ln RKGE (11) RKGE için genişleilmiş EGARCH model aşağıdaki gibi yazılabilir: 6 p1 p RKGE r R R i i i i 1 i1 i1 ln f ln R Endeks geirisi ve güven endeksi arasındaki nedensellik ilişkisinin yönünü belirlemek için oluşurulan model sonuçları Tablo 4 e verilmişir. Elde edilen sonuçlara göre, güven endeksinin arması İMKB 100 endeksinin oralama geirisini arırırken volailieyi azalıcı yönde eki yaramakadır. Diğer arafan endeks geirisinin arması güven endeksinin oralamasını arırırken volailiesini de arırmakadır. Modelleme yapmanın en önemli amacı elde edilen model ile uygun öngörüler elde emekir. Bu nedenle modeller arasında seçim yapılırken Akaike ve Schwarz gibi model seçim krierlerinin yanında öngörü haa isaisikleri de kullanmak gerekmekedir. Lieraürde en çok kullanılan öngörü haası isaisikleri, oralama mulak haa (Mean (1) 6 Oralamada nedensellik esine göre endeks geirisi ikinci gecikmede güven endeksini ekilediğinden modele endeks geirisinin ikinci gecikmesi de dahil edilmişir. 33

11 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) Absolue Error, MAE), oralama haa karesinin kökü (Roo Mean Square Error, RMSE), oralama mulak yüzdeli haadır (Mean Absolue Percenage Error, MAPE). Tablo 4: Nedensellik Tesine Göre Genişleilmiş EGARCH Model Sonuçları R RKGE μ [0.075] [0.000] φ [0.000] [0.000] θ [0.000] 0.78 [0.000] θ [0.000] δ [0.000] [0.000] δ 0.00 [0.103] ω [0.003] [0.000] f [0.6] [0.000] α [0.00] [0.000] β [0.070] [0.000] γ [0.009] [0.047] J-B.681 [0.61].960 [0.7] ARCH() [0.95] [0.91] Q 1 (10) Q (10) ) R İMK B100 endeks geirisini, RKGE Reel Kesim Güven Endeksini belirmekedir. J-B Jarque-Bera normallik esini, ARCH ooregresif koşullu değişen varyans esini, Q 1 (.) sandardize haalar için Box-Pierce ookorelasyon esini, Q (.) sandardize haaların karesi için Box-Pierce ookorelasyon esini belirmekedir. Köşeli paranez içindeki değerler ilgili es isaisiğine karşılık gelen olasılık değerleridir. Öngörü serisi f=t+1, T+,, T+h olmak üzere, gerçekleşen ve öngörülen geiri sırasıyla r r ve ˆ, öngörü yapılan arih, öngörü sayısı h olarak anımlandığında öngörü haa isaisikleri aşağıdaki gibi yazılabilir: Th 1 RMSE r r h T1 ˆ Th 1 MAE rˆ r h,, T1 1 MAPE 100 h Th T1 rˆ r r Nedensellik ilişkisine bağlı olarak genişleilmiş EGARCH modelin öngörü performansları EGARCH model ile karşılaşırılmışır. Bu amaçla modellerin ahmin dönemi Aralık 1987 ile Aralık 007, öngörü dönemi ise Ocak 008 ile Ekim 008 olarak belirlenmişir. Elde edilen öngörü haa isaisikleri Tablo 5 e verilmişir. Gerek geiri denklemi için gerekse güven endeksi denklemi için genişleilmiş EGARCH modelden elde edilen öngörü isaisikleri daha düşük elde edilmişir. Öngörü haa isaisiklerinin daha düşük elde edilmesi o modelin öngörü gücünün daha yüksek olduğunu gösermekedir. Elde edilen bu sonuçlar beklenileri karşılar nielikedir. Çünkü nedensellik ilişkisine bağlı olarak modele ilave edilen değişkenlerin, modelin öngörü gücünü olumlu yönde arırması beklenmekedir. Diğer bir ifadeyle nedensellik ilişkisini dikkae alarak geiri denklemine güven endeksinin eklenmesi veya güven endeksine İMKB 100 endeks geirisinin eklenmesi modelin öngörü performansını arırmakadır ve bu sonuç nedensellik ilişkisiyle bağdaşmakadır. (13) 34

12 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) Tablo 5: Öngörü Haa İsaisikleri R Öngörü Haa RKGE Genişleilmiş Genişleilmiş İsaisikleri EGARCH EGARCH EGARCH EGARCH RMSE MAE MAPE Sonuç Yaırımcıların piyasaya bakış açıları ve gelecekle ilgili beklenileri finansal piyasaları yakından ilgilendirmekedir. Zira piyasada güven olgusu oluşmadan yaırımcıların birikimlerini finansal piyasalarda akif bir şekilde değerlendirmesini beklemek gerçekle örüşmeyecekir. Bu nedenle yaırımcıların piyasa olan güveni arıkça, finansal piyasalarda daha akif işlem yapma eğiliminde olacaklardır. Diğer arafan lieraürde yer alan ampirik ve eorik çalışmalar finansal piyasalardaki olumlu gelişmelerin de yaırımcıların piyasaya olan güvenini arıracağını ve daha fazla işlem yapmalarını sağlayacağını belirmekedir. Böylelikle güven olgusu ile finansal piyasalarda işlem yapma eğilimi arasındaki ekileşimin yönü ve zamanı am olarak belirginleşmemekedir. Bu amaçla çalışmada yaırımcıların piyasa olan bakış açısını ölçen güven endeksi ile İMKB 100 endeks geirisi arasındaki ilişkiler iki aşamalı dinamik nedensellik esi ile araşırılmışır. Dinamik nedensellik esinin ilk aşamasında İMKB 100 endeks geirisi ve güven endeksi EGARCH model ile ahmin edilmişir. İkinci aşamada ahmin edilen EGARCH modelden sandardize haa erimleri çekilerek çapraz korelasyon kasayıları ile oralamada ve varyansa nedensellik esi yapılmışır. Oralamada nedensellik esi sonuçlarına göre İMKB 100 endeks geirisi güven endeksini eş zamanlı ve ikinci gecikmede ekilerken, varyansa nedensellik esine göre her iki endeks arasında eş zamanlı bir ekileşim söz konusu olmakadır. Nedensellik ilişkileri dikkae alınarak EGARCH model genişleilmiş ve her iki endeksin birbiri üzerinde poziif ekisi olduğu belirlenmişir. Bu sonuca göre İMKB 100 endeks geirisi RKGE yi aynı ay içerisinde ve iki ay sonra ekilemeke ve bu ekinin yönü poziif olmakadır. Diğer bir ifadeyle İMKB 100 endeks geirisinin arması RKGE yi olumlu yönde ekileyerek arırmakadır. Volailiede ise eş zamanlı karşılıklı bir ekileşim mevcuur ve RKGE deki arış İMKB de volailieye azalmakadır. Elde edilen bulgular lieraürde yer alan çalışmaların bulguları ile örüşmekedir. Özellikle ABD ve Avrupa ülkeleri üzerine yapılan çalışmalarda hisse senedi geirisinin güven endeksini poziif yönde ekilediği espi edilmişir. Türkiye için yapılan çalışmalarda da benzer sonuçlar bulunmuş ve hisse senedi geirisinin güven endeksi üzerinde arırıcı bir eki yaraığı sonucuna ulaşılmışır. Bu çalışmada da benzer bir durum söz konusudur ve özellikle oralamada nedensellik esi sonucunda hisse senedi geirisinin güven endeksini poziif yönde ekilediği sonucuna ulaşılmışır. Son olarak genişleilmiş EGARCH model ile EGARCH modelin öngörü performansları karşılaşırılmış ve genişleilmiş EGARCH modelin daha iyi sonuçlar verdiği görülmüşür. Bu sonuçlar endeks geirisini ahmin emeye yönelik modellerde yaırımcıların piyasaya bakış açıları olan güven endeksinin de dahil edilmesinin daha anlamlı sonuçlar vereceğini gösermekedir. 35

13 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) Kaynakça [1] Y.W. Cheung and L.K. Ng, A Causaliy-in-Variance Tes and Is Applicaions o Financial Marke Prices. Journal of Economerics. 7, (1996). [] W.J. Jansen and N.J. Nahuis, The Sock Marke and Consumer Confidence: European Evidence. Economics Leers. 79, (003). [3] D.R. Epprigh, N.M. Arguea, and W.L. Huh, Aggregae Consumer Expecaion Indexes as Indicaor of Fuure Consumer Expendiures. Journal of Economic Psychology. 19, (1998). [4] M.W. Ooo, Consumer Senimen and he Sock Marke. Board of Governors of he Federal Reserve Sysem. hp:// pap.pdf, (1999) (Erişim Tarihi: ). [5] L.K. Fisher and M. Saman, Consumer Confidence and Sock Reurns. Sana Clara Universiy Deparmen of Finance. Working Paper. No. 0-0 (00). [6] A. Uaka, Confidence and Real Economy-The Japanese Case. Applied Economics. 35, (003). [7] G.W. Brown and M.T. Cliff, Invesor Senimen and he Near-Term Sock Marke. Journal of Empirical Finance. 11, 1-7 (004). [8] P.K. Chris and D.S. Bremmer, The Relaionship beween Consumer Senimen and Sock Prices. 78. Annual Conference of he Wesern Economics Associaion Inernaional. Denver. Colorado (003). [9] B.H. Lopez and A. Durre, The Deerminans of Consumer Confidence: The Case of Unied Saes and Belgium. hp:// (003). (Erişim Tarihi: ). [10] L. Eduardo and L. Brio, Is There Consumer Confidence Index a Sound Predicor of he Privae Demand in he Unied Saes? Esudios De Economia Aplicada., -15 (004). [11] A. Bandopadhyaya and A.L. Jones, Measuring Invesor Senimen in Equiy Marke. Journal of Asse Managemen. 7, (006). [1] F.L. Dunn and I.A. Mirzaie, Turns In Consumer Confidence: An Informaion Advanage Linked o Manufacuring. Oxford Universiy Press. 44, (006). [13] A. Kwan and J. Cosomiis, Does Consumer Confidence Maer for Household Spending? Evidence from Japan. hp:// Paper/KC_CCI_Japan_OBES-.pdf, (007). (Erişim Tarihi: ). [14] G. Kling and L. Gao, Chinese Insiuional Invesors Senimen. Inernaional Financial Markes, Insiuions&Money. 18, (008). [15] S. Canbaş ve S.Y. Kandır, Yaırımcı Duyarlılığının İMKB Sekör Gelirleri Üzerindeki Ekisi. hp:// (006). (Erişim Tarihi: ). [16] S.Y. Kandır, Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Geirileri İlişkisi: İMKB Mali Sekör Şirkeleri Üzerine Bir Uygulama. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi. 15 (), (006). [17] T. Korkmaz ve E.İ. Çevik, Güven Endeksi ve Yaırımcıların Sezgileri: Türkiye Örneği. 11. Ulusal Finans Sempozyumu Bildiriler Kiabı, Zonguldak (007). [18] S. Olgaç ve F. Temizel, Yarımcı Duyarlılığı Hisse Senedi Geirileri İlişkisi: Türkiye Örneği. Tisk Akademi. 3, 4-39 (008). 36

14 T. Korkmaz, E. İ. Çevik / İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi 38, 1, (009) [19] Tükiye Cumhuriye Merkez Bankası, (Erişim Tarihi: ). [0] R.F. Engle, Auoregressive Condiional Heeroscedasiciy wih Esimaes of he Variance of UK Inflaion. Economerica. 50, (198). [1] T. Bollerslev, Generalized Auoregressive Condiional Heeroscedasiciy. Journal of Economerics. 31, (1986). [] M. Verbeek, Guide o Modern Economerics. John Wiley&Sons, England (000). [3] L.R. Glosen, R. Jaganahan, and D. Runkle, On he Relaion beween he Expeced Value and he Volailiy of he Normal Excess Reurn on Socks. Journal of Finance. 48, (1993). [4] D.B. Nelson, Condiional Heeroskedasiciy in Asse Reurns: A New Approach. Economerica. 59, (1991). [5] W. Enders, Applied Economeric Time Series. John Wiley&Sons Inc., USA, (004). [6] D.A. Dickey and W.A. Fuller, Disribuion of he Esimaors for Auoregressive Time Series wih a Uni Roo. Journal of he American Saisical Associaion. 74, (1979). [7] P.C. Phillips and P. Perron, Tesing for a Uni Roo in Time Series Regression. Biomerika. 75, (1988). 37

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doç. Dr. Emrah İsmail Çevik Namık Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi eicevik@nku.edu.r

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSALLIĞIN ANLAMI Çoklu doğrusal bağlanı; Bağımsız değişkenler arasında doğrusal (yada doğrusala yakın) ilişki olmasıdır... r xx i j paramereler belirlenemez hale gelir.

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

KOŞULLU DEĞİŞEN VARYANS MODELLERİ İLE TÜRKİYE ALTIN PİYASASI ENDEKSİ VOLATİLİTELERİNİN TAHMİN EDİLMESİ

KOŞULLU DEĞİŞEN VARYANS MODELLERİ İLE TÜRKİYE ALTIN PİYASASI ENDEKSİ VOLATİLİTELERİNİN TAHMİN EDİLMESİ Cil/Volume: 15 Sayı/Issue: Haziran/June 017 ss./pp. 163-181 İ. E. Kayral Doi: hp://dx.doi.org/10.11611/yead.6404 KOŞULLU DEĞİŞEN VARYANS MODELLERİ İLE TÜRKİYE ALTIN PİYASASI ENDEKSİ VOLATİLİTELERİNİN TAHMİN

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI Ekonomeri 8 Ocak, 0 Gazi Üniversiesi İkisa Bölümü SORU SETİ 0 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI PROBLEM Aşağıda verilen avuk ei alebi fonksiyonunu düşününüz (960-98): lny = β + β ln X + β ln X + β ln X +

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 02, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Volume 5 Number 4 2014 pp. 71-88 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Aydın Yüksel a Aslı Yüksel b Öze: Bu makale Ağusos 2007 arihinde oraya

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Etkisi

VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Etkisi February 1-, 015-5 h Inernaional Scienific Conference of Iranian Academicians Abroad in Turkey VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Ekisi Mirrasoul SEYEDGHOMI PhD (Candidae) in

Detaylı

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer Volume Number 3 011 pp. 1-17 ISSN: 1309-448 www.berjournal.com RMD Hesaplamalarında Volailie Tahminleme Modellerinin Karşılaşırılması ve Basel II Yaklaşımına Göre Geriye Dönük Tes Edilmesi: İMKB 100 Endeksi

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ Erol EĞRİOĞLU Haceepe Üniversiesi, Fen Fakülesi, İsaisik Bölümü, 06532, Beyepe, Ankara, TÜRKİYE, erole@haceepe.edu.r

Detaylı

REEL DÖVİZ KURLARINDA UZUN DÖNEM BAĞIMLILIK THE LONG-TERM DEPENDENCE IN REAL EXCHANGE RATES Emre ÜRKMEZ *

REEL DÖVİZ KURLARINDA UZUN DÖNEM BAĞIMLILIK THE LONG-TERM DEPENDENCE IN REAL EXCHANGE RATES Emre ÜRKMEZ * Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 10 Sayı: 49 Volume: 10 Issue: 49 Nisan 2017 April 2017 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 REEL DÖVİZ KURLARINDA

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ Dr. Sevda Gürsakal sdalgic@uludag.edu.r Uludağ Üniversiesi, İİBF Ekonomeri Bölümü ÖZET Bu çalışmada hisse senedi oynaklığındaki kırılmalar Inclan ve Tiao

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi.

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi. Borsa İsanbul da Piyasa Ekinliğinin Analizi: Harvey Doğrusallık Tesi (Analysis of Marke Efficiency a Borsa İsanbul: Harvey Lineariy Tes) Gürkan MALCIOĞLU a Mücahi AYDIN b a Arş.Gör., Sakarya Üniversiesi,

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma 200 18 19 Yrd. Doç. Dr.Melek Acar Boyacıoğlu 20 Dr. Burcu Güvenek Geiri Volailiisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Amirik Bir Çalışma Dr. Volkan Alekin Yrd. Doç. Dr. Melek ACAR BOYACIOĞLU Dr.

Detaylı

Konut Primi ve Kira Getiri Büyümesinin Varyans Ayrıştırması. Celil Zurnacı 1, Eray Akgün, Murat Karaöz Akdeniz Üniversitesi

Konut Primi ve Kira Getiri Büyümesinin Varyans Ayrıştırması. Celil Zurnacı 1, Eray Akgün, Murat Karaöz Akdeniz Üniversitesi Social Sciences Research Journal, Volume, Issue, 5-66 (June 15), ISSN: 17-537 5 Konu Primi ve Kira Geiri Büyümesinin Varyans Ayrışırması Celil Zurnacı 1, Eray Akgün, Mura Karaöz Akdeniz Üniversiesi Türkiye

Detaylı

BORSA ISTANBUL KURUMSAL YÖNETİM ENDEKSİ'NDE (XKURY) VOLATİLİTENİN ETKİSİ: ARCH, GARCH ve SWARCH MODELLERİ İLE BİR İNCELEME

BORSA ISTANBUL KURUMSAL YÖNETİM ENDEKSİ'NDE (XKURY) VOLATİLİTENİN ETKİSİ: ARCH, GARCH ve SWARCH MODELLERİ İLE BİR İNCELEME Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.017, C., S.3, s.697-711. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.017, Vol., No.3,

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL

EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL Ümran M. TEKŞEN KAHRAMAN *, Aşır GENÇ ** ÖZET Bu çalışmada, eşiksel ooregresif (TAR) modeller sınıfından kendinden

Detaylı

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cil/Vol. : - S ayı/no: 2 : 33 42 (20) FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * Yrd.

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Yıl: 24 Sayı:86 Ocak 2010 101 TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Nuray ERGÜL ÖZET Bu çalışmada, Türk ve Amerikan Enerji Piyasaları na yer verilmişir. Araşırmada kullanılan

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ Uluslararası Yöneim İkisa ve İşleme Dergisi, ICAFR 16 Özel Sayısı In. Journal of Managemen Economics and Business, ICAFR 16 Special Issue KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES

Detaylı

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006). 1-14 DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX Dumlupınar Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi / Dumlupınar Universiy Journal of Social Sciences BORSA YATIRIM FONLARININ ENDEKS PİYASALARDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İMKB-30 ENDEKSİ ÜZERİNE

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye ye Yönelik Uluslararası Turizm Talebinin Belirleyenleri: Panel Veri Yaklaşımı The Deerminans of Inernaional

Detaylı

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ ARAŞTIRMA RAPORU (Kamuya Açık) DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ DR. MUSTAFA ÖZÇAM BAŞUZMAN ARAŞTIRMA DAİRESİ 27.02.2004 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. DÖVİZ KURU

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı