Prof. Dr. Sermet KOÇ. Adli Tıp T p Anabilim Dalı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Prof. Dr. Sermet KOÇ. Adli Tıp T p Anabilim Dalı"

Transkript

1 ÖLÜM Prof. Dr. Sermet KOÇ Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Adli Tıp T p Anabilim Dalı

2 morgda açılınca kafatası doktor beyler beyin gördüler indirince ten kafesine neşteri doktor beyler yürek gördüler yürekte ne gördüler dersiniz yürekte memleket gördüler dünya gördüler bir de dost gördüler ama bu işte doktor beyler doğrusu geç kaldılar çok geç kaldılar halim şefik

3 Devlet İstatistik Enstitüsü 2000 Yılı Doğum-Ölüm Sayıları Doğum Ölüm Yaşayan ayan Süre /gün /saat /4 dk * Türkiye deki yılly llık k ortalama toplam ölüm sayısı kişi. i.

4 İstanbul da yılda y yaklaşı şık k 3400 adli otopsi yapılmaktad lmaktadır(2005 yılı). y Bu sayı,, 20 yıl y önce yalnızca 1500 kadardı.

5

6 Ölü defin izni belgesi alma, düzenleme zorunluluğu var mıdır? Defin izni(ruhsatı) ) alınmad nmadıkça a ve ibraz olunmadıkça a hiçbir cenaze gömülemez. g Umumi Hıfsısıhha Kanunu Md. 215

7 Defin ruhsatında neler belirtilmelidir? - Ölenin kimliği - Ölüm m nedeni - Gömülmesine izin verildiği i.

8 Defin ruhsatını kimler verir? Belediye bulunan yerlerde Belediye Hekimi Belediye hekimi bulunmayan yerlerde Sağlık Ocağı Hekimleri Hastane ve Diğer Sağlık k Kurumlarında Sorumlu hekim verir; müdür veya başhekim onaylar.

9 Defin ruhsatını kimler verir? Hekim bulunmayan yerlerde Sağlık Memurları Sağlık personeli bulunmayan yerlerde Jandarma Karakol Komutanları, Köy muhtarları

10 Kayıt-Bildirim Defin ruhsatı verenler, kayıt defteri tutarlar. Her ayın sonunda toplanarak, öbür ayın 15 ine kadar Sağlık Müdürlüğü ne bildirilir. Adli olgu ve bulaşıcı hastalıklara, ilgili makamlara bildirilmeksizin defin ruhsatı verilemez. (UHK Md. 221)

11

12 OLAY YERİ İNCELEMESİ (KEŞİ ŞİF) OTOPSİ LABORATUVAR İNCELEMELERİ OTOPSİ RAPORU ADLİ DOSYA

13 Keşif Herhangi bir adli olayın n ne şekilde yapıld ldığını,, olayın n oluş şeklini ve nedenini araştırmak, rmak, suçlu ya da mağdura ait suç kanıtlar tlarının n saptanması ve olaydan kaynaklanan zarar ve kaybın n belirlenmesi için in olay yerinde yapılan adli işlemlere i "keşif"" denir.

14

15 Keşif (Madde 83) (1) Keşif, hâkim veya mahkeme veya naip hâkim ya da istinabe olunan hâkim veya mahkeme ile gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır. (2) Keşif tutanağı ğına, var olan durum ile olayın özel niteliğine ine göre g varlığı umulup da elde edilemeyen delillerin yokluğu u da yazılır.

16 Keşifte, tanık veya bilirkişinin dinlenmesinde bulunabilecekler (Madde 84) (1) Keşif yapılmas lması sırasında şüpheli, sanık, mağdur ve bunların n müdafii m ve vekili hazır bulunabilirler. (2) Tanık k veya bilirkişinin inin duruşma sırass rasında hazır bulunamayacağı veya oturduğu u yerin uzaklığı nedeniyle bulunmasının n güçg olduğu u anlaşı şılırsa, bu tanık k veya bilirkişinin inin dinlenmesinde de birinci fıkra hükmh kmü uygulanır.

17 Keşifte, tanık veya bilirkişinin dinlenmesinde bulunabilecekler (Madde 84) (3) Mağdur, şüpheli veya sanığı ığın n huzuru, tanıklardan birinin gerçeğe e uygun tanıkl klık etmesine engel olabilecekse, o işte i şüpheli veya sanığı ığın n bulunmamasına na karar verilebilir. (4) Bu işlerde i hazır r bulunmaya hakkı olanlar, işin i in geri bırakb rakılmasına neden olmamak koşuluyla, işlerin yapılmas lması gününden nden önce haberdar edilirler. (5) Şüpheli veya sanık k tutuklu ise, hâkim veya mahkeme tarafından ancak zorunlu sayılan hâllerde keşifte hazır r bulundurulmasına na karar verilebilir.

18 Ölünün kimliğini belirleme ve adlî muayene(madde 86) (1) Engelleyici sebepler olmadıkça ölü muayenesinden veya otopsiden önce ölünün kimliği i her suretle ve özellikle kendisini tanıyanlara gösterilerek g belirlenir ve elde edilmiş bir şüpheli veya sanık k varsa, teşhis edilmek üzere ölü ona da gösterilebilir. g

19 Ölünün kimliğini belirleme ve adlî muayene(madde 86) (2) Ölünün n adlî muayenesinde tıbbt bbî belirtiler, ölüm m zamanı ve ölüm m nedenini belirlemek için i in tüm t m bulgular saptanır. (3) Bu muayene, Cumhuriyet savcısının huzurunda ve bir hekim görevlendirilerek yapılır.

20 Otopsi(Madde 87) (1) Otopsi, Cumhuriyet savcısının n huzurunda biri adlî tıp, diğeri patoloji uzmanı veya diğer dallardan birisinin mensubu veya biri pratisyen iki hekim tarafından yapılır. Müdafi M veya vekil tarafından getirilen hekim de otopside hazır bulunabilir. Zorunluluk bulunduğunda unda otopsi işlemi bir hekim tarafından da yapılabilir; bu durum otopsi raporunda açıkça a a belirtilir. (2) Otopsi, cesedin durumu olanak verdiği takdirde, mutlaka baş,, göğüs g s ve karnın n açılmasa lmasını gerektirir.

21 Otopsi(Madde 87) (3) Ölümünden hemen önceki hastalığı ığında öleni tedavi etmiş olan tabibe, otopsi yapma görevi g verilemez. Ancak, bu tabibin otopsi sırass rasında hazır r bulunması ve hastalığı ığın seyri hakkında bilgi vermesi istenebilir. (4) Gömülmüş bulunan bir ceset, incelenmesi veya otopsi yapılmas lması için in mezardan çıkarılabilir. Bu husustaki karar, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı,, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından verilir. Mezardan çıkarma kararı,, araştırman rmanın n amacını tehlikeye düşürmeyecekse d ve ulaşı şılması da zor değilse ölünün n bir yakınına na derhâl bildirilir. (5) Yukarıdaki fıkralarda f sözüs edilen işlemler i yapılırken, cesedin görüntg ntüleri kayda alınır.

22 Yeni doğanın cesedinin adlî muayenesi ve otopsi(madde 88) (1) Yeni doğan anın n cesedi üzerinde adlî muayene veya otopside, doğum sırass rasında veya doğumdan sonra yaşam am bulgularının varlığı ve olağan an süresinde s doğup doğmad madığı ve biyolojik olarak yaşam amını rahim dışıd ışında sürds rdürebilecek rebilecek kadar olgunlaşmış olup olmadığı veya yaşama ama yeteneği i bulunup bulunmadığı saptanır.

23 Zehirlenme şüphesi üzerine yapılacak işlem(madde 89) (1) Zehirlenme şüphesi olan hâllerde organlardan parça a alınırken, görünen g şekli ile organın n tahribatı tanımlan mlanır. Ölüde veya başka yerlerde bulunmuş şüpheli maddeler, görevlendirilen g uzman tarafından incelenerek tahlil edilir. (2) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme, bu incelemenin, hekimin katılmas lmasıyla veya onun yönetiminde yapılmas lmasına karar verebilir.

24 Olay yeri inceleme ekibi; bilirkişiler Olay yeri incelemesinde, cumhuriyet savcısının n talimatları doğrultusunda polis veya jandarma olay yeri ekibi aktif bir şekilde görev g yapar. Her olayın özelliğine ine göre g konu ile ilgili çeşitli bilirkişiler iler yer alır.

25 Hekim bilirkişiler Başta ölüm m olgularında olmak üzere; yaralanma, ırza geçme gibi tıbbi t değerlendirmelere erlendirmelere ihtiyaç duyulan olaylarda tıbbi bilirkişi i olarak hekimler keşif muayenesinde yer alırlar.

26 Mezar açma (feth-i kabir, exhumation) Mezar açılarak a cesetlerin muayene ve otopsilerinin yapılmas lması da bir tür t r keşiftir.

27 Temsili Keşif Adli bir olaydan sonra olayla ilgili kişi i ve tanıklar kların n bulunduğu u "temsili keşif" yapılabilir. Türlü ve değişik ik iddiaların n hangisinin gerçeğe e uyduğu u araştırılır. r.

28 Olay Yeri İncelemesi??? Hukuki esasları nedir? Olay yeri incelemesini hangi kurumlar ve kişiler iler yapmaktadır/yapmal r/yapmalıdır? Olay yeri incelemesinde ne durumdayız? Sorunlar nedir? Çözüm önerileri nelerdir?

29 Olay Yeri İncelemesi Kuralları Öncelikli kural: Olay yeri koruma altına alınmal nmalıdır. Güvenlik şeridi Olay yeri incelemesi gecikmeden yapılmal lmalıdır. İklim şartları,, geçen en zaman kanıtlar tları bozabilir! İncelemenin yapılmaya başlad ladığı gün, saat, hava durumu kaydedilmelidir.

30 Olay yeri incelemesi/ Locard Prensibi Her temas bir iz bırakb rakır! r! şeklindeki altın kurala her zaman dikkat edilmelidir. Olay yerinde yapılacak her işlemin i delillerin bozulması veya yok olmasına yol açabileceği i bilinmelidir.

31 Gereçler - Aletler Araç ve gereçler (defter, kalem, eldiven, maske, galoş önlük k, lastik çizme, el feneri, büyüteb teç, mezura, metrik kartonlar, termometre, plastik kavonoz ve torbalar, tüp t p ve şişeler, swap çubukları, selobant,, zarf, etiket makas, bıçak, b bistüri ri, penset, lam, lamel, tespit solüsyonlar syonları,. Araç ve gereçlerin temini ve standardizasyonu halen en önemli sorunlardan biridir! Alet işler, i el öğünür! r!

32 Olay yeri: fotoğraf, kroki, video, Olay yerine giden yollar Olay yerinin çevresi Olayın n meydana geldiği i binanın n adres saptanacak şekilde çekimi Ölümün n meydana geldiği i ortam Ceset Etrafındaki objeler ile ilişkili gösterilecek g şekilde olmalı; ; bulgular numaralandırılmal lmalı.

33 Ölü Muayenesi /Otopsi Koşulları Ölü muayenesi hem olay yerinde ve hem otopsi salonunda olmak üzere 2 kez yapılmal lmalıdır. İklim şartları, ışık k v.b koşullar elverişli li değilse uygun bir ortama taşı şınmalıdır. İncelemeler sırass rasında kanıtlar tların bozulmamasına özen gösterilmelidir. g

34 Ölü Muayenesi /Otopsi Koşulları Cesetle birlikte elbise ve diğer kanıt t değeri eri olan materyal laboratuvara gönderilmelidir. Adli soruşturma evrakı (hastane kayıtlar tları ve yakınlar nlarının n ifadesini içeren)gi eren)gönderilmelidir. nderilmelidir. Otopsi Otopsi endikasyonu belirlenmesi halen en önemli problemlerden biri!

35 Olay yeri incelemesi / Otopsi? Olay yerinde otopsi yapılmas lması değildir. doğru Cesedin otopsi için i in uygun bir merkeze nakledilmesi, otopsinin daha güvenilir g ve yararlı olması için in ilk koşuldur.

36 Olay yerinde cesedin incelenmesi Ölüm m olgularında keşif sonunda bir tutanak düzenlenir. Buna "ölü" muayene tutanağı ğı" " adı verilir. Tutanağa a görülen g ve saptanan bulguların n yanı sıra, umulup da bulunmayan izlerin yokluğu u da yazılır. Bu tutanak, hakim ya da savcı,, tutanağı yazan katip, hekim ve yardımc mcısı,, cesedin kimlik tanığı tarafından imzalanır.

37 Olay yerinde cesedin incelenmesi Olay yerinde mümkm mkün n olduğu u kadar ceset ile ilgili daha az ve zorunlu işlemler i yapılmal lmalı,, daha sonra ceset özel bir torba(ceset torbası) ) içerisine i konularak bir an evvel en yakındaki otopsi merkezine nakledilmelidir. dir.

38 Otopsiden önce cesedin incelenmesi Otopsi salonunda olay yeri inceleme ekibi ile otopsiyi yapacak ekip birlikte delilleri toplayarak otopsi öncesi yapılmas lması gerekli incelemeleri, hazırl rlıkları yapmalıdır.

39

40 I) Postmortem Değişiklikler Temel vücut v fonksiyonlarının (MSS, solunum ve dolaşı şım) kaybı Hareketsizlik (kas gevşemesi, emesi, muskulermuskuler flaksidite ) Sıvı kaybı Ölü kanının n pıhtp htılaşması ve erimesi Vücut sıvılars larındaki postmortem biyokimyasal değişimler. imler.

41 POSTMORTEM DEĞİŞİKLİKLER (Ölüm Belirtileri) Dolaşım ve solunumun durması, beyin ölümü (fonksiyonel bulgular) Kas Gevşemesi(primer musküler flaksidite) Soğuma(algor mortis) Su kaybı Kanın koagülasyonu ve hemoliz Kan ve vücut sıvılarındaki kimyasal değişimler Otoliz

42 POSTMORTEM DEĞİŞİKLİKLER (Ölüm Belirtileri) Ölü lekeleri(:ölü morluğu, livor mortis) Ölü sertliği(: ölü katılığı, rigor mortis) Ölü sıkışması(: kadaverik spazm) Çürüme(: kokuşma, pütrefaksiyon) *TANATOLOJİ: Postmortem değişimleri imleri inceleyen bilim dalı.

43 ÖLÜM TANISI ( Fonksiyonel Belirtiler) Dolaşı şım m Sistemi Palpasyon (Nabız) Oskültasyon EKG Solunum Sistemi İnspeksiyon Oskültasyon +Ayna Testi +Magnus Testi Merkez Sinir Sistemi (Nörolojik Muayene) Reflekslerin muayenesi EEG(?)

44 SU KAYBI (dehidratasyon) Göz küresinde yumuşama, bulanıklık Su kaybı yeni doğanlarda önem taşır! gr. su/ kg / gün Parşömenleşme ;Parşömen Plağı. - Travma olmaksızın - Travmaya bağlı *Altı ekimozlu parşömen plağı

45

46

47

48

49

50

51

52

53 OTOLİZ Doku ve hücre yapılarının kendi enzimleri ve sıvıları aracılığıyla bozulması ( Aseptik) -Bunu, mikroorganizmalara bağlı olarak, çürüme takip eder ( Septik) En hızlı otolize olan organlar: sürrenaller, pankreas, mide duvarı.

54 KANDAKİ BİYOKİMYASAL DEĞİŞİMLER Kan ph ( ) [ Önce; laktik asit ( )] ph ( ) [Sonra; çürüme ürünleri] Kan şekeri ( ); elektrolitler ( ) ( ) Kan ve kemik iliği hücrelerinde değişiklikler

55 ÖLÜ SOĞUMASI(: Algor Mortis) Isı kaybı homojen değildir, Isı kaybı sigmoidal şekildedir. inorganik cisim organik cisim Cesette SıcaklS caklık Ölçümü: Postmortem interval tayini açısından önemlidir. Ölçüm şekli: - Rektal -Subhepatik

56 Açık k havada soğumay umayı etkileyen faktörler: - Ortamın ısısı - Ortamın n nemi, hava sirkülasyonu - Cesedin vücut v yapısı,, beslenme durumu - Ölüm m nedeni - Ölüm m anındaki ndaki vücut v ısısı - Cesedin üzerindeki giysiler, örtüler

57 ÖLÜ SERTLİĞİ (: Ölü katılığı, Rigor mortis, Postmortem rijidite) Ölüm sonrası volanter ve involanter kasların sertleşmesi 3-6 saat: başlar saat: max saat çözülür (çürümeye bağlı)

58 Mekanizma: ATP ( ) Myosin flamenti ve yan çıkıntıları aktin flamentin ayrılamaz, gevşeyemez. 10 C altında önemli ölçüde yavaşlar, 4-5 C altında durur. Yüksek sıcaklıkta(20-36 C) hızlanır

59 * Kalp kasında sertleşme, myokart hacmi artmış gibi görülür! (hipertrofi Ø) Sistol veya diastolde durduğunu göstermez. * Postmortem anizokori Pupilla muayenesi anlamsız. * Cilt ürpermiş görünümde Errektör pilorum kaslarının sertleşmesine bağlı! * Vücudun görünümü ölmeden önceki durumunu göstermez.

60 Özel Durumlar Ölü Sıkışması(: Kadaverik Spazm) Ölü sertliğinin inin belirli, istisnai durumlarda ortaya çıkan özel bir formudur. Sıcak Rigoru Ölü sertliğine ine benzeyen, ölü sertliğinden inden farklı durumlar. Donmaya Bağlı Sertlik

61

62 ÖLÜ LEKELERİ (: Ölü Morluğu, Livor Mortis, Postmortem staz, postmortem lividite) 3-6 saat başlar yaygın Kaybolma (çürümeye bağlı) Renk:Genellikle; mor O 2 ( ), redükte hb Bazen; Kırmızı-pembe CO zehirlenmesi, soğuk, akut siyanür zehirlenmesi Koyu kahverengi Potasyum klorat zehirlenmesi

63 Oluşma zamanını, yaygınlığını etkileyen faktörler: 1. Kan volümü 2. Kanın sıvı kalış süresi fibrinoliz ( ) Ö. L. hızlı yaygın 3. Hemoglobin düzeyi Ekimozdan ayrımı özellikle lokal olduğunda önem kazanabilir!

64

65

66

67

68

69 ÇÜRÜME (:Kokuşma, Pütrefaksiyon, Dekompozisyon) Cesetteki bakterilerin salgıladığı enzimlere bağlı olarak, dokuların gaz, likit ve tuzlara dönüşmesidir. Açık havada kalan cesetlerde etkili faktörler: 1- Ortamın ısısı, nemi; hava sirkülasyonu 2- Şahsın yaşı, beslenme durumu, dokuların hidratasyonu 3- Ölüm nedeni Optimal koşllarda; açık havada, C da pütrefaksiyon saat içinde başlar.

70

71 Çürümede Temel Doku Değişiklikleri: a) Renk Değişiklikleri * Sülfohemoglobin ilioçekal bölgede yeşil leke (Başlangıç bulgusu) b) Çürüme gazları (hidrojen sülfür, metan, CO, Co 2, H 2, NH 3,..) Çürüme (gaz) bülleri oluşur Bağırsaklar batın şişer Diafragmaya bası regürjitasyon Postmortem gaita çıkışı, yüz, dudaklar şişer; renk değ. (zenci başı görünümü) c) Dokuların yumuşaması(likefaksiyon)

72 Pütrefaksiyon Evreleri 1. Evre: (~ saat ~3 hafta) Cilt rengi yeşil-mavi yeşil-siyah Çürüme haritası Damarlı mermer görünümü Vücut (öz. karın) şişer Çürüme bülleri Epidermis soyulur; tırnak, saç yerinden çıkar. Boşluklarda çürüme sıvısı birikir. Organlar kıvam: yumuşar - renk: önce pembe, sonra yeşil Karın açılır / patlar (1. dönem sonu)

73

74

75

76

77

78 2. Evre: Karın, göğüs çöker, ( ) Organlar ( ), kıvam: çamursu, kesecikler. 3. Evre: Karaciğer ayırt edilmez hale gelir. Kaslar ayrılmaya başlar 4. Evre: Cinsiyet dıştan ayırt edilemez. İskelet görülmeye başlar. Bu dönem başlangıcında yalnızca uterus ayırt edilebilir. İskeletleşme ~ 3-5 yıl da tamamlanır.

79 Pütrefaksiyonda Morfolojik ve Laboratuvar Bulgularının Değerlendirilmesinde Güçlükler: * Ekimoz, hematom, sıyrıkların ayırtedilmesi güçleşir! -Bununla birlikte, alet yaraları, anomali ve malformasyonlar, kemik kırıkları, fibröz bağ dokusu, ateroskleratik değişiklikler, bazı tümörler, 6 hafta sonu gebelikler saptanabilir!

80 Bakteriyolojik incelemelerin değeri yoktur. Biokimyasal incelemelerin değeri yoktur Histokimyasal ve histopatolojik incelemeler sağlıklı sonuç vermez. Toksikolojik incelemeler güçleşir (organikzeh). * Açıkta kalan cesetlerde insekt (larva) faaliyeti önem kazanır. * Kemirgen ve etoburların faaliyeti rol oynar.

81 ÇÜRÜMEYİ ENGELLEYEN DURUMLAR SAPONİFİKASYON (Sabunlaşma) MUMİFİKASYON (Mumyalaşma) MASERASYON (Salamuralaşma)

82

83

84

85 II) Ölüm Nedeni Öncelikle adli soruşturma evrakı(ölenin yakınları ve tanıklarının ifadesi, hastane bulguları) incelenmelidir. Her olgunun özelliğine göre araştırılma yönlendirilmelidir. Rutin / klasik yöntemler: Her olguda mutlaka yapılması gerekenler Özel yöntemler: Olgunun türüne göre yapılması gerekenler

86 Ölüm Nedeni Ölü defin ruhsatında belirtilen ölüm m nedeni, esas ölüm m nedeni midir?

87 Ölüm Nedeni Umumi HıfzH fzısıhha Kanunu: Md. 216, 219 Ölüm İstatistik Formları

88 ICD-10 The International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems, tenth revision

89 Ölüm Nedenleri Ölüm m Nedenleri Uluslararası Sınıflandırması(WHO): ICD md.. ASKH. D Mellitus. Akciğer kanseri. KOAH. Hipertansiyon. Trafik kazası. Konjestif kalp y. Pnömoni. Siroz. M enfarktüsü. Beyin tümörü t. Meme kanseri

90

91

92 Ölüm Nedenleri MERNİS Ölüm m Tutanağı ğı(vgf-70) İçişleri Bak. Nüf.. Ve Vat. İşl. Gn.. Md. 14 Kod : 01 Hastalık k 08 Suikast 02 Doğal felaket 09 Cinayet 03 İş kazası 10 Katliam 04 Trafik Kazası 11 İntihar 05 Diğer kazalar 12 Çatışma 06 Savaş(siviller) 13 Nedeni bilinmeyen 07 Şehit 14 Ölü kabul edilme hali Bu kodlama sistemi bilimsel uluslararası standartlara uymamaktadır!

93 Ülkemizde ölüm raporlarındaki ölüm nedenleri * Kardiopulmoner arrest(?) % 49.5 Kardiak arrest(?) % 17.3 Solunum arresti(?) % 4.2 Sepsis(?) % 2.8 Serebro vasküler olay(?) % 0.9 Beyin ödemi(?) % 0.8 Pnömoni moni(?) % 3.5

94 Ölüm Nedeni Gerçek ek nedenler(!!!) % 15.3 * Ali Fuat IşıI şık k ve ark. dan alınm nmıştır.

95 Temel neden/ ikincil neden a) Ölüme yol açan a an temel nedenler b) Ölümün n meydana gelmesine katkıda bulunan diğer nedenler/ bulgular c) Ölüm m nedeni ile doğrudan ilgisi bulunmayan bulgular

96

97 Örnek: a) Kardiovasküler Hastalık (Myokard Enfarktüsü-Koroner Tromboz- Koroner Ateroskleroz) b) Pnömoni moni, Staz Karaciğeri, (?) c) Kronik glomerülonefrit lonefrit, hidrosel,..

98 Neden- Şekil(Orijin)- Mekanizma a) Ölüm m nedeni(cause Cause) Meme Ca.( Pnomoni.(Underlying/proximate c.) (Immediate/dependent/mode c.).. (Intermediate( Intermediate/ intervening c.) b) Ölüm m tarzı; şekli( ekli(manner) Doğal/ kaza/ intihar/ cinayet/ belirsiz c) Ölüm m mekanizması

99 Ölüm Nedenleri Doğal olmayan (travmatik( travmatik) ölümler - Fiziksel/mekanik - Toksik/kimyasal - Radyasyon,... Doğal ölümler Bilinmeyen nedenler Negatif otopsi

100 Ölüm Nedenleri Doğal olmayan (travmatik( travmatik) ölümler - Künt tipte yaralanmalar Yumruk, taş,, sopa.., Trafik kazası,, düşme,.. d - Kesici-delici vb. tipte yaralanmalar - Ateşli silah yaralanması, - Zehirlenmeler - Asfiktik yöntemler(ası,, boğma, suda boğ.,..) -

101 Ölüm Nedenleri Doğal ölümler - Kardiovasküler Hastalıklar - Neoplaziler - Serebrovasküler Hastalıklar - Enfeksiyonlar(?) -

102 III) Orijin Belirlenmesi (Kaza/cinayet/intihar) - Otopsi raporunda orijin belirtilmeli mi? - Tıbbi incelemelerin rolü önemlidir; ancak tıbbi t incelemeler her şey değildir! * Orijin her zaman belirlenemeyebilir.

103 - Kaza süsü verilmiş cinayetler - İntihar süsü verilmiş cinayetler - Yardıml mlı intiharlar - Kaza-intihar ayırımı yapılamayanlar - Gizli intihar lar - Kastı aşan an ölümler (cinayet gibi kazalar, kaza gibi cinayetler,...)

104 IV) Kimlik Tespiti (identifikasyon) CMK Madde 86: Ölünün n Hüviyetini H Tayin Adli /tıbbi kimlik tespiti kavramı Hekimin sorumluluğu? u? Kimliği i belirsiz cesetlerde prosedür? r?

105 Kimlik Tespiti (identifikasyon) Cesedin durumu önemli Dıştan fiziksel özellikleri, yüzüy belirgin; ileri derecede çürümüş,, yüzüy belirgin değil; iskeletleşmeye başlam lamış veya tamamen iskeletleşmi miş olabilir. Adli /tıbbi kimlik tespiti kavramı Fotoğraflama / video çekimi Tıbbi incelemeler

106 Kimlik tespitinin özellikle önem kazandığı durumlar Kimliği i bilinmeyen sağlam cesetler, kokuşmu muş,, parçalanm alanmış dağı ğılmış,, yanmış cesetler, iskelet kalınt ntıları Toplu kazalar (uçak, otobüs, tren vb. kazalar) Yangın n ve patlamalar Savaş ve benzeri nedenlere bağlı toplu ölümler ve toplu gömülmelerg Toplu intiharlar

107 Ölünün teşhiri Otopsi öncesinde eğer e er cesedi bilen ve tanıyan bir kişi çıkmaz ise teşhir ve kimlik tespiti işlemi zorunlu olarak otopsi sonrasına na bırakb rakılır. r. Kimliği i belirsiz cesetlerin iki hafta süre s ile uygun yerlerde saklanması,, bu süre s içinde i inde de bilen ve tanıyan herhangi bir kimlik tanığı çıkmaması halinde belediye veya köy k y muhtarlığı tarafından defnedilmesi gerekir.

108 V) Ölüm Zamanı (Postmortem İnterval) a)adli açıdan: a Tanık k ifadeleri v.b bulgular önemli. b)tıbbi bbi açıdan: a Öncelikle postmortem bulguların n değerlendirilmesi erlendirilmesi önemli Gerek görülen g olgularda materyal (göz z içi i sıvısı v.b) alınmal nmalıdır.

109 VI) Kanıtlar Kanıtlar tların n tespiti; kanıt t ve materyalin toplanması,, saklanması,, gönderilmesi. g

110

111 Örnek 1:Ateşli Silah Yaralanması Olay yeri incelemesi bulguları - Silahın n nerede ve ne şekilde bulunduğu - Silahın n modeli, kalibresi, seri numarası - Emniyetinin açık a k olup olmadığı ığı,, boş kovanlarının nerede bulunduğu u ve sayısı

112 Silahın üzerindeki parmak izi, doku parçalar aları, barut izi Olay yerinin birkaç cepheden fotoğraflanmas raflanması Parmak izi alınmas nması gerekiyorsa öncelikle swaplar alınmal nmalıdır. Elbiseler yıkanmadan, y kurutulduktan sonra labaratuvara gönderilmelidir. Olay yerinde kesinlikle sigara içilmemelidir! i ilmemelidir!

113 Ateşli Silahla Yaralanma Olaylarında; Olay yerine en seri şekilde ulaşı şılır Yaralı veya yaralılar lar ambulans çağırılarak hastaneye sevk edilir. Şüpheli var ise muhafaza altına alınır. Olay yeri güvenlik g şeridi ile koruma altına alınır. Meraklı kalabalık k olay yerinden uzaklaştırılır. r.

114 Olayla ilgili ilk bilgiler alınır r ve uzman ekibe bilgi verilir. Çıplak elle herhangi bir şeye dokunulmaz. İhtiyaç halinde maske, bone, galoş ve tulumlar kullanılır. Olay yerinde tabanca, kovan, mermi çekirdeği, i, fişek araştırmas rması yapılarak koruma altına alınır, yerleri değiştirilmez, bir araya toplanmaz.

115 Olay yerinde (dokunulması ihtimali olan her zemin ) üzerinde detaylı parmak izi çalışması yapılaca lacağından iz ve deliller koruma altına alınır. Şüphelilerden (kan, kıl, k tırnak, t giysi lifi) doku araştırmas rması yapılaca lacağından şüphelilerin elleri yıkatty kattırılmaz, giysileri değiştirilmez...

116 Örnek 2: Biyolojik Deliller Toplanmasında Öncelikle Dikkat Edilecek Hususlar Olay mahalline giren ekip mutlaka eğitimli e ve bilinçli(uzman) li(uzman) olmalı. Olay yerinin güvenlig venliği i ve izolasyonu mutlak sağlanmal lanmalı. Basılan dolaşı şılan yerlere dikkat etmeli, mümkünse tek bir hat kullanılmal lmalıdır.

117 Olay Yeri İncelemelerinde Kullanılan Ekipman Fotoğraf Makinası: : Delillerin alınd ndığı yerleri ve olay mahallinin fotoğraflar rafları çekilmeli. El Feneri: izlerin tespit edilmesinde kullanılır. Ultra Violet Işık k Kaynağı ğı: : Gözle G görülemeyen kan ve menilerin görülmesinde kullanılır.

118 Makas-Pens: Delillere el değmeden toplamak için i in kullanılır. Tek Kullanılmak lmak Eldivenler: Delillerden bulaşabilecek abilecek hastalıklardan koruduğu u gibi, görevliden delile aktarılacak kontaminasyonu engeller. Temiz kağı ğıtlar ve poşetler. Delil toplama poşetleri ve zarfları :Üzerine mutlaka bilgi yazılmal lmalı.

119 Serum fizyolojik : Kuru kanların toplanmasında nda kullanılabilir. labilir. Pamuk ve temiz renksiz pamuklu bez: Şüpheli lekeleri toplamak için. i in. % 70 lik alkol : Ekipmanın n temizliği i için. i in. Temiz jilet : Gerekli numuneleri kesmek veya kazımak için. i in. Baş bonesi, maske ve ayak poşeti.

120 Kesinlikle tek kullanıml mlık k yeni bir eldiven kullanılmal lmalı; ; ancak eldivenle dahi delillere dokunulmamalı; çünk nkü delilden eldivene bulaşabilecek abilecek gözle g görülmeyen g zerrecikler transfer olacak ve dolayısıyla yla kontaminasyona neden olacaktır. Gerekirse eldivenler değiştirilmelidir, temiz el değmemi memiş kağı ğıtlar da yardımc mcı olarak kullanılabilir. labilir.

121 Makas ve pensler birden fazla olmalı, kullanılmadan lmadan önceden dezenfekte edilmeli, pens veya makas delile temas ettiğinde inde değiştirilmeli veya tekrar dezenfekte edilmeli. Deliller olay yerinde temas halinde olsalar dahi ayrı ayrı paketlenmelidir, kesinlikle birbiriyle temas ettirilmemelidir.

122 Nemli ve ıslak lekeler kurutulduktan sonra paketlenmelidir. Delil torbası veya zarfının üzerine delilin ne olduğu, u, nereden alınd ndığı,, alınd ndığı tarih gibi bilgiler mutlaka yazılmal lmalıdır. Maktul, mağdur veya var ise,şüphelilere, ait mukayese kıl k l veya kan örnekleri mutlaka alınmal nmalıdır.

123 Delillerin Bulunabileceği Yerler Olay yerinde ve çevresinde bulunan deliller, Maktulün n veya mağdurun üzerinde bulunan deliller, Maktul veya mağdur ile ilgili mekanlarda bulunan deliller (arabası, evi, işyeri i vs..)

124 Olay yerinde (dokunulması ihtimali olan her zemin ) üzerinde detaylı parmak izi çalışması yapılaca lacağından iz ve deliller koruma altına alınır. Şüphelilerden (kan, kıl, k tırnak, t giysi lifi) doku araştırmas rması yapılaca lacağından şüphelilerin elleri yıkatty kattırılmaz, giysileri değiştirilmez.

125 Olay Yerinde Bulunabilecek Biyolojik Deliller Kan Kıl Tükürük k (genellikle( sigara izmaritlerine bulaşmış olarak bulunur) Burun akınt ntısı (mendil veya giysiler üzerinde bulunabilir)

126 Ter (kontaminasyona( ve bakteriyal bozulmaya açık a k olduğundan undan genellikle iyi sonuç vermez) Sperm (tecav( tecavüze uğrayan u kişinin inin giysileri üzerinde veya peçete, ete, prezervatif üzerinde olabilir) Vajinal svap veya anal svap (tecavüze uğrayan şahıstan alınır) Penil svap (şüpheliden alınmas nması büyük önem taşı şır)

127 Doku parças ası Tırnaklar (bo( boğuşma nedeniyle mağdur veya maktulün n tırnaklart rnaklarında nda doku ve ya kan bulanabilir) Dışkı (kontamisyona ve bakteriyal bozulmaya çok açık a k olduğundan undan genellikle sağlıkl klı sonuç alınmaz nmaz) Kepek ve deri döküntd ntüleri

128 Materyal küçük üçük k ve hareketli cisimler üzerinde ise; - Cisim küçük üçükse birlikte gönderilmelig - İşaretlemeler lekenin üzerine gelmeyecek şekilde yapılmal lmalı. - Leke herhangi bir yere sürts rtünmemeli - Kontaminasyon önlenmeli. - Çabuk laboratuvara gönderilmeli. - Aşırı ısıdan, nemden korunmalı.

129 Büyük k ve hareketsiz cisimler üzerinde ise; - Fotoğraf rafı çekilmeli (cetvelle). - Şekil, lokalizasyon ve boyutları kaydedilmeli. - 3 mm den büyükse b kazınarak temiz bir kağı ğıda alınmal nmalı. - Leke olmayan yerden de örnek alınmal nmalı - Sıvı örnekler cam şişelerde, +4 0 C de saklanmalı.

130 Güvenlik Zinciri Adli olgulardan elde edilen materyalin bir güvenlik zinciri içerisinde ilgili kurumlara gönderilmesi gerekir. Bu durum özellikle eser miktardaki materyaller açısından daha önemlidir. Adli amaçla elde edilen materyalin yeterli miktarda olması halinde bir kaç parçaya aya ayrılarak birden fazla laboratuvara gönderilmesi, örneklerin bir kısmk smının n gerektiğinde inde kontrol edilmek amacıyla saklanması kuralı önemlidir.

131

132 Ölü Muayenesi Tutanağı Ölenin Adı Soyadı. Yaşı... Cinsiyeti Nüfus kaydı İkametgahı Ölüm m yeri. Olay hakkında bilgi. Ölüm m nedeni/ tarzı ile ilgili bulgular Ölü muayenesini isteyen makam. Yapıld ldığı yer/ salon. Yapıld ldığı tarih Saat. Ölü muayenesine katılanlar( ad-soy ad, görevi, g imza) yeminli hekim tarafından ölü muayenesi yapılm lmıştır.

133 Ölü Muayenesi- Dış Bulgular KİMLİK K BULGULARI. Yaş,, kilo, boy uzunluğu, u, bıyık-sakal, b tırat raş durumu; göz g z rengi, ten rengi, sünnet,..gibi s özel tanıtıcı belirtiler yazılacakt lacaktır. POSTMORTEM BULGULAR... Soğuma, ölü lekeleri, ölü sertliği i ve çürüme gibi bulgular ayrınt ntılı olarak yazılacak; anal ve çevre ısısı kaydı yapılacakt lacaktır. TRAVMATİK K BULGULAR Eski ve yeni lezyonlar anatomik lokalizasyonlarına na ve yara özelliklerine göre g ayrınt ntılı olarak tanımlanacak ve ekli vücut v diagramlarında gösterilecektir. CİNSEL SALDIRILAR AÇISINDAN A MUAYENE. Tüm m vücudun v özellikle perine bölgesinin( b lgesinin(vajen,, anüs); meme, ağıa ğız,.. muayenesi yapılacak ve inceleme materyali alınacakt nacaktır. * Ayrıca; her olgunun türüne t göre g özel inceleme bulguları yazılacakt lacaktır.

134 ÖRNEK: 1. Ani/ kuşkulu bir ölüm olgusunda muayene raporu 165 cm boyunda, yaklaşı şık k ağıa ğırlığında yaşlar larında, şakakları kırçıl l siyah saçlı,, siyah kaşlı,, kahverengi gözlg zlü,, 1 günlg nlük k sakal tırat raşlı, sünnetli erkek cesedi. Ölü lekeleri sırtta s ve mutat yerlerde yaygın n bir şekilde oluşmu muş, ölü sertliği i azami derecede mevcut, çürüme bulgusu yok. Anal vücut v sıcakls caklığı: C Çevre sıcakls caklığı:... C *Anal ve çevre sıcakls caklığı,, gerekirse 1 ve/veya 2 saat sonra tekrar kaydedilmelidir. Alın n sol dışd kısımda sol yanak üzerinde 3x2 cm boyutlarında sıyrs yrık mevcut. Vücudunda V başka herhangi bir travmatik bulguya rastlanmadı. Anüsün n muayenesinde, postmortem dilatasyon dışında bir özellik saptanmadı. Bu bulgulara göre; g ölüm m nedeni belirsiz olduğu u için i in otopsi yapılmas lması gerektiği i kanaatindeyim. Dr..

135 ÖRNEK: 2. Ateşli silah yaralanması olgusunda muayene raporu 170 cm boyunda, kg ağıa ğırlığında, yaşlar larında, siyah saçlı,, siyah kaş ve kirpikli, kahverengi gözlg zlü,, siyah bıyıklb klı,, günlg nlük k sakal tırat raşlı, esmer tenli, sünnetli s erkek cesedi. Ölü morluğu u ensede ve sırtta s oluşmaya başlam lamış, ölü sertliği eksremitelerde hafif olarak mevcut. Anal vücut v sıcakls caklığı: C Çevre sıcakls caklığı:... C - Alın n solunda, sol kaşı şın n dışd ucundan 2 cm yukarda etrafında çepeçevre evre 4-54 mm genişli liğinde inde vurma halkası bulunan yaklaşı şık k 1 cm çapında ateşli silah mermi çekirdeği i giriş deliği, i, pariatal bölge arka orta kısımda k mda çıkışış deliği mevcut. Bu bölge b tırat raşlandığında, yaklaşı şık k 1 cm çapında dışd ışa a doğru yırty rtık tarzında, atipik mermi çekirdeği çıkışış deliği şeklinde olduğu u görüldg ldü. - Sol yanak üzerinde 2x1 cm. lik lik,, sol dirsekte 1 cm lik parşömen plağı mevcut. - Vücudunda haricen başka bir travmatik bulguya rastlanmadı. Perine(anüs,..)muayenesinde, bir özellik saptanmadı. Bu bulgulara göre; g kesin ölüm m nedeni ve ölümle ilgili bulguların(kan n(kanıtların)saptanması için in otopsi yapılmas lması gerektiği kanaatindeyim. Dr..

136 ÖRNEK: 3. Yeni doğan ani/ kuşkulu ölüm olgusunda muayene raporu 52 cm. uzunluğunda, unda, 3280 gr. ağıa ğırlığında, erkek bebek cesedi. Ölü sertliği eksremitelerde hafif alınmakta, ölü lekeleri sırtta s ve mutat yerlerde mor renkte oluşmu muş. Saçlar ları 0,5-1 1 cm. uzunluğunda, unda, kafa (oksipitofrontal( oksipitofrontal) çevresi uzunluğu 35 cm., göğüs g çevresi... cm., karın çevresi... cm., verteks-topuk topuk uzunluğu u... cm., verteks glutea (oturma) uzunluğu u... cm., ayak tabanı uzunluğu u... cm., dışd kantuslar arası... cm., içi kantuslar arası... cm.,... cm. ölçüldü.. Cilt beyazımt mtırak-açık k pembe renkte, tırnaklar t el parmak uçlaru ları hizasında, avuç içi i ve ayak tabanı çizgileri oluşmu muş,,... olduğu; u; Göbek kordonunun 1,5 cm. uzaklıktan ktan düzgd zgün n olarak kesilmiş olduğu ve hafif kanama, eksüdasyon gösterdiği/ i/ göstermedig stermediği i saptandı. * Bu bulgulara göre; g ölüm m nedeni, canlı doğup doğmad madığı belirsiz olduğu u için i in otopsi yapılmas lması gerektiği i kanaatindeyim. Dr..

İçindekiler SAĞLIK HUKUKU-PART5-SAYFA SAYISI :6. Adli tıp 2-6

İçindekiler SAĞLIK HUKUKU-PART5-SAYFA SAYISI :6. Adli tıp 2-6 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler SAĞLIK HUKUKU-PART5-SAYFA SAYISI :6 Konular sayfa Adli tıp 2-6 16/01/2015 tarihinde Sağlık Hukuku dersi işlenmemiştir. 1 www.salthukuk.com

Detaylı

Ateşli Silah Yaralanmaları

Ateşli Silah Yaralanmaları Ateşli Silah Yaralanmaları Ateşli silah yaralanmalarında şu soruların cevabı aranmalıdır. 1. Mesafe tespiti, 2. Giriş-çıkış delikleri, 3. Traje, 4. Ölüm sebebi, 5. Öldürücü lezyonun tespiti, 6. Kurşunun

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

Ölüm Kavramı ve Ölü Muayenesi

Ölüm Kavramı ve Ölü Muayenesi Ölüm Kavramı ve Ölü Muayenesi Sermet KOÇ 1, Muhammet CAN 2 1 İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı, İstanbul 2 Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim

Detaylı

OTOPSİ NEDİR? Auto Opsis =Kendini görmek

OTOPSİ NEDİR? Auto Opsis =Kendini görmek OTOPSİ NEDİR? Auto Opsis =Kendini görmek OTOPSİ NEDİR? Otopsi, ölen kişinin ölüm nedenini saptamak amacıyla cesedinin tüm boşluklarının açılıp, bütün sistem ve organlarının eldeki yöntemlerle incelenmesi

Detaylı

ADLİ RAPOR HAZIRLANMASI

ADLİ RAPOR HAZIRLANMASI ADLİ RAPOR HAZIRLANMASI 1 Rapor Türleri 1) TIBBİ RAPORLAR A- Sağlık raporları (Kurul veya Tek Hekim): Kişinin sağlık durumunu bildirir raporlarıdır. (İşe girme, sigorta, evlilik gibi durumlarda düzenlenir.)

Detaylı

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi.

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Muayeneyi Yapanın Adı- Soyadı: Uzmanlığı:

Detaylı

Yara denince genel olarak fiziksel veya kimyasal bir etkenin vücutta oluşturduğu her türlü hasar anlaşılır

Yara denince genel olarak fiziksel veya kimyasal bir etkenin vücutta oluşturduğu her türlü hasar anlaşılır YARALAR Yara denince genel olarak fiziksel veya kimyasal bir etkenin vücutta oluşturduğu her türlü hasar anlaşılır Böyle bir hasarın meydana gelmesine ise Yaralanma adı verilir. DOKULARDA OLUŞACAK OLAN

Detaylı

Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım

Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım Yara Nedir? Bir travma sonucu deri ya da mukoza bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 1) Aşağıdaki durumlardan hangisinde turnike uygulanır? a) Çok sayıda yararı varsa ilkyardımcı tek ise b) Yaralının güç koşullarda bir yere taşınması gerekiyorsa

Detaylı

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ. DERS AMAÇ vehedefleri DÖNEM V

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ. DERS AMAÇ vehedefleri DÖNEM V CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DERS AMAÇ vehedefleri DÖNEM V 2014-2015 MANİSA DÖNEM V STAJ PROGRAMI DERS KODU STAJLAR SÜRE AKTS TIP 5101 ADLİ TIP 3 Hafta 4 TIP 5102 ANESTEZİYOLOJİ ve REANİMASYON

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I Sağlık Bülteni ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Kasım 2013 İLK YARDIM BÖLÜM I Hayatımız boyunca çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın çeşitli

Detaylı

Ceza Muhakemesinde Beden Muayenesi, Genetik İncelemeler ve Fizik Kimliğin Tespiti Hakkında Yönetmelik

Ceza Muhakemesinde Beden Muayenesi, Genetik İncelemeler ve Fizik Kimliğin Tespiti Hakkında Yönetmelik Ceza Muhakemesinde Beden Muayenesi, Genetik İncelemeler ve Fizik Kimliğin Tespiti Hakkında Yönetmelik Yayımlandığı Resmî Gazete nin Tarihi: 1 Haziran 2005 Sayı: 25832 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

İşçi Sayısı : Erkek Kadın Genç Çocuk Özürlü. Kaza Tarihi :... Kaza Gününde İşbaşı Saati :... Kazanın olduğu saat :...

İşçi Sayısı : Erkek Kadın Genç Çocuk Özürlü. Kaza Tarihi :... Kaza Gününde İşbaşı Saati :... Kazanın olduğu saat :... EK-2 İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI BİLDİRİM FORMU Düzenlenme tarihi... 1 İ şy eri ni n Unvanı : SGK/Bölge Müdürlüğü Sicil No : Adresi : Tel No. ve E-mail : İşçi Sayısı : Erkek Kadın Genç Çocuk Özürlü Toplam

Detaylı

Sağlık Bakanlığından:

Sağlık Bakanlığından: 19 Ocak 2013 Sayı : 28533 RESMÎ GAZETE Sayfa : 41 Sağlık Bakanlığından: MEZARLIK YERLERİNİN İNŞAASI İLE CENAZE NAKİL VE DEFİN İŞLEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE

Detaylı

ADLİ RAPORLAR. Emine Doğan Mevlana Ü. Tıp Fak.

ADLİ RAPORLAR. Emine Doğan Mevlana Ü. Tıp Fak. ADLİ RAPORLAR Emine Doğan Mevlana Ü. Tıp Fak. Amaç Hekimin Adli Olguya Yaklaşımı, Rapor İçeriğinde Bulunması Gerekenler, Rapor Türleri ve İlgili Yasal Düzenlemeler, Muayene ve Rapor Düzenlenmede Dikkat

Detaylı

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN 2005 DEN 2030 A DÜNYADA KANSER 7 milyon ölüm 17 milyon 11 milyon yeni vaka 27 milyon 25 milyon kanserli kişi

Detaylı

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1. Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.5-2 m 2 ) Deri esas olarak iki tabakadan olu ur Üst deri (Epidermis)

Detaylı

Yaralanmalar. Bölüm 5

Yaralanmalar. Bölüm 5 Yaralanmalar Bölüm 5 Kapsam: Yara nedir? Kaç çeşit yara vardır? Yaraların ortak belirtileri nelerdir? Yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? Ciddi yaralanmalar nelerdir? Ciddi yaralanmalarda ilkyardım

Detaylı

Ölülerin muayenesi ve defin ruhsatlarının verilmesi, fert. toplum ve çevre sağlığının açısından önem arz etmektedir.

Ölülerin muayenesi ve defin ruhsatlarının verilmesi, fert. toplum ve çevre sağlığının açısından önem arz etmektedir. Ölü Defin Ruhsatları Hakkında Genelge Tarihi:01.05.2000 Sayısı:5852-2000/41 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü SAYI : B100TSH0100005/5852 KONU : Ölü Defin Ruhsatları ANKARA 01.05.2000

Detaylı

DİŞ HEKİMLİĞİNDE OTOPSİ VE FETH-İ KABİR

DİŞ HEKİMLİĞİNDE OTOPSİ VE FETH-İ KABİR T.C. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı DİŞ HEKİMLİĞİNDE OTOPSİ VE FETH-İ KABİR BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi Süleyman TEKİNEL DANIŞMAN ÖĞRETİM ÜYESİ: Yrd. Doç. Dr. Ender ŞENOL İZMİR-2015

Detaylı

30.12.2014. Kadın Hastalıklarında Uygulanan Muayene Metotları. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 16.Hafta ( 29.12-02.

30.12.2014. Kadın Hastalıklarında Uygulanan Muayene Metotları. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 16.Hafta ( 29.12-02. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015) KADIN HASTALIKLARINDA UYGULANAN MUAYENE METOTLARI Slayt No: 25 JİNEKOLOJİK MUAYENE 1.) Anamnez 2.) Genel Fizik Muayene

Detaylı

ÖLÜM İnsan organizmasına hayat veren üç büyük sistem vardır. Bunlar merkezi sinir sistemi, dolaşım ve solunum sistemidir Bunlardan birinin

ÖLÜM İnsan organizmasına hayat veren üç büyük sistem vardır. Bunlar merkezi sinir sistemi, dolaşım ve solunum sistemidir Bunlardan birinin ÖLÜM ÖLÜM İnsan organizmasına hayat veren üç büyük sistem vardır. Bunlar merkezi sinir sistemi, dolaşım ve solunum sistemidir Bunlardan birinin fonksiyonunu kaybetmesi, diğer sistemler çalışsa bile ölümü

Detaylı

İŞYERİ HEKİMLİĞİ BELGESİ EK-1

İŞYERİ HEKİMLİĞİ BELGESİ EK-1 İŞYERİ HEKİMLİĞİ BELGESİ EK-1 1 İŞE GİRİŞ / PERİYODİK MUAYENE FORMU EK-2 İŞYERİNİN : Unvanı: SGK Sicil No: Adresi: Tel No: Faks No: E-posta: İşe giriş/periyodik muayene olmayı kabul ettiğimi ve muayene

Detaylı

Doküman No: İlk Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: Toplam Sayfa Sayısı: BES_T01 12.04.2012 21.05.2012 1 6 REVİZYON DURUMU

Doküman No: İlk Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: Toplam Sayfa Sayısı: BES_T01 12.04.2012 21.05.2012 1 6 REVİZYON DURUMU REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 21.05.2012 Madde 5.12.5 te Adli Olgu Hasta Dosyası Teslim Formu 1 sürece eklendi. Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Doç. Dr. Çetin Lütfi Baydar, Bakıma

Detaylı

3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ 3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ORGAN NAKLİ NEDİR? Hastalıklar nedeniyle görev yapamayacak derecede hasar gören organ yada organlar yerine, sağlam organ yada organların

Detaylı

Cinsel İstismar Olgularında Muayene ve Örnek Almanın Yasal Sınırları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Mehmet Akif İnanıcı

Cinsel İstismar Olgularında Muayene ve Örnek Almanın Yasal Sınırları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Mehmet Akif İnanıcı Cinsel İstismar Olgularında Muayene ve Örnek Almanın Yasal Sınırları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Mehmet Akif İnanıcı Tıp Fakültesi, Adli Tıp AD Yasal düzenleme Mağdurun rızasının varlığında C.Savcısının

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi?

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi? Organ Doku Birimi ve Bağış Organ Bağışı Başka Hayatlara Can Katmaktır Organ bağışı nedir? Organ bağışı kişinin hayatta iken kendi özgür iradesiyle, organlarının bir kısmını veya tamamını ölümünden sonra

Detaylı

GENİTAL VE ANAL BÖLGE MUAYENESİ

GENİTAL VE ANAL BÖLGE MUAYENESİ TC KİMLİK NO: OTOPSİ RAPORU(BEBEK İÇİN) İli:...Cumhuriyet Başsavılığı'nın... tarih ve... sayılı yazısına istinaden, Malatya Cumhuriyet Savcısı... huzurunda otopsi işlemine başlanmıştır. Otopsi Tarihi:.../.../20...

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Ameliyathane Ameliyathane Süreci ve Genel Düzenlemeler

Ameliyathane Ameliyathane Süreci ve Genel Düzenlemeler Ferit Bayram DentaFiera 6 Haziran 2016 Ameliyathane Ameliyathane Süreci ve Genel Düzenlemeler A. Temizlik ve Dezenfeksiyon Kurallarına İlişkin Düzenlemeler Sterilizasyon prosedürlerinin düzenli kontrolü

Detaylı

İLKYARDIM. www.hiasd.org

İLKYARDIM. www.hiasd.org İLKYARDIM www.hiasd.org Misyon & Vizyon Plan İlkyardım tanımı İlkyardım malzemeleri Haberleşme Kırık-çıkık Kanama Yanık Sara Hayvan dostlarımız Zehirlenme Duman zehirlenmesi Elektrik çarpması Kalp krizi

Detaylı

İNSAN VÜCUDU Hücre: İnsan vücudunun en küçük yapı taşına hücre denir. Hücrenin beslenmesinde hücre zarı yardımcı olur. İnsan Yapısı: Hücreler birleşerek dokuları,dokular birleşerek organları, organlar

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3

ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3 P ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3 TIBBİ ATIK ve KODU (18 01/1802) TEHLİKELİ ATIK ve KODU (18 01 01 ve20 01 21) EVSEL ATIK ve KODU

Detaylı

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kesim Aşamaları Kesimhaneye Taşıma Askılara Asma Bayıltma Kanatma Tüylerin Islatılması Tüylerin Yolunması İç organların Çıkarılması Duşlama Soğutma, Paketleme, Muhafaza,

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ AMELİYATHANE ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI

ÖZEL YALOVA HASTANESİ AMELİYATHANE ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI 1. AMAÇ:Ameliyathanede mikroorganizmaların yayılımının engellenmesi, enfeksiyonlar açısından hasta ve personelin güvenliğinin azami ölçüde sağlanması. 2. KAPSAM:Ameliyathane birimini kapsar. 3.KISALTMALAR:

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KANAMALARDA İLKYARDIM BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Kanama

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 14.08.2014 Madde 5.1.3 teki Personel Kılık ve Kıyafet Prosedürü ne 01 yapılan atıf kaldırılarak, mutfak/kafeterya personelinin sakal ve bıyıklı olmaması

Detaylı

ADLİ PROSEDÜR ve ADLİ RAPOR. Dr. Gül Pamukçu Acil Tıp Uzmanı

ADLİ PROSEDÜR ve ADLİ RAPOR. Dr. Gül Pamukçu Acil Tıp Uzmanı ADLİ PROSEDÜR ve ADLİ RAPOR Dr. Gül Pamukçu Acil Tıp Uzmanı Kanunu bilmemek mazeret sayılmaz Hekimlerin Yerine Getirmesi Gerekebilecek Adli Görevler Her türlü yaralama suçuna ait adli rapor yazımı ve bildirim

Detaylı

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri;

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Aile Sağlığı Merkezlerinde Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezlerinde Toplum Sağlığı Merkezlerinde ÜCRETSİZ verilmektedir. Temizlik, genel vücut

Detaylı

Tanımlar. Tıbbi Atık:

Tanımlar. Tıbbi Atık: Tıbbi Atık: Vücut sıvı ve salgıları (kan ve kan ürünleri dahil), Vücut sıvı ve salgıları ile kontamine olmuş her tür atık, Doku ve organ parçaları (patoloji atıkları dahil), Bakteri ve virus tutucu hava

Detaylı

İş Güvenliği, Çevre Ve Sağlık

İş Güvenliği, Çevre Ve Sağlık İş Güvenliği, Çevre Ve Sağlık KAZA Beklenmedik bir anda ortaya çıkan ve maddi manevi zarar veren olaydır. Bir kazanın iş kazası sayılabilmesi için gerekli olan koşullar yasayla belirlenmiştir. (506 sayılı

Detaylı

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ Slayt No: 26 4 4.)) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ 1.) Smear alma 2.) Vajinal kültür

Detaylı

07.11.2014. fetal dönem denir. Fetal dönemde, embriyonal dönemde oluşan organ sistemleri gelişir. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. fetal dönem denir. Fetal dönemde, embriyonal dönemde oluşan organ sistemleri gelişir. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.) Göbek Kordonu 2.) Fetus ve Fetal Dolaşım Fizyolojisi 3.) Fetusun Aylara Göre Gelişimi Slayt No: 10 2 7.) FETUS Üçüncü gebelik

Detaylı

Meme Kanseri: Uyarıcı işaretler, memede herhangi bir sertlik veya kitle ve meme uçlarından gelen akıntı veya kan.

Meme Kanseri: Uyarıcı işaretler, memede herhangi bir sertlik veya kitle ve meme uçlarından gelen akıntı veya kan. Kanserde erken tanı için, vücudumuzun verdiği uyarıcı belirtileri gözlemlemenin, olası risk faktörlerini göz ardı etmemenin önemli olduğunu belirten uzmanlar, kanser oluşumunun önceden yakalanması için

Detaylı

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM 9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM ZEHİRLENMELER Zehirlenme nedir? Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır. Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı maddeler, vücudun

Detaylı

KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ

KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ Fakültemizde hasta muayenesi, bilimsel çalışma ve laboratuvar çalışmaları sonucu oluşan, üretilen bazı maddeler tehlikeli ve tıbbi atık olarak nitelendirilmektedir.

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI

ÖZEL YALOVA HASTANESİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI 1.AMAÇ:Yoğun Bakım Ünitesi (YBÜ) sinde hastane enfeksiyonlarının oluşmasının ve önlenmesinin kontrolünü sağlamak. 2.KAPSAM:Tüm Yoğun Bakım ünitesini kapsar. 3.KISALTMALAR: YBÜ:Yoğun Bakım Ünitesi HHEK:Hastane

Detaylı

İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1

İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1 İÇİNDEKİLER Bölüm I: İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1 A. İLK YARDIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR...1 1. İlk Yardım ve Acil Bakımın Özellikleri...2 B. KORUMA...12 1. Olay Yerinin Değerlendirilmesi...12 2. Olay

Detaylı

Çocuk Cerrahisi ve Çocuk Ürolojisi

Çocuk Cerrahisi ve Çocuk Ürolojisi Çocuk Cerrahisi ve Çocuk Ürolojisi BR.HLİ.019 Yeni doğan döneminden erişkinliğe kadar olan çocukluk çağına ait (0 17 yaş), doğumsal ve daha sonra oluşan solunum, sindirim ve boşaltım sistemlerini ilgilendiren

Detaylı

PERİNE BAKIMI. Perine bakımında amaç; Hastayı gelişebilecek enfeksiyonlardan korumak, hastanın rahatlığını, konforunu, temizliğini sağlamaktır.

PERİNE BAKIMI. Perine bakımında amaç; Hastayı gelişebilecek enfeksiyonlardan korumak, hastanın rahatlığını, konforunu, temizliğini sağlamaktır. PERİNE BAKIMI Perine bakımına hoş geldiniz Perine önde simfibis pubis, yanlarda iskial tübositler, arkada koksiks kemik yapıları tarafından sınırlandırılan ve dış genital organları kaplayan alandır. Ter,

Detaylı

TRAVMA. Doç Dr. Onur POLAT Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

TRAVMA. Doç Dr. Onur POLAT Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı TRAVMA Doç Dr. Onur POLAT Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı HEDEFLER Travmanın tarihçesi Travmanın tanımı Travma çeşitleri (Künt, Penetran, Blast,

Detaylı

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi MUTFAK HİJYENİ VE KİŞİSEL HİJYEN ENFEKSİYON KONTROL KURULU MUTFAK HİJYENİ Mutfakta fiziki iki alanlar; l Yemek pişirilme ünitesi Hazırlanan yemeklerin bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Çevre Koşullarının İnsan Üzerindeki Etkileri Çevre: Bir elemanın dışında çeşitli olayların geçtiği

Detaylı

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır.

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun boşluğu iki delikle dışarı açılır. Diğer taraftan

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI-3 PROF.DR.SARPER ERDOĞAN

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI-3 PROF.DR.SARPER ERDOĞAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI-3 PROF.DR.SARPER ERDOĞAN Meslek Hastalıkları-3 Meslek Hastalıkları Listesi Meslek Hastalıklarının Tıbbi ve Yasal Tanı Koyma Süreci

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI KOD YÖN.PL.04 YAY.TAR. 15.02.20 REV.TAR. SIRA NO 1 ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ HEDEFİ El Hijyenine bağlı risklerin azaltılması PLANLANAN FAALİYETLER El hijyeni malzemelerine tüm personelin her zaman ulaşabilirliğini

Detaylı

ÖLÜM BELGESİNİN DOLDURULMASI ARALIK 2013

ÖLÜM BELGESİNİN DOLDURULMASI ARALIK 2013 İZMİR HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ İZMİR HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ İSTATİSTİK VE BİLGİ İŞLEM ŞUBESİ ÖLÜM BİLDİRİM SİSTEMİ İL KOORDİNATÖRLÜĞÜ ÖLÜM BELGESİNİN DOLDURULMASI ARALIK 2013 ÖLÜM BİLDİRİMLERİNİN ÖLÜM YERİNE

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ KODU: YÖN.PR.09 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ:

Detaylı

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi;

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; o Örnek türünü, o Örnek kabul ve ret kriterlerini, o Örnek alımı ile ilgili kuralları, o Örneklerin

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İşe Giriş Muayeneleri Aralıklı kontrol muayeneleri (periyodik muayeneler) Sağlık Eğitimi 1 İşe Giriş

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

ATIK YÖNETİMİ. Enfeksiyon Kontrol Komitesi

ATIK YÖNETİMİ. Enfeksiyon Kontrol Komitesi ATIK YÖNETİMİ Enfeksiyon Kontrol Komitesi AMAÇ: Atık Yönetimi Talimatı Selçuklu Tıp Fakültesi Hastanesi nde üretilen tüm atıkların hasta, hasta yakınları, ziyaretçiler ve hastane çalışanlarının sağlığını

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

İnsanlar nsanlar çevrelerindeki uyarılar duyu ile algılay uygun tepkiler gösterirler. Bu duyular görme, g koklama, dokunma duyularıdır.

İnsanlar nsanlar çevrelerindeki uyarılar duyu ile algılay uygun tepkiler gösterirler. Bu duyular görme, g koklama, dokunma duyularıdır. Kaynak: Forum Media Yayınc ncılık; İş Sağlığı ve GüvenliG venliği i için i in Eğitim E Seti İnsanlar nsanlar çevrelerindeki uyarılar ları beş duyu ile algılay layıp p bazı olaylara uygun tepkiler gösterirler.

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

VE DEĞERLEND ERLENDĐRMERME. Dersin sorumlusu:đnci. Morgil

VE DEĞERLEND ERLENDĐRMERME. Dersin sorumlusu:đnci. Morgil ÖĞRETĐMDE PLANLAMA VE DEĞERLEND ERLENDĐRMERME Dersin sorumlusu:đnci Morgil KONU:BARDAĞIMDAK IMDAKĐ SU BEN ĐÇMEDEN BĐTTB TTĐ! KĐMYA ĐLE ĐLĐŞKĐLENDĐRME Maddenin hal değiştirmesi hayatın n devamı için in

Detaylı

1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ

1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ 1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ Ne zaman değil 2 Nerede değil 3 Her zaman ve her yerde Herkes için ilkyardım 4 İLKYARDIM HAYAT KURTARIR TÜM KAZALARDA ÖLÜMLERİN YÜZDE 10 U İLK BEŞ DAKİKADA, YÜZDE 50 Sİ İLK

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ I. İLKYARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...3 A. İLKYARDIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR...3 1. İlkyardımın Tanımı...3 2. Acil Tedavinin Tanımı...3 3. İlkyardım ve

Detaylı

T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü

T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü Sayfa 1 / 8 NÜKLEER TIP HİZMETLERİ İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ HAZIRLAYAN NÜKLEER TIP HİZMETLERİ BÖLÜM KALİTE SORUMLUSU KONTROL EDEN KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ ONAY BAŞHEKİM Sayfa 2 / 8 1.AMAÇ: 2.KAPSAM: Nükleer Tıp

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD.

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK BİTKİNLİĞİ-Etyoloji Sıcak ve nemli havaya uzun süre maruz kalma Yaşlı, çocuk Bilinçsiz diyet

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 1) İlkyardımla ilgili yazılanlardan doğru olan hangisidir? a) İlkyardım esnasında ilaç kullanılır. b) İlkyardım eldeki mevcut araç gereçlerle yapılır. c)

Detaylı

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI NUMUNE KABUL KRİTERLERİ

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI NUMUNE KABUL KRİTERLERİ Sayfa No :1 / 5 1. KLİNİK DIŞI NUMUNELER 1.1. Tüm numunelerin üstünde etiket bilgileri eksiksiz olmalıdır. 1.1.1. Resmi numunelerin üzerinde, İzleme Noktası Kodu ile birlikte CBS numarası ve/veya barkodu

Detaylı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR TANIM Ödem sık karşılaşılan ve vücutta sıvı birikimi olarak tanımlanan ve bazen de bazı ciddi hastalıkların belirtisi olan klinik bir durumdur. Ödem genellikle

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir.

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız ve Diş Sağlığı Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız sağlığı: Dişler ve onları

Detaylı

Sperm Bozuklukları Sperm Testi: Sperm testi nasıl yapılır, gerekli koşullar nelerdir?

Sperm Bozuklukları Sperm Testi: Sperm testi nasıl yapılır, gerekli koşullar nelerdir? Sperm Bozuklukları Sperm Bozuklukları Çocuk sahibi olamayan çiftlerin yaklaşık yarısında neden erkeğe bağlı olabilir. Dünya Sağlık Örgütü nün yaptığı araştırmalar doğrultusunda dünya genelinde erkeklerde

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü...

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü... T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : 95966346/010.06.02 Konu : Genelge 2015/14... 09.10.2013 tarih ve 28790 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği

Detaylı

Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013

Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013 Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013 İlk önemli bilgi Kaza ölümlerinin %10 u ilk 5 dakika içinde, %54 ü ilk yarım saat içinde meydana gelmektedir. Yani; Kaza yerinde İlk 5 dakika içerisinde uygulanacak Etkili

Detaylı

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü GIDA GÜVENLİĞİ Gıdalarda oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik her türlü zararın ortadan kaldırılması için alınan tedbirlerin

Detaylı

İŞİM M BEN 6 AYLIKKEN ÇIKTI

İŞİM M BEN 6 AYLIKKEN ÇIKTI DİŞLERİMİZ Z VE BİZB İLK DİŞİD İŞİM M BEN 6 AYLIKKEN ÇIKTI 3 YAŞIMA GELDİĞİ İĞİMDE AĞZIMDA A TAM 20 TANE SÜT S T DİŞİD İŞİM M VARDI ARTIK DİŞD İŞLERİN N TEMİZLENME ZAMANI GELMİŞ İŞTİ DİŞLERİMİ SAĞLIKLI

Detaylı

Buradaki bilgiler özet olup genel hatları ile tanımlamalar bulunmaktadır. Derste anlatılan örnekler ve analizler bu dokümanda yer almaktadır.

Buradaki bilgiler özet olup genel hatları ile tanımlamalar bulunmaktadır. Derste anlatılan örnekler ve analizler bu dokümanda yer almaktadır. Buradaki bilgiler özet olup genel hatları ile tanımlamalar bulunmaktadır. Derste anlatılan örnekler ve analizler bu dokümanda yer almaktadır. GİRİŞ İnşaat sektörü, barınma ihtiyacı başta olmak üzere insanların

Detaylı

YARALANMALARDA İLKYARDIM

YARALANMALARDA İLKYARDIM YARALANMALARDA İLKYARDIM Deri bütünlüğünün bozulması neticesinde yaralanma oluşur. Kanamalar görülebilir Çarpma, vurma, düşme, kesme vb. durumlarda deri bütünlüğü bozulduğu gibi deri altı dokular da yaralanabilir.

Detaylı