Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGÝLERÝN TÜRK MALÝ SÝSTEMÝ ÝÇERÝSÝNDEKÝ YERÝ: SÝYASAL, SOSYAL VE EKONOMÝK SONUÇLARI Ekim 2012 Yayýn No: TÜSÝAD-T/ /532 Meþrutiyet Caddesi, No: Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0 212) Telefax: (0 212)

2 2012, TÜSÝAD Tüm haklarý saklýdýr. Bu eserin tamamý ya da bir bölümü, 4110 sayýlý Yasa ile deðiþik 5846 sayýlý FSEK uyarýnca, kullanýlmazdan önce hak sahibinden 52. Maddeye uygun yazýlý izin alýnmadýkça, hiçbir þekil ve yöntemle iþlenmek, çoðaltýlmak, çoðaltýlmýþ nüshalarý yayýlmak, satýlmak, kiralanmak, ödünç verilmek, temsil edilmek, sunulmak, telli/telsiz ya da baþka teknik, sayýsal ve/veya elektronik yöntemlerle iletilmek suretiyle kullanýlamaz. ISBN: Kapak Tasarýmý: Kamber ERTEM SÝS MATBAACILIK PROM. TANITIM HÝZ. TÝC. LTD. ÞTÝ. Eðitim Mah. Poyraz Sok. No:1 D.63 Kadýköy - ÝSTANBUL Tel: (0216) Faks: (0216)

3 ÖNSÖZ TÜSÝAD, özel sektörü temsil eden sanayici ve iþadamlarý tarafýndan 1971 yýlýnda, Anayasamýzýn ve Dernekler Kanunu'nun ilgili hükümlerine uygun olarak kurulmuþ, kamu yararýna çalýþan bir dernek olup gönüllü bir sivil toplum örgütüdür. TÜSÝAD, insan haklarý evrensel ilkelerinin, düþünce, inanç ve giriþim özgürlüklerinin, laik hukuk devletinin, katýlýmcý demokrasi anlayýþýnýn, liberal ekonominin, rekabetçi piyasa ekonomisinin kurum ve kurallarýnýn ve sürdürülebilir çevre dengesinin benimsendiði bir toplumsal düzenin oluþmasýna ve geliþmesine katký saðlamayý amaçlar. TÜSÝAD, Atatürk'ün öngördüðü hedef ve ilkeler doðrultusunda, Türkiye'nin çaðdaþ uygarlýk düzeyini yakalama ve aþma anlayýþý içinde, kadýn-erkek eþitliðini, siyaset, ekonomi ve eðitim açýsýndan gözeten iþ insanlarýnýn toplumun öncü ve giriþimci bir grubu olduðu inancýyla, yukarýda sunulan ana gayenin gerçekleþtirilmesini saðlamak amacýyla çalýþmalar gerçekleþtirir. TÜSÝAD, kamu yararýna çalýþan Türk iþ dünyasýnýn temsil örgütü olarak, giriþimcilerin evrensel iþ ahlaký ilkelerine uygun faaliyet göstermesi yönünde çaba sarf eder; küreselleþme sürecinde Türk rekabet gücünün ve toplumsal refahýn, istihdamýn, verimliliðin, yenilikçilik kapasitesinin ve eðitimin kapsam ve kalitesinin sürekli artýrýlmasý yoluyla yükseltilmesini esas alýr. TÜSÝAD, toplumsal barýþ ve uzlaþmanýn sürdürüldüðü bir ortamda, ülkemizin ekonomik ve sosyal kalkýnmasýnda bölgesel ve sektörel potansiyelleri en iyi þekilde deðerlendirerek ulusal ekonomik politikalarýn oluþturulmasýna katkýda bulunur. Türkiye'nin küresel rekabet düzeyinde tanýtýmýna katkýda bulunur, Avrupa Birliði (AB) üyeliði sürecini desteklemek üzere uluslararasý siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel iliþki, iletiþim, temsil ve iþbirliði aðlarýnýn geliþtirilmesi için çalýþmalar yapar. Uluslararasý entegrasyonu ve etkileþimi, bölgesel ve yerel geliþmeyi hýzlandýrmak için araþtýrma yapar, görüþ oluþturur, projeler geliþtirir ve bu kapsamda etkinlikler düzenler.

4 TÜSÝAD, Türk iþ dünyasý adýna, bu çerçevede oluþan görüþ ve önerilerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)'ne, hükümete, diðer devletlere, uluslararasý kuruluþlara ve kamuoyuna doðrudan ya da dolaylý olarak basýn ve diðer araçlar aracýlýðý ile ileterek, yukarýdaki amaçlar doðrultusunda düþünce ve hareket birliði oluþturmayý hedefler. TÜSÝAD, misyonu doðrultusunda ve faaliyetleri çerçevesinde, ülke gündeminde bulunan konularla ilgili görüþlerini bilimsel çalýþmalarla destekleyerek kamuoyuna duyurur ve bu görüþlerden hareketle kamuoyunda tartýþma platformlarýnýn oluþmasýný saðlar. Bu rapor, TÜSÝAD Vergi Çalýþma Grubu Baþkaný Sayýn Sedat Eratalar'ýn yönetiminde, Marmara Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ayþegül Mutlu ve Doç. Dr. Mustafa Çelen tarafýndan kaleme alýnmýþtýr. Raporun yazým sürecinde deðerli katkýlarýndan ötürü tüm TÜSÝAD Vergi Çalýþma Grubu üyelerine ve rapor yazarlarýna teþekkürü bir borç biliriz. Ekim 2012

5 ÖZGEÇMÝÞLER Prof. Dr. Ayþegül MUTLU Marmara Üniversitesi mezunudur. Yüksek lisans ve doktora eðitimini Ýstanbul Üniversitesi Ýktisat Fakültesi'nde tamamladý yýlýnda asistan olarak göreve baþladýðý Marmara Üniversitesi Maliye Bölümü'nde doçent ve profesör oldu. Ýktisat ve hukuk fakültelerinde lisans ve lisansüstünde kamu ekonomisi, maliye, çevre ekonomisi, eðitim ve saðlýk ekonomisi, siyasal karar alma konularýnda dersler vermektedir. Vergi teorisi, Türk vergi sistemi, kamu harcamalarý, eðitim, saðlýk, savunma hizmetleri, çevre sorunlarý konularýnda çalýþmalarý, çevre ekonomisi ve saðlýk ekonomisi alanlarýnda kitaplarý vardýr. Doç. Dr. Mustafa ÇELEN Ýstanbul Üniversitesi, Ýktisat Fakültesi, Ýngilizce Ýktisat Bölümü'nden 1992 yýlýnda mezun oldu. Yüksek lisans ve doktora eðitimini Marmara Üniversitesi Maliye Bölümü'nde tamamladý yýlýna kadar ayný bölümde araþtýrma görevlisi olarak çalýþtý. ABD'de George Mason Üniversitesi'nde misafir öðretim üyesi olarak bulundu. Halen Marmara Üniversitesi'nde görev yapmaktadýr. Baþlýca araþtýrma alanlarýný; vergi teori ve politikalarý, vergi uygulamalarý, Türk vergi sistemi, belediye tahvilleri, koþullu mali yükümlülükler, yolsuzluk, tek para sistemi altýnda maliye politikalarýnýn uyumlaþtýrýlmasý oluþturmaktadýr.

6 ÝÇÝNDEKÝLER 1. GÝRÝÞ DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGÝLER Dolaylý Vergilerin Ekonomik, Sosyal ve Siyasal Etkileri Dolaysýz Vergilerin Ekonomik, Sosyal ve Siyasal Etkileri Uluslararasý Karþýlaþtýrma TÜRKÝYE'DE DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGÝLERÝN GELÝÞÝMÝ Türkiye'de Dolaysýz Vergilerin Geliþimi Türkiye'de Dolaylý Vergilerin Geliþimi Türkiye'de Dolaylý ve Dolaysýz Vergilerin Karþýlaþtýrýlmasý TÜRKÝYE'DE BELÝRLÝ MAL VE HÝZMETLER ÜZERÝNDEKÝ DOLAYLI VERGÝ YÜKÜNÜN SEÇÝLÝ ÜLKELER ÝLE KARÞILAÞTIRILMASI Ýletiþim Sektöründeki Vergi Yükü Karþýlaþtýrmasý Akaryakýt Sektöründeki Vergi Yükü Karþýlaþtýrmasý Tütün Ürünleri Sektöründeki Vergi Yükü Karþýlaþtýrmasý Otomotiv Sektöründeki Vergi Yükü Karþýlaþtýrmasý TÜRKÝYE'DEKÝ DOLAYLI DOLAYSIZ VERGÝ YAPISININ EKONOMÝK, SOSYAL VE SÝYASAL ETKÝLERÝ SONUÇ VE ÖNERÝLER KAYNAKLAR... 93

7 TABLOLAR Tablo 2.1. OECD Ülkelerinde Temel Vergi Kategorilerinin (Sosyal Güvenlik Yükümlülükleri Dahil) Toplam Vergi Gelirleri Ýçinde Payý (yüzde)...27 Tablo 3.1. Türkiye'de Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri Ýçerisindeki Dolaysýz Vergilerin Geliþimi ( ) (Milyon TL)...36 Tablo 3.2. Türkiye'de Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri Ýçerisindeki Dolaysýz Vergilerin GSYH'ye Oranla Geliþimi ( )...37 Tablo 3.3. Türkiye'de Dolaysýz Vergilerin Merkezi Yönetim Bütçe Gelirlerine Oranla Geliþimi ( )...37 Tablo 3.4. Türkiye'de Dolaysýz Vergilerin Merkezi Yönetim Vergi Gelirlerine Oranla Geliþimi ( )...38 Tablo 3.5. Türkiye'de Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri Ýçerisindeki Dolaylý Vergilerin Geliþimi ( ) (Milyon TL)...41 Tablo 3.6. Türkiye'de Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri Ýçerisindeki Dolaylý Vergilerin GSYH'ye Oranla Geliþimi ( )...42 Tablo 3.7. Türkiye'de Dolaylý Vergilerin Merkezi Yönetim Bütçe Gelirlerine Oranla Geliþimi ( )...43 Tablo 3.8. Türkiye'de Dolaylý Vergilerin Merkezi Yönetim Vergi Gelirlerine Oranla Geliþimi ( )...43 Tablo 4.1. Türkiye ve AB Ülkelerindeki Güncel KDV Oranlarý (2011)...53 Tablo Yýlýnda Temel Otomotiv Yakýtlarýndaki Ortalama Maliyet Unsurlarý...59 Tablo Ocak Ayý Ýtibariyle Bazý Tütün Ürünlerindeki ÖTV Miktarlarý...64 Tablo 4.4. Türkiye ve AB Ülkelerinde Bir Paket Marlboro Sigarasý Üzerindeki Vergi Yükü Karþýlaþtýrmasý (Euro) (2011 Kasým Fiyatlarýyla)...68 Tablo 4.5. Türkiye ve Komþu Ülkelerde Bir Paket Marlboro'nun Satýþ Fiyatý (ABD Dolarý) (Kasým 2011 itibariyle)...69 Tablo 4.6. Binek Otomobillerdeki Cari ÖTV Oranlarý...70 Tablo 4.7. Türkiye'de Binek Araçlar Üzerindeki Vergi Yükü...71 Tablo 4.8. Binek Araç Üzerinde Sadece KDV Alýnan Ülkeler ve Oranlarý (2011 yýlý)...71 Tablo 4.9. Bazý AB Ülkelerinde Binek Araç Üzerinden Alýnan Dolaylý Vergiler (2011 yýlý)...72

8 GRAFÝKLER Grafik 2.1. OECD Ülkelerinde Toplam Vergi Gelirleri Ýçinde (Sosyal Güvenlik Dahil) Dolaylý ve Dolaysýz Vergilerin Payý (yüzde)...28 Grafik 2.2. OECD Ülkelerinde Sosyal Güvenlik Yükümlülükleri Hariç Toplam Vergi Gelirleri Ýçinde Dolaylý ve Dolaysýz Vergilerin Payý (yüzde)...29 Grafik Yýlýnda OECD Ülkelerinde Çeþitli Vergilerin Toplam Vergi Gelirleri Ýçindeki Paylarý (yüzde)...30 Grafik 2.4. OECD Ülkelerinde Dolaysýz Vergilerin Toplam Vergiler Ýçerisindeki Paylarýnýn Geliþimi...30 Grafik 2.5. OECD Ülkelerinde Dolaylý Vergilerin Toplam Vergiler Ýçerisindeki Paylarýnýn Geliþimi...31 Grafik 3.1. Türkiye'de Dolaysýz Vergi Gelirlerinin Kendi Ýçerisinde Yüzde Daðýlýmý (2011)...38 Grafik 3.2. Türkiye'de Dolaylý Vergi Gelirlerinin Yüzde Daðýlýmý (2011)...44 Grafik 3.3. Türkiye'de Toplam Vergi Yükü ve Dolaylý-Dolaysýz Vergilerin Geliþimi (GSYH'ye Oraný) ( )...45 Grafik 3.4. Türkiye'de Toplam Vergi Yükü ve Dolaylý-Dolaysýz Vergilerin Geliþimi (GSYH'ye Oraný) ( )...46 Grafik 3.5. Türkiye'de Toplam Vergi Yükü ve Dolaylý-Dolaysýz Vergilerin Geliþimi (GSYH'ye Oraný) ( )...47 Grafik 3.6. Türkiye'de Sosyal Güvenlik Yükümlülükleri Dahil Toplam Vergi Gelirleri Ýçinde Dolaylý-Dolaysýz Vergilerin Payýnýn Geliþimi ( )...48 Grafik 3.7. Türkiye ve OECD Ülkelerinde Sosyal Güvenlik Yükümlülükleri Dahil Toplam Vergi Gelirleri Ýçinde Dolaylý-Dolaysýz Vergi Paylarýnýn Karþýlaþtýrýlmasý ( )...49 Grafik 3.8. Türkiye ve OECD Ülkelerinde Sosyal Güvenlik Yükümlülükleri Hariç Toplam Vergi Gelirleri Ýçinde Dolaylý-Dolaysýz Vergilerin Payýnýn Geliþimi ( )...49 Grafik 3.9. Türkiye ve OECD Ülkelerinde Sosyal Güvenlik Yükümlülükleri Dahil Toplam Vergi Gelirleri ve Dolaylý-Dolaysýz Vergilerin GSYH'ye Oranlarýnýn Karþýlaþtýrýlmasý ( )...50 Grafik 4.1. Mobil Ýletiþimde Taþýnan Dolaylý Vergi Yükü Oraný (Cihaz Alýmý Hariç)...57 Grafik 4.2. Seçili Ülkelerde Mobil Ýletiþimdeki KDV ve ÖÝV Yükümlülükleri Oranlarý...58 Grafik 4.3. Kurþunsuz Benzinde Toplam Maliyet Unsurlarýnýn Yüzde Daðýlýmý (2011 Yýlý Ortalamasý)...60

9 Grafik 4.4. Motorinde (D.K.) Toplam Maliyet Unsurlarýnýn Yüzde Daðýlýmý (2011 Yýlý Ortalamasý)...60 Grafik 4.5. Otogazda Toplam Maliyet Unsurlarýnýn Yüzde Daðýlýmý (2011 Yýlý Ortalamasý)...61 Grafik 4.6. AB ve Türkiye'de Benzindeki Toplam Dolaylý Vergi Miktarlarý (Euro/Litre) (2011 ortalamasý)...62 Grafik 4.7. AB ve Türkiye'de Motorindeki Toplam Dolaylý Vergi Miktarlarý (Euro/Litre) (2011 ortalamasý)...63 Grafik 4.8. Türkiye ve AB Ülkelerinde Sigara Üzerindeki Vergi Yüklerinin Karþýlaþtýrýlmasý (Temmuz 2011 itibariyle)...66 Grafik 4.9. Türkiye ve AB Ülkelerinde Kiþi Baþýna Düþen GSYH'ye Göre Bir Paket Marlboro Üzerindeki Nispi Vergi Yükü Endeksi (Kasým 2011 itibariyle)...67 ÞEKÝLLER Þekil 3.1. Türkiye'deki Dolaysýz Vergi Yapýsý...35 Þekil 3.2. Türkiye'de Dolaylý Vergi Yapýsý...39 Þekil 4.1. Türkiye'deki Mobil Ýletiþim Kullaným Vergileri...55

10 KISALTMALAR AB : Avrupa Birliði ABD : Amerika Birleþik Devletleri BSMV : Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi GSYH : Gayrisafi Yurtiçi Hasýla IMEI : International Mobile Equipment Identity KDV : Katma Deðer Vergisi KKDF : Kaynak Kullanýmý Destekleme Fonu KOBÝ : Küçük ve Orta Büyüklükteki Ýþletmeler LPG : Liquefied Petroleum Gas OECD : Organisation for Economic Co-operation and Development ÖÝV : Özel Ýletiþim Vergisi ÖTV : Özel Tüketim Vergisi PMI : Philip Morris International TCMB : Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasý

11 1 B Ö L Ü M GÝRÝÞ

12

13 1. GÝRÝÞ Vergi sistemlerinin temel hedefi, devletin kamu harcamalarýný finanse etmesinin yaný sýra, iktisadi etkinliði bozmayan (etkinlik saðlamaya yardýmcý olan), vergi adaleti ve gelir daðýlýmý problemi yaratmayan, iktisadi büyümeyi engellemekten çok teþvik eden, basit, anlaþýlýr ve etkin bir yapýya sahip olmasýdýr. Vergi sistemlerinde dolaylý ve dolaysýz vergi ayrýmý geleneksel bir tasnif olup bu iki verginin birbirine oraný önemlidir. Ülkelerin geliþmiþlik düzeylerine baðlý olarak baþlangýçta genellikle dolaylý vergi aðýrlýklý yapýlar hakim iken, sanayileþme, kiþibaþýna gelirin artmasý, kurumsallaþma ve bunlara baðlý olarak vergi kapasitesinin geniþlemesi ile dolaysýz vergilerin sistemdeki aðýrlýðý artmaktadýr. Bu iki vergi grubunun ülkenin mali sistemi içerisindeki payýnýn birbirine yakýn olmasý hem teorisyenler hem de uygulamacýlar açýsýndan genel kabul görmektedir. Türk vergi sistemi son yirmi yýllýk süreçte dolaylý vergi aðýrlýklý bir yapý arz etmektedir. Bu durumun ekonomik, mali, sosyal ve siyasal nedenlerinden söz edilebilir. Ancak dolaylý vergi aðýrlýklý bir mali yapý, kaynak daðýlýmýnda etkinlik, vergilemede adalet ve istikrar fonksiyonlarý açýlarýndan pek çok olumsuzluðu da beraberinde getirmektedir. Türkiye hem vergi yükü, hem de dolaysýz vergi oranlarý bakýmýndan OECD ülkeleri ile gözle görülür bir farklýlýk göstermektedir. Dolaylý vergilerin toplam vergi gelirleri içerisinde payý OECD ülkelerinde yüzde 30'larda iken, Türkiye'de bu oran yüzde 60'lar seviyesindedir. Küreselleþmenin etkileri ile geliþmiþ ülkelerde de dolaylý vergilerin payýnda nispi artýþlar olduðu gözlenmektedir. Uluslararasý sermaye hareketlerinin vergilendirilmesi, çevre vergilerinin büyük bir kýsmýnýn dolaylý vergi niteliði taþýmasýnýn yaný sýra, vergi rekabeti amacýyla dolaysýz vergilerin gerilediði görülmektedir. Ancak dolaylý vergilerin nispi payýndaki bu artýþlar, Türkiye ile karþýlaþtýrýldýðýnda yine de çok düþük kalmaktadýr. Türk vergi sisteminin dolaylý vergi aðýrlýklý bir yapýya sahip olmasýnda kayýtdýþýlýk ve bunun yarattýðý olumsuzluklarýn payý büyüktür. Ülke yönetiminde gerekli mali kaynaðý elde edemeyen siyasi otoritelerin dolaysýz vergi toplamadaki yetersizliði, dolaylý vergiler ile ikame yoluna gittikleri gözlenmektedir. Son on yýllýk dönemde, ülkemizdeki kamu finansman açýklarýnýn ve borç stokunun azaltýlmasý, hem siyasi istikrar, hem de ekonomik geliþmeye etki eden en önemli faktörlerden biridir. Bu dönem içerisinde toplam vergi yüklerinde ciddi bir artýþ saðlanmamasýna raðmen, dolaylý ve dolaysýz vergi yapýlarý arasýndaki dengesizliðin devam ettiði, hatta istikrar kazandýðý gözlenmektedir. Bu dengesizliðin giderilmesi için, vergi yükünün dolaylý vergilerden dolaysýz vergilere yöneltilmesi gerekmektedir. Böylelikle optimal bir dengeye yaklaþýlmasý mümkün olabilecektir. Vergi yapýlarý içerisindeki bu dönüþüm etkinlik, adalet ve büyüme üzerinde olumlu yansýmalar meydana getirecektir. 13

14 Türkiye'de dolaylý vergi yüklerinin yüksek olmasýna raðmen, bu durumun belli ölçülerde kayýtdýþýlýðýn kavranmasýnda iþlev gördüðü de unutulmamalýdýr. Sorun kayýtiçi olup dolaysýz vergi yükü taþýyan kesimlerin, ayný zamanda yüksek dolaylý vergiler ile taþýnmasý güç bir yükün altýna sokulmasýdýr. Bu nedenle dolaysýz vergilerde kayýtdýþýlýk azaltýlýp vergi tabaný geniþletilmeden dolaylý vergi yüklerinin azaltýlmasý, hem bütçesel hem de uygulanabilirlik açýsýndan mümkün görülmemektedir. Kayýtdýþýlýðýn azaltýlmasý teknik ve idari önlemlerin yanýnda, güçlü bir siyasi iradeyi de zorunlu kýlmaktadýr. Son dönemde gayrimenkul sermaye iratlarýnýn kavranmasýna yönelik Maliye Bakanlýðý'nýn çabalarý bu çerçevede deðerlendirilebilir. Türkiye hem bölgesinde büyüyen siyasi bir güç olarak, hem de üretimini çeþitlendiren ve katma deðeri arttýran ekonomik bir oyuncu olarak, dünyadaki en büyük on ekonomi arasýna girmeyi amaçlamaktadýr. Mevcut vergi yapýsý ile ülkemizin bu amacýna ulaþmasý önemli zorluklar içermektedir. Yapýlmasý gereken Türkiye'deki vergi yapýsýnýn ve dolaylý dolaysýz vergi dengesinin hedeflerine uyumlu hale getirilmesidir. Bu rapor giriþ ve sonuç dahil altý bölümden oluþmaktadýr. Giriþten sonraki ikinci bölümde teorik planda dolaylý dolaysýz vergi ayrýmý analiz edilecektir. Bu çerçevede OECD ülke verileri temel alýnarak uluslararasý karþýlaþtýrma sunulacaktýr. Daha sonraki bölümde ülkemizdeki dolaylý ve dolaysýz vergi yapýsýnýn geliþimi incelenecektir. Dördüncü bölümde ise, Türkiye'de belirli mal ve hizmetler üzerindeki dolaylý vergi yükü aðýrlýðý seçili ülke örnekleri ile karþýlaþtýrýlacaktýr. Bu mal ve hizmet gruplarýnýn tespitinde gerek ulusal gerekse uluslararasý verilere ulaþabilirlik ve sosyal düzeyde karþýlaþtýrýlabilirlik belirleyici olmaktadýr. Beþinci bölümde ise, ülkemizdeki dolaylý dolaysýz vergi yapýsýnýn ekonomik sosyal ve siyasal etkileri incelenecek ve son bölümde deðerlendirme ve önerilere yer verilecektir. 14

15 2 B Ö L Ü M DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGÝLER

16

17 2. DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGÝLER Vergi; devletin kamu hizmetlerini finanse etmek amacýyla hukuki zor kullanma yetkisine dayalý olarak kiþi ve kurumlardan karþýlýksýz olarak aldýðý ayni ve nakdi ödentilerdir. Vergi sistemleri çeþitli amaçlara hizmet eden vergilerden oluþmaktadýr. Vergileri farklý sýnýflandýrmalar altýnda incelemek mümkündür. Bunlar arasýnda en yaygýn olarak kullanýlaný dolaylý ve dolaysýz vergi ayrýmýdýr. Bir vergi sisteminde dolaylý ve dolaysýz vergilerin bileþimi ülkelerin ekonomik yapýlarý ve konjonktürle ilgili olduðu kadar, geliþme düzeylerine de baðlýdýr. Esas olarak gelir ve servet üzerinden alýnan vergiler dolaysýz, harcamalar üzerinden (mal ve hizmetler üzerinden) alýnan vergiler ise, dolaylý vergiler olarak sýnýflandýrýlmaktadýr. Bu açýdan dolaylý vergiler, uygulamada, gider vergileri, üretim vergileri, muamele vergileri, tüketim vergileri, mal ve hizmet vergileri olarak da adlandýrýlmaktadýr. Bir malýn, eþyanýn veya deðerin bir kiþiden baþkasýna devri veya bir hizmetin satýþý, dolaylý vergilerin vergilendirme konusunu oluþturmaktadýr. Dolaylý ve dolaysýz vergilerin farklýlýklarýný belirleyen üç kriterden bahsedebiliriz: 1. Yansýma Kriteri: Dolaylý vergiler kolay yansýyan vergilerdir. Bu vergilerde kanuni mükellef ile fiili mükellef farklý kiþilerdir. Vergiyi ödeyen kanuni mükellefler, ödedikleri vergileri, arz-talep-fiyat mekanizmasýndan yararlanarak mal ve hizmetin alýcýlarýna (tüketicilere) veya tedarikçilerine (girdi sahiplerine) yansýtýrlar. 2. Ödeme Gücü Kriteri: Dolaysýz vergiler genelde mükellefin ödeme gücünü kavrama olasýlýðý yüksek vergilerdir. Artan oranlýlýk, en az geçim indirimi, ayýrma prensibi gibi verginin ödeme gücüne göre alýnmasýný saðlayan teknikler dolaysýz vergilere uygulanabilir. Böylelikle, dolaysýz vergiler, vergi adaletini gerçekleþtirme amacýna daha çok hizmet ederler. Dolaylý vergiler ise, mükellefin þahsi durumunu (gelir, servet, kiþisel özellikler v.b.) dikkate almadýklarýndan "tersine artan oranlýlýk" özelliði gösterirler. 3. Belirlilik Kriteri: Dolaysýz vergilerde mükellef önceden bellidir. Buna karþýlýk, dolaylý vergilerde mal ve hizmeti tüketen/kullanan kiþi ve kurumlara baðlý olarak mükellefiyet doðmaktadýr. Dolaysýz vergiler tanýmlý aralýklarla, örneðin heryýl tarh ve tahakkuk ettirilir. Dolaylý vergilerde ise, belirlilikten bahsetmek güçtür. Verginin tahakkuku, vergiyi doðuran olayýn ortaya çýkmasýna (bir tüketim veya iþlem yapýlmasý v.b.) baðlýdýr. Ýþlem olmazsa tahakkuk ve ödeme de söz konusu olmaz. Ayrýca dolaylý vergilerin tahakkuku vergiyi doðuran olayýn meydana geldiði anda yapýlýr. Buna karþýlýk tahakkuk süreci daha sonra gerçekleþen vergiler dolaysýz vergilerdir. 17

18 Uluslararasý sermaye hareketlerinin liberalleþmesi ve bunun sonucu olarak sermayenin uluslararasý hareketliliðinin artmasý ile vergi sistemleri ve vergi politikalarý üzerindeönemli baskýlar oluþmuþtur. Küreselleþme sürecinin vergi politikalarý üzerindeki en önemli etkisi, vergi yapýsýndaki deðiþimdir. Bu çerçevede vergi sistemleri içerisinde dolaysýz vergilerden dolaylý vergilere doðru bir kayma gündeme gelmektedir. Vergi yapýsýndaki bu dönüþümle birlikte vergi yükü daðýlýmý özellikle geliþmekte olan ülkelerde sermaye ve giriþimci gelirleri lehine, yerel tüketici aleyhine gerçekleþmektedir. Baþta sermaye ve giriþimci olmak üzere mobil haldeki üretim faktörlerinden vergi almanýn güçleþmesi, ülkelerin mobil olmayan üretim faktörlerini daha fazla vergileme yoluna gitmelerine yol açmaktadýr. Daha az mobil olan ücretler ve yerel tüketim üzerindeki vergi yükü artmaktadýr. Ücretlerin ve dolaylý vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payýnýn artmasý, vergi yükünün daha düþük gelir gruplarý üzerinden yoðunlaþmasýna neden olacaðý için vergi adaleti ve eþitlik gibi konularda olumsuz geliþmelere yol açmaktadýr. Yabancý sermaye yatýrýmlarýnýn teþviki amacýyla vergi yükünün düþük tutulmasýný da küreselleþme sürecinin bir sonucu olarak algýlamak gerekir Dolaylý Vergilerin Ekonomik, Sosyal ve Siyasal Etkileri Dolaylý vergiler, mal ve hizmetler üzerinden alýnan ve onlarýn fiyatlarýnýn bir parçasý olarak algýlanan vergilerdir. Bu nedenle dolaylý vergilerin mükellefler tarafýndan hissedilebilmeleri ve buna baðlý olarak vergi artýþlarýna tepki geliþtirebilmeleri güçleþmektedir. Dolaylý vergi artýþlarý mükellefler tarafýndan mal ve hizmet fiyat artýþlarý olarak deðerlendirilmektedir. Vergi artýþlarý ise, mal ve hizmet fiyatlarýnýn talep esnekliklerine baðlý olarak etki yaratmaktadýr. Diðer bir ifade ile tüketiciler/kullanýcýlar vergi nedeniyle mal ve hizmetlerin fiyatlarý arttýðýnda taleplerini azaltma yoluna gitmekte veya üzerlerindeki dolaylý vergi yükü daha düþük ikame mallara kayabilmektedir. Genelde maliye politikasýnýn, özelde ise vergi politikasýnýn üç temel amacýndan söz edilebilir. Bunlardan birincisi ekonomideki kaynak daðýlýmýndaki etkinliði saðlamaktýr. Diðerleri ise, gelir daðýlýmýnda adaleti ve ekonomik istikrarý tesis etmektir. Dolaylý vergiler mal ve hizmetler üzerinden alýndýðýnda, bu mal ve hizmetler arasýndaki nispi fiyat etkinliðini ve kaynak daðýlým dengelerini bozabilmektedir. Çünkü üzerinde farklý dolaylý vergi yükü taþýyan mal ve hizmetlerin talebi bu vergi artýþlarýndan etkilenebilmektedir. Bir ekonomideki vergi artýþlarýnda ana neden bütçe harcamalarý için kaynak yaratabilmektir. Diðer bir ifade ile vergi oranlarýnda veya miktarlarýndaki artýþ, genelde kamu gelirlerini artýrmak amacýyla alýnmýþ bir karar niteliðindedir. Bu amaçla yapýlan dolaylý vergi artýþlarýnýn vergi hâsýlasý meydana getirebilmesinin temel þartý, vergisi arttýrýlan mal ve hizmetlerin talebinin fiyat esnekliklerinin elveriþli olmasýdýr. 18

19 Bir mal ve hizmetin talebinin fiyat esnekliði mal ve hizmetlerin fiyatýnda vergi artýþý nedeniyle meydana gelen yükseliþin, bu mal ve hizmetlerin talebinde meydana getirdiði düþüþe oraný olarak tanýmlanabilir. Normalde, mal ve hizmetlerin fiyatlarýndaki artýþýn, talep düþüþleri meydana getirmesi kaçýnýlmazdýr. Diðer bir ifade ile dolaylý vergi temelli her fiyat artýþý bu mallarýn talebini deðiþik oranlarda düþürür. Bir vergi artýþýnýn, vergi gelirlerini arttýrabilmesinin ön koþulu, fiyattaki artýþa nazaran talepteki azalmanýn oransal olarak daha düþük kalmasýdýr. Yani fiyattaki yüzde birlik artýþa göre, miktardaki daralmanýn yüzde birden az olmasýdýr. Bu durumu teknik olarak ifade edecek olursak, dolaylý vergi artýþýna konu olan mal ve hizmetlerde, talebin fiyat esnekliðinin 1'den küçük olmasý gerekir. Esneklik katsayýsý birden küçük mal ve hizmetlerde dolaylý vergi artýþlarý, kamu gelirlerini arttýrabilir. Esneklik katsayýsý birden büyük mal ve hizmetlerde ise, dolaylý vergi temelli fiyat artýþlarý, daha yüksek bir talep daralmasýna yol açacaðýndan, hâsýlat artýþý meydana getirmeyecektir. Bu durum toplam vergi gelirlerini azaltýcý ve kaynak daðýlýmýnda etkinliði bozucu sonuçlar doðuracaktýr. Genelde talebin fiyat esnekliði düþük olan mal ve hizmetler yakýn ikamesi olmayan temel tüketim mallarý veya ücret mallarýdýr. Bu mallar toplumun geneli tarafýndan tüketilse bile, özellikle düþük gelirli kesimin tüketim kalýplarý içerisinde büyük yer tutarlar. Esnekliði düþük temel tüketim mallarýnda yapýlacak vergi artýþlarý, düþük gelirli insanlarýn bu mallardan vazgeçebilme olasýlýklarý olmadýðýndan, vergi hasýla artýþý saðlayacaktýr. Ama bu hasýla artýþý gelir daðýlýmýndaki adaleti bozacak, kamu harcamalarýnýn aðýrlýkla düþük gelirli kesimler tarafýndan finanse edilmesi sonucunu doðuracaktýr. Bu durum, siyasal ve sosyal olarak uygulanabilirliði düþük bir tercih olarak karþýmýza çýkmaktadýr. Çünkü demokrasi ile yönetilen ülkelerde nüfusun çoðunluðunu oluþturan düþük ve orta gelirli kesimlerin yüksek dolaylý vergilere tabi tutulmasýnýn siyasal bir maliyeti olmasý kaçýnýlmazdýr. Ayný zamanda etik olarak orta ve az gelirli kesimlere dayalý vergileme yapýlarýnýn toplumsal vicdan tarafýndan kabul edilebilirliði de düþüktür. Bu nedenle dolaylý vergi geliri artýþlarýna raðmen temel tüketim mallarý üzerindeki vergi artýþlarý siyasal ve sosyal olarak en son tercih edilmesi gereken araç konumundadýr. Temel tüketim mallarý dýþýnda talebin fiyat esnekliðinin düþük olduðu diðer mal ve hizmetler, alkol ve tütün mamulleri gibi keyif verici ve baðýmlýlýk yaratýcý ürünlerdir. Ayrýca petrol ürünleri gibi temel sanayi ve tüketim girdilerinin de talebinin fiyat esnekliði düþüktür. Böyle olunca siyasal ve sosyal bakýmdan temel tüketim mallarýnda gerçekleþtiril(e)meyen dolaylý vergi artýþlarý, daha çok alkol ve tütün mamulleri gibi özel tüketim mallarýna ve petrol ürünleri gibi ana girdilere kayabilmektedir. Geliþmekte olan ülkelerde bu tür mal ve hizmetlerdeki dolaylý vergi yükü aðýrlýðýnýn temel nedeni budur. 19

20 Özellikle alkol ve tütün mamullerinde, vergi artýþlarýnýn sosyal anlamda kabul edilebilirliðinin fazla olmasý, yaydýðý olumsuz dýþsallýklar yönüyle ön plana çýkmakta ve siyasal iktidarlar tarafýndan sýkça kullanýlabilmektedir. Yalnýz bu tür ürünlerin vergi taþýyabilirliðinin bir sýnýrý olduðu da unutulmamalýdýr. Geliþmekte olan ülkelerde kayýtdýþý sektörlerin fazlalýðý dolaylý vergi artýþlarýna gidilebilecek mal ve hizmetlerin sayýsýný sýnýrlamaktadýr. Çünkü kayýtdýþýlýðýn yoðun olduðu sektörlerde mal ve hizmetler üzerinde gerçekleþtirilen vergi artýþlarýnýn hasýla artýþlarý meydana getirmediði, kayýtdýþýna kaymalarý arttýrdýðý görülmüþtür. Bu nedenle üretimi ve daðýtýmý kayýt içinde olan mal ve hizmetlerdeki dolaylý vergi artýþlarý ön plana çýkmaktadýr. Akaryakýt sektörü, kayýtdýþýlýk oraný düþük, üretim ve daðýtým kanallarý kamu otoritesince kolay takip edilebilen sektörlerden biridir. Bu nedenle petrol ürünleri dolaylý vergi artýþlarýna en çok maruz kalan mal gruplarýndan biri konumundadýr. Yalnýz petrol ürünlerindeki dolaylý vergi artýþlarýnýn enflasyona yansýma hýzý ve oranýnýn yüksekliði unutulmamalýdýr. Dolaylý vergi hâsýlasýný arttýrabilmek için talep esnekliði düþük mal ve hizmetlerde yapýlan vergi artýþlarý, üretici ve tüketici tercihlerinde az bir deðiþikliðe yol açýp, teknik yönden kaynak daðýlýmý etkinliðini sýnýrlý bir biçimde deðiþtirecektir. Buna karþýlýk gelir daðýlýmýndaki adaleti, ücret mallarýnda gözlendiði gibi ciddi ölçüde bozabilecektir. Bir ekonomideki dolaylý vergi yükü mükelleflerin marjinal tüketim eðilimine göre þekillenmektedir. Mükelleflerin ödedikleri vergi miktarý ve vergi yükleri, gelirlerinin ne kadarýný tüketime ayýrdýklarýna baðlý olarak deðiþecektir. Dolaylý vergiler, objektif vergiler olmasý açýsýndan, mükelleflerin gelir durumlarýný ve özel koþullarýný dikkate almadan tüketim miktarlarý ve skalalarý üzerinden yükümlülük meydana getirirler. Bu nedenle bir vergi sistemi içerisinde dolaylý vergilerin yüksekliði vergilemede ve gelir daðýlýmýnda adalet ilkesi ile çeliþebilmektedir. Dolaylý vergilere konu mal ve hizmetlerde oransal farklýlaþmaya giderek (az gelirli kesimlerin tüketimleri içerisinde büyük yer tutan mal ve hizmetlere düþük oran uygulanmasý gibi) doðabilecek adaletsizlikler hafifletilmeye çalýþýlabilir. Dolaylý vergi artýþlarý genelde toplam tüketim harcamalarýnýn kýsýlmasý sonucu refah kaybý yaratmakta, tüketici artýðýný azaltmaktadýr. Toplam tasarruflar yönüyle bakýldýðýnda ise, dolaylý vergi artýþlarý bireysel ve kurumsal tercihlerin tüketimden tasarrufa kaymasýna yol açabilmektedir. Bu açýdan toplam talep temelli enflasyonun ve makroekonomik dengesizliklerin hüküm sürdüðü ekonomilerde dolaylý vergi artýþlarý ekonomideki fazla talebi emici etki gösterebilmekte ve ekonomik istikrar amacýna hizmet edebilmektedir. Hatta dolaylý vergi artýþlarý nedeniyle kýsýlan talep yoluyla ihraç edilebilir mal artýðý yaratýlmasý bile söz konusu olabilmektedir. Böylelikle yurtiçi talebin kýsýlmasý sonuncunda ekonomik istikrar saðlanýrken, yurtdýþý talep yoluyla bu istikrarýn ekonomik küçülmeye 20

21 yol açmadan, büyüme ile eþ zamanlý gerçekleþtirilmesi mümkün hale gelebilmektedir. Bu nedenle klasik IMF istikrar politikasý önlemlerinde ve ihracata yönelik büyüme modellerinde dolaylý vergi artýþlarý çokça kullanýlan bir araç konumundadýr. Yurtiçi tüketim talebinin kýsýlmasýnýn ve tasarruf artýþýnýn yatýrým artýþýna yol açabilmesinin temel koþulu, hem kýsýlan yerli tüketimin yurtdýþý talep ile karþýlanabilmesi, hem de yeni yatýrýmlarýn yaratacaðý üretim artýþýnýn satýlabilmesidir. Bu nedenle dolaylý vergi artýþlarý yoluyla meydana gelen tüketim azalmasýnýn ve tasarruf artýþýnýn her zaman yatýrým artýþýna yol açacaðý yanlýþ bir görüþtür. Ýhracat imkânlarýnýn olmadýðý bir durumda mevcut yurtiçi tüketimin düþmesi geleceðe yönelik beklentileri de olumsuz yönde etkileyecek ve yatýrýmlarda, tüketimdeki azalmadan daha fazla bir daralmaya (çarpan etkisi) neden olabilecektir. Sonuç olarak dolaylý vergilerin toplam yatýrýmlarda meydana getirebileceði artýþ, kapasite kullaným oranlarý, karlýlýk düzeyi, geleceðe yönelik beklentiler ve ihracat imkânlarý gibi birçok deðiþkenin bileþkesi tarafýndan belirlenecektir. Dolaysýz vergilerin dolaylý vergilere nazaran yansýtýlma imkânlarý kýsýtlýdýr. Vergi yansýmasý, kamu idaresi tarafýndan konulan verginin yükünün üçüncü kiþilere yüklenmesi olarak tanýmlanabilir. Verginin yansýtýlmasýnda fiyat mekanizmasý kritik bir rol üstlendiði için dolaylý vergilerin tamamen veya kýsmen yansýtýlmasý gündeme gelmektedir. Dolaylý vergilerin yansýtýlmasý vergi yükünün kimin üzerinde kaldýðý konusunu belirsizleþtirdiði için siyasi iradenin öngördüðü gelir daðýlýmý hedeflerinde de sapmalara yol açabilmektedir. Genelde bu sapma olumsuz yönde ortaya çýkmaktadýr. Vergi yansýmasý sadece ileri doðru gerçekleþmemektedir. Fiyat mekanizmasý ve içerisinde faaliyet gösterilen piyasa türüne baðlý olarak üreticiler, üzerlerine konulan verginin geriye - tedarikçilere ve istihdam edilen üretim girdileri üzerine- yansýtýlmasý yoluna gidebilmektedirler. Üretim girdi sahipleri ve tedarikçiler tarafýndan temin edilen girdi fiyatlarýnýn arz esnekliklerine baðlý olarak geriye yansýma ortaya çýkabilmektedir. Özellikle arz esneklikleri düþük üretim girdileri ve yarý mamul alýmlarýnda vergi yükünün geriye doðru aktarýmý gündeme gelebilmektedir. Dolaylý vergi artýþlarý ithal ve yerli üretim üzerinde farklýlaþtýrýlarak, dýþ ticaret ve cari iþlemler dengesizliklerinin giderilmesinde bir araç olarak kullanýlabilmektedir. Özellikle dýþ ticaret rejiminin ve uluslararasý anlaþmalarýn el verdiði ölçüde, gümrük vergilerinin ve ithalden alýnan genel ve özel tüketim vergi oranlarýnýn arttýrýlmasý, dýþ ticaret ve cari iþlemler açýðýný azaltacaktýr. Böylelikle ödemeler dengesi sorunlarýnýn belli ölçülerde azaltýlmasý ve bunun sonucu olarak döviz fiyatlarýndaki dalgalanmalarýn sýnýrlandýrýlmasý mümkün olabilecektir. 21

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU T.C. AYDIN BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ SU VE KANALÝZASYON ÝDARESÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ TEMMUZ 215-1 215 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU KURUMSAL MALÝ DURUM VE BEKLENTÝLER RAPORU SUNUÞ 518 Sayýlý Kamu

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER TABLOLAR LÝSTESÝ GRAFÝKLER LÝSTESÝ GÝRÝÞ BÝRÝNCÝ BÖLÜM: SOSYAL GÜVENLÝK SÝSTEMÝNÝN FÝNANSMAN PROBLEMÝ VE SONUÇLARI

ÝÇÝNDEKÝLER TABLOLAR LÝSTESÝ GRAFÝKLER LÝSTESÝ GÝRÝÞ BÝRÝNCÝ BÖLÜM: SOSYAL GÜVENLÝK SÝSTEMÝNÝN FÝNANSMAN PROBLEMÝ VE SONUÇLARI ÝÇÝNDEKÝLER TABLOLAR LÝSTESÝ GRAFÝKLER LÝSTESÝ GÝRÝÞ BÝRÝNCÝ BÖLÜM: SOSYAL GÜVENLÝK SÝSTEMÝNÝN FÝNANSMAN PROBLEMÝ VE SONUÇLARI 1. SOSYAL GÜVENLÝK KAVRAMI VE KAMUSAL MÜDAHALE...29 1.1. SOSYAL GÜVENLÝK KAVRAMI

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- 2004 YILI GENEL EKONOMÝK HEDEFLERÝ... 9 A. BÜYÜME... 9 B. KAYNAKLAR-HARCAMALAR DENGESÝ... 10 II- MÝLLÝ

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- EKONOMÝNÝN GENEL DENGESÝ... 9 II- III- MÝLLÝ GELÝR VE SABÝT SERMAYE YATIRIMLARI A. GAYRÝ SAFÝ MÝLLÝ HASILA...

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

Akýlcý Çözümler Üretiyoruz Türev Ürünlere Ýliþkin Eðitimler EÐÝTÝMÝN AMACI Kýyýyý gözden kaybetmeye cesaret edemeyen insan yeni okyanuslar keþfedemez. Andre Gide Bu eðitimde katýlýmcýlara, VOB ürünlerin

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi GÝRÝÞ Ýnsanoðlu günümüzde dünya tarihinde belki de bilginin en kýymetli olduðu dönemi yaþamaktadýr. Çaðýmýzda bilgiye sahip olmanýn ya da bilgi kaynaðýna kolaylýkla ulaþabilmenin önemi her geçen gün artmaktadýr.

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Organizatör Firma Cebeci Cad. No:54 Akatlar 34335 Ýstanbul Tel:0212 351 68 48 (pbx) Faks:0212 351 59 33 E-Posta: tculha@grem.com.tr BAHÇEÞEHÝR ÜNÝVERSÝTESÝ BEÞÝKTAÞ KAMPÜSÜ 11-12 Haziran 2008 SUNUM DOSYASI

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER GÝRÝÞ 1. TEK DÜZEN HESAP PLANI

ÝÇÝNDEKÝLER GÝRÝÞ 1. TEK DÜZEN HESAP PLANI ÝÇÝNDEKÝLER GÝRÝÞ 1. TEK DÜZEN HESAP PLANI 1.1.Sektörel Hesap Planý... 19 1.2.TDHP'nýn Amaç ve Kapsamý... 20 1.3. TDHP'nýn Yapýsý... 21 2. GENEL NÝTELÝKLÝ ÝÞLEMLER MUHASEBESÝ 2.1.Sigortacýlýk Dýþý Ýþlemler...

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ TBMM 2011 MALİ YILI KESİN HESABI, 2012 YILI BÜTÇE UYGULAMALARI VE 2013-2015 DÖNEMİ BÜTÇE TEKLİFLERİ Saygıdeğer Başkan, Plan ve Bütçe Komisyonunun

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

rm o f t a l ip j o l o n ek gýda T a d ý G m için ya þ a i ye Türk u ulusal GIDA TEKNOLOJÝ PLATFORMU y a þ a m i ç i n g ý d a Kaynak: 2010 Envanteri (TGDF) Gýda Sektörü 73.722.988 nüfus Hane halký gýda

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý ve Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý 2010 içindekiler Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý Kalkýnma Ajanslarýnýn Kuruluþ Amaçlarý Vizyonumuz Misyonumuz Orta Karadeniz

Detaylı

Ýlknur Menlik TGDF Kurumsal Ýletiþim Direktörü TGDF 24 sektörel üye dernek Türkiye Gýda ve Ýçecek Sanayisinin Üretim, Ýstihdam, Ýhracat ve ithalatýnýn %95 ni temsil etmekte Food Drink Europe TGDF 2006

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

Yeni zirvelere doðru, mükemmellikle... ÝNÞAAT, TAAHHÜT VE MÜHENDÝSLÝK GÜÇLÜ BAÞLADI GÜCÜNE GÜÇ KATARAK DEVAM EDÝYOR! Deðerlerimiz Vizyonumuz Mevcut kültür, iþ ahlaký ve deðerlerini muhafaza ederken, tüm

Detaylı

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 Düþen Faizler ÝMKB yi Yýlýn Zirvesine Çýkardý Merkez Bankasý ndan gelen faiz indirimine devam sinyali bono faizini %7.25 e ile yeni dip noktasýna çekti. Buna baðlý olarak

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

Türkiye Ekonomisi için Kriz Önlemleri

Türkiye Ekonomisi için Kriz Önlemleri TEPAV Küresel Kriz Çalýþma Grubu Mart 2009 Economic Policy Research Foundation of Turkey TEPAV Küresel Kriz Çalýþma Grubu Raporu Mart 2009 Yönetici Özeti 1. Giriþ 2. Krizin Türkiye ye Etkileri ve Mevcut

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

TÜRKÝYE'DE ALTERNATÝF TURÝZMÝN GELÝÞÝMÝNE YÖNELÝK DEÐERLENDÝRMELER Eylül 2014 Yayýn No: TÜSÝAD-T/2014-09/556 Meþrutiyet Caddesi, No: 46 34420 Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0 212) 249 07 23 Telefax: (0 212)

Detaylı

Motor kademeleri ile otomasyon seviyeleri arasýnda akýllý baðlantý Akýllý Baðlantý Siemens tarafýndan geliþtirilen SIMOCODE-DP iþlemcilerin prozeslerinin hatasýz çalýþmasýný saðlamak için gerekli tüm temel

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

TÜRKÝYE'DE BÜYÜMENÝN KISITLARI: BÝR ÖNCELÝKLENDÝRME ÇALIÞMASI Kasým 2011 Yayýn No: TÜSÝAD-T/2011/11/519 Meþrutiyet Caddesi, No. 46 34420 Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0212) 249 07 23 Telefax: (0212) 249

Detaylı

OPTİMAL VERGİLEME ÖĞR. GÖR. AYNUR ARSLAN BURŞUK DERS 2

OPTİMAL VERGİLEME ÖĞR. GÖR. AYNUR ARSLAN BURŞUK DERS 2 OPTİMAL VERGİLEME ÖĞR. GÖR. AYNUR ARSLAN BURŞUK DERS 2 Optimal vergileme denildiğinde en iyi ve en uygun vergileme sistemi anlaşılmaktadır. Tarih boyunca böyle bir sistem aranmış ancak halen böyle bir

Detaylı

TÜRK SANAYÝCÝLERÝ VE ÝÞADAMLARI DERNEÐÝ 2009 YILINA GÝRERKEN TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ ARALIK 2008 TÜSÝAD Yayýn No: T/2008-12/479 Meþrutiyet Caddesi, No. 46 34420 Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0212) 249 07 23 Telefax:

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

Dosya Gýda Ambalajlarýnda Ýnovasyon: Bilginin Ekonomik ve Toplumsal Faydaya Dönüþtürülmesi Kaynak: Ambalaj Literatürü Kütüphanesi yayýnlarý, ASD - Ambalaj Binasý, ÝSTANBUL Hazýrlayan: Aslýhan Arýkan, ASD

Detaylı

: Av. Funda Kahveci - Ayný adreste

: Av. Funda Kahveci - Ayný adreste ..~~ - T.C. ünüçüncü DAiRE Esas No : '2011/665 ~;:-} Qavc1cý ve Yürütmenin i Qg[durulmasýný isteyen ~~Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüðü (TRT). ~"... Vekili i: Av. Metehan Battal Aydýn Or-An,

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

21-23 Kasým 2011 Çeþme Ýzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atýf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz

Detaylı

KRÝSTAL KÝMYASAL ÜRÜNLER ÝMALATI SAN. TÝC. LTD. ÞTÝ. 1996 yýlýnda GALERÝ KRÝSTAL A.Þ. bünyesinde kurulmuþtur. 4.000m2 lik kapalý alanda otel buklet malzemesi olarak adlandýrýlan sarf malzemelerinin imalatý

Detaylı

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI BASIN AÇIKLAMALARI Egemenler Arasý Dalaþýn Yapay Sonucu Zamlar EKONOMÝK KRÝZ VE ETKÝLERÝ 6 Aðustos 1945'te Hiroþima'ya ve 9 boyutu bulunmaktadýr. Daha temel nokta Aðustos 1945'te Nagasaki'ye

Detaylı

Modüler Proses Sistemleri

Modüler Proses Sistemleri Ürünler ve Hizmetlerimiz 2011 Modüler Proses Makineleri Modüler Proses Sistemleri Proses Ekipmanlarý Süt alým tanklarý Süt alým degazörleri Akýþ transfer paneli Vana tarlasý Özel adaptör Tesisat malzemeleri

Detaylı

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP 520 Profesyonellik detaylarda gizli... Kolay ve pratik kalýp deðiþimi için tasarlanmýþ açýlýr makina gövdesi, kalýp deðiþtirme için gereken zamaný kýsaltmaktadýr.

Detaylı

Akýlcý Çözümler Üretiyoruz Finansal Yönetim ve Excel Eðitimleri Pratik, bütün öðretmenlerin en iyisidir. Publius Syrus EÐÝTÝMÝN AMACI MS Excel, günümüzde, iþ hayatýnda yoðun þekilde kullanýlan, vazgeçilmez

Detaylı

TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN

TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN Kanun Numarasý : 3620 Kabul Tarihi : 28/3/1990 Resmi Gazete : Tarih: 6/4/1990 Sayý: 20484 Dýþ Ýliþkiler MADDE 1- Türkiye Büyük

Detaylı

VIII MALÝ PÝYASALAR 125

VIII MALÝ PÝYASALAR 125 VIII MALÝ PÝYASALAR 125 126 MALÝ PÝYASALAR Para ve sermaye piyasalarýndan oluþan mali piyasalara iliþkin geliþmeler aþaðýdadýr. I. PARA PÝYASALARI Kýsa vadeli fonlarýn arz ve talebinin karþýlaþtýðý piyasalarýn

Detaylı

KÜRESELLEÞME SÜRECÝNDE ÝÞ DÜNYASI KURULUÞLARININ DEÐÝÞEN ROL VE ÝÞLEVLERÝ

KÜRESELLEÞME SÜRECÝNDE ÝÞ DÜNYASI KURULUÞLARININ DEÐÝÞEN ROL VE ÝÞLEVLERÝ KÜRESELLEÞME SÜRECÝNDE ÝÞ DÜNYASI KURULUÞLARININ DEÐÝÞEN ROL VE ÝÞLEVLERÝ Abdullah Akyüz (Baþyazar & Türkiye) Bernhard Welschke (AB) Kiran Pasricha (Hindistan) Peter S. Rashish (ABD) Stefan Bogdan Salej

Detaylı

Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü

Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü Türkiye Cumhuriyeti Devlet Planlama Teşkilatı ve Dünya Bankası Refah ve Sosyal Politika Analitik Çalışma Programı Çalışma Raporu Sayı: 6 Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü Erol Taymaz Ekonomi Bölümü

Detaylı

Erkan KARAARSLAN www.erkankaraarslan.org

Erkan KARAARSLAN www.erkankaraarslan.org 1 MENKUL KIYMET YATIRIM FONLARININ VERGİLENDİRİLMESİ Erkan KARAARSLAN www.erkankaraarslan.org 1- GİRİŞ Yatırım fonları, birçok bireysel yatırımcının parasını bir havuzda toplayan ve onlar adına portföy

Detaylı

ÝMALAT SANAYÝ SEKTÖRLERÝ REKABET GÖSTERGELERÝ RAPORU Mayýs 2014 Yayýn No: TÜSÝAD-T/2014-05/551 Meþrutiyet Caddesi, No: 46 34420 Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0 212) 249 07 23 Telefax: (0 212) 249 13 50 www.tusiad.org

Detaylı

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... i İÇİNDEKİLER... iii TABLO LİSTESİ... v GRAFİK LİSTESİ... vii KUTU LİSTESİ... xiv KISALTMA LİSTESİ.... xvi GENEL DEĞERLENDİRME... xvii I. Finansal İstikrarın Makroekonomik Unsurları...

Detaylı

ÖDEME YÖNETÝMÝ SFS FÝNANSAL SÝSTEM ÇÖZÜMLERÝ Tahsilat Sorununa Kesin Çözüm S Ý G O R T A Þ Ý R K E T Ý B A N K A A C E N T E SÝGORTA ÜRÜNLERÝ TAHSÝLATINDA EN ÝLERÝ TEKNOLOJÝ Poliçe / Tahakkuk - Ýptal Zeylname

Detaylı

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Orhan DOÐAN* ÖZET Bu çalýþmada mezuniyet öncesi ve/veya sonrasý psikiyatri eðitimi ve hizmeti veren

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði Türkiye Biliþim Derneði, biliþim sektöründe çalýþan üst ve orta düzey yöneticilerin mesleki geliþimi ve dayanýþmalarýný geliþtirmek amacýyla her yýl düzenlediði

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 'HEDEFÝMÝZ EN BÜYÜK 10 EKONOMÝ ARASINA GÝRMEK' Baþbakanýmýz, Ulusa Sesleniþ konuþmasýnda Türkiye'nin potansiyelinin de hedeflerinin de büyük

Detaylı

KAMU MALİ YESİ Liberalizmin öncüleri Fizyokratlardı Transfer harcamaları n unsurları : Faiz ödemeleri, Fon ödemeleri, Kamulaş

KAMU MALİ YESİ Liberalizmin öncüleri Fizyokratlardı Transfer harcamaları n unsurları : Faiz ödemeleri, Fon ödemeleri, Kamulaş KAMU MALİYESİ Liberalizmin öncüleri Fizyokratlardır. Transfer harcamalarının unsurları: Faiz ödemeleri, Fon ödemeleri, Kamulaştırma, Borç ödemeleri Belediye sınırlarıdışına taşan hizmetlerin yerine getirilmesi

Detaylı

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri www.pwc.com.tr. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri İçerik 1. 2013 Nasıl Geçti? 2. 2014 e İlişkin Beklentiler 3. Makroekonomiyle Vergi

Detaylı

Eğitimlerimize teşrifleriniz veya kurumunuz temsilcilerinin katılımını sağlamanız bizleri mutlu edecektir.

Eğitimlerimize teşrifleriniz veya kurumunuz temsilcilerinin katılımını sağlamanız bizleri mutlu edecektir. ERNST & YOUNG VERGİ HİZMETLERİ Sayın İlgili, Şirketimiz tarafından periyodik olarak gerçekleştirilen açık eğitimlerle ilgili Mayıs 2010- Ağustos 2010 dönemini kapsayan eğitim programımız aşağıda yer almaktadır.

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

CARİ AÇIK NEREYE KADAR?

CARİ AÇIK NEREYE KADAR? CARİ AÇIK NEREYE KADAR? Prof. Dr. Doğan CANSIZLAR ANKARA - 14 Aralık 2011 1 Türkiye Ekonomisindeki Bazı Eşitlikler -Ekonomik Büyüme = Artan Dış Açık -Artan Dış Açık = Artan Dış Borçlanma -Artan Dış Borçlanma

Detaylı

[Vergiler] [Muhasebe-Finansal Danışmanlık]

[Vergiler] [Muhasebe-Finansal Danışmanlık] [] [Vergiler] [Muhasebe-Finansal Danışmanlık] * 1. VERGİLER Türkiye, OECD ülkeleri arasında kurumsal vergi oranlarında en rekabetçi ülkelerden biridir. 21 Haziran 2006 tarihinde çıkarılan 5520 Sayılı Kurumlar

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

www. adana.smmmo.org.tr

www. adana.smmmo.org.tr Adres Güzelyalý Mahallesi 81093 Sokak No : 14 Çukurova / ADANA Telefon 0 322 232 99 03 0 322 232 99 04 0 322 232 99 06 0 322 232 38 00 Faks 0 322 232 99 08 www. adana.smmmo.org.tr SEMPOZYUMUN AMACI SEMPOZYUMUN

Detaylı

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Stajyer Kontrolör (Ýdari) Atama Yapýlmasý Planlanan Kadro Sayýsý: Ýdari+Mühendis Kadrolarý Toplamý : 5 Test Aðýrlýklarý: GY:0,1, GK:0,1, HU:0,2,

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

Rekabet Edebilirlik Raporu

Rekabet Edebilirlik Raporu Rekabet Edebilirlik Raporu 1958 Kýbrýs Türk Ticaret Odasý Turkish Cypriot Chamber of Commerce Ýçindekiler I. Katký Koyan Kuruluþlardan Önsöz 3 Kýbrýs Türk Ticaret Odasý (KTTO) Yatýrým Geliþtirme Ajansý

Detaylı

TÜRKÝYE'DE KADIN ÝÞGÜCÜ ÝSTANBUL ÝMALAT SEKTÖRÜNDEKÝ ÇALIÞMA ÞARTLARI VE KAYIT DIÞI ÝSTÝHDAM

TÜRKÝYE'DE KADIN ÝÞGÜCÜ ÝSTANBUL ÝMALAT SEKTÖRÜNDEKÝ ÇALIÞMA ÞARTLARI VE KAYIT DIÞI ÝSTÝHDAM TÜRKÝYE'DE KADIN ÝÞGÜCÜ ÝSTANBUL ÝMALAT SEKTÖRÜNDEKÝ ÇALIÞMA ÞARTLARI VE KAYIT DIÞI ÝSTÝHDAM GÝRÝÞ Dr.Necati KAYHAN * Uluslararasý Sözleþmeler ve baþta Anayasamýz (49 ve50. Md.) olmak üzere ulusal mevzuata

Detaylı

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK REKABET GÜCÜ TEMEL BULGULAR

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK REKABET GÜCÜ TEMEL BULGULAR GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK REKABET GÜCÜ TEMEL BULGULAR ekonomiye Umut Sofradan, Can Topraktan gelir Kasým 2014 Yayýn No: TÜSÝAD-T/2014-11/561 Meþrutiyet Caddesi, No: 46 34420 Tepebaþý/Ýstanbul Telefon:

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Hande UZUNOĞLU Vergi, yüzyıllar boyunca devletlerin en önemli ve sağlam gelir kaynakları olmuştur. Geçmiş zamanda kimi hükümdarlıklarda halkın üzerine koyduğu

Detaylı

TÜRKÝYE NÝN 2013 YILI TEKNÝK VÝZYONU. Hazýrlayan: Prof. Dr. Yük. Müh. M. Oktay Alnýak RAPOR NO: 12

TÜRKÝYE NÝN 2013 YILI TEKNÝK VÝZYONU. Hazýrlayan: Prof. Dr. Yük. Müh. M. Oktay Alnýak RAPOR NO: 12 TÜRKÝYE NÝN 2013 YILI TEKNÝK VÝZYONU Hazýrlayan: Prof. Dr. Yük. Müh. M. Oktay Alnýak RAPOR NO: 12 RAPOR NO: 12 Türkiye nin 2013 yýlý teknik vizyonu NOT: BÝLGESAM farklý disiplin ve görüþlere sahip bilim

Detaylı

MALİYE TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

MALİYE TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI MALİYE TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anabilim Dalı: Maliye PROGRAMIN TANIMI: Maliye Tezsiz Yüksek Lisansı programının amacı; kamu ve özel sektör sistemi içerisindeki problemleri ve ihtiyaçları analiz edebilecek,

Detaylı

Sanayici ve Ýþadamlarý Derneði www.tutevsiad.org BÝRLÝKTEN KUVVET DOÐDU TÜRK-ÇÝN EKONOMÝK VE TÝCARÝ ÝÞBÝRLÝÐÝ FORUMU NDA BÝZDE TÜTEVSÝAD OLARAK YERÝMÝZÝ ALDIK T.C. Baþbakaný Recep Tayyip Erdoðan'ýn 8-11

Detaylı

Ballorex Venturi. Çift Regülatörlü Vana

Ballorex Venturi. Çift Regülatörlü Vana Ballorex Venturi Çift Regülatörlü Vana Isýtma ve soðutma sistemlerinin balanslanmasý Precision made easy Ballorex Venturi ýsýtma ve soðutma sistemlerini balanslamasýný saðlayan olan yeni jenerasyon çift

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- EKONOMÝNÝN GENEL DENGESÝ... 9 II- III- MÝLLÝ GELÝR VE SABÝT SERMAYE YATIRIMLARI A. GAYRÝ SAFÝ MÝLLÝ HASILA...

Detaylı

03 ŞUBAT 2011 PERŞEMBE AK PARTİ EKONOMİ İCRAATLARI SAYI 11

03 ŞUBAT 2011 PERŞEMBE AK PARTİ EKONOMİ İCRAATLARI SAYI 11 03 ŞUBAT 2011 PERŞEMBE AK PARTİ EKONOMİ İCRAATLARI SAYI 11 03 Þubat 2011 Perþembe Kemal AKAR Ýl Baþkan Yard. Ekonomi Ýþleri EKONOMÝDE GELÝÞMELER Kiþi Baþýna Milli Gelir 10 Bin Dolarý Aþtý Teþkilatýmýzýn

Detaylı

T.C. ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE ANABİLİMDALI (TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI) (SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İLE ORTAK)

T.C. ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE ANABİLİMDALI (TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI) (SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İLE ORTAK) T.C. ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE ANABİLİMDALI (TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI) (SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İLE ORTAK) MALİYE ABD YÜKSEK LİSANS BİLİMSEL HAZIRLIK PROGRAMI Kodu

Detaylı

Ýnsan hayatýný korur

Ýnsan hayatýný korur Ýnsan hayatýný korur Yangýn güvenliði kablolar ile baþlar Kablolar, bir binanýn toplam maliyetinde yüzde 0.5'den daha az bir miktarý oluþturmaktadýr. Ancak, kamu güvenliðinin saðlanmasýnda, hayati öneme

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

MaliİzlemeRaporu. İstikrar Enstitüsü. Ekim Kasım 2010. Bütçe Sonuçları. Merkezi Yönetim 2010 Yılı Ekim/Kasım Ayları Bütçe Sonuçlarına Kısa Bakış

MaliİzlemeRaporu. İstikrar Enstitüsü. Ekim Kasım 2010. Bütçe Sonuçları. Merkezi Yönetim 2010 Yılı Ekim/Kasım Ayları Bütçe Sonuçlarına Kısa Bakış MaliİzlemeRaporu İstikrar Enstitüsü Ekim Kasım 2010 Bütçe Sonuçları Merkezi Yönetim 2010 Yılı Ekim/Kasım Ayları Bütçe Sonuçlarına Kısa Bakış 2011 TEPAV ISE Bu rapordaki tüm bilgiler kaynak gösterilmesi

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

Koruyarak geliþen, üreterek büyüyen, yenilikçi ÝZMÝR ÝZMÝR BÖLGE PLANI 2010-2013

Koruyarak geliþen, üreterek büyüyen, yenilikçi ÝZMÝR ÝZMÝR BÖLGE PLANI 2010-2013 Koruyarak geliþen, üreterek büyüyen, yenilikçi ÝZMÝR ÝZMÝR BÖLGE PLANI 2010-2013 ÝZMÝR BÖLGE PLANI 2010-2013 Ýzmir Bölge Planý 2010-2013 Baský Tarihi Ekim 2010 Baský Yeri ÝZMÝR Grafik Tasarým ve Uygulama

Detaylı

Tekstil, Kaðýt, Plastik Ambalaj, Baský ve Matbaa Sektörleri için komple silindir üretimi ve kaplamasý,

Tekstil, Kaðýt, Plastik Ambalaj, Baský ve Matbaa Sektörleri için komple silindir üretimi ve kaplamasý, ARTIPOL Genel Tanitim 1995 yýlýndan itibaren, poliüretan elastomer malzemesi konusunda hizmet veren Artýpol Poliüretan & Kauçuk Ýmalat Ýthalat Ýhracat Sanayi ve Ticaret Limited Þirketi, 2001 yýlýndan itibaren

Detaylı

SERMAYE PİYASASI FAALİYETLERİ İLERİ DÜZEY LİSANSLAMA SINAVLARINA HAZIRLIK PROGRAMI

SERMAYE PİYASASI FAALİYETLERİ İLERİ DÜZEY LİSANSLAMA SINAVLARINA HAZIRLIK PROGRAMI EĞĠTĠM 2009 TURKKARİYER EĞİTİM PROGRAMLARI SERMAYE PİYASASI FAALİYETLERİ İLERİ DÜZEY LİSANSLAMA SINAVLARINA HAZIRLIK PROGRAMI Eğitim programımıza; SPK sınavlarına hazırlananlar; Bankaların Hazine Fon Yönetimi,Risk

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

TÜRKÇE WORLD ENERGY OUTLOOK

TÜRKÇE WORLD ENERGY OUTLOOK TÜRKÇE 2 0 1 3 ULUSLARARASI ENERJÝ AJANSI Uluslararasý Enerji Ajansý (UEA) özerk bir kurum olarak 1974 yýlýnda kurulmuþtur. UEA'nýn iki temel görevi vardýr. Bunlar, petrol arzýndaki fiziki aksamalara karþý

Detaylı