HİPERTANSİYON, OBEZİTE ve LİPİD METABOLİZMASI HEKİM İÇİN TANI ve TEDAVİ REHBERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HİPERTANSİYON, OBEZİTE ve LİPİD METABOLİZMASI HEKİM İÇİN TANI ve TEDAVİ REHBERİ"

Transkript

1 HİPERTANSİYON, OBEZİTE ve LİPİD METABOLİZMASI HEKİM İÇİN TANI ve TEDAVİ REHBERİ HAZIRLAYANLAR (Soyad alfabetik sırasına göre) Prof. Dr. Ahmet Kaya Prof. Dr. Vedia Tonyukuk Gedik Prof. Dr. Fahri Bayram Prof. Dr. Mithat Bahçeci Doç. Dr. Tevfik Sabuncu Doç. Dr. Alpaslan Tuzcu Dr. Şenay Arıkan Dr. Deniz Gökalp Hipertansiyon, Obezite ve Lipid Metabolizma Çalışma Grubu tarafından hazırlanmıştır ANKARA

2 HİPERTANSİYON, OBEZİTE ve LİPİD METABOLİZMASI HEKİM İÇİN TANI ve TEDAVİ REHBERİ Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği 2009 TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ ve METABOLİZMA DERNEĞİ Meşrutiyet Cad., Ali Bey Apt. 29/12 Kızılay 06420, Ankara Tel. (0312) Faks (0312) Grafik Tasarım ve Yayın Hizmetleri BAYT Bilimsel Araştırmalar Basın Yayın ve Tanıtım Ltd. Şti. Ziya Gökalp Cad. 30/31 Kızılay 06420, Ankara Tel. (0312) Faks (0312) Baskı Tuna Matbaacılık San ve Tic. A.Ş. Bahçekapı Mah. 50.Sok., No:7 Şaşmaz, Ankara Tel. (0312) (pbx) Faks (0312) Baskı Tarihi:?? Ekim 2009

3 BÜYÜK İŞLER, MÜHİM TEŞEBBÜSLER; ANCAK, MÜŞTEREK MESA-İ İLE KABİL-İ TEMİNDİR. MUSTAFA KEMAL ATATÜRK, 1925

4

5 SUNUM 5 Değerli Meslektaşlarım, Kanıta dayalı tanı ve tedavi rehberlerinin ana amacı hekimlerin klinik uygulamaları sırasında, yenilenen ve kanıta dayalı bilgiler ışığında karar vermelerini sağlayarak tıbbi hataları en az düzeye indirmek ve maaliyetlerin gereksiz artışını önlemektir. Güncellenen veriler bazen çelişkili sonuçlar doğurabilir ve literatürü o konuda çok yakından izleyemeyen hekimlerde tereddütlere yol açabilir. TEMD tarafından hazırlanan endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları rehberleri tanı ve tedavi için kanıta dayalı ve ülke verilerini de göz önünde bulunduran yol haritaları oluşturarak bu tür çelişkilere de bir cevap verebilme hedefini gütmektedir. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği Çalışma gurupları üyelerinin özverili çalışmaları ile hazırlanan rehberlerin literatürdeki değişiklikleri izleyerek gerektikçe yenilenmesi planlanmaktadır. Bu rehberler gıda ve ilaç endüstrisinden destek alınmaksızın Derneğimiz tarafından basılmaktadır ve bir çıkar çatışması bulunmamaktadır. Hazırlanan rehberlerin yararlı olması dileği ile tüm katkıda bulunanlara şükranlarımı sunarım. Saygılarımla, Prof. Dr. N. Sema Akalın TEMD Başkanı

6 6 ÖNSÖZ Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği Hipertansiyon, Obezite ve Lipid Metabolizması Çalışma Grubunca hazırlanan ve güncellenen kılavuz 3. baskısını yapmaktadır. Bu baskıda genel temel bilgiler aynen korunarak 2009 yılı içerisinde kılavuza girmesi gereken bilgiler eklenmiştir. Kılavuzun okuyucuya yararlı olmasını diler, hazırlanmasında emeği geçen arkadaşlarıma teşekkür ederim. Prof. Dr. Ahmet KAYA TEMD Hipertansiyon, Obezite ve Lipid Metabolizması Çalışma Grubu adına

7 İÇİNDEKİLER 7 HİPERTANSİYON TANI ve TEDAVİ KILAVUZU 9-49 OBEZITE LİPİD METABOLİZMASI TANI ve TEDAVİ KILAVUZU 84-92

8 8 HİPERTANSİYON, OBEZİTE VE LİPİD METABOLİZMA ÇALIŞMA GRUBU

9 9 HÝPERTANSÝYON TANI VE TEDAVÝ KILAVUZU Dr.Ahmet Kaya, Dr.Vedia Tonyukuk Gedik Hipertansiyon ve hipertansiyonun getirdiði sorunlar tüm dünyada yaklaþýk bir milyardan fazla kiþiyi ilgilendirmektedir. Kan basýncý (KB) kardiyovasküler hastalýklar (KVH) için baðýmsýz risk faktörüdür. KB arttýkça miyokard infarktüsü, kalp yetmezliði, inme ve böbrek yetmezliði olasýlýðý artar. Eriþkinlerde KB sýnýflanlandýrýlmasý the Joint National Committtee on the Detection, Evaluation and Treatment of High Blood Pressure (JNC 7) ile the European Society of Hypertension (ESH) ve the European Society of Cardiology ( ESC) e göre tablo 1 ve 2 de verilmiþtir. Tablo 1. JNC 7 e göre 18 Yaþ ve Üzerinde KB Sýnýflandýrýlmasý Tablo 2. KB Yüksekliði Taný ve Sýnýflandýrýlmasý (mmhg) Diyastolik KB deðerlerinin <90 mmhg olmasý þartý ile izole sistolik hipertansiyon da 1., 2., 3. derece olarak sýnýflandýrýlabilir. Aslýnda 1.,2., ve 3. derece hipertansiyon sýrasýyla hafif, orta ve ciddi hipertansiyondur. Ancak total KV riskle ilgili karmaþaya yol açmamasý için bu tanýmlar býrakýlmalýdýr. JNC 7 aþaðýdaki sonuçlarý vurgulamýþtýr; 1-50 yaþýn üzerindeki kiþilerde sistolik KB (SKB) 140 mmhg nýn üzerinde olmasý diyastolik KB na göre (DKB) KVH için daha fazla risk faktörüdür; 2- KVH riski KB 115/75 mmhg da baþlar ve her bir 20/10 mmhg lýk artýþla risk iki katýna çýkar. Normotansif 55 yaþýndaki bir kiþide hayat boyu hipertansiyon geliþme riski %90 dýr; 3-SKB mmhg veya DKB mmhg olan kiþiler prehipertansiftirler ve KVH ýn önlenmesi için saðlýklý yaþam tarzý deðiþiklikleri gerekir; 4-Komplikasyonsuz hipertansif kiþilerde ilaç tedavisinde birçok hastada, tiyazid gurubu tek baþýna ya da diðer antihipertansiflerle birlikte kullanýlmalýdýr. Yüksek riskli durumlar söz konusuysa anjiotensin dönüþtürücü enzim (ACE) inhibitörleri, anjiotensin reseptör blokerleri (ARB), beta blokerler, kalsiyum kanal blokerleri (KKB) baþlangýç tedavisi olarak seçilmelidir; 5-Birçok hastada hedef KB na ulaþmak için (<140/90 mmhg, diyabet ve kronik böbrek yetmezliðinde <130/80 mmhg) çoðunlukla iki ya da daha fazla antihipertansif ilaç gerekir; 6-KB, hedef KB ndan 20/10 mmhg dan fazla ise birisi genellikle tiyazid gurubu diüretik olmak üzere tedaviye ikili baþlanmalýdýr; 7-En etkili tedavi hastalarýn motive olmasýyla saðlanýr. Motivasyon hekime güvenle olur. Empati güveni yaratýr ve güçlü bir motivatördür.

10 10 Tarihsel olarak diyastolik KB nýn kardiyovasküler (KV) ve fatal sonlanýmlar için SKB ýndan daha önemli olduðu vurgulanmýþ ve JNC nin önceki kýlavuzlarýnda SKB ve izole sistolik hipertansiyon dikkate alýnmamýþtýr. Gözlemsel çalýþmalar KV morbidite ve mortalitenin sistolik ve diyastolik KB ile iliþkili olduðunu göstermesine karþýn bu konuda yapýlan randomize çalýþmalarda SKB deðerleri temel olarak alýnmýþtýr. Oysa sistolik ve diyastolik KB deðerleri kalp yetmezliði, periferik arter hastalýðý ve son dönem böbrek yetmezliði için baðýmsýz risk faktörüdür. Hipertansiyon prevalansý dünyada yaygýndýr ve yukarýdaki nedenlerden dolayý Dünya Saðlýk Örgütü tüm dünyada ölümlerin en sýk nedeni olarak yüksek KB ný listenin en üstüne koymuþtur. Hipertansiyon sýnýflandýrmasý: Hipertansiyon sýnýflamasý tablo 3 te verilmiþtir. Tablo 3. Hipertansiyonun Nedene Yönelik Sýnýflandýrýlmasý

11 11 Hipertansiyon Prevalansý: KB yüksekliði eriþkin yaþ grubunda sýklýkla karþýmýza çýkar. Örneðin ABD de tüm nüfusun en az % 25 inde KB yüksekliði saptanmýþtýr. Bunlarýn ancak % 68 i hipertansiyon tanýsý konmuþ, % 53 ü tedavi almýþ ve % 27 inde KB kontrol altýna alýnmýþtýr. Türkiye de yapýlan çalýþmalarda eriþkin yaþ grubunda hipertansiyon prevalansý % 33 (Türk Kardiyoloji Derneði çalýþmasý) - % 35.9 (Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneði) arasýnda deðiþmektedir, þekil 1. Yaþ ilerledikçe hipertansiyon görülme sýklýðý artar, genelde 30 yaþ üzerinde her 6 kiþiden, 40 yaþ üzerinde ise her 5 kiþiden 1 kiþi hipertansiftir, 65 yaþ üzerinde hipertansiyon prevalansý yaklaþýk % 65 dir. Siyahlarda beyazlara göre hipertansiyon gözlenme olasýlýðý daha fazladýr. Hipertansiyon 50 yaþýndan önce erkeklerde, daha sonra kadýnlarda sýktýr. Þekil 1. TEMD Türkiye Metabolik Sendrom Taramasý KB Sonuçlarý Total KV Risk: Uzun zaman hipertansiyon kýlavuzlarý KB deðerleri ve deðiþkenliklerine odaklandý. Ama JNC 7 ve ESH-ESC kýlavuzlarý hipertansiyonun taný ve tedavisinin total KV riskle iliþkili olduðunu vurguladý. Aslýnda hipertansif grubun küçük bir kýsmýnýn sadece KB yüksektir. Çoðunda ise KV risk faktörleri ve KB yüksekliðinin ciddiyeti ile glukoz ve lipid metabolizma deðiþiklikleri arasýnda iliþki vardýr. Total KV risk düþük, orta, yüksek ve çok yüksek olarak sýnýflandýrýlmýþtýr, þekil 2. Þekil 2. KV Risk Deðerlerine Göre Kan Basýncý Sýnýflandýrýlmasý

12 12 HT, hipertansiyon; SKB, sistolik KB; DKB, diyastolik KB; metab. Send, metabolik sendrom. Kesik çizgi total KV risk düzeylerine göre hipertansiyon tanýmlamasýnýn ne kadar deðiþken olduðunu belirtmektedir. Ayrýca KB ve metabolik risk faktörleri birbirini potansiyalize eder ve total KV risk faktörleri artar. Bu nedenle hedef, KB ný düþürürken risk faktörlerini azaltmaya yönelik olmalýdýr, tablo 4. Total KV risk basitce subgruplara ayrýlýr: 1-Daha önce KVH tanýsý almak, 2-Tip 2 diyabet 3.-tip 1 diyabet 4.-ciddi yüksek tek risk faktörü. Tüm bu þartlarda total KV risk artar. KV risk tanýmý 10 yýl içerisinde geliþecek olan KV olay riskini tanýmlar. Tablo 4. Total Kardiyovasküler Risk

13 13 Tablo 5. klinik deðiþkenliklerde kullanýlan risk faktörlerini vermektedir. Bunlar demografik, antropometrik özellikler, ailede prematüre KV hastalýk öyküsü, KB, sigara alýþkanlýðý, glukoz ve lipid deðiþkenlikleri, hedef organ hasarý ve diyabet tanýsý ile birlikte olan klinik koþullara göre temel alýnarak hazýrlanmýþtýr. E,erkek; K,kadýn; TK, total kolesterol; HDL-K, yüksek dansiteli lipoprotein; TG, trigliserid; SVH, sol ventrikül hipertrofisi; KAH, koroner arter hastalýðý; SVKÝ, sol ventrikül kütle indeksi; ÝMT, intimal medial kalýnlýk; GFH, glomerül filtrasyon hýzý; *MDRT formülü ile ** Cockroft Gault formülü ile hesaplanýr.

14 14 Bu tabloya ilaveten yeni risk faktörleri: 1. Metabolik Sendrom: Yüksek KB ve artmýþ KV risk faktörleri ile birliktedir. 2. Hipertansiyonla iliþkili birçok organda subklinik hasar oluþur ve bu KV riski artýrýr. 3. Organ hasarýnýn renal belirteçleri arasýnda Cockroft-Gault formülü ile hesaplana kreatinin klirensi ve MDRD formülü ile ölçülen glomerüler filtrasyon hýzý da vardýr. Renal disfonksiyona eþlik eden bu deðerler KV riski de gösterir. 4. Ýncelenmesi kolay ve ucuz olan mikroalbüminüri organ hasarýnýn ölçümünün temel komponentidir. 5. Konsantrik sol ventrikül hipertrofisi anlamlý artmýþ KV risk göstergesidir. 6. Çoklu organ hasarý kötü prognozla birliktedir. Farklý dokularda (kalp, kan damarý, böbrek ve beyin) organ hasarý araþtýrýlmalýdýr. 7. Artmýþ nabýz dalga velositesi prognozu etkileyen faktörlerdendir. Büyük arter sertliðinin erken taný indeksi olmasýna karþýn klinik kullanýlabilirliliði sýnýrlýdýr. 8. Düþük bilek-brakiyal KB oraný (<0.9) görece kolay aterosklerotik hastalýk belirtecidir ve total KV riskin arttýðýný gösterir. 9. Organ hasarý ölçümü sadece tedavi öncesi önerilmez. Tedavi sýrasýnda da yapýlmalýdýr. Sol ventrikül hipertrofisinde regresyon ve proteinürinin azalmasý tedaviye baðlý KV olumlu deðiþimi gösterir. 10. Artmýþ kalp hýzý KV morbidite ve mortalite için risk faktörüdür. Ayrýca yeni baþlangýçlý hipertansiyonu da gösterir. Sýklýkla metabolik bozukluk ve metabolik sendromla birliktedir. 11. Yüksek ve çok yüksek risk faktörleri tablo 6 da gösterilmiþtir. Çoklu risk faktörleri, diyabet ya da organ hasarýnýn olmasý yüksek normal hipertansiyonda bile kiþiyi yüksek risk kategorisine sokar. Organ hasar belirteçleri, deðeri ve maliyeti tablo 7 de verilmiþtir. Tablo 6. Yüksek ve Çok Yüksek Risk Faktörleri

15 15 Tablo 7. Organ Hasar Belirteçlerinin (0 dan 4 e) Geçerlilik, Taný Deðeri ve Maliyet Hipertansiyon Taný ve Tedavisi: Öncelikle hasta deðerlendirilmesi gereklidir. Hipertansif hastada hasta deðerlendirilmesinde 3 amaç vardýr: 1-Yaþam tarzýný belirlemek ve deðerlendirmek, KV risk faktörlerini ve hedef organ hasarýný belirlemek; 2- hipertansiyona yol açabilen nedenleri öðrenebilmek; 3- hedef organ hasarýnýn ve KVH varlýðý ya da yokluðunudeðerlendirmek. Gerekli veriler anamnez, fizik ve laboratuar muayenesi ile çoðu kez toplanýr. Antihipertansif tedavi ile inme, miyokard enfarktüsü ve kalp yetmezliði insidansýnda sýrasýyla ortalama %25 40, %20 25 ve %50 nin üzerinde azalma olur. Ama bugün ABD de bile hastalarýn %30 u hipertansif olduklarýnýn farkýnda deðillerdir. Taný aþamasýnda; - KB düzeylerini saptamak - Hipertansiyona neden olan sekonder nedenleri araþtýrmak - Kapsamlý þekilde KV risk faktörleri, diðer risk faktörleri, hedef organ hasarý, eþlik eden hastalýklar ve klinik koþullarý belirlemek gerekmektedir. Tanýsal Ýþlemler: - Tekrarlayan KB ölçümleri - Aile öyküsü - Fiziksel inceleme - Laboratuar ve yardýmcý incelemeler mutlak gerçekleþtirilmelidir. KB gün içi; farklý günler, aylar ve mevsimlerde kendiliðinden geniþ farklýlýklar gösterir. Bu nedenle hipertansiyon tanýsý için deðiþik zamanlarda, doðru kalibre edilmiþ aletle doðru bir þekilde birçok kez KB ölçülmelidir. KB hafif derecede yüksek ise birkaç aylýk aralarla tekrarlanýr. Anlamlý KB yüksekliði, hipertansiyonla iliþkili organ hasarý, ya da yüksek ve çok yüksek KV risk faktörleri var ise ölçümler daha kýsa sürelerle günler ve haftalarla tekrarlanmalýdýr. Genelde hipertansiyon tanýsý her vizitte en az 2 ölçümle ve en az 2 3 vizitte yapýlarak konulsa da, çoðu kez tek vizitteki ölçümlere göre konulur. KB ölçümü ofis ya da klinikte hekim ya da hemþire tarafýndan ya da evde hasta tarafýndan, otomatik ya da 24 saatlik sürelerle ölçülür.

16 16 Ofis (Klinik) ya da Klinikte KB Ölçümü: Hipertansiyon tanýsý koymak için ölçüm hastalar sandalyeye oturmuþ þekilde, ayaklarý yere deðer vaziyette ve kol kalp düzeyinde desteklenecek þekilde en az 5 dakika sakin bir þekilde istirahattan sonra yapýlmalýdýr. Ayakta KB ölçümü postüral hipotansif durumlardan þüpheleniliyor ise yapýlmalýdýr, tablo 8. Tablo 8. Ofis ya da Klinikte Kan Basýncý Ölçümü Ambulatuvar KB Ölçümü: Günlük aktiviteler ve uyku sýrasýnda KB hakkýnda bilgi sahibi olmak istenirse ambulatuvar KB takibi önerilir, tablo 9. Ambulatuvar KB ölçümü beyaz önlük hipertansiyon, ilaç direnci, otonomik disfonksiyon ve ilaçlara baðlý hipotansif etkenliði araþtýrmak için kullanýlýr. Çoðu ossilometrik birçok otomatik KB cihazý vardýr. Gündüz, gece, sabah gibi kýsýtlý zamanlarda KB hakkýnda bilgi verdiði gibi 24 saatlik ortalama KB ný da ölçer. Bu bilgilere konvansiyonel KB ölçümleri ile ulaþamayýz. Ambulatuvar KB: 1-Hipertansiyonla iliþkili organ hasarý ve tedavi ile deðiþimi hakkýnda ofis KB ndan daha sýký iliþkilidir. 2- Ofis KB ölçüm sonuçlarýna göre KV risk öngörüsü için daha duyarlý bir yöntemdir. 3- Tedaviye baðlý KB nda düþmeyi saptama, çok kere tekrarlanabilirliliði ve beyaz önlük ile plasebo etkinin yokluðu ve ihmal edilebilirliliðinden, ölçüm klinik KB ölçümlerinden daha güvenilirdir. Gün içi ve gece KB hakkýnda bilgi sahibi olup sonuçlarý karþýlaþtýrma olanaðýmýz vardýr; gece yarýsý KB nýn gün içi deðerlere göre prognostik deðeri daha fazladýr. Çoðu kez uykuda KB ý % azalýr. Bu azalma yok ise KVH riski artar. Bazý çalýþmalarda 24 saatlik ortalama KB dahil olmak üzere bu fenomenin prognostik deðeri olmamasýna karþýn gece KB nda düþme olmayanlarda hedef organ hasarý prevalansýnýn yüksek olduðu bildirilmiþtir. Kardiyak ve serebrovasküler olaylar sabahleyi pik yapar. Bu muhtemelen trombosit agregasyonunda artma, fibrinolitik aktivitede azalma ve sempatik aktivasyon gibi sabahleyin uykudan uyanýklýða gecerken KB nýn ani yükseliþiyle iliþkilidir.

17 17 Evde KB Ölçümü: Hastalar doðru eðitilirse kendi KB larýný ölçebilirler. Evde kendi kendine KB ölçümü ambulatuvar KB ölçümü gibi günlük yaþam KB hakkýnda daha fazla bilgi vermez. Ama beyaz önlük etkisi olmamasý, tekrarlanabilir olmasý, farklý zamanlarda ölçümün günlük yaþama yakýn sonuçlar vermesi, KV risk faktörleri gibi organ hasarý mevcudiyetini ve öngörüsünü saptamasýnýn ofis KB ölçümünden daha deðerli olmasý avantajdýr. Hastalarýn tedavi öncesi ve sýrasýnda evde KB ölçmesi önerilmelidir. Tedaviye uyumu artýrýr. Evde KB Ölçümünde: - Güvenilir cihaz kullanýlmalýdýr. Çok azýnda gerçek sonuçlar elde edilebilir. Önemli olan kolun kalp hizasýnda tutulmasýdýr. - Hasta eðitiminin zorluðu ve yaþlý hastalarda duyma sorunlarý nedeniyle semiotomatik cihazlar civalýlara yeðlenmelidir. - Hasta oturarak 1-kaç dakikalýk istirahatten sonra sabah veya akþam ölçüm yapmalýdýr. Ölçümler arasý spontan farklýlýk olabileceði hastaya anlatýlmalýdýr. - Sýk ölçümlerden kaçýnýlmalýdýr. Ölçümler tedaviye baðlý deðiþiklikler oluþabileceðinden ilaç almadan önce yapýlmalýdýr. - Ambulatuvar KB ölçümlerinin normal deðerlerinin ev ya da ofis deðerlerinden daha düþük olduðunu hatýrlayýn. - Hastaya anlaþýlýr talimat ve doküman saðlanmalýdýr. Tedavi rejimini hastanýn kendisini deðiþtirmemesi saðlanmalýdýr. Tablo 9. Ambulatuvar ve Evde Kan Basýncý Ölçümü

18 18 Tablo 10. Hipertansiyon Tanýmlamasý Ýçin Kan Basýncý (mmhg) Eþik Deðeri Ýzole Ofis ya da Beyaz Önlük Hipertansiyon: Bazý kiþilerde ofiste KB sürekli yüksekken; günboyu, 24 saat KB ya da evde KB ölçümü normal sýnýrlar içerisindedir. Bu durum beyaz önlük hipertansiyon ya da izole ofis hipertansiyon olarak bilinir. Ýzole ofis hipertansiyonda en az 3 ölçümde KB ³ 140/90 mmhg iken, 24 saatlik ortalama ya da evde KB ölçümü normal sýnýrlardadýr. Taný ofiste KB nýn ³ 140/90 mmhg ve evde <135/85 mmhg bulunmasý ile konulur. Genel toplumda izole ofis hipertansiyonu görülme oranlarý %15 olarak kabul edilmektedir. Bu oran da tüm hipertansiyon tanýsý almýþ kiþilerin 1/3 ünden fazlasýndýr. Bu kiþilerde metabolik risk faktörleri ve organ hasarý araþtýrýlmalýdýr. Yaþam biçimi deðiþiklikleri ve sýký takip önerilir. Organ hasarý ve KV risk faktörleri varsa ilaç tedavisi baþlamalýdýr. Ýzole Ambulatuvar ya da Maskeli Hipertansiyon: Beyaz önlük hipertansiyonun tersidir. Ofiste KB < 140/90 mmhg, ambulatuvar ya da evde yüksektir. Prevalans izole ofis hipertansiyon gibidir. KV risk, ofis içi ya da dýþý hipertansiyonu olanlara yakýndýr. Aile ve Klinik Öykü: Hipertansiyon, diyabet, dislipidemi, prematür koroner arter hastalýðý, inme, periferik ve renal arter hastalýðý yönünden aile öyküsü kapsamlý þekilde alýnmalýdýr, tablo 11. Klinik öykü: a-süre ve daha önce KB nýn düzeyleri; b- hipertansiyonun sekonder nedenlerinin semptomlarý, ilaç kullanýmý, KB ný yükselten liquoris, burun damlasý, kokain, amfetamin, oral kontraseptifler, steroid, nonsteroidal antiinflamatuvarlar, eritropoetin ve siklosiporin kullanýmý yönünden incelenmelidir; c-diyete özellikle hayvansal yað alýmý, tuz, alkol, sigara kullanýmý, fiziksel aktivite, erken eriþkin yaþamdan itibaren kilo alýmý; d- geçmiþte ya da günümüzde KAH, kalp yetmezliði, serebrovasküler ya da periferik vasküler hastalýk, renal hastalýk, diabetes mellitus, gut, dislipidemi, astma ya da herhangi bir anlamlý hastalýk ve bu nedenle kullanýlan ilaçlar; e-daha önce antihipertansif tedavi, sonuçlarý ve yan etkileri; e- KB ný etkileyen kiþisel, ailesel ve çevresel etkenler sorgulanmalýdýr.

19 Tablo 11. Klinik ve Aile Öyküsü 19

20 20 Fiziksel Ýnceleme: KB gibi, kalp hýzý da dikkatle ölçülmeli, nabýz en az 30 saniye sayýlmalý, aritmiler kaydedilmelidir. Sekonder hipertansiyona ait belirtiler ve organ hasarý incelenmelidir. Bel çevresi ve beden kütle indeksi hesaplanmalýdýr, tablo 12. Tablo 12. Sekonder Hipertansiyon, Organ Hasarý ve Visseral Obezite Yönünden Ýnceleme

21 Laboratuar Ýncelemesi: Ek risk faktörleri, sekonder hipertansiyon ve organ hasarý için gereklidir laboratuar incelemesi gereklidir. Gençlerde, yüksek KB nda ve çok hýzlý geliþmiþ hipertansiyonda detaylý olarak incelemelidir, tablo

22 22 Genetik Ýnceleme: Yüksek KB olan hastalarda sýklýkla aile öyküsü vardýr ve patogenezde bazý genetik hastalýklar da sorumludur. Esansiyel hipertansiyon, multifaktöryel etyolojili, poligenik anormalitesi olan heterogen bir bozukluktur. Gen mutasyonlarý ve çevresel etkenlikler etyopatogenezde sorumlu olabilir ama halen esansiyel hipertansiyon etyolojisi tam olarak aydýnlatýlamamýþtýr. Hipertansiyonun nadir monogenik formlarý; glukokortikoidlerle düzelebilen aldosteronizm, Liddle sendromu ve bazý tek gen mutasyonlarýnda hipertansiyon patogenezi tam olarak aydýnlatýlabilmiþtir ama aslýnda hipertansif hastalarda genetik çalýþma nadiren gerekebilir. Subklinik Organ Hasarýný Araþtýrmak: Total KV riske ait belirleyici olan subklinik organ hasarý dikkatle araþtýrýlmalýdýr, tablo Mikroalbüminürüi: Sadece diyabetiklerde deðil nondiyabetiklerde de artmýþ KVH riski ile birliktedir. 2. Sol ventrikül hipertrofisi ve karotid arter duvar kalýnlýðý hipertansif hastalarda gözlenebilir ve prognoz için olumsuzdur. 3. Prospektif çalýþmalarýn retrospektif incelemesinde tedaviye baðlý proteinüride azalma ve SVH azalmýþ KV olaylarla birliktedir. Organ hasarýný ölçmek sadece organ hasarý hakkýnda bilgi vermez, baþlangýç total KV riski ve tedavinin koruyucu etkisini de ölçer.

23 23 Tedavide Amaç: Amaç KV ve renal mortalite ve morbiditenin azaltýlmasýdýr. Birçok hasta özellikle 50 yaþýn üzerindekilerde SKB hedefe ulaþtýðýnda DKB ýncýnda da hedefe ulaþacaðý için primer olarak SKB na odaklanmalýdýr. Hipertansiyon tedavisinde baþlýca yaþam biçimi deðiþikliklerini kapsayan nonfarmakolojik ve farmakolojik tedavi yöntemleri vardýr ve birlikte yapýlmalýdýr. Antihipertansif tedaviye baþlama kriterleri sistolik ve diyastolik KB düzeyleri ve total KV risk düzeyine göre belirlenir. Ayni zamanda sigara, dislipidemi, abdominal obezite, diyabet gibi reversibl risk faktörleri belirlenmeli, birlikte olan koþullar da KB yüksekliði tedavi edilirken uygun yöntemlerle tedavi edilmelidir, þekil 3, tablo 15. Tablo 15. Antihipertansif Tedavinin Hedefleri

24 24 Tedavi Stratejileri: 1.Hipertansiyonda Yaþam Biçimi Deðiþiklikleri: Hipertansiyon oluþumunda beslenme alýþkanlýklarý ve fiziksel aktivitenin yetersizliði gibi çevresel etkenler son derece önemlidir; yaþam biçimi deðiþiklikleri KB ný anlamlý olarak azaltýr. Yapýlan çalýþmalarda SKB ile yüksek sodyum, alkol ve protein alýmý arasýnda pozitif, potasyum alýmý ile negatif bir iliþki olduðu gösterilmiþtir. Hipertansif hastalarda düþük risk grubunda olanlarda yaþam tarzýnda uygun deðiþiklikler yapýlmasý ilk ve belki de tek tedavi seçeneði olmalýdýr. Hasta günde 3 kadeh alkol alýyorsa alkolü býrakmasý ya da azaltmasý KB nýn düþmesine ilaçlardan daha fazla yardýmcý olacaktýr. KB düþünce de yaþam biçimi deðiþikliklerine devam edilir. Risk arttýkça antihipertansif tedaviye hemen baþlanmalýdýr. Hipertansif hastalar, risk durumu ve ilaç gereksinimi ne olursa olsun yaþam tarzlarýný deðiþtirme yönünde uyarýlmalýdýr. Hipertansiyon tedavisinde yaþam þekli deðiþiklikleri mutlak gereklidir. Ama bu konuda halen yeterli bilgiler yoktur. Genellikle hipertansiyon prevalansýný azaltmak için tuz ve alkol alýmýný kýsýtlamak, kilo kontrolü ve potasyum dan zengin beslenme önerilir, tablo 16. Sigaranýn Býrakýlmasý: Sigara akut olarak KB ný ve kalp hýzýný artýrýr. Bir sigara içiminden 15 dakika süre ile KB yüksek kalýr. Bu durum sempatik aktivite artýþý ve katekolamin sanlýmý ile ilgilidir. Paradoksal olarak birçok epidemiyolojik çalýþmada sigara içenlerde içmeyenlere göre KB daha düþük bulunmuþtur. Ama ambulatuvar KB ölçümleri ile tedavi edilmemiþ hipertansiflerde ve normotansif sigara içicilerde günlük KB sigara içmeyenlere göre yüksek bulunmuþtur. Aðýr içicilerde yükselme daha belirgindir. Sigara içimi ileride oluþacak yüksek SKB belirteçidir. Pasif içicilerin de risk altýnda olduðu unutulmamalýdýr. Sigara KV hastalýk; inme ve miyokard infarktüsü için güçlü risk faktörüdür. Sigara býrakmakla KB kolay kolay düþmez. Sigara býrakmayý kolaylaþtýrmak için gerekirse nikotin replasmaný ya da bupropion tedavisi gerekebilir. Vareniklin selektif nikotin asetilkolin reseptör parsiyel agonistidir, yeni kullanýlmaya baþlanýldý. Kýsa ve uzun dönemde plaseboya göre etkendir. Alkol Tüketimini Azaltmak: Alkol tüketimi ile KB arasýnda lineer bir iliþki vardýr. Aþýrý içenlerde inme olasýlýðý ve ölüm oraný artar. Alkol antihipertansiflerin etkisini azaltýr. Alkol azaltýlmakla KB anlamlý azalýr. Hipertansif erkeklerde günlük alkol alýmý g, kadýnlarda ise g etanolü geçmemelidir. Tuz Kýsýtlamasý: Epidemiyolojik çalýþmalar tuz alýmýnýn KB ný artýrdýðýný ve hipertansiyon prevalansýnda etken olduðunu gösterdi. Randomize kontrollü çalýþmalar hipertansif hastalarda günlük 180 mmol den (10.5 g sodyum klorür) mmol e ( g sodyum klorür) azaltmak, hastalar arasýnda geniþ farklýlýklar gösterse de KB ný ortalama 4-6 mmhg düþürür. Sodyum kýsýtlamasý ile antihipertansif ilaç doz ve miktarý azalýr. Sodyum kýsýtlamasýna siyahlarda, orta ve ileri yaþlarda olduðu gibi diyabetik, hipertansif ve kronik böbrek yetmezliði hastalarýnda daha iyi yanýt alýnýr. Renin angiotensin sistemi ve sempatik aktivite zayýf olanlarda sodyum kýsýtlamasýna ters yanýt alýnýr. Aþýrý tuz alýmý dirençli hipertansiyon nedenidir. Önerilen günlük sodyum alýmý 100 mmol/günden 65 mmol/güne (3.8 g/gün sodyum klorür) indirildi. Bunu baþarmak gerçekten zordur. Bu nedenle önerilen 85 mmol/gün sodyum olmalýdýr(<5 g/gün sodyum klorürdür). Diðer Diyet Deðiþimleri: Potasyum alýmý artýrýlýrsa KB nýn düþeceði gösterilmiþtir. Sebze ve meyvadan zengin, düþük yað içeren kolesterol ve doymuþ yað azaltýlmýþ

25 25 Dietary Approaches to Stop Hypertension ( DASH) diyetinin KB düþürücü etkisi vardýr. Birçok çalýþma metaanalizinde yüksek doz omega 3-poliansatüre yað asidinin görece yüksek dozda ( ³3 g/gün) KB düþürücü etkisi gösterilmiþtir. Hipertansif kiþilerde KB ný 4.0/2.5 mmhg düþürür. Tek baþýna fiberin KB düþürüdüðüne dair yeterli veri yoktur. Kalsiyum ve magnezyum suplemantasyonunun KB ný düþürdüðü bildirilmiþtir. Hipertansif hastalarda daha fazla sebze ve meyva (4 5 porsiyon ya da 300 g /gün sebze) ve daha fazla balýk tüketimi önerilir. Satüre yað ve kolesterol azaltýlmalýdýr. Eðitimli bir diyetisyen yararlýdýr. Kilo Azaltmak: Vücut aðýrlýðý direk KB ile iliþkilidir. Aþýrý kilo KB ný yükseltir. Obezlerde kilo vermekle KB düþer ve insülin direnci, diabetes, hiperlipidemi, SVH, obstruktif uyku sendromu üzerine olumlu etki yapar; 5.1 kilo vermekle ortalama KB sistolik ve diyastolik kan basýncý 4,4 ve 3.3 mmhg azalýr. Fiziksel Egzersiz: Fiziksel uyumsuzluk KB ve diðer risk faktörlerinden baðýmsýz olarak güçlü bir KV mortalite öngörüsüdür. Dinamik aerobik egzersiz istirahat sistolik ve diyastolik KB ný 3.0/2.4 mmhg ve ambulatuvar KB gün içi 3.3/3.5 mmhg düþürür. Hipertansif grupta istirahat KB (-6,9/- 4,9 mmhg) normotansiflerden (-1,9/ -1,6 mmhg) daha fazla düþer. Egzersiz KB ný düþürürken kilo kaybý yanýnda, vücut yaðýný ve bel çevresini azaltýr. Ýnsülin duyarlýlýðý ve HDL- kolesterol düzeyleri artar. Duraðan yaþantýsý olan hastalara günde dakika düzenli egzersiz önerilir. Yürüyüþ, yavaþ tempolu koþu ve yüzme tipi egzersizler yararlýdýr. Egzersiz öncesi KV performans bilinmeli ve pressör etkili aðýrlýk kaldýrma gibi yoðun izometrik egzersizlerden kaçýnýlmalýdýr. Tablo 16. Hipertansif Hastalarda Yaþam Tarzý Deðiþiklikleri Önerileri

26 26 Kombinasyon Diyet Tedavisi: JNC VI hipertansiyon oluþum ve geliþimini önlemekte DASH diyetinin yararýný bildirdi. Ama egzersizin önemi bu diyette vurgulanmadý. DASH diyeti KB ný düþürmeye yardým eden ve yüksek KB ný kontrol eden bir kombinasyon diyetidir. Bu diyet meyve ve sebzeden; posa, potasyum ve kalsiyumdan zengindir. Doymuþ yað ve kolesterol içeriði azaltýlmýþtýr, tablo 17. Tablo 17. Hipertansiyon Tedavisinde Yaþam Biçimi Deðiþiklikleri Farmakolojik Tedavi: Antihipertansif ilaç seçiminde göz önüne alýnmasý gereken özellikler tablo 18 de sunulmuþtur. JNC 7 ye göre komplikasyonlarý olmayan bir hipertansif hastada özel bir endikasyon yoksa tedaviye diüretikle baþlanýr. Bu tiyazid grubu diüretik, hidroklorotiyazid ve klortalidon olabilir, mg hidroklorotiyazid veya klortalidon gibi düþük dozlar önerilir. Bu dozda hipokalemi, glukoz intoleransý ve hiperürisemi gibi metabolik komplikasyonlar nadirdir. Eðer düþük doz diüretik tedavisi faydalý olmazsa Anjiotensin dönüþtürücü enzim inhibitörleri (ACEÝ), anjiotensin II reseptör antagonistleri (ARA), b-blokerler veya kalsiyum kanal blokeri (KKB) eklenebilir veya bunlara deðiþtirilebilir, tablo 18. Tablo 18. Onsekiz Yaþ ve Üzerindeki Eriþkinlerde Kan Basýncý Sýnýflamasý ve Tedavisi ACE-Ý, anjiotensin dönüþtürücü enzim inhibitörü;arb, anjiotensin reseptör blokeri, KKB, kalsiyum kanal blokeri *En yüksek KB katagorisine göre tedaviyi belirle;**: Kronik Böbrek yetmezliði ve diyabetlilerde hedef < 130/80 olmalýdýr; *** Ortostatik Hipotansiyon riski dikkate alýnmalýdýr.

27 27 Antihipertansif ilaç seçiminde ESH-ESC önerileri ise tablo 19 da sunulmuþtur. Tablo 19. Antihipertansif Ýlaç Seçimi

28 28 Ancak daha sonra yayýnlanan National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) kýlavuzuna göre 55 yaþ altýndaki hipertansiflerde ilk seçenek ACEÝ dir. Eðer ACEÝ ne kontrendike durum ya da ilacýn yan etkileri varsa ilk seçenek olarak ARA önerilmektedir. Hipertansif kiþi 55 yaþýn üzerinde ya da hangi yaþta olursa olsun siyah ise ilk seçenek KKB ve tiyazid grubu diüretiktir, þekil 4. Þekil 4. Hipertansif Hastalarda NICE Ýlaç Önerileri Antihipertansif tedavide patolojik koþullara göre tercih edilen ilaçlar tablo 20 de belirtilmiþtir.

29 HİPERTANSİYON, OBEZİTE VE LİPİD METABOLİZMASI HEKİM İÇİN TANI VE TEDAVİ REHBERİ 29 Tablo 20. Değişik Koşullarda Antihipertansif İlaç Seçimi Subklinik Organ Hasarı Sol ventrikül hipertrofisi Asemptomatik ateroskleroz Mikroalbüminüri Böbrek disfonksiyonu Klinik Olay İnme geçirmesi Mİ öyküsü Angina pektoris Kalp yetmezliği Atriyal fibrilasyon Tekrarlayan Sürekli Taşiaritmiler SDBY/ Proteinüri Periferik arter hastalığı Sol ventrikül disfonksiyonu Koşullar İSH Metabolik sendrom Diabetes Mellitus Gebelik Siyah ırk ACEİ, KA, ARB KA, ACEİ ACEİ, ARB ACEİ, ARB KBnı düşüren herhangi bir ilaç BB, ACEİ, ARB BB, KA Diüretikler, BB, ACEİ, ARB, AA ARB, ACEİ BB, dihidropiridin dışı KA BB BB, ACEİ, ARB, loop diüretikleri KA ACEİ Diüretikler, KA ACEİ, AR, KA ACEİ, ARB KA, metildopa, BB Diüretikler, KA Kısaltmalar: ACEİ: ACE inhibitörleri; KA: kalsiyum antagonistleri; ARB: angiotensin reseptör antogonistleri; BB: β- bloker; İSH: izole sistolik hipertansiyon Antihipertansif ilaçların tercih edildiği durumlar tablo 21 de verilmiştir. ACE inhibitörleri: Diyabet, kalp yetmezliği, sol ventrikül fonksiyon bozukluğu, miyokard infarktüsü, proteinürisi olan kronik böbrek yetmezliklerinde birinci tercihtir. ACEİ ve ARB nin KB dan bağımsız kalp koruyucu etkileri öne sürülmektedir. Ancak bulgular KB kontrolünün daha önemli olduğunu göstermektedir. Angiotensin Reseptör Blokerleri: ACEİ lerle aynı endikasyonda kullanılır. Ayrıca öksürükten dolayı ACE leri kullanamayan hastalarda öncelikle kullanılır. Sol ventrikül hipertrofisi olan hastalarda faydalı olduğu gösterilmiştir. Aliskiren Direkt renin inhibitörüdür. Renin sistemini aktivasyon noktasında hedef alır ve renin aktivitesi azalır. Direkt renin inhibitörleri tek başına ya da diğer antihipertansiflerle birlikte verildiğinde organ korumasını artırabilir. Aliskiren 2007 de FDA dan onay alan ilk oral direk renin inibitörüdür.etkinliği diğer antihipertansiflerle benzerdir. Diğer antihipertansifler ile kombine edildiğinde ek kan basıncı sağladığı ileri sürülmektedir. Valsartan ve aliskiren kombinasyonununda ciddi hiperkalemi olabilir.önemli yan etkileri diyare ve anjiyo ödemdir

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ Hangi antihipertansifler kullanılmalı? Dr. Celalettin USALAN JNC-8 HT KILAVUZU JNC-7; 2003.. And then we wait and wait JNC kılavuzları JNC7 Non-sistematik analiz

Detaylı

Hipertansiyonda Tedavi Algoritması. Dr. Alparslan Ersoy

Hipertansiyonda Tedavi Algoritması. Dr. Alparslan Ersoy Hipertansiyonda Tedavi Algoritması Dr. Alparslan Ersoy Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 6.Uludağ Nöroloji Günleri, 11 Mart 2011 Kan Basıncı kanın damar duvarına yaptığı basınç Komplike

Detaylı

Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi

Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi Dr. Ali Düzova Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Pediatrik Nefroloji ve Romatoloji Ünitesi 27. Ulusal Nefroloji, Hipertansiyon,

Detaylı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Dünyada Hipertansiyon

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA HİPERTANSİF HASTA DEĞERLENDİRMESİ NASIL OLMALI? Dr. Kübra KAYNAR

BİRİNCİ BASAMAKTA HİPERTANSİF HASTA DEĞERLENDİRMESİ NASIL OLMALI? Dr. Kübra KAYNAR BİRİNCİ BASAMAKTA HİPERTANSİF HASTA DEĞERLENDİRMESİ NASIL OLMALI? Dr. Kübra KAYNAR Hipertansiyon Prevalansı 50 Yüzde % 40 30 20 31.8 27.5 36.1 10 0 Tüm grup Erkek Kadın Hypertension in Turkey Altun et

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Kombinasyon tedavisi. Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD

Kombinasyon tedavisi. Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD Kombinasyon tedavisi Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD Kan basıncı (KB) kontrolünde güncel yaklaşım: Daha iyi etki mekanizması Tedavide KB kontrolünün ötesi fayda Daha iyi tedavi uyumu (motive hasta,

Detaylı

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom İnsülin direnci (İR) zemininde ortaya çıkan Abdominal obesite Bozulmuş glukoz toleransı (BGT) veya DM HT Dislipidemi Enflamasyon, endotel

Detaylı

Kontrolsüz z Hipertansiyon: Hastaya / Hekime Ait Faktörler

Kontrolsüz z Hipertansiyon: Hastaya / Hekime Ait Faktörler Kontrolsüz z Hipertansiyon: Hastaya / Hekime Ait Faktörler Prof. Dr. Mehmet Şükrü Sever İstanbul Tıp T p Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 11. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek B Hastalıklar kları Kongresi 13-17

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

HİPERTANSİF HASTAYI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr. Melda Dilek Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi

HİPERTANSİF HASTAYI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr. Melda Dilek Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi HİPERTANSİF HASTAYI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr. Melda Dilek Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Tanım Kan basıncının sistolik için 140mmHg, diyastolik için 90 mmhg ve üzerinde olmasıdır. Evans ve Rose

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Konunun Önemi Gebelikte karşılaşılan en sık dahili sorun HİPERTANSİYON (Tüm gebeliklerin % 6-8 i) 1. Kronik

Detaylı

Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi. Prof. Dr. Oktay Ergene

Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi. Prof. Dr. Oktay Ergene Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi Prof. Dr. Oktay Ergene Yeni Hipertansiyon Kılavuzları ESC/ESH 2013 JNC-8 ASH/ISH 2014 CHEP 2014 NICE 2011 Kan BasıncıDüzeylerine İlişkin Tanımlar

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

7 Mayıs, 2015 - Antalya

7 Mayıs, 2015 - Antalya 7 Mayıs, 2015 - Antalya Dernekler Uzlaşı Raporu Kurulu Dernek Türk Kardiyoloji Derneği (TKD) Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği (TİHUD) Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) Türk Nefroloji

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar

Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar Dr.Şükrü ULUSOY KTÜ T p Fakültesi Nefroloji BD Niçin güncelleme? Son iki yıl içindeki klavuzu etkileyebilecek çalışmaların

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Dirençli Hipertansiyon. Doç. Dr. Rahmi Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Ünitesi

Dirençli Hipertansiyon. Doç. Dr. Rahmi Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Ünitesi Dirençli Hipertansiyon Doç. Dr. Rahmi Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Ünitesi Kontrolsüz Hipertansiyon = Dirençli Hipertansiyon Kontrol Oranları - 2007

Detaylı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı HİPERTANSİYON Prof. Dr. Mustafa ARICI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ve Halk Sağlığı Enstitüsü Öğretim Üyesi

Detaylı

Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor

Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Hikmet Demir Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Hikmet Demir, 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Yakınma: Gözlerde uçuşmalar,

Detaylı

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya SALTurk Çalışması Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması 22 Mayıs 2008 - Antalya Amaç Türkiye de günlük tuz alımını saptamak Sodyum alımı ve hipertansiyon ilişkisini araştırmak Kabul ve

Detaylı

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemii id i Tedavisi i Prof.Dr. Oktay Ergene İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemi Gelişimiş VLDL Chylomicron Liver Defective Lipolysis Remnants

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur.

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Basit ve ucuz bazı testlerle erken saptandığında önlenebilir veya ilerlemesi geciktirilebilir olmasına karģın,

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli?

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Gerçek bir pozitiflik söz konusu mudur?

Detaylı

İnt. Dr. Seda KARATAŞ Aralık 2013

İnt. Dr. Seda KARATAŞ Aralık 2013 İnt. Dr. Seda KARATAŞ Aralık 2013 İnsan sağlığını, sağlığa bağlı yaşam kalitesini ve yaşam süresini olumsuz etkileyebilecek kadar yüksek olan arteriyel kan basıncı değerlerine yüksek kan basıncı (hipertansiyon)

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

HİPERTANSİYON. Asist.Dr.Sülbiye AYDOĞAN GÜVEN DANIŞMAN: Yrd.Doç.Dr.A.Selda TEKİNER

HİPERTANSİYON. Asist.Dr.Sülbiye AYDOĞAN GÜVEN DANIŞMAN: Yrd.Doç.Dr.A.Selda TEKİNER HİPERTANSİYON Asist.Dr.Sülbiye AYDOĞAN GÜVEN DANIŞMAN: Yrd.Doç.Dr.A.Selda TEKİNER HİPERTANSİYON Küresel sağlık sorunu Küresel ekonomik yük Erken mortalite Erken morbidite Önlenebilir Tedavi edilebilir

Detaylı

Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir

Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir Belda Dursun 1, Betül Altay-Özer 2, Aytül Belgi 3, Çağatay Andıç 4, Aslı Baykal 2, Ali Apaydın 3,

Detaylı

SAĞLIKLI ÇOCUK VE ADÖLESANDA TUZ KISITLANMALI MIDIR?

SAĞLIKLI ÇOCUK VE ADÖLESANDA TUZ KISITLANMALI MIDIR? SAĞLIKLI ÇOCUK VE ADÖLESANDA TUZ KISITLANMALI MIDIR? Dr. Alper Soylu Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı İzmir Tuz Hastalık İlişkisi Hipertansiyon Kardiyovasküler hastalıklar

Detaylı

Kadınlar ve Hipertansiyon. Prof. Dr. Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD 21. 05. 2010

Kadınlar ve Hipertansiyon. Prof. Dr. Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD 21. 05. 2010 Kadınlar ve Hipertansiyon Prof. Dr. Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD 21. 05. 2010 Konuşma Planı Kadınlarda hipertansiyon prevalansı, farkındalık, tedavi ve kontrol oranları

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı?

Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı? Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı? Dr. Hasan Micozkadıoğlu Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Logan et al. J Hypertens 2008;26:446-452

Detaylı

Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi

Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Akut Böbrek Yetmezliği -Tanım Glomerüler filtrasyon hızının saatler-günler

Detaylı

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof.Dr. ARZU SEVEN İ.Ü.CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI DİSMETABOLİK SENDROM DİYABESİTİ SENDROM X İNSÜLİN DİRENCİ SENDROMU METABOLİK

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalığında Retinol Bağlayıcı Protein-4 Düzeyindeki Artış Endotel Disfonksiyonun Yeni Bir Göstergesi mi?

Kronik Böbrek Hastalığında Retinol Bağlayıcı Protein-4 Düzeyindeki Artış Endotel Disfonksiyonun Yeni Bir Göstergesi mi? Kronik Böbrek Hastalığında Retinol Bağlayıcı Protein-4 Düzeyindeki Artış Endotel Disfonksiyonun Yeni Bir Göstergesi mi? Gürkan Çelebi 1, İlker Taşçı 1, Mutlu Sağlam 2, Gökhan Özgür 1, Halil Yaman 3, Gökhan

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II 47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Up-to-Date Approach to the Treatment of Hypertension

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Up-to-Date Approach to the Treatment of Hypertension Derleme / Review DOI: 10.4274/haseki.1952 Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Up-to-Date Approach to the Treatment of Hypertension Zeki Aydın, Savaş Öztürk* Darıca Farabi Devlet Hastanesi, Nefroloji

Detaylı

Diyaliz Hastalarında Kan Basıncının Mortalite ile İlişkisi Doç. Dr. Gürsel YILDIZ Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi

Diyaliz Hastalarında Kan Basıncının Mortalite ile İlişkisi Doç. Dr. Gürsel YILDIZ Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Diyaliz Hastalarında Kan Basıncının Mortalite ile İlişkisi Doç. Dr. Gürsel YILDIZ Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Kış Okulu Magosa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, 26-29 Mart 2015. 1 Tarihçe

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay PERİFERİK ARTER HASTALIĞI Dr Sim Kutlay ENDOTEL Nitrik oksit Endotelin-1 Anjiotensin II Nitrik oksit NF-kB aktivasyonu Anjiotensin II Aktivatör protein-1 aktivasyonu Nitrik oksit Doku faktörü Plazminojen

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme. Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez

Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme. Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez Diyabetik Nefropati Tanısında Güncelleme Dr. Alper Sönmez GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim

Detaylı

HİPERTANSİYONDA HASTA ODAKLI TEDAVİ. Dr. Seyit Mehmet KAYACAN İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı

HİPERTANSİYONDA HASTA ODAKLI TEDAVİ. Dr. Seyit Mehmet KAYACAN İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı HİPERTANSİYONDA HASTA ODAKLI TEDAVİ Dr. Seyit Mehmet KAYACAN İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı Türkiye de Hipertansiyon 40 35 30 31,8 30,3 27,5 28,4 36,1 32,3 25 20 15 2003 2012 10

Detaylı

ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği

ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği Asemptomatik Hiperürisemi Tanım: Serum ürik asit düzeyinin kristal depolanma hastalığı bulguları

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi DİYALİZ-MORTALİTE 200 ölüm/1000 hasta-yıl. USRDS-2011 En önemli ölüm nedeni kardiyak hastalıklardır. USRDS -2011:

Detaylı

Diyet Önerileri ve Etkisi

Diyet Önerileri ve Etkisi Akılcı Hipertansiyon Tedavisi Diyet Önerileri ve Etkisi Dr. Soner Duman Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç ç Hastalıkları Anabilim Dalı 15. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi, 24-26 Nisan

Detaylı

NIDDM ve Hipertansiyon. Prof. Dr. H. Hüsrev Hatemi

NIDDM ve Hipertansiyon. Prof. Dr. H. Hüsrev Hatemi NIDDM ve Hipertansiyon Prof. Dr. H. Hüsrev Hatemi Diabet ve Hipertansiyon Diabetik hastalarda, büyük damar hastalıkları ve ateroskleroz, anlamlı olarak fazla görülür. Diabetiklerde, diabetik olmayanlara

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller

Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller Asemptomatik ciddi HT (hedef organ hasarı yok KB>180/110 Hipertansif

Detaylı

Prof.Dr. Giray Kabakcı, F.E.S.C. HÜTF Kardiyoloji Anabilim Dalı. gkabakci@hacettepe.edu.tr

Prof.Dr. Giray Kabakcı, F.E.S.C. HÜTF Kardiyoloji Anabilim Dalı. gkabakci@hacettepe.edu.tr HİPERTANSİYON 2010 Prof.Dr. Giray Kabakcı, F.E.S.C. HÜTF Kardiyoloji Anabilim Dalı gkabakci@hacettepe.edu.tr KILAVUZLAR JNC VI (1997) WHO/ISH (1999) TKD (2000) JNC 7 (2003) ESC (2003) BHS (2004) NICE (2006)

Detaylı

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 26 Nisan 2014, Antalya 50. Ulusal Diyabet Kongresi Yaş Ortalama İnsan Ömrü Ortalama

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH, İç Hastalıkları Kliniği Sunum akışı Kılavuzlar ışığında; Glisemik tanımlamalar ve

Detaylı

DİYABET ve HİPERTANSİYON. Dr. Güliz DİRİMEN ARIKAN

DİYABET ve HİPERTANSİYON. Dr. Güliz DİRİMEN ARIKAN DİYABET ve HİPERTANSİYON Dr. Güliz DİRİMEN ARIKAN DİYABET Nedir? İnsülin hormonu üretimi ve/veya kullanımındaki yetersizliğin neden olduğu, Kadın ve erkeklerde en sık rastlanan metabolizma bozukluğudur.

Detaylı

HİPERTANSİYON. Dr. A. Özlem DURMUŞ. Ekim 2008

HİPERTANSİYON. Dr. A. Özlem DURMUŞ. Ekim 2008 HİPERTANSİYON Dr. A. Özlem DURMUŞ Ekim 2008 Tanım Hipertansiyon (HT) Arteryal kan basıncındaki kalıcı ve anormal yüksekliktir. HİPERTANSİYON Arteriyel kan basıncının devamlı yükselmesi ile kendini gösteren

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Aile Hekimliği Uygulamasında Hipertansiyon Tanı Süreci ve Yönetim

Aile Hekimliği Uygulamasında Hipertansiyon Tanı Süreci ve Yönetim Aile Hekimliği Uygulamasında Hipertansiyon Tanı Süreci ve Yönetim Hypertension Diagnosis and Management in Family Practice Yrd. Doç. Dr. Ufuk ERYILMAZ, Yrd. Doç. Dr. Çağdaş AKGÜLLÜ Adnan Menderes Üniversitesi

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

Su/Sıvı Tüketmeli? Dr. Rengin ELSÜRER AFŞARŞ

Su/Sıvı Tüketmeli? Dr. Rengin ELSÜRER AFŞARŞ Kronik Böbrek Hastası Ne Kadar Su/Sıvı Tüketmeli? Dr. Rengin ELSÜRER AFŞARŞ Hipertansiyon i Diyabet Nefrotoksinler Kilo kontrolü Su/sıvı tüketimi Clin J Am Soc Nephrol. 6: 2558-2560, 2011. Doktorum bana

Detaylı

Soru 1. Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon

Soru 1. Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon Birincilik Ödülü İkincilik Ödülü Üçüncülük Ödülü Soru 1 Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon EKMEK DANİMARKA FİNLANDİYA

Detaylı

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Prof. Dr. Lemi İbrahimoğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gestasyonel Diyabetes

Detaylı

Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI

Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI Sağlık Bakanlığı Yaklaşımı ve Son Ulusal Veriler A-Rakamlarla Diyabet B-Sağlık Bakanlığınca Yapılanlar

Detaylı

Nasıl, ne kadar fizik egzersiz. Dr. Harun Akar Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji

Nasıl, ne kadar fizik egzersiz. Dr. Harun Akar Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Nasıl, ne kadar fizik egzersiz Dr. Harun Akar Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji (SKB 120 139 ve / veya DKB 80 89 mmhg) National Heart Foundation WHO, International Society of Hypertension

Detaylı

İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma

İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Nörolog Olmayanlar İçin Nöroloji Sempozyum Dizisi No: 42 Ocak 2005; s. 9-16 İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma Prof. Dr. Birsen

Detaylı

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen 9 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAÞI Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen deðiþiklikler gibi vücut duruþunda ve yürüyüþünde de deðiþiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek ve temelidir.

Detaylı

Kardiyovasküler hastalık sürecini değiştirebilir miyiz? ARB lerin rolü. Dr Ömer Kozan DEÜTF İzmir

Kardiyovasküler hastalık sürecini değiştirebilir miyiz? ARB lerin rolü. Dr Ömer Kozan DEÜTF İzmir Kardiyovasküler hastalık sürecini değiştirebilir miyiz? ARB lerin rolü Dr Ömer Kozan DEÜTF İzmir Kan basıncı ölçümü Kan basıncı yatar, oturur, ayakta ölçülebilir. Oturur durumdayken sırt rahatça bir yere

Detaylı

KLİNİK OLARAK BELİRGİN OLMAYAN ADRENAL KİTLEYE (İNSİDENTALOMA) YAKLAŞIM

KLİNİK OLARAK BELİRGİN OLMAYAN ADRENAL KİTLEYE (İNSİDENTALOMA) YAKLAŞIM KLİNİK OLARAK BELİRGİN OLMAYAN ADRENAL KİTLEYE (İNSİDENTALOMA) YAKLAŞIM Adrenal bezler, her iki böbreğin üzerinde yerleşmiş üçgen biçiminde organlardır. Vücut metabolizmasını, su ve tuz dengesini düzenlemelerinin

Detaylı

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İlk kez 1855 te Thomas Addison tarafından tanımlanmıştır Sıklığı milyonda 60-120

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR. Eğitim Koordinatörlüğü

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR. Eğitim Koordinatörlüğü TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR Eğitim Koordinatörlüğü BANA 3 SORU SOR Herkes sağlıkla ilgili konularda bilgi sahibi olmak, sorularına

Detaylı

Kalp Yetmezlikli Hasta. Serap Erdine

Kalp Yetmezlikli Hasta. Serap Erdine Kalp Yetmezlikli Hasta Serap Erdine Epidemiyoloji (ESC Kılavuzu) Avrupa da 10 milyon hasta Prevalans: % 0.4 -% 2 (erkeklerde daha yüksek) Prevalans yaşla artar (55-64 yaşlarında % 0.9 dan >85 yaş %17.4)

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y

18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y Avanos ve Gülşehir İlçelerinde Görülen Kronik Hastalıkların Prevalans, İnsidans ve Risk Faktörlerinin Değerlendirildiği İzlem Çalışması 18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y V E R İ T O P L A M A F O R M U Hane ve

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

Hipertansiyon ve Diyabet

Hipertansiyon ve Diyabet Hipertansiyon ve Diyabet Optimal Vasküler Koruma (Kardiyak ve Renal Koruma) Dr. Celalettin Usalan Gaziantep Üniversitesi Nefroloji Bilim Dalı Yüzyılın n iki epidemisi; Hipertansiyon ve Diyabet Hipertansiyon

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

ASEMPTOMATİK ORGAN HASARIN ARAŞTIRILMASI. Dr. Rümeyza Kazancıoğlu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

ASEMPTOMATİK ORGAN HASARIN ARAŞTIRILMASI. Dr. Rümeyza Kazancıoğlu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı ASEMPTOMATİK ORGAN HASARIN ARAŞTIRILMASI Dr. Rümeyza Kazancıoğlu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı HEDEFTEKİ ORGANLAR Kardiyovasküler sistem GÖZLER KALBİN AYNASIDIR Vasküler

Detaylı

Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT

Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT Prof. Dr. Gültekin Süleymanlar CREDIT Çalışması Koordinatörü Kronik Böbrek Hastalığı Sık görülen, Renal ve

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ 1. Dünyada kalp-damar hastalıkları ile ilgili epidemiyolojik gerçekler 1.1. Kalp ve Damar Hastalığı Kavramı 1.2. Dünyada Kalp ve Damar Hastalıklarının Epidemiyolojisi

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 7 Kasım 2007 ULUSLARARASI DİYABET TEDAVİ PRATİKLERİ KAYIT ÇALIŞMASI NIN (IDMPS) TÜRKİYE SONUÇLARI HEDEF TEDAVİ KALİTESİNİ ARTIRMAK ÇALIŞMANIN AMACI ve YÖNTEMİ Uluslararası

Detaylı

Sempatik Sinir Sistemi ve Hipertansiyon. Dr. Yunus Erdem Hacettepe Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Sempatik Sinir Sistemi ve Hipertansiyon. Dr. Yunus Erdem Hacettepe Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Sempatik Sinir Sistemi ve Hipertansiyon Dr. Yunus Erdem Hacettepe Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyonun Belirleyicileri GRA Anjiotensin Diyabet Kallikrein Na-Li countertransport Haptoglobin Eritrosit

Detaylı

Hipertansiyon Tanısı Nasıl Konulmalıdır? Dr. Hülya Taşkapan İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Hipertansiyon Tanısı Nasıl Konulmalıdır? Dr. Hülya Taşkapan İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Hipertansiyon Tanısı Nasıl Konulmalıdır? Dr. Hülya Taşkapan İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Dünyada ölüme neden olan risk faktörleri Hipertansiyon Sigara Kolesterol Malnutrisyon Güvenli

Detaylı

PANEL: HİPERTANSİYON Tedavide Güncel Yaklaşımlar

PANEL: HİPERTANSİYON Tedavide Güncel Yaklaşımlar PANEL: HİPERTANSİYON Tedavide Güncel Yaklaşımlar Prof. Dr. Caner Kabasakal 8. ULUSAL ÇOCUK NEFROLOJİ KONGRESİ 2014 ANTALYA HİPERTANSİYON: Toplum sorunu HİPERTANSİYON:Önemi Erişkin çalışmaları: Hipertansiflerde

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

Prehipertansiyon ve Klinik Sonuçları. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi

Prehipertansiyon ve Klinik Sonuçları. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Prehipertansiyon ve Klinik Sonuçları Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi The 7th Report of The Joint National Committee On Prevention, Detection, Evaluation and Treatment of High Blood Pressure

Detaylı

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? DİYABET(ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? Diyabet vücutta yeterince insülin üretilememesi veya etkili

Detaylı