HATAY'IN ÇEVRE SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ SEMPOZYUMU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HATAY'IN ÇEVRE SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ SEMPOZYUMU"

Transkript

1 HATAY'IN ÇEVRE HATAY Mayıs 2015 Editörler Yrd.Doç.Dr. Mustafa YİPEL Doç.Dr. Alpaslan KAYA Arş.Gör. İbrahim Ozan TEKELİ ISBN : Basım Yeri ARI Baskı Merkezi-Antakya Tel:

2 Şeref Kurulu Ercan TOPACA (Hatay Valisi) Prof. Dr. Hasan KAYA (Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörü) Doç. Dr. Lütfü SAVAŞ (Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı) Yrd. Doç. Dr. Mustafa YİPEL Sempozyum Başkanı Doç. Dr. Alpaslan KAYA Doç. Dr. Selin SAYIN Sekretarya Araş. Gör. İbrahim Ozan TEKELİ YL. Öğr. Halil İbrahim KAYA YL. Öğr. Musa TÜRKMEN Uzm. Gamze Özge ÖZMEN Refika Dilara KAYACI Melek Lora SAKARLI Düzenleme Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Nafiz ÇELİKTAŞ Doç. Dr. Nazan SAVAŞ Yrd. Doç. Dr. Fulya ALTINOK YİPEL Yrd. Doç. Dr. Mustafa ATMACA Ahmet DOLGUN Orman Yük. Müh. Şevket ÖZTÜRK Züber İNALÖZ Mahir ÇİÇEK Zir. Müh. Uluğ AKGÖL Y. Zir. Müh. Burçak ÇELİKTAŞ Y. Zir. Müh. Kürşat KAHRAMAN Y. Zir. Müh. Nidal ÖZDEMİR Uzm. Seher MISIRLIOGLU Bilim Kurulu Prof. Dr. Ahmet Erkan KIDEYŞ Prof. Dr. Ender YARSAN Prof. Dr. Halis OĞUZ Prof. Dr. Nafiz ÇELİKTAŞ Prof. Dr. Oya IŞIK Prof. Dr. Yakup BULUT Doç. Dr. Beyza ERSOY Doç. Dr. Kemal DOGAN Doç. Dr. Nazan SAVAŞ Doç. Dr. Şafak KAYPAK Yrd. Doç. Dr. Fulya ALTINOK YİPEL Yrd. Doç. Dr. Murat TİRYAKİOĞLU Yrd. Doç. Dr. Mustafa YİPEL Yrd. Doç. Dr. Selahattin KOCAMAN Dr. Murat METLİ Prof. Dr. Ahmet ATEŞŞAHİN Prof. Dr. M. Enes ALTUĞ Prof. Dr. Kadir SERVİ Prof. Dr. Olcayto KESKİNKAN Prof. Dr. Veysel EREN Doç. Dr. Alpaslan KAYA Doç. Dr. Fatih SAKİN Doç. Dr. Mehmet KAHRAMAN Doç. Dr. Selin SAYIN Doç. Dr. Yaşar ERGÜN Yrd. Doç. Dr. Ömer EREN Yrd. Doç. Dr. Mustafa ATMACA Yrd. Doç. Dr. Müge KAMİLOĞLU Yrd. Doç. Dr. Şenol ADIGÜZEL

3 Önsöz Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de çevreyi yaşanabilir ideal sınırlar içerisinde tutarak, kaliteli ve sağlıklı yaşam ortamı sağlamak toplumsal hedeflerin başında gelmektedir. Buna karşın her geçen gün artan çevre sorunları ekosistem ve canlılar üzerindeki olumsuz etkileri dolayısıyla toplumsal bir endişeyi de beraberinde getirmektedir. Koruma politikalarına rağmen nüfus ve sanayileşme başta olmak üzere çeşitli sebeplerle meydana gelen çevre tahribatı hızlı bir şekilde artmaktadır. Hatay, coğrafi ve kültürel konumu nedeniyle sınır tanımayan çevre sorunlarına yüksek oranda maruz kalmakta, dolayısıyla neden, boyut ve çözüm önerilerinin farklı değişkenler üzerinden ortaya konulması gereken hassas ve özel bir konuma sahiptir. Bu gereklilikle genel ve yerel yönetimlerin görev alanları çerçevesinde üniversite ve sivil toplum kuruluşlarıyla beraber nedenleri, boyutları ve çözüm önerilerinin ortaya konulduğu bölgesel bir eylem planı oluşturmaları orta ve uzun vadeli olumlu bir gelişme olacaktır. Bu hedefle Mayıs tarihlerinde Hatay Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde Mustafa Kemal Üniversitesi işbirliğiyle Hatay ın Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Sempozyumu nun ilkini düzenleyecek olmanın heyecan ve onurunu yaşıyoruz. Önümüzdeki yıllarda da periyodik olarak düzenlenmesi planlanan bu sempozyum bilimsel niteliği yanında Hatay ilinin çevre sorunlarını değişik boyutları ile ilgilenen bilim insanlarını, ilgili tüm sektörleri, karar verme ve denetim alanlarında çalışan kişileri, öğrencileri ve çevreye duyarlı diğer bireyleri bir araya getirmek, çevre sorunlarını birlikte tartışarak en iyi çözüm yollarını bulmak üzere daha fazla irtibat ve koordinasyon için ortak bir platform oluşturmak amacıyla da önem arz etmektedir. Sempozyum a birkaç ay içerisinde gelen 100 e yakın bildirinin değerlendirmesiyle, biri açılış olmak üzere toplam 9 oturum ve kapanış panelinde 125 bilim insanının isminin bulunması, sempozyumun ne kadar önemsendiğini ve katkı sağladığını göstermiştir. Bu durum sempozyumun sonraki yıllarda da düzenlenmesi adına heyecan, mutluluk ve onur vericidir. Başta sempozyuma ev sahipliği yapan Hatay Büyükşehir Belediyesi ve hiçbir konuda desteğini esirgemeyen Mustafa Kemal Üniversitesi yanında sempozyuma bildirileri ile katılan bilim insanları, ilgili kurum ve sektör çalışanları, sivil toplum kuruluşu üyeleriyle beraber sempozyumun gerçekleştirilmesinde öz veriyle çalışan düzenleme ve bilim kurulu üyeleri ve katkıları ile destek olan diğer kurum, kuruluş ve tüm katılımcılara teşekkür ederiz. Zengin kültür ve medeniyetlerin buluşma noktası olan "Kırk Asırlık Türk Yurdu" Hatay da çevre sorunlarının çözümleriyle ortaya konularak amacına ulaşmış keyifli bir sempozyum geçirmenizi diliyoruz. Saygılarımızla Düzenleme Kurulu Başkanları Doç. Dr. Alpaslan KAYA Yrd. Doç. Dr. Mustafa YİPEL Doç. Dr. Selin SAYIN

4 İçindekiler Sayfa No Önsöz... Sözlü Bildiriler... S1 Alternatif Enerji Kaynağı Olarak Güneş Enerjisi... 1 S2 Antakya Kent Merkezi ve Çevresinin Korunan Alanları... 2 S3 Ası Irmağı İle Belediye Atık/Arıtılmış Su Örneklerinde Enterobacteriacea ların Varlığı ve Antibiyotik Duyarlılıklarının Belirlenmesi... 3 S4 Asi de Bir Yabancı İstilacı, Eichhornia Crassipes (Martius) Solms (Su Sümbülü)... 4 S5 Biyoçeşitliliğin Etnobotaniğe Katkısı ve Güncel Çevre Sorunlarının Oluşturduğu Tehdit... 5 S6 Büyükşehir Sisteminde Hatay ın Mekânsal Planlama Sürecindeki Riskler... 6 S7 Çevre Sorunlarına Duyarlılık Açısından Hatay da Bir Uygulama... 7 S8 Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporlarının Değerlendirmediği Çevre: İnsan Sağlığı... 8 S9 Çevre Kirleteni ve Gıda Bulaşanı Olarak Pestisitler... 9 S10 Çevresel Faktörlerin Sucul Ekosistemler Üzerindeki Etkilerinin Modellenmesi S11 Çevresel Risk Değerlendirme ve Yönetimi S12 Dikey Yeşil Sistemler S13 Ekolojik Kirliliğin Canlılar Üzerindeki Genotoksik Etkileri S14 Ekolojik Yaklaşımla Kentleri Tasarlamak S15 Ekonomik Büyüme ve Çevreye Olumsuz Etkilerinin Önlenmesinde Kullanılan Çözüm Yolları S16 Güvenliğin Değişen Anlamı; Çevresel Güvenlik (Hatay Örneğinde) S17 Hatay İlinde Tarımsal Üretimden Kaynaklanan Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri S18 Hatay İlinin Çevre Sorunlarına Kentleşme ve Mimari Bağlamda Çözüm Önerileri S19 Hatay daki Hava Kirliliğinin İncelenmesi S20 Hatay daki Taş Ocaklarının Çevreye, Tarıma ve Tarihi Eserlere Zararları S21 Hatay'da Değişen Çevre Şartlarında Çizgili Anadolu Sırtlanı (Hyaena Hyaena) ve Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları S22 Hatay da İdari Ve Toplumsal Açıdan Su Sorunları S23 Hatay da Restore Edilen Yapılar Üzerinde Çevrenin Etkisi S24 Hatay da Toprak Kirliliğinin Boyutları S25 Hatay-Dörtyol İçme Suyu Kalitesinin Sürdürülebilirliği S26 Orman Yangınlarının Çevreye Etkileri ve Hatay Orman Yangınları S27 İnsan Sağlığı Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi S28 İskenderun Körfezi Çevre Sorunları S29 Kentsel Yaşam Kalitesinin Arttırılmasında Su Yüzeylerinin Katkısı: Asi Nehri Örneği S30 Milleyha Sulak Alanında (Samandağ) Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri S31 Öğretmen Adaylarının Çevre Eğitimine Yönelik Öz-Yeterliklerinin İncelenmesi S32 Samandağ Kıyı Kirliliğinin Nedenleri Ve Çözüm Önerileri S33 Samandağ Kumsalı nda Kıyı Çizgisi Değişimlerinin İncelenmesi S34 Samandağ Ovası nın Doğal Çevre Sorunları S35 Seralarda Meyve Tutumunda Kullanılan Bitki Büyüme Düzenleyicilerinin (Hormonlar) İnsan ve Çevreye Etkileri İle Meyve Tutumunda Alternatif Yöntemler S36 Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Hatay İlindeki Potansiyeli ve Kullanım Durumu S37 Yeşil Alan Mutlu Yaşam S38 Amik Ovasının Su Problemleri ve Çözüm Önerileri İ

5 Poster Bildiriler... P1 Anız Yakmanın ve Yanlış Tarımsal Uygulamaların Toprak Ekolojisine ve Kalitesine Etkileri P2 Antakya - Cilvegözü Karayolu Etrafındaki Tarım Arazilerinin Ağır Metal Kirliliği Yönünden İncelenmesi P3 Antakya ve Çevresi nin Biyolojik Zenginliği P4 Asi Nehri nde İstilacı Bir Su Bitkisi: Eichhornia crassipes (Mart.) Solms (Su Sümbülü) P5 Büyükşehir Yapılanma Sonrasında Çevre Düzenlemeleri (Hatay Büyükşehir Belediyesi Örneği) P6 Çevre Eğitimi P7 Çevre ve NIMBY Sendromu P8 Farklı Derinliklerde Zemin ve Habitatların Balıkçı Ağlarından Arındırılması P9 Geçmişten Günümüze Hatay ın Limnofauna (Pisces, Mollusca, Chironomidae ve Crustacea) Biblografyasına Bakış P10 Gıda Kontaminantları ve Gıda Güvenliği P11 Güncel Endişe Su Ürünlerinde Kirlilik P12 Güneş Işınım Ekserjisi ve Hatay İlindeki Değişimi P13 Hatay Havaalanı Çevresindeki Tarım Arazilerinin Ağır Metal Kirliliği Yönünden İncelenmesi P14 Hatay da Sürdürülebilir Turizm Stratejilerinin Geliştirilmesi P15 Hatay da Yenilenebilir Enerjinin Çevreyle Etkileşimi ve Potansiyeli İncelemesi P16 Hatay daki Belirgin Çevre Sorunları P17 Hatay ın Çevre Kirliliğine Genel Bir Bakış: Nedenleri ve Boyutları Üzerine Bir Derleme P18 Hatay-Dörtyol İçme Suyu Kaynaklarında Dezenfeksiyon Yan Ürünü Oluşturma Potansiyelinin Belirlenmesi P19 Hatay İli Biyoçeşitliliği Üzerine İnsan Kaynaklı Olumsuz Etkiler P20 Hatay İlinin Doğa Turizmi Potansiyeli: Botanik Turizmi P21 Hatay İli Yarseli Baraj Gölü, Crucian carp (Carassius carassius, L. 1758) Örneklerinde Bakır ve Kurşun Düzeyleri P22 İskenderun Körfezi nde Ötrofikasyon İzleme ve Değerlendirme P23 İskenderun Körfezi ndeki Ağır Metal Birikim Çalışmaları P24 Katı Atık Yönetiminde Geri Dönüşümün Önemi: Hatay da Bir Uygulama P25 Katı Atık Yönetiminde Güncel Konular; Hatay ın Durum Analizi P26 Kirlilik İndikatörü Olarak İskenderun Körfezi Makroalglerinin Dağılımları ve Önemi P27 Organik Hayvansal Üretim Ekoloji P28 Rüzgar Enerji Santralleri İçin Rüzgar Hızının Ve Üretim Kapasitesinin Yüksek Çözünürlüklü Atmosferik Modelle Tahmini P29 Rüzgar Enerjisinin Dünya ve Türkiye Perspektifinde Potansiyeli P30 Samandağ Kıyı Kumullarında Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri P31 Sebzelerde Fazla Gübre Kullanımının Nitrat Birikimine Etkileri P32 Su Ürünleri Hastalıklarında Kullanılan İlaçlar ve Çevre İlişkileri P33 Türkiye de Biyokütle Enerjisinin Kullanımı ve Çevresel Etkileri P34 Yakacık Çayı nın (Hatay) Balık Faunası ve Korunmasına Yönelik Öneriler P35 Yavaş Şehir Modeli ve Kentlerin Çevresel Problemlerine Getirdiği Çözümler 73 P36 Yerelde Kadınomik (Womenomics) ve Değer Zinciri: Defne Belediyesi İpek Evi P37 Yolcuların Yeşil (Çevreci) Havayolu İşletmelerinin Hizmetlerine Yönelik Tutumlarının Araştırılması P38 Alabalıklarda Hasat Öncesi ve Hasat Dönemi Yenilebilir Doku Örneklerinde Florokinolon Grubu Antibiyotiklerden Enrofloksasin Kalıntılarının Araştırılması P39 Çevresel Kirliliğin İzlenmesinde Biyoindikatör Canlılar İİ

6 Alternatif Enerji Kaynağı Olarak Güneş Enerjisi İlker Mert 1 Cuma Karakuş 2 Ali Galip Mumcu 2 1 İskenderun Teknik Üniversitesi Denizcilik Meslek Yüksekokulu, HATAY 2 İskenderun Teknik Üniversitesi Makine Fakültesi, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı, HATAY Üretimin en önemli girdilerden biri olan enerji hem sosyal refahın önemli bir belirleyicisi hem de dışa bağımlılık noktasında ülkeler açısından stratejik bir göstergedir. Dünya ekonomi çevrelerinde bir yandan enerji talebi karşılanmasına yönelik araştırmalar artarken yanı sıra artan enerji tüketimine ise uygun maliyetli çözümler aranmaktadır. Türkiye sahip olduğu yenilenebilir enerji kaynakları açısından oldukça şanslı bir ülke ancak ülkenin tüm enerjisini karşılayacak kadar yenilenebilir kaynağı bulunmadığı bilinmektedir. Bununla beraber yenilenebilir enerjiye beklenilenin çok üstünde bir yatırımcı ilgisi olması sayesinde gerek karbon emisyonlarının azaltılması gerekse dışa bağımlılığın azalması konusunda ülkemiz açısından önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Mevcut petrol rezervlerindeki yetersizlikler nedeniyle Türkiye de enerji ithalatına olan bağımlılığın azaltılması için yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı teşvik edilmektedir. Türkiye hem enerji arz güvenliği ve kaynak çeşitliliğinin sağlanması, hem de uluslararası düzeyde iklim değişikliği açısından öngörülen hedefleri gerçekleştirebilmek için son yıllarda güneş enerjisine verdiği önemi hızla artırmaktadır. Bu çalışmada ülkemizin enerji hareketliliği irdelenirken yanı sıra temiz, yenilenebilir ve sınırsız bir kaynak olması itibariyle güneş enerjisi potansiyeline bir bakış sunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Güneş Enerjisi; Fosil Kaynaklar; Yenilenebilir Enerji; Karbon Emisyonu 1

7 Antakya Kent Merkezi ve Çevresinin Korunan Alanları Aysel Gürkan Aylin Salıcı Mustafa Atmaca Mustafa Kemal Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü, HATAY Korunan alanlar, doğanın ve ilişkili ekosistem servisleri / hizmetleri ve kültürel değerlerin uzun vadeli korunması amacıyla açıkça tanımlanmış coğrafi sınırları olan, tanınmış, adanmışlık içeren ve yasal veya diğer etkin yöntemlerle yönetilen alanlardır. Türkiye nin korunan alanlar sistemi içinde yer alan mevcut korunan alanlar; estetik, bilim, doğa koruma ve doğal güzellikler açısından sınırlı belirlenmiş önemli alanları içermektedir. Ülkemizde korunan alanlar 6831 sayılı orman kanunu, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu ve 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında değerlendirilmektedir. Araştırma alanı olan Antakya kentinin, Amanos Dağları eteklerinde konumlanmış olması alanın biyolojik çeşitliliğinin zengin olmasına sebebiyet vermektedir. Bunun dışında, Roma döneminde dünyanın üçüncü büyük şehri olması nedeniyle de tarihi açıdan da büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla hem biyolojik hem de tarihi açıdan zengin bir alanda yer alan Antakya kent merkezinin korunan alan potansiyeli de oldukça yüksektir. Yaban hayatı geliştirme sahası, tabiatı koruma alanı, doğal, kentsel ve arkeolojik sit alanları, araştırma alanında var olan korunan alanlardır. Bu bağlamda bu çalışmada, Antakya kent merkezi ve yakın çevresindeki korunan alanların irdelenmesi amaçlanmıştır. Korunan alan miktarının artması ekolojik dengenin devamlılığı, sürdürülebilir kaynak yönetiminin sağlanması, biyolojik çeşitliliğin korunması ve toplumun bu kaynaklardan beklentilerinin karşılanmasında olumlu katkılar sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Antakya; Korunan Alan; Biyolojik Zenginlik; Tarihi Zenginlik 2

8 Asi Irmağı İle Belediye Atık/Arıtılmış Su Örneklerinde Enterobacteriacea ların Varlığı ve Antibiyotik Duyarlılıklarının Belirlenmesi Cemil Kürekçi 1 Mustafa Yipel 2 Aycan Gündoğdu 3 1 Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Dalı, HATAY 2 Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı, HATAY 3 Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ Su kaynaklarında patojen mikroorganizmaların varlığı ve düzeyinin ortaya konulması halk sağlığı açısından büyük önem arz etmektedir. Özellikle patojenlerle kontamine olmuş temiz su kaynakları ciddi enfeksiyonların ortaya çıkma ve geniş ölçekte salgınlara sebep olma ihtimalini de beraberinde getirmektedir. Şimdiye kadar bakteri profili ya da patojen prevelansı belirlemeye yönelik herhangi bir çalışma yapılmamış olan Asi Irmağı bu araştırma projesinin ana konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışma ile Asi Irmağı ve Hatay Büyükşehir Belediyesi atık su arıtma tesisinden alınan su örneklerinde Enterobacteriacea varlığı ve bunların antimikrobiyal duyarlılıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma için 2014 yıl boyunca Temmuz, Ekim ve Aralık aylarında her ay bir kez olmak üzere, arıtma sistemi giriş, arıtma sistemi çıkış, Asi Irmağı Antakya merkez ve Asi Irmağı çevre yolu olmak üzere dört farklı noktadan atık ve temiz su örnekleri toplanmıştır. Enterobacteriacea izolasyonunda Membrane Faecal Coliform (mfc) agar kullanılmıştır. İzole edilen tüm Enterobacteriacea suşlarının tiplendirilmesi ve antimikrobiyal direnç profilleri Phoenix sistemi üzerinden yapılmıştır. Su örneklerinden toplamda 119 adet Enterobacteriacea ailesine ait mikroorganizma izole edilmiştir. Bunlar arasında Escherichia coli, Klebsiella spp, Enterobacter spp, Citrobacter spp, Kluyvera spp, Aeromanas spp, Morganella spp, ve Pseudomanas spp. türleri yer almaktadır. İzole edilen suşların, ampsilin-sulbaktam (% 67.2), sefazolin (% 77.3), ceftriaxone (% 58.8), levofloksasin (% 36.1) ve trimethoprim-sulfamethoxazole (% 42.9) karşı dirençli olduğu bulunmuştur. Fakat hiç bir suşda imipenem, meropenem veya amikasin direncine rastlanmamıştır. Bu çalışma ile direk çevre sularına verilen arıtma sularının ve Asi Irmağı nın, değişik sınıftan antibiyotiklere dirençli Enterobacteriacea lar için potansiyel bir rezervuar olabileceği ve bu durumun halk sağlığı açısından kritik bir öneme sahip olduğu ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Asi Irmağı, Enterobacteriacea, Antimikrobiyal Direnç 3

9 Asi de Bir Yabancı İstilacı, Eichhornia Crassipes (Martius) Solms (Su Sümbülü) İlhan Üremiş 1 Soner Soylu 1 Erdal Sertkaya 1 Ahmet Uludağ 2 1 Mustafa Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü, Hatay 2 Düzce Üniversitesi, Ziraat ve Doğa Bilimleri, Fakültesi Bitki Koruma Bölümü, Düzce Su sümbülü olarak bilinen Eichhornia crassipes (Martius) Solms; Pontederiaceae familyasından, sucul, çok yıllık, tohumla ve vegetatif olarak çoğalan, otsu, istilacı bir bitkidir. Tatlı su alanlarında şartların uygun olması halinde her 1-2 haftada populasyonu ikiye katlanmaktadır. Su sümbülleri; su taşımacılığını, balıkçılığı, bitkisel üretimi ve biyoçeşitliliği dolayısı ile çevreyi etkiler. Ayrıca, hidroelektrik santraller, göçmen kuşlar, insan sağlığı ve turizm için de önemli tehdittir. Bazı faydalarına rağmen, neden olduğu ekolojik ve sosyo ekonomik zararlara göre su sümbülü, dünyadaki en önemli istilacı yabancı otlar arasındadır. EPPO (European Mediterranean Plant Protection Organization) tarafından istilâcı yabancı tür olarak kabul edilmiş ve üye ülkelere karantina listelerine konulması önerilmiştir. Su sümbülü ülkemizde ilk kez 2010 yılında sınır bölgemiz olan Hatay ili Hacıpaşa bölgesinde Asi nehri nde tespit edilmiş olup, günümüzde Asi nehri nin Akdeniz e döküldüğü yere kadar ulaşmıştır. Ülkemizin sahip olduğu iklim ve ekolojik koşulları dikkate alındığında, başta Akdeniz bölgesindeki akarsular olmak üzere ülkemizin birçok bölgesine rahatlıkla ulaşabileceği, şartlara bağlı olarak hızla yayılabileceği ve bu alanlarda hem biyoçeşitlilik hem de ekonomi açısından çok ciddi tehdit unsuru olabileceği düşünülmektedir. Bu bildiride su sümbülünün Asi nehri ndeki mevcut durumu ile ülkemizin diğer kısımlarına bulaşmaması ve sorunun çözümüne yönelik neler yapılabileceği ele alınmaktadır. Anahtar Kelimeler: Su sümbülü; Asi nehri; Hatay; İstilacı bitki 4

10 Biyoçeşitliliğin Etnobotaniğe Katkısı ve Güncel Çevre Sorunlarının Oluşturduğu Tehdit Yelda Güzel Mehmet Güzelşemme Mehmet Kocaman Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, 31040, Antakya, Hatay yılları arasında Antakya da yürüttüğümüz etnobotanik çalışmaları esnasında, halk arasında tıbbi bitki, gıda bitkisi ya da müzik aleti olarak kullanılan doğal yayılışlı bitkilerin envanterini çıkarmayı amaçladık. Antakya nın bütün köylerini ve beldelerini gezip, yerli halk ile birebir görüşmeler yaparak iki ayrı yüksek lisans tezi kapsamında yürüttüğümüz çalışmalar neticesinde; 31 yerli çalgı yapımcısı ya da müzik icracısı ile görüşerek 37 çalgı bitkisi, 182 kişi ile görüşerek 201 tıbbi amaçlı kullanılan bitki ile 131 yabani gıda bitkisi derledik. Dikkate değer bir çeşitlilik barındırdığını söyleyebileceğimiz bu sonuç, bölgemiz florasının zenginliği, diğer bir deyişle biyoçeşitliliği ile doğrudan ilgilidir. Dahası, etnobotanik kullanımlarda, Antakya nın zengin tarihi geçmişinin ve kozmopolit yapısının etkileri de görülmektedir. Latin dillerinin konuşulduğu Kuzey Batı Akdeniz ülkeleri ile Arapça konuşulan Doğu Akdeniz ülkelerindeki etnobotanik kullanımlara bölgemizde karma halde rastlamak mümkündür. Hatta İtalya, Yunanistan ya da Fars kökenli tarihi etnik tıp metinlerinde anılan bazı bitki kullanımları bölgemizde halen mevcuttur. Bu zengin bilgi birikiminin özneleri olan bitkiler, başta kentleşme olmak üzere güncel çevre sorunlarının tehdidi altındadırlar. Kayıt altına alarak unutulmamalarını sağladığımızı düşündüğümüz bu bitkilerin korunması gelecek kuşaklara karşı sorumluluğumuzdur. Anahtar Kelimeler: Etnobotanik; Halk Tıbbı; Yabani Gıda Bitkileri; Çalgı Bitkileri; Biyoçeşitlilik; Kültürel Çeşitlilik 5

11 Büyükşehir Sisteminde Hatay ın Mekânsal Planlama Sürecindeki Riskler Zehra Güngördü Mustafa Kemal Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, HATAY 1982 Anayasası ile Büyükşehir kavramı hayatımıza ve literatürümüze girmiş, zaman içerisinde, ülkemizde özellikle yerleşmeler arası boşlukların hızlı kentleşme süreciyle birlikte yapılaşarak dolduğu kentsel alanlarda, büyükşehir süreci yerel yönetim yapılanmasına taşımıştır. Birbirleriyle bütünleşmiş ve birbirleriyle sürekli etkileşim halinde olan bu yerleşmeler için koordinasyon sağlanabilmesi, kentsel hizmetlerin kesintisiz ve hızlı bir şekilde gerçekleşmesi, tüm bunları sağlarken maliyetlerin minimuma indirgenmesi büyükşehir modelinin metropoliten alanlar için zorunlu hale getirmiştir. Yerleşmeler arası boşlukların olmadığı dokularda büyükşehir modeli etkin bir yönetim modeli olarak değerlendirilebilirken; aynı modeli 2012 Kasım ayında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile 14 ilde kurulan büyükşehir belediyeleri için etkin bir yönetim modeli olarak değerlendirmek kentsel morfoloji açısından mümkün değildir. Hatay ın ilçe yerleşim sınırları birbirine bitişik olmamakla birlikte dağınık yerleşmelerde oluşan bir morfolojik yapı söz konusudur. Yerleşmeler arası boşluklar 1. Derece tarım alanlarını üzerinde bulunduran Amik Ovası ve Nur Dağları ndan oluşmaktadır. Tarihsel süreçte zaten tarım alanları üzerinde plansız bir şekilde tahrip edici yapılaşma kararları verilmiştir. Bu çalışma; 6360 sayılı kanunla büyükşehir statüsüne geçen Hatay ilini, yeni statüsüyle bazı kentsel ve kırsal risklerini değerlendirmek ve bu risklerin planlamayla nasıl aşılacağına dair önerileri ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Büyükşehir; Kırsal Alan; Planlama; Kentsel Morfoloji. 6

12 Çevre Sorunlarına Duyarlılık Açısından Hatay da Bir Uygulama Yakup Bulut 1 Mehmet Kara 2 1 Mustafa Kemal Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi, Kentleşme ve Çevre Sorunları Anabilim Dalı, HATAY 2 Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, HATAY Çevre kirliliğine neden olan etkenler arasında insan tutum ve davranışları ilk sıralarda yer almaktadır. İnsanın çevreyi koruması veya zarar vermemesi ancak kişinin çevre kirliliği konusunda bilinç düzeyine bağlıdır. Başka bir deyişle çevresel konuları nasıl algıladığına bağlıdır. Bu da kişinin aile, eğitim vb. özellikleriyle ve toplumun bu konuya nasıl yaklaştığı ve genel hareket tarzıyla çok yakından ilişkilidir. Çevresel konulara toplumsal duyarlılığın yüksek olduğu bir toplum içerisindeki bir kişi ile duyarlılığın gelişmediği bir toplum içerisinde bireyin çevreye karşı hareket tarzı birbirinden çok farklı olacaktır. Bu bağlamda bir yerdeki çevre kirliliğinin nedenlerini bulabilmek için o toplumda nelerin çevre kirliliği olarak görüldüğü, çevre kirliliğinin insanlar nezdinde ne kadar önemli olduğu ve çevrenin korunması için bireysel olarak neler yapıldığı, yerel düzeyde bir duyarlılığın olup olmadığı gibi sorulara odaklanmak gerekmektedir. İşte Hatay ölçeğinde yapılan bu çalışmayla çevresel konulara karşı bireysel ve toplumsal duyarlılık veya toplumun bakış açısı ölçülmeye çalışılacaktır. Bu amaçla uygulanan anket şehrin değişik mahallelerinde tesadüfi olarak belirlenecek belli sayıda kişilere uygulanacak ve elde edilen veriler analiz edilecektir. Anahtar Kelimeler: Çevre; Çevre Sorunları; Çevresel Kirlilik; Toplumsal Duyarlılık 7

13 Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporlarının Değerlendirmediği Çevre: İnsan Sağlığı Umur Gürsoy Toplum Sağlığı Merkezi. OSMANİYE Araştırmada İskenderun Körfezi havzasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (ÇŞB) tarafından Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Raporu OLUMLU bulunan ve kurulu güçleri toplamı 6593 MW olup aynı zamanda birinci sınıf gayrı sıhhi müessese (GSM) olan altı termik enerji santralından (TES) birisinin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Raporu incelenerek; ÇED raporlarının Yer Seçim İzni (YSİ) ve Sağlık Koruma Bandı Mesafesi (SKBM) yerine geçmesinin halk sağlığı sakıncalarını göstermek amaçlanmıştır. Araştırma, TES ın elektronik ortamdaki ÇED raporunun okunması yoluyla yapılmıştır. ÇED raporunda ilin veya yakın köylerin hastalıklılık ve ölümlülük verileri yoktur. Santralın yapılacağı bölgede (Hatay-Erzin-Dörtyol) resmi hava kirliliği ölçümü yoktur. Baca yüksekliği 150 metre, tesis etki alanı bir kenar uzunluğu 15 km olan kare olarak beyan edilen ÇED raporunda SKBM bir yönde 100, bir yönde ise 50 metredir tarihli nihai ÇED raporundaki hava kalitesi ölçümleri yılına ait olup Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği geçiş dönemi 2014 yılında sona erdiği için geçersizdir. Birinci sınıf GSM ye YSİ ve SKBM yerine geçen bir değerlendirme yaparken havzadaki yerleşim yerlerinin en çok görülen, sakat bırakan ve öldüren hastalıklarını; sağlığı ilgilendiren kişisel ve toplumsal risk faktörlerini oranını, kümülatif kirliliği ve toplumsal yaşamın zamansal özelliklerini (time-activity profile) vb. bilmek gerekir. Anahtar sözcükler: Gayri Sıhhi Müessese; Sağlık Koruma Bandı Mesafesi; Kümülatif Kirlilik; Toplumsal Yaşamın Zamansal Özellikleri; Time-Activity Profile 8

14 Çevre Kirleteni ve Gıda Bulaşanı Olarak Pestisitler Murat Metli Hatay Gıda Kontrol Laboratuvarı, HATAY Hızla artan dünya nüfusu, plansız endüstrileşme ve sağlıksız kentleşme, nükleer denemeler, bölgesel savaşlar, verimi artırmak amacıyla kullanılan tarım ilaçları, yapay gübreler ve deterjan gibi kimyasal maddeler giderek çevreyi kirletmeye başlamış, bunun sonucu olarak büyük oranda kirlenen gıda kaynakları canlılar için zararlı olabilecek boyutlara ulaşmıştır. Hatay, önemli oranda tarım ve sanayi bölgelerini içermesi bakımından özellikle toprak ve su kirliliğine maruz kalabilmektedir. Gıdalardaki kalıntı analizleri insan sağlığına olan etkilerini ortaya koyduğu gibi çevre kirliliği hakkında da araştırmacılara bir fikir verebilir. Hatay da, LC-MS/MS ve GC/MS kullanılarak meyve ve sebzelerde yapılan pestisit analizlerinde; 2011 yılında numunelerin %24,61 inde; 2012 yılında %; 23,71 inde; 2013 yılında %14,24 ünde ve 2014 yılında % 19,40 ında pestisit tespit edilmiştir. Bu pestisitlerin başlıcası; carbendazim, acetamiprid, metalaxyl, imazalil, ıprodion, thiabendazol ve chlorpyrifos tur. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının, analiz sonuçlarına göre uyguladığı yasal yaptırımlar neticesinde yıllara göre tespit edilebilen pestisit miktarında bir düşüş olduğu gözlenmiştir. Birim alandan ve hayvandan daha yüksek verim alabilmek için modern tarım uygulamalarında kimyasal ajan kullanımı kaçınılmazdır. Ancak tarımsal faaliyetlerde hızlı metabolize olabilen, kalıntı bırakmayan kimyasal bileşiklerin kullanımı, üreticilerin tarımsal veya veteriner ilaçları kullanımında bilinçlendirilmeleri ve yasal yaptırımların artan kararlılıkta uygulanmaya devam edilmesi zorunludur. Anahtar Kelimeler: Çevre kirliliği; Pestisit; Hatay; LC-MS/MS 9

15 Çevresel Faktörlerin Sucul Ekosistemler Üzerindeki Etkilerinin Modellenmesi Abdulla Skallı Nebil Yücel Tahir Özcan İskenderun Teknik Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi, Su Kaynakları Yönetimi ve Organizasyonu Ana Bilim Dalı, HATAY Atmosfer ile direk etkileşim içinde olan okyanuslar yüksek ısı ve nem tutma özelliklerinden dolayı iklim değişikliğinde önemli rol almaktadır. Atmosferdeki karbondioksit (CO 2 ), metan (CH 4 ), azot (N x O y ) ve sülfür bileşenleri (SO x ) gibi sera etkisi yapan gazların hızlı artışı ortam ısısını arttırdığından sucul ekosistemlerdeki biyokimyasal döngüleri etkilemektedir. Sanayi devriminden (1860) günümüze kadar atmosferdeki sera gazlarının hızlı artışı, okyanuslarla birlikte iç suların da sıcaklığını ve ph değerini arttırmaktadır. Bu değişkenler sucul ortamdaki biyoçeşitliliği etkilemekte ve Akdeniz de doğal yayılış göstermeyen bakteri, alg, omurgasız ve balık türlerinin bölgeye göçüne neden olmaktadır. Yabancı türlerin bölgede baskın duruma geçmesi, bölgedeki ekonomik değeri yüksek olan türlerin yoğunluğu için tehdit oluşturarak, bölge ekonomisini olumsuz yönde etkilemektedir. Meydana gelebilecek etkilerin azaltılması, adaptasyon ve iyileştirme stratejilerinin geliştirilmesinde, antropojenik kirliliğe maruz kalan bölgelerde bu yöndeki çalışmalar çok büyük önem arz etmektedirler. Çalışmamızda İskenderun Körfezi ndeki antropojen kaynaklı kirliliğin, sucul ekosistemler ve atmosfer arasındaki etkileşime olan etkilerinin modellenmesi hususunda CESM (Community Earth System Model) modeli kullanılmaktadır. Antropojenik etkilerin 2100 yılına kadar olan değişkenliğinin modellenmesi amacıyla, IPCC nin (Intergovernmental Panel on Climate Change) 5. raporlarında öngörülen RCP (Representative Concentration Pathways) senaryoları ele alınmıştır. Yapılan çalışmada 2100 yılına kadar körfezdeki suyun sıcaklığı ortalama 2-5 ºC artış gösterip, suyun ph değeri ortalama değerinde düştüğü sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sera Gazları; Modelleme; IPCC; Atmosfer; Sucul Ekosistemler, İklim değişikliği 10

16 Çevresel Risk Değerlendirme ve Yönetimi Bahar Tokdemir Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, HATAY Değişen dünya koşulları içerisinde; ekonomik, sosyal, ekolojik ve siyasal düzen değişmekte ve bu değişim çevresel risk oranını arttırmaktadır. Bu değişen dünya düzeni içerisinde Hatay da oluşan veya oluşması muhtemel olan çevresel riskler; deprem, sel/su baskını, aşırı sıcaklık (kuraklık), hava kirliliği, salgın hastalık vb. konular hakkında çalışma yapılmıştır. Bu konuların yanında Suriye de kaynaklanan iç savaş neticesinde Hatay a göç eden Suriyeli mültecilerin sosyal, ekonomik, psikolojik ve sağlık açısından Hatay da meydana getirmiş olduğu olumsuz etkiler ve bu etkilerin gelecekte ne gibi çevresel risk oluşturacağı konusu üzerinde durulmuştur. Çevresel risk değerlendirmesi olayın bilimsel yanıdır, yani riskin durumunu veri olarak analiz etme veya meydana gelmesi muhtemel riskleri belirleme sürecidir. Çevresel risk yönetimi ise, ne yapabilire karar verme sürecidir. Bu çalışmada, oluşan veyahut oluşma olasılığı muhtemel olan çevresel riskleri belirleme, ortadan kaldırma ve oluşacak riskleri en aza indirgeme, gerekli faaliyetleri zamanında tanımlanması, izlenmesi ve gözden geçirilmesi, mutlaka yapılması gereken süreçlerin neler olduğu konusunda çalışma yapılmıştır. Anahtar Kelime: Salgın Hastalık; Suriyeli Mülteci; Ekoloji; Göç 11

17 Dikey Yeşil Sistemler Yonca Ray 1 Serpil Önder 2 1 Yonca Ray, Selçuk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, KONYA, 2 Serpil Önder, Selçuk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, KONYA, Yakın geçmişten bu yana kırsal kesimden kentlere olan göçler; beraberinde çevresel sorunları da getirmiştir. Kentlerde yoğun nüfusun oluşturduğu çevresel sorunlara yönelik ekolojik anlamda dikey yeşil sistemler gibi çözüm önerileri sunulmuş ve geliştirilmiştir. Bu sistemler kentlere uyarlanacak duruma getirilmiştir. Sistem kentlerde meydana gelen tahrip edici etkileri azaltır ve daha kaliteli yaşam ortamı sağlar. Yeşil duvarlar, yaşayan duvarlar, yeşil cepheler, dikey bahçeler ve daha farklı şekilde adlandırmalar yaptığımız bu sistemler ortamlara uyarlanacağı zaman, iklim faktörleri, nüfus yoğunluğu vb. etkenler göz önünde bulundurularak yapım teknikleri uygulanır. Sistemler amaca en uygun biçimde kentlere uyarlanarak geliştirilmiş yöntemlere sahiplerdir. Yaşayan duvarlar metal çit, modüler ve panel bitkilendirme sistemleri şeklinde farklı yapım tekniklerine sahiplerdir. Sistemlerde ortama ve yapım tekniğine uygun bitki türü, yapı malzemesi, toprak yapısı seçimi yapılarak uygulanır. Gerek özel alanlarda içerde ve ya dışarda gerekse ortak kentsel kullanım alanlarında yapılan uygulamalardır. Kentlilerin aradığı huzurlu çevre, özlenen yeşil örtü ve onun estetik güzelliği ile buluşturur. En çok ihtiyacımız olan su ve enerji tüketiminde sistem tasarruf sağlar bunu minimize eder. Yoğun nüfuslanmanın oluşturduğu gürültüye perdeleme oluşturarak, soluduğumuz havayı sterilize ederek, estetik anlayışa uymayan görüntüleri kamufle ederek yaşam alanlarımıza katkı sağlayan bu sistemler aynı zamanda zihinsel sağlık ve sıhhat sağlar. Dünya da ve Türkiye de ki çalışmalar öncülüğünde yapılan bu araştırmada Hatay da çevre sorunlarımızı bu sistem çerçevesinde inceleyip bu sistemi empoze etmeye çalışarak sorunların üstesinden bir ölçüde gelinebilir. Anahtar Kelimeler: Düşey Yeşil Sistemler; Yaşayan Duvarlar; Yeşil Cepheler; Estetik Görünüm; Kaliteli Hava 12

18 Ekolojik Kirliliğin Canlılar Üzerindeki Genotoksik Etkileri Şükran Çakır Arıca 1 F. Azize Budak Yıldıran 2 Selda Öz 3 1 Mustafa Kemal Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi, Su Kaynakları Yönetimi ve Organizasyonu Ana Bilim Dalı, İskenderun, HATAY 2 Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Hizmetleri MYO, Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Bölümü, Yahşihan, KIRIKKALE 3 Kırıkkale Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Yahşihan, KIRIKKALE Kentsel, endüstriyel ve tarımsal olmak üzere antropojenik faaliyetlerde kullanılmakta olan kimyasallar her geçen gün artarak çeşitlenmektedir. Bu durum günümüzde ekolojik kirliliği küresel sorun haline getirmiştir. Bu kirlilik ekosistemde insan dahil canlıların yapı ve fonksiyonlarını olumsuz etkilerken, hava, su ve toprak gibi cansız öğelere bulaşarak niteliklerini bozmaktadır. Kimyasallar canlılarda metabolizmal, sitotoksik ve genotoksik hasar yaparlar. Genotoksisite kimyasal veya fiziksel ajanın kromozom ve DNA yapısında meydana getirdiği mutajenik hasarları kapsayan bir terimdir. Kimyasalların mutajenik ve karsinojenik aktiviteleri arasında ilişki vardır. Sağlık Bakanlığının verilerine göre ülkemizde kalp hastalıklarından sonra en sık ölüm sebebi kanserdir. Bu nedenle, özellikle yakın çevremizdeki kimyasal ve fiziksel kirletici faktörlerin potansiyel riskleri ve olumsuz etkilerini değerlendiren genotoksisite çalışmaları giderek önem kazanmaktadır. Günlük hayatta sıklıkla maruz kaldığımız her türlü kimyasal maddenin genotoksik etkisini sitolojik ve moleküler temelli ölçen ve hücrelerdeki genetik hasarın göstergesi olarak değerlendirilen birçok genotoksisite testi geliştirilmiştir. Bu çalışmada Hatay İli nde maruz kaldığımız genotoksisite ile ilgili bazı araştırmalar ve çözüm önerileri üzerinde durulacaktır. Anahtar Kelimeler: Genotoksisite; Ekolojik Kirlilik; Genetik Hasar, Pestisit, Karsinojenite 13

19 Ekolojik Yaklaşımla Kentleri Tasarlamak Hakan Serdar Kılıçoğlu Mustafa Kemal Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, HATAY 1970 lerden beri tartışılan sürdürülebilirlik kavramı birçok alanda tartışılmakta ve sürdürülebilirliğin nasıl sağlanacağı konusu cevabı aranan bir soru olma özelliğini hala korumaktadır. Sürdürülebilirlik tartışmalarının en önemli odak noktası olan kentlerde de tartışmalara paralel olarak model arayışları söz konusu olmuştur. Bu modellerin ortak noktaları ise doğaya olan ekolojik ayak izini azaltmak ve sürdürülebilirliği bu yolla sağlamaktır. Ekolojik sorunlara çözüm bulmak için kent plancılarının geliştirdiği bu modellerin en çok bilinenleri; ekolojik kentler, eko-tek kentler, yeşil kentler, yavaş kentler, yürüyen kentler, arabasız kentler, akıllı kentler, kompakt kentler ve sağlıklı kentler gibi modellerdir. Ekolojik planlama yaklaşımı, mekansal organizasyonu sağlamak üzere ekolojik tasarımı karşımıza çıkararak, bu tasarımı benimseyen kentsel yerleşimlerde, kent insanını daha iyi koşullarda, doğanın tüketimini minimize ederek yaşamaya ve yaşatmaya yönlendiren, daha az motorlu araç kullanımı, çevreye duyarlı taşıma sistemi, daha çok kamu mekanı ve açık yeşil alan sağlanması gibi tasarım ilkeleri benimsemiştir. Planlamanın tasarımla bütünleşmesinin gerekliliği, yaşam kalitesi ve sürdürülebilirlik kavramlarını gündeme getiren gelişim ve değişimler, ekolojik tasarımın çıkış noktası olmuştur. Bu çalışmanın amacı; Hatay ın mekansal planlamasının ekolojik yaklaşımla nasıl tasarlanabileceğini uygulanmış örneklerle ortaya koymaktır. Anahtar Kelimeler: Ekolojik Planlama; Ekolojik Tasarım; Hatay; Permakültür 14

20 Ekonomik Büyüme ve Çevreye Olumsuz Etkilerinin Önlenmesinde Kullanılan Çözüm Yolları Oğuz Parlakay 1 Alpagut Yavuz 2 1 Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, HATAY 2 Mustafa Kemal Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü, HATAY Sanayileşme ülke ekonomisinin büyümesine olumlu katkıda bulunurken, önlem alınmadığı takdirde üretim esnasında kullanılan kimyasallar ve üretim sonucu ortaya çıkan atıklar çevre sorunlarına yol açmaktadır. Üretimin çevreyi olumsuz etkilememesi, etkilemişse zararın tazmin edilebilmesi veya en aza indirilebilmesi için gerek üretim öncesi, gerekse üretim sürecinde gerekli tedbirlerin alınması gerekir. Çevre ekonomisinin çalışma alanına giren bu konu literatürde negatif dışsallıklar olarak yer almaktadır. Bu durumdan başka işletmeler ve canlılar etkilendiği için, bu etkinin önlenmesi, ortadan kaldırılması veya tazmin edilmesi gerekmektedir. Bu duruma çözüm getirebilmek için piyasa mekanizması ve kamu ekonomisi uygulamaları kullanılmaktadır. Bu çalışma ile üretimin çevre üzerine olumsuz etkilerinin önlenmesi, ortadan kaldırılması veya ortaya çıkan zararın tazmin edilebilmesine yönelik uygulanan yöntemlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal olarak konu ile ilgili yapılan tezler, makaleler, hazırlanan raporlar ve istatistiksel veriler kullanılmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda; Coase, Kaldor-Hicks ve Scitovsky yaklaşımları piyasa ekonomisi yaklaşımları olarak yer alırken; vergiler, sübvansiyonlar, harçlar, kirlilik izinleri, doğrudan kontroller kamu ekonomisi yaklaşımları olarak yer aldığı belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçların, karar vericilere, politika yapıcılara, alacakları kararlar ve uygulayacakları politikalar konusunda yardımcı olabilecek nitelikte olması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme; Sanayi; Çevre; Piyasa Ekonomisi; Kamu Ekonomisi 15

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Yazarlar Doç.Dr.Hasan Genç Doç.Dr.İbrahim Aydın Doç.Dr.M. Pınar Demirci Güler Dr. H. Gamze Hastürk Yrd.Doç.Dr. Suat Yapalak Yrd.Doç.Dr. Şule Dönertaş Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT YÖNETİCİ ÖZETİ Düzce Valiliği ve Düzce Üniversitesi nin birlikte düzenlemiş olduğu

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

YGS-LYS ALAN SIRA DERS İÇERİK SINIF

YGS-LYS ALAN SIRA DERS İÇERİK SINIF MART 1. Nüfus LYS-1 Nüfus politikaları *Nüfus politikası nedir, niçin uygulanır *Nüfus politikaları LYS-2 Nüfus ve ekonomi *Nüfusun dağılışını etkileyen faktörler *Yerleşme doku ve tipleri *Yapı tipleri

Detaylı

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 Türkiye de Arazi Kullanımı Türkiye yüzey şekilleri bakımından çok farklı özelliklere sahiptir. Ülkemizde oluşum özellikleri birbirinden farklı

Detaylı

PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI

PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI PEYZAJ MİMARLIĞI ANA Doç. Dr. Selma ÇELİKYAY ( Bilim Başkanı ) İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Ens./Anabilim / Bilim Mimar Sinan Şehir ve Bölge Planlama Kentsel

Detaylı

D- NASIL YAZMALI? ÖRNEKLER

D- NASIL YAZMALI? ÖRNEKLER D- NASIL YAZMALI? ÖRNEKLER ÖRNEK-3 Yunus YÖNÜGÜL İSTANBUL'DAKİ İÇMESUYU HAVZALARI NIN ÖNEMİ, İÇME SUYU KORUMA HAVZALARI NDA YAŞANAN SORUNLAR, İDARİ YARGIYA İNTİKAL ETMİŞ UYUŞMAZLIKLAR, NEDENLERİ VE ÇÖZÜM

Detaylı

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİK BİRİMLER *Ekoloji: Canlıların birbirleriyle ve yaşadıkları ortamla olan ilişkisini inceleyen bilim dalıdır. Ekolojik birimlerin küçükten büyüye doğru sıralaması: Ekoloji

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

Çankaya Belediyesi Uygulamaları

Çankaya Belediyesi Uygulamaları Çankaya Belediyesi Uygulamaları İklim Değişikliğine Yerel Çözümler: Yağmur Hasadı Konferansı Ekim 2016 Yağmur Hasadı Planlaması Yapılacak Alanlar Köylerimiz-Kırsal Alanlarımız Parklarımız - Yaşar Kemal

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

Grafik 16 - Yıllara Göre Çevre ve Çevresel Harcamaların GSYH deki Payları (%)

Grafik 16 - Yıllara Göre Çevre ve Çevresel Harcamaların GSYH deki Payları (%) ÇEVRE Çevreye ayrılan harcamaların payı giderek artmaktadır. Grafik 16 da sunulan 2008-2010 yılları arasındaki göstergelere göre yapılan çevre ve çevresel harcamaların GSYH içindeki payının 2008 de %1,09

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

Biyoloji bilimi kısaca; canlıları, bu canlıların birbirleriyle ve çevreleri ile olan ilişkisini inceleyen temel yaşam bilimidir.

Biyoloji bilimi kısaca; canlıları, bu canlıların birbirleriyle ve çevreleri ile olan ilişkisini inceleyen temel yaşam bilimidir. . Biyoloji bilimi kısaca; canlıları, bu canlıların birbirleriyle ve çevreleri ile olan ilişkisini inceleyen temel yaşam bilimidir. Biyolojik Çeşitlilik ise; Populasyonların gen havuzlarındaki gen çeşitliliği

Detaylı

TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ

TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ Editör Doç.Dr.Asım Çoban TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ Yazarlar Doç.Dr.Asım Çoban Doç.Dr.İbrahim Aydın Doç.Dr.Yüksel Güçlü Yrd.Doç.Dr.Esin Özcan Yrd.Doç.Dr.İsmail Taşlı Editör Doç.Dr.Asım Çoban Türkiye

Detaylı

Hava Durumu İKLİM İklim Değişiyor Peki Siz Bunun Farkında mısınız? Sera Etkisi Ve İklim Değişikliği En önemli sera gazları Karbon dioksit (CO2) Metan (CH4) Diazot monoksit(n2o) İklim Değişikliğine Sebep

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE NEDİR? İçinde bulunduğumuz canlı, cansız tüm varlıkların birbirleri ile ilişkilerini içine alan ortam. Çevrenin doğal yapısını ve bileşiminin bozulmasını,

Detaylı

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum 6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum Su kalitesi istatistikleri konusunda, halen Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından 25 havzada nehir ve göl suyu kalitesi izleme çalışmaları

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Sektörel Etkilenebilirlik Analizi ve Uyum Faaliyetleri

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Sektörel Etkilenebilirlik Analizi ve Uyum Faaliyetleri T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Sektörel Etkilenebilirlik Analizi ve Uyum

Detaylı

T.C. GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TÜRKİYE TARIM HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME MODELİ. 30 Havza

T.C. GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TÜRKİYE TARIM HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME MODELİ. 30 Havza T.C. GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TÜRKİYE TARIM HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME MODELİ 30 Havza 1 Sunum Planı 1. Tarım havzalarının belirlenmesi 2. Mevcut durum değerlendirmesi 3. Amaç ve gerekçe

Detaylı

PROJE AŞAMALARI. Kaynak Envanterinin Oluşturulması. Emisyon Yükü Hesaplamaları

PROJE AŞAMALARI. Kaynak Envanterinin Oluşturulması. Emisyon Yükü Hesaplamaları PROJENİN AMACI Bölgesel Temiz Hava Merkezlerinden olan Ankara merkez olmak üzere; Bartın, Bolu, Çankırı, Düzce, Eskişehir, Karabük, Kastamonu, Kırıkkale, Kırşehir, Kütahya, Yozgat ve Zonguldak illerinde

Detaylı

HAKKIMIZDA MİSYON VİZYON

HAKKIMIZDA MİSYON VİZYON HAKKIMIZDA 2001 yılından beri mesleki tecrübe, bilgi birikimi ve müşteri odaklı çözüm üretme anlayışı ile birçok büyük projeye imza atan Mert Group, Elektronik/Enerji/İnşaat sektörlerinde faaliyet göstermektedir.

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 16 Ekim Dünya Gıda Günü Herkesin gıda güvenliğine ve besleyici gıdaya ulaşma

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 8 COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Yrd.Doç.Dr. H. Ebru ÇOLAK Kamu Ölçmeleri Anabilim Dalı www.gislab.ktu.edu.tr/kadro/ecolak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) Geographical

Detaylı

Levent SÜMER, PMP, Torunlar GYO Planlama Müdürü, UPYE Kurucu YK Üyesi

Levent SÜMER, PMP, Torunlar GYO Planlama Müdürü, UPYE Kurucu YK Üyesi PMI Türkiye Proje Yönetim Zirvesi Eylül 27-28, 2013 Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Levent SÜMER, PMP, Torunlar GYO Planlama Müdürü, UPYE Kurucu YK Üyesi 1 Levent SÜMER (PMP) Torunlar GYO Planlama Müdürü

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

11. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

11. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM Ay Hafta Ders Saati KONULAR KAZANIMLAR 1 3 Biyoçeşitlilik A.11.1. Bitki ve hayvan türlerindeki zenginliğin oluşumunda ve türlerin azalmasında etkili faktörleri birbirleriyle olan ilişkileri çerçevesinde

Detaylı

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 2010 YGS SOS.BİL. TESTİNDEKİ / COĞRAFYA SORULARININ MÜFREDAT AÇISINDAN ANALİZİ Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 19. Hayali Rehberler: Paraleller ve Meridyenler

Detaylı

Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Çevre Denetimi Ani, planlı, birleşik denetimler ve izlemeler yapılmaktadır. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve yönetmelikleri kapsamında Hava, Su,

Detaylı

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Prof. Dr. Cengiz Türe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi ve Anadolu Üniversitesi Ekoloji Anabilim Dalı Başkanı

Detaylı

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisine olan ihtiyaç, sanayileşme, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden

Detaylı

Tarımsal Ekoloji. Tarım Sistemlerinde Ekonomik Anlayış. 1. Giriş. Tanımlar İçerik. Perspektif. Doç.Dr. Kürşat Demiryürek

Tarımsal Ekoloji. Tarım Sistemlerinde Ekonomik Anlayış. 1. Giriş. Tanımlar İçerik. Perspektif. Doç.Dr. Kürşat Demiryürek Tarımsal Ekoloji Tarım Sistemlerinde Ekonomik Anlayış 1. Giriş Tanımlar İçerik Perspektif Doç.Dr. Kürşat Demiryürek 1 Tarımsal Ekoloji - Tanımlar Gliessman 2000: Sürdürülebilir tarım sistemlerinin yönetimi

Detaylı

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığından

Detaylı

Dersin Kodu 1200.9133

Dersin Kodu 1200.9133 Çevre Bilimi Dersin Adı Çevre Bilimi Dersin Kodu 1200.9133 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 3,00 Haftalık Ders Saati (Kuramsal) 3 Haftalık Uygulama Saati 0 Haftalık Laboratuar Saati

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

Proje alanı, süresi ve bütçesi

Proje alanı, süresi ve bütçesi 1 Proje Gelişim Süreci Projenin amacı Proje alanı, süresi ve bütçesi İşbirliği yapılan kurumlar Proje Bileşenleri Proje Faaliyetleri 2/21 Mart 2011 Mart 2011 Mart 2012 Mart 2012 Haziran 2012 Haziran 2013

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

Sorun Analizi (Sorunların Sektörlere Ayrılarak Belirlenmesi)

Sorun Analizi (Sorunların Sektörlere Ayrılarak Belirlenmesi) 1.1 Sorun Analizi I. Beş Yıllık Yönetim planı sürecinde oluşturulan sorun analizi, II. Beş Yıllık Yönetim Planı sürecinde gerçekleştirilen anket ve saha çalışmaları, ayrıca yönetim planı hazırlama sürecinde

Detaylı

Enerji Kaynakları ENERJİ 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

Enerji Kaynakları ENERJİ 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Enerji, iş yapabilme kabiliyetidir. Bir sistemin enerjisi, o sistemin yapabileceği azami iştir Enerji Kaynakları 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEMEZ ENERJİ

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Toprak Muhafaza ve Havza Islahı Dairesi Başkanı Havza? Hidrolojik olarak; Bir akarsu tarafından parçalanan, kendine

Detaylı

İL MÜDÜRLÜĞÜMÜZ PROJE ÇALIŞMALARI

İL MÜDÜRLÜĞÜMÜZ PROJE ÇALIŞMALARI İL MÜDÜRLÜĞÜMÜZ PROJE ÇALIŞMALARI TAMAMLANAN GÜNEY EGE KALKINMA AJANSI (GEKA ) PROJELERİ Bilgisayar destekli Tasarım Programı olan NetCAD 6.0 Müdürlüğümüz personellerine Teknik Destek Faaliyet Programı

Detaylı

ANTALYA İLİ, BATI ÇEVRE YOLU GÜZERGÂHI İLE KEPEZ İLÇESİ ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ YERLEŞİM ALANLARININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN 1/100.

ANTALYA İLİ, BATI ÇEVRE YOLU GÜZERGÂHI İLE KEPEZ İLÇESİ ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ YERLEŞİM ALANLARININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN 1/100. ANTALYA İLİ, BATI ÇEVRE YOLU GÜZERGÂHI İLE KEPEZ İLÇESİ ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ YERLEŞİM ALANLARININ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI AÇIKLAMA RAPORU MAYIS 2016 1 İçindekiler

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

http://www.cizgidisigirisim.com.tr/danismanlik.aspx?main=ekolojiktasarimv erestorasyondanismanligi

http://www.cizgidisigirisim.com.tr/danismanlik.aspx?main=ekolojiktasarimv erestorasyondanismanligi http://www.cizgidisigirisim.com.tr/danismanlik.aspx?main=ekolojiktasarimv erestorasyondanismanligi KENTSEL VE KURUMSAL KARBON YÖNETİMİ DANIŞMANLIĞI Kentsel ve Kurumsal Karbon Yönetimi Danışmanlığı kapsamında,

Detaylı

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Oğuz Gündoğdu ACİL DURUMLAR PANELİ KalDer Bursa Şubesi Çevre ve İş Güvenliği Kalite Uzmanlık Grubu 27 Mayıs 2015 Ülkemizde çağdaş anlamda Afet Yönetimi

Detaylı

İlimizde özellikle 1993 yılında zaman zaman ciddi boyutlara ulaşan hava kirliliği nedeniyle bir dizi önlemler alınmıştır. Bu çalışmaların başında;

İlimizde özellikle 1993 yılında zaman zaman ciddi boyutlara ulaşan hava kirliliği nedeniyle bir dizi önlemler alınmıştır. Bu çalışmaların başında; İSTANBUL DA ÇEVRE KİRLİLİĞİ İstanbul da Çevre Kirliliği Su, Hava, Toprak ve Gürültü Kirliliği olarak 4 Bölümde ele alınmalıdır. İstanbul da Çevre Kirliliği konusunda İstanbul İl Çevre Müdürlüğü, Büyükşehir

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Ayla EFEOGLU Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü AB İle İlişkiler Şube Müdürü İÇERİK AB Su Çerçeve Direktifi hakkında genel

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

Doğal Afetler ve Kent Planlama

Doğal Afetler ve Kent Planlama Doğal Afetler ve Kent Planlama Yer Bilimleri ilişkisi TMMOB Şehir Plancıları Odası GİRİŞ Tsunami Türkiye tektonik oluşumu, jeolojik yapısı, topografyası, meteorolojik özellikleri nedeniyle afet tehlike

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI

3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI 3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI 3.10.1. İstanbul da Çevresel Konular 3.10.1.1. Hava Kalitesi İstanbul un nüfusunun hızlı artışı ve kalitesiz yakıt kullanımı nedeniyle 1985 li yıllardan itibaren

Detaylı

ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ

ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Çevre Mühendisliği Bölümü Hava Kirliliği Laboratuvarı İZMİR BÖLGESİ ENERJİ FORUMU 31 Ekim 1 Kasım 2014 İzmir Mimarlık Merkezi 1 Aliağa ve

Detaylı

TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ ĐKĐNCĐ BÖLÜM

TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ ĐKĐNCĐ BÖLÜM 27 Haziran 2009 CUMARTESĐ Resmî Gazete Sayı : 27271 TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak

Detaylı

MARMARA BÖLGESİNDEKİ HAVZA KORUMA EYLEM PLANI

MARMARA BÖLGESİNDEKİ HAVZA KORUMA EYLEM PLANI MARMARA BÖLGESİNDEKİ HAVZA KORUMA EYLEM PLANI 1 İÇERİK 1. HAVZA KORUMA EYLEM PLANLARI 2. MARMARA VE SUSURLUK HAVZALARI 3. ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ 4. HAVZA YÖNETİM YAPILANMASI 5. NEHİR HAVZA YÖNETİM

Detaylı

II. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU

II. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU II. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU İKLİM DEĞİŞİMİ, ERKEN UYARI SİSTEMLERİ VE YENİLİKLER ÇALIŞTAYI BİLDİRİ SUNUMU ÇALIŞTAY KOMİTESİ ADINA AYŞE TÜRKMEN Alternatifi olmayan ve insanoğlu tarafından üretilemeyen

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE C ÇEVRE SORUNLARI VE ETKİLERİ (5 SAAT) 1 Ekosistemlerin Bozulma Nedenleri (Çevre Sorunları) 2 Çevre Kirliliğine Neden Olan (İnsan Kaynaklı) Faktörler

Detaylı

HEYELANLAR HEYELANLARA NEDEN OLAN ETKENLER HEYELAN ÇEŞİTLERİ HEYELANLARIN ÖNLENMESİ HEYELANLARIN NEDENLERİ

HEYELANLAR HEYELANLARA NEDEN OLAN ETKENLER HEYELAN ÇEŞİTLERİ HEYELANLARIN ÖNLENMESİ HEYELANLARIN NEDENLERİ HEYELANLAR Y.Doç.Dr. Devrim ALKAYA Pamukkale Üniversitesi Doğal zemin veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın; yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru hareketidir.

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisi ihtiyacı, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı hızla artmaktadır. Gıda miktarlarında, artan talebin karşılanamaması sonucunda

Detaylı

KALKINMA KURULU ŞANLIURFA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA VE ÇEVRE KASIM 2015 TRC BÖLGE PLANI KOORDİNASYON VE İZLEME KOMİSYONLARI

KALKINMA KURULU ŞANLIURFA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA VE ÇEVRE KASIM 2015 TRC BÖLGE PLANI KOORDİNASYON VE İZLEME KOMİSYONLARI KASIM 2015 T. C. KALKINMA KURULU TRC2 2014-2023 BÖLGE PLANI KOORDİNASYON VE İZLEME KOMİSYONLARI ŞANLIURFA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA VE ÇEVRE İLERLEME RAPORU 2015/1 stajyer [Şirket adını yazın] 1 TRC2 (Diyarbakır-Şanlıurfa)

Detaylı

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre Çevre Yüzyılı Çevre; canlıların yaşamı boyunca ilişkilerini sürdürdüğü dış ortamdır. Hava, su ve toprak bu çevrenin fizikî unsurlarını; insan, hayvan, bitki ve diğer mikroorganizmalar ise, biyolojik unsurlarını

Detaylı

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa Ülkemizde sulakalanların tarihi, bataklıkların kurutulmasının ve tarım alanı olarak düzenlenmesinin tarihiyle birlikte

Detaylı

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Yasemin Özdemir, İrfan Akar Marmara Üniversitesi Coğrafya Bölümü Marmara Üniversitesi

Detaylı

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik Emisyon Envanteri ve Modelleme İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik İçerik Emisyon Envanteri Emisyon Kaynaklarına Göre Bilgiler Emisyon Faktörleri ve Hesaplamalar Modelleme Emisyon Envanteri

Detaylı

Biyogaz Yakıtlı Kojenerasyon Uygulamaları

Biyogaz Yakıtlı Kojenerasyon Uygulamaları Biyogaz Yakıtlı Kojenerasyon Uygulamaları Sedat Akar Turkoted Yönetim Kurulu Üyesi Biyogaz Nedir? Biyogaz, mikrobiyolojik floranın etkisi altındaki organik maddelerin oksijensiz bir ortamda çürütülmesi

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Ülkemizde Tarımsal Ormancılık Çalışmaları Ülkemizde tarımsal ormancılık çalışmalarını anlayabilmek için ülkemiz topraklarının yetişme ortamı özellikleri

Detaylı

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS 31. 32. Televizyonda hava durumunu aktaran sunucu, Türkiye kıyılarında rüzgârın karayel ve poyrazdan saatte 50-60 kilometre hızla estiğini söylemiştir. Buna göre, haritada numaralanmış rüzgârlardan hangisinin

Detaylı

YEŞİL BELEDİYECİLİK YEŞİL NİLÜFER. Mustafa BOZBEY* *İnşaat Yük. Müh., Nilüfer Belediye Başkanı HOŞGELDİNİZ. baskan@nilufer.bel.tr

YEŞİL BELEDİYECİLİK YEŞİL NİLÜFER. Mustafa BOZBEY* *İnşaat Yük. Müh., Nilüfer Belediye Başkanı HOŞGELDİNİZ. baskan@nilufer.bel.tr YEŞİL BELEDİYECİLİK YEŞİL NİLÜFER Mustafa BOZBEY* *İnşaat Yük. Müh., Nilüfer Belediye Başkanı HOŞGELDİNİZ baskan@nilufer.bel.tr BURSA NIN NİLÜFER İ 2014 Yılı İtibaryile 358.265 Nüfus 64 Mahalle, 50 757

Detaylı

1. Nüfus değişimi ve göç

1. Nüfus değişimi ve göç Sulamanın Çevresel Etkileri Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sağlık Etkileri 1.Nüfus değişimi ve göç 2.Gelir düzeyi ve işgücü 3.Yeniden yerleşim 4.Kültürel

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR Halil AGAH Kıdemli Kırsal Kalkınma Uzmanı 22 Kasım 2016, İSTANBUL 1 2 SUNUM PLANI TARIMDA KÜRESELLEŞME TÜRK TARIM SEKTÖRÜ VE SON YILLARDAKİ GELİŞMELER TARIMDA

Detaylı

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Yrd.Doç.Dr. Gül GÜNEŞ Atılım Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Turizm ve Otel İşletmeciliği Bölümü İşletme Fakültesi ggunes@atilim.edu.tr

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Büyükşehir Belediye Alanlarında Tabiat Varlıklarının Yönetimi

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Büyükşehir Belediye Alanlarında Tabiat Varlıklarının Yönetimi T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Büyükşehir Belediye Alanlarında Tabiat Varlıklarının Yönetimi Osman İYİMAYA Genel Müdür 12-13 Mayıs Karadeniz Teknik Üniversitesi

Detaylı

Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO

Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO Doğal Ürünler! Bu ürünler tamamen doğal koşullarda üretilen ürünlerdir. Kimyasal gübre ve tarım ilacı kullanmadan, doğal tohumlarla üretilirler. Organik Ürünler!

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

Derleyip Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Aysel ULUS

Derleyip Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Aysel ULUS Derleyip Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Aysel ULUS PEYZAJ EKOLOJİSİNDE TEMEL PRENSİPLER Peyzaj ekolojisinde 7 önemli ana prensipten söz edilebilir. Bunlardan ilk ikisi peyzajın strüktürüne odaklanmaktadır.

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler)

Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler) Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler) Başak Avcıoğlu Çokçalışkan Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği Biraz ekolojik bilgi Tanımlar İlişkiler

Detaylı

PROJE 3. ÇALIŞTAYI. 14 ARALIK 2010, Kayseri, TÜRKİYE

PROJE 3. ÇALIŞTAYI. 14 ARALIK 2010, Kayseri, TÜRKİYE IKONAIR PROJESİ Evrim DOĞAN ÖZTÜRK Uzman Isınma ve Motorlu Taşıt Kaynaklı Hava Kirliliği Şb. Md. Hava Yönetimi Dai. Bşk. T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı PROJE 3. ÇALIŞTAYI 14 ARALIK 2010, Kayseri, TÜRKİYE

Detaylı

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler KORUNAN ALANLAR Korunan alanlar incelenip, değerlendirilirken ve ilan edilirken yalnız alanın yeri ile ilgili ve ekolojik kriterler değil, onların yanında tarih, kültürel ya da bilimsel değerleri de dikkate

Detaylı

DERSİN ADI DERSİN ÖĞRETİM ELEMANI SINAV TARİHİ VE SAATİ. Nicel Araştırma Yöntemleri Yrd. Doç. Dr. Recep ÇAKIR 06.04.2015-14:00

DERSİN ADI DERSİN ÖĞRETİM ELEMANI SINAV TARİHİ VE SAATİ. Nicel Araştırma Yöntemleri Yrd. Doç. Dr. Recep ÇAKIR 06.04.2015-14:00 AMASYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FEN BİLGİSİ EĞİTİMİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI ÖĞRENCİLERİNİN 2014-2015 ÖĞRETİM YILI BAHAR YARIYILI ARA SINAV TAKVİMİ Nicel Araştırma Yöntemleri Yrd. Doç. Dr. Recep

Detaylı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı AB ve Türkiye Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Avrupa Birliği Bakanlığı, Katılım Öncesi AB Mali Yardımı kapsamında finanse edilen diyalog sürecini desteklemeye devam etmektedir. Diyaloğu-IV

Detaylı

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 H.Bülent KADIOĞLU Çevre Mühendisi Golder Associates Sunum

Detaylı

BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU

BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU BGT Mavi Enerji Elektrik Üretim Dağıtım Pazarlama Sanayi ve Ticaret SU KENARI HİDROELEKTRİK SANTRALİ BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU

Detaylı

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR Dr. Canan KARAKAġ ULUSOY Jeoloji Yüksek Mühendisi 26-30 Ekim 2015 12.11.2015 Antalya Kentsel Su Yönetiminin Evreleri Kentsel Su Temini ve Güvenliği

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/ ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU

ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/ ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/25.000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU MAYIS 2016 1 İçindekiler 1 PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI... 2 2 MEVCUT PLAN DURUMU...

Detaylı