Basel II Çerçevesinde Operasyonel Risk İçin Sermaye Ayarlaması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Basel II Çerçevesinde Operasyonel Risk İçin Sermaye Ayarlaması"

Transkript

1 T C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ PARA, SERMAYE PİYASASI ve FİNANSAL KURUMLAR ANABİLİM DALI Yüksek Lisans Tezi Basel II Çerçevesinde Operasyonel Risk İçin Sermaye Ayarlaması İlhan ÇİFTÇİ Tez Danışmanı: Prof. Dr. N. Hülya TALU Eylül 2007 İstanbul

2 T C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ PARA SERMAYE PİYASASI ve FİNANSAL KURUMLAR Bilim Dalında numaralı İLHAN ÇİFTÇİ NİN hazırladığı BASEL II ÇERÇEVESİNDE OPERASYONEL RİSK İÇİN SERMAYE AYARLAMASI konulu YÜKSEK LİSANS / DOKTORA TEZİ ile ilgili TEZ SAVUNMA SINAVI, Lisansüstü Öğretim Yönetmeliği nin 10. Maddesi uyarınca tarih,... günü saat... de yapılmış, sorulan sorulara alınan cevaplar sonunda adayın tezinin... ne* OYBİRLİĞİ / OYÇOKLUĞUYLA KARAR verilmiştir. JÜRİ ÜYESİ KANAATİ İMZA Prof. Dr. N Hülya TALU Prof. Dr. Targan ÜNAL Prof. Dr. Gürel KONURALP Prof. Dr. Aldulkadir MERCÜL Yard. Doc. Dr. Zahide AYYILDIZ ONARAN Besim Ömer Paşa Caddesi Beyazıt İstanbul Tel: Fax:

3 ÖZ Operasyonel risk geçmişi itibariyle en eski risk türü olmasına rağmen bankacılık sektörünün karşılaşabileceği muhtemel risklerden biri olarak literatürde adının anılması yakın bir geçmişe dayanmaktadır. Bankaların sermaye yeterliliği başta olmak üzere bankacılık alanı ile ilgili birçok konuda tasarı ve teklifler üreterek bankacılık sektörüne ışık tutan Basel Bankacılık Denetim ve Gözetim Komitesi operasyonel riski yetersiz veya başarısız dahili süreçler, insanlar ve sistemler ya da harici olaylar sonucu ortaya çıkan kayıp riski olarak tanımlamış ve bankaların bu risk türü içinde sermaye hesaplayarak karşılık ayırmalarını öngörmüştür. Tez çalışmasında öncelikli olarak amaç riski tanımak, bankacılık sektörünün karşılaşabileceği risk türlerini açıklamak ve operasyonel riskin ne olduğunun anlaşılmasına yardımcı olmaktır. Basel Komitesi nin operasyonel riske bakış açısının gelişimi, operasyonel riskin ne gibi etkiler yoluyla ortaya çıktığı ve operasyonel risk ölçüm yöntemlerinin neler olduğu konuları da yine tezin kapsamında yer almaktadır. Bir Türk Bankası nın operasyonel risk ölçüm yöntemleriyle hesaplamış olduğu operasyonel risk için minimum sermaye tutarları uygulama bölümünde ele alınacaktır. Operasyonel risk ölçüm tekniklerinin Türk Bankacılık Sektörü ne uyumu da ayrı bir bölüm içerisinde ele alınacak ve çeşitli önerilerle çalışma sonlandırılacaktır. ABSTRACT The operational risk, being one of the probable risks which banking sector would face is a topic that is handled and examined in literature in recent years, although it is the oldest type of risk due to its history. Basel Committe on Banking Supervision, which lightens banking sector by producing proposals and projects on banking for example capital adequacy for banks, defined operational risk as loss risk which appears due to inadequate or unsuccesful internal processes, people and systems and external events, and envisaged banks to calculate capital for this type of risk and to allocate provisions. Primary purpose in the thesis is to recognize risk to explain what kind of risk banking sector would face and to help to be known what operational risk is. The thesis also includes the following topics such as evaluation of view point of Basel Comitee to operational risk, the causative effect that operational risk stems from, and measurement methods for operational risk. In the applications section of the thesis, an example in which a Turkish bank calculated the minimum capital amounts by operational risk measurement methods will be examined In the consequence section of the thesis, the adapattion of operational risk measurement technics to Turkish Banking System and suggestions related to this topic will be discussed. iii

4 ÖNSÖZ Son yirmi yılda yaşanan teknolojik gelişmeler ve küreselleşme olgusunun hız kazanması, finansal piyasalarda deregülasyon ve liberalizasyon hareketlerin etkisini arttırmış böylece finansal piyasalar karmaşık bir yapıya dönüşmüştür. Finansal piyasaların önemli bir oyuncusu olan bankalar da bu değişimlere ayak uydurmaya çalışmış, ürün ve hizmet yelpazesini genişleterek bu değişimde önemli bir rol oynamıştır. Bankacılık sektörünün yeni koşullar karşısında maruz kaldıkları risk ve kayıp olasılıkları da artış göstermiş ve sektörde çok sayıda birleşme ve iflas yoluyla değişimler yaşanmıştır. Faaliyetleri dolayısıyla bankaların tecrübe ettikleri ve yeni oluşabilecek kayıplar için önlem almaya gereksinim duydukları risk türü Basel Komite tarafından 2004 yılında yayımlanan taslakta Operasyonel Risk olarak tanımlanmıştır. Bankacılık sektörünün piyasa ve kredi riskinden sonra karşılaştığı en son risk türü olarak literatüre geçen bu risk türü için OECD ülkeleri 2007 yılının başından itibaren sermaye ayırmaya başlamışlardır. Operasyonel riskin yeni bir kavram olması ve Türkiye deki bankacılık sektörü tarafından en basit şekliyle hesaplanması tezin ortaya çıkmasında bazı zorluklarla karşılaşılmasına neden olmuştur. Bu kısımda benden desteğini esirgemeyen Deloitte Denetim Firması na, TBB Operasyonel Risk Çalışma Grubu Koordinatörü Uğur AKBAŞ a ve tez danışmanım Prof. Dr. N. Hülya TALU ya teşekkür ederim. iv

5 Tez çalışmamla Türkiye deki bankacılık sektörünün gelişimine mütevazı bir katkı sağlamak amacındayım. Bu sebeple tüm araştırmalarım ve çalışmalarımın kusursuz olmasına dikkat etsem de eleştirisel bir gözle eksiklerinin olabileceği yönündeki tüm düşüncelere de saygı duyduğuma dikkat çekmek isterim. Son olarak hayatım boyunca benden maddi manevi desteğini hiçbir zaman esirgemeyen, büyük bir sabır ve fedakarlıkla beni yetiştiren annem Mine ve babam Veysel ÇİFTÇİ ye sonsuz teşekkürler. v

6 İÇİNDEKİLER ÖZ... iii ABSTRACT... iii ÖNSÖZ...iv TABLO LİSTESİ...iix ŞEKİL LİSTESİ...ixi GRAFİKLER... xiiii KISALTMALAR...xii GİRİŞ...1 BÖLÜM: 1 RİSKLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE FİNANSAL KURUMLAR AÇISINDAN RİSKLER 1.1 Riskin Tanımı Risk Kavramının Tarihi Risk Türleri Sistematik Risk Sistematik Olmayan Risk Finansal Kurumların Maruz Kaldığı Riskler Piyasa Riski Piyasa riskinin ortaya çıkmasına neden olan faktörlerin Tanımlanması Faiz Oranı Riski Döviz Kuru Riski Likidite Riski Kredi Riski Operasyonel Risk Diğer Riskler Ülke Riski Politik Riskler Mevzuata İlişkin Yetersiz Bilgi Riski Transfer Riski İtibar Riski Finansal Kurumlarda Risk Yönetimi Piyasa Riski Yönetimi Kredi Riski Yönetimi...28 BÖLÜM: 2 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI SONRASI FİNANSAL PİYASALAR ve BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN GELİŞİMİ 2.1 Dünyanın Değişen Koşulları Karşısında Bankacılık Sektörü Basel Bankacılık Denetim Komitesi...32 vi

7 2.3 Basel I: 1988 Sermaye Yeterliliği Uzlaşısı II. Basel Sermaye Yeterliliği Uzlaşısı Evre : Minimum Sermaye Gereksinimi Evre : Denetimsel Gözden Geçirme Evre : Piyasa Disiplini Basel II nin Getirdiği Yenilikler...45 BÖLÜM: 3 OPERASYONEL RİSK 3.1 Operasyonel Riskin Tanımı Operasyonel Riski Ortaya Çıkaran Sebepler İnsan Faktörünün Etkisi Personel Riski Bilinçli Olarak Yapılan Eylemler Dolayısıyla Ortaya Çıkan Personel Riski Bilinçli Olmadan Yapılan Eylemler Dolayısıyla Ortaya Çıkan Personel Riski Sistem Etkisi Teknolojik Risk Süreç Etkisi Organizasyon Riski Dışsal Faktörlerin Etkisi Yasal Riskler Operasyonel Riskin Yol Açtığı Bankacılık Krizleri Enron Olayı İmar Bankası Olayı...58 BÖLÜM: 4 BASEL II ÇERÇEVESİNDE OPERASYONEL RİSK İÇİN SERMAYE AYARLAMASI 4.1 Temel Gösterge Yaklaşımı Standart Yaklaşımlar Standart Yaklaşım Alternatif Standart Yaklaşım İleri Ölçüm Yaklaşımları İçsel Ölçüm Yaklaşımı Binom Dağılımı Poisson Dağılımı Kayıp Dağılımı Yaklaşımı Skor Kart Yaklaşımı Operasyonel Risk Ölçüm Yöntemlerinin Karşılaştırılması Temel Gösterge Yaklaşımı ve Standart Yaklaşımların Kıyaslaması İleri Ölçüm Yaklaşımlarının Kıyaslaması...96 vii

8 BÖLÜM: 5 OPERASYONEL RİSK ÖLÇÜMÜ VE SERMAYE AYARLAMASINA İLİŞKİN BİR UYGULAMA 5.1 Operasyonel Risk Ölçüm Yöntemlerinin Türk Bankacılık Sektörü Açısından Değerlendirilmesi X Bankası nın Operasyonel Risk için Ayırması Gereken Sermaye Miktarının Tespiti Temel Gösterge Yaklaşımı Standart Yaklaşım Alternatif Standart Yaklaşım İçsel Ölçüm Yaklaşımı SONUÇ EKLER Ek 1: Özkaynaklar (Sermaye Tabanı) Detay Tablosu Ek 2: Özkaynak Detay Tablosu (2) Ek 3: Sermaye Yeterlilik Rasyosunun Açıklaması Ek 4: Sistem Etkisiyle Ortaya Çıkabilecek Operasyonel Kayıp Örneği Faaliyet Kollarının Açıklaması Ek 5: X Bankasının Faaliyet Kolları Dağılımına Göre Yılları Brüt Kâr Hesaplaması Ek 6: Şubat 2006 İtibariyle Türkiye de Faaliyette Bulunan Bankalar viii

9 TABLO LİSTESİ Tablo 1.1 Bilanço Vade Yapısı ve Faiz Oranı Değişkenliği 13 Tablo 1.2 Ülke Riski Dağılımı ve Kredi Notu 21 Tablo 2.1 Basel I de Krediler için Risk Ağırlığı Tanımlaması 36 Tablo 2.2 Basel I de Garanti ve Kefaletler için Risk Ağırlığı Tanımlaması 37 Tablo 2.3 Basel II de Tanımlanan 3 Yapısal Blok 40 Tablo 4.1 Operasyonel Riskin Ölçümüne İlişkin Diğer Yaklaşımlar 66 Tablo 4.2 Brüt Kâr Hesaplaması Özet Tablosu 69 Tablo 4.3 Faaliyet Kollarına Ait Kullanılan Sabit Göstergeler 71 Tablo 4.4 Standart Yaklaşıma Göre Faaliyet Kolları ve Beta Katsayıları 72 Tablo 4.5 Alternatif Standart Yak. Göre Faaliyet Kolları ve Beta Katsayıları 73 Tablo 4.6 Risk Grupları ve Faaliyet Kollarına Göre oluşturulan Op. Risk Matrisi 80 Tablo 4.7 Risk Grupları ve Faaliyet Kollarına Göre oluşturulan Op. Risk Matrisi 88 Tablo 5.1 X Bankası na ait Son 3 Yıllık Gelir Hesaplaması 108 Tablo 5.2 X Bankası nın Temel Gösterge Yaklaşımına Göre Ayırması Gereken Minimum Sermaye Tutarı 108 Tablo 5.3 X Bankası nın Standart Yaklaşıma Göre Ayırması Gereken Minimum Sermaye Tutarı 110 Tablo 5.4 X Bankası nın Alternatif Standart Yaklaşıma Göre Ayırması Gereken Minimum Sermaye Tutarı 111 Tablo 5.5 X Bankası nın Faaliyet Kolları / Risk Grubu'na göre Operasyonel Risk Sayısı 112 Tablo 5.6 X Bankası nın Faaliyet Kolları / Risk Grubu'na göre Operasyonel Risk Tutarı 113 Tablo 5.7 X Bankası nın Operasyonel Kaybının Gerçekleme Olasılığı (ZGO) 114 ix

10 Tablo 5.8 X Bankası nın Kayıp Olayın Gerçekleşmesi Durumunda Maruz Kalacağı Zarar (KGO) 114 Tablo 5.9 X Bankası nın Son 3 Yılına ait Brüt kârı 115 Tablo 5.10 X Bankası nın Beklenen Zararı (BZ) 115 Tablo 5.11 X Bankası nın Beklenmeyen Zararı (BMZ) 116 Tablo 5.12 X Bankası nın İçsel Ölçüm Yaklaşımına Göre Ayrılması Gereken Minimum Sermaye Tutarı 117 Tablo 5.13 X Bankası nın Değişik Ölçüm Yaklaşımlarına Göre Hesaplanan Minimum Sermaye Tutarları 118 x

11 ŞEKİL LİSTESİ Şekil 1.1 Gelir Fayda İlişkisi 6 Şekil 1.2. Sistematik ve Sistematik Olmayan Riskler 10 Şekil 4.1 Değişik Yöntemlerle Hesaplanan Operasyonel Risk için Ayrılması Beklenen Sermaye Dağılımı ve Karmaşıklık Düzeyleri 64 Şekil 4.2 Beklenen Zarar Beklenmeyen Zarar Katastrofik Zarar 90 Şekil 4.3 Sıklık ve Şiddet Dağılımlarının Birleşimi 91 xi

12 GRAFİKLER Grafik 5.1 Türk Bankacılık Sektörünün Operasyonel Risk Ölçümünde Uygulayacağı Yöntemler 100 Grafik 5.2 Türk Bankacılık Sektörü nün Temel Göstergeleri 103 xii

13 KISALTMALAR AIB : Birleşik İrlanda Bankası (Allied Irish Bank) ASY : Alternatif Standart Yaklaşım (Alternative Standart Approach) BCBS : Basel Bankacılık Denetleme Komitesi (Basel Committe on Banking Supervision) BDDK : Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu BIS : Uluslararası Ödemeler Bankası (Bank for International Settlements) ECAI : Harici Kredi Değerleme Enstitüsü (External Credit Assesment Institutions) ECA : İhracat Kredi Acentası (Export Credit Agencies) FVFM : Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli GSMH : Gayri Safi Milli Hasıla IMF : Uluslararası Para Fonu (International Monetary Fund) İÖY : İçsel Ölçüm Yaklaşımı (Internal Measurement Approach) OECD : Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (Organzation for Economic Co- operation and Development) SKY : Skor Kart Yaklaşımı (Score Card Approach) SPK : Sermaye Piyayası Kurulu TGY : Temel Gösterge Yaklaşımı (Basic Indicator Approach) TMSF : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu xiii

14 GİRİŞ Bankalar, küresel ekonominin yeni düzenine uyum sağlamaya çalışan reel sektörün finansman taleplerini karşılayabilmek ve artan rekabet ortamında rakiplerine karşı üstünlük sağlayabilmek için sundukları finansal ürünlerde bir dizi yenilik gerçekleştirmiştir. Bu nedenle, bankaların sunduğu finansal ürünler hem sayısal olarak artmış hem de daha önce arz edilen finansal ürünlere göre daha karmaşık bir hale gelmiştir. Aynı zamanda, finansal sektörde artan rekabet baskısı, farklı hizmetleri sunan finansal kuruluşlar ve/veya farklı finansal ürünler arasında var olan ayrıştırıcı çizgilerin belirsizleşmesine ve bunun sonucunda benzer finansal ürünlerin aynı finansal kuruluş çatısı altında birlikte sunulmasına yol açmıştır. Tüm bu etkiler göz önüne alındığında bankacılık sektörü açısından kredi ve piyasa riski olarak bilinen risk çeşitleri finansal piyasaların gelişmesine bağlı olarak yapısal ve sayısal değişikliğe uğramış ve bankacılık sektörü adına operasyonel risk denilen yeni bir risk türüyle tanışmıştır. Operasyonel risk bankacılık sektörünü sürekli tehdit eden bir unsur olmasına rağmen adının geç telaffuz edilmesinin nedeni, bu riskin yol açtığı kayıpların daha önceden tecrübe edilmemesi ya da anlaşılamamasıdır. Bankacılık sektörünün gelişimi ve değişiminde büyük rol oynayan Basel Bankacılık Denetim Komitesi (bundan sonra Basel Komitesi) yeni tanışılan bu risk çeşidini de bankaların sermaye yeterlilik oranı hesaplamasına dahil etmiş, bankaların bu risk türü içinde sermaye tahsis etmesini önermiştir. Komite nin amacı resmi olarak kabul edilecek kanun ve kurallar koymak değil, en başta bankalarda sermaye yeterliliği olmak üzere bankacılık alanı ile ilgili birçok konuda tasarı ve teklifler üreterek bunları tartışmaya açma yoluyla sektöre ışık tutmaktır. Son Basel Sermaye Yeterliliği (bundan sonra Basel II) çerçevesinde operasyonel risk için sermaye ayarlamasını konu alan bu yüksek lisans tezinde öncelikli olarak risk kelimesinin anlamı ve çeşitleri üzerinde durulacak, buradan hareketle bankacılık sektörünün karşılaşabileceği risk türlerine değinilecektir. Bankacılık sektöründe 2004 yılından itibaren çok önemli bir kavram olan operasyonel riskin tanımı ise Basel I in 1

15 yayımlanma amacı olan kredi riski ve gelişimi olan piyasa riskinin tanımlaması yapıldıktan sonra ele alınacaktır. Operasyonel riskin tam olarak anlaşılabilmesi için, Basel II yi ortaya çıkaran nedenler ve Basel I den farkı incelenecek; Basel II nin yapı taşları olan minimum sermaye gereksinimi, denetimsel gözden geçirme ve piyasa disiplini evreleri ele alınacaktır. Operasyonel risk ile ilgili örnek olay incelemesi olarak Enron ve İmar Bankası üzerinde durulacaktır. Operasyonel riski, operasyonel kayba dönüştüren unsurlar; insan, sistem, süreç ve dışsal faktörler incelenecektir. Operasyonel kaybın oluşması durumunda minimum operasyonel risk tutarının hesaplama çeşitleri olan Temel Gösterge Yaklaşımı, Standart Yaklaşım, Alternatif Standart Yaklaşım ve İleri Ölçüm Yaklaşımları da tezin kapsamında araştırılacaktır. Operasyonel risk ölçüm yöntemleri ülkelerin ve bankaların dünya ekonomisindeki yeri ve kapsamına göre değişmektedir. Dışa kapalı, yerel bir banka ile uluslararası alanda faaliyet gösteren bir bankanın faaliyetleri dolayısıyla maruz kalacağı operasyonel riskler farklı olacağı için, operasyonel risk ölçüm yöntemlerinin da farklı olması doğaldır. Bu nedenle operasyonel risk için ayrılması gereken minimum sermaye miktarı, yerel bir bankada brüt kârın bir fonksiyonu olabilirken, uluslararası bir bankada farklı ve birden çok bağımsız değişkenlerin fonksiyonu olabilmektedir. Bu nedenle, operasyonel risk ölçüm yaklaşımlarına değinirken bu noktaya dikkat edilecektir. Türkiye nin operasyonel risk konusunda henüz yeterli çalışmaya ve veriye sahip olmadığı, bu nedenle Haziran 2007 itibariyle faaliyette bulunan 51 bankanın hiçbirinin operasyonel risk ölçümünde ileri ölçüm yaklaşımlarından birini kullanmadığı, bankaların operasyonel risk yönetiminde yer alan uzmanlarıyla yapılan görüşmelerde tartışılmıştır. 2

16 Tezin uygulama bölümünde uluslararası faaliyette bulunan bir Türk Bankasının Temel Gösterge, Standart Yaklaşım, Alternatif Standart Yaklaşım ve İçsel Ölçüm Yaklaşımları na göre operasyonel risk için ayırması gereken minimum sermaye tutarı hesaplanmıştır. Türkiye de ileri ölçüm yaklaşımlarına göre henüz operasyonel risk hesaplaması yapılmadığı için, İçsel Ölçüm Yaklaşımı yla hesaplanan operasyonel risk tutarının belirlenmesinde bazı varsayımlar yapılmıştır. Türk Bankacılık Sektörü nün yapısal sorunları nedeniyle İleri Ölçüm Yaklaşımları nın altyapı çalışmasını önceden yapamadığı bilinmektedir. İleri Ölçüm Yaklaşımları na göre Türkiye de operasyonel risk hesaplamasına Ocak 2009 itibariyle BDDK tarafından izin verilebileceği tezin 5. bölümünde etraflıca incelenmiştir. Bu bölümde Türk Bankacılık Sektörü nün finansal göstergeleri de incelenecek ve üzerinde tartışılacaktır. Tezin sonuç bölümünde ise operasyonel riskin bankacılık sektörü açısından yeni algılanması ve bunun önemi anlatılmaya çalışılmış, operasyonel riskin yönetiminin ancak operasyonel risk unsurlarının tanımlanması ve bunların sağlam temellere dayandırılmasıyla mümkün olacağından bahsedilmiştir. Yüksek Lisans bitirme kapsamındaki bu tezin operasyonel riskin öneminin anlaşılması ve bu risk türü için minimum sermaye ayarlaması ile Türkiye de faaliyette bulunan bankalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 3

17 BÖLÜM: 1 1. RİSKLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE FİNANSAL KURUMLAR AÇISINDAN RİSKLER 1.1 Riskin Tanımı Günlük yaşamda risk bir hasar ya da zararın gerçekleşme olasılığı olarak tanımlanır. Ekonomik açıdan ise risk, elde edilmesi amaçlanan sonuçların gerçekleşmesini etkileyen bir durumdur. Elde edilmesi amaçlanan sonucun gerçekleşmesi kesin ve etkisi önceden biliniyorsa yani belirlilik durumunda risk yoktur. Riskten söz edebilmek için beklenen sonuçların gerçekleşme olasılığı hakkında tahminde bulunabilmek gerekir. Gerçekleşme olasılığı hakkında bir tahmin yapılamadığı durumda belirsizlik söz konusudur. Olasılık dağılımı hakkındaki tahminler geçmişte gerçekleşme sıklığına göre objektif olarak yapılabileceği gibi karar alıcıların subjektif algılamalarını da yansıtabilir. 1 Risk, beklenen sonuç x gerçekleşme olasılığı olarak tanımlanabilir. İşletmeler açısından risk beklenen sonuçların değişkenliğidir. Beklenen sonuçlar kâr, ve/veya toplam yatırım, öz sermaye ya da satışlar üzerinden karlılık oranlarıdır. Gallati ye göre risk, arzu edilen sonuçların ortaya çıkmasında oluşabilecek sapma, kazanç yanında kayıp olasılığının olmasıdır. Nedeni ne olursa olsun riskin derecesi ölçülebilir ve bu ölçümdeki değişim eşiği % 0 ile % 100 arasında olmaktadır. Bu tanımın önemli bir ayrıntısı sonucun istenen veya beklenen durumdan sapmayı içermesine rağmen istenmeyen sapmayı içermemesidir. Beklenen durumdan sapmayı geçmişi temel alarak ya da geleceğe yönelik tahminler yaparak hesaplamak 1 Glyn A. Holton, Defining Risk, Financial Analysts Journal, C.60, No: 6, 2004, s

18 mümkündür. Bu nedenle beklentinin ortaya çıkarılması risk tanımlaması yaparken önemli bir anahtardır. Bunun yanında beklentilerin yanlış yorumlanması riskin ölçülmesinde önemli yanlışlıkların yapılmasına neden olmaktadır. Riskin ölçülmesi beklentilerden sapma olasılığına bağlıdır. Bu olasılık % 0 dan %100 e kadar değişen bir yüzde değer ile ifade edileceğine göre olasılık hesaplaması ne imkansız ne de kesindir. 2 Finans kuramı çerçevesinde risk ise; bir işleme ilişkin, bir parasal kaybın ortaya çıkması veya bir giderin ya da zararın ortaya çıkması nedeniyle ekonomik faydanın azalması ihtimalidir. 3 Yatırımcı açısından risk, yatırım yapılan enstrümandan belirli bir süre içerisinde ve belirli bir güven aralığında kaybedilebilecek maksimum değer kaybıdır. Yatırımcıların risk düzeyini gelir seviyesi ve risk iştahı belirler. Farklı gelir seviyesindeki yatırımcıların yatırım tercihleri aynı olsa bile sağlayacakları maksimum fayda ve kayıp ihtimali farklıdır; çünkü sermayenin marjinal faydası farklı gelir seviyesindeki herkes için farklıdır. Farklı gelir seviyesindeki bireylerin, risk iştahlarının aynı olduğu varsayımı altında sermayeden elde edecekleri marjinal faydanın farklılığı Şekil 1.1 de gösterilmiştir. 2 Reto GALLATI, Risk Management and Capital Adequacy, ABD, McGraw-Hill Yayınları, 2003 s.7 3 Bülent GÜNCELER, Banka Bilançolarındaki Krizlerin Nedenleri ve Karşı Karşıya Kalınan Riskler, Ankara, TBB Yayınları, 2001, s.5 5

19 Şekil 1.1 Gelir Fayda İlişkisi Kaynak: Erdinç ALTAY, Sermaye Piyasası nda Varlık Fiyatlama Teorileri Riskin tanımını yaparken, risk ile belirsizlik kavramlarının farkına da değinmek gerekir. Belirsizlik; rastlantısal bir elementin durağan olasılık dağılımını iyi temsil edemediği değişen ekonomik çevreyi yansıtır. Bu nedenle gelecek ne kesin olarak ne de olasılık dahilinde bilinemez. Belirsizlik, savaşlar, büyük siyasi rejim değişiklikleri, finansal krizler ve onların ekonomik sonuçları gibi belirtileri objektif analize direnç gösteren olaylarla ilgilidir 4. Risk ise yukarıda da de bahsedildiği gibi geleceğe ait sonuçların değişkenliğidir. Değişkenlik ölçüsü standart sapmadır ve olasılık tahmini yapılarak değişkenlik çözümlenebilir. Belirsizlik kavramında ise böyle bir tahmin yapmak mümkün değildir. 1.2 Risk Kavramının Tarihi Risk kavramının ilk olarak adının telaffuz edilmesi on dört ve on beşinci yüzyıllara kadar uzanmaktadır. Risk konusunda ilk çalışmalar ise Rönesans döneminde başlamıştır. 5 4 E. Philip DAVIS, Debt Financil Fragility ans Systemic Risk, İngiltere, Oxford Yayınları, 1995, s Şenol BABUŞCU, Basel II Düzenlemeleri Çerçevesinde Bankalarda Risk Yönetimi, Ankara, Akademi Araştırma Planlama Danışmalık Eğitim Yayıncılık Ltd Şti Yayınları, 2005, s.5 6

20 Finans literatürü açısından riskin kantitatif hale getirilmesi 1952 yılında Harry Markowitz in Portföy Teorisi makalesini yayımlamasıyla başlar. Markowitz e göre bir portföyün riski, söz konusu portföyü oluşturan varlıkların risklerinin ortalamasından farklıdır; çünkü portföy içinde yer alan varlıkların getiri oranlarının aynı olaya karşı tepkileri de farklıdır. Markowitz in Portföy Teorisi nde her risk düzeyinde diğerinden daha fazla beklenen getiri oranına sahip etkin portföyler belirlenerek rasyonel yatırımcılar için yatırımlar yapılabilir, varlıklar saptanabilir. Bu varlıklar arasından yapılacak seçim ise yatırımcıların beklenen getiri oranı - risk tercihleri tarafından belirlenir. 6 Markowitz in Portföy Teorisi nin içerdiği varsayımların * kabul edilebilirliği çeşitli tartışmalara neden olmuş ve Markowitz in Portföy Teorisi ne alternatif modeller geliştirilmiştir. Portföy Teorisinde yatırım kararlarının temelini oluşturan unsur yatırım yapılan varlığın beklenen getirisi ve riskidir. Risk kavramını Markowitz i temel alarak geliştiren ilk teori Sermaye Piyasası Teorisi olmuştur. Bu teorinin bir parçası olan Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli (FVFM) gerek etkin, gerekse de etkin olmayan bütün riskli varlıkların fiyatlandırılmasını ve risk beklenen getiri oranı ilişkisinin ortaya konulmasını sağlamaktadır. 7 Değişen koşullar ve ortaya konan çalışmaların değişen yeni şartlara ayak uyduramaması sonucu Arbitraj Fiyatlama Teorisi ortaya atılmıştır. Arbitraj bir varlığın miktarını değiştirmeden farklı pazarlardaki fiyat farklılıklarından yararlanarak kâr elde etmektir. Bu teori kendisinden önce ortaya konan teorilerin 6 Erdinç ALTAY, Sermaye Piyasası nda Varlık Fiyatlama Teorileri, İstanbul, Derin Yayınları, 2004, s.13 * Portföy teorisinin varsayımları: Belli bir getiri oranı düzeyinde, en yüksek beklenen getiri oranına sahip varlığa yatırım yapan yatırımcıların varlığı mevcuttur. Sermaye Piyasası etkin olarak çalışmaktadır.yatırımcıların, işlem ve aracılık maliyetleri yoktur. Varlıklar sonsuz küçük parçalara bölünebilir. Yatırımcıların beklentileri daima homojendir. 7 ALTAY, a.g.e, s.35, 7

21 varsayımlarını azaltmış; ancak finansal varlıkların değerinde sapmalar ortaya koyan risk faktörlerinin tanımlamasını yapmamıştır. 1.3 Risk Türleri Riski ortaya çıkış nedenlerine göre Sistematik ve Sistematik Olmayan Risk olarak ikiye ayırmak mümkündür Sistematik Risk Sistematik risk, bir ekonomide faiz oranı, döviz kuru ya da hisse fiyatlarındaki ters hareketler ile ortaya çıkan risk türüdür. Ticari faaliyetlerindeki işlem hacmi diğer bankacılık faaliyetlerine göre daha yüksek olan bankalar Basel Sermaye Yeterliliği nde öngörülen Riske Maruz Değer yaklaşımı ile sistematik risklerini tahmin edebilmektedir 8. Diğer bir yaklaşıma göre sistematik risk, ekonomik politik sosyal yapı ve bu yapıların değişkenliğinden ileri gelen ve piyasadaki bütün varlıkları etkileyen bir risk türüdür. Bu risk türü, firma yöneticilerinin kararları ile değil, sistematik riski bertaraf etme güdüsüyle hareket eden ekonomi otoritelerin müdahaleleriyle kontrol edilebilir. Dolayısıyla bu riskin etkileri firmaların hisse senetlerinin getiri oranlarına yansıyarak yatırımcılar için de kontrol edilemeyen risk olmaktadır. Sistematik risk, piyasada bulunan bütün varlıkları etkilemekle beraber, bu etki her varlık için ayrı düzeyde görülmektedir 9. Piyasadaki menkul kıymetlerin tümü sistematik riskten farklı oranlarda fakat aynı doğrultuda etkilenirler. Faiz oranı riski, enflasyon riski, pazar riski ve kur riski sistematik riske neden olan etmenlerdir. 8 Morton GLANTZ, Managing Bank Risk, An Introduction to Broad Base Credit Enginering, Academic Yayınları, İngiltere, 2003, s ALTAY, a.g.e., s.4, 8

22 1970 li yılların başında Bretton Woods sisteminin çökmesi sonucunda dünyada deregülasyon ve liberalizasyon hareketlerinin hız kazanması ile birlikte sistematik riskler de giderek artış göstermiştir. Özellikle 1990 lı yıllardan sonra küreselleşme olgusunun hız kazanması, bilgi ve teknolojiye ulaşmadaki kolaylık, haberleşme ağlarının giderek daha da gelişmesi ülke ekonomilerinin birbirleriyle olan entegrasyonunu hızlandırmış sistematik risk ile ortaya çıkan riskler daha çok önem kazanmıştır yılında Asya Kaplanları olarak bilinen Güneydoğu Asya Ülkeleri nde ortaya çıkan ekonomik krizin giderek yayılması ve 1998 yılında Rusya ekonomisini sekteye uğratması sistematik riske örnek oluşturmaktadır Sistematik Olmayan Risk Sistematik olmayan risk toplam riskin yatırım yapılan kıymete ait olan veya toplam riskin firmaya ya da firmanın ilgili olduğu endüstri koluna ait olan kısmıdır. Likitide riski, vade riski, yönetim riski, finansal risk ve işletme riski sistematik olmayan riske neden olan etmenlerdir. Piyasa modeline göre herhangi bir porföyün toplam riski o varlığın varyansı ile ölçülmekte ve sistematik ve sistematik olmayan risklerinin toplamından oluşmaktadır 10. Porföyü oluşturan finansal varlıkların çeşitlendirilmesi, portföyün toplam riskini azaltmaktadır. Şekil 1.2 de bir portföyde yer alan finansal varlıkların sayısındaki artışa bağlı olarak toplam riskin azaldığı görülmektedir. Ancak portföyde yer alan finansal varlıkların sayısı ne kadar artarsa artsın toplam risk sistematik risk seviyesine kadar indirgenebilmektedir. 10 William F. SHARPE, Gordon J. ALEXANDER, Jeffery V. BAILEY; Investments, ABD, Prentice Hall International, Inc., 1999, s.185 9

23 Portföy Riski Sistematik olmayan Risk Toplam Risk Sistematik Risk Portföyde yer alan finansal varlıklar Şekil 1.2 Sistematik ve Sistematik Olmayan Riskler Sistematik olmayan risk portföyün içinde yer alan enstrümanların sayı ve tür bakımından çeşitlendirilmiş olması ile düşürülebilmektedir. Bunun nedeni yatırım enstrümanından beklenen getiriden sapmaları başka bir yatırım enstrümanının getirisinin beklenenin üstünde gerçekleşmesi ile karşılanmasıdır. Çok iyi çeşitlendirilmiş bir portföyün sistematik olmayan riski düşecek bu da toplam riskin düşmesine neden olacaktır. Bu sayede portföyün riski sistematik risk seviyesine kadar indirgenebilmektedir. 11 Bankacılık kesiminin maruz kaldığı riskler Basel Standartlarında piyasa riski, kredi riski ve operasyonel risk olarak üçe ayrılmaktadır. Bu bölümde tezin amacından çok sapmadan bu risk türleri açıklanacaktır. 11 SHARPE, ALEXANDER, BAILEY; a.g.e, s

24 1.4 Finansal Kurumların Maruz Kaldığı Riskler Finansal kurumların maruz kaldığı riskler, piyasa riski, kredi riski, operasyonel risk ve diğer riskler başlıkları altında incelenmiştir Piyasa Riski Uluslararası Ödemeler Bankası (bundan sonra BIS) piyasa riskini, piyasa fiyatlarındaki dalgalanmalar neticesinde bilanço içi ve bilanço dışı pozisyonlarda ortaya çıkabilecek kayıp riski olarak tanımlamıştır. 12 BDDK tarafından yayımlanan Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi ne ilişkin yönetmelikte ise genel piyasa riski getirisi faiz oranı ile ilişkilendirilmiş borçlanmayı temsil eden, finansal araçlara, hisse senetlerine, diğer menkul kıymetlere, bankanın bilanço içi ve bilanço dışı kalemlerinde yer alan, farklı döviz cinslerindeki tüm döviz varlıkları ve yükümlülüklerine ve araçlara dayalı türev sözleşmelere bağlı olarak ortaya çıkabilecek risk olarak tanımlanmıştır. 13 Piyasa riskinin ortaya çıkmasına neden olan faktörler hisse senetlerinin fiyatlarındaki dalgalanmalar, faiz oranlarındaki değişiklikler, döviz kuru ve mal piyasasındaki oynaklıklar olarak sınıflandırılabilir. Piyasa riskinin varlığı bu faktörlerin ortaya çıkma olasılıklarına bağlıdır. Fiyatı piyasada oluşan her türlü varlık piyasa riskine tabidir. Bankaların maruz kalabilecekleri piyasa riskinin iki boyutu vardır: Bunlar, Hazine nin alım satım işlemlerinden kaynaklanan Alım - Satım Portföyü (Trading 12 GALLATI, a.g.e., s sayılı resmi gazete,

Basel II ve III nedir Basel II ve Türk Eximbank Semineri 2013

Basel II ve III nedir Basel II ve Türk Eximbank Semineri 2013 Basel II ve III nedir Basel II ve Türk Eximbank Semineri 2013 Basel II ve Türk Eximbank Semineri 2013 İçerik 1. Basel uzlaşısı Basel ve tarihçesi Basel II kapsamı Basel III ün getirdiği yenilikler 2. Basel

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır?

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri 1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? a. %18 b. %19 c. %20 d. %21 e. %22 5. Nominal faiz oranı %24 ve iki

Detaylı

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR 1.PERFORMANS DEĞERLEMESİ Karşılaştırma Ölçütü-Serbest Fon Getiri Değişimi 29/02/2012 1H 1A 3A 5A Merchants Capital 0.22% -0.98% -11.91% -15.29% KYD182 0.16% 1.26% 3.13% 3.56% 2.PİYASA RİSKİ VaR değer limiti,

Detaylı

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V FİNANSAL YÖNETİM... 1 Finansal Amaçlar... 1 Finans Yöneticisinin

Detaylı

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... i İÇİNDEKİLER... iii TABLO LİSTESİ... v GRAFİK LİSTESİ... vii KUTU LİSTESİ... xiv KISALTMA LİSTESİ.... xvi GENEL DEĞERLENDİRME... xvii I. Finansal İstikrarın Makroekonomik Unsurları...

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 2 Temmuz 2012 tarihi itibariyle (*) Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

GRAFİK LİSTESİ. Grafik I.7.

GRAFİK LİSTESİ. Grafik I.7. GRAFİK LİSTESİ Grafik I.1. VIX Endeksi 1 Grafik I.2. itraxx Europe Crossover Endeksi 1 Grafik I.3. Gelişmiş Ülke Borsa Endeksleri 2 Grafik I.4. Seçilmiş Bazı Ülkelerde Büyüme Oranları 2 Grafik I.5. Seçilmiş

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 (*) 02 Ocak 2013 tarihi itibariyle Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

İçindekiler. Yatırım Fonları. Şirket Profili IV. II. Kimler Varlık Yönetimi Servisi Alır? Şirket Bonosu III. Varlık Yönetimi Strateji

İçindekiler. Yatırım Fonları. Şirket Profili IV. II. Kimler Varlık Yönetimi Servisi Alır? Şirket Bonosu III. Varlık Yönetimi Strateji Varlık Yönetimi İçindekiler I. Şirket Profili IV. Yatırım Fonları II. Kimler Varlık Yönetimi Servisi Alır? V Şirket Bonosu III. Varlık Gruplarımız VI. Varlık Yönetimi Strateji VII. Özel Varlık Danışmanlığı

Detaylı

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24 Ticari bir işletme olarak bankaların belirli bir dönem içerisinde nasıl çalıştıklarını ve amaçlarına dönük olarak nasıl bir performans sergilediklerini değerlendirebilmenin yolu bankalara ait finansal

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GRAFİK LİSTESİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GRAFİK LİSTESİ GRAFİK LİSTESİ Grafik I.1. VIX Endeksi 1 Grafik I.2. itraxx Europe Crossover Endeksi 1 Grafik I.3. Gelişmiş Ülke Döviz Kurları 2 Grafik I.4. ABD 10 Yıllık Devlet Tahvili Getirisi 2 Grafik I.5. Gelişmiş

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

Grafik I.1 Seçilmiş Ülkelerde Piyasa Güven Göstergeleri 1 Grafik I.2 Kredi İflas Takası Endeksleri 2 Grafik I.3 Gelişmiş Ülke Borsa Endeksleri 2

Grafik I.1 Seçilmiş Ülkelerde Piyasa Güven Göstergeleri 1 Grafik I.2 Kredi İflas Takası Endeksleri 2 Grafik I.3 Gelişmiş Ülke Borsa Endeksleri 2 GRAFİK LİSTESİ Grafik I.1 Seçilmiş Ülkelerde Piyasa Güven Göstergeleri 1 Grafik I.2 Kredi İflas Takası Endeksleri 2 Grafik I.3 Gelişmiş Ülke Borsa Endeksleri 2 Grafik I.4 Seçilmiş Gelişmekte Olan Ülkeler

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI Türk mali sektörü 27 yılının ilk altı ayında büyümesini sürdürmüştür. Bu dönemde bankacılık sektörüne yabancı yatırımcı ilgisi de devam etmiştir. Grafik II.1. Mali Sektörün

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ TABLO LİSTESİ Tablo I.1. Ödemeler Dengesi (Milyar ABD doları) 6 Tablo I.2. Cari İşlemler Açığını Finanse Eden Taraflar (Milyar ABD doları) 7 Tablo I.3. Seçilmiş Ekonomilerde Cari İşlemler Dengesinin GSYİH

Detaylı

Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler

Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler . Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler 31/07/2012 Yayın Hakkında Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler yayını; Basel II geçişiyle uyumlu olarak BDDK

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Ödemeler Dengesi Doç. Dr. Dilek Seymen Araş. Gör. Aslı Seda Bilman 1 Plan Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom

Detaylı

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY İKİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON)

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY İKİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz tarihi: 15 Ekim 2003 YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fon un Yatırım Amacı Portföy Yöneticileri Fon Toplam Değeri 26.267.484

Detaylı

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY BİRİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON)

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY BİRİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Fon Toplam Halka arz tarihi: 26 Kasım 1996 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fon un Yatırım Amacı Yöneticileri Değeri 33.799.135

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014 YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK Eylül 2014 İÇİNDEKİLER Şirketlerin Karşılaşabileceği Finansal Problemler Yeniden Yapılandırma Kavramı ve Yöntemleri Yeniden Yapılandırma Süreci ve

Detaylı

MNG BANK A.Ş. BİLANÇOSU

MNG BANK A.Ş. BİLANÇOSU BİLANÇOSU Bağımsız Sınırlı Denetimden Geçmiş Bağımsız Denetimden Geçmiş AKTİF KALEMLER Dipnot (30/09/2006) (31/12/2005) TP YP Toplam TP YP Toplam I. NAKİT DEĞERLER VE MERKEZ BANKASI (1) 10.069 2.643 12.712

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI SERMAYE MALİYETİ Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI İçerik Öz Sermaye Maliyeti İmtiyazlı Hisse Senedi Maliyetinin Yaygın (Adi) Hisse Senedinin Maliyetinin Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeline Göre Özsermaye

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 19: Menkul Kıymet Analizi Bahar 2003 Giriş Piyasada gözlemlediğimiz fiyatlar nasıl açıklanır? Etkin bir piyasada, fiyat kamuya açık olan tüm bilgileri yansıtır. Piyasa bilgisini piyasa

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 31.03.2015 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2011 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Haziran 2011 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

Bankaların Raporlama Teblİğİndekİ

Bankaların Raporlama Teblİğİndekİ KPMG TÜRKİYE Bankaların Raporlama Teblİğİndekİ Değİşİklİkler Set - II: Sermaye Yeterliliği Standart Oranı Hesaplaması ve Açıklamalarına İlişkin Değişiklikler kpmg.com.tr Yayın Hakkında Bankaların Raporlama

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 31.03.2015 Bankanın Ticaret Ünvanı Genel Müdürlük Adresi : Bankpozitif

Detaylı

Banka, Şube ve Personel Sayıları

Banka, Şube ve Personel Sayıları İÇİNDEKİLER Banka, Şube ve Personel Sayıları... 1 Seçilmiş Bilanço Kalemleri... 2 Bilanço İçi Büyüklükler... 4 Bilanço Dışı Büyüklükler 5 Temel Büyüklüklere İlişkin Gelişim 7 Kârlılık... 8 Krediler...

Detaylı

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 31.03.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 31.03.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI 01.01. 31.03.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN

Detaylı

Banka, Şube ve Personel Sayıları

Banka, Şube ve Personel Sayıları İÇİNDEKİLER Banka, Şube ve Personel Sayıları... 1 Seçilmiş Bilanço Kalemleri... 2 Bilanço İçi Büyüklükler... 4 Bilanço Dışı Büyüklükler 5 Temel Büyüklüklere İlişkin Gelişim 7 Kârlılık... 8 Krediler...

Detaylı

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

Detaylı

VİRTUS Serbest Yatırım Fonu. Finans Yatırım Bosphorus Capital B Tipi Değişken Fon

VİRTUS Serbest Yatırım Fonu. Finans Yatırım Bosphorus Capital B Tipi Değişken Fon VİRTUS Serbest Yatırım Fonu Finans Yatırım Bosphorus Capital B Tipi Değişken Fon Bosphorus Capital Bosphorus Capital Portföy Yönetimi A.Ş. Türk finans piyasalarında aktif varlık yönetimine odaklı Türkiye

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM 1 13 1. EKONOMİK SİSTEM 2 2. FİNANSAL SİSTEM 5 3. FİNANSAL SİSTEMİN UNSURLARI 8 4. FİNANSAL PİYASALARIN YAPISI 9 4.1. Borç ve Öz Sermaye Yapısı 9 4.2.

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 Mart 2009 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. FİNANSAL KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

1 OCAK - 30 HAZİRAN 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR

1 OCAK - 30 HAZİRAN 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK - 30 HAZİRAN 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR ALLIANZ YAŞAM VE EMEKLİLİK A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ İlker Şadi İŞLEYEN * I. GİRİŞ Bankalar ve aracı kurumların, menkul kıymetler ve diğer

Detaylı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı 13 Ekim 2011 Malatya KÜRESEL KRİZ ORTAMINA NASIL GELİNDİ? Net Bugünkü Değer Yöntemi Varlık fiyatlarının indirgenmiş nakit akımları (Net

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

EK-1 YABANCI PARA NET GENEL POZİSYON / ÖZKAYNAK STANDART ORANI BİLDİRİM CETVELİ

EK-1 YABANCI PARA NET GENEL POZİSYON / ÖZKAYNAK STANDART ORANI BİLDİRİM CETVELİ EK-1 YABANCI PARA NET GENEL POZİSYON / ÖZKAYNAK STANDART ORANI MEVDUAT BANKASI A.Ş./KALKINMA VE YATIRIM BANKASI Kapanış Kuru: Hesaplama Tarihi: Sıra No Hesap Kodu Hesap Adı DÖVİZ VARLIKLARI Bin YTL I -

Detaylı

Bankaların Likidite Karşılama Oranı Hesaplamasına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı

Bankaların Likidite Karşılama Oranı Hesaplamasına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan: Bankaların Likidite Karşılama Oranı Hesaplamasına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı MADDE 1 (1) 21/3/2014 tarihli ve 28948sayılı

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Prof. Dr. Serdar ÖZKAN İzmir Ekonomi Üniversitesi İzmir Ticaret Odası Meclis

Detaylı

SİSTEMİK ÖNEMLİ BANKALAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SİSTEMİK ÖNEMLİ BANKALAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan (Taslak): SİSTEMİK ÖNEMLİ BANKALAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1

Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1 Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2013 Dönemi Değerlendirmeleri

Detaylı

Grafik I.3. ABD Enflasyon, İşsizlik ve Fed Bilanço Büyüklüğü Değişiminin Gelişimi 2

Grafik I.3. ABD Enflasyon, İşsizlik ve Fed Bilanço Büyüklüğü Değişiminin Gelişimi 2 GRAFİK LİSTESİ Grafik I.1. Seçilmiş Ülkelerde Yıllık Büyüme Oranları 1 Grafik I.2. 2012 Yılı için Yapılan Büyüme Tahminleri 1 Grafik I.3. ABD Enflasyon, İşsizlik ve Fed Bilanço Büyüklüğü Değişiminin Gelişimi

Detaylı

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009 http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 SORU - 1 31.12.2009 itibariyle, AIC Şirketi'nin çıkarılmış sermayesi 750.000.000 TL olup şirket sermayesini temsil eden

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 02.04. 30.09.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 02.04. 30.09.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 02.04. 30.09.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR NUN YATIRIM

Detaylı

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri 28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri Yönetici Özeti: 28.06.2012 tarihinde yayımlanan Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik ile

Detaylı

Basel II: Bankacılık sektöründe değişim rüzgarları. 4 Mayıs 2006

Basel II: Bankacılık sektöründe değişim rüzgarları. 4 Mayıs 2006 Basel II: Bankacılık sektöründe değişim rüzgarları 4 Mayıs 2006 Basel II: Bankacılık sektöründe değişim rüzgarları Basel II: Bankacılık sektöründe değişim rüzgarları Gündem 1. Basel II uygulama takvimi

Detaylı

SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI

SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI 1. Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları (Düzey 1, Konut, Gayrimenkul) 1.1. Sermaye Piyasası Kanunu 1.2. Sermaye Piyasası ile İlgili Diğer Düzenlemeler ve

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

Konsolide Gelir Tablosu

Konsolide Gelir Tablosu Konsolide Gelir Tablosu Konsolide Gelir Tablosu m. Dipnotlar 2011 2010 2009 Faiz ve benzeri gelirler 6 34,878 28,779 26,953 Faiz giderleri 6 17,433 13,196 14,494 Net faiz geliri 6 17,445 15,583 12,459

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Finansın İlkeleri Zorunlu DERS HEDEFİ Finansın İlkeleri dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: Finans nedir ve çalışma alanları nelerdir sorularına cevap

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2014. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2014. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2014 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Haziran 2014 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

Finansal Araçlar. UMS 39 Jale Akkaş. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye

Finansal Araçlar. UMS 39 Jale Akkaş. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye Finansal Araçlar UMS 39 Jale Akkaş 12 Ekim, 2011 Grant Thornton Türkiye 2011 Grant Thornton Türkiye.Tüm Tüm hakları saklıdır. UMS 39 Finansal Araçlar UMS 39 genel olarak finansal araçlar ile finansal nitelikte

Detaylı

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR Sermaye Hareketleri ve Döviz Kuru Politikaları Türkiye Ekonomi Kurumu Paneli Doç.Dr.Erdem BAŞÇI Başkan Yardımcısı, TCMB 11 Aralık 2010, Ankara 1 Konuşma Planı 1. Merkez

Detaylı

1Ç08 finansallarında öne çıkan gelişmeler:

1Ç08 finansallarında öne çıkan gelişmeler: Akbank, birinci çeyrek konsolide BDDK finansallarını açıkladı. Buna göre 1Ç08 de Akbank ın net karı yıllık bazda %61 artarak 720mn YTL olarak gerçekleşti. Bankanın özsermaye getirisi ise 30.2% oldu. Bununla

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

YAPISAL POZİSYON UYGULAMASINA İLİŞKİN GENELGE (02.05.2002 tarih ve 698 sayılı Kurul Kararı ile kabul edilmiştir.)

YAPISAL POZİSYON UYGULAMASINA İLİŞKİN GENELGE (02.05.2002 tarih ve 698 sayılı Kurul Kararı ile kabul edilmiştir.) YAPISAL POZİSYON UYGULAMASINA İLİŞKİN GENELGE (02.05.2002 tarih ve 698 sayılı Kurul Kararı ile kabul edilmiştir.) Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (Kurum) tarafından 31.01.2002 tarih ve 24657 sayılı

Detaylı

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 30.06.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 30.06.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 30.06.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR NUN YATIRIM PERFORMANSI

Detaylı

BAŞLANGIÇ TEMİNATI VE GARANTİ FONU HESAPLAMASI

BAŞLANGIÇ TEMİNATI VE GARANTİ FONU HESAPLAMASI BAŞLANGIÇ TEMİNATI VE GARANTİ FONU HESAPLAMASI Başlangıç Teminatı Hesaplaması: Başlangıç teminatı, gelecekte herhangi bir temerrüt durumunun ortaya çıktığı hallerde, temerrüdün ortaya çıktığı tarihten

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri 31.12.2008 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2015. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2015. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2015 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın 2015 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR

MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR...1

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 GENEL BİLGİLER Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi Şube Tahran İran da kurulu Bank Mellat ın Türkiye de

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A. TANITICI BİLGİLER FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 19 Aralık 2013 30 Haziran 2015tarihi itibarıyla (Bu raporun hazırlanmasında 1 Temmuz

Detaylı

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md.

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. 8 Ekim 2013 Ajanda 1- Finansal Aktörler: Güncel Durum A- Güncel Durum: Birincil Konut

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

Para Politikaları ve Finansal İstikrar

Para Politikaları ve Finansal İstikrar Para Politikaları ve Finansal İstikrar Ekonomi Yaz Seminerleri 211 Pamukkale Üniversitesi Doç. Dr. Erdem Başçı Başkan 22 Temmuz 211 Denizli 1 Sabit mi, değil mi? Sabit Kur Rejimleri Sabit Getirili Borç

Detaylı

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. PARA PİYASASI EMANET LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. PARA PİYASASI EMANET LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN PARA PİYASASI EMANET LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN 31 MART 2006 ARA HESAP DÖNEMİNE AİT VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA SUNULAN BİLGİLERE İLİŞKİN ÖZEL UYGUNLUK RAPORU PARA PİYASASI EMANET LİKİT

Detaylı

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZE ENDEKSLİ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZE ENDEKSLİ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZE ENDEKSLİ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN 31 MART 2006 ARA HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA SUNULAN BİLGİLERE İLİŞKİN

Detaylı

ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK - 30 HAZİRAN 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR 1 ALLİANZ HAYAT VE EMEKLİLİK ANONİM

Detaylı

İlişikteki açıklama ve dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.

İlişikteki açıklama ve dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır. 31 MART 2015 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE OLMAYAN BİLANÇO I. BİLANÇO (FİNANSAL DURUM TABLOSU) Bağımsız denetimden 31 Mart 2015 31 Aralık 2014 AKTİF KALEMLER Dipnot TP YP Toplam TP YP Toplam I. NAKİT DEĞERLER

Detaylı

İlişikteki açıklama ve dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.

İlişikteki açıklama ve dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır. 30 EYLÜL 2014 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE OLMAYAN BİLANÇO I. BİLANÇO (FİNANSAL DURUM TABLOSU) Bağımsız 30 Eylül 2014 31 Aralık 2013 AKTİF KALEMLER Dipnot TP YP Toplam TP YP Toplam I. NAKİT DEĞERLER VE

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

Grafik I.1.1 Küresel ve Gelişmiş Ülkelerde Büyüme Oranları... 5. Grafik I.1.2 İmalat Sanayi PMI Endeksleri... 6

Grafik I.1.1 Küresel ve Gelişmiş Ülkelerde Büyüme Oranları... 5. Grafik I.1.2 İmalat Sanayi PMI Endeksleri... 6 Grafikler I. Finansal İstikrarı Etkileyen Uluslararası ve Ulusal Gelişmeler I.1. Uluslararası Gelişmeler Grafik I.1.1 Küresel ve Gelişmiş Ülkelerde Büyüme Oranları... 5 Grafik I.1.2 İmalat Sanayi PMI Endeksleri...

Detaylı

MAYIS 2012 FON BÜLTENİ

MAYIS 2012 FON BÜLTENİ MAYIS 2012 FON BÜLTENİ PİYASALARDAKİ GELİŞMELER Zayıf Halka: Avrupa Ocak ayında yaşadığımız ralli dönemi sonrası son üç aydır, tüm Global piyasalar tam anlamıyla yatay bir bant içerisinde hareket etmektedir.

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ Finansman, işletmelerin temel işlevlerini yerine getirirken yararlanacakları

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT-KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT-KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT-KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka Arz Tarihi : 07/11/2008 31/12/2015 tarihi itibarıyla

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3. Müdürler

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 02.04. 30.09.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 02.04. 30.09.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 02.04. 30.09.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR NUN YATIRIM PERFORMANSI

Detaylı

ÜÇÜNCÜ KISIM 31 ARALIK 2010 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE OLMAYAN FİNANSAL TABLOLAR

ÜÇÜNCÜ KISIM 31 ARALIK 2010 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE OLMAYAN FİNANSAL TABLOLAR 31 Aralık 2010 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu İçin Hazırlanan Bağımsız Denetim Raporu ÜÇÜNCÜ KISIM 31 ARALIK 2010 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE OLMAYAN FİNANSAL

Detaylı

Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.

Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş. Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2011 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2011 Dönemi Değerlendirmeleri

Detaylı

HEDEF PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2015-31.03.2015 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU

HEDEF PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2015-31.03.2015 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU Sayfa No: 1 HEDEF PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2015-31.03.2015 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU I. GİRİŞ 1.Raporun Dönemi : Bu rapor 01 Ocak 2015 31 Mart 2015 çalışma dönemini kapsamaktadır. 2.Ortaklığın Unvanı :

Detaylı

AVİVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU DEĞİŞİKLİĞİ

AVİVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU DEĞİŞİKLİĞİ AVİVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU DEĞİŞİKLİĞİ AvivaSa Büyüme Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu tanıtım formunun A Bölümü nün II, III,IV ve V maddeleri,

Detaylı

Bankacılığa İlişkin Mevzuat ve Yeni Düzenlemeler *

Bankacılığa İlişkin Mevzuat ve Yeni Düzenlemeler * Bankacılar Dergisi, Sayı 56, 2006 Bankacılığa İlişkin Mevzuat ve Yeni Düzenlemeler * (Ocak-Mart 2006) 1. Bankacılık Kanununa İlişkin Düzenlemeler 31 Ocak 2006 tarih ve 26066 sayılı Resmi Gazete de; Maden

Detaylı