T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Yeni Çağ Tarihi Anabilim Dalı OSMANLI YÖNETİMİNDE KIRIM ( ) DOKTORA TEZİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Yeni Çağ Tarihi Anabilim Dalı OSMANLI YÖNETİMİNDE KIRIM (1600-1774) DOKTORA TEZİ"

Transkript

1 T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Yeni Çağ Tarihi Anabilim Dalı OSMANLI YÖNETİMİNDE KIRIM ( ) DOKTORA TEZİ Ömer BIYIK Tezi Hazırlayan DANIŞMAN: M. Akif ERDOĞRU İZMİR-2007

2 Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğüne sunduğum Osmanlı Yönetiminde Kırım ( ) adlı doktora tezinin tarafımdan bilimsel, ahlak ve normlara uygun bir şekilde hazırlandığını, tezimde yararlandığım kaynakları bibliyografyada ve dipnotlarda gösterdiğimi onurumla doğrularım. Ömer BIYIK

3 İÇİNDEKİLER Önsöz....I Kısaltmalar...II Tablolar Listesi...IV Kaynaklar...X Giriş...1 Kırım Yarımadasının Tarihçesi...1 BİRİNCİ BÖLÜM İDARİ YAPI A) Kırım ın Osmanlı Yönetimine Girmesi ve Bölgenin Coğrafi Sınırları nın Belirlenmesi Kefe Eyaleti Kırım Hanlığı nın Coğrafi Sınırları ve Hâkimiyet Sahası...16 B) Kırım ın İdari Yapısı Kefe Eyaleti nin İdari Birimleri Mankub Suğdak Kerş (Kerç) Kefe Taman (Ada-yı Şâhî) ve Yenikale Kırım Hanlığı Teşkilat Yapısı ve Genel Özellikler Han Kalgay Nureddin Feodal Beyler Şirin Sülalesi Saray ve Divân Teşkilatı Hanların Osmanlı Devleti ndeki Konumu Atalık...38

4 2.4. Askeri Yapı Kırım Hanlığı nın Dış İlişkileri Kırım Hanlığı nın İdaresindeki Kazalar Bahçesaray Karasu, Küçük Karasu, Karasu Tamak ve Nısf Karasu Akmescid Argın Nehr-i Alma Nehr-i Kaçi Dib Tarhan ve Tarhan Boynak Buçla Burulca Çeterlik Dib Çongar, Orta Çongar ve Çongar Kazaları Çuyinci Dâir Eski Kırım (Kırım-ı atîk) Ferahkirman (Or) Gözleve Karadil Karakurt Kırım Mangıt Nehr-i Beşterek Nehr-i Bulganak Nehr-i Kabartay Nehr-i Salgır Nısf Tamak Olaneli Ribat (Arbat)...66

5 3.29. Sakal Samarcık Sultan (İçki) Şeyh Eli Şirin Taşlı Dere (Taşlı) Taşlı Bulga, Zaviye Kıpçak Abdi Olan, Beş Kabak, Tepe Çokrak, Yaşdağ Kırım Hanlığı na Bağlı Kazaların Genel Durumu...71 İKİNCİ BÖLÜM TOPLUM: SOSYAL YAPI VE KURUMLAR A) Kırım da Sosyal Yapı Kırım Toplumunun Etnik ve Dini Yapısı Tatarlar gaylar Çerkezler Müslüman Olmayan Topluluklar Rumlar Ermeniler Yahudiler Kazaklar Köleler Aile Hayatı Hukukî Yapı Kadı Darp, Cinayet ve Hırsızlık Davaları Kayıp Mal Sahipliği ve Tamgalar B) Şehir Hayatı Bahçesaray Şehri İbadethaneler...120

6 1.2. Kütüphane ve Kitaplar Çeşmeler Karasu Şehri Gözleve Şehri Kefe Şehri Akmescid Şehri Kırım da Şehirlerin Durumuna Toplu Bir Bakış C) Evkâf Vakıf Gelirlerinin İşletilmesi Para Vakıfları Vakıfların Denetimi Arslan Giray Döneminde ( /1767) Kırım da Vakıf Kurumları Karasu daki Vakıf Gelirlerinin Karşılaştırılması ÜÇÜNCÜ BÖLÜM MALİ YAPI VE EKONOMİ A) Gelirler Hanlığın Gelirleri Kefe Mukataası Gözleve İskele Eminliği Karasu Nâzırlığı Pençik Eminliği Darphane Eminliği Tuzlalar (Memleha) Diğer Gelirler Feodal Beylerin Gelirleri Osmanlı Devleti nin Gelirleri Vergiler Kefe Gümrüğü Tapu-yı Zemin Resmi Cizye...193

7 2.5. Vergilerin Toplanması B) İktisadi Sektörler ve Üretim Tarım Hayvancılık Ticaret Kırım da Ticareti Yapılan Belli Başlı Mal ve Ürünler Kürk Ticareti Köle Ticareti Gayrimenkul Satışları Madenler Tütün (Duhan) Ticareti Yapılan Diğer Ürünler Kırım da Kullanılan Ölçü ve Tartı Birimleri Esnaf Teşkilatı ve Narh Uygulaması Esnaf Teşkilatı Kırım da Faaliyet Gösteren Bazı Esnaf Grupları Narh Uygulaması SONUÇ BİBLİYOGRAFYA HARİTA

8 ÖNSÖZ Kırım yarımadasında ve Kırım Hanlığı na ait topraklarda Osmanlı egemenliği, 1475 yılından itibaren yaklaşık üç yüz yıl sürmüştür. Bu zaman dilimi içinde Osmanlı kurumları ve medeniyeti Kırım yarımadasında her alanda etkisini göstermiştir. Osmanlı egemenliğindeki çeşitli coğrafi bölge ve şehirlerin araştırılması konusunda en temel kaynak, bilindiği gibi Şer iye Sicilleridir yılında Türkiye de Kırım Hanlığı Kadı Sicilleri nin ilim âlemine duyurulmasıyla birlikte, Kırım Hanlığı ve yarımadası üzerine yeni araştırma konuları ve bilgiler ortaya çıkmaya başlamıştır. Biz de Osmanlı Yönetiminde Kırım ( ) ismini taşıyan bu araştırmamızda, bu sicilleri kullanarak yaklaşık 175 yıllık süreci genel olarak inceledik. Kırım yarımadasının idarî, sosyal ve ekonomik yapısı üzerine yeni bilgiler tespit ettik. Bunun yanı sıra Türkiye de bulunan Kırım ın sosyal ve ekonomik hayatıyla ilgili olan Osmanlı arşiv belgelerini de gözden geçirdik. Doktora çalışmam olarak bu konunun belirlenmesinde bana katkısı olan ve fikirleriyle yol gösteren çok değerli danışman hocam Prof. Dr. M. Akif ERDOĞRU ya teşekkürü bir borç bilirim. Yine çalışmalarım sırasında destek veren kıymetli hocalarım, Prof. Dr. Necmi ÜLKER ve Prof. Dr. Yavuz AKPINAR a teşekkür ederim. Ayrıca Kırım Hanlığı Kadı Sicilleri ni temin etmemde bana her türlü kolaylığı sağlayan Bilkent Üniversitesi nden Doç. Dr. Hakan KIRIMLI ya şükranlarımı sunmadan geçemeyeceğim. Ömer BIYIK I

9 KISALTMALAR a akçe A. DVN. KRM Bâb-ı Âsafî Divân-ı Hümâyûn Kırım Hanlığı Kalemi a.g.e. adı geçen eser a.g.m. adı geçen makale AE. SAMD II Ali Emiri, Sultan II. Ahmed Tasnifi B Receb bkz. bakınız BOA Başbakanlık Osmanlı Arşivi C Cemaziyelahir C. Cilt Ca Cemaziyelevvel çev. çeviren DİA Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi e esedi guruş E Evahir Ed. Editör EI 2 Encyclopedia of Islam (Yeni edisyonu) EÜ Ege Üniversitesi G Gurre g guruş (kuruş) GH Gülbün-i Hânân h hasene H Hicri Haz. Hazırlayan İA İslam Ansiklopedisi KKS Kırım Hanlığı Kadı Sicilleri L Şevval M Muharrem N Ramazan II

10 R Rebiülahir Ra Rebiülevvel S Safer s sim s. sayfa Ş Şaban TD Tahrir Defteri TTK Türk Tarih Kurumu Z Zilhicce Za Zilkade III

11 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Mankub'a Bağlı Köyler...21 Tablo 2. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Suğdak'a Bağlı Köyler...24 Tablo 3. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Kerş, Dib Kerş, Orta Kerş Kazalarına Bağlı Köyler...24 Tablo 4. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Kefe'ye Bağlı Köyler...25 Tablo 5. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Taman a Bağlı Köyler...26 Tablo 6. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Kırım Hanlığı na Bağlı Kazalar...44 Tablo 7. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Bahçesaray a Bağlı Köyler...45 Tablo 8. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Karasu ya Bağlı Köyler...47 Tablo 9. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Küçük Karasu ya Bağlı Köyler...47 Tablo 10. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Karasu Tamak a Bağlı Köyler...48 Tablo 11. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Nısf Karasu ya Bağlı Köyler...49 Tablo 12. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Akmescid e Bağlı Köyler...49 Tablo 13. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Argın a Bağlı Köyler...50 Tablo 14. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Nehr-i Alma ya Bağlı Köyler...52 Tablo 15. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Nehr-i Kaçı ya Bağlı Köyler...52 Tablo 16. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Dib Tarhan a Bağlı Köyler...53 Tablo 17. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Tarhan a Bağlı Köyler...54 Tablo 18. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Boynak a Bağlı Köyler...54 Tablo 19. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Buçla ya Bağlı Köyler...55 Tablo 20. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Burulca ya Bağlı Köyler...55 Tablo 21. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Çeterlik e Bağlı Köyler...55 Tablo 22. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Dib Çongar a Bağlı Köyler...56 Tablo 23. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Orta Çongar a Bağlı Köyler...57 Tablo 24. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Çongar a Bağlı Köyler...57 Tablo 25. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Çuyinci ye Bağlı Köyler...57 Tablo 26. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Dair e Bağlı Köyler...58 Tablo 27. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Eski Kırım (Kırım-ı Atîk) Bağlı Köyler...58 Tablo 28. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Ferahkirman a Bağlı Köyler...59 IV

12 Tablo 29. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Gözleve ye Bağlı Köyler...59 Tablo 30. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Karadil e Bağlı Köyler...60 Tablo 31. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Karakurt a Bağlı Köyler...61 Tablo 32. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Kırım a Bağlı Köyler...62 Tablo 33. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Mangıt a Bağlı Köyler...62 Tablo 34. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Nehr-i Beşterek e Bağlı Köyler...63 Tablo 35. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Nehr-i Bulganak a Bağlı Köyler...63 Tablo 36. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Nehr-i Kabartay a Bağlı Köyler...64 Tablo 37. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Nehr-i Salgır a Bağlı Köyler...64 Tablo 38. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Nısf Tamak a Bağlı Köyler...65 Tablo 39. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Olaneli ne Bağlı Köyler...66 Tablo 40. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Ribat a Bağlı Köyler...66 Tablo 41. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Sakal a Bağlı Köyler...67 Tablo 42. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Samarcık a Bağlı Köyler...67 Tablo 43. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Sultan a Bağlı Köyler...68 Tablo 44. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Şeyh Eli ne Bağlı Köyler...68 Tablo 45. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Şirin e Bağlı Köyler...69 Tablo 46. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Taşlı Dere ye Bağlı Köyler...69 Tablo 47. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Taşlı Bulga ya Bağlı Köyler...70 Tablo 48. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Zaviye Kıpçak a Bağlı Köyler...70 Tablo 49. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Beş Kabak, Abdi Olan, Tepe Çukrak ve Yaşdağ a Bağlı Köyler...71 Tablo 50. Sicillerden Tespit Ettiğimiz Kırım Hanlığı na Bağlı Kazalar ve Köy Sayısı...72 Tablo 51. Kırım Hanlığı na Bağlı gay Kabileleri...79 Tablo 52. Kırım da 1612 Yılına Ait Kadıların Hizmet Karşılığı Aldığı 106 Ücretler Tablo 53. Sicillerden Tespit Ettiğimiz Kırım da Kadılık Görevinde Bulunanlar Tablo 54. Sicillerden Tespit Ettiğimiz Kırım da Katl Davaları Tablo 55. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Bahçesaray Şehri nin Mahalleleri V

13 Tablo (1726)Yılında Bahçesaray Mahallelerinden Acem Seferi İçin Toplanan Para Tablo 57. Bahçesaray daki Camii Ve Mescitler Tablo 58. Bahçesaray daki Medrese Ve Mektepler Tablo 59. Hicri ( )Tarihinde Kütüphanede Bulunan Kitaplar Tablo ve 1731 Yıllarında Kütüphane den Ödünç Verilen Kitaplar Tablo 61. Hicri 1135 yılında Mahkemeye Saray Kütüphanesinden Gelen Kitapların Listesi Tablo 62. Bahçesaray da Vakıf Çeşmeleri Tablo yılında Bahçesaray Çeşmeleri Evkafından Borç Para Alanlar Tablo 64. Bahçesaray daki Bazı Evkâf Kurumları Tablo 65. Bahçesaray daki Han, Kervansaray ve Hamamlar Tablo 66. XVII. ve XVIII. Yüzyıllardaki Karasu Şehri Mahalleleri Tablo (1684) yılında Karasu Mahallelerinden Alınan Tüfenk Akçesi Tablo (1684) Tarihinde Karasu Mahallelerinden Alınan Tüfenk ve Taamiye Akçeleri Tablo Zilhicce(1732)Tarihine Ait Karasu da Müslüman Mahallelerinin Yükümlülükleri Tablo 70. Müslüman Mahallelerden Alınan (akçe) Simlik Borçların Geri Ödenmesi Tablo Ramazan (1733) Tarihli Bahçesaray lı HacıYusufzade Mehemmed Efendi nin Acem seferi için Karasu dan Aldığı Akçe Tablo 72. Karasu daki Camii, Mescid, Medrese ve Vakıf Kurumları Tablo 73. Karasu daki Han, Kervansaray ve Hamamlar Tablo 74. Gözleve Şehri Mahalleleri Tablo 75. Gözleve Şehrindeki Kervansaray, Han ve Hamamlar Tablo 76. Gözleve de Camii, Mescid, Medrese Ve Diğer Vakıf Kurumları Tablo 77. Sicillerden Tespit Edilen Kefe Şehri nin Mahalleleri Tablo 78. Sicillere Göre XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Akmescid Şehri ne Ait VI

14 Mahalleler Tablo 79. Sicillerden Tespit Edilen Verilere Göre XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Kırım Şehirlerinin Fiziki Durumu Tablo Yılında Devlet Giray Han ın Gözleve de Yaptırdığı Cami-i Şerif in Evkaf Geliri Tablo 81. Gözleve Cami-i Şerif Vakfında Görevlilerinin Aldığı Ücretler Ve Giderler Tablo 82. Bahçesaray daki Vakıfların Denetlenmesi Sonucu Beyan Edilen Gelirler Tablo 83. Bahçesaray da Orta Medrese ve Mescidi Vakfının Safer 1157 (1744) Tarihli Muhasebesi Tablo Yılında Bahçesaray Cami-i Kebir Evkâfından Borç Alanlar Tablo Yılında Akmescid te Arslan Giray Tarafından Kurulan Çeşme Vakfının Gelirleri Tablo 86. XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Kırım da Kurulan Bazı Vakıfların Ekonomik Büyüklükleri Tablo 87. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Karasu daki Camii, Mescid, Medrese Ve Diğer Evkaf Kurumları Tablo 88. Karasu Kurban Ali Efendi Mahallesi Evkafı nın Bilânçosu ve Camii İmamına Ait Vakıf Tablo 89. Karasu Kurban Ali Efendi Mahallesindeki Camii nin Müezzinine Ait Vakıf Tablo 90. Karasu Kurban Ali Efendi Mahallesi Fakirlerine Vakıf Tablo 91. Karasu Tahta Mescid Mahallesi Evkafı Camii İmamına Ait Vakıf Tablo 92. Karasu Tahta Mescid Mahallesi Evkafı Mahallenin Fakirlerine Ait Vakıf Tablo 93. Karasu Receb Efendi Camii Evkafı nın Bilânçosu Hatip ve Vâizlerine Ait Vakıf Tablo 94. Karasu Receb Efendi Mahallesi Camii Evkafı Tablo 95. Karasu Kurban Ali Efendi Mahallesi Evkafı Tablo 96. Karasu Tahta Mescid Mahallesi Evkafı VII

15 Tablo 97. Karasu El-Hacc Aşır Mahallesi Evkafı Tablo 98. Karasu Şor Mahallesi Evkafı Tablo 99. Karasu Hacı Aslan Mahallesi Evkafı Tablo 100. Karasu Acem Mahallesi Evkafı Tablo 101. Karasu Cami-i Kebir Evkafı Tablo 102. Karasu Hasan Efendi Mahallesi Evkafı Tablo 103. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Kırım da Çeşitli Kaza ve Köylere Ait Vakıflar Tablo (1678)Yılında Bahçesaray Darphanesindeki Görevliler Tablo 105. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Kırım'da Ticari Hayatta Kullanılan Altın ve Gümüş Paralar Tablo 106. Kefe de Tatar Kapısı'nda Emtia dan Alınan Bac Miktarı Tablo 107. Kefe de Tatar Kapısında Vergilendirilen Kumaş, Tahta, Maden ve Deriler için Alınacak Vergi Tablo 108. Sicillerden Tespit Edilen Kırım da İltizama ya da Emanete Verilen Görevler Tablo 109. Kırım'da Sicillere Yansıyan Zirai Alanlar Tablo 110. Kırım da Yetiştirilen Ürünler Tablo 111. Sicillerde Yer Alan Kırım da Bazı Hayvanların Çeşitli Yıllara Ait Fiyatları Tablo Yılında Karasu da Ticaret Yaparken Ölen Bir Acem in Terekesinde Bulunan Mallar Tablo (1666) Yılında Kırım a Gemiyle Gelen Mallar Tablo 114. Sicillere Yansıyan XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Kırım a Ticaret Amacıyla Gelenler Tablo 115. XVII. ve XVIII. yüzyılda Kırım da Satılan Bazı Kürk Çeşitleri ve Değerleri Tablo 116. Sicil Kayıtlarındaki Verilere Göre XVII. ve XVIII. yüzyıllara ait Kırım da Satılan Köleler, Çeşitleri ve Fiyatları Tablo 117. Çeşitli Madenler ve Değerleri Tablo 118. Kırım da Tütün (Duhan) Ticareti VIII

16 Tablo 119. Ticareti Yapılan Bazı Kumaş Türleri Tablo 120. XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Kırım'da Kullanılan Ölçü ve Tartı Birimleri Tablo 121. XVII. ve XVIII.Yüzyıllarda Kırım da Çeşitli İş Kolları Tablo 122. Çeşitli Esnaf Grupları Tablo 123. Bahçesaray da Bulunan Çarşı, Pazar ve Dükkânlar Tablo 124. Gözleve de Çarşı, Pazar ve Dükkânlar Tablo 125. Karasu daki Çarşı, Pazar ve Dükkânlar Tablo (1672) Yılına Ait Bakkallara Verilen Narh Listesi Tablo 127. Narh Verilen Bazı Ürünlerinin Fiyat Değişimi Tablo 128. Bazı Yıllara Ait Bakkallara Verilen Narhlar Tablo ( ) Yılları Arasındaki Un ve Ekmek Fiyatları Tablo ( ) Döneminde Buğday ve Ekmek Fiyatları Tablo 131. Buğday Ve Un Fiyatına Bağlı Olarak Değişen Çörek Fiyatları Tablo ( ) Yıllarındaki Hububat, Un Ve Un Ürünlerinin Fiyatları Tablo 133. Çeşitli Ürünler ve Fiyatları Tablo ( ) Yılları Arasında Hallaclara Verilen Narhlar Tablo 135. Kasaplara Verilen Narhlar ( ) Tablo 136. Kasaplara verilen Narhlar ( ) Tablo (1739) Senesinde Ayakkabıcılara (Haffaflara) ve Çeşitli Esnafa verilen Narhlar Tablo (1744) Yılında Çeşitli Mallara Verilen Narhlar Tablo 139. Çömlekçi Esnafına 1155 (1742) Yılında Verilen Narhlar Tablo 140. Demir ve Nal fiyatları IX

17 KAYNAKLAR XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Kırım ın sosyal ve ekonomik yapısının ortaya çıkarılmasına yönelik olan bu çalışmada, Kırım Hanlığı Kadıasker Defterleri 1 ya da Kırım Hanlığı Kadı Sicilleri, temel kaynak olarak kullanılmıştır. Bunun yanında İstanbul da Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi nde konu ile ilgili araştırma ve incelemelerde bulunulmuştur. Arşiv kaynaklarının yanı sıra, el yazma eserler, seyahatnameler ve yayımlanmış çeşitli eserlerden yararlanılmıştır. 1. Kırım Hanlığı Şer iye Sicilleri Kırım Hanlığı na ait çok sayıda arşiv malzemesi, 1736 da Kırım yarımadasının Ruslar tarafından istilası sırasında yok edilmişti. Ayrıca, Rusya nın Kırım ı ilhakıyla beraber, buradaki Türk-Tatar kültürünün planlı bir şekilde yok edilme girişimleri, birçok eserin tahrip edilmesine yol açmıştı. Bu tahribattan kurtulan ve günümüze kadar gelebilen, Kadıasker Defterleri (Şeriye Sicilleri) Kırım a ait nadir eserlerden biri olarak kalmıştır. Kırım Kadıasker Defterleri ile ilgili bilgiler, çeşitli yazılarda dile getirilmiştir. Prof. V. Dubrovskiy Türk Kırıma Dair Tarihi Kaynak ve Araştırmalar adlı makalesinde, bu konu ile ilgili olarak, 1886 da V. D. Smirnov un hanlık arşivine ait 124 ciltlik defterden bahsettiğini söylemektedir 2. Ona göre bu defterler, hanlığa ait Kadıasker sicilleridir. Sicillerle ilgili genel bir değerlendirme yapan Prof. Halil İnalcık a göre, St. Petersburg da Etnografya Müzesi Türk-Tatar bölümünde yer alan Kırım Kadı Sicilleri, uzun süreden beri burada korunuyordu. Bekir Çobanzade nin bu koleksiyonu gördüğünü ve bununla ilgili bir araştırma yaptığını söyleyen İnalcık, Kırım la ilgili daha pek çok materyalin bu müzede bulunduğunu söylemektedir 3. Ukrayna ya bağlı Kırım Özerk bölgesinde Akmescit (Simferapol) şehrinde bulunan Gaspıralı İsmail Bey Kütüphanesi nde, bu koleksiyona ait defterlerin fotokopileri bulunmaktadır. Ancak bu defterler orijinal değildir 4. Buradaki fotokopi 1 Genel olarak bu isimle anılmaktadır. 2 V. Dubrovskiy, Türk Kırıma Dair Tarihi Kaynak ve Araştırmalar, Dergi, Sayı: 2, :4, Münih 1953, s Halil İnalcık, Kırım Hanlığı Kadı Sicilleri Bulundu, Belleten, LX/227, Nisan 1996, s İnalcık, a.g.m., s X

18 ciltler, elimizdeki 61 ciltlik cd kopyalar ile aynıdır 5. Bizim temin ettiğimiz cd ler Bilkent Üniversitesi Halil İnalcık Koleksiyonu nda araştırıcıların hizmetine sunulmuştur. Ayrıca Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü nde de bu cd lerin bir kopyası bulunmaktadır 6. Bu koleksiyonun orijinali, Rusya Federasyonu nun St. Petersburg şehrinde Etnografya Müzesi Türk-Tatar bölümünde saklanmaktadır 7. XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Kırım Hanlığı nın idarî, hukukî, sosyal ve ekonomik durumunu yansıtması açısından çok değerli olan bu siciller, Osmanlı Türkçesi ile yazılmıştır. Aşağıda tablo halinde sunduğumuz bu koleksiyon incelendiğinde, bazı ciltlerin eksik olduğu görülmüştür. Buna göre değerlendirildiğinde 2, 5, 6, 7, 12, 39, 41, 42, 43, 50, 63, 69 ve 70. ciltler eksiktir. Her cildin ilk sayfasında, Rusça olarak yapılan tasnif çalışmasıyla, ciltlere ait tarihsel bilgiler verilmiştir. Ciltlerin içeriği incelendiğinde sayfalar genel olarak kronolojik bir sıra takip etse de, bazılarında düzensizlik olduğu görülmektedir. Örneğin 1. cildin ilk sayfalarındaki belgeler, hicri 1022 (1613) yılına ait olmasına karşın, aynı cildin son sayfalarındaki kayıtlar 1017 (1608) senesine aittir. Kayıtlar kronolojik bir sırada yer almamaktadır. Bu sebeple sicilleri ayrıntılı incelediğimizde 1. cilde dair en erken yıl hicri 1017 (1608) dir. 72. cildin son belgesi, 5 Receb 1163 (10 Haziran 1750) tarihlidir. Böylelikle siciller, 1608 den 1750 ye kadar 142 yıllık bir dönemi kapsamaktadır. Ciltlerde yer alan sayfalar iki bölümden oluşmaktadır. Bu sebeple belgeleri numaralandırırken, her sayfayı sağdan sola doğru a ve b şeklinde sınıflandırmayı uygun gördük 8. Siciller ağırlıklı olarak Bahçesaray kazası ile ilgili belgeleri içermektedir. Ancak bazı ciltler sadece bir kazaya aittir. 31.cilt Gözleve, 64, 65 ve 66. ciltler Karasu, 19. cilt Dib Tarhan kazasıyla ilgili belge ve kayıtları içermektedir yılında Kırım a yaptığım bir seyahatte, Gaspıralı İsmail Bey Kütüphanesi ndeki defterlerle elimdeki 61 ciltlik cd koleksiyonunun aynı olduğunu bizzat gördüm. 6 Tika nın girişimleriyle bu ciltlerin Türkiye ye getirilmesinde A. Nezihi Turan ın büyük gayretleri olmuştur. 7 İnalcık, a.g.m., s Her sayfayı 2 sütun olarak ele aldığımızda sayfanın sağ tarafındaki sütunu a, sol tarafındaki sütunu ise b olarak işaretledik. (örneğin 38. cildin 5. sayfasının sağ tarafındaki belgeler için, 38/5a). XI

19 Tablo: Kırım Hanlığı Kadı Sicilleri Cilt Hicri Tarih Miladi Tarih Yaprak a b a b XII

20 Tablo (devamı) Cilt Hicri Tarih Miladi Tarih Yaprak XIII

21 Kırım Hanlığı Kadı Sicilleri, her türden dava kararları, padişah fermanları, han ve kalgay sultanlara ait yarlıklar, miras (tereke) bölüşümü, narh ve çeşitli kayıtları içermektedir. Bu siciller Kırım ın sosyal ve ekonomik durumunu yansıtması açısından büyük öneme sahiptir. 2. İstanbul daki Başbakanlık Osmanlı Arşivi Belgeleri İstanbul da Başbakanlık Osmanlı Arşivi Belgeleri içinde Kırım ile ilgili belgelerin bir bölümü, Arşiv Müdürlüğü tarafından yayımlanmıştır yıllarını kapsayan döneme ait, hatt-ı hümâyûn, nâme-i hümâyûn, irade, hüküm gibi türlerinden oluşan 24 adet belge, Osmanlı Devleti ile Kırım Hanlığı arasındaki ilişkilere dairdir 9. Bunlar daha çok siyasi nitelikli olaylar ile ilgili belgelerdir. Başbakanlık Osmanlı Arşivinde, Kırım Mühimmesi Defteri, Bab-ı Âsafi, Divân-ı Hümâyûn Kırım Hanlığı Kalemi A.DVN.KRM. tasnif koduyla yer almaktadır. Bu defter, 16x44 cm ebadında olup, 8 yapraktan oluşmaktadır. Hükümlerin başlangıç tarihi 29 Şaban 1128 (19 Ağustos 1716), bitiş tarihi ise 11 Ramazan 1128 (30 Ağustos 1716) dir. Bu defterde yer alan kayıtlar, Azak kalesi ve çevresiyle ilgili olup, siyasi nitelikli konuları kapsamaktadır. Bunların dışında araştırmamızda BOA da, Kırım ve Kefe ile ilgili değişik kalemlerde birçok belgeye rastladık. Malî, adlî ve askerî konularla ilgili olup, C.ML, İE.ADL, İE.AS, HAT., C. EV., C. ADL, C. BH, C. AS, C. EV. tasniflerinde yer alan çok sayıdaki belge yararlandığımız kaynaklar arasındadır. Mali konulardaki belgeler, Osmanlı Devleti nin Kırım daki resmi görevlilere yaptığı ödemeler ile ilgilidir. Bunlar arasında Kırım hanlarının mukataa ve salyaneleriyle ilgili kayıtlar bir hayli fazladır. Ayrıca askerî ve adlî konulara ait birçok belgede, Kırım daki kalelerin savunması, askeri malzeme sevkıyatı, han, kalgay ve nureddin sultanlar ile mirzalara tahsis edilen gelirlere dair bilgiler yer almaktadır. Tek yapraklı Hat türü belgelerde ise, Kırım hanı ile diplomatik ilişkiler kuran devletlere dair bilgiler çoğunluktadır. Bunlar, Osmanlı Devleti nin Prusya, Rusya, Avusturya ve İran ile olan siyasi ilişkilerinde, Kırım 9 Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, Osmanlı Devleti ile Kafkasya, Türkistan ve Kırım Hanlıkları Arasındaki Münâsebetlere Dâir Arşiv Belgeleri ( ), Ankara 1992 XIV

22 Hanlığı nı ilgilendiren konularda, ikili ilişkiler ve bölgesel durum hakkında bilgiler içeren yazılardır. Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi Kırım Hanlığı ile ilgili Osmanlı arşiv belgeleri, ihtiva ettikleri bilgiler açısından oldukça zengindir yılları arasında hüküm süren Kırım hanlarından Mengli Giray, Sahib Giray, Şahin Giray, Devlet Giray, Selim Giray dönemlerine ait konuları kapsayan yazışmalar, E.6495, E.3142, E.1301, E.3695, E.1186, E.8019, E.7150, E.5037, E.5944, E.1097, E.4054, E.5247, E.6531, E.2862, E.2062, E.2240, E.3076, E.2390, E.4130, E.4910, E.4391 tasnif numaraları ile kayıtlı vesikalardır. Kırım hanlarına ve maiyetlerine yapılan ihsan ve yardımlara dair yıllarını kapsayan E.11533, E.2021, E.3915, E.9479, E.1161, E.920, E.5400, E tasnif numaralı belgeler ile Kırım hanlarının yaptıkları askeri yardımla ilgili arzlar arası yılları kapsamaktadır ve E.4752, E.1693, E.7171, E.8255, E.3424, E.5990, E.6084, E.4936, E.2246, E.1547, E.2762 numaralarında kayıtlıdır. Kefe kalesine tayin edilen Dergâh-ı Âli Cebecileri Defteri 1703 yılına ait bilgileri kapsamaktadır. D.9449 tasnif numarası ile kayıtlıdır. Karadeniz kıyılarının muhafazası ve Kırım Hanlığı tahtına oturan Canıbek Giray hakkında veziriazamdan rikâb-ı hümâyûna sunulan arz. E. 7039/1-4 numarada kayıtlıdır. Kazak seferine memur edilen tersane kethüdası Piyale kethüda imzasıyla Kırım tarafına gönderilen Hoca kaptanın hastalığı ile ilgili ve Leh kralının Kazaklara 10 karşı yaptırdığı palangayla ilgili Kırım hanına verilen belge1638 tarihli olup ve E tasnif koduyla kayıtlıdır. Kırım Hanı III. İslam Giray tarafından rikâb-ı hümâyûna sunulan ve padişahın kendisine gönderdiği hediyeye teşekkürü ifade eden ayrıca 100 bin askerle Hotin e gelip burada yaptığı akınlardan bahsedilen 1644 yılına ait belge/arz, E tasnif numarasıyla kayıtlıdır. Topkapı sarayı Müzesi Arşivi nde yer alan çok sayıda belge, Kırım Hanlığı ile Osmanlı Devleti arasındaki siyasal ilişkileri yansıtmaktadır. Kırım ile ilgili gerek bu arşivdeki belgelerin, gerekse Başbakanlık Osmanlı Arşivi nde yer alan kayıtların büyük 10 Kosak adıyla da anılır. XV

23 çoğunluğu, siyasal konulara aittir. Kırım ın sosyal ve ekonomik tarihi üzerine yaptığımız çalışmada, bu arşivlerdeki belge ve bilgilerden bu nedenle fazla istifade edemedik. Buna rağmen, hanlığın idari yapısından bahsederken ya da Osmanlı Devleti ile olan ilişkilerinden söz ederken bazı belgeleri kullanmayı uygun bulduk. 3. Seyahatnameler Çalışmamızda büyük ölçüde yararlandığımız bu tür kaynakların başında Evliya Çelebi Seyahatnamesi gelmektedir yılında Kırım ı ziyaret eden Evliya Çelebi, bölgenin sosyal, ekonomik, idarî ve kültürel yönlerini ayrıntılı bir şekilde anlatmıştır. 10 ciltlik seyahatnamenin asıl nüshaları Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi ndedir 11. Evliya Çelebi gezip gördüğü yerleri ve şahit olduğu olayları konu alan bu seyahatnamesinin VII. ve VIII. ciltlerinde, Kırım yarımadası ile ilgili bilgiler vermiştir 12. Bu türden yararlandığımız bir diğer kaynak da, yılları arasında Kırım Hanlığı nezdinde Fransa konsolosluğu görevini yapan François de Tott un kaleme aldığı eserdir. XVIII. yüzyılın ikinci yarısındaki Kırım Hanlığı hakkında önemli bilgiler veren Tott un bu eseri, Türkler ve Tatarlar Arasında adıyla İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir El Yazma Eserler Kırım tarihi için temel eser olarak kabul edilen, Kırım hanları dönemlerinde gerçekleşen olayları konu alan ve Halim Giray Sultan tarafından kaleme alınmış olan Gülbün-i Hanân, bu alanda bizim de istifade ettiğimiz kaynaklar arasındadır. Türkiye dışında da basılan bu eser, 2004 yılında Kırım da Rusça ve Türkçe olarak yeniden yayınlanmıştır. Biz de çalışmamızda bu son basımı kullandık Seyahatnamenin çeşitli dönemlerde birçok basımı yapılmıştır. Bizim de yararlandığımız VII. ve VIII. ciltler, Topkapı Sarayı Kütüphanesi, Bağdat 308 numarada kayıtlıdır. Bu iki cilt bir araya getirilerek tek ciltte toplanmış olup, toplam 383 yapraktan oluşmaktadır. Bu ciltler, Yapı Kredi Yayınları tarafından basılmıştır. Bkz. Evliya Çelebi Seyahatnamesi C:VII, Haz. Y. Dağlı, S.A. Karaman, R. Dankoff, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul Evliya Çelebi ve Seyahatname için bkz. Mücteba İlgürel, Evliya Çelebi, DİA, C: 11, s François de Tott, Türkler ve Tatarlar Arasında, Çev. Reşat Uzmen, İstanbul Eserin Türkiye de basımı için bkz. Halim Giray Sultan; Gülbün-i Hânân, İstanbul, Necm-i İstikbal Matbaası, 1327, Haz. Sadi Çöğenli, Recep Toparlı, Erzurum Kırım da basılan nüshası için bkz. Gülbün-i Hânân Yahud Kırım Tarihi, Haz. Arifzade A. Hilmi, Akmescit (Simferopol) XVI

24 Bir diğer önemli eser de Abdülgaffar Kırımî tarafından yazılan Umdetü t- Tevârih dir. XVIII. yüzyıl tarihçilerinden Kırımlı olan Abdülgaffar Kırımî nin bu eseri, Hanlık tarihine ışık tutmasının yanı sıra, hanlığın teşkilat yapısı hakkında da önemli bilgiler vermektedir Diğer Kaynaklar Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili çok sayıda araştırma ve inceleme yapan Prof. Halil İnalcık ın Kırım ve Karadeniz kıyıları ile ilgili yaptığı çalışmalar bize bu konuda ışık tutmuştur. Kırım Hanlığı ve Tatarlar ile ilgili önemli araştırmaları bulunan Prof. Alan Fisher in çalışmaları da yararlandıklarımız arasındadır. Ayrıca çalışma konumuz ile ilgisi bulunan birçok alanda yayınlanmış eserlerden de yararlandık. 15 Abdülgaffar Kırımi, Umdetü t-tevarih, Haz. Necip Asım, Türk Tarihi Encümeni Mecmuası ilavesi, İstanbul XVII

25 GİRİŞ Kırım Yarımadasının Tarihçesi Güneyden ve batıdan Karadeniz, doğudan Azak denizi ile çevrili olan Kırım yarımadası, Orkapı diye adlandırılan ve 30 km uzunluğunda, 9 km genişliğinde dar bir kara parçası ile anakaraya bağlanmaktadır. Kafkasya yı Kırım yarımadasından ayıran Kerç boğazı ile batıdaki en uç nokta olan Tarhan Kut burnuna kadar yaklaşık 320 km ve kuzey-güney istikameti ile 200 km.yi bulan yarımadanın yüzölçümü km 2 dir. Kırım, tarih boyunca çeşitli milletlerin, özellikle Asya dan gelen toplulukların uğrak yeri olmuştur 1. M.Ö. VII. yüzyılda, göçebe topluluklardan İskitlerin, daha sonra da Kimmerlerin yerleştiği bölge olmuştur. Burada ilk Yunan kolonileri ise M.Ö. VI. yüzyılda kurulmuştur. M.S. IV. yüzyılda Roma hâkimiyetindeki Kırım da, İskitler gibi göçebe olan ve çeşitli grupları bünyesinde barındıran Sarmatlar bulunuyordu. Bu dönemde Hun hâkimiyeti altına giren Kırım, daha sonraları Bulgarlar, Hazarlar, Peçenekler ve Kıpçakların yerleştiği bölge olmuştu. XIII. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti nin Kırım ın önemli bir liman kenti olan Suğdak ı ticaret amacıyla ele geçirmesi, bu bölgenin Anadolu ile bağlarını güçlendirmiştir. Cengiz Han ın ölmeden önce imparatorluk mirasını paylaştırdığı çocuklarından Cuci ye, imparatorluğun batı kesimleri düşmüştü. Hazar Denizi ile Aral gölünün batısında kalan yerler, Cuci nin çocukları Batu ve Berke tarafından ele geçirilerek burada büyük bir devlet kuruldu. XIII. yüzyılda Kafkasya, Kırım ve Kıpçak bozkırlarını içine alan bu bölgede, Moğolların idaresinde, Altın Orda Devleti nin hakimiyeti başlamıştır. Bu dönemlerde Kırım ın güney sahillerine gelen Memlükler, bölgenin ticari ve kültürel gelişimine katkıda bulunmuşlardır. Memlük Sultanı Baybars, Eski Kırım da bir cami yaptırarak İslamiyetin bu bölgede yayılmasında rol oynamıştır yılından itibaren Cenevizliler, Altın Orda Devleti nin izin vermesiyle Kefe, Balıklıova ve Suğdak gibi sahil bölgelerine yerleşerek buralarda ticaret kolonileri kurmuştur. XV. yüzyıl sonuna kadar ticari faaliyetlerini sürdüren Cenevizliler, Osmanlı Devleti nin bölgeyi ele geçirmesiyle etkinliğini kaybetmiştir. 1 Kırım ın genel tarihi ile ilgili bkz. DİA Kırım, C: 25, s

26 XV. yüzyılda Altın Orda Devleti nde artan taht mücadeleleri sonunda devlet iyice zayıflamıştı. 2 Bu mücadelelerde rakip beylerin ve hanların sığındıkları yer olan Kırım, devlet toprakları içinde önemli bir konumda bulunuyordu. Cengiz Han soyundan gelen hanedan üyeleri, hükümdarlıklarını burada ilan ediyor ve başkenti ele geçirmek amacıyla yaptıkları hazırlıklarda bir üs gibi görüyorlardı. Kırım da kendi adına para bastırarak hâkimiyet iddiasında bulunanlardan biri de Cuci nin küçük oğlu Tokay Timur soyundan gelen Baş Timur dur. Baş Timur un oğlu Gıyaseddin, rakiplerine karşı mücadelede Litvanya prensliğine sığınmak zorunda kalmıştı. Onun da oğlu Hacı Giray Kırım Hanlığı nın kurucusudur 3. Hacı Giray ın, kendi adına bastırdığı paranın en eskisi 845 ( ) yılına aittir. O, Lehistan, Moskova ve Litvanya prenslikleri ile iyi ilişkiler kurmuş ve hanlığın gücünü arttırmak amacıyla İtil boylarında yaşayan kabileleri yanına çekmeye çalışmıştır. Hacı Giray ın ölümünden sonra çocukları arasında başlayan taht mücadelesinden galip çıkan Mengli Giray da babası gibi otoritesini sağlamlaştırıp Kırım da tam bir hâkimiyet kurmak istemiştir 4. O, Bunun için Osmanlı Devleti ile ittifak yaparak 1475 yılında Cenevizlileri, Kefe ve sahil boyundaki tüm liman kentlerinden çıkarmayı başarmıştır. Aynı zamanda yine bu ittifak sayesinde, 1478 yılında Kırım tahtını yeniden ele geçirip kendisine muhalif olan kardeşi Nur Devlet karşısında otoritesini güçlendirmiştir. Mengli Giray, Osmanlı Devleti tarafından atanan ilk Kırım hanı olmuştur yılında Osmanlı Devleti nin desteğini alan Nur Devlet tahta çıkmış, kardeşi Mengli Giray da İstanbul a getirilerek hapsedilmişti. Ancak bir süre sonra Kırım kabile aristokrasisinden Şirin Beyi Eminek in, Nur Devlet Han a karşı gelip, Osmanlı Devleti nden İstanbul da olan Mengli Giray ın tekrar tahta çıkarılmasını istemesiyle, 2 Altın Orda devletindeki taht mücadeleleri için bkz. Mehmet Saray, Altın Orda Hanlığı, DİA, C:II, s Kırım Hanlığı nın tarihçesi için bkz. Halil İnalcık Hakan Kırımlı, Kırım Hanlığı, DİA, C:XXV, s ; Halil İnalcık, Giray, İA, C:IV, s ; İnalcık, Kırım Hanlığı, Türk Dünyası El Kitabı, Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü, Ankara 1976, s ; B. Spuler Kirim, El 2, V, s Ayrıca Kırım Hanlığı nı anlatan çok önemli bir eser Halim Giray Sultan, Gülbün-i Hanan, Haz: Arifzade A. Hilmi, Akmescit 2004; Abdülgaffar Kırımi, Umdetü t-tevarih, İstanbul Halil İnalcık, Kırım Hanlığı nın Osmanlı Tâbiliğine Girmesi ve Ahidname Meselesi, Belleten, C:VIII, Ankara 1944, s

27 Mengli Giray 1478 yılında üçüncü kez tahta çıkarılmıştı 5. Onun bu dönemdeki hanlığı zamanında ( ), Kırım istikrara kavuşmuştur. Kırım Hanlığı, askeri gücü ile Osmanlı Devleti ne ilk kez 1484 yılında Akkirman seferinde destek vermiştir yılında Mengli Giray, Altın Orda Devleti ne son darbeyi indirdikten sonra hanlığın, Moskova ile dostluk siyaseti de sona ermişti. I. Mehmed Giray Han 6 ( ) Moskova ya yaptığı akınlarla Rusları güç duruma düşürüp yıllık vergi ödemeye mecbur bırakmıştı. Öte yandan Sahib Giray Han ın ( ) padişahın yardımıyla Kırım tahtına çıkması 7, Osmanlı egemenliğinin hanlık üzerindeki etkisinin arttığını göstermektedir. Bu dönemde kabile aristokrasinin İstanbul dan atanan hanlara karşı rakip hanlar etrafında birleşmesi, iç çekişmeleri de beraberinde getirmişti. Sahib Giray ın Osmanlıların yardımıyla Astarhan ı zapt edip gücünü arttırması ve Gözleve iskelesini istemesi, İstanbul da endişe ile karşılanmıştı. Bu sebeple başkentten gönderilen I. Devlet Giray, onu katlettirip Kırım tahtına oturmuştur 8. Altın Orda Devleti nin sona ermesinden sonra bu devletin mirası için Rusya ile rekabete girişen Kırım hanları, Rusya ya karşı Yagellonlarla ittifak içerisinde olmuştur. Rusya nın 1552 de Kazan Hanlığı nı ve 1556 yılında Hacı Tarhan Hanlığı nı (Astarhan Hanlığı) ele geçirmesi, gerek Kırım Hanlığı gerekse Osmanlı Devleti için kuzeyden ciddi bir tehdit anlamı taşıyordu. Rusların Terek boyuna kadar yaklaşması ve aynı zamanda Türkistan dan gelen tüccar ve hacılar için Astarhan a giden yolu kapatması, Osmanlı Devleti ni 1569 yılında Ejderhan Seferi diye bildiğimiz İlk Rus-Türk çatışmasına sürüklemiştir 9. Bu seferle Osmanlı hâkimiyetinin Don ve Volga havzasını içine alması ve hanlığın bir Osmanlı eyaleti haline getirilmesi ihtimali I. Devlet Giray ın, ( ) padişahı bu seferden vazgeçirmeye çalışmasının nedeni olarak 5 Mengli Giray ve Eminek Mirza nın Fatih Sultan Mehmed ile yazışmaları için bkz. A. Nimet Kurat, Topkapı Sarayı Müzesi Arşivindeki Altınordu Kırım ve Türkistan Hanlarına ait Yarlık ve Bitikler, İstanbul 1940, s Mehmed Giray Han veya Muhammed Giray Han olarak bilinen Kırım hanıyla ilgili bkz. V.E. Sroeckovsky, Muhammed Giray Han ve Vasalları, Çev: Kemal Ortaylı, Ankara Bu döneme ait olaylarını ayrıntılı biçimde anlatan Özalp Gökbilgin, Tarih-i Sahib Giray Han, Ankara İnalcık, Kırım Hanlığı, DİA, C:XXV, s A. Nimet Kurat, Türkiye ve Rusya, Ankara 1990, s. 5. 3

28 gösterilir 10. Don-Volga kanal projesinin başarısızlıkla neticelenmesi sonucunda Devlet Giray ın, 1571 yılında Moskova ya düzenlediği seferde şehri kuşatıp etrafındaki köyleri yakıp büyük başarı kazanması onun, Taht Algan unvanını almasını sağlamıştır 11. Fakat bu başarılar, Kazan ve Astarhan ın Ruslar dan geri alınmasına yetmemiştir. Bundan sonra Kırım Hanlığı nın parlak dönemi sona ermiştir 12. Rusların güneye inmesinin önlenmesi ve Kırım Hanlığı nın varlığını koruyabilmesi, ancak Osmanlı himayesi ile mümkün olacaktır. XVI. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlılar, batıda Avusturya ve doğuda İran ile yaptığı uzun süreli savaşlarda, Kırım Tatar güçlerine çok daha fazla ihtiyaç duymuştu. Aynı dönemde hanlığın karşı karşıya kaldığı Rus Kazakları tehlikesine aldırış edilmeden ısrarla Tatar güçleri seferlere çağrılmıştı. Osmanlı paşalarının seferlerde Kırım hanlarına emrindeki bir komutan gibi muamele etmeleri, hoşnutsuzluk yaratmıştı. II. Mehmed Giray ın ( ) bu duruma muhalefeti ciddi sorunların çıkmasına neden olmuştur. Nitekim İstanbul dan gönderilen II. İslam Giray ( ) Mehmed Giray ı öldürterek yeni han olmuştu. Onun döneminde ilk defa Kırım da Osmanlı Padişahı adına hutbe okutulmuştu. Bu durum Gülbün-i Hânân da; İslam Giray zamanına kadar minberlerde sırf Kırım hanları namına dua okunurdu. Padişah tarafından varid olan bir emir üzerine minberlerde padişahın namı dahi zikredilmeye başlamıştır ki minberlerde iptida padişahın sonra hanın isimleri zikrolunarak dualar okunurdu 13 şeklinde açıklanmıştır. II. Gazi Giray döneminde ( ) Kırım da her alanda Osmanlı etkisi güçlenmişti. Osmanlı Devleti nin batıda ve doğuda yaptığı tüm seferlere katılan han, çok önemli hizmetlerde bulunmuştur yılında Boğdan daki isyanı bastıran hanın, bu bölgeye atanacak yöneticinin bir Tatar beyi olmasını istemesine rağmen; Boğdan da Tatarlarla bir tür ortaklık kurulmuş olacağı gerekçesiyle, bu isteği padişah tarafından kabul edilmemiştir 14. Gazi Giray Han, Rus, Acem, Engürüs, Saturcı Paşa muharebelerinde, özellikle isyan eden Eflak voyvodası Mihail ile meydana gelen 10 Halil İnalcık, Osmanlı Rus Rekabetinin Menşei ve Don-Volga Kanalı Teşebbüsü (1569), Belleten, 1947, S:12, s Halim Giray Sultan, Gülbün-i Hânân, Hazırlayan: Arifzade A. Hilmi, Akmescit 2004, s Özalp Gökbilgin, Yılları Arasında Kırım Hanlığı nın Siyasi Durumu, Ankara 1973, s GH., s Peçevi İbrahim Efendi, Peçevi Tarihi, C: II, Haz. Bekir Sıtkı Baykal, Ankara 1999, s

29 savaşta büyük fedakârlıklar göstermişti. Buna karşılık Gazi Giray a arpalık olarak Silistre sancağı verilmiştir. O, Kırım da Gazikirman adıyla bir kale de inşa ettirmişti 15. Kırım tahtına İstanbul dan yapılan han atamalarında sadrazam ve paşaların etkisi büyüktü. Padişah III. Mehmed ( ) dönemindeki Eğri seferinde yaptığı hizmetten dolayı Sadrazam Sinan Paşa nın desteğiyle hanlığa atanan Fetih Giray (1596), sadrazam değişikliği ile azl edilip yerine kardeşi Gazi Giray getirilmişti. İstanbul dan atanan hanlara karşı rakipleri, gay kabilelerinin ve Rus kazaklarının desteğini alarak taht için mücadele etmişlerdir. XVII. yüzyıl ilk yarısı boyunca, Kırım tahtında istikrarsızlık hâkimdi. Hanlık makamında bulunanlar, kısa süreli olarak ve çoğu zaman yeniden bu göreve atanmışlardır. III. Mehmed Giray (1610, , ) ve Canıbek Giray ( , 1624, ) üçer kez han olarak görev yapmışlardır 16. XVII. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti nin iç karışıklıklarla uğraştığı bir dönemde Kırım Hanlığı nda görülen ayrılıkçı hareketler, devletin hanlık üzerindeki otoritesini sarsmıştır. İstanbul dan atanan Canıbek Giray, Mehmed Giray ve Şahin Giray ın saldırılarıyla karşı karşıya kalmıştır. Kıpçak bozkırlarında yaşayan gay kabileleri ve Rus Kazaklarının desteği ile isyana kalkışan bu rakip giraylar, Osmanlı Devleti nin düşmanı olan İran şahı I. Abbas ile dostça ilişkilerde bulunup, 1610 yılında Kefe yi almayı dahi başarmışlardı. Bu durumdan yararlanan kuzeydeki Rus kazakları da Osmanlı topraklarına saldırıp, 1614 te Sinop, 1612 de Ahyolu ve 1625 yılında İstanbul boğazına ulaşarak Yeniköy ü yağmalamışlardı. III. İslam Giray ın hanlığı zamanında, ( ) Osmanlılarla sıkı işbirliği içerisinde kuzeydeki Rus ve Kazaklar ile Lehistan a karşı başarılı seferler yapılmıştı. Kırım Tatarları, Rusya ya karşı yaptıkları akınlarda bol miktarda ganimet elde ediyorlardı. Ayrıca Hmelnitskiy idaresindeki Zaporoj kazakları bu seferler neticesinde Lehistan dan ayrılarak Kırım Hanlığı ve dolayısıyla Osmanlı İmparatorluğu na bağlanmıştı. Ancak Lehistan ile yapılan barış anlaşması neticesinde Kazaklar, Ruslarla yeniden işbirliğine gitmişti. Lehistan dan Podolya yı aldıktan sonra Kazaklar üzerinde hâkimiyet kurmak isteyen Osmanlılar, 1678 yılında Ruslarla büyük bir savaşta karşı 15 GH., s Hanların tayini ile ilgili olarak Osmanlı kroniklerinde ayrıntılı bilgiler yer almaktadır. Bkz. Feridun Bey, Münşeatü s- Selatin, C:II, İstanbul

30 karşıya gelmişti. Merzifonlu Kara Mustafa Paşa komutasındaki bir ordu ile Murad Giray Han ın ( ) ordusu Ruslara karşı galip gelip, Çehrin kalesini ele geçirmişti. Böylece Kazaklar da Osmanlı egemenliğine girmişti. Ancak Viyana bozgunu ile Avrupa da oluşan Kutsal ittifaka katılan Ruslar, Kırım ve Kafkasya ya doğru baskısını arttırmıştı arasındaki savaş döneminde dört kez Kırım tahtına çıkan Hacı Selim Giray, Osmanlı Devleti ile çok sıkı işbirliği içinde bulunuyordu. Rusya ve Lehistan ın saldırılarının önlenmesinde ve Habsburglara karşı Sırbistan da yaptığı başarılı savunmasıyla, felaket yıllarında padişahın güvenini kazanmıştı. İmparatorluğun içinde bulunduğu istikrarsız ortamda Sadrazam tayinlerini bile etkileyecek nüfuza da sahip olmuştu yıllık savaş, Osmanlı Devleti ile batılı devletler arasında yürütülen diplomasi neticesinde barış antlaşmasıyla sonuçlanmıştır yılında Avrupa devletleriyle imzalanan Karlofça antlaşmasına göre, Tatarlar, Rusya ve Polonya topraklarına köle elde etmek amacıyla, yağma vs. türden akınlar yapmayacaktı. Bu durum aynı zamanda Kırım Hanlığı nı ekonomik yönden ciddi bunalımlarla da karşı karşıya bırakacaktı. Böylece hanlığın en önemli gelir kaynaklarından biri kurutulmuş oluyordu. Osmanlı padişahı, Kırım hanına gönderdiği fermanla antlaşma şartlarına uyulmasını emrediyordu yılında Ruslar, Azak kalesini ele geçirmişti yılında imzalanan İstanbul Antlaşması ile de bu kaleyi elinde tutmayı başarmıştı. Bu dönemde Kırım hanı II. Devlet Giray, ( , ) Azak ta Rusların yeni kaleler yaptırması ve bir donanma hazırladığını haber vererek İstanbul u harekete geçirmeye çalışmıştır. Nitekim İsveç kralı XII. Karl la birlikte Osmanlı Devleti ni Rusya ya karşı savaş için ikna etmişti. II. Devlet Giray, Prut savaşında Rus çarı karşısında ele geçirilen fırsatın 17 Hacı Selim Giray ile ilgili Gülbün-i Hânân da onun diğer hanlardan farklı yönleri sıralanmıştır. Selim Giray Han ın kalgay ve nureddinlik yapmadan doğrudan doğruya hanlık tahtına çıktığı, dört kez hanlık yaptığı ve beş padişah gördüğü gibi, özellikleri belirtilmiştir. (GH, s. 230.) 18 Karlofça Antlaşması nın hazırlık süreci ve Osmanlı diplomasisi için bkz. Rifa at A. Abou-El-Hajjı Ottoman Diplomacy at Karlowitz, Journal of the American Oriental Society, Vol (Oct.-Dec ), pp Padişah tarafından gönderilen bu ferman sureti, KKS, 34/97a-1 da yer almaktadır. 6

31 değerlendirilmesi düşüncesinde İsveç kralı ile birlikte, Sadrazam Baltacı Mehmed Paşa ya karşı çıkmıştır 20. XVIII. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti nde görülen iç ve dış politik gelişmelerin Kırım ı da etkilediği görülmektedir. İstanbul dan çeşitli sebeplerle Kırım tahtına yapılan atamalar, hanlığın içinde bulunduğu siyasi istikrarsızlığı arttırırken, Rus tehlikesinin de hanlık üzerindeki baskısının eylemsel olarak hayata geçmesine neden olmuştur. Ruslar ilk defa 1736 yılında General Münnich komutasında Or kapı dan Kırım a girip Gözleve, Bahçeseray ve Akmescit i yakıp yıkmışlardır. Bu büyük tahribattan hanlığın merkezi Bahçesaray daki Han Saray ile Selim Giray Han ın kurduğu zengin kütüphane de nasibini almıştır. Ruslar ikinci kez 1737 ve 1738 yıllarında, Kırım a girip bu istilayı devam ettirmiştir. General Lascy yönetimindeki ordu, Karasu şehrine ulaştığında etrafı yağmalayıp şehri baştanbaşa yakmıştı. Bu durum üzerine II. Fetih Giray, ( ) ihmalden dolayı hanlıktan alınıp yerine amcası II. Mengli Giray ( ) ikinci defa Kırım tahtına çıkarılmıştır. Rus işgaliyle ortaya çıkan yıkım sonrası Bahçesaray ve diğer şehirlerin imarı için çalışan II. Selamet Giray, ( ) Han Sarayı ve Camisini İstanbul dan gönderilen yardımlarla onarmıştır 21. Osmanlı Devleti ile Rusya arasında 1739 yılında imzalanan Belgrad antlaşmasına göre, Azak kalesi yeniden Ruslara terk ediliyordu. Bundan sonra yeni istila girişimlerine karşı Arslan Giray, ( ) gerekli askeri tedbirleri alarak yarımadadaki istihkâmları güçlendirmiştir. Osmanlı Devleti, 1739 dan 1768 e kadar sürecek olan yeni bir barış dönemine girmiştir. Bu dönemde, dış politikada yaşanan gelişmeler çerçevesinde, Fransa ile olan ilişkiler, Kırım da da etkisini göstermiştir. Fransa elçisi ve tercümanı olarak İstanbul a 1755 yılında gelen François de Tott, döneminde Kırım Hanlığı nezdinde Fransa konsolosu olarak görev yapmıştır 22. Öte yandan Rusya nın Bahçesaray da bir elçi bulundurma isteği, Kırım Giray ( , ) zamanında gerçekleşmiştir. Nikiforov adındaki Rus elçisinin Bahçesaray da bulunması, 1763 yılında han tarafından 20 GH, s İ. Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, C: IV, 2. Bölüm, Ankara 1988, s Kırım Giray ın 1769 yılındaki seferinde gözlemci olarak da yer alan François de Tott un bu döneme ait anıları ile Kırım Hanlığı hakkında bizlere önemli bilgiler vermektedir. François de Tott, Türkler ve Tatarlar Arasında, Çev. R. Uzmen, İstanbul

32 kabul edilmişti ancak bir yıl sonra elçi başkentten bir sebeple uzaklaştırılmıştır. Bu tarihten itibaren Tatarlarla Ruslar arasında 1768 Osmanlı Rus savaşına kadar, herhangi bir diplomatik ilişki kurulmamıştı 23. II. Katerina ( ) ile birlikte yeni bir döneme giren Rusya, Kırım ı ele geçirmek ve Karadeniz e inme doğrultusundaki planlarını bu dönemde etkin bir biçimde hayata geçirecektir ta Rus Kazaklarının saldırısı ve Kabartay da Ruslar tarafından yeni kalelerin yapılması, Kırım ın yeniden tehdit edilmesine yol açmıştı. Bu dönemde kuzeydeki sınır bölgelerinde Osmanlı Devleti ile Kırım Hanlığı arasındaki askeri bağ da zayıflamıştı. Rusların Polonya ya (Lehistan) yerleşmesi ve Kırım Hanlığı nın kontrolünde olan Balta şehrine girip yağmalaması, yeni bir savaş için çıkış nedeni olmuştu yılı Ekim ayında Osmanlılar Rusya ya savaş ilan etmiştir. Savaşın başlangıcından 1770 yılına kazar Kırım Hanlığı tahtında; Kırım Giray, IV. Devlet Giray, ve II. Kaplan Giray görev yapmıştır. Kırım Giray ın Rus sınır boylarına düzenlediği küçük çaplı saldırılar etkili olamamıştır. Onun ölümünden sonra yerine geçen IV. Devlet Giray ın Tatar kabilelerini savaş için ikna edememesi, hanları Ruslarla görüşmeler başlatmaya yöneltmiştir. Bu müzakerelerin amacı Kırım da bağımsız bir devlet oluşturmaktı. Rus güçleri, 1770 yılında Bucak ve bir yıl sonra da Kırım yarımadasını işgal etti. Kırım hanı III. Selim Giray, Kefe den bir gemiyle İstanbul a kaçmak zorunda kaldı. gay kabile liderlerinin Ruslarla işbirliği yapması, Osmanlı Devleti ile Kırımlılar arasındaki anlaşmazlıkları daha da arttırmıştı. Kırım ın bağımsızlığını savunan bu mirzalar, Rusların da desteğini alarak Osmanlı Devleti nin han olarak atadığı Maksut Giray ı kabul etmeyip kendi belirledikleri Sahib Giray ı han olarak seçtiler yılı Kasım ayında büyük bir Tatar delegasyon heyeti, kalgay Şahin Giray 24 önderliğinde Kırım ın bağımsızlığını sağlamak amacıyla St. Petersburg a gitmişti. Nihayet 1772 yılı Kasım ayında yapılan Karasubazar Antlaşması ile Sahib Giray Han, Karaçi beylerinden Şirin ve Mansur beyler ile Can Member Bey liderliğinde gaylar, Rusların 23 Alan Fisher, The Crimean Tatars, Stanford 1978, p Şahin Giray ın, Çariçe II. Katerina nın yaverlik hizmetinde bulunduğu ve Rus kültürünü benimseyerek Kırım örf ve adetlerinden uzaklaştığından söz edilmektedir. Bkz. GH, s

Kırım ın İdarî (1600-1774) Dr. Ömer Bıyık

Kırım ın İdarî (1600-1774) Dr. Ömer Bıyık Kırım ın İdarî ve Sosyo-EkonomIk TarIhI (1600-1774) Dr. Ömer Bıyık Ömer Bıyık; 01.08.1974 tarihinde Niğde'de doğdu. İlk ve orta öğretimini Manisa'da tamamladı. 1995 yılında Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi

Detaylı

Ali Efdal Özkul KIBRIS'IN SOSYO-EKONOMİK TARİHİ ( ) *dipnot

Ali Efdal Özkul KIBRIS'IN SOSYO-EKONOMİK TARİHİ ( ) *dipnot Ali Efdal Özkul KIBRIS'IN SOSYO-EKONOMİK TARİHİ (1726-1750) *dipnot Ada ve Ebru'ya İçindekiler Kısaltmalar 9 Sunuş 13 Önsöz 15 Kaynaklar 17 1. BOA Kaynaklan 17 2. Kıbrıs Şer'iye Sicilleri 18 3. Yazmalar

Detaylı

Kırım ın İdari ve Sosyo-Ekonomik Tarihi ( ), Ötüken Neşriyat, Mayıs 2014, 300 sayfa. Ömer Bıyık,

Kırım ın İdari ve Sosyo-Ekonomik Tarihi ( ), Ötüken Neşriyat, Mayıs 2014, 300 sayfa. Ömer Bıyık, Kırım ın İdari ve Sosyo-Ekonomik Tarihi (1600-1774), Ötüken Neşriyat, Mayıs 2014, 300 sayfa. Ömer Bıyık, Fatih ORTA 1 Kırım Hanlığı, Altın Orda nın varisleri arasından teşkilatı, gücü ve bilhassa coğrafyası

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI 5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ Prof. Dr. Atilla SANDIKLI Karadeniz bölgesi; doğuda Kafkasya, güneyde Anadolu, batıda Balkanlar, kuzeyde Ukrayna ve Rusya bozkırları ile çevrili geniş bir havzadır.

Detaylı

TAURLAR DAN OSMANLILAR A KIRIM IN SİYASİ TARİHİ POLITICAL HISTORY OF CRIMEA FROM TAURS TO OTTOMAN ÖZET ABSTRACT

TAURLAR DAN OSMANLILAR A KIRIM IN SİYASİ TARİHİ POLITICAL HISTORY OF CRIMEA FROM TAURS TO OTTOMAN ÖZET ABSTRACT Cihan YALVAR TAURLAR DAN OSMANLILAR A KIRIM IN SİYASİ TARİHİ POLITICAL HISTORY OF CRIMEA FROM TAURS TO OTTOMAN Cihan YALVAR 1 ÖZET Karadeniz coğrafyasının stratejik mevkilerinden biri olan Kırım toprakları

Detaylı

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik OSMANLI YAPILARINDA İZNİK ÇİNİLERİ Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik Çinileri, KültK ltür r Bakanlığı Osmanlı Eserleri, Ankara 1999 Adana Ramazanoğlu Camii Caminin kitabelerinden yapımına 16. yy da Ramazanoğlu

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi

Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi PROF. DR. NEJAT GÖYÜNÇ ARMAĞANI 305 Mevlüt ESER Prof. Dr. Yusuf KÜÇÜKDAĞ NEÜ A. Keleşoğlu Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler Eğitimi Mevlevilik, Mevlâna

Detaylı

OSMANLI BELGELERİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

OSMANLI BELGELERİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK T.C. BAŞBAKANLIK DEVLET ARŞİVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 88 OSMANLI BELGELERİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK A N K A R A 2 0 0 7 1 P r o j e Y ö n e t i c

Detaylı

YÜKSELME DEVRİ. KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ Youtube Kanalı: tariheglencesi

YÜKSELME DEVRİ. KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ  Youtube Kanalı: tariheglencesi YÜKSELME DEVRİ KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ www.tariheglencesi.com Youtube Kanalı: tariheglencesi 05.08.2017 II.Selim (1566-1574) Tahta Geçme Yaşı: 42.3 Saltanat Süresi:8.3 Saltanat Sonundaki Yaşı:50.7

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 10. SINIF TARİH DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 10. SINIF TARİH DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ KASIM EKİM 017-018 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 10. SINIF TARİH DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta Ders Saati Konu Adı Kazanımlar Test No Test Adı 1. 1. XIV. yüzyıl başlarında

Detaylı

DURAKLAMA DEVRİ. KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ Youtube Kanalı: tariheglencesi

DURAKLAMA DEVRİ. KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ  Youtube Kanalı: tariheglencesi DURAKLAMA DEVRİ KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ Youtube Kanalı: tariheglencesi 05.08.2017 OSMANLI DEVLETİ NİN GENEL DURUMU XVII.YÜZYILDA OSMANLI- AVUSTRYA VE OSMANLI- İRAN İLİŞKİLERİ a-avusturya ile İlişkiler

Detaylı

KUDÜS TE BULUNAN TARİHİ OSMANLI ESERLERİ

KUDÜS TE BULUNAN TARİHİ OSMANLI ESERLERİ KUDÜS TE BULUNAN TARİHİ OSMANLI ESERLERİ 2 www.mirasimiz.org.tr KUDÜS TE BULUNAN TARİHİ OSMANLI ESERLERİ Kudüs, Müslümanlarca kutsal sayılan bir şehirdir. Yeryüzündeki ikinci mescid, Müslümanların ilk

Detaylı

ADI SOYADI: SINIFI: NUMARASI: PUANI:

ADI SOYADI: SINIFI: NUMARASI: PUANI: DOĞUBAYAZIT M. M. FAHRETTİN PAŞA ANADOLU İMAM-HATİP LİSESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 11. SINIFLAR SEÇMELİ TARİH DERSİ 1. DÖNEM 2. ORTAK SINAV SORULARI A GRUBU ADI SOYADI: SINIFI: NUMARASI: PUANI: SORULAR

Detaylı

Doktora Tezi: Kırım Hanlığı nı Kuruluşu ve Osmanlı Himayesinde Yükselişi (1441-1569)

Doktora Tezi: Kırım Hanlığı nı Kuruluşu ve Osmanlı Himayesinde Yükselişi (1441-1569) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Muzaffer Ürekli 2. Doğum Tarihi: 03.05.1955 3. Ünvanı: Yrd.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Siyasi Tarih İstanbul Üniversitesi 1977 Y. Lisans ------------

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Muharrem KESİK İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : muharremkesik@gmail.com 2. Doğum -

Detaylı

OSMANLI - İRAN. Sınır ve Aşiret ( ) Sıtkı ULUERLER OSMANLI - İRAN. Sınır Ve Aşiret ( ) Sıtkı ULUERLER

OSMANLI - İRAN. Sınır ve Aşiret ( ) Sıtkı ULUERLER OSMANLI - İRAN. Sınır Ve Aşiret ( ) Sıtkı ULUERLER OSMANLI - İRAN Sınır Ve Aşiret (1800-1854) Sıtkı ULUERLER Son Çağ Yayıncılık Ve Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti. İstanbul Caddesi İstanbul Çarşısı No : 48 / 48 İskitler / ANKARA www.uzundijital.com ISBN

Detaylı

TARİH İNCELEMELERİ DERGİSİ XXIX. CİLT DİZİNİ / INDEX

TARİH İNCELEMELERİ DERGİSİ XXIX. CİLT DİZİNİ / INDEX a. Yazar Dizini İNCELEMELER / ARTICLES TARİH İNCELEMELERİ DERGİSİ XXIX. CİLT DİZİNİ / INDEX Somali de Berbera Limanı ve Osmanlı Devleti nin Bölge Aden in İşgali ve İşgalden Sonra Osmanlı Devleti nin Kızıldeniz

Detaylı

GEÇMİŞTEKİ İZLERİYLE KAYSERİ

GEÇMİŞTEKİ İZLERİYLE KAYSERİ GEÇMİŞTEKİ İZLERİYLE KAYSERİ Prof. Dr. Mustafa KESKİN - Prof. Dr. M. Metin HÜLAGÜ İÇİNDEKİLER Sunuş Önsöz Giriş I. Tarihi Seyri İçerisinde Kayseri II. Şehrin Kronolojisi III. Kültürel Miras A. Köşkler

Detaylı

C D E C B A C B B D C A A E B D D B E B A A C B E E B A D B

C D E C B A C B B D C A A E B D D B E B A A C B E E B A D B 1- XIX. ve XX. yüzyılın başlarında. Osmanlı. Devleti her alanda çöküntü içinde olmasına karşılık, varlığını ve bağımsızlığını uzun süre korumuştur. Bu durumun en önemli nedeni, aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Doğu Avrupa Türk Mirasının Son Kalesi Kırım, Yücel Öztürk (ed.) İstanbul, Çamlıca Basım Yayın, 2015, 432 sayfa, ISBN:

Doğu Avrupa Türk Mirasının Son Kalesi Kırım, Yücel Öztürk (ed.) İstanbul, Çamlıca Basım Yayın, 2015, 432 sayfa, ISBN: Doğu Avrupa Türk Mirasının Son Kalesi Kırım, Yücel Öztürk (ed.) İstanbul, Çamlıca Basım Yayın, 2015, 432 sayfa, ISBN: 978-605-9964-38-8. Fatih ORTA Kırım Hanlığı, Altın Orda nın mirasına sahip çıkan vârislerden

Detaylı

OSMANLI DEVLETİ DURAKLAMA DÖNEMİ ( XVII/17.YÜZYIL) ÖNEMLİ GELİŞMELERİ

OSMANLI DEVLETİ DURAKLAMA DÖNEMİ ( XVII/17.YÜZYIL) ÖNEMLİ GELİŞMELERİ OSMANLI DEVLETİ DURAKLAMA DÖNEMİ ( XVII/17.YÜZYIL) ÖNEMLİ GELİŞMELERİ SOKULLU MEHMET PAŞA'NIN ÖLÜMÜYLE DÖNEM BAŞLAMIŞTIR VE KARLOFÇA ANLAŞMASINA KADAR DEVAM ETMİŞTİR. DURAKLAMANIN NEDENLERİ YENİÇERİ OCAĞINDA

Detaylı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı SURUÇ İLÇEMİZ Suruç Meydanı Şanlıurfa merkez ilçesine 43 km uzaklıkta olan ilçenin 2011 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 100.912 kişidir. İlçe batısında Birecik, doğusunda Akçakale, kuzeyinde Bozova İlçesi,

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

Adı Soyadı: Ertan GÖKMEN Doğum Tarihi: 1967 Öğrenim Durumu: Doktora Öğrenim Gördüğü Kurumlar: Öğrenim Durumu Bölüm/Program Üniversite Yıl

Adı Soyadı: Ertan GÖKMEN Doğum Tarihi: 1967 Öğrenim Durumu: Doktora Öğrenim Gördüğü Kurumlar: Öğrenim Durumu Bölüm/Program Üniversite Yıl Adı Soyadı: Ertan GÖKMEN Doğum Tarihi: 1967 Öğrenim Durumu: Doktora Öğrenim Gördüğü Kurumlar: Öğrenim Durumu Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Y. Lisans Doktora Tarih Öğretmenliği /Buca Eğitim Fakültesi

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN*

Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN* Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN* * Gnkur.ATASE D.Bşk.lığı Türk kültüründe bayrak, tarih boyunca hükümdarlığın ve hâkimiyetin sembolü olarak kabul edilmiştir. Bayrak dikmek bir yeri mülkiyet sahasına

Detaylı

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Ankara da SELÇUKLU MİRASI Arslanhane Camii (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Çizim: Yük. Mim. Mehmet Emin Yılmaz 11. yüzyıldan başlayarak Anadolu ya yerleşmeye başlayan Türkler, doğuda Ermeni ve Gürcü yapıları,

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL TARİH VE GENEL TÜRK TARİHİ I. TARİH BİLİMİNE GİRİŞ...3

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL TARİH VE GENEL TÜRK TARİHİ I. TARİH BİLİMİNE GİRİŞ...3 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL TARİH VE GENEL TÜRK TARİHİ I. TARİH BİLİMİNE GİRİŞ...3 A. Tarihin Tanımı...3 B. Tarihin Kaynakları...4 C. Tarihe Yardımcı Bilim Dalları...4 D. Tarihte Yüzyıl, Yarı Yüzyıl,

Detaylı

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan,

Detaylı

Edirne Camileri - Eski Cami. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Camileri - Eski Cami. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Camileri - Eski Cami Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Eski Cami (Cami-i Atik - Ulu Cami).............. 4 0.1.1 Eski Cami ve Hacı Bayram Veli Söylencesi.......

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Hadrianopolis ten Edrine ye : Bizans Dönemi.......... 4 0.2 Hadrianopolis Önce Edrine

Detaylı

Yard. Doç. Dr. Ali AHMETBEYOĞLU

Yard. Doç. Dr. Ali AHMETBEYOĞLU Yard. Doç. Dr. Ali AHMETBEYOĞLU 1964 yılında Kayseri de dünyaya gelen Ali Ahmetbeyoğlu, 1976 yılında Kayseri Namık Kemal İlkokulu ndaki, 1979 yılında Kayseri 50. Dedeman Ortaokulu ndaki, 1982 yılında ise

Detaylı

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray 1-MERKEZ TEŞKİLATI A- Hükümdar B- Saray MERKEZ TEŞKİLATI Önceki Türk ve Türk-İslam devletlerinden farklı olarak Osmanlı Devleti nde daha merkezi bir yönetim oluşturulmuştu.hükümet, ordu ve eyaletler doğrudan

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

İSLÂM ÖNCESİ İRAN DA DEVLET VE EKONOMİ -SÂSÂNÎ DÖNEMİ- (M.S )

İSLÂM ÖNCESİ İRAN DA DEVLET VE EKONOMİ -SÂSÂNÎ DÖNEMİ- (M.S ) İSLÂM ÖNCESİ İRAN DA DEVLET VE EKONOMİ -SÂSÂNÎ DÖNEMİ- (M.S. 226-652) Yrd. Doç. Dr. Ahmet ALTUNGÖK İSLÂM ÖNCESİ İRAN DA DEVLET VE EKONOMİ -SÂSÂNÎ DÖNEMİ- Yazar: Yrd. Doç. Dr. Ahmet Altungök Yayınevi Editörü:

Detaylı

3. 18.yy da Grek ve Dakya projesi ile Osmanlıyı paylaşmayı planlayan Avrupalı iki devlet aşağıdakilerden hangisidir? I. Rusya. II.

3. 18.yy da Grek ve Dakya projesi ile Osmanlıyı paylaşmayı planlayan Avrupalı iki devlet aşağıdakilerden hangisidir? I. Rusya. II. www.burakelgit.com.tr I. Rusya II. Fransa III. Avusturya 1. Osmanlı Devleti Gerileme döneminde yukarıdaki devletlerden hangileriyle mücadele etmiştir? A) Yalnız II B) I,II ve III C) II ve III D) I ve III

Detaylı

TARİH GÜNÜMÜZDEKİ TÜRK DEVLET VE TOPLULUKLARI MUHTAR TÜRK CUMHURİYETLERİ

TARİH GÜNÜMÜZDEKİ TÜRK DEVLET VE TOPLULUKLARI MUHTAR TÜRK CUMHURİYETLERİ T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TÜRKİYE KÜLTÜR PORTALI PROJESİ TARİH GÜNÜMÜZDEKİ TÜRK DEVLET VE TOPLULUKLARI MUHTAR TÜRK CUMHURİYETLERİ Mehmet Çay Aralık 2009 ANKARA 7.3. Muhtar Türk Cumhuriyetleri 7.3.1.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996. Ortadoğu Enstitüsü. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996. Ortadoğu Enstitüsü. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Nurdan Şafak 2. Doğum Tarihi ve Yeri:. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996 Yüksek Siyasi Tarih ve Marmara

Detaylı

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ Halk arasında gâvur padişah ve püsküllü bela olarak adlandırılan padişah II.

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER

Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER SOSYAL BİLGİLER KONU:ORTA ASYA TÜRK DEVLETLERİ (Büyük)Asya Hun Devleti (Köktürk) Göktürk Devleti 2.Göktürk (Kutluk) Devleti Uygur Devleti Hunlar önceleri

Detaylı

1 KAFKASYA TARİHİNE GİRİŞ...

1 KAFKASYA TARİHİNE GİRİŞ... İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 I. ARAŞTIRMANIN METODU... 1 II. ARAŞTIRMANIN KAYNAKLARI... 3 A. Tarihler... 4 B. Vakayi-Nâmeler/Kronikler... 10 C. Sikkeler/Paralar ve Kitabeler... 13 D. Çağdaş Araştırmalar... 14

Detaylı

Ilgın Sahip Ata Vakıf Hamamı. Lala Mustafa Paşa Külliyesi ve Cami. Ilgın Kaplıcaları. Buhar Banyosu

Ilgın Sahip Ata Vakıf Hamamı. Lala Mustafa Paşa Külliyesi ve Cami. Ilgın Kaplıcaları. Buhar Banyosu Ilgın Sahip Ata Vakıf Hamamı Konya'nın 90 km kuzeybatısında yer alan ve 349 km2 yüzölçüme sahip olan Ilgın, günümüzden 3500 yıl önce şimdiki iskan yerinin 25 km kuzeydoğusunda Hititler tarafından "Yalburt"

Detaylı

SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ

SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ BAKİ SARISAKAL SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ 1880 yılının başında Samsun da açıldı. Üçüncü Ordu nun sorumluluğu altındaydı. Okulun öğretmenleri subay ve sivillerdi. Bu okula öğrenciler

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ BÖLÜM 1 OSMANLI SARAYLARI. 1. Dersin Amacı ve Önemi... 1 2. Kaynaklar-Tetkikler... 2

İÇİNDEKİLER GİRİŞ BÖLÜM 1 OSMANLI SARAYLARI. 1. Dersin Amacı ve Önemi... 1 2. Kaynaklar-Tetkikler... 2 İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1. Dersin Amacı ve Önemi... 1 2. Kaynaklar-Tetkikler... 2 BÖLÜM 1 OSMANLI SARAYLARI 1. OSMANLI SARAYLARININ TARİHİ GELİŞİMİ... 7 2. İSTANBUL DAKİ SARAYLAR... 8 2.1. Eski Saray... 8 2.2.

Detaylı

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti) Orta Asya da bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti Hunlar tarafından kurulmuştur. Hunların ilk oturdukları yer

Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti) Orta Asya da bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti Hunlar tarafından kurulmuştur. Hunların ilk oturdukları yer Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti) Orta Asya da bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti Hunlar tarafından kurulmuştur. Hunların ilk oturdukları yer Sarı Irmak ın kuzeyi idi. Daha sonra Orhun ve Selenga ırmakları

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Sanat Tarihi Ege Üniversitesi Y. Lisans Sanat Tarihi Ege Üniversitesi 1998

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Sanat Tarihi Ege Üniversitesi Y. Lisans Sanat Tarihi Ege Üniversitesi 1998 1. Adı Soyadı: Sedat Bayrakal 2. Doğum Tarihi: 17.08.1969 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Sanat Tarihi Ege Üniversitesi 1995 Y. Lisans Sanat Tarihi Ege

Detaylı

Aziz Ogan: Kültürel ve Tarihsel Hazinelerin İzinde Bir Arkeolog ve Müzeci

Aziz Ogan: Kültürel ve Tarihsel Hazinelerin İzinde Bir Arkeolog ve Müzeci Eylül 2017 Aziz Ogan: Kültürel ve Tarihsel Hazinelerin İzinde Bir Arkeolog ve Müzeci Aziz Ogan, 30 Aralık 1888 tarihinde Edremitli Hacı Halilzade Ahmed Bey'in oğlu olarak İstanbul'da dünyaya geldi. Kataloglama

Detaylı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne nin Yaşadığı İşgaller - Dört İşgal Dönemi........ 4 0.2 İlk Rus İşgal

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK 1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER Mustafa Serdar PALABIYIK Yayın No : 3179 Araştırma Dizisi : 12 1. Baskı - Şubat 2015 ISBN: 978-605 - 333-207 - 7 Mustafa Serdar Palabıyık 1915 Olaylarını Anlamak:

Detaylı

BULGARİSTAN AZİZ KİRİL VE METHODİUS ULUSAL KÜTÜPHANESİ NDE BULUNAN SİNOP İLE İLGİLİ OSMANLI ARŞİV BELGELERİ

BULGARİSTAN AZİZ KİRİL VE METHODİUS ULUSAL KÜTÜPHANESİ NDE BULUNAN SİNOP İLE İLGİLİ OSMANLI ARŞİV BELGELERİ BULGARİSTAN AZİZ KİRİL VE METHODİUS ULUSAL KÜTÜPHANESİ NDE BULUNAN SİNOP İLE İLGİLİ OSMANLI ARŞİV BELGELERİ Mustafa YAYLA 1 Ahmet ALTAY 2 ÖZET Bu çalışmada Bulgaristan Aziz Kiril ve Methodius Ulusal Kütüphanesi

Detaylı

BĠLECĠK ÜNĠVERSĠTESĠ AKADEMĠK ÖZGEÇMĠġ FORMU

BĠLECĠK ÜNĠVERSĠTESĠ AKADEMĠK ÖZGEÇMĠġ FORMU BĠLECĠK ÜNĠVERSĠTESĠ AKADEMĠK ÖZGEÇMĠġ FORMU Adı Soyadı İlhami YURDAKUL Ünvanı Doç. Dr. Alanı Tarih Doğum Yeri İspir-Erzurm Doğum 01/08/67 E-Posta ilhami.yurdakul KĠġĠSEL BĠLGĠLER EĞĠTĠM DURUMU Derece

Detaylı

TERCİH ETTİĞİN OKOL GELECEĞİNDİR MEVLÜT ÇELİK 8.SINIF KAVRAM HARİTASI. Mevlüt Çelik. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

TERCİH ETTİĞİN OKOL GELECEĞİNDİR MEVLÜT ÇELİK 8.SINIF KAVRAM HARİTASI. Mevlüt Çelik. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük YURDUMUZUN İŞGALİNE TEPKİLER YA İSTİKLÂL YA ÖLÜM TERCİH ETTİĞİN OKOL GELECEĞİNDİR MEVLÜT ÇELİK 19.yy.sonlarına doğru Osmanlı parçalanma sürecine girmişti. Bu dönemde

Detaylı

III. MİLLETLER ARASI TÜRKOLOJİ KONGRESİ Y A Z M A ESERLERDE SERGİSİ. 24 Eylül - 5 Ekim 1979 SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ.

III. MİLLETLER ARASI TÜRKOLOJİ KONGRESİ Y A Z M A ESERLERDE SERGİSİ. 24 Eylül - 5 Ekim 1979 SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ. III. MİLLETLER ARASI TÜRKOLOJİ KONGRESİ Y A Z M A ESERLERDE V A K IF M Ü H Ü R L E R İ SERGİSİ 24 Eylül - 5 Ekim 1979 SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ H azırlayanlar : Dr. GÜNAY KUT NİM ET BAYRAKTAR Süleyman şâh

Detaylı

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845)

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) C. Yunus Özkurt Osmanlı döneminde ilk genel nüfus sayımı, II. Mahmud döneminde 1831 (Hicri: 1246) yılında alınan bir karar ile uygulanmaya başlamıştır (bundan

Detaylı

ETKİNLİKLER/KONFERSANS

ETKİNLİKLER/KONFERSANS ETKİNLİKLER/KONFERSANS Anadolu'nun Vatanlaşmasında Selçukluların Rolü Züriye Oruç 1 Prof. Dr. Salim Koca'nın konuk olduğu Anadolu'nun Vatanlaşmasında Selçukluların Rolü konulu Şehir Konferansı gerçekleştirildi.

Detaylı

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69.

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69. İÇİNDEKİLER TARİHÇE 5 SULTANAHMET CAMİ YAPI TOPLULUĞU 8 SULTAN I. AHMET 12 SULTAN I. AHMET İN CAMİYİ YAPTIRMAYA KARAR VERMESİ 15 SEDEFKAR MEHMET AĞA 20 SULTANAHMET CAMİİ NİN YAPILMAYA BAŞLANMASI 24 SULTANAHMET

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

1 İSMAİL GASPIRALI HER YIL BİR BÜYÜK TÜRK BİLGİ ŞÖLENLERİ. Mehmet Saray

1 İSMAİL GASPIRALI HER YIL BİR BÜYÜK TÜRK BİLGİ ŞÖLENLERİ. Mehmet Saray Mehmet Saray 1942'de Afyon'un Dinar kazasında doğdu. Orta öğrenimini Çivril ve Isparta'da yapan Saray, 1961-1966 arasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nü bitirdi. 1968-1978 yılları

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Sezai SEVİM YAYIN LİSTESİ

Yrd. Doç. Dr. Sezai SEVİM YAYIN LİSTESİ Yrd. Doç. Dr. Sezai SEVİM YAYIN LİSTESİ KİTAP - Osmanlı Kuruluş Dönemi Bursa Vakfiyeleri, Yayına Hazırlayanlar, Yrd. Doç. Dr. Sezai Sevim- Dr. Hasan Basri Öcalan, Osmangazi Belediyesi Yayınları, İstanbul

Detaylı

T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM

T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM TAR513 Klasik Dönem Osmanlı Taşra Teşkilatı Klasik dönem Osmanlı taşra teşkilatı; Osmanlı

Detaylı

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER» Genel Bilgi» Ulu Camii» Gülabibey Camii» Sulu Camii» Haliliye Camii» Eski Hükümet Konağı ve Gazipaşa İlkokulu» Yeraltı Hamamı» Abdalağa Hamamı» Hanlar» Serap Çeşmesi...»

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ 1. Karadeniz Teknik Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi hakemli bir dergidir. Yılda iki kez yayımlanır. 2. KTÜİF Dergisi

Detaylı

Mühimme Defterlerine Göre XVI. Yüzyılın İkinci Yarısında Osmanlı-Kırım Hanlığı İlişkileri *

Mühimme Defterlerine Göre XVI. Yüzyılın İkinci Yarısında Osmanlı-Kırım Hanlığı İlişkileri * TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ 489 Mühimme Defterlerine Göre XVI. Yüzyılın İkinci Yarısında Osmanlı-Kırım Hanlığı İlişkileri * Ottoman-The Crimean Khanate Relations in the Second Half of XVI. Century According

Detaylı

Program. AÇILIŞ 15 EKİM 2014 10:00-12:00 İstanbul Üniversitesi Cemil Bilsel Konferans Salonu

Program. AÇILIŞ 15 EKİM 2014 10:00-12:00 İstanbul Üniversitesi Cemil Bilsel Konferans Salonu Program AÇILIŞ 15 EKİM 2014 10:00-12:00 İstanbul Üniversitesi Cemil Bilsel Konferans Salonu TEBLİĞLER 15-17 EKİM 2014 İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Konferans Salonları KAPANIŞ OTURUMU 17 Ekim

Detaylı

Edirne Köprüleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Köprüleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Köprüleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Köprüleri......................... 4 0.1.1 Gazimihal Köprüsü.................... 4 0.1.2 Beyazid Köprüsü.....................

Detaylı

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST 1 1) Türklerin Anadolu ya gelmeden önce

Detaylı

KAY 361 Türk İdare Tarihi

KAY 361 Türk İdare Tarihi KAY 361 Türk İdare Tarihi Ders 9: 11 Aralık 2006 Konular: Osmanlı Eyalet İdaresi Osmanlı Şehirleri ve Ulaştırma Kapitülasyonlar Hakkında Okuma: Ortaylı, 1979, sf. 183-205 (205-231 arası iptal), 243-245.

Detaylı

İstanbul u Fethinin Dahi Stratejisi - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

İstanbul u Fethinin Dahi Stratejisi - Genç Gelişim Kişisel Gelişim Fetih 1453 gösterime girdi. Yönetmenliğini ve yapımcılığını Faruk Aksoy'un yaptığı, başrollerinde Devrim Evin, İbrahim Çelikkol ve Dilek Serbest'in yer aldığı İstanbul'un Fethi ni konu alan Türk film 17

Detaylı

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa.

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Elveda Rumeli Merhaba Rumeli İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Hamdi Fırat BÜYÜK* Balkan Savaşları nın 100. yılı anısına Kitap Yayınevi tarafından yayınlanan Elveda Rumeli Merhaba

Detaylı

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI 1. GİRİŞ Bu kılavuzun amacı; Atatürk Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü nde hazırlanan yüksek

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : OSMANLI TARİHİ II (KLASİK ÇAĞ) Ders No : 0020100029 Teorik : Pratik : 0 Kredi : ECTS : 5 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim

Detaylı

Bozkır hayatının başlıca ekonomik faaliyetleri neler olabilir

Bozkır hayatının başlıca ekonomik faaliyetleri neler olabilir Kısrak sütünden üretilen kımız, darıdan yapılan begni bekni ve boza Türklerin bilinen içecekleriydi Bozkır hayatının başlıca Bu Türklerin kültürün bilinen önemli en eski gıda ekonomik faaliyetleri neler

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994. Y. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1998

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994. Y. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1998 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Abdullah Demir 2. Doğum Tarihi: 01 Ocak 1970 3. Unvanı: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994 Y. Lisans Hukuk Marmara

Detaylı

GÜMÜLCINE TÜRK AGZIHDflKlE

GÜMÜLCINE TÜRK AGZIHDflKlE GÜMÜLCINE TÜRK AGZIHDflKlE 1 ^^^^ ISBN: 978-960-98925-6-8 Gön^RJSEYlN ISBN: 978-960-98925-6-8 BAKEŞ YAYINLARI 8 Kitabın Adı Gümülcine Türk Ağzındaki Batı Kaynaklı Kelimeler Yazar Gönül Hüseyin Aktaş Kapak

Detaylı

Birinci Bas m: Nisan 2011 Bask Adedi: zmir Büyükflehir Belediyesi

Birinci Bas m: Nisan 2011 Bask Adedi: zmir Büyükflehir Belediyesi İZMİR DEPREMLERİ Bu kitap BB Ahmet Pirifltina Kent Arflivi ve Müzesi taraf ndan yay na haz rlanm fl olup zmir Büyükflehir Belediyesi nin kültür hizmetidir. zmir Büyükflehir Belediyesi Konak- ZM R Tel:

Detaylı

Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat

Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Tarih / Terra Cotta Savaşçıları, Çin Halk Cumhuriyeti Kitap / Türkan Röportaj / Doç. Dr. Okan Gülbahar El Sanatları / Geleneksel

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 6.ders. Dr. İsmail BAYTAK. İlk Türk Devletleri KÖKTÜRK DEVLET

ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 6.ders. Dr. İsmail BAYTAK. İlk Türk Devletleri KÖKTÜRK DEVLET ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 6.ders Dr. İsmail BAYTAK İlk Türk Devletleri KÖKTÜRK DEVLET I. GÖKTÜRK DEVLETİ (552-630) Asya Hun Devleti nden sonra Orta Asya da kurulan ikinci büyük Türk devletidir. Bumin Kağan

Detaylı

T.C. KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS KATALOĞU

T.C. KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS KATALOĞU TARİH ANABİLİM DALI 9103500 Yüksek Lisans Uzmanlık Alanı Zorunlu 6 0 0 6 9103300 Yüksek Lisans Uzmanlık Alanı Zorunlu 6 0 0 6 9103129 Tarih Araştırmalarında Yöntem ve Teknikler Zorunlu 9103500 Yüksek Lisans

Detaylı

Doğuda Kahramanmaraş ve Gaziantep, Batıda Mersin, Kuzeyde Niğde, Kayseri, Güneyde Akdeniz ile çevrilidir.

Doğuda Kahramanmaraş ve Gaziantep, Batıda Mersin, Kuzeyde Niğde, Kayseri, Güneyde Akdeniz ile çevrilidir. ADANADA DİN HİZMETLERİNİN DÜNÜ VE BUGÜNÜ Ülkemizin güneyinde Akdeniz Bölgesi sınırları içinde yer alan Adana mız, Akdeniz kıyılarından başlayarak Orta Torosların yüksek kesimlerine kadar genişleyen, 17.253

Detaylı

Surre Alayı. Surre-i Hümâyun. Altınoluk. Surre Alayının Güzergâhları. Surre Alayının Güvenliği. Surre Alayının Yola Çıkması

Surre Alayı. Surre-i Hümâyun. Altınoluk. Surre Alayının Güzergâhları. Surre Alayının Güvenliği. Surre Alayının Yola Çıkması Surre-i Hümâyun Altınoluk Surre Alayının Güzergâhları Surre Alayının Güvenliği Surre Alayının Yola Çıkması Surrenin Vapur ve Trenle Yollanması Surre Alayının Dönüşü Kaynakça Surre Alayı Surre-i Hümâyun

Detaylı

Değerli S. Arabistan Cidde Uluslararası Türk Okulu

Değerli S. Arabistan Cidde Uluslararası Türk Okulu Uzun yıllar boyunca baskıcı rejimler ve zorba yönetimlere sahne olan çift başlı kartalların ülkesi Arnavutluk, şimdi yeniden ayağa kalkmaya çalışıyor. Özellikle dini ve kültürel açıdan büyük bir yıkımın

Detaylı

Koca Mustafa Reşid Paşa

Koca Mustafa Reşid Paşa Osmanlı İmparatorluğu ndaki ilk Mason Locası 1738 de Galata da kurulmuştur. Osmanlı vatandaşı olarak mason olan ilk kişi Yirmisekiz Mehmed Çelebi nin oğlu Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa olmuştur. Osmanlı

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü Ankara Üniversitesi 1997 Yüksek Lisans Tarih (Yakınçağ Tarihi) Ankara Üniversitesi 2000

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü Ankara Üniversitesi 1997 Yüksek Lisans Tarih (Yakınçağ Tarihi) Ankara Üniversitesi 2000 ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : Sezai BALCI Doğum Tarihi : 15 Temmuz 1976 Öğrenim Durumu : Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü Ankara Üniversitesi 1997 Yüksek Lisans Tarih (Yakınçağ Tarihi)

Detaylı

ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 1.Ders. Dr. İsmail BAYTAK. Orta Asya Tarihine Giriş

ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 1.Ders. Dr. İsmail BAYTAK. Orta Asya Tarihine Giriş ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 1.Ders Dr. İsmail BAYTAK Orta Asya Tarihine Giriş Türk Adının Anlamı: Türklerin Tarih Sahnesine Çıkışı Türk adından ilk olarak Çin Yıllıklarında bahsedilmektedir. Çin kaynaklarında

Detaylı

ESKİ GÜMÜŞHANE (SÜLEYMANİYE MAHALLESİ) VE PANAYIR ALANI

ESKİ GÜMÜŞHANE (SÜLEYMANİYE MAHALLESİ) VE PANAYIR ALANI ESKİ GÜMÜŞHANE (SÜLEYMANİYE MAHALLESİ) VE PANAYIR ALANI Tarihi geçmişi M.Ö. 3000 4000 lere ait olduğu belirtilen, Gümüş madeni yurdu Gümüşhane, Gümüş-hane, Kimişhane, vb. olarak bilinen bu diyarın bilinen

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı