LOJ ST KTE TEKNOLOJ KULLANIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "LOJ ST KTE TEKNOLOJ KULLANIMI"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2155 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1183 LOJ ST KTE TEKNOLOJ KULLANIMI Yazarlar Yrd.Doç.Dr. Gürkan ÖZTÜRK (Ünite 1, 6) Dr. Ümit Ali ÖZKAZANÇ (Ünite 3, 4, 7) Ahmet O uzhan KALABAK (Ünite 2, 5, 8) Editör Yrd.Doç.Dr. Gürkan ÖZTÜRK ANADOLU ÜN VERS TES

2 Bu kitab n bas m, yay m ve sat fl haklar Anadolu Üniversitesine aittir. Uzaktan Ö retim tekni ine uygun olarak haz rlanan bu kitab n bütün haklar sakl d r. lgili kurulufltan izin almadan kitab n tümü ya da bölümleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kay t veya baflka flekillerde ço alt lamaz, bas lamaz ve da t lamaz. Copyright 2010 by Anadolu University All rights reserved No part of this book may be reproduced or stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means mechanical, electronic, photocopy, magnetic tape or otherwise, without permission in writing from the University. UZAKTAN Ö RET M TASARIM B R M Genel Koordinatör Prof.Dr. Levend K l ç Genel Koordinatör Yard mc s Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Ö retim Tasar mc s Yrd.Doç.Dr. Figen Ünal Çolak Grafik Tasar m Yönetmenleri Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Ö r.gör. Nilgün Salur Ölçme De erlendirme Sorumlusu Ö r.gör. H. Reha Akgün Grafikerler Mehmet Emin Yüksel Nihal Sürücü Ayflegül Dibek Kitap Koordinasyon Birimi Doç.Dr. Feyyaz Bodur Uzm. Nermin Özgür Kapak Düzeni Prof. Tevfik Fikret Uçar Dizgi Aç kö retim Fakültesi Dizgi Ekibi Lojistikte Teknoloji Kullan m ISBN Bask Bu kitap ANADOLU ÜN VERS TES Web-Ofset Tesislerinde adet bas lm flt r. ESK fieh R, Ocak 2013

3 çindekiler iii çindekiler Önsöz... viii Lojistik ve Teknoloji... 1 G R fi... 3 MALZEME DEPOLAMA VE ELLEÇLEME TEKNOLOJ LER... 3 BARKOD VE RADYO FREKANSLI TANIMLAMA... 5 ARAÇ TAK P S STEMLER... 6 LOJ ST KTE EN Y LEME PROBLEMLER... 6 ELEKTRON K VER DE fi M... 7 letiflim Standartlar... 8 XML - Geniflletilmifl flaretleme Dili (Extensible Markup Language)... 9 LOJ ST K B LG S STEMLER Lojistik Bilgi Sistemlerinin Temel Fonksiyonlar Veri Yakalama (Capture) ve letiflim Veri Saklama ve Eriflim Veri Düzenleme ve Raporlama Lojistik Bilgi Sistem ve Teknolojilerinin Dört Seviyesi fllem Tabanl Destek BST Bütünleflik Organizasyonel BST Bilgi Paylafl m ve De iflimi BST Internet Tabanl Tedarik Zinciri Yönetimi Sistemleri Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Genel Lojistik Yaz l mlar LOJ ST KTE B LG SAYAR YAZILIMLARI GENEL AMAÇLI LOJ ST K YAZILIMLARI Say sal Harita Yaz l mlar Araç Yükleme Yaz l mlar Rotalama Yaz l mlar F LO YÖNET M S STEMLER Filo Yönetim Sisteminin Bileflenleri Merkezi Kontrol ve Yönetim Modülü Araç Üstü Modül Araç zleme Modülü Filo Yönetim Sistemi Arayüzü TEDAR K Z NC R YÖNET M S STEMLER TAfiIMA YÖNET M S STEMLER Tafl ma Yönetim Sistemlerinin fllevleri Tafl ma Yönetim Sistemlerinin Bileflenleri Tan mlar flletim Yönetim Detaylar DEPO YÖNET M S STEMLER ÜN TE 2. ÜN TE

4 iv çindekiler Depo Yönetim Sisteminin Özellikleri Entegrasyon Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE Malzeme Tafl ma ve Depolama Teknolojileri G R fi MALZEME TAfiIMA EK PMANLARI Tafl ma Ekipmanlar Konveyörler Vinçler Endüstriyel Tafl y c lar Endüstriyel Tafl y c Tipleri Konumland rma Ekipmanlar El ile (Ekipmans z) Kald rma/e me/dönen Masa Yükleme Rampas Bilyal Tabla ndeks Döner Tabla Parça Besleyici Hava Film Ayg t Yük Kald rma Makaras /Ç kr k Dengeleyici Manipülator Bükülmez Halatl Manipülatör Mafsall Pergel Vinç Manipülatör Vakum Manipülatör Endüstriyel Robot Birim Yük Oluflturma Ekipman DEPOLAMA EK PMANLARI Blok istif (Ekipmans z) Seçilebilir / Tek Palet Raf Do rudan Sürme Raf çine Sürme Raf Ak fl Yolu Raf Geri tme Raf Kayar Raf Dirsekli Raf stif Çerçevesi Döner Sistem Raf Asma Kat Otomatik Stoklama /Eriflim Sistemleri Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Yararlan lan nternet Adresleri... 70

5 çindekiler v Barkod ve RFID Teknolojileri OTOMAT K VER TOPLAMA BARKOD TEKNOLOJ LER Barkod Etiketleri Bir Barkod Sembolünün Yap s Durgun Bölge Bafllama ve Durma Bölgeleri Veri Karakterleri X Boyutu Sembolojiler - Barkodlama Yap sal Kurallar Ayr k ve Devaml Sembolojiler ki Genifllikli ve Çoklu Genifllikli Sembolojiler Semboloji Özeti Semboloji Seçim Kriterleri Barkod Tipleri Barkod Okuyucular KABLOSUZ VER TOPLAMA Etiket Tipleri Elektronik Ürün Kodu RFID Tipi ve Uygulama Metodu Seçerken Göz Önünde Bulundurulmas Gereken Noktalar RFID Uygulamalar na Genel Bir Bak fl Varl k Kullan m Envanter zleme ve Bak m Süreçlerdeki Ürün / Malzeme Ak fl Kontrolü Envanter Denetimi H rs zl k Kontrolü Kimlik Do rulama Ödeme Sistemleri Bilgilerin Otomatik Olarak Görüntülenmesi Tedarik Zinciri ve RFID D ER OTOMAT K VER TOPLAMA TEKNOLOJ LER Kalem Bazl Sistemler Çip Kartlar Dokunmatik Sistemler Otomatik Ses Tan ma GELECEK TRENDLER Kal c Barkodlar Direkt flaretleme Daha Küçük Barkod Bileflen Genifllikleri ki Boyutlu Barkodlar n Kullan m n n Artmas Ak ll Kart Teknolojileri Kablosuz Endüstri Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE

6 vi çindekiler 5. ÜN TE 6. ÜN TE Araç Takip Sistemleri LOJ ST KTE ARAÇ TAK B Kontrol Aramalar ile Araç Takibi Ak ll Kutular le Araç Takibi Mobil letiflim Tabanl Sistemler le Araç Takibi Mobil letiflim Nedir? Mobil letiflimin Araç Takibinde Kullan lmas GPS Tabanl Araç Takip Sistemleri ARAÇ TAK P S STEMLER N N KULLANIM ALANLARI Kimler Araç Takip Sistemi Kullanabilir? Araç Takip Sistemi Kullanman n Getirece i Avantajlar flletmelerdeki Roller Aç s ndan Araç Takip Sistemlerinin Faydalar ARAÇ TAK P S STEMLER N N SEÇ M GPS TABANLI ARAÇ TAK P S STEMLER GPS - Küresel Konumland rma Sistemi GPS Sisteminin Bileflenleri GPS Al c lar GPS Sisteminin Araç Takibinde Kullan m GPS Tabanl Araç Takip Sistemlerinin Bileflenleri GPS Tabanl Araç Takip Sistemlerini Özellikleri Araç Kontrol Sistemleri Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Kurumsal Kaynak Planlama ve Lojistik KURUMSAL KAYNAK PLANLAMASI Kurumsal Kaynak Planlaman n Tarihsel Geliflimi KKP Sistemlerinin Bileflenleri KURUMSAL KAYNAK PLANLAMADA LOJ ST K FAAL YETLER KKP Sistemlerindeki Lojistik Süreçler Lojistikte Sat fl ve Da t m Ana Veriler Siparifl Girifl Süreci Teslimat Süreci Sevkiyat Yönetimi Sevkiyat Planlamas Elleçleme Çeki Listesi Yükleme Listesi Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar

7 çindekiler vii Lojistik Problemlerin Çözümünde Bilgisayar Kullan m LOJ ST K PROBLEMLER N ÇÖZÜMÜNDE B LG SAYAR KULLANIMI LOJ ST K FAAL YETLER LOJ ST K PROBLEMLER LOJ ST K PROBLEMLER N N ÇÖZÜMÜ Ç N TAKIM ÇANTASI Problem Çözme Ad mlar Matematiksel Programlama Sezgisel (Heuristic) Algoritmalar Klasik Sezgisel Algoritmalar Rastlant sal Seçim Tabanl Sezgisel Algoritma Greedy (Açgözlü) Sezgisel Algoritmalar De iflmeli (Exchange) Sezgisel Algoritmalar Ayr flt rma Tabanl Sezgisel Algoritmalar Rastlant sal Optimizasyon Teknikleri Tavlama Benzetimi Tekni i Genetik Algoritmalar Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Lojistik Sektöründe Teknoloji Uygulamalar AKILLI DEPOLAR OTOMAT K STOKLAMA / ER fi M S STEMLER OS/ES Türleri Birim Yük OS/ES Küçük Yük OS/ES Kifli Kontrollü OS/ES Otomatik Parça Eriflim Sistemleri Derin Geçit OS/ES Kutu Bölüfltürme Siparifl Toplama Sistemi OS/ES Sisteminin Avantajlar OS/ES Sisteminin Dezavantajlar OTOMAT K YÖNLEND RMEL ARAÇ (OYA) Otomatik Yönlendirilen Araç Türleri Otomatik Yönlendirilen Araçlar n Bileflenleri Otomatik Yönlendirilen Araçlar ve Güvenlik Otomatik Yönlendirilen Araçlar n Avantajlar LOJ ST KTE TEKNOLOJ KULLANIMINA ÖRNEKLER Hacim ve A rl k Ölçüm Sistemleri Ürün Teslimat Sistemleri Say sal Arfliv ve Döküman Yönetim Sistemleri Sesli Yönetilen Depolar Ifl kla Yönlendirilen Depolar Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE 8. ÜN TE

8 viii Önsöz Önsöz Teknoloji, hayat m z n her alan nda yo un flekilde karfl m za ç kmaktad r. Birçok sektör, teknoloji sayesinde evrim geçirmektedir. Örne in; bugün bankac l k sektöründe cep telefonu ile saniyeler içinde gerçeklefltirdi imiz bir havale ifllemi; yirmi befl - otuz y l önce ancak flubelerde hesap makineleri kullan larak veya elle yap lan birkaç ifllem sonras nda gerçeklefltirilebiliyordu. Teknolojinin yo un olarak kullan ld ve etkiledi i sektörlerden biri de lojistik sektörüdür. Lojistik alan nda gerek araç ve donan m; gerekse yaz l m anlam nda birçok farkl teknoloji kullan lmaktad r. Araç ve donan mlar için; kendi kendine hareket edebilen araçlar, özel depolama sistemleri, uydular, cep telefonlar örnek olarak gösterilebilirken, yaz l mlar için ise, Kurumsal Kaynak Planlama, depo yönetimi, araç rotalama, araç yükleme yaz l mlar örnek olarak verilebilir. Bugün bir araba sat n almak istedi inizde; internetin karfl s na geçip, istedi iniz özellikleri seçerek, tamamen size özel bir araba siparifli verebilirsiniz. Bu araban n sizin sipariflinizin ard ndan çok k sa bir sürede üretilerek size ulaflt r lmas n n ard nda, yo un flekilde kullan - lan lojistik teknolojilerinin oldu unu söylemek mümkündür. Siz bir araba siparifli verdi inizde; fabrika, belki yüzlerce tedarikçisine o arabay üretmek için gerekli olan yar mamul ve malzemeler için siparifller verecek; birkaç hafta içinde belki onlarca belki de yüzlerce arac n içinde otomobilinizin parçalar fabrikaya ulaflt r - lacak ve araban z bu parçalar ile üretilecektir. Benzer flekilde ço altabilece imiz örneklerde karfl m za ç kan tüm bu faaliyetlerin organize edilmesi, planlanmas ve uygulanmas nda kullan lan teknolojiler Lojistikte Teknoloji Kullan m kitab nda mümkün oldu unca kapsanmaya çal fl lm flt r. Kitab n amac, lojistik sektöründeki teknolojilerin tan t lmas ve gerek duyuldu unda ö rencilerin daha detayl bilgiler için farkl kaynaklara yönlendirilmesinin sa lanmas d r. Siz ö rencilerin ifl hayat nda karfl laflaca n z kararlarda daha sorgulay c olman z sa lamak ise bu kitab n size kazand rmas n istedi imiz di er bir niteliktir. Özellikle günlük rutin faaliyetlerin ötesini geçerek yapt n z ifllerde iyilefltirme sa layabilmeniz, bu alanda kendinizi ne kadar iyi yetifltirdi inize ve bilgi birikiminize ba l olacakt r. Kitab m z sekiz üniteden oluflmaktad r. Birinci ünitede, lojistik alan nda kullan lan önemli teknolojiler k saca tan t lmaktad r. Bu ünitede ayr ca; bilginin önemi, bilgi hiyerarflisi, Elektronik Veri De- iflimi ile lojistikte kullan lan bilgi sistem ve teknolojileri ele al nmaktad r. kinci ünite, lojistik operasyonlarda kullan lan bilgisayar yaz l mlar ile ilgilidir. Tafl ma Yönetim Sistemleri ve Depo Yönetim Sistemleri gibi büyük sistemlerin yan s ra, günlük operasyonel ihtiyaçlara cevap verecek bilgisayar yaz l mlar bu bölümde ele al nmaktad r. Üçüncü ünitede, lojistik faaliyetine konu olan malzemelerin tafl nmas ve depolanmas ile ilgili ekipman ve donan mlar çok genifl bir perspektiften tan t lmaktad r. Bu ünitede sunulan bilgiler, lojistik ihtiyaçlar çerçevesinde ne tür malzeme tafl ma ve depolama ekipmanlar na ihtiyaç olaca n n belirlenmesinde yol gösterici olacakt r.

9 Önsöz ix Dördüncü ünitede, lojistik faaliyetlerin gerçeklefltirilmesi s ras nda kullan lan otomatik veri toplama teknolojileri anlat lmakta; barkod ve radyo frekansl tan mlama teknolojileri ile bunlar n kullan m alanlar üzerinde a rl kl olarak durulmaktad r. Beflinci ünite, araç takip yöntemlerini tan tmaktad r. Bu ünitede, Araç Takip Sistemlerinin firmalara getirdi i kazançlar üzerinde durulmakta ve ihtiyaca göre en uygun Araç Takip Sisteminin belirlenmesine yönelik bilgiler sunmaktad r. Alt nc ünite, Kurumsal Kaynak Planlama yaz l mlar n n lojistik alan nda oynad rol üzerinedir. Bu ünitede Kurumsal Kaynak Planlama ve temel bileflenleri ile Kurumsal Kaynak Planlamada Lojisti in yeri ele al nmakta, bir Kurumsal Kaynak Planlama yaz l m n n lojistik faaliyetlerde kullan m, örneklendirilmektedir. Yedinci ünite, lojistikte verilen kararlar n neler oldu u ve bu kararlar n nas l daha iyi flekilde verilebilece i üzerinedir. Bu ünitede, lojistik faaliyetlerde karfl lafl lan karar problemleri ve bu problemlerin çözümünde kullan la baz yöntemler ele al nmaktad r. Sekizinci ünitede; ak ll depolar, Otomatik Yönlendirmeli Araçlar, Otomatik Stoklama ve Eriflim Sistemleri, elektronik yük borsas, dijital arflivler ve teslimat kan tlar ele al nmaktad r. Sevgili ö renciler, bu kitap size lojistik alan nda kullan lan teknolojileri mümkün oldu unca kapsaml bir flekilde anlatmak üzere yaz lm flt r. Ancak, teknolojinin h zl de iflimi dinamik olmay gerektirmektedir. Dolay s yla, kitapta verilen bilgiler ile yetinmemenizi; gerek referanslarda bulunan kaynaklardan yararlanarak gerekse kütüphane ve internet üzerinde araflt rmalar yaparak kendinizi bu alanda daha da ileri götürmenizi öneririm. Bu sayede lojistik alan nda yetkin bir çal flan olman z kolaylaflacakt r. Kitab n yararl olmas umuduyla hepinize baflar lar diliyorum. Editör Yrd.Doç.Dr. Gürkan Öztürk

10 1LOJ ST KTE TEKNOLOJ KULLANIMI Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; Malzeme depolama ve elleçleme teknolojilerin örneklendirebilecek, Barkod ve radyo frekansl tan mlama sistemlerini karfl laflt rabilecek, Lojistikte eniyileme problemlerini örneklendirebilecek, Elektronik veri de iflimini aç klayabilecek ve uygun teknolojiyi önerebilecek, Lojistik bilgi sistemlerini aç klayabileceksiniz. Anahtar Kavramlar Elektronik Veri De iflimi Radyo Frekansl Tan mlama Otomatik Stoklama ve Eriflim Sistemleri Kurumsal Kaynak Planlama XML nternet ntranet Extranet çerik Haritas Lojistikte Teknoloji Kullan m Lojistik ve Teknoloji MALZEME DEPOLAMA VE ELLEÇLEME TEKNOLOJ LER BARKOD VE RADYO FREKANSLI TANIMLAMA LOJ ST KTE EN Y LEME PROBLEMLER ELEKTRON K VER DE fi M LOJ ST K B LG S STEMLER

11 Lojistik ve Teknoloji G R fi Lojistik terimi farkl kaynaklarda farkl flekillerde tan mlanmaktad r. Biz bu tan mlar n aras na bir yenisini daha eklemek yerine temel lojistik faaliyetlerini hat rlatarak sözlerimize bafllayaca z. Bir mal üretimini düflünelim; ham maddeler veya yar mamuller tedarikçilerden sat n al nacak, daha sonra bunlar üretim yerine tafl nacak ve üretimin gerçekleflece i ana kadar kendileri için ayr lan depoda bekletilecekler. Üretimde kullan lmak üzere ham madde ve yar mamuller bulunduklar depodan al narak üretimin yap laca merkeze getirilecek ve burada çeflitli ifllemlerden geçerek nihai ürün halini alacaklar. Daha sonra bu ürünler ya do rudan do ruya müflterilere ya da daha sonra sevk edilmek üzere ürün deposuna gönderilecekler. Burada yer alan sat nalma, tafl ma, depolama, üretim, da t m gibi lojistik faaliyetlerde kullan lan teknolojileri düflündü ümüzde bir taraftan Otomatik Stoklama ve Eriflim Sistemleri, Otomatik Yönlendirmeli Araçlar, GPS cihazlar, kendi kendini yükleyebilen konteyn r tafl y c lar gibi makine ve donan mlar; di er taraftan da özel bilgi sistemleri ile lojistik problemlerinin çözümüne yönelik gelifltirilmifl yaklafl mlar için çeflitli bilgisayar yaz l mlar ve teknolojileri akla gelmektedir. Kitab m zda bu teknolojiler mümkün oldu unca genifl bir flekilde kapsanmaya çal fl lm flt r. Bu bölümde, kitab n sonraki bölümlerinde ayr nt l flekilde sunulacak olan konulara k saca de inilecek; lojistik faaliyetler ile ilgili verilerin elde edilmesi ve kullan lmas, elektronik veri de iflimi, nternet gibi konulara göreceli olarak daha detayl flekilde yer verilecektir. MALZEME DEPOLAMA VE ELLEÇLEME TEKNOLOJ LER Malzeme depolama ve elleçleme için farkl birçok sistem kullan lmaktad r. Üretim ve da t m organizasyonlar nda Otomatik Stoklama ve Eriflim Sistemleri (OSES: ngilizcesi, Automated Storage and retrieval systems-asrs) ile Otomatik Yönlendirmeli Araçlar n (OYA: ngilizcesi, Automated Guided Vehicle -AGV) kullan mlar gün geçtikçe artmaktad r. fiekil 1.1 de bir OSES görülmektedir. Çok farkl türde OSES ler olmakla beraber, genellikle bir OSES; raflar, stoklama/eriflim (S/E) makinesi, girifl/ç k fl istasyonu ile sistemi kontrol eden bir bilgisayardan oluflur. Bir OSES de iki tür görev vard r: stoklama ve eriflim. OSES ye girifl istasyonundan stoklanmak üzere gelen bir malzeme S/E makinesi taraf ndan otomatik olarak al n r ve stoklanacak raf gözüne götürülerek yerlefltirilir. Eriflim iste inde, sistem taraf ndan

12 4 Lojistikte Teknoloji Kullan m istenen malzeme, bilgisayarda kay tl oldu u adresteki raf gözünden S/E makinesi yard m yla al n r ve ç k fl istasyonundan sisteme gönderilir. SIRA S ZDE 1 Bir Otomatik SIRA Stoklama S ZDE ve Eriflim Sisteminde iflleyifl kurallar n de ifltirerek sistemin performans nas l artt r labilir? DÜfiÜNEL M fiekil 1.1 Otomatik stoklama SORU ve eriflim sistemi Kaynak: D KKAT dshelf.com/images/ ASRS_01.jpg (son SIRA eriflim: S ZDE ) DÜfiÜNEL M SORU D KKAT SIRA S ZDE AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ K T A P K T A P TELEV ZYON TELEV ZYON NTERNET NTERNET Otomatik yönlendirmeli araçlar, bir kontrol bilgisayar yard m yla daha önceden tan mlanm fl yollar üzerinde veya tamamen ba ms z bir flekilde verilen görevleri yerine getirirler. Bu araçlar genellikle zemin üzerine yerlefltirilmifl manyetik yollar takip ederler. fiekil 1.2 de otomatik yönlendirmeli bir forklift gösterilmektedir. fiekil 1.2 Otomatik Yönlendirmeli Araç Kaynak: Products/~/media/J BT%20AGV/Solutio ns/equipment/prod ucts%20forked%20 AGVs%203.ashx (son eriflim: )

13 1. Ünite - Lojistik ve Teknoloji Tafl mac l k alan nda özellikle çok modlu tafl mac l a imkan sa lamas nedeniyle konteyn r tafl mac l önemli bir yere sahiptir. fiekil 1.3 te gösterilen kendi kendini yükleyebilen konteyn r tafl y c s da bu alanda öne ç kan teknolojilerden biridir. Konteyn r, araç üzerinde bulunan vinç sistemi yard m yla baflka bir özel donan ma veya düzene gerek kalmadan araç üzerine yüklenebilir veya araçtan indirilebilir. Tafl mac l kta mod kavram ; karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu ile yap lan tafl malar n her birine karfl gelen tafl ma flekillerini ifade eder. 5 fiekil 1.3 Kendi kendini yükleyebilen konteyn r tafl y c Kaynak: ustry.com/images_d i/photo-p/militaryself-loadingcontainer-handler jpg (son eriflim: ) BARKOD VE RADYO FREKANSLI TANIMLAMA Barkod ve Radyo Frekansl Tan mlama sistemleri tedarik zinciri yönetimi ve lojistik faaliyetlerinde yo un flekilde kullan lmaktad r. Çubuk kod olarak da adland r lan barkod sistemlerinde kimlik bilgisi farkl kal nl klarda çizgilerden meydana gelen bir etiket yard m yla saklan r. Örnek bir barkod etiket fiekil 1.4 te gösterilmifltir. Bir okuyucu, barkod etiket üzerinde yer alan çizgilerin kal nl klar ndan yararlanarak etiketin ifade etti i say sal de eri belirler. Bu sayede o etiketi tafl yan nesne ile ilgili bilgi sahibi olunur. Barkod etiketlerin kullan m çok yayg nd r. Bu etiketler bir süpermarketteki herhangi bir ürünün üzerinde karfl m za ç kabilece i gibi, bir kamyonda tafl nan kolilerin üzerinde veya hava alan nda bir valizin üzerinde de karfl m za ç kabilir. fiekil 1.4 Barkod etiket Kaynak: a.com/templates/res imler/image/images /barkod.jpg (son eriflim: ) Radyo Frekansl Tan mlama (RFID) sistemleri ise barkod kadar yayg n olmamakla birlikte giderek artan kullan m ve üstünlükleri ile dikkat çekmektedir. RFID, radyo sinyallerini kimlik verilerine dönüfltürmek amac yla kullan lan ayg t ve teknolojiler olarak düflünülebilir. Bir RFID sistemi; etiket, anten, okuyucu, arayüz ya-

14 6 Lojistikte Teknoloji Kullan m fiekil 1.5 RFID etiket Kaynak: c.edu/blogger/wpcontent/uploads//20 06/06/Dossier%20R FID%20Bits%20of% 20Freedom-5_1.jpg (son eriflim: ) z l mlar ve veritaban sistemlerinden oluflmaktad r. RFID okuyucu yard m yla, etiketten yay nlanan radyo sinyali al n r, al nan bu sinyalde yer alan veri bir veritaban ndan sorgulanarak etiketi tafl yan nesnenin tan mlanmas sa lan r. Örnek bir RFID etiketi fiekil 1.5 ile gösterilmifltir. RFID sistemleri; tedarik zincirinde ürünlerin izlenmesinde, fabrika içinde ham madde ve malzemelerin hareketlerinin izlenmesinde, depo yönetiminde vb. birçok alanda kullan lmaktad r. Anadolu Üniversitesi kimlik kartlar nda RFID teknolojisi kullan lmaktad r. Bu kimlik kartlar ; kütüphanede, s n flardaki otomatik yoklama sistemlerinde, yemekhanede ve üniversitedeki çeflitli hizmet noktalar nda kimlik denetimi amaçl kullan lmaktad r. Örne in yemekhanedeki uygulamada, kart sahibi, yemekhane otomasyon sistemindeki web sayfas arac l yla, ayl k yemek program ndan yemek yemek istedi i günleri seçer, seçti i günler için ödemesini yapt nda ilgili bilgiler kimlik kart na yüklenir, daha sonra yemekhanedeki RFID okuyucuya sahip turnikelerde kart n okutarak yeme ini yiyebilir. ARAÇ TAK P S STEMLER Araç Takip Sistemleri, arac n konum bilgisini elde ederek bu bilgiyi bir merkeze gönderen veya kendi üzerinde bulunan bir haf za birimine kaydeden, araca monte edilmifl bir bileflen ile bu bilgiyi kullanan bir yaz l mdan meydana gelmektedir. Bir Araç Takip Sistemi, e er konum bilgisini cep telefonu veya uydu arac l ile bir merkeze anl k olarak iletiliyor ise aktif; araçta bulunan cihaza kaydederek daha sonra kullan yorsa pasif olarak nitelendirilir. Aktif Araç Takip Sistemlerinde konum bilgisi say sal harita üzerinde iflaretlenerek arac n anl k olarak nerede oldu u izlenebilmektedir. Konum bilgisi, cep telefonu flebekeleri (GSM) ve küresel konumland rma uydular (GPS) yard m yla elde edilebilmektedir. GPS tabanl konum belirleme, GSM tabanl sistemlere göre daha yüksek hassasiyetle konum bilgisi üretmektedir. Lojistik faaliyetlerin yürütülmesinde araçlar n zaman nda ilgili tedarikçide olup olmad, istenilen güzergâhta devam edip etmedi i, planlanan noktalar n d fl nda bekleme yap p yapmad vb. gibi birçok bilgi bu sistemler yard - m yla izlenebilmektedir. E er beklenen durumlar n d fl nda bir olay ile karfl lafl l rsa sorumlu kiflinin bu durumlara müdahale etmesi bu sayede mümkün olmaktad r. LOJ ST KTE EN Y LEME PROBLEMLER Lojistik faaliyetlerin yürütülmesinde en s k karfl lafl lan problemlerden baz lar ; araç rotalama, araç yükleme, tedarikçi seçimi, parti büyüklü ü belirleme, tesis yeri seçimi problemleridir. Bu problemlerin çözümünde genellikle sezgisel algoritmalar, matematiksel modeller ve yapay zekâ yaklafl mlar kullan lmaktad r. Operasyonel faaliyetler iflletmelerin s k tekrar etti i faaliyetler oldu u için bu problemlerin çözümlerinde gerçeklefltirilecek küçük iyilefltirmeler dahi firmalar için, büyük katk - lar sa layabilir. Araç rotalama problemini daha iyi çözebilirseniz, kulland n z araçlar n daha az kilometre kat etmesini sa layabilirsiniz. Böylece hem daha az ya-

15 1. Ünite - Lojistik ve Teknoloji 7 k t kullanm fl hem de daha k sa sürede ifllerinizi tamamlam fl olursunuz. Benzer flekilde e er araçlar n z yüzde on daha iyi yükleyebilirseniz her on araçta bir araç kazanm fl olursunuz. Sürekli sat n ald n z bir ürün için bir y l boyunca planlama yapmak SIRA istedi inizi S ZDE varsayal m. Siparifl büyüklü ünü belirlerken dikkat edilmesi gereken maliyetler ve parametreler nelerdir? Daha iyi siparifl büyüklü ü belirlemek mümkün müdür? E er mümkün ise, ne tür DÜfiÜNEL M kazançlar elde edilir? 2 SIRA S ZDE DÜfiÜNEL M Operasyonel faaliyetlerde oldu u gibi, iflletmeler tasar m kararlar SORUile ilgili problemlerin etkin flekilde çözülmesi ile de ciddi kazançlar sa layabilirler. Bir deponun SORU yerinin veya kapasitesinin belirlenmesi bu tür problemlere örnek olarak gösterilebilir. Depo yerini belirlerken iflgücü maliyetleri, arazi fiyatlar, üretim yerlerine ve D KKAT D KKAT pazara uzakl klar gibi faktörleri göz önünde bulundurmak gerekir. Böyle bir problemde, karar verildikten sonra genellikle bu karar de ifltirmek mümkün de ildir SIRA S ZDE SIRA S ZDE veya çok zordur. Bu sebeple iflletmenin karl l n uzun süre etkiyece i için bu karar n en iyi flekilde verilmesi gerekir. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ ELEKTRON K VER DE fi M Elektronik veri de iflimi (EVD: ngilizcesi, Electronic Data Interchange K T A P- EDI), farkl kurulufllardaki uygulamalar aras nda yap sal veri de iflimi fleklinde tan mlanmaktad r. Bu tan mda yer alan yap sal veri de iflimi, EVD nin ifl dünyas nda kullan lan ka t belge de ifliminin yerine geçti i anlam na gelir ve Elektronik TELEV ZYON Ticaret konusu ile do rudan ilgilidir. EVD uygulamalar nda veri, yap sal bir formatta transfer edilmektedir. Bu formata EDIFACT ( dari, Ticaret ve Nakliyata liflkin Elektronik Veri De iflimi) ad verilir ve dünya çap nda ticaretin kolaylaflt r lmas konusunda kurulan BM 4.Çal flma Grubunun bir giriflimidir. Uluslararas ticaretin NTERNET etkinli ini art rmak amac yla, ticari verilerin içeri ine elektronik yoldan ulaflabilmek için bir dünya standard na gereksinim duyularak bu giriflim bafllat lm flt r. Standartlaflma süreci ise UN/EDIFACT format na iliflkin ISO standartlar n n ilk yay nland 1987 y l nda bafllam flt r (Gümrük Müsteflarl, 2005). Geçmiflte telefon, faks ve direkt bilgisayar ba lant lar bilgi de iflimine izin verebiliyordu. Günümüzde geliflen teknolojiler sayesinde Elektronik Veri De iflimi ve internet bu alanda kullan lan standartlar aras nda yerini almaktad r. EVD ve internetin bu alanda kullan lan önemli araçlar olmas n n nedeni; her iki sistemin etkin, yeterli ve maliyetlerinin ucuz olmas d r.evd, ifl için oluflturulan belgelerin standart formlara dönüfltürülerek, flirketler aras veri de iflimini bilgisayar arac l - ile sa layan sistem olarak tan mlan r. EVD, organizasyonlar aras kullan lan genel ifllemlerden olan faks, posta, kurye gibi ifllemler yerine elektronik iletim kullan ld ndan daha pratiktir. Müflteri ve tedarikçi aras ndaki EVD kullan larak gerçeklefltirilen bilgi de iflimi fiekil 1.6 da gösterilmifltir. Müflteri, veritaban ndan sat n almas gereken ürünlere uygulama yard m yla eriflir; veri taban ndan gerekli olan bilgiler ç kar larak verilerin biçimi de ifltirilir. Daha sonra veriler anlaml bir biçim kazanabilmesi için dönüfltürülür ve iletiflim yaz l m ile gönderimi yap lacak bilgilerin do ru olup olmad ile ilgili kontrol yap l r. K T A P TELEV ZYON EVD, ifl için oluflturulan belgelerin standart formlara dönüfltürülerek, flirketler aras veri de iflimini bilgisayar arac l NTERNET ile sa layan sistemdir.

16 8 Lojistikte Teknoloji Kullan m fiekil 1.6 EVD Yap s (Adam, 1998) MÜfiTER EVD TEDAR KÇ letiflim Yaz l m letiflim Yaz l m Çeviri Yaz l m Çeviri Yaz l m Ç karma Yaz l m Ç karma Yaz l m Sat nalma Uygulamas Al mlar n Kontrolü Uygulamas Sat nalma Veritaban Al mlar Sorgulama Veritaban EVD kullan m sonucunda; verimlilik artmakta, organizasyondaki kanallar aras ndaki iliflki güçlenmekte ve ifllem maliyetleri azalmaktad r. EVD nin h zl bilgi iletimi sayesinde, oluflabilecek afl r üretim ya da eksik üretim gibi hatalar n önüne geçilebilmektedir. EVD nin faydalar ile ilgili çarp c bir örnek RJ Reynolds tütün firmas n n gerçeklefltirdi i EVD uygulamas d r. RJ Reynolds (RJR) tütün firmas, 1992 y l nda 1500 tedarikçisine bir ay içinde EVD sistemine geçmemeleri durumunda onlarla bir daha ifl yapmayacaklar n bildirmifltir. RJR nin bu yönde karar almas na yol açan neden, manuel siparifl vermenin birim maliyeti 75 dolar iken, EVD vas tas yla siparifl vermenin birim maliyetinin 93 cent olmas d r. Bu nedenle, EVD sisteminin kurulmas sadece siparifl verme maliyeti dikkate al nmas durumunda dahi flirkete y lda dolarl k bir tasarruf sa lamaktad r (Gülefl, Paksoy, Bülbül, & Özceylan, 2009) EVD nin temelini iletiflim ve bilgi standartlar oluflturmaktad r. letiflim standartlar, teknik özellikler olarak tan mlanmaktad r ve bilgisayar n karakter ayarlar, ifllem önceli i ve h z ile ilgilidir. Bilgi standartlar ise iletilen mesajlar n yap s ve içeri i ile ilgilidir. Standartlar n geliflimi endüstri ve özel standartlar olmak üzere iki alanda olmaktad r. letiflim Standartlar En genel kabul görmüfl iletiflim standartlar ANS X.12 (American National Standards Committee X.12) ve UNIEDIFACT(United Nations Electronic Data Interchange for Administration, Commerce and Transport) isimli standartlard r. EDIFACT Birleflmifl Milletler taraf ndan daha küresel bir standart olarak desteklenirken, X.12 nin kullan m Amerika taraf ndan teflvik edilmektedir. Her iflletme tedarik zinciri partnerleri aras nda ortak verilerin de iflimi için bir yap tan mlar. Tablo 1.1 ka- t ve elektronik temelli iletiflim aras ndaki farklar göstermektedir. Tablonun sol taraf nda dört siparifl için gerekli olan ilgili parça detay gözükmektedir. Parça ile ilgili özel veriler; miktar, ölçü birimi, parça numaras, aç klama ve ürün fiyat n içerir. Tablonun sa taraf nda, alan ay r c lar ile kodlanm fl flekilde bilgiler yer almaktad r. Burada dikkat edilecek nokta, X.12 format de iflken tan mlaya izin vermedi- inden, transfer edilecek verilerin yayg n kabul görmüfl ve bilinen bir diziliflte ol-

17 1. Ünite - Lojistik ve Teknoloji 9 mas zorunlulu unun bu yaklafl m s n rland rmas d r. De iflken tan mlama ve yorumlamadaki yetersizlik EDI nin adaptasyon oran n düflürmüfl ve esnek bir bilgisayar dili olan XML in kullan m için gerekçe sa lam flt r. Ka t Format Miktar Birim No Aç klama Fiyat ANS X.12 Format 3 Csc 6900 Selüloz sünger IT 3 CA VC 6900 N/L Tablo 1.1 Ka t ve eloktronik temelli iletiflim aras ndaki farklar 12 Ea P450 Plastik kova.4750 IT 12 EA 4750 VC P450 N/L 4 Ea 1640Y Sar bulafl kl k.940 IT 4 EA 9400 VC 1640Y N/L 1 Dz plastik çiçek saks s IT 1 DZ VC 1507 N/L XML - Geniflletilmifl flaretleme Dili (Extensible Markup Language) XML, geniflletilmifl iflaretleme dili, uygulamalar aras veri transferini kolaylaflt ran bilgisayar dilidir y l nda World Wide Web Konsorsiyumu taraf ndan sistemler, veritabanlar ve web taray c lar aras nda bilgi transferinin kolaylaflt r lmas amac ile oluflturulmufltur. EVD yap sal bir sistemdir, kurulum maliyetleri ve bak m maliyetleri oldukça yüksektir ayr ca, yüksek ifllem hacmine sahip uygulamalar k - s tlamaktad r. XML firma ve tedarikçiler aras nda bilgi iletimini sa layan bir teknoloji olarak karfl m za ç kmaktad r. EVD de olan ifllem hacmi limiti XML de yoktur. XML, EVD de var olan birçok engeli ortadan kald rarak bilgi iletimini sa lamaktad r. Basit bir XML mesaj 3 bileflenden oluflmaktad r: iletimi gerçekleflen bilgi, veri etiketleri, doküman tipi tan m veya flema. Veri etiketleri iletilen verileri tan mlayan anahtar özelliklerdir ve < ve > iflaretleri aras na yaz larak tan mlan r. XML dosyada her etiketin bir de kapan fl yer almal d r. Etiketin kapan fl nda; etiket ismi, bafl na / iflareti konularak t rnak içinde tekrar yaz l r. Bir nakliye ifli ile ilgili oluflturulan XML dosyas ndan örnek verilirse, adres etiketi flekil 1.7 de gösterildi i gibi tan mlanabilir. <adres> Eskiflehir OSB 101. Cadde No 25 </adres> veri Veri etiketi Veri etiketi kapan fl fiekil 1.7 Nakliye için oluflturulmufl bir XML dosyas n n adres sat r Genel terimler kullan m ve s ralama zorunlulu u olmamas sayesinde XML ifllemleri EVD ye göre çok daha kolayd r. Doküman tipi tan m veya flema, mesaj kodunun çözümünde doküman biçiminin ne oldu unu tan mlamaktad r. Doküman tipi tan m asl nda, veritaban ile olan iliflkiyi standart bir forma dönüfltürür. Örne- in; müflteri siparifli, ileri nakliye bildirisi veya da t m dokümanlar ayr flablonlar olabilir. XML üç nedene göre EVD ye göre daha iyidir; birincisi kurulumu pahal de ildir; ikincisi uygulamalar aras veri paylafl m ve de ifliminin kolay bir flekilde yap lmas sebebiyle XML in sürdürülebilirli i çok daha kolayd r. Son olarak XML

18 10 Lojistikte Teknoloji Kullan m fiekil 1.8 uygulamalar aras nda, h zl tan ma ve standartlar n geniflletilmesinde daha esnektir. XML in bu denli ra bet görmesinin bafll ca nedeni endüstri standartlar n n tan m nda göstermifl oldu u performanst r y l nda 60 flirketin bir arada bulundu u bir konsorsiyum olan Rosettanet ifl süreçleri için genel tan mlar gelifltirmeye bafllam flt r ve tedarik zincirinde bilgi iletimi için XML standartlar kullan lmaya bafllam flt r. Tedarik zinciri ortaklar aras nda iletiflimin etkin olmas için genel sözcüklerin tüm zincirde tan mlanmas ve bilgi de ifliminin güvenli flekilde gerçeklefltirilmesi gerekir. Var fl bildirimi ile ilgili Gümrük Müsteflarl taraf ndan haz rlanm fl örnek bir XML dosyas flekil 1.8 de gösterilmifltir. Bu dosya incelendi inde gerek beyan sahibi, gerekse tafl y c ile ilgili tan mlay c bilgilerin yer ald gözükmektedir. Bunun yan nda sefer no, sefer tarihi, kuyruk no vb. tafl ma ile ilgili di er detaylar da bu dosyada yer almaktad r. Var fl bildirimi için Gümrük Müsteflarl taraf ndan haz rlanm fl örnek bir XML veri dosyas Kaynak: E-Ticaret%20 %20XML%20Veri% 20Yap%C4%B1s%C 4%B1.zip (son eriflim: ) LOJ ST K B LG S STEMLER Günümüz iflletmelerinin çal flma ortam n dikkate ald m zda; ürün tasar m n n bir ülkede yap ld n, bu ürünü üretmek için kullan lan kaynaklar n bir baflka ülkeden temin edildi ini, üretim ve montaj n n bambaflka bir ülkede yap ld n ve ortaya ç kan ürünün tüm dünyaya sat ld n görüyoruz. En basit anlamda lojistik, co rafi olarak farkl ifllemleri birbirine ba layan ifllem-yo un bir fonksiyondur. Küresel ifl dünyas ndaki çeflitlili in artmas yla, lojistik, birden çok ülkeyi içine alan daha uzun hatlar n etkin ve etkili yönetimi için zorlu bir alan olarak görülmektedir. Bu görevi yerine getirmek için etkili bir bilgi iflleme sistemine sahip olmak çok önemlidir (Bardi & Bagchi, 1994). Tüm lojistik ifllemlerin her türlü bilgi ihtiyac n karfl lamak üzere ortaya ç kan lojistik bilgi sistemleri, farkl bilgi sistemlerini bir araya getirir. Lojistik bilgi sistemlerinin kapsam, firmalara göre de ifliklik gösterebilse de genel olarak; sat n alma, stok kontrolü, sat fl, fabrika bak m, kalite yönetimi ve atölye bilgi sistemlerini içine al r.

19 1. Ünite - Lojistik ve Teknoloji 11 Lojistik Bilgi Sistemleri, tedarik zincirindeki verilerin analizi ve raporlanmas nda kullan labilir. fiirketler, tedarik zincirlerinin bütününü izleyebilmek için tüm müflterileri ve tedarikçileri ile bilgi paylafl m nda bulunur. Sonuç olarak, daha görülebilir bir sistemin elde edilmesi çeflitli iyilefltirmelerin yap labilmesi için flirkete olanak sa lar. Tedarik zincirinin görülebilirli inin faydalar, flu flekilde say labilir (Muray, 2007): Teslimatlar n zaman nda ve baflar l flekilde gerçeklefltirilmesi Düflük stok seviyeleri Beklenmeyen olaylara daha çabuk cevap verme Daha iyi müflteri hizmeti Daha iyi planlama Daha iyi maliyet azaltmas Daha iyi karar verme Lojistik Bilgi Sistemlerinin Temel Fonksiyonlar Bilgi teknolojileri; bir iflletmenin tüm iç ifllemlerinin yan nda tedarik zinciri içerisindeki iflletmelerin aralar ndaki iflbirliklerini de destekleyebilir. Yüksek h zda a lar ve veritabanlar n n kullan m ile iflletmeler bir bütün olarak tedarik zincirini ve bireysel olarak kendilerini daha iyi yönetmek için bilgiyi paylaflabilir. Bu sebeple teknolojinin etkili kullan m iflletmenin baflar s nda anahtar role sahiptir. Tüm bilgi teknolojileri üç temel fonksiyonu yerine getirecek teknolojilerden oluflur: veri yakalama ve iletiflim, veri saklama ve eriflim, veri düzenleme ve raporlama (Hugos, 2003). Veri Yakalama (Capture) ve letiflim Internet, Genifl Bant Ba lant, Elektronik Veri De iflimi ve XML; bu bafll k alt nda ele al nan konulard r. Lojistik sisteminde yürütülen faaliyetler ile ilgili birçok veri ortaya ç kmaktad r. Bu verilerin bir k sm kullan c lar taraf ndan elektronik ortama aktar l rken; bir k sm da barkod, RFID, görüntü tan ma vb. teknolojiler ile otomatik olarak kaydedilmektedir. Barkod ve RFID etiketlerindeki veriler, özel tasarlanm fl okuyucular yard m yla kaydedilirken, görüntü tan ma teknolojisinde kameralardan al nan görüntüler özel algoritmalar yard m yla ifllenerek veriye dönüfltürülürler. Görüntü tan man n lojistik alan ndaki uygulamas na plaka tan ma sistemleri örnek olarak gösterilebilir. Bir depoya gelen ve depodan ayr lan kamyonlar n hangileri oldu u böyle bir teknoloji ile belirlenebilir. Belirli bir noktada kaydedilen verinin tüm sistemde kullan labilir olmas, bilgisayarlar n birbiri ile ba lant halinde olmas ile sa lanabilir. Önceleri kendi a lar n kuran iflletmeler, internetin geliflimi ile iletiflim amaçl olarak interneti kullanmay tercih etmifllerdir. Bu tercihin bafll ca sebebi maliyetlerdir. Eski sistemlerde özel a lar kurmak için ciddi maliyetlere katlan l rken, günümüzde; Internet üzerinden iletiflim kurmak neredeyse s f r maliyetli bir sistem haline gelmifltir. Tabii ki bilgisayarlar n birbirleri ile iletiflim kurabilmeleri, birbirlerini anlamalar ile mümkün olabilir. Bunun için de EVD olarak adland r lan standart veri iletiflim protokolleri gelifltirilmifltir. Yine veri iletifliminde çeflitli kolayl klar sa layan XML teknolojisi, sa lad bir tak m üstünlükler sebebiyle, sistemlerin iletiflimi anlam nda önemli bir kullan m alan na sahip olmufltur. Veri Saklama ve Eriflim Bir bilgi sistemindeki ikinci fonksiyonel alan, veri saklama ve eriflim teknolojileridir. Bu faaliyetler veritaban teknolojisi ile gerçeklefltirilir. Bir veritaban, elektronik

20 12 Lojistikte Teknoloji Kullan m formatta saklanan verilerin düzenlenmifl bir gruplamas d r. En yayg n kullan lan veritaban iliflkisel veritaban olarak adland r lan veritaban d r. liflkisel veritabanlar, ayr tablolarda iliflkili verileri saklar ve yap sal sorgulama dili (SQL) olarak adland r lan bir dille bu verilere eriflim imkan sunar. Bir veritaban, ayn zamanda verilerin toplanmas ve saklanmas için ifl süreçlerinin bir modelidir. Bu model toplanan verilerin detay seviyesi ile tan mlan r. Detay seviyesinin artmas, maliyetlerin artmas anlam na gelir. Bu sebeple veri gereksinimlerini karfl layacak flekilde detaya sahip veri tabanlar n n dengeli flekilde oluflturulmas önemlidir. fl süreçlerinde bir olay gerçekleflti inde, veritaban nda bir ifllem olur. E er herhangi bir olay, an nda veritaban na kaydediliyorsa bunlar, gerçek zamanl güncellenen sistemler; toplanan veriler partiler halinde veritaban na kaydediliyorsa parti fleklinde güncellenen sistemler olarak adland r l r. Farkl kullan c lar n veritaban nda tutulan verilere farkl flekillerde ihtiyaçlar vard r. Herhangi bir kullan c - ya kendi ile ilgili olan veriler Görünüm(view) ler yard m yla gösterilir. Farkl müflterilerin, farkl ürünlerinin, geçmifl sat fl verilerini içeren bir veritaban n ele alal m. Bir müflterinin görünümü, belirli bir zaman aral nda bu müflterinin sat n ald ürünleri ve miktarlar gösterebilirken; bir üretici görünümü, kendi ürün gruplar n sat n alan tüm müflterileri gösterebilir. Veri Düzenleme ve Raporlama Farkl tedarik zinciri sistemleri, verileri düzenleyecek ve gösterecek farkl ifllem mant klar ile birlefltirilerek oluflturulur. Birçok bilgi sistemi, tedarik zinciri ve lojistik operasyonlar n destekleyecek flekilde oluflturulmufltur. Bu sistemlerden baz lar ; Kurumsal Kaynak Planlama Sistemleri, Sat n Alma Bilgi Sistemleri, Depo Yönetim Sistemleri, Nakliye Yönetim Sistemleri gibi sistemlerdir. Lojistik Bilgi Sistem ve Teknolojilerinin Dört Seviyesi Veri, enformasyon ve bilgi; lojistik ve tedarik zinciri yönetiminin performans için kritik de erlerdir. Bu de erler; yönetimin afla daki faaliyetleri gerçeklefltirmesinde ortak bir zemin oluflturur (Walters, 2006). Lojistik operasyonlar n planlanmas Lojistik ve tedarik zinciri süreçlerinin düzenlenmesi fl ortaklar ile koordinasyonun ve iletiflimin sa lanmas Fonksiyonel lojistik faaliyetlerinin yürütülmesi ve mallar n fiziksel ak fl n n gerçeklefltirilmesi Lojistik ve tedarik zinciri yönetimi aç s ndan bu denli öneme sahip olan bilgi hiyerarflisindeki kavramlar örnekler vererek aç klayal m. Verinin elde ediliflinden bilgelik haline dönüfltürülmesine kadar olan süreç; veri, enformasyon, bilgi ve bilgelik kavramlar n n bafl harflerinin oluflturdu u VEBB ( ngilizcesi DIKW) k saltmas ile ifade edilmektedir. Bu kavramlar n aralar ndaki iliflki ise VEBB hiyerarflisi, bilgelik hiyerarflisi veya VEB piramidi gibi adlar ile tan mlanmaktad r. VEBB piramidi fiekil 1.9 da gösterilmifltir. Üzerinde çok s k tart fl lan, aç k tan mlar n n ve aralar ndaki iliflkilerin çok kolay yap lamad bu kavramlar netlefltirmek için çeflitli çal flmalar yap lm flt r. Süreç, piramit fleklinde ifade edildi i gibi farkl araflt rmac lar taraf ndan de iflik flekillerde görsellefltirilmifl ve böylece iliflkiler netlefltirilmeye çal fl lm flt r. fiekil 1.10, bu çabalar n sonucu ortaya ç km flt r ve geçmifl ile ilgili olan veri, enformasyon, bilgi ve kavrama terimleri ile gelecekle ilgili olan ak l teriminin hangi sorulara cevap verdi ini göstermektedir.

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Yorka Yazılım Dokuma Otomasyonu Projesi. KONU : Dokuma Üretim Takibi ve Otomasyonu

Yorka Yazılım Dokuma Otomasyonu Projesi. KONU : Dokuma Üretim Takibi ve Otomasyonu KONU : Dokuma Üretim Takibi ve Otomasyonu GENEL TANIMLAMA: Projenin amacı, gerçek zamanlı üretim bilgisi sağlamak için fabrika bünyesinde hali hazırda çalışmakta olan muhtelif marka ve özellikte dokuma

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

II. AMAÇ ve HEDEFLER 6-STRATEJ K ALAN: B L fi M TEKNOLOJ LER 6.1.STRATEJ K AMAÇ: Hizmetlerin kaliteli, güvenli, verimli, h zl ve düflük maliyetle sunulmas d r. STRATEJ K HEDEF 6.1.a) Birimler aras tam

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA Önsöz 4 Stratejik Planlama ve Bütçe Yol Haritası 5 Örnek İşletme Hakkında 6 Gider Yükleme Sistemi 8 Satış Bütçesi Oluşturma 9 Faaliyet Gider Bütçesi Oluşturma 12 Bütçe Sistem Otomasyonu

Detaylı

Perakende lojistiğinde kullanılan depo yönetim sistemlerinin, hizmet alanlar ve WMS yazılımcıları açısından değerlendirilmesi; sorunlar ve çözümleri.

Perakende lojistiğinde kullanılan depo yönetim sistemlerinin, hizmet alanlar ve WMS yazılımcıları açısından değerlendirilmesi; sorunlar ve çözümleri. Perakende lojistiğinde kullanılan depo yönetim sistemlerinin, hizmet alanlar ve WMS yazılımcıları açısından değerlendirilmesi; sorunlar ve çözümleri. Büyüme sürecindeki firmalar, gelişmede önceliği üretim

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

BÜTÜNSEL KAL TE VE SÜREÇ Y LE T RME

BÜTÜNSEL KAL TE VE SÜREÇ Y LE T RME BÜTÜNSEL KAL TE VE SÜREÇ Y LE T RME Amaç: Kat l mc lara bütünsel kalite ve bunun kurumlarda yarat laca geli im ihtiyac hakk nda geni bilgi vermek, yap labilecek uygulamalar hakk nda yöntemler sunmak. çerik:

Detaylı

Digifresh Kullanım Kılavuzu

Digifresh Kullanım Kılavuzu DigiFresh programını çalıştırmadan önce bilgisayarınıza Net Framework kütüphanesinin yüklü olması gerekmektedir. Aşağıdaki linkten indirelebilir. http://www.microsoft.com/tr-tr/download/confirmation.aspx?id=17851

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

ELEKTRONĐK TĐCARETĐN DÜZENLENMESĐ KANUNU 1 MAYIS 2015 TE YÜRÜRLÜĞE GĐRDĐ

ELEKTRONĐK TĐCARETĐN DÜZENLENMESĐ KANUNU 1 MAYIS 2015 TE YÜRÜRLÜĞE GĐRDĐ 30.04.2015 ELEKTRONĐK TĐCARETĐN DÜZENLENMESĐ KANUNU 1 MAYIS 2015 TE YÜRÜRLÜĞE GĐRDĐ 20 SORUDA YENĐ KANUN: 1. Kanun ne zaman yürürlüğe girmektedir? 23 Ekim 2014 tarihinde Resmi Gazete de yayımlanan Kanun;

Detaylı

PNÖMAT K TÜP S STEMLER HASTANELER Ç N AKILLI ÇÖZÜMLER B LG SAYAR KONTROLLÜ PNÖMAT K TÜP S STEM ÇÖZÜMLER Sa l k Hizmetlerinde Karfl lafl lan Zorluklar Hastanelerin temel görevi, kaliteli ve yenilikçi tedaviler

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

Ö RETMENL K UYGULAMASI-I

Ö RETMENL K UYGULAMASI-I T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2213 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1215 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES OKULÖNCES Ö RETMENL L SANS PROGRAMI Ö RETMENL K UYGULAMASI-I Yazarlar Doç.Dr. Mehmet GÜLTEK N (Ünite 1)

Detaylı

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNERGE 10 BÜTÇE YÖNERGESİ T E T A Ş TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BÜTÇE YÖNERGESİ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

NARENCİYE PAKETLEME OTOMASYON YAZILIMI

NARENCİYE PAKETLEME OTOMASYON YAZILIMI NARENCİYE PAKETLEME OTOMASYON YAZILIMI PROGRAMIN ÖZELLİKLERİ Tanımlar Modülü ile programı firmaya uyarlama PROGRAMIN ÖZELLİKLERİ Sezon bazında çalışma Birden çok fabrika desteği Dış üretim merkezlerini

Detaylı

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 çindekiler

Detaylı

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM Ali Kamil UZUN / DRT Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 403 404 1. Salon - Paralel Oturum VII - flletmelerde ç Denetimin Kurulmas, Rolü ve Önemi/Ali Kamil UZUN

Detaylı

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ;

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ; FARK n zolsun Bir DPAK Prestij Torbalar DPAK File Torbalar DPAK Bantl Torbalar Etiketler Etiketli Çuvallar Rulo Etiketler Üzüm Torbalar Sebze Torbalar Koliler Tüp File ve Extrude File çeflitleri Hakk m

Detaylı

Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar. www.gedikdokum.com

Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar. www.gedikdokum.com www.gedikdokum.com Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar Is tma sistemlerinin balanslanmas sayesinde tüm sisteme do ru zamanda, gerekli miktarda debi ve dolay s yla gereken s her koflulda sa lanabilir.

Detaylı

Sizin İçin Geliştirdiğimiz Tek Bir Yazılım Sistemi İle, İşletmenizi Profesyonelce Yönetin!

Sizin İçin Geliştirdiğimiz Tek Bir Yazılım Sistemi İle, İşletmenizi Profesyonelce Yönetin! Sizin İçin Geliştirdiğimiz Tek Bir Yazılım Sistemi İle, İşletmenizi Profesyonelce Yönetin! 2003 Yılında Kurulan Açılım Soft A. Ş. 2003-2005 arasında ARGE ve Ürün Geliştirme Faaliyetleri yürütmüştür. Bu

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Demiryolu Taşımacılığı ve Bilişim Teknolojileri. Mete Tırman

Demiryolu Taşımacılığı ve Bilişim Teknolojileri. Mete Tırman Demiryolu Taşımacılığı ve Bilişim Teknolojileri Mete Tırman Konu Başlıkları Bilişim Teknolojileri ve Taşımacılık Global rekabette Demiryollarının Konumu Rekabet ve Bilişim Teknolojileri Bilişim ve Demiryollarındaki

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 253 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 5035 SAYILI KANUNDAK MADDES KANUN MADDES N N ESK fiekl KANUN MADDES N N YEN fiekl 49/7 Destek ve muafiyetler

Detaylı

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Kendimiz Yapal m Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Bu yaz da 8 sat r, 16 sütundan oluflan LED li kayan yaz projesi anlat l yor. Projenin en önemli özelli i gerek donan m gerekse yaz l m olarak basit olmas.

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

ATAÇ Bilgilendirme Politikası

ATAÇ Bilgilendirme Politikası ATAÇ Bilgilendirme Politikası Amaç Bilgilendirme politikasının temel amacı, grubun genel stratejileri çerçevesinde, ATAÇ İnş. ve San. A.Ş. nin, hak ve yararlarını da gözeterek, ticari sır niteliğindeki

Detaylı

Destekli Proje İşletme Prosedürü

Destekli Proje İşletme Prosedürü Destekli Proje İşletme Prosedürü Teknoloji Transfer Ofisi 2015 Yazan(lar) : Tarih : İlker KÖSE TTO Direktörü Onaylayan(lar) : Tarih : Prof. Dr. Ömer Ceran Genel Sekreter V. Prof. Dr. Sabahattin Aydın Rektör

Detaylı

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın BDDK Başkanım, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Borsamız

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Senato: 2 Mart 2016 2016/06-6 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönergenin amacı, Kahramanmaraş

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Finans birimleri dijital çağın fırsatlarından nasıl yararlanacak

Finans birimleri dijital çağın fırsatlarından nasıl yararlanacak www.pwc.com Finans birimleri dijital çağın fırsatlarından nasıl yararlanacak Geleceğin öncü finans fonksiyonu tanımı nasıl değişecek? Dijital dönüşümü anlamak Gündemimiz 1 Günümüzden Geleceğe Finans Fonksiyonu

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler Endüstri Mühendisliğine Giriş Jane M. Fraser Bölüm 2 Sık sık duyacağınız büyük fikirler Bu kitabı okurken, büyük olasılıkla öğreneceğiniz şeylere hayret edecek ve varolan bilgileriniz ve belirli yeni becerilerle

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

T.C. KĠLĠS 7 ARALIK ÜNĠVERSĠTESĠ ÖRGÜN EĞĠTĠM ÖĞRENCĠLERĠNE YÖNELĠK UZAKTAN EĞĠTĠM YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar

T.C. KĠLĠS 7 ARALIK ÜNĠVERSĠTESĠ ÖRGÜN EĞĠTĠM ÖĞRENCĠLERĠNE YÖNELĠK UZAKTAN EĞĠTĠM YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar Senato Tarihi: 29/07/2015 Senato No : 12 Amaç T.C. KĠLĠS 7 ARALIK ÜNĠVERSĠTESĠ ÖRGÜN EĞĠTĠM ÖĞRENCĠLERĠNE YÖNELĠK UZAKTAN EĞĠTĠM YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Tanımlar MADDE 1- (1) Bu yönergenin

Detaylı

De erli Müflterimiz, Banka ifllemleriniz s ras nda bu doküman yan n zda bulundurman z sizlere kolayl k sa layacakt r.

De erli Müflterimiz, Banka ifllemleriniz s ras nda bu doküman yan n zda bulundurman z sizlere kolayl k sa layacakt r. De erli Müflterimiz, Merkez Bankas 'n n Uluslararas Banka Hesap Numaras Hakk nda Tebli i çerçevesinde, 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren, tüm banka müflterilerinin bankalar arac l yla yurt içi ve yurt d

Detaylı

BİT ini Kullanarak Bilgiye Ulaşma ve Biçimlendirme (web tarayıcıları, eklentiler, arama motorları, ansiklopediler, çevrimiçi kütüphaneler ve sanal

BİT ini Kullanarak Bilgiye Ulaşma ve Biçimlendirme (web tarayıcıları, eklentiler, arama motorları, ansiklopediler, çevrimiçi kütüphaneler ve sanal BİT ini Kullanarak Bilgiye Ulaşma ve Biçimlendirme (web tarayıcıları, eklentiler, arama motorları, ansiklopediler, çevrimiçi kütüphaneler ve sanal müzeler vb.) Bilgi ve iletişim teknolojileri, bilgiye

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

PRC 100 BOYAMA ROBOTU C.000 KULLANIM KLAVUZU

PRC 100 BOYAMA ROBOTU C.000 KULLANIM KLAVUZU PRC 100 BOYAMA ROBOTU C.000 KULLANIM KLAVUZU NOT PRC 100 KULLANIM KLAVUZU 12 2 11 NOT PROGRAM AYARLARI Ç NDEK LER POWER BUTON 1- Ç NDEK LER... 3 GÖSTERGE Power buton ON konumuna getirildi inde ekranda

Detaylı

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU Bülent SEZG N* 1-G R fi: Bilindi i üzere 3065 say l Katma De er Vergisi Kanununun Verginin konusunu teflkil eden ifllemler bafll

Detaylı

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 287-291 287 KİTAP İNCELEMESİ Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri Editörler Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ)

MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) 8.2. Ders İçerikleri 8.2.1. Zorunlu Dersler MLY 101 Denetim Ticari faaliyetler ile ilgili olayların önceden saptanmış ölçütlere uygunluk derecesini araştırmak

Detaylı

konacak bir veya daha fazla tek hat sayfas üzerinden sistemin daha kolay ve anlafl l r olarak izlenmesi

konacak bir veya daha fazla tek hat sayfas üzerinden sistemin daha kolay ve anlafl l r olarak izlenmesi kwh ve/veya kvar) 2- Enerji kalitesi / devaml l izleme ve kontrol otomasyonu a. Enerji izleme ve kontrol b. Kontrol Otomasyonu / yük atma otomasyonu Not: Tüm bunlar n yan nda, makine otomasyonu, proses

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

Uygulama Önerisi 2100-6: E-Ticaret Faaliyetlerinin Kontrol ve Denetimi

Uygulama Önerisi 2100-6: E-Ticaret Faaliyetlerinin Kontrol ve Denetimi Uygulama Önerileri 185 Uygulama Önerisi 2100-6: E-Ticaret Faaliyetlerinin Kontrol ve Denetimi Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 2100 ün Yorumu lgili Standart 2100 flin Niteli

Detaylı

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Girifl Schindler Kurumsal nsan Kaynaklar ( K) politikas, Schindler'in çal flanlar ile ilgili önceliklerini tan mlamaktad r. Bu belge, Navigator kitapç nda anlat

Detaylı

E-KAB N E SER S DUVAR T P TES SAT KAB NLER

E-KAB N E SER S DUVAR T P TES SAT KAB NLER E-KAB N E SER S DUVAR T P TES SAT KAB NLER Tan t m Atölyede Kolayl k Yerinde Kolayl k Siparifl Bilgileri Ön Örtü Elemanlar Aksesuarlar Özel Çözümler 1 3 5 9 11 13 14 E-Kabin E Serisi Duvar Tipi Tesisat

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

13 Kasım 2012. İlgili Modül/ler : Satın Alma ve Teklif Yönetimi. İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL

13 Kasım 2012. İlgili Modül/ler : Satın Alma ve Teklif Yönetimi. İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL 13 Kasım 2012 İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL STOK BİLGİLERİNİ KULLANARAK TOPLU ALIM TALEP FİŞİ OLUŞTURMA Satın Alma ve Teklif Yönetimi modülü ile ihtiyaç duyulan stoklar otomatik belirlenip,

Detaylı

ELEKTRON K ELEKTR K SAYAÇLARI

ELEKTRON K ELEKTR K SAYAÇLARI SAYACLARI Monofaze Elektronik Elektrik Sayaçlar Aktif Ç NDEK LER Özellikler Teknik Tablo ve Sipariş Kodları Teknik Resimler 1 2 3 Trifaze Elektronik Elektrik Sayaçlar FTS3D Aktif FTS3K Kombi (Aktif + Reaktif)

Detaylı

Autodesk Building Design Suite 2012. Sorular ve Cevapları

Autodesk Building Design Suite 2012. Sorular ve Cevapları Autodesk Building Design Suite 2012 Sorular ve Cevapları Autodesk Building Design Suite 2012 yazılımı, daha etkin tasarım yapmanıza ve iletişim kurmanıza yardım eder. Ödediğiniz fiyat karşılığında mükemmel

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN GEOMETR Geometrik Cisimler Uzunluklar Ölçme 6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN 1. Prizmalar n temel elemanlar n belirler. Tabanlar n n karfl l kl köflelerini birlefltiren ayr tlar tabanlara

Detaylı

ENTERPRISE CONTACT CENTER

ENTERPRISE CONTACT CENTER call center ENTERPRISE CONTACT CENTER SAPHIRA ülkemizin uluslararası arenada ekonomik ve teknolojik rekabet gücünü artırıcı niteliklere sahip olmak üzere; İ.Ü. Teknokent yerleşkesi içerisinde, geliştirmelerin

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

5651 SAYILI YASANIN GEREKLER N TRCwifiZone LE UYGULAYIN

5651 SAYILI YASANIN GEREKLER N TRCwifiZone LE UYGULAYIN Her Yerden Kolay Internet Eriflimi ve Çözümleri 5651 SAYILI YASANIN GEREKLER N TRCwifiZone LE UYGULAYIN nternet Servisiniz Kontrolünüz Alt nda TRCwifiZone Nedir? TRCwifiZone; kablolu veya kablosuz internet

Detaylı

Evet Hayır Birim Personeli, Bağışlanmak istenen yayınların kabul Şube Müdürü, edilememe gerekçesi bağışçıya iletilir.

Evet Hayır Birim Personeli, Bağışlanmak istenen yayınların kabul Şube Müdürü, edilememe gerekçesi bağışçıya iletilir. BASILI YAYIN BAĞIŞI Basılı Yayın Bağışı Bağış, Yayın Kabul İlkelerine uygun mu? Tüzel ya da gerçek kişilerden gelen bağış talepleri ile ilgili yayınların içeriği hakkında bilgi alınır. ve Dokümantasyon

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ. ÇİFT ANADAL ve YANDAL PROGRAMI YÖNERGESİ

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ. ÇİFT ANADAL ve YANDAL PROGRAMI YÖNERGESİ İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÇİFT ANADAL ve YANDAL PROGRAMI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı, anadal lisans programlarını üstün başarıyla yürüten öğrencilerin, aynı zamanda ikinci

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

Yıllık İş İstatistikleri Sanayi ve Hizmet Soru Kağıdı Hazırlanışı

Yıllık İş İstatistikleri Sanayi ve Hizmet Soru Kağıdı Hazırlanışı Yıllık İş İstatistikleri Sanayi ve Hizmet Soru Kağıdı Hazırlanışı TUİK ve TÜRMOB'un işbirlikteliği sonucunda Yıllık iş istatistikleri Sanayi ve Hizmet soru kağıtlarının hazırlanması ve gönderilmesi Web

Detaylı

ÖZEL (YAP-SAT) NfiAAT

ÖZEL (YAP-SAT) NfiAAT mali ÇÖZÜM 215 ÖZEL (YAP-SAT) NfiAAT F RMALARINDA MAL YET S STEM N N OLUfiTURULMASI Ö r. Gör. Ender BOYAR Fatih Üniversitesi stanbul Meslek Yüksek Okulu Ö r. Gör. Ali Haydar GÜNGÖRMÜfi Fatih Üniversitesi

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

Intralojistikte AGV Kullanımı

Intralojistikte AGV Kullanımı Intralojistikte AGV Kullanımı Yalçın Eroğlu 13.11.2013 Intralojistik Tüm endüstriyel alanlarda, dağıtım ve üretim bölgelerinde, dahili malzeme ve bilgi akışının organizasyonu, kontrolü, yürütülmesi ve

Detaylı

5/8 Bağlantı Noktalı Gigabit Ethernet Anahtarı

5/8 Bağlantı Noktalı Gigabit Ethernet Anahtarı 5/8 Bağlantı Noktalı Gigabit Ethernet Anahtarı Kullanım Kılavuzu Onay FCC Beyanı Bu test edilmiş ve FCC Kuralları Kısım 15 de belirtilen teknik özelliklere göre B Sınıfı aygıtların sınırları ile uyumlu

Detaylı

Akaryakıt yönetiminde Petronet & Shell işbirliğinin ayrıcalığını yaşayın.

Akaryakıt yönetiminde Petronet & Shell işbirliğinin ayrıcalığını yaşayın. Akaryakıt yönetiminde Petronet & Shell işbirliğinin ayrıcalığını yaşayın. Multinet in şirketlere yönelik akaryakıt tedarik çözümü Petronet, Shell in Türkiye deki en büyük temsilcisi olmanın gücü ile şirketinizin

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ ECZANE İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ ECZANE İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ 1 / 5 İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:...2 2.UYGULAMA...2 2.1. İLAÇ VE MALZEME İSTEMLERİNİN ECZANEYE BİLDİRİLMESİ... 2 2.2. İLAÇ VE MALZEMELERİN TEMİNİ... 2 2.3. TESLİM ALINMASI VE YERLEŞTİRİLMESİ... 2 2.4. SAKLAMA

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar

İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar TÜRKİYE RADYO TELEVİZYON KURUMU AMBAR HİZMETLERİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR (Yönetim Kurulunun 20/05/2009 tarih ve 2009/191 sayılı Kararı) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar Amaç MADDE 1

Detaylı