Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi"

Transkript

1 Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi

2 Bu çalışma BTSO liderliğinde Pera EEMEA Büyüme Hizmetleri A.Ş. işbirliğinde hazırlanmıştır.

3 İÇİNDEKİLER 1. ÖNSÖZ 4 2. YÖNETİCİ ÖZETİ 5 3. SEKTÖR ANALİZİ KÜRESEL EĞİLİMLER TÜRKİYE DE MEVCUT EĞİLİMLER BURSA UZAY, HAVACıLıK VE SAVUNMA SEKTÖRÜ UZAY, HAVACILIK VE SAVUNMA KONSEY ÇALIŞMALARI ARKA PLAN BURSA UZAY, HAVACıLıK VE SAVUNMA SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ KONSEY YUVARLAK MASA TOPLANTıSı BULGULARı Gökmen Projesi Alt Projelerinin Hayata Geçirilmesi Uzay, Havacılık ve Savunma Sektöründe Kümelenme Faaliyetlerinin Başlatılması Uzay, Havacılık ve Savunma Sektörüne Özel İhtisas Teknoloji Merkezi Kurulması Ortak Üretim Merkezi Kurulması Sektör Mevcut Durum ve İhtiyaç Analizi EKLER YILINA KADAR ÖNERİLEN FAALİYETLER ATÖLYE ÇALIŞMASI KATILIMCI LİSTESİ YUVARLAK MASA TOPLANTISI KATILIMCI LİSTESİ TOPLANTILARDAN GÖRSELLER 33

4 ÖNSÖZ BTSO nun değerli üyesi, kıymetli okurumuz; Bursa Ticaret ve Sanayi Odası ile Bursa iş dünyasını bütünleştiren, kentin ortak aklını harekete geçiren en önemli çalışmalarımızdan biri olan sektörel konseylerimizin kentimizin ve ülkemizin 2023 hedefleri doğrultusunda stratejik sektörlerde belirledikleri yol haritalarını sizlerle buluşturmayı sürdürüyoruz. Dünya ekonomisinde söz sahibi olan ülkelerin otomotiv ve makine sektörlerindeki tecrübeleriyle uzay, havacılık ve savunma sanayinde de lider olmaları Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için de yol gösterici niteliktedir. Uzay, Havacılık ve Savunma Konseyimizin çalışmaları doğrultusunda Bursa da otomotiv, otomotiv yan sanayi ve makine gibi sektörlerde oluşmuş teknik altyapı ile birlikte işbirliği kültürü ve insan kaynakları birikiminden yararlanarak kentimizin uzay, havacılık ve savunma sektöründe ülkemizin ve yakın coğrafyamızın teknoloji ve üretim üssü olmasını hedefliyoruz. Bu noktada BTSO nun 16 makro projesinden biri olan Gökmen Projesi kapsamında otomotiv ana ve yan sanayi, makine ve tekstil sektörlerinde faaliyet gösteren 70 e yakın firmamızı kümelenme amacıyla bir araya getirdik. Bu konuda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızın kümeleşme destek programına ve Ekonomi Bakanlığımızın Uluslararası Rekabeti Geliştirme (Ur-Ge) destek programına da gerekli başvurularımızı yaptıktan sonra kümelenme çalışmalarımızın startını verdik. Bakanlıklarımızın desteklerini kümelenen firmalarımızın eğitimleri, yurt içi ve yurt dışı tanıtımları ve rekabet güçlerinin artırılması amacıyla kullanacağız. Bir sonraki aşamada ise uzay, havacılık, savunma, otomotiv yan sanayi, teknik tekstil ve makine sektörlerine destek verecek özel bir ihtisas teknoloji bölgesi kurmayı amaçlıyoruz. Ayrıca, BOSB ve DOSAB da sektöre hizmet veren firmalarımızın ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelikte Ar-Ge ağırlıklı merkezleri de hayata geçirmeyi planlıyoruz. Gökmen Projesi kapsamındaki bir diğer çalışmamız da çocuklarımızın ve gençlerimizin uzay ve havacılık konusundaki farkındalıklarını artırmaktır. Milli Eğitim Bakanlığı mız ile birlikte meslek liselerimizde uzay ve havacılıkla ilgili bölümler açıyor, özel kamplar ve kulüpler kuruyoruz. Böylece çocuklarımızın ve gençlerimiz için yeni ufuklar açarak Türkiye nin Gökmen inin Bursa dan çıkmasını amaçlıyoruz. Bu duygu ve düşüncelerle sizlere ve ailelerinize başarı ve mutluluklar temenni ediyor, işlerinizde kolaylık, kazancınızda bereket diliyorum. Saygılarımla. İbrahim BURKAY BTSO Yönetim Kurulu Başkanı

5 2. YÖNETİCİ ÖZETİ Bursa Uzay, Havacılık ve Savunma Konseyi nin genel amacı; diğer sektörlerde oluşmuş teknik alt yapı, iş birliği kültürü ve insan kaynakları birikiminden yararlanarak ve bu birikimi sektörün ihtiyaçları ve beklentileri doğrultusunda geliştirerek Bursa nın uzay havacılık ve savunma sektöründe önemli bir merkez haline gelmesini sağlamaktır. BTSO şehrin üretim yetkinliğinden gelen rekabet gücünün günümüz koşullarında sürdürülebilirliği adına farklılaşma ve odaklanma temelli bir rekabet stratejisi belirlemiştir. Buna göre (a) mevcut sektörlerde değer zincirinin üst segmentlerine doğru bir dönüşüm ve (b) sektör çeşitliğinin arttırılması ilkesel olarak hedeflenmektedir. Bu kapsamda 18 sektör belirlenmiştir. Sektörler için öncelikle ortak akıl atölye çalışmaları yürütülmüş ve öneriler listesi oluşturulmuştur. Takiben ikinci tur yuvarlak masa toplantılarında S.M.A.R.T metodolojisi (Özel, belirli - Ölçümlenebilir - Ulaşılabilir, başarılabilir - Makul, gerçekçi - Zamanı belirlenmiş) ile 2015 yılı sonuna kadar tamamlanması öngörülen öncelikli eylemler seçilmiştir. Gökmen Projesi, BTSO nun hazırladığı 16 Makro Proje nin önemi bir ayağını oluşturmaktadır. Buna göre Bursa nın uzay, havacılık ve savunma alanlarında gelişerek Türkiye nin diğer illerine örnek teşkil etmesi planlanmaktadır. Bu büyük proje, ayrı ayrı tamamlanması ve yürütülmesi öngörülen alt projelerden oluşmaktadır. Gökmen Projesi tamamlandığında Bursa nın sektörde daha güçlü bir konuma gelebilmesi adına tüm eksik alt yapının tamamlanmış olacağı ve şehrin hem TR41 bölgesindeki, hem de Türkiye nin diğer kısımlarındaki illere örnek teşkil edecek bir yetkinliğe sahip olması hedeflenmektedir. Önceliklendirme çalışması sırasında seçilen bu eylem başlığının tanımı aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Eylem İlgili Paydaşlar Süre Ana Performans Göstergesi Gökmen Projesi Alt Projelerinin Hayata Geçirilmesi BTSO Uzay, Havacılık ve Savunma Konseyi T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, BEBKA, TÜBİTAK Bilim ve Toplum Dairesi, T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı 2015 Yılı Son Çeyreği 2015 yılında Zirve nin Düzenlenmesi Alt Performans Göstergeleri Zirve Konusunun Belirlenmesi Lobi faaliyetlerinin tamamlanması Lansman 5

6 Farklı sektörlerdeki sanayi alanındaki deneyimli Bursa firmalarının, interdisipliner bir yaklaşımla sürekli gelişen ve önem kazanmaya başlayan uzay, havacılık ve savunma sektörüne katma değer yaratmak üzere Bursa merkezli kümelenme faaliyetlerinin başlatılması önceliklendirilmiştir. Önceliklendirme çalışması sırasında seçilen bu eylem başlığının tanımı aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Eylem İlgili Paydaşlar Süre Ana Performans Göstergesi Uzay, Havacılık ve Savunma Sektöründe Kümelenme Faaliyetlerinin Başlatılması BTSO Uzay, Havacılık ve Savunma Konseyi T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, T.C. Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı İkinci Çeyreği Kamu Desteğinin İçin Sözleşme İmzalanması Kümelenmeye Katılmak İsteyen Firmaların Beyanlarının Toplanması Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kümelenme Destek Programına Başvuru Alt Performans Göstergeleri Ekonomi Bakanlığı Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesi Programına Başvuru En Az 1 Kamu Programından Destek Sağlanması Önceliklendirme toplantılar sırasında ortaya çıkan ilk ihtiyaç havacılık, uzay ve savunma sektörüne özel bir ihtisas teknoloji bölgesinin kurulmasıdır. Bu eylem sonucunda sektörde hizmet veren firmaların ihtiyaçlarına cevap verebilecek, Ar-Ge ağırlıklı bir merkez kurulması planlanmıştır. Önceliklendirme çalışması sırasında seçilen bu eylem başlığının tanımı aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Eylem İlgili Paydaşlar Süre Ana Performans Göstergesi Uzay, Havacılık ve Savunma Sektörüne Özel İhtisas Teknoloji Merkezi Kurulması BTSO T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, Şehir Üniversiteleri, Kurucu firma(lar) Alt Performans Göstergeleri 2015 Yılı Üçüncü Çeyreği Belirtilen Zaman Diliminde Merkezin Kurulması Çalışma Grubunun Oluşturulması Konu Tespiti İçin İhtiyaç Analizi Yapılması Özel Sektör Ortaklığı Tesisi Kamu Desteği Başvurusu Sektörde hızlı ve sürdürülebilir büyümenin sağlanması amacıyla yetkinliklerin bir araya getirilip uygulamaya konulabileceği bir ortak üretim merkezi kurulması projesi yuvarlak masa toplantısının bir diğer çıktısıdır. Önceliklendirme çalışması sırasında seçilen bu eylem başlığının tanımı aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Eylem İlgili Paydaşlar Süre Ana Performans Göstergesi Ortak Üretim Merkezinin Kurulması BTSO Uzay, Havacılık ve Savunma Konseyi Özel Sektör Firmaları, BTSO Alt Performans Göstergeleri 2015 Yılı Üçüncü Çeyreği Üretim Yapısının Kurulması Vizyon Çalışması Yapılması Katılım İçin niyet Beyanları Fizibilite Raporu Hazırlanması Ortaklık Sözleşmesi Yapılması 6 BTSO Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi

7 3. SEKTÖR ANALİZİ 3.1. Küresel Eğilimler Uzay, Havacılık ve Savunma sanayileri yüksek teknolojili sektörler olup yüksek katma değer yaratan sanayilerdir. Hava taşıtları aynı zamanda taşıt araçları sanayi içinde birlikte yer almaktadır. Havacılık sanayi artan ulaştırma ve taşımacılık talebi ile genişlemekte olup, yüksek teknolojili yeni nesil uçaklar ile üretim tedariki ve nihai ürün bazında ticaret hacmi hızlı genişlemekte ve ticarette yüksek katma değer yaratmaktadır. Gelişen ülkeler için uzay, havacılık ve savunma sanayileri önemli bir sıçrama taşı olarak görülmektedir. İleriki yıllarda sektöre dair tahminlere göre uzay-sanayi az sayıda gelişmiş ülkenin tekelinde, yüksek teknolojiye dayalı çalışmaları ile diğer sanayi kollarında da kullanılabilecek teknolojik buluşları sürdürecektir. Savunma sanayi, değişen ve yenilenen savunma konseptleri içinde yüksek teknolojili yeni yetenek ve kapasitelere sahip 3. nesil silah ve teçhizatları üretecektir. Yüksek teknolojiye dayalı 3. nesil silahların silahlı kuvvetlerin bünyesine katılması ile önemli bir ticaret hacmi oluşacaktır. Küresel ölçekte en büyük büyümeyi gerçekleştiren sektörlerin başında hava- cılık sektörü gelmektedir. Artan küreselleşme ile beraber hızlı ve kolay ulaşım çağın en büyük ihtiyacı haline gelmiştir. Hızla yükselen yolcu taşıma- cılığı ihtiyacının yanı sıra, yük taşımacılığı da önem kazan- maktadır. Ticaretin dünyanın her köşesine ulaşması ve lojistik sektöründeki hızlı gelişmeleri takiben, havayolu ile yük taşımacılığı kritik bir rol kazanmıştır. Havacılık sanayinde temel belirleyici yolcu ve yük taşımacılığı gelişmeleri ve bunlara ilişkin öngörülerdir. Airbus firması yılları arasında dünya genelinde yolcu sayısı- nın yıllık ortalama yüzde 4.9 artaca- ğını, yük taşımacılığının ise yıllık orta- lama yüzde 5.3 artacağını öngör- mektedir. Boeing firması ise yılları arasında dünya genelinde yolcu sayısının yüzde 4.9, kargo yük taşımacılığının yüzde 5.4 artacağını öngörmektedir. Bu öngörülere bağlı olarak airbus firması yılları arasında adet yolcu, 494 adet kargo uçağının satılacağını öngörmektedir. Bu uçakların değeri 2.9 trilyon doları yolcu uçakları, 100 milyar doları kargo uçakları olmak üzere toplam 3. Trilyon dolardır. Boeing firması ise yılları arasında yolcu uçağı, kargo uçağının satılacağını öngörmektedir. Bu uçakların değeri, 3.2 trilyon doları yolcu uçakları ve 471 milyar doları kargo uçakları olmak üzere toplam 3.67 trilyon dolardır. Özel jet ve ticari uçaklar ise ayrıca bir pazar oluşturmaktadır. 7

8 KARGO UÇAK TESLİMATLARI UÇAK TİPİ GENİŞ>80 TON 770 ORTA TON 590 STANDARD<80 TON 940 TOPLAM 2300 Yolcu Uçağı Teslimat Öngörüleri, Boeing HİZMETTEKİ YOLCU UÇAKLARI VE YENİ TESLİMATLAR TESLİMATLARI UÇAK TİPİ HİZMETTEKİ UÇAK SAYISI 2012 HİZMETTEKİ UÇAK SAYISI 2032 YENİ TESLİMATLAR GENİŞ GÖVDELİ ORTA GÖVDELİ KÜÇÜK GÖVDELİ TEK KORİDOR BÖLGESEL JETLER TOPLAM Kaynak: Current Market Outlook 2013 Artan küreselleşmeyle beraber gelen ticaret trendlerindeki değişiklikler, gelişmekte olan ülkelerin uluslararası arenada daha fazla yer almalarını ve ticari yönden zenginleşmesini sağlamıştır. Bu nedenle gelişmekte olan ülkeler hem yük taşımacılığında, hem de yolcu taşımacılığında daha fazla faaliyet göstermektedirler. Bu duruma uygun olarak, gelişmekte olan ülkelerin çoğunlukta olduğu Asya-Pasifik uçuş bölgesinin büyüklüğünün 2025 yılına kadar yolcu ve yük taşımacılığında Kuzey Amerika ve Atlantik uçuş bölgesinin büyüklüğünü geçeceği öngörülmektedir. Ayrıca uçuş yoğunluğunun artmasından dolayı yeni uçak talebinin büyük bir kısmı da Asya-Pasifik bölgesinden kaynaklanacaktır. 8 BTSO Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi

9 Yeni Uçak Talebi Öngörüleri, Airbus HİZMETTEKİ YOLCU UÇAKLARI VE YENİ TESLİMATLAR TESLİMATLARI BÖLGE AFRİKA ASYA-PASİFİK BDT AVRUPA LATİN AMERİKA ORTADOĞU KUZEY AMERİKA KARGO UÇAKLARI DÜNYA Kaynak: Global Market Forecast Future Journeys 2013 Sürdürülebilir büyüme havacılık ve uçak teknolojilerini de şekillendirmektedir. Ar-Ge ve teknolojinin artmasıyla ve yüksek teknolojili ürünlerin talebiyle üretimin odağı da daha yüksek teknolojili donanımlar, hafif ve dayanıklı malzemeler, yüksek yakıt verimliliği ve uzun uçuşlar sağlayan motorlar ile yeni nesil uçaklara kaymıştır. Ayrıca havacılık sanayinde az sayıda üretici dünya ölçeğinde tedarik ve satış yapacaktır. Bu nedenle yukarıda belirtilen uçak bedellerinin önemli bir bölümü tedarik (ithalat) ve ihracata konu olacaktır. Uzay sanayi yüksek teknoloji odaklı çalışmaları ile önemli buluşlar yapmakta, bu buluşlar diğer alanlara transfer edilerek uygulanmakta (elektronik posta iletişimi gibi), ülkeler arası teknolojik işbirlikleri için fırsatlar sunmakta ve teknolojik gelişmeler ve buluşlar ekonomik gelişmeye katkı sağlamaktadır. Teknolojik gelişmelerle birlikte uzay ile ilgili merakın artması ve başka dünyalar keşfetme tutkusu sayesinde kamu ve özel sektörün uzay sanayi üzerine yatırımlarında büyük artışlar görülmektedir. Amerikan Uzay Vakfı nın 2013 Uzay raporuna göre 2012 de küresel uzay aktivitesi hacmi %7 büyüyerek milyar dolar seviyesine ulaştı. Son yıllardaki gelişmelerle beraber konumun uzay sektöründe tekel olması durumu ortadan kalkmış, yatırımların çoğu özel sektörden gelmeye başlamıştır. Buna göre 2012 yılında uzay sektörüne yapılan yatırımların dörtte üçünden fazlası özel sektöre aittir. 9

10 Küresel Uzay Aktivitesi, Milyar Dolar 2012 Sektörün özel sektöre verdiği iletişim, gözlem, yayın gibi hizmetler, uzay ekonomisinin en büyük kısmını oluşturmaktadır. Bu hizmetler 2012 yılında %6.5 büyüme göstermiştir. Amerika Birleşik Devletleri niın uzay sektöründeki ağırlığı devam etse de, sektör büyümesi yavaşlamıştır yılında Amerikan uzay sektörü %1.4 büyüme göstermiştir. Gelişmekte olan ülkelerin yatırımları ise artmaktadır; 2012 yılında sektör Brezilya da %27, Rusya da %30, Hindistan da ise %51 büyümüştür. Yapılan tahminler doğrultusunda Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Avrupa Birliği, Çin ve Hindistan, ilerleyen yıllarda sektörde yönlendirici rol oynayacaklardır. Ayrıca bu ülkelerin rekabetçiliği arttırmanın yanı sıra iş birlikleri kurarak büyümeyi hızlandıracakları tahmin edilmiştir. Uzay sanayindeki gelişmeler ile birlikte 2023 yılına kadar olan dönemde desteklenecek faaliyetler; iklim değişiminin izlenmesi ve çevre yönetimi, imalat sanayine aktarılacak malzeme teknolojileri, hayvansal ve bitkisel üretimin izlenmesi, iletişim, ulaştırma enerji madencilik alanlarına uygulanabilecek yeni teknolojiler (kablosuz-sınırsız iletişim, güneş enerjili yakıt motorları, güneş enerjili piller ve paneller, ay madenciliği vb.), tıp ve sağlık alanında yeni buluşlar ve uygulamalar (atmosfer dışındaki koşullarda yeni buluşlar) olacaktır. Uzay sanayinde 2030 yılına kadar olan programlanmış ana faaliyetlere 2015 yılında uluslar arası uzay istasyonu inşasının tamamlanması, 2018 yılında uzay uçağının ilk uçuşu, 2020 yılında ay üssünün faaliyete geçmesi, 2026 yılında Mars ayı Phoboy a ilk insanlı uçuş ve 2030 yılında Mars a ilk insanlı uçuş yer almaktadır. Dünya savaşlarından sonra Soğuk Savaş ın bittiği 1989 yılına kadar yükselerek gelişen savunma sanayinde, son yıllarda hızlı bir yavaşlama görülmektedir. Amerika Birleşik Devleti nin savunma sanayinde bütçe kısıntısına gitmek üzerine benimsediği politikayla beraber, ülkenin savunma harcamalarında %3.3 lük bir düşüş görülmüştür. İngiltere, Amerika ve Avrupa nın büyük bir kısmında görülen bütçe düşüşlerine karşılık, Brezilya, Çin, Rusya, Hindistan ve Suudi Arabistan ın harcamalarında ufak oranlarda artış görülmüştür. 10 BTSO Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi

11 Sıra Ülke [Kaynak: Space Foundation The Space Report 2013] Askeri Harcamalar (Milyar Dolar) Harcamalar/GSYIH (yüzde) Dünya Pay (yüzde) 1 ABD Çin Rusya İngiltere Japonya Fransa Suudi Arabistan Hindistan Almanya İtalya Brezilya Güney Kore Avustralya Kanada Türkiye Dünya Toplamı 1, Kaynak: SIPRI, 2011 Savunma harcamalarının önümüzdeki dönemde milli gelire oranla dünya genelinde azalacağı, buna karşın silah ve teçhizat harcamalarının toplam savunma harcamaları içindeki payının artacağı öngörülmektedir. Özellikle bu pay 3. nesil silahların tedariki ile 2015 yılından sonra daha hızlı artacaktır yılında dünya genelinde 1.49 trilyon dolar olan savunma harcamalarının 2023 yılında 2.5 trilyon dolara, silah ve teçhizat harcamalarının ise 521 milyar dolardan 1.05 trilyon dolara çıkacağı öngörülmektedir. [Kaynak: Space Foundation The Space Report 2013] TOPLAM SAVUNMA HARCAMALARI SİLAH VE TEÇHİZAT HARCAMALARI Kaynak: SIPRI,

12 S avunma sanayinde üretilen ve ticarete konu olan silah ve teçhizatlar 1989 yılında Soğuk Savaş ardından 11 Eylül sonrasında radikal savunma yönünde önemli bir değişim göstermektedir. Bununla beraber, yeni dönemde tüm ülkelerin savunma sanayinin tüm alanlarında üretim yapması mümkün olmayacaktır. Bu nedenle silah ve teçhizat ticareti hem nihai ürünlerde hem de yan sanayide hızlı artacaktır. Savunma sanayinde üretim yapısı üç yönlü gelişmeye devam edecektir. Konsolidasyon satın alma ve birleşmelerle oluşmuş az sayıda ana üretici, nitelikli Ar-Ge ve teknoloji şirketleri ile çok sayıda kalite sistem onayına ve akredistasyona sahip tedarikçi yan sanayi üreticileri savunma sanayinde 2023 yılına kadar olan dönemde bu oyuncular arasında işbirlikleri ve ticaret hızla artacaktır. Savunma sanayinde silah-teçhizat ve donanımlar yüksek teknolojili üçüncü nesil eşiğinde bulunmaktadır. Yüksek teknolojili ve tam otomatik 3. nesil silahlar 2015 yılından itibaren silahlı kuvvetlerin bünyesinde artan oranda yer almaya başlayacaktır. 3. nesil silahlar değişen tehdit algılamalarına karşı yeni yetenek ve kapasitelere sahip olacaktır Türkiye de Mevcut Eğilimler Uluslararası platformda sektör sanayisinin teknolojik gelişmelere dayalı olarak değişim göstermesi, ülke bazında da etki göstermektedir. Bu bağlamda Türkiye de de havacılık uzay ve savunma sanayinin odağı da Ar-Ge ve teknolojiye doğru kaymaktadır. Bu duruma etki eden en büyük etkenlerden biri, Türk Hükümeti nin sanayinin bu yöne ilerlemesini destekleyen teşvik programları oluşturarak desteğini belirtmesidir. Bununla beraber, özellikle savunma sanayi açısından jeopolitik konum göz önüne alındığında, Türk Silahlı Kuvvetleri nin teknolojik gelişmeleri takip ederek bölgedeki gücünü koruması elzemdir. Bu bağlamda Türk savunma ve havacılık sanayii son beş yıldır, artan bir ivme ile gelişmeye ve güçlenmeye devam etmektedir. Bu durum savunma sanayinin toplam ciro değişimleri incelenerek de görülebilir. Dünya Bankası Lojistik Performans İndeksi,İlk 10 Orta Gelirli Ülke 2014 Yıllar Toplam Ciro (Milyon Dolar) % Değişim (2007'ye göre) % Değişim (Yıllık) ,98 2, , ,12 36, ,60 5, , BTSO Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi

13 Son yıllarda Türkiye de uzay, havacılık ve savunma teknolojisi adına yapılan Ar-Ge faaliyetleri bu ihtiyaçlar doğrultusunda hız kazanmıştır. Ar-Ge, öz kaynak harcamaları ve diğer teşvik ve desteklerle özgün teknoloji, özgün mal ve hizmet üretiminde yakalanan ivmenin, çıkışın sürdürüleceği beklenmektedir. Bu bağlamda sektörde, 2012 yılında, yaklaşık 200 milyon doları öz kaynaklardan olmak üzere Ar-Ge alanında 761 milyon dolar harcanmıştır. Bu rakam toplam cironun %16 sına tekabül etmektedir. Öz kaynak harcaması ile yapılan Ar-Ge ise toplam cironun %4 olarak ortaya çıkmaktadır döneminde toplam artış %49.31 olurken, yıllık ortalama artış %9,86 olarak gerçekleşmiş- tir. Kişi başı toplam Ar-Ge harcaması dolar olarak hesaplanmıştır. Ar-Ge için bu ölçekte bir harcama diğer sektörlerle karşılaştırıldığında sektör adına önemli bir farklılık yaratmaktadır. Ciro, ihracat sonuçlarına bakıldığında, Ar-Ge ye yapılan destek ve teşvikler ile öz kaynaklardan yapılan harcamaların sektörün özgün ürün ve teknolojilerini geliştirmeye aracılık ettiği ve yatırımlarda doğru istikamette olunduğunu göstermektedir. Teknokent ve Ar-Ge merkezlerine devletimizin yapmakta olduğu desteklerin devamı artık tasarım ve Ar-Ge ağırlıklı bir duruma gelen sektörün gelişimini ve geleceğini doğrudan etkileyecektir. Savunma ve Havacılık İmalatçılar Derneği Sektörde küresel gelişmelerin yakinen takip edilmesinin getirisi olarak uzay, havacılık ve sanayi ihracatı verilerinde de gelişme görülmektedir. Buna göre Türk Savunma ve Havacılık Sanayi ihracatı 2008 yılına nazaran 79,81 artarak 2012 yılında 1,26 milyar dolar olmuştur. Sektör artık teknoloji üreten ve teknoloji ihraç eden bir sektör durumuna gelmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri nin envanterine giren ürün ve hizmetler dünya pazarlarında güçlü bir ordunun beğenisini kazanmış ve harekat ortamında kanıtlanmış olarak değerlendirilerek yoğun ilgi görmektedir. İhracatın artışındaki bir diğer etkenin de, sektör oyuncularının ürün gamlarına dahil ettikleri yeni özgün sistemlerinin çeşitliliği ve bunun TSK envanterine alınmış olunmasının önemli olduğu değerlendirilmektedir. İhracatta dikkati çeken husus, Avrupa dışına yapılan satışlardaki artıştır. Bu artışta havacılıkta 11 Eylül sonrası ABD ve körfez ülkelerine yapılan satışların payı önemlidir. Avrupa ve Batı ülkelerine ihracatta genel olarak ağırlık, alt sistemler ve bilişim alanlarında yoğunlaşmaktadır. Körfez ve Merkezi Asya ve benzeri ülkelere satışlarda sistem seviyesi ürünlerin yer aldığı görülmektedir. Kamu alımlarında off-set uygulamalarının ısrarla uygulanması, savunma ve özellikle havacılık alanindaki ihracatımızda olumlu gelişmelere neden olmuştur ve gelecekte de olacağı tahmin etmektedir. 13

14 Toplam İhracat Tablosu Yıllar Toplam İhracat (Milyon Dolar) % Değişim (2007'ye göre) % Değişim (Yıllık) 2007 $ $784 27,48 27, $832 35,28 6, $853 38,70 2, $1,100 78,86 28, $1, ,20 14,73 Kaynak: Savunma ve Havacılık İmalatçılar Derneği Toplam İhracat Tablosu (Milyon Dolar) Kaynak: Savunma ve Havacılık İmalatçılar Derneği Türkiye de Savunma Sanayi Müsteşarlığı (SSM) sektörün temel yürütücüsü konumundadır. Müsteşarlığın görevleri; Türk Silahlı Kuvvetleri nin modernizasyonu ve ulusal savunma sanayinin geliştirilmesidir. Geçen 27 yıllık süreçte farklı dönemlerde uygulanan farklı stratejiler ile günümüze gelinmiş ve gerek kamuda gerekse savunma sanayini geliştirmek isteyen ülkeler tarafından yapısı, politikaları ve stratejisi yakından anlaşılmaya ve öğrenilmeye çalışılan bir model kurum olmuştur. SSM nin çatısı altında faaliyetlerini yürüten fabrikalar ve şirketler hava araçları, kara araçları, deniz araçları, elektronik ve yazılım, roket-füze-mühimmat ve lojistik olarak altı faaliyet alanı ile sınırlandırılabilir. Fabrika ya da şirketler temel mülkiyet yapıları itibariyle değerlendirildiğinde, kamu kuruluşları, özel kuruluşlar ve yabancı ortaklı kuruluşlar şeklinde üçlü bir yapı göze çarpmaktadır. Kamu kuruluşları da statüleri itibariyle askeri fabrikalar, Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT), SSM ve Türk Silahlı Kuvvetleri ni Güçlendirme Vakfı nın (TSKGV) ortak olduğu kuruluşlar olarak ayrılmaktadır. SSM, sanayi derinliğini sürdürülebilirlik açısından en önemli unsurların içinde ilk sırasında değerlendirmektedir. Günümüz savunma sanayi yapısına bakıldığında genel anlamda bir gelişme olduğu, yan sanayi ve KOBİ lerin savunma sanayine olan ilgisinin gün geçtikçe arttığı görülmektedir. Bu kapsamda kümelenme çalışmalarının hızlandığı ve Ankara da başlayan bu faaliyetlerin İzmir, Eskişehir ve İstanbul başta olmak üzere kurumsallaşarak devam ettiği gözlenmektedir. Bunlarla ilintili olarak Türkiye nin savunma sanayi politikası; yerli sektör yanında yabancı sektöre de açık, dinamik bir yapıya kavuşmuş, ihracat potansiyeline ve uluslararası rekabet imkânına sahip, yeni teknolojilere adapte olmakta güçlük çekmeyen ve teknoloji üretebilen, teknolojik gelişmeler karşısında kendini yenileme kabiliyeti bulunan, Türkiye ile dost veya müttefik ülkeler arasına dengeli bir savunma sanayii iş birliğini mümkün kılan ve değişen politik durumlardan asgari düzeyde etkilenen, mevcut imkanları azami ölçüde kullanan, entegre olmuş ve tekrar yatırımlardan arınmış, sivil amaçlarla da üretim yapabilen, alternatif uğraşı alanlarına sahip, Türkiye nin güvenlik politikaları meyanında taraf olduğu ihracat denetimlerine ilişkin çok taraflı rejimlerle ilgili vecibe ve öncelikleri destekleyen bir savunma sanayii alt yapısının oluşturulmasını öngörmektedir. Bu bağlamda Türkiye nin 10. Beş Yıllık Kalkınma Planı nda savunma sanayine büyük yer verilmiştir. Buna göre (a) savunma sanayii rekabetçi bir yapıya kavuşturulması, (b) savunma sistem ve lojistik ihtiyaçlarının özgün tasarıma dayalı olarak ülke sanayisiyle bütünleşik ve sürdürülebilir bir şekilde karşılanması, uygun teknolojilerin sivil 14 BTSO Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi

15 amaçlı kullanımı ile yerlilik oranının ve Ar-Ge ye ayrılan payın artırılması sağlanması, (c) belirli savunma sanayi alanlarında ağ ve kümelenme yapıları desteklenmesi önceliklidir. Savunma sanayinin yanı sıra, havacılık ve uzay sanayinde de gelişmeler, 10. Beş Yıllık Kalkınma Planı nda üzerinde durulan bir konudur. Buna göre havacılık ve uzay sektöründe metre altı gözlem uydusu ve alt sistemleri, haberleşme uydusu ve alt sistemleri, uydu fırlatma sistemi, uydu veri işleme, depolama ve bilgi destek sistemleri, yerli uçak ve helikopter tasarımı ve üretimi gerçekleştirilmesi ve Türk havacılık sanayiinin uluslararası projelerden daha fazla pay almasının temini önem arz eden faaliyetler olarak belirlenmiştir Bursa Uzay, Havacılık ve Savunma Sektörü Türkiye de uzay, havacılık ve savunma sanayi açısından teşvikler ve sektörün katılımı ile baş gösteren gelişmeler sayesinde önemli gelişmeler elde edilmiştir. Bu nedenle sektörde güçlü şirketler bulunmasına rağmen üretici ve ihracatçı şirketlerin sayısı sınırlıdır ve yeni toplulaşma içindedir. Şehir bazında ele alındığında sanayinin Ankara, Eskişehir, İzmir ve İstanbul da toplulaştığı gözlemlenmektedir. Sektörde gelen büyümeyle beraber hızlanan kümelenme faaliyetleri de, yine bu şehirlerde yoğunlaşmaktadır. Ankara, Eskişehir ve İzmir de uzay, havacılık ve savunma sanayi üzerine fiili kümelenme bulunmaktadır. Bununla beraber, Kırıkkale de bir silah organize sanayi bölgesi kurulması planlandığı bilinmektedir. Yukarıda da görülebileceği üzere, Bursa da sektörün üretim ve ihracat faaliyetleri henüz başlangıç aşamasındadır. Bununla beraber, gerek Bursa Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yapılan çalışmalar, gerekse Bursa-Eskişehir-Bilecik Kalkınma Ajansı nın (BEBKA) yaptığı çalışmalar, sektörün olumlu bir büyüme göstermesini destekleyici niteliktedir. BEBKA verilerine göre, Eskişehir havacılık ve savunma konusunda bölgede üstünlüğe sahip olmasına rağmen, şehirdeki firmalar oldukça yaşlıdır. Bu nedenle daha genç ve dinamik şirketlere sahip Bursa da Ar-Ge odaklı üretime kaymak daha kolay olacaktır. Ayrıca BEBKA nın Bölge Planı na göre Bursa nın otomotiv, makine ve tekstil tecrübelerinin savunma sanayinde kullanılması üzerine destekleme çalışmaları yapılacaktır. Bunun yanı sıra, Yenişehir havalimanının lojistik açıdan güçlendirilerek savunma sanayinde ihracata kolaylık sağlanması planlanmaktadır. Böylece Bursa nın savunma ve havacılık sanayinde büyümesi açısından elverişli bir ortamın ortaya çıkacağı öngörülmektedir. Türkiye de Savunma ve Havacılık Sanayi Üreticileri Türkiye de Savunma ve Havacılık Sanayi Kümeleri [Kaynak: Savunma ve Havacılık İmalatçılar Derneği Üyeleri] Bu ortamdan en faydalı biçimde yararlanılabilmesi için Bursa da bir kümelenme yapısının oluşturulması en uygun faaliyet olarak öngörülmektedir. Mevcut şirketlere yapılacak ihtiyaç analizi çalışmaları ile eksik oyucular belirlenerek rekabetçiliğin artırılması ve kümelenmeye gidilmesi; daha sonrasında bu firmaların arasında ortak bir amaç belirlenerek ulusal ve küresel arenada başarılı olmaları hedef olmalıdır. 15

16 4.UZAY, HAVACILIK VE SAVUNMA KONSEY ÇALIŞMALARI 4.1.Arka Plan Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Uzay, Havacılık ve Savunma Konseyi Atölye Çalışmasında, öncelikli sektörlerde sektör stratejilerini belirlemek üzere 18 konsey oluşturmuştur. Bu konseylerin ilk toplantıları 2013 yılı Ekim ve Kasım aylarında katılımlı atölye çalışmaları şeklinde planlanmıştır. Konseylerden biri olan Uzay, Havacılık ve Savunma Konseyi, strateji belirlemeye yönelik ilk toplantısını 12 Ekim 2013 tarihinde Bursa da gerçekleştirmiştir. Atölye çalışmasına sektörde çalışan ya da sektörle ilişkili olan firma temsilcileri ile birlikte ilgili kamu kuruluşları, üniversite ve sivil toplum örgütlerinden 30 ın üzerinde temsilci katılmıştır. Uzay, Havacılık ve Savunma Konseyi 1. çalıştayının amaçları; lojistik sektör stratejisine ilişkin temel amacı tespit etmek, sektörde avantaja çevirebilecek fırsatları belirlemek ve Bursa da sektörün gelişimi konusundaki sorunları ortaya koymak şeklinde nitelendirilmiştir. Ayrıca, fırsatla ve sorunlara yönelik müdahale alanlarını tespit etmek, fırsat ve sorunlardan yola çıkarak faaliyetleri belirlemek ve ortak anlayış ve bakış açısı geliştirmek de bu amaçların arasında yer almaktadır. Atölye çalışması yukarıda belirtilen amaçlara ulaşabilmek için altı bölümde tasarlanmıştır. 1. Genel Amacın Tespiti: Uzay, Havacılık ve Savunma sektör stratejisi hazırlanmasına yön göstermek üzere ve Havacılık, Uzay ve Savunma Konseyi nin de uzun dönemli misyonunu ifade eden bir genel amaç ifadesi katılımcıların görüşleri doğrultusunda kaleme alınmıştır. Buna göre, Uzay, Havacılık ve Savunma Konseyi nin amacı; diğer sektörlerde oluşmuş teknik alt yapı, iş birliği kültürü ve insan kaynakları birikiminden yararlanarak ve bu birikimi sektörün ihtiyaçları ve beklentileri doğrultusunda geliştirerek Bursa nın uzay havacılık ve savunma sektöründe önemli bir merkez haline gelmesini sağlamaktır. 2. Fırsatların Belirlenmesi: Yeni girilen sektörlerde fırsatların belirlenmesi strateji geliştirmenin en temel adımlarından biridir. Uzay, Havacılık ve Savunma Sektörü nde bu tespiti yapabilmek için katılımcılara sektörün Bursa da temel fırsatları/güçlü yönleri nelerdir? sorusu yöneltilmiştir. Metaplan kart tekniği yardımı ile yürütülen çalışmada sorunlar tespit edilmiştir. Çalışmada ortaya çıkan güçlü yan öbek başlıkları hammadde ve malzeme, işbirliği ve kümelenme, otomotiv tecrübesi, insan kaynakları, bilim merkezi, üniversite desteği, teknik altyapı, yazılım ve sermaye birikimi olarak belirlenmiştir. 3. Sorunların Tespiti: Kabul edilebilir çözümlere ulaşabilmek için sorunların doğru tespit edilmesi gereklidir. Bu amaçla, katılımcılara Uzay, Havacılık ve Savunma Sektörü nün Bursa da gelişimini engelleyen/engelleyebilecek sorunlar 16 BTSO Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi

17 Gereksimler Gereksimler Önceliklendirme ve zayıflıklar nelerdir? sorusu yöneltilmiştir. Sorun tespiti çalışması fırsatların belirlenmesi çalışması ile benzer bir yöntemle yürütülmüştür. Çalışmada ortaya çıkan sorunların başlıkları havacılık sektörünün Bursa da gelişmemiş olması, ileri malzeme bilgisindeki eksikler, vizyon-siyasi irade eksikliği, üniversite kapasitesinin kullanımı ile ilgili sorunlar, Bursa da sektörde öncü firma olmayışı, alt yapı eksiklikleri, teknik bilgi yetersizliği, destek sektörlerinin yetersizliği olarak sınıflandırılmıştır. 4. Müdahale Alanların Seçilmesi: Sektör stratejisinin müdahale alanlarının belirlenebilmesinde fırsatlar ve sorunlar temel alınmıştır. Bu amaçla fırsatlar ve sorunlar önceliklendirilmiş, katılımcıların da isteği doğrultusunda ilişkili konular bir araya getirilerek yeniden gruplandırılmıştır. Gruplama sonrasında oluşan müdahale alanlarının başlıkları eğitim ve insan kaynakları, vizyon ve siyasi irade, girişimcilik ve firma vizyonu, teknik altyapı ve otomotiv tecrübesi, iş birliği ve kümelenmedir. 5. Faaliyetlerin Belirlenmesi: Faaliyetlerin belirlenmesi amacıyla her bir müdahale alanı için bir alt grup oluşturulmuştur. Alt gruplar öncelikli fırsat ve sorunları da dikkate alarak faaliyetleri belirlemişlerdir. Belirlenen faaliyetlerde dikkate alınan hususlar hedef, performans göstergeleri, faaliyet, sorumlu kuruluş, iş birliği yapılacak kuruluşlar ve süredir. 6. Sonuçların paylaşılması: Alt gruplarda elde edilen sonuçlar ana grupta sunularak bütün katılımcıların diğer grupların çözüm önerilerinden haberdar olması ve katkı sağlamasına olanak verilmiştir. Takiben 6 Mart 2014 tarihinde bir konsey toplantısı daha düzenlenmiştir. Bu toplantıda aşağıda görseli yer alan modele göre önceliklendirme adımı gerçekleştirilmiştir. Modelin önceliklendirmeye konu öneriler adımı için ise ilk toplantının çıktıları kullanılmıştır. Sektörel Strateji Geliştirme Modeli Yerel, ulusal ve uluslararas bilgi kaynaklar Mevcut ve hedeflenen yetkinlik düzeyi Öneriler Uygulama Planı Gereksinim Analiz Sonuçlar Buna göre ilk toplantı sonucunda belirlenen öneriler içinden eylem niteliği taşıyanlar 4 ana gruba ayrılarak katılımcılara sunulmuştur. Bu gruplar sırası ile: (a) proje, (b) faaliyet, (c) eğitim ve (d) mevzuattır. Bu başlıklarda gruplanan eylem niteliğindeki öneriler yuvarlak masa toplantısında katılımcılar tarafından S.M.A.R.T [Özel, belirli - Ölçümlenebilir - Ulaşılabilir, başarılabilir - Makul, gerçekçi - Zamanı belirlenmiş] metodolojisi çerçevesinde tartışılmıştır. Bu cihette, bazı eylem önerileri tartışmalar sırasında birleştirilmiş, anlamları daraltılmış, alt eylemlere bölünmüş veya ifade biçimi yeniden derlenmiştir. İkinci toplantının temel hedefi BTSO yönetimince belirlendiği üzere 2015 yılı sonuna kadar gerçekleştirilecek 3 eylemin seçilmesidir. Buna göre (a) eylem olmadığı için ikinci çalışmada kısa listede yer almayan öneriler veya (b) zaman boyutu dikkate alınarak ikinci çalışmada orta ve uzun vadeli olarak konumlandırılan eylemler ise bu dokümanın ekinde toplu liste halinde sunulmuş olup BTSO nun sektörlere ilişkin diğer çalışmalarında girdi olarak değerlendirilecektir. 17

18 4.2. Bursa Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Değerlendirmesi Uzay, Havacılık ve Savunma Konseyi 1. Çalıştayı nda, Bursa ilinin fırsat ve sorunlarının analizi yapılmış ve aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır: FIRSATLAR Hammadde Ve Malzeme Çelik üreticisi olarak ham malzememizden nihai ürün yapmak nitelikli üretim adına önemli bir özelliktir. Dayanıklı, özellikli kaliteli malzeme (kalite çelik) üretiyor olmak havacılık ve savunma sanayi adına büyük bir avantajdır. Karbon elyaf ve kumaş üretimi yerli olarak yapılıyor. Bu havacılık için önemli bir hammadde ve yarı mamul üretimi yapılıyor demektir. İş Birliği ve Kümelenme Bursa sanayisinin teknik ve bilgi birikiminin harekete geçirilmesi firmaların iş birliğinin sağlanması, Sektörel örgüt alt yapılarının mevcut olması, Kendi uçağını yapmaya başlayan bir ülkede Türkiye nin 3. büyük sanayisi olan Bursa da komple tasarımla uçak helikopter yapmak ortak gelişimlerin oluşmasını sağlanması, Aynı bölgede pek çok farklı tipte birbirini tamamlayabilecek yapıların olması, İşten anlayanların özveriyle birbirlerini desteklemeleri, Farklı uzmanlık gerektiren alanlarda iş birliğine uygun firmaların bulunması, Halihazırda Sportif Havacılık için motor ekipman üretiminin bulunması. Otomotiv Tecrübesi Teknolojinin ileri seviyede kullanılabilmesi, otomotiv ve ana yan sanayinin gelişmiş olması, Otomotiv sanayi tecrübelerinin uzay havacılık ve savunma sektörüne kolay adapte olmasını sağlaması, Bursa nın gelişmiş bir otomotiv yan sanayinin olması, bu sektöre adaptasyonun kolay olması, Otomotiv sektöründe birikmiş bilgi, teknoloji ve tecrübelerin kullanıma hazır olması, Otomotiv sanayi ve yan sanayinin güçlü olması makine imalat sanayinin güçlü olması. İnsan Kaynakları Üretimde hazır ve gelişen açık bir fiziki ve insan alt yapısının olması, Sektörün üretimini destekleyecek ekip, bilgi ve becerilerin bulunup uygulanabilir olması, Öğrencilerin ve gençlerin teknolojiyi çok iyi kullanması. Bilim Merkezi Bursa teknoloji ve bilim merkezinin kurulmuş olması ve bu alanlarda geliştirilme imkanının bulunması, Eğitimli bir gençlik, iyi bir alt yapı ve bilim merkezinin varlığı. Teknik Altyapı Yeterli seviyede teknik alt yapının olması, Makina sektörünün tasarım ve üretim deneyimi Mevcut sanayi tecrübesi teknik alt yapı ve iş gücü kapasitesi İmalattaki tecrübe ve bilgi birikimi, Uzay havacılık ve savunma sanayide üretilecek bir ürünün üreticisinin (entegratör firma) ihtiyacı olan farklı alanlarda çalışan yan sanayilerin Bursa da olması ve yan sanayi kültürü ile kaliteli üretim yapan firmaların olması güçlü yanı, Bursa sanayi alt yapısı ve girişimcisinin olması, Kalite ve bilgi birikimi olan firmaların çok sayıda olması. Sermaye Birikimi Sermaye birikiminin olması. 18 BTSO Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi

19 SORUNLAR Havacılık Sektörünün Bursa da Gelişmemiş Olması Havacılık ve uzay konusunda çalışan firmaların azlığı, sivil havacılığın zayıf olması, hava yolu ulaşımının zayıf olması, havacılık sektöründe gerekli olan sertifikasyon sürecinin zorluğu, Havacılık uzay ve savunma üzerine Bursa da aktif pazar olmaması. İleri Malzeme Bilgisindeki Eksiklikler Kaliteli yakıt ve yakıt katkılarının üretimi olmaması, Alüminyum, Titanyum alaşımlar üzerine yetkinliğin yeterli olmaması. Sermaye Birikimi Eksikliği Ortak vizyon/odak eksikliği, Girişimci-yatırımcı teşviki ve AR-GE teşvikleri eksikliği, Uzay ve havacılık alanında devletin teşviklerinin olmayışı veya öncülük etmeyişi, pazar olan kamu taleplerinin açık ve özendirici olmaması, Devlet teşvikleri konusunda yeterli bilgi olmaması veya beklentilerin karşılanmaması, Sürdürülebilirliğin sağlanması için uzun dönemli planlama eksikliği. Üniversite Kapasitesinin Kullanımı İle İlgili Sorunlar ve hedefe ulaşım stratejisinin netleşmemesi, üniversite teknopark iş birliğinin organize olmaması, Bursa daki üniversitelerde havacılık, uzay bölümlerinin olmaması. Bursa da Sektörde Öncü Firmaların Olmayışı Bursa da havacılık sektörü için lokomotif bir firmanın (TAI benzeri) olmaması, Havacılık ve uzay sanayi ana üreticilerinin kapalı yapıya sahip olmaları, Bursa da havacılık savunma alanında ana sanayi bulunmaması, Ana sanayi firmalarının Bursa ya uzak olması, Birbirlerini tamamlayan üreticilerin ürünlerini birleştiren üst kuruluşun olmaması. Sektörün Yüksek Kalite Standartları Neler yapılabileceğinin bilinmemesi, şartnamelerin çok ortaklı olması, Havacılık sektörüne girmek için istenen uzun zor süreç gerektiren sertifikalar olması ve Bursa da bu konuda destekleyici firma olmaması, Kalite gereksinimlerinin yeterli düzeyde karşılanamaması, Mevcut kalite isteklerinin sınıflandırılmaması. Sektörle İlgili Mevcut Merkezlere Uzaklık Ankara ve Eskişehir e oranla lojistik ve sektörle bağlantı konusundaki dezavantajların olması, Savunma sanayi merkezine olan uzaklık. Firmaların Girişimcilik ve Vizyon Eksikliği Girişimci firmaların zarar etme kuşkularının bulunması, Ar-Ge çalışmalarının uzun soluklu olması. Bazen sonuç alınamaması riski nedeni ile ölü yatırım olarak görülmesi, Bursa ve Türkiye de sanayicilerin kısa vadeli kar beklentisi, Tarım, tekstil ve otomotiv olarak 3 sektörde Bursa nın güçlü olması yeni sektör arayışını engelliyor olması. Firmalarımızın uzun vadeli stratejik planlarının olmaması, Yan sanayi mantığından sıyrılıp marka ürün üretmek konusunda çaba ve sermaye eksikliği, Özel sektörün yurt dışı firmalarla değil daha kolay olanı yurtiçindeki firmalarla rekabeti seçmesi kısa vadeli çalışması. İşbirliğinin Oluşmamış Olması Akredite kuruluş olabilmek için şirketlerin bu sektörde çalışmaları için büyüklükleri yetersiz olması, Ortak çalışma kültürünün zayıf olması, Firmalar (otomotiv) yabancı kaynaklı ana sanayi ve çok bağımlı bağımsız hareket edebilenlerin sayısının az olması, Yüksek teknoloji ve deneyim gerektiren bu sektör için Bursa da kurumsallaşmanın olmaması, Bursa da kümelenme kültürünün yeterince olmaması, Firmalar arasındaki iletişim eksikliği, bir araya gelememe, Her kuruluşun kendi başına iş yapma isteğinden dolayı ortak girişimin olmaması. Firmaların kümelenmede birbirinin teknolojilerini çalma korkusu. Karşılıklı etik ve güvenin halen tesis edilememiş olması. Alt Yapı Eksiklikleri Test ve kalifikasyon alt yapısının olmaması, havacılık sektörüne yönelik hammadde ve ana ürün üretiminin olmaması, Firmaların kurumsallaşma konusunda zayıf olması, Yazılım ve denetim sistemleri gibi uzay ve havacılık teknolojisinde ön planda olan konularda yeterli bir alt yapının olmaması, Akredite bir malzeme laboratuvarının olmaması. Teknik Bilgi Yetersizliği Teknik bilgi yetersizliği, yurtdışı ile rekabete geç kalınması, Bursa için yeni üretim olduğundan daha bu kültüre hazır olunmaması, Ana sanayi olmayışı, sektörün gereksinimleri otomotiv ile aynı değil, yüksek teknoloji gerektirmesi, Yeterli bilgi birikiminin olmaması, uzman eksikliği, Konu hakkında yeterli yetişmiş elemanın bulunmaması, Üretim modellerinin farklı olması, Sektördeki ana sanayilerin üreticileri teknik bakımdan bilinçlendirilmesi eksikliği, Özel sektörün kurumsallaşma konusunda kararlı olmaması insan kaynaklarını geri bildirme yerine kaybetme eğiliminde olması güç kaybetmesi, Otomotiv ana sanayinin yapısı nedeniyle Ar-Ge nin gelişmemesi. Destek Sektörlerinin Yetersizliği Bilgi teknolojileri ve hizmet sektörlerinin gelişmemiş olması, 19

20 4.3. Lojistik Konseyi Yuvarlak Masa Toplantısı Bulguları Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Konseyinin 1. atölye çalışmasında 2023 yılına kadar gerçekleştirilmesi hedeflenen 23 faaliyet belirlenmiştir. Konseyin 2. tur yuvarlak masa toplantısında 2015 yılı sonuna kadar gerçekleştirilmesi öngörülen 5 eylem seçilmiştir. Bunlar sırası ile: Gökmen Projesi Alt Projelerinin Hayata Geçirilmesi Uzay, Havacılık ve Savunma Sektöründe Kümelenme Faaliyetlerinin Başlatılması Uzay, Havacılık ve Savunma Sektörüne Özel İhtisas Teknoloji Geliştirme Merkezi Kurulması Ortak Üretim Merkezinin Kurulması Sektör Mevcut Durum ve İhtiyaç Analizi Aşağıdaki bölümde eylemler için kavramsal tasarım önerisi dünya örnekleri de göz önünde bulundurularak sunulmuştur Gökmen Projesi Alt Projelerinin Hayata Geçirilmesi Gökmen Projesi, BTSO nun hazırladığı 16 Makro Proje nin önemi bir ayağını oluşturmaktadır. Buna göre Bursa nın uzay, havacılık ve savunma alanlarında gelişerek Türkiye nin diğer illerine örnek teşkil etmesi planlanmaktadır. Bu büyük proje, ayrı ayrı tamamlanması ve yürütülmesi öngörülen alt projelerden oluşmaktadır. Bu alt projeler sırası ile; Gökmen Projesi tamamlandığında Bursa nın sektörde daha güçlü bir konuma gelebilmesi adına tüm eksik alt yapının tamamlanmış olacağı ve şehrin hem TR41 bölgesindeki, hem de Türkiye nin diğer kısımlarındaki illere örnek teşkil edecek bir yetkinliğe sahip olması hedeflenmektedir. Önceliklendirme çalışması sırasında seçilen bu eylem başlığının tanımı aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Bursa nın öncelikli teşvik bölgesi kapsamına alınması için lobi faaliyetlerinin yapılması, Uzay ve Havacılık Fakültesi nin kurularak Bursa üniversiteleri ile dünyanın bu alandaki güçlü üniversiteleri arasında bağın kurulması, Gençlerde uzay ve havacılık bilincinin arttırılmasına yönelik faaliyetlerin düzenlenmesi (uzay kampları, yarışmalar, vb), Eğitim kurumlarında sektöre özel dersleri konulması ve uygun müfredat değişiklikleri, Meslek liselerinde ve yüksekokullarda uzay ve havacılık konusunda teknik eleman yetiştirecek bölümlerin oluşturulmasıdır. Eylem İlgili Paydaşlar Süre Ana Performans Göstergesi Gökmen Projesi Alt Projelerinin Hayata Geçirilmesiv BTSO Havacılık, Uzay ve Savunma Konseyi T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, BEBKA, TÜBİTAK Bilim ve Toplum Dairesi T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı 2015 Yılı Son Çeyreği Alt Projelerin Her Biri İçin İş Planlarının Tamamlanması Gökmen Projesi Yürütme Kurulu Oluşturulması Ortak Vizyon Belgesi Hazırlanması Alt Performans Göstergeleri Her Bir Alt Proje İçin Çalışma Grubu Oluşturulması Her Bir Alt Proje İçin İş Planı Hazırlanması 20 BTSO Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi

Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi

Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi Uzay, Havacılık ve Savunma Sektör Raporu ve Yerel Uzay, Havacılık ve Savunma Stratejisi www.btso.org.tr Bu çalışma BTSO liderliğinde Pera EEMEA Büyüme Hizmetleri A.Ş. işbirliğinde hazırlanmıştır. İÇİNDEKİLER

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı. Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı. Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı ? UR-GE Tebliği nin Çıkış Noktası UR-GE Tebliği nin Vizyonu ve Yapıtaşları UR-GE

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015 TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli Mayıs 2015 Uluslararası Rekabetçi Olmak Uluslararası rekabetçi endüstriler, rekabetçi üstünlük yaratmak ve sürdürülebilir kılmak için firmalarının yeterli

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği. 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık) 3. Implementation (Uygulama)

Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği. 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık) 3. Implementation (Uygulama) Forum İstanbul: Kritik Eşik: Açılım ve Dönüşüm Zamanı Mehmet Büyükekşi - TİM Başkanı 28 Nisan 2015 1 Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık)

Detaylı

www.novusens.com 2012, Novusens

www.novusens.com 2012, Novusens www.novusens.com İNOVASYON VE GİRİŞİMCİLİK ENSTİTÜSÜ Vizyon... Ulusal ve uluslararası paydaşları ile sürdürülebilir büyüme ve rekabeti amaçlayan, ekonomiye ve toplumsal kalkınmaya katma değer yaratacak

Detaylı

SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur?

SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur? SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur? Kısa adı SANGEM olan Sanayi Geliştirme Merkezi, Eskişehir Sanayi Odası (ESO) nın öncülüğünde Eskişehir sanayine rekabet üstünlüğü kazandırmak, yenilikçi sanayi modeli

Detaylı

Sunum İçeriği TÜBİTAK

Sunum İçeriği TÜBİTAK Sunum İçeriği 2 TEYDEB KURULUŞ AMACI Teknoloji veyenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB); ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek

Detaylı

"Yenileşim ve Gelecek" 9. Kalite Sempozyumu. C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011

Yenileşim ve Gelecek 9. Kalite Sempozyumu. C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011 "Yenileşim ve Gelecek" 9. Kalite Sempozyumu C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011 Küresel Rekabetin Sonucu Apple iphone Globalizasyon ve Glokalizasyon Gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkeler için ürün geliştirmesi

Detaylı

2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı M. Emrah SAZAK Daire Başkanı UR GE Tebliğinin

Detaylı

BSTB: Kümelenme Destek Programı

BSTB: Kümelenme Destek Programı BSTB: Kümelenme Destek Programı ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞE GİDEN YOLDA KÜMELENME: ADANA-SAĞLIK TURİZMİ KÜMELENME TOPLANTISI 11/12/2012 1 Küme ne değildir? Net bir tanım yapmak mümkündür ancak bu yönde

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ Savaş M. ÖZAYDEMİR ESO Yönetim Kurulu Başkanı 18 Mayıs 2015 ESOGÜ Türkiye nin Mevcut Durumu ve 2023 Hedefleri! İhracatımız artıyor, ancak yüksek teknolojili

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİNE YÖNELİK URGE PROJE YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı

Detaylı

6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014. Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter

6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014. Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter 6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014 Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter Ajanda 1. Türkiye İhracatçılar Meclisi Biz Kimiz? Türkiye nin İhracat Gelişimi 2. Türkiye Ekonomisi

Detaylı

İVEDİK OSB. Misyon-Vizyon

İVEDİK OSB. Misyon-Vizyon İVEDİK OSB Misyon-Vizyon Ankara nın ve üyelerinin; ulusal ve uluslararası ticaretten daha fazla pay alan, rekabet gücüne ulaşmış siyasi ve ekonomik oluşumları kendi yararı doğrultusunda kullanabilen, varlık

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

Üniversite ile Sanayi Arasındaki Köprüler: Teknoloji Transfer Arayüzleri. Mahmut Kiper TTGV, Başuzman

Üniversite ile Sanayi Arasındaki Köprüler: Teknoloji Transfer Arayüzleri. Mahmut Kiper TTGV, Başuzman Üniversite ile Sanayi Arasındaki Köprüler: Teknoloji Transfer Arayüzleri Mahmut Kiper TTGV, Başuzman Misyonlar: Üniversite: bilimsel ilerlemenin temel üreticileri Sanayi : yeni teknolojilerin ve buna bağlı

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

SERBEST BÖLGELER, YURTDIŞI YATIRIM VE HİZMETLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

SERBEST BÖLGELER, YURTDIŞI YATIRIM VE HİZMETLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI SERBEST BÖLGELER, YURTDIŞI YATIRIM VE HİZMETLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Mehmet ÇETİK Dış Ticaret Uzmanı 17 Serbest Bölgeler, İthalat Yurtdışı Genel Yatırım Müdürlüğü ve Hizmetler Genel Müdürlüğü

Detaylı

KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi. SME Networking Project (TR07R2.02-01) Yönetici Özeti

KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi. SME Networking Project (TR07R2.02-01) Yönetici Özeti KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi SME Networking Project (TR07R2.02-01) Yönetici Özeti Temmuz 2011 KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi Yönetici Özeti 1. Giriş: Ekonomi Bakanlığı (EB) nın faydalanıcı

Detaylı

KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ

KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 E-mail:cluster@konyacluster.com Konya Kümelenme Merkezi Konya da kümelenme faaliyetleri 2006-2007 yılında Konya

Detaylı

T.C EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı

T.C EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı T.C EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ VİZYONUMUZ Proje yaklaşımını ve kümelenme yaklaşımını

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

TÜRK HAVA YOLLARI-THY TEKNİK AŞ.

TÜRK HAVA YOLLARI-THY TEKNİK AŞ. Sivil Havacılığın en büyük destekçisi TÜRK HAVA YOLLARI-THY TEKNİK AŞ. Yalnızca Türkiye nin sivil havacılık alanında gururu, Avrupa nın imrenerek izlediği havayolu şirketi THY nin değil, bölgenin öncü

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 HÜKÜMETİN YAPISI VE BAKANLIKLAR EKONOMİ YÖNETİMİ; REFORMLAR İLE HIZLI EKONOMİK

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

İNŞAAT MALZEMESİ SEKTÖRÜNDE KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇERÇEVESİNDE YENİLİKÇİLİK VE ARGE

İNŞAAT MALZEMESİ SEKTÖRÜNDE KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇERÇEVESİNDE YENİLİKÇİLİK VE ARGE İNŞAAT MALZEMESİ SEKTÖRÜNDE KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇERÇEVESİNDE YENİLİKÇİLİK VE ARGE MART 2013 ÇALIŞMA EKİBİ Selda Başbuğ İMSAD Genel Sekreter Proje Koordinatörü Can Fuat GÜRLESEL Ekonomi ve Strateji Danışmanlık

Detaylı

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar UNIDO EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar Ferda Ulutaş, Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Ankara, 20 Mayıs 2009 KAPSAM

Detaylı

BSTB: Kümelenme Destek Programı. Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü

BSTB: Kümelenme Destek Programı. Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü BSTB: Kümelenme Destek Programı 1 Rekabetçilik ve Yenilikçilik Alanlarında Küme Destek Programı Geliştirilmesi Projesi Saha Analizleri Ocak 2011 Kümelenme Destek Programı Yönetmeliği 15/09/2012 1. Çağrı

Detaylı

Proje önerilen faaliyetler ön çalışma raporuna uygun mu, uygulanabilir mi, hedeflerle ve öngörülen sonuçlarla uyumlu mu?

Proje önerilen faaliyetler ön çalışma raporuna uygun mu, uygulanabilir mi, hedeflerle ve öngörülen sonuçlarla uyumlu mu? KONYA "BÖLGESEL İNOVASYON MERKEZİ" GÜDÜMLÜ PROJE ÖZETİ Başvuru Sahibi: Konya Sanayi Odası Proje Ortakları: Konya Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü, Konya Ticaret Odası,Konya ABİGEM, Konya Ticaret Borsası,

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 1. Programın Amacı ve Kapsamı 2013 yılı itibarıyla yaklaşık 105 milyar TL ile GSYH nin yaklaşık yüzde 7 si olarak gerçekleşen

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM VE TTGV FİNANSMAN DESTEKLERİ

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM VE TTGV FİNANSMAN DESTEKLERİ SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM VE TTGV FİNANSMAN DESTEKLERİ Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı İskenderun Körfezi nde Endüstriyel Simbiyoz Projesi - Endüstriyel Simbiyoz ve Temiz Üretim Ar-Ge Proje

Detaylı

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları,

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Bugün, ulusal savunmamızın güvencesi ve bölge barışı için en önemli denge ve istikrâr unsuru olan Türk Silahlı Kuvvetleri nin etkinliğini ve

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİ (UR-GE)

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİ (UR-GE) 1 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİ (UR-GE) Türkiye, artan dış ticaret hacmi ve ekonomik performansı ile dünya ekonomisinde önemli bir aktör haline gelmiştir.

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE Süfyan EMİROĞLU Genel Müdür Sanayi Genel Müdürlüğü İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Açılış Toplantısı, İstanbul 11 Nisan 2013 AR-GE ve İNOVASYON YENİ VEYA İYİLEŞTİRİLMİŞ

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ 2014 NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ İşbirliği - Güçbirliği Destek Programı KOBİ lerin bir araya gelerek tedarik, pazarlama, düşük kapasite kullanımı, rekabet gücü zayıflığı ve finansman gibi Ortak Sorunlara

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

Kuruluş Amacı. 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı

Kuruluş Amacı. 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı Kuruluş Amacı Ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek, Türk sanayisinin araştırma-teknoloji

Detaylı

T.C EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı

T.C EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı T.C EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ Proje yaklaşımını ve kümelenme yaklaşımını esas

Detaylı

Yeni üretim hattı ile kapasite artısı aylık ve yıllık ciromuzda en az %20'lik artış sağlanmıştır.

Yeni üretim hattı ile kapasite artısı aylık ve yıllık ciromuzda en az %20'lik artış sağlanmıştır. TR52 (Konya, Karaman) Düzey 2 Bölgesi için, bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, bölgesel gelişmenin sürdürülebilirliğini sağlamak, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla çalışmalarını

Detaylı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı ve Enerji Verimliliğinin Arttırılması Projesi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı ve Enerji Verimliliğinin Arttırılması Projesi Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı ve Enerji Verimliliğinin Arttırılması Projesi Dr. Muhyettin SĐRER Saha Koordinatörü GAP Bölge Kalkınma Đdaresi Başkanlığı / Birleşmiş

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi Yrd.Doç.Dr. Altan Özkil Atılım Üniversitesi Sav. Tekno. Uyg. ve Arşt. Merkezi Müdürü Prof.Dr. Hasan AKAY Atılım Üniversitesi Rektör Yardımcısı ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce

Detaylı

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - )

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011 öncesi ( - 23. BTYK) 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) ANA HEDEF 2023 YILINDA DÜNYANIN EN BÜYÜK 10 EKONOMİSİNDEN BİRİSİ OLMAK!!! 500 Milyar

Detaylı

İhracat Genel Müdürlüğü KOBĠ ve Kümelenme Destekleri Daire BaĢkanlığı. Hatice ġafak ERGÜN Uzman

İhracat Genel Müdürlüğü KOBĠ ve Kümelenme Destekleri Daire BaĢkanlığı. Hatice ġafak ERGÜN Uzman İhracat Genel Müdürlüğü KOBĠ ve Kümelenme Destekleri Daire BaĢkanlığı Hatice ġafak ERGÜN Uzman ULUSLARARASI REKABETÇĠLĠĞE GĠDEN YOLDA KÜMELENME SAMSUN KONFERANSI 7 Aralık 2012 / Samsun Devam ediyoruz...

Detaylı

DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2011 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER

DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2011 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2011 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER 18 Nisan 2011 DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR VE DEĞERLENDİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ "Öncü Göstergeler" Erken Uyarı Mekanizmaları

Detaylı

TÜBİTAK DESTEKLERİ 1. SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI (1501) Bu destek programı kapsamında, yenilik tanımı çerçevesinde;

TÜBİTAK DESTEKLERİ 1. SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI (1501) Bu destek programı kapsamında, yenilik tanımı çerçevesinde; TÜBİTAK DESTEKLERİ 1. SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI (1501) Destek Kapsamı Bu destek programı kapsamında, yenilik tanımı çerçevesinde; yeni bir ürün üretilmesi, mevcut bir ürünün geliştirilmesi,

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER)

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) 1.KOBİ PROJE DESTEK PROGRAMI İşletmelere özgü sorunların işletmeler tarafından projelendirildiği ve projelendirilen maliyetlerin desteklenebildiği bir programa ihtiyaç

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı İstanbul, 2012 Kutluşah, yönetim, finans ve süreç danışmanlığı alanlarında hizmet veren güvenilir bir iş ortağıdır Toplamda 85 yılı aşkın finansal kuruluşlar, girişimcilik ve yönetim

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ Çalışması Kapsam ve Süreç. Mahmut Kiper 30 Ekim 2013 Ankara

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ Çalışması Kapsam ve Süreç. Mahmut Kiper 30 Ekim 2013 Ankara DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ Çalışması Kapsam ve Süreç Mahmut Kiper 30 Ekim 2013 Ankara Çalışma Grubu Mahmut KİPER Deniz BAYHAN İlke Eren KARACA Tülay AKARSOY ALTAY Prof.

Detaylı

Makine Sektör Raporu ve Yerel Makine Stratejisi

Makine Sektör Raporu ve Yerel Makine Stratejisi Makine Sektör Raporu ve Yerel Makine Stratejisi www.btso.org.tr Bu çalışma BTSO liderliğinde Pera EEMEA Büyüme Hizmetleri A.Ş. işbirliğinde hazırlanmıştır. İÇİNDEKİLER 1. ÖNSÖZ 4 2. YÖNETİCİ ÖZETİ 5 3.

Detaylı

İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Toplantısı Türkiye nin İlaç Ar-Ge sinde İlerlemesi için Somut Hedefler "

İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Toplantısı Türkiye nin İlaç Ar-Ge sinde İlerlemesi için Somut Hedefler İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Toplantısı Türkiye nin İlaç Ar-Ge sinde İlerlemesi için Somut Hedefler " Dr. Filiz SAYAR Sanayi Genel Müdürlüğü Kadir Has Üniversitesi, İstanbul 19 Aralık 2013

Detaylı

2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ

2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ Ocak 2014 T. C. EKONOMİ BAKANLIĞI 1 VİZYONUMUZ Proje yaklaşımını ve kümelenme yaklaşımını esas alan yerel dinamiklerin harekete geçirilmesine

Detaylı

08 Kasım 2012. Ankara

08 Kasım 2012. Ankara 08 Kasım 2012 Ankara KOBİ ler ve KOSGEB Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço veya net satış hasılatı 25 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı İHRACATA YÖNELİK DEVLET YARDIMLARI (DFİF) İHRACATA YÖNELİK MEVCUT DESTEKLER İhracata Hazırlık Destekleri Pazarlama

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı Julide ÇERMİKLİ Şube Müdürü V. KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı Bünyesinde Yürütülmekte Olan Destekler:

Detaylı

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V.

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. Türk Sanayii için Ufuk 2020 Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. 6 Mayıs 2015 2023 Yılı Ulusal Hedeflerimiz Ar-Ge Harcamaları / GSYİH Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri Özel Sektör Ar-Ge Harcamaları

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

ÖZGÜN FİKİRLERİNİZİ PROJELENDİRELİM

ÖZGÜN FİKİRLERİNİZİ PROJELENDİRELİM Şirket Tanıtımı Progino PROGİNO 2005 yılından itibaren Eskişehir de mühendislik ve danışmanlık hizmetleri vermektedir. Faaliyetlerine 2008 yılından beri Eskişehir Teknoloji Geliştirme Bölgesinde sürdürmektedir.

Detaylı

TÜBİTAK TEYDEB. Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları

TÜBİTAK TEYDEB. Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları TÜBİTAK TEYDEB Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı Kuruluş Amacı Ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 ANA EYLEM 2: YENİLİK ve İYİ UYGULAMALARIN DEĞİŞİMİ İÇİN İŞBİRLİĞİ Yenilik ve İyi Uygulamaların Değişimi için İşbirliği;

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU Şekil 1 Kırşehir Sanayi Rekabetçilik Eksenleri İş Yapma Düzeyi Yenilikçilik potansiyeli Girişimcilik Düzeyi Teşviklerden yararlanma

Detaylı

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB GENEL BİLGİ KOBİ ler ve KOSGEB 1 Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço toplamı veya net satış hasılatı 40 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

EGE BÖLGESİ SANAYİ ODASI. Faaliyet Programı

EGE BÖLGESİ SANAYİ ODASI. Faaliyet Programı EGE BÖLGESİ SANAYİ ODASI 2010 Faaliyet Programı İçindekiler 1- Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu 2010 Yılı Faaliyet 1-2 Programı 2- EBSO Üyelerine Yönelik Faaliyetler 3-4 3- EBSO Dışı Kuruluşlarla

Detaylı

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejilerinin Geliştirilmesi Projesi

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejilerinin Geliştirilmesi Projesi Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejilerinin Geliştirilmesi Projesi Projenin Önemi Türkiye nin zeytin üretiminde dünya ikinciliğine ulaşma hedefi Zeytinin ve zeytinyağının insan beslenmesi

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık (Tarım Reformu

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI YAN SANAYİ BÜTÜNLEŞTİRME ESASLARI

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI YAN SANAYİ BÜTÜNLEŞTİRME ESASLARI T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI YAN SANAYİ BÜTÜNLEŞTİRME ESASLARI ARALIK 2009 İÇİNDEKİLER TANIMLAR VE KISALTMALAR... 2 1. AMAÇ... 4 2. KAPSAM... 4 3. HEDEFLER... 4 4. GENEL ESASLAR...

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ ÇİMENTO SEKTÖRÜ ÇEVRE GRUBU MESLEKTAŞLAR TOPLANTISI Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı 12 Ekim 2012 Türkiye Çimento

Detaylı

GİTES OTOMOTİV EYLEM PLANI

GİTES OTOMOTİV EYLEM PLANI GİTES OTOMOTİV EYLEM PLANI HEDEF -1 1.1 1.2 MOTOR VE AKTARMA ORGANLARINDA YURT İÇİ ÜRETİM VE KATMA DEĞERİN ARTIRILMASI Otomotiv ana sanayinin motor ve aktarma organları yatırımlarının ülkemize çekilmesine

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliğinin Finansmanı Bilgilendirme Toplantısı Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Odakule-İstanbul,

Detaylı

Avrupa Birliğine Uyum Danışma ve Yönlendirme Kurulu Toplantısı

Avrupa Birliğine Uyum Danışma ve Yönlendirme Kurulu Toplantısı Avrupa Birliğine Uyum Danışma ve Yönlendirme Kurulu Toplantısı Sakarya Ticaret Borsası Sakarya da Tarım ve Hayvancılık Sektör Analizi ve Öneriler Raporu Projesi 1. Proje fikrini oluşturan sorunları nasıl

Detaylı

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 Sibel YALAZA Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Daire Başkanlığı Kurumsal Yapılanma Başkanlığımız,

Detaylı

ÖNCELİKLİ TEKNOLOJİ ALANLARINDA TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI EYLEM PLANI

ÖNCELİKLİ TEKNOLOJİ ALANLARINDA TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI EYLEM PLANI ÖNCELİKLİ TEKNOLOJİ ALANLARINDA TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI EYLEM PLANI 1. Programın Amacı ve Kapsamı Türkiye de Ar-Ge faaliyetlerinin artırılması ve yaygınlaştırılmasına yönelik önemli ilerlemeler kaydedilmiş

Detaylı

ÇARŞAMBA TİCARET BORSASI 2015 YILI YILLIK İŞ PLANI

ÇARŞAMBA TİCARET BORSASI 2015 YILI YILLIK İŞ PLANI KONU Tahmini Maliyet (TL) Başlama Tarihi Bitiş Tarihi Sorumlu Kişi İşbirliği Yapılacak Kurumlar ve Kişiler Performans 1.1.1.1 2013 yılında istihdam edilmesi planlanan basın ve halkla ilişkiler personelinin

Detaylı

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinin Araştırma ve Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkılarının Değerlendirilmesi Paneli

Detaylı

Bu toplantı, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası nın kuruluşunun 50 inci yılına denk gelmesi vesilesiyle bizler için ayrı bir öneme sahip.

Bu toplantı, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası nın kuruluşunun 50 inci yılına denk gelmesi vesilesiyle bizler için ayrı bir öneme sahip. Saygıdeğer Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcım, Sayın Kamu Temsilcilerimiz, Akademik Camiamızın Değerli Temsilcileri, Sektörümüzün Değerli Temsilcileri, Değerli Basın Mensupları, Sayın Konuklar, Hoş

Detaylı

Sağlık Endüstrisi Kobi leri için Uluslararası Fuarlar

Sağlık Endüstrisi Kobi leri için Uluslararası Fuarlar Sağlık Endüstrisi Kobi leri için Uluslararası Fuarlar Bilgilendirme, Tecrübe Paylaşımı, Destekler 15 Eylül 2015 Sevim Tekeli İSEK - Neden Kümeleniyoruz? Ulusal Sağlık Endüstrimiz % 85 dışa bağımlı, ve

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015

EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015 EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015 GİTES NİÇİN GEREKLİ? Sorunlar; Emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar ve artışlar, Dünya girdi kaynaklarının geleceğine yönelik belirsizlikler, Girdi tedarik

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK. 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ

OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK. 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ Otomotiv Sanayinde Gelecek: Değer Zincirinde Değişim Üretimden Tüketiciye: Tedarik

Detaylı

İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu

İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu Destek ve Teşvik Programları Ürün ve Üretim Geliştirme Destekleri Ticarileştirme ve Pazarlama Destekleri Araştırma-Geliştirme Destekleri Destek

Detaylı

GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ

GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ 1 Kalkınma Ajansı Destekleri Destek Araçları Teknik Destek Mali Destekler Faiz Desteği Faizsiz Kredi Desteği Doğrudan Finansman Desteği Proje Teklif Çağrısı Güdümlü Proje Desteği

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) ÖNCELİKLİ TEKNOLOJİ ALANLARINDA TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü KASIM 2014 ÖNCELİKLİ TEKNOLOJİ ALANLARINDA TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI VE EYLEM PLANI

Detaylı