Ultraviyole-Görünür Bölge Absorpsiyon Spektroskopisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ultraviyole-Görünür Bölge Absorpsiyon Spektroskopisi"

Transkript

1 UV Ultraviyole-Görünür Bölge Absorpsiyon Spektroskopisi Doğrudan alınan güneşışığı %47 kızılötesi, %46 görünür ışık ve %7 morötesi ışınımdan oluşur. Spektroskopik Yöntemler Spektrofotometri (UV-Visible, IR) Kolorimetri Atomik Absorbsiyon Spektroskopisi NMR Spektroskopisi ESR (Elektron Spin Rezonans) Spektroskopisi (Kütle Spektrometrisi) Emisyon Spektroskopisi Atomik Emisyon Spektroskopisi Fluoresan Spektroskopisi Radyokimyasal Yöntemler ÖLÇÜLEN ÖZELLİK IŞININ ABSORPLANMASI IŞININ YAYILMASI (EMİSYON) TEMEL BİLGİLER Bir atomun ve bir molekülün enerji durumu nelerden kaynaklanır? Atomun enerji durumları, 1- Elektronik yapıdaki değişikliklerden kaynaklanır. Moleküler enerji durumları, 1. Molekülün bir bütün olarak dönmesinden, 2. Atomların birbirine göre titreşimlerinden, 3. Elektronik yapıdaki değişikliklerden kaynaklanır. Spektroskopik yöntemler, Atomik Spektroskopi ve Moleküler Spektroskopi olmak üzere iki gruba ayrılır. Atomik spektroskopi, sadece elektronun bir enerji düzeyinden diğer bir enerji düzeyine geçişini (elektronik geçiş) incelerken, moleküler spektroskopi elektronik geçişlere ek olarak dönme ve titreşim enerji düzeyleri arasındaki geçişi de incelemektedir. Bu nedenle çok atomlu moleküllerin spektrumları atom spektrumlarına göre daha karmaşıktır. Çünkü; bu atomların enerji düzeylerinin sayıları tek atomlulara göre daha fazladır. Ayrıca; atomik geçişlere ilişkin spektrumlar çizgi (hat) şeklindeyken, moleküler geçişlere ilişkin spektrumlar bant şeklindedir. Elektromanyetik ışınımla etkileşen bir molekülün toplam enerjisi: E = E elektronik + E titreşim + E dönme Burada E elektronik, bağ yapan elektronlara ait enerji düzeyinden kaynaklanan elektronik enerjiyi, E titreşim atomlararası titreşim toplam enerjisini ve E dönme ise molekül içinde dönme hallerinden oluşan toplam enerjiyi ifade etmektedir. Atom ve Moleküllerde Hareket Moleküldeki atom çekirdeklerin dönmesi düşük frekans: ~ cycles per second. Moleküldeki atom çekirdeklerin titreşimi Orta frekans: ~ cycles per second Moleküldeki elektronların uyarılması Yüksek frekans: ~ cycles per second 1

2 Bir molekülün enerji düzeylerinin mertebesi nedir ve tayfın hangi bölgesindeki ışınımlardır? Dönme Durumları (10-3 ev), Bu durumlar arasındaki geçişlerden kaynaklanan tayflar mikrodalga bölgesindedir. Moleküler Spektroskopi Elektronik geçişler: UV-visible Titreşim geçişleri: IR Dönme geçişleri: Mikrodalga Titreşim Durumları (0.1 ev), Tayfları (IR) kızılötesi bölgededir. Elektronik Durumları (1-2 ev) tayflar görünen ve (UV) mor ötesi bölge E Elektronik Titreşim Dönme MOLEKÜLLERİN ELEKTRONCUL TAYFLARI Bir molekülün dönme ve titreşim enerjileri, molekülün hemen hemen tüm kütlesini içeren atom çekirdeklerinin hareketlerinden ötürüdür. Molekülün elektronları da, taban duruma karşılık gelen enerji düzeylerinden daha yüksek düzeylere uyarılabilirler. Fakat bu düzeylerin aralıkları, dönme veya titreşim düzeylerinin aralıklarına göre çok büyüktür. Elektronik geçişler, tayfın görünür veya morötesi bölgelerindeki ışınımları içerir. Her geçiş bant adı verilen bir dizi, birbirine yakın çizgi olarak görünür. Çünkü her elektronik durumun farklı dönme ve titreşim durumları vardır. Elektronik Geçişler UV Titreşim Geçişleri IR, İnfrared PY3P05 Dönme Geçişleri Mikrodalga Uyarılmış elektronik durum Temel durum MOLEKÜLLERİN ELEKTRONCUL TAYFLARI Tüm moleküllerin elektronik tayfı varmıdır? Dipol momentindeki bir değişiklik her zaman molekülün elektronik konfigürasyonundaki bir değişiklikle beraber gerçekleştiğinden, bütün moleküllerin elektronik tayfları vardır. H 2 ve N 2 gibi sürekli dipol momenti olmadığı için dönme ve titreşim tayflarına sahip olmayan moleküllerin elektron tayfları vardır. Çok atomlu bir molekülde elektron uyarılması, çoğu zaman molekülün şeklinde değişmeye yol açar. Bu değişikliğin kaynağı; farklı bağ geometrisine yol açan, farklı durumlardaki elektronların dalga fonksiyonlarının farklı olmasıdır. Örneğin BeH 2 molekülü bir durumda çizgisel diğerinde bükülmüştür. Elektromanyetik spektrumda farklı dalga boyuna ya da enerjiye sahip ışının, madde ile etkileşimi sonunda maddede birtakım değişikliklere neden olduğundan edilmişti. Bu enerjinin, molekülün elektronik geçişine neden olduğu bölgeye ultraviyole-görünür bölgesi denmektedir. Ultraviyole (UV veya Mor ötesi) ve görünür bölgeye (Vis) karşlık gelen elektromanyetik ışının enerjisi, maddenin bileşimindeki atomların bağ elektronlarının uyarılmasına neden olur. Bu uyarılma, temel haldeki titreşim ve dönme enerji seviyelerinden uyarılmış haldeki titreşim ve dönme enerji seviyelerine olacak şekilde de gerçekleşir. UV bölgesi, nm aralığında uzak Ultraviyole (vakum bölgesi) ve nm aralığında ise Ultraviyole (yakın Ultraviyole) olarak adlandırılır. Görünür bölge de nm aralılığında yer almaktadır. 2

3 ULTRAVİYOLE (UV) VE GÖRÜNÜR BÖLGE (Vis) SPEKTROSKOPİSİ UV ve görünür bölgelerinin her ikisinde de elektromanyetik ışın, maddenin bileşimindeki atomların bağ elektronlarının uyarılmasına neden olduğundan dolayı bu iki bölge ayrı ayrı kullanılabildiği gibi her iki bölge birlikte de kullanılmaktadır. En yaygın olarak nm arasındaki UV ve görünür bölge kullanılır. Ultraviyole-görünür bölge spektroskopisi elektronik spektroskopi olarak da adlandırılır. Işının belli dalga boyları madde tarafından ABSORBLANIR (SOĞURULUR, EMİLİR): ABSORBSİYON Bu enerji maddeyi (yani onu oluşturan atom veya molekülleri) UYARILMIŞ hale geçirir. X + h X* Düşük enerji düzeyi (ground: G ile de gösterilir) Yüksek enerji düzeyi (uyarılmış durum: S 1 ile de gösterilir) Tanecik eski haline dönerken bu enerji geri verilir: X* X + ısı Uyarılmış madde bir ışın yayabilir: EMİSYON X* X + h Absorplanan fotonların sayısı, ortamdaki absorpsiyon yapan türlerin sayısı ile orantılıdır. Monokromatik ve I 0 şiddetinde ışıma, ortamı daha küçük olan I şiddetinde terk eder. Tabakaya gelen ışık Şiddeti: I 0 Homojen bir absorplayıcı ortam Tabakadan çıkan ışık Şiddeti: I Lambert yasası: Homojen bir absorplayıcı ortamdan geçen ışının şiddeti tabaka kalınlığının artması ile üssel olarak azalır: I = I 0 x e -kd I = geçen ışının şiddeti I 0 = gelen ışının şiddeti k = absorpsiyon katsayısı d = tabakanın kalınlığı Beer yasası: Işının şiddeti içerisinden geçtiği maddenin konsantrasyonuna bağlıdır. I = I 0 x e -kc I = geçen ışının şiddeti I 0 = gelen ışının şiddeti k = absorpsiyon katsayısı c = konsantrasyon d I 3

4 Bu iki yasanın birleştirilmesiyle: Lambert-Beer yasası I = I 0 x e -kcd I = geçen ışının şiddeti I 0 = gelen ışının şiddeti k = absorpsiyon katsayısı c = konsantrasyon d = ışık yolu (sıvının içinde bulunduğu küvetin genişliği) I/I 0 = e -kcd ln I/I 0 = -k x c x d ln I 0 /I = k x c x d log I 0 /I = k x c x d k/2.303= (epsilon) d I Maddenin konsantrasyonu Işık yolu (cm) log I 0 /I = x c x d = A (Absorbans) veya E (Ekstinksiyon) Absorpsiyon (veya Ekstinksiyon) katsayısı Konsantrasyonun (c) birimi g/l olursa, S, spesifik absorpsiyon katsayısı; Konsantrasyonun (c) birimi mol/l olursa, M, molar absorpsiyon katsayısı adını alır. Lambert-Beer yasasından sapmalar: NEDENİ: YÜKSEK KONSANTRASYON YANLIŞ DALGA BOYU SEÇİMİ Transmittans (T)= I/I 0 %Transmittans (%T)=100 T Absorbans (optik dansite, O.D.)= -log 10 T Absorbans (A)= c d c çözelti konsantrasyonu (mol/l) d ışığın çözelti içinde kattetiği yol (cm) molar absorpsiyon katsayısı (L/mol/cm) d I I = I 0 x e -kcd Lambert-Beer yasası: Bir çözeltiden geçen ışık miktarı, ışığın çözelti içinde katettiği yol ve çözelti konsantrasyonu ile logaritmik olarak ters orantılı, emilen ışık miktarı ise doğru orantılıdır. UV ve Görünür Bölgede Absorpsiyon Ultraviyole ve görünür bölgedeki absorpsiyondan sorumlu elektronların basit bir molekül üzerinde gösterimi. Organik bileşiklerdeki bağlar kovalent bağlardır. Kovalent bağları ve türü bağlarıdır. Organik molekülde, tek bağlı bileşiklerde bağı, ikili ve üçlü bağlı bileşiklerde hem hem de türü bağlar vardır. Birçok organik bileşik N, O, S, gibi hetero atom içerir. Bu atomlardaki elektronlardan bazıları ile ve türü bağlar oluşurken, aynı zamanda bağ oluşumunda kullanılmayan ve atom üzerinde serbest olan elektronlar yani ortaklanmamış n elektronları bulunur. Ultraviyole ve görünür bölgedeki absorpsiyondan bu elektronlar sorumludur. Kovalent bağ: Bir çift elektronun iki atom arasında paylaşılmasıyla oluşan bağa denir. Aslında bağ olarak gösterdiğimiz çizgi ( ) gerçekte bir çifte elektrondur ( ) bağı: Bağ oluşumunda kullanılan atomik orbitallerin uç uca örtüşmeleri ile sigma ( ) bağı oluşur. Örtüşme verimi en yüksek olan ve en kuvvetli olan s orbitali ile s, sp, sp 2 ve sp 3 orbitallerinin örtüşmesidir. bağı: Bağ oluşumunda kullanılan atomik p orbitallerin yan yana örtüşmesi sonucu oluşan bağa denir. bağına kıyasla örtüşme verimi azdır ve zayıf bir bağdır. 4

5 Şiddet 3/19/2014 Ultraviyole ve görünür bölgede, bağ yapan ve elektronları enerji absorplayarak karşıt bağ yapan * ve * enerji seviyelerine uyarılırlar. * * Bağ yapmamış n elektronlarının uyarılmış durumda karşılığı yoktur. n elektronları enerji absorplayarak karşıt bağ yapan * ve * enerji seviyelerine uyarılırlar. n * n * Bunun dışında değişik olası absorpsiyonlar vardır, fakat bu geçişlerin pek bir önemi yoktur. * * ULTRAVİYOLE VE GÖRÜNÜR BÖLGE SPEKTROMETRE CİHAZI Işıma kaynağından çıkan ışın, 1.aynadan yansıdıktan sonra, 1.yarıktan, kırınım ızgarasından ve tekrar 2.yarıktan geçtikten sonra fitreye gelir. Filtreden çıkan ışın, 2.aynadan yansıyarak ışın bölücü aynaya gelir. Işın burada tüm özellikleri aynı olan iki eşit ışına ayrılır. Bu ışınlardan biri referans hücreden diğeri ise örnek hücresinden geçerek mercekler tarafından detektöre odaklanır. Maddenin belli bir frekansta absorpsiyon yapması sonucu, maddeden ve referanstan geçen ışın demetlerinin şiddetleri arasındaki fark, detektörde alternatif akım sinyaline çevrilerek, ekranda absorpsiyon bandı olarak görülür. Kısaca cihazın bölümleri: Işıma kaynağı: Ultraviyole ve görünür bölgede iki tür ışık kaynağı kullanılır. Döteryum lambası 185 nm ile 390 nm aralığında tarama yapar. Tungsten lambası 350 nm ile 800 nm aralığın tarama yapar. Cihaz tarama yaparken lambalar otomatik olarak değişir. Monokromatör: Kuvarstan yapılma prizma veya kırınım ızgarası kullanılır. Dedektör: Fotoelektrik tüp veya foto çoğaltıcı tüp kullanılır. ÖRNEK UV SPEKTRUMU VE ANALİZİ Siddet 0,4 0,2 0, Dalgaboyu dalgaboyu=242 Konsantrasyon 1,00E-06 0,011 3,00E-06 0,056 5,00E-06 0,163 7,00E-06 0,206 1,00E-05 0,269 dalgaboyu=242 0,3 y = 29918x - 0,0146 R² = 0,966 0,25 0,2 0,15 0,1 0,05 0 0,00E+00 2,00E-06 4,00E-06 6,00E-06 8,00E-06 1,00E-05 1,20E-05 Konsantrasyon ULTRAVİYOLE VE GÖRÜNÜR BÖLGE SPEKTROSKOPİSİNİN UYGULAMA ALANLARI UV ve görünür bölge spektroskopisi ile yapı analizi çok sınırlı düzeyde yapılmaktadır. UV ve görünür bölge spektroskopisinin kullanım alanı kantitatif analizlerde daha fazladır. Kalitatif Analiz: UV ve görünür bölge yapı değerlendirmesi Kantitatif Analiz: 1-Derişimi bilinmeyen bir çözeltinin derişiminin bulunması 2- Karışımlarının Analizi 3-Asitlik sabitinin belirlenmesi 4-Hidrojen bağının hesaplanması 5-Hız ve denge sabitlerinin hesaplanması 5

6 Kalitatif Analiz: UV ve görünür bölge yapı değerlendirmesi Özellikle organik bir bileşiğin Ultraviyole ve görünür bölge spektrumu ile tek başına yapı analizi mümkün değildir. Fakat yapı hakkında bazı genel bilgiler elde edilebilir. Maksimum dalga boyu 130 nm nm arasında bir bant varsa muhtemelen * * absorpsiyonuna aittir. Maksimum dalga boyu 180 nm dalga boyunun altında bir bant varsa muhtemelen * absorpsiyonuna aittir. Bu absorpsiyon C-C ve C-H arasındaki bağlarındaki elektronlar ile gerçekleşen absorpsiyondur ve muhtemelen doymuş bileşiklerin yani alkanların varlığını gösterir. Maksimum dalga boyu 150 nm nm aralığında bir bant varsa n * absorpsiyonuna aittir. Beyaz duvar üzerinde kurumuş bir damla sıvının UV ışığı altında görünümü. Beyaz duvar üzerine bantlanmış beyaz bir kağıt parçasının UV ışığı altında görünümü. Mor ötesi ışınların dalga boyu aralığı 400 nm ile 4 nm arasındadır. Bu ışınlar da Güneş ışınlarının bir bileşenidir (%5 ten daha az) ama yapay olarak da üretilebilirler. Güneşteki mor ötesi ışıma üç banda ayrılır: 1- Deri hastalıkları ve deri kanserine yol açan UVA ( nm) ışınları; 2- Yaz aylarında gücü artan ve güneş yanıklarına neden olan UVB ( nm) ışınları 3- Çok güçlü ve oldukça zararlı UVC (280 nm altı) ışınları. UVB ve UVC ışınlarının çoğu ozon tabakası tarafından emilerek yeryüzüne ulaşması önlenir. Bu tabakadaki bir incelme bu zararlı ışınların daha fazlasının yeryüzüne ulaşmasına neden olur. Bu tabakadan geçebilen ışınlar bina ve araç camlarıyla havadaki tozlar, su ve duman tarafından tutulur. Az miktarda güneş ışığı sağlıklı bir yaşam için gereklidir. D vitamini mor ötesi ışınların ergosterol üzerindeki etkisiyle üretilir. Raşitizm hastalığının iyileştirilmesinde doğal ve yapay mor ötesi ışıktan yararlanılır. Bu ışınlar ayrıca mikropları öldürdüğünden dolayı steril ortamların yaratılmasında yaygın kullanılır. ÖDEV Soru 1. Ultraviyole bölgesinin elektromanyetik spektrumdaki yerinin enerji olarak değerleri E, kcalmol -1 ve kjmol -1 kaçtır. Araştırınız ve sonuçları karşılaştırınız. Çevirme faktörleri: 1 nm = 10-9 m = 10 Å 1 μm = 10-6 m 1 cal = 4,184x10-7 joule = 2,61x10 19 ev 1 Hz = 1 s -1 ; 1 MHz = 103 khz = 106 Hz Soru 2. Ultraviyole ve görünür bölge spektrometresinde dönme (R) enerji seviyeleri olmasaydı uyarılma nasıl olurdur? Açıklayınız. Soru 3. Ultraviyole ve görünür bölge spektrometresinde dalga boyu ile enerji nasıl değişir? Açıklayınız Soru 4: Molar absorplama katsayısı ( ) 9500 Lmol -1 cm -1 olan bir çözeltinin 10 cm ışın yolu olan bir kapla 0,9 A daki derişimini hesaplayınız. 1- Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? a. Elektromanyetik spektrumda değişik dalga boyuna ya da enerjiye sahip ışının maddede ile etkileşimi sonunda maddede değişikliklere neden olur. b. Elektromanyetik spektrum da Ultraviyole ve görünür bölge spektroskopisi, X-ışınları ile IR (Infrared) bölgesi arasında yer alır. c. Ultraviyole ve görünür bölge spektroskopisi, elektronik spektroskopi olarak ta adlandırılır. d. Soğurma veya absorbsiyon, temel enerji seviyesindeki (E 0 ) bir elektronun enerji alarak bir üst enerji seviyesine (E 1 ) geçmesidir. e. Ultraviyole ve görünür bölge spektroskopisi, nm aralığındaki bölgedir. 2- Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? a nm arası uzak Ultraviyole bölgesidir. b nm arası Ultraviyole bölgesidir. c nm arası görünür bölgesidir. d nm arası vakum bölgesi olarakta bilinir. e nm bölgesi Ultraviyole ve görünür bölgesidir. 3- Ultraviyole ve görünür bölgede soğurma hangi tür elektronlar ile gerçekleşir? a. ve bağını oluşturan elektronları ile bağ oluşumunda kullanılmayan n elektronlarının tümü ile b. Sadece ve bağını oluşturan elektronları ile c. Sadece bağını oluşturan elektronları ile d. Sadece bağını oluşturan elektronları ile e. Sadece n bağını oluşturan elektronları ile 4. Ultraviyole ve görünür bölgede aşağıdaki geçiş türlerinden hangisi olası değildir? a. * b. n n* c. n * d. * e. * 6

7 5- Aşağıdaki Ultraviyole ve görünür bölge soğurma türlerinden hangisi düşük enerjide yani yüksek dalga boyunda gerçekleşir? a. * b. * c. n * d. * e. * 6- Aşağıdakilerden hangisi Ultraviyole ve görünür bölge spektrometre cihazının bileşenlerinden değildir? a. Işıma kaynağı b. Monokromatör c. Dedektör d. Mercek e. Elektron ÖDEVLER bir sonraki derste teslim edilecek, ertesi hafta yada ders dışında ödev teslimi kabul edilmemektedir. 7

Total protein miktarının bilinmesi şarttır:

Total protein miktarının bilinmesi şarttır: Total protein miktarının bilinmesi şarttır: protein veriminin belirlenmesi saflık kontrolu deneylerin optimizasyonu spesifik aktivite tayini ve saflaştırma derecesinin belirlenmesi (enzimler için) KULLANILAN

Detaylı

SPEKTROSKOPİ. Spektroskopi ile İlgili Terimler

SPEKTROSKOPİ. Spektroskopi ile İlgili Terimler SPEKTROSKOPİ Spektroskopi ile İlgili Terimler Bir örnekteki atom, molekül veya iyonlardaki elektronların bir enerji düzeyinden diğerine geçişleri sırasında absorplanan veya yayılan elektromanyetik ışımanın,

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Spektroskopiye Giriş Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY SPEKTROSKOPİ Işın-madde etkileşmesini inceleyen bilim dalına spektroskopi denir. Spektroskopi, Bir örnekteki atom, molekül veya iyonların

Detaylı

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 9. Hafta (11.04.

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 9. Hafta (11.04. Laboratuvar Tekniği Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 9. Hafta (11.04.2014) 1 9. Haftanın Ders İçeriği Beer-Lambert Kanunu Spektrofotometre 2 Beer-Lambert

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ UV-Görünür Bölge Moleküler Absorpsiyon Spektroskopisi Yrd. Doç.Dr. Gökçe MEREY GENEL BİLGİ Çözelti içindeki madde miktarını çözeltiden geçen veya çözeltinin tuttuğu ışık miktarından

Detaylı

Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi

Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi 1 Giriş Spektroskopi, yapı tayininde kullanılan analitik bir tekniktir. Nümuneyi hiç bozmaz veya çok az bozar. Nümuneden geçirilen ışımanın dalga boyu değiştirilir

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

Enstrümantal Analiz, Elektromagnetik Işının Özellikleri

Enstrümantal Analiz, Elektromagnetik Işının Özellikleri 1 ELEKTROMAGNETİK IŞIN Absorbsiyon ve Emisyon Enstrümantal Analiz, Elektromagnetik Işının Özellikleri Vakumdan gelerek bir maddenin yüzeyleri arasına giren ışının elektriksel vektörü, ortamda bulunan atom

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Infrared (IR) ve Raman Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY TİTREŞİM Molekülleri oluşturan atomlar sürekli bir hareket içindedir. Molekülde: Öteleme hareketleri, Bir eksen

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

Spektroskopi. Madde ile ışın arasındaki etkileşmeyi inceleyen bilim dalıdır.

Spektroskopi. Madde ile ışın arasındaki etkileşmeyi inceleyen bilim dalıdır. Spektroskopi Madde ile ışın arasındaki etkileşmeyi inceleyen bilim dalıdır. Bu yöntemde bir örnekteki atom, molekül veya iyonların, bir enerji düzeyinden diğerine geçişleri sırasında absorplanan veya yayılan

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Testin 1 in Çözümleri 1. B manyetik alanı sabit v hızıyla hareket ederken,

Detaylı

ATOMIC SPECTROSCOPY. Elektromanyetik spektrum. Bölüm 7: ATOM SPEKTROSKOBİSİ. Malzeme Karakterizasyonu

ATOMIC SPECTROSCOPY. Elektromanyetik spektrum. Bölüm 7: ATOM SPEKTROSKOBİSİ. Malzeme Karakterizasyonu Malzeme Karakterizasyonu Bölüm 7: ATOM SPEKTROSKOBİSİ ATOMIC SPECTROSCOPY Elektromanyetik spektrum Bir çok ışık türü bilinir. Görünen ışık, kırmızı ötesi ışık (infared) ve morötesi (ultraviolet) ışıklar,

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

Ultraviyole (morötesi) / Visible (Görünür Bölge) Moleküler Absorpsiyon spektroskopisi

Ultraviyole (morötesi) / Visible (Görünür Bölge) Moleküler Absorpsiyon spektroskopisi Ultraviyole (morötesi) / Visible (Görünür Bölge) Moleküler Absorpsiyon spektroskopisi Çalışma ilkesi: Moleküler absorpsiyon spektroskopisi 160-780 nm dalga boyları arasındaki ışığın b ışın yoluna sahip

Detaylı

Spektroskopi ve Spektrofotometri. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve University EBN Medical School Department of Biochemistry

Spektroskopi ve Spektrofotometri. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve University EBN Medical School Department of Biochemistry Spektroskopi ve Spektrofotometri Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve University EBN Medical School Department of Biochemistry Spektroskopi Nedir? Maddeyle ışığın (elektromagneek radyasyon) etkileşimini

Detaylı

ENSTRÜMANTAL ANALİZ. Lambert-Beer Yasası ABSORPSİYON SPEKTROFOTOMETRİSİ. Absorpsiyometride kullanılan temel kavramlar

ENSTRÜMANTAL ANALİZ. Lambert-Beer Yasası ABSORPSİYON SPEKTROFOTOMETRİSİ. Absorpsiyometride kullanılan temel kavramlar ABSORPSİYON SPEKTROFOTOMETRİSİ Işının absorpsiyon düzeyinin ölçülmesi ile gerçekleştirilen analizlere absorpsiyometri denir. ENSTRÜMANTAL ANALİZ Spektrofotometrik yöntemler Doğal olarak renkli veya sonradan

Detaylı

Raman Spektroskopisi

Raman Spektroskopisi Raman Spektroskopisi Çalışma İlkesi: Bir numunenin GB veya yakın-ir monokromatik ışından oluşan güçlü bir lazer kaynağıyla ışınlanmasıyla saçılan ışının belirli bir açıdan ölçümüne dayanır. Moleküllerin

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Nükleer Manyetik Rezonans (NMR) Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY GİRİŞ NMR organik bilesiklerin yapılarının belirlenmesinde kullanılan en güçlü tekniktir. Çok çesitli çekirdeklerin

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ. X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ. X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY X-IŞINI SPEKTROSKOPİSİ X-ışını spektroskopisi, X-ışınlarının emisyonu, absorbsiyonu ve difraksiyonuna (saçılması) dayanır. Kalitatif

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

Işının Absorplanması (Soğurulması) Madde ile ışının etkileşmesi sonucu meydana gelecek olaylardan en önemlisi ışının absorblanmasıdır. Çeşitli dalga boylarında ışın içeren bir demet, saydam bir ortamdan

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Atomik Absorpsiyon Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY GİRİŞ Esası: Temel düzeydeki element atomlarının UV-Görünür bölgedeki monokromatik ışınları Lambert-Beer yasasına göre

Detaylı

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez.

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez. MODERN ATOM TEORİSİ ÖNCESİ KEŞİFLER Dalton Atom Modeli - Elementler atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşurlar. - Atomlar içi dolu küreler şeklindedir. - Bir elementin bütün atomları

Detaylı

3. Merkez atomu orbitallerinin hibritleşmesi

3. Merkez atomu orbitallerinin hibritleşmesi 3. Merkez atomu orbitallerinin hibritleşmesi Bir atomun yapa bileceği kovalent bağ sayısı taşıdığı ya da az bir enerjiyle taşıyabileceği (hibritleşme) yarı dolu orbital sayısına eşittir. Farklı enerji

Detaylı

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar GENEL KİMYA 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar Kimyasal Türler Doğada bulunan bütün maddeler tanecikli yapıdadır. Maddenin özelliğini gösteren küçük yapı

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ-4 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni-4 Işınlar İyonizan olmayan ışınlar İyonizan ışınlar Eşik değerler 1 Işınlar

Detaylı

X-IŞINLARI FLORESAN ve OPTİK EMİSYON SPEKTROSKOPİSİ

X-IŞINLARI FLORESAN ve OPTİK EMİSYON SPEKTROSKOPİSİ X-IŞINLARI FLORESAN ve OPTİK EMİSYON SPEKTROSKOPİSİ 1. EMİSYON (YAYINMA) SPEKTRUMU ve SPEKTROMETRELER Onyedinci yüzyılda Newton un güneş ışığının değişik renkteki bileşenlerden oluştuğunu ve bunların bir

Detaylı

Dalga boyu aralığı Bölge. Dalga sayısı aralığı (cm. ) Yakın 0.78-2.5 12800-4000 Orta 2.5-50 4000-200 Uzak 50-1000 200-10

Dalga boyu aralığı Bölge. Dalga sayısı aralığı (cm. ) Yakın 0.78-2.5 12800-4000 Orta 2.5-50 4000-200 Uzak 50-1000 200-10 IR spektroskopisi Dalga boyu aralığı Bölge Dalga sayısı aralığı (cm (mm) ) Yakın 0.78-2.5 12800-4000 Orta 2.5-50 4000-200 Uzak 50-1000 200-10 Kızıl ötesi bölgesinde soğurma, moleküllerin titreşme ve dönme

Detaylı

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom KASET Röntgen filmi kasetleri; radyografi işlemi sırasında filmin ışık almasını önleyen ve ranforsatör-film temasını sağlayan metal kutulardır. Özel kilitli kapakları vardır. Kasetin röntgen tüpüne bakan

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Nükleer reaktör türleri ve çalışma prensipleri Atomik boyuttaki parçacıkların yapısı Temel kavramlar Elektrostatiğin Temelleri,

Detaylı

Bohr Atom Modeli. ( I eylemsizlik momen ) Her iki tarafı mv ye bölelim.

Bohr Atom Modeli. ( I eylemsizlik momen ) Her iki tarafı mv ye bölelim. Bohr Atom Modeli Niels Hendrik Bohr, Rutherford un atom modelini temel alarak 1913 yılında bir atom modeli ileri sürdü. Bohr teorisini ortaya koyarak atomların çizgi spektrumlarının açıklanabilmesi için

Detaylı

Bileşiğin basit formülünün bulunması (moleküldeki C, H, O, X atomlarının oranından, veya molekül ağırlığından)

Bileşiğin basit formülünün bulunması (moleküldeki C, H, O, X atomlarının oranından, veya molekül ağırlığından) 1 SPEKTROSKOPİ PROBLEMLERİ Ref. e_makaleleri, Enstrümantal Analiz, Kütle Spektrometre Uygulamaları Molekül yapısı bilinmeyen bir organik molekülün yapısal formülünün tayin edilmesi istendiğinde, başlangıç

Detaylı

SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir.

SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir. . ATOMUN KUANTUM MODELİ SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir. Orbital: Elektronların çekirdek etrafında

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

Atomik Emisyon Spektroskopisi

Atomik Emisyon Spektroskopisi Atomik Emisyon Spektroskopisi Çalışma İlkesi: Uyarılmış enerji düzeyine çıkarılan atomların ve tek atomlu iyonların daha düşük enerjili düzeylere geçişlerinde yaydıkları ultraviyole ve görünür bölge ışımasının

Detaylı

Değerlik Kabuğu Elektron Çiftleri İtmesi (VSEPR) (Valence Shell Electron Pair Repulsion Theory)

Değerlik Kabuğu Elektron Çiftleri İtmesi (VSEPR) (Valence Shell Electron Pair Repulsion Theory) Moleküler Geometri Bir molekülde; atomlar arası oluşan bağlar, çevre atomların merkez atom etrafında üç boyutlu yerleşme düzeni, bağlar arası açılar molekülün geometrisini (şekliniyapısını) belirler. Molekül

Detaylı

I. POLAR KOVALENT BAĞLAR/POLAR MOLEKÜLLER

I. POLAR KOVALENT BAĞLAR/POLAR MOLEKÜLLER 5.111 Ders Özeti #13 Bugün için okuma: Bölüm 3.1 (3. veya 4. Baskıda) Temel VSEPR Modeli, Bölüm 3.2 (3. ve 4. Baskıda) Merkez Atomu üzerinde Yalın Çiftli Moleküller. Ders #14 için okuma: Bölüm 3.8 (3.

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

BÖLÜM 1: Matematiğe Genel Bakış 1. BÖLÜM:2 Fizik ve Ölçme 13. BÖLÜM 3: Bir Boyutta Hareket 20. BÖLÜM 4: Düzlemde Hareket 35

BÖLÜM 1: Matematiğe Genel Bakış 1. BÖLÜM:2 Fizik ve Ölçme 13. BÖLÜM 3: Bir Boyutta Hareket 20. BÖLÜM 4: Düzlemde Hareket 35 BÖLÜM 1: Matematiğe Genel Bakış 1 1.1. Semboller, Bilimsel Gösterimler ve Anlamlı Rakamlar 1.2. Cebir 1.3. Geometri ve Trigometri 1.4. Vektörler 1.5. Seriler ve Yaklaşıklıklar 1.6. Matematik BÖLÜM:2 Fizik

Detaylı

2. Işık Dalgalarında Kutuplanma:

2. Işık Dalgalarında Kutuplanma: KUTUPLANMA (POLARİZASYON). Giriş ve Temel ilgiler Işık, bir elektromanyetik dalgadır. Elektromanyetik dalgalar maddesel ortamlarda olduğu gibi boşlukta da yayılabilirler. Elektromanyetik dalgaların özellikleri

Detaylı

I. FOTOELEKTRON SPEKTROSKOPĠSĠ (PES) PES orbital enerjilerini doğrudan tayin edebilir. (Fotoelektrik etkisine benzer!)

I. FOTOELEKTRON SPEKTROSKOPĠSĠ (PES) PES orbital enerjilerini doğrudan tayin edebilir. (Fotoelektrik etkisine benzer!) 5.111 Ders Özeti #9 Bugün için okuma: Bölüm 1.14 (3.Baskıda, 1.13) Elektronik Yapı ve Periyodik Çizelge, Bölüm 1.15, 1.16, 1.17, 1.18, ve 1.20 (3.Baskıda, 1.14, 1.15, 1.16, 1.17, ve 1.19) Atom Özelliklerinde

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM ATOMUN YAPISI Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sa-hiptir. Atomda bulunan yükler; negatif

Detaylı

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır.

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır. KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağ, moleküllerde atomları birarada tutan kuvvettir. Bir bağın oluşabilmesi için atomlar tek başına bulundukları zamankinden daha kararlı (az enerjiye sahip) olmalıdırlar. Genelleme

Detaylı

KİNETİK GAZ KURAMI. Doç. Dr. Faruk GÖKMEŞE Kimya Bölümü Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 1

KİNETİK GAZ KURAMI. Doç. Dr. Faruk GÖKMEŞE Kimya Bölümü Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 1 Kinetik Gaz Kuramından Gazların Isınma Isılarının Bulunması Sabit hacimdeki ısınma ısısı (C v ): Sabit hacimde bulunan bir mol gazın sıcaklığını 1K değiştirmek için gerekli ısı alışverişi. Sabit basınçtaki

Detaylı

Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a

Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a Kuantum Mekaniği Düşüncesinin Gelişimi Dalga Mekaniği Olarak da Adlandırılır Atom, Molekül ve Çekirdeği Açıklamada Oldukça Başarılıdır Kuantum

Detaylı

Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 )

Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 ) 5.111 Ders Özeti #4 Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 ) Ders #5 için Okuma: Bölüm 1.3 (3. Baskıda 1.6 ) Atomik Spektrumlar, Bölüm 1.7 de eģitlik 9b ye kadar (3. Baskıda

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

Moleküler Lüminesans Spektroskopisi. (Floresans, Fosforesans, Kemilüminesans)

Moleküler Lüminesans Spektroskopisi. (Floresans, Fosforesans, Kemilüminesans) Moleküler Lüminesans Spektroskopisi (Floresans, Fosforesans, Kemilüminesans) Çalışma ilkesi: Bu yöntemlerin her birinde, analit molekülleri, emisyon (floresans, fosforesans ve kemilüminesans) spektrumları

Detaylı

SPEKTROSKOPİK ANALİZ YÖNTEMLERİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004

SPEKTROSKOPİK ANALİZ YÖNTEMLERİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 SPEKTROSKOPİK ANALİZ YÖNTEMLERİ Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 1 Temel ilkeler Spektroskopi, bir örnekteki atom, molekül veya iyonların, bir enerji düzeyinden diğerine geçişleri sırasında

Detaylı

FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU

FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ ORTAÖĞRETİM FEN VE MATEMATİK ALANLARI EĞİTİMİ BÖLÜMÜ FİZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU TÇ 2007 & ҰǓ 2012 Öğrencinin Adı

Detaylı

... ANADOLU L SES E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI SINIFI: Ö RENC NO: Ö RENC N N ADI VE SOYADI:

... ANADOLU L SES E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI SINIFI: Ö RENC NO: Ö RENC N N ADI VE SOYADI: 2009-2010 E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI A 1. Plastik bir tarak saça sürtüldü ünde tara n elektrikle yüklü hale gelmesinin 3 sonucunu yaz n z. 2. Katot fl nlar nedir? Katot fl

Detaylı

Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI

Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Tınaztepe Yerleşkesi, 35160 Buca/İzmir E-mail : mustafa.odabasi@deu.edu.tr Ders İçeriği Güneş Radyasyonu ve Fotokimyasal Reaksiyonlar

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ SPEKTROFOTOMETRE

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ SPEKTROFOTOMETRE T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ SPEKTROFOTOMETRE Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak in http://ocw.mit.edu/terms ve http://tuba.acikders.org.tr

Detaylı

TEZ ONAYI Nurcan KALKAN tarafından hazırlanan Hıtc Iodide Laser Boyasının Spektroskopik Özelliklerinin İncelenmesi adlı tez çalışması tarih

TEZ ONAYI Nurcan KALKAN tarafından hazırlanan Hıtc Iodide Laser Boyasının Spektroskopik Özelliklerinin İncelenmesi adlı tez çalışması tarih ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ HITC IODIDE LASER BOYASININ SPEKTROSKOPIK ÖZELLIKLERININ İNCELENMESI Nurcan KALKAN FİZİK ANABİLİM DALI ANKARA 2008 Her hakkı saklıdır TEZ

Detaylı

MADDE VE IŞIK saydam maddeler yarı saydam maddeler saydam olmayan

MADDE VE IŞIK saydam maddeler yarı saydam maddeler saydam olmayan IŞIK Görme olayı ışıkla gerçekleşir. Cisme gelen ışık, cisimden yansıyarak göze gelirse cisim görünür. Ama bu cisim bir ışık kaynağı ise, hangi ortamda olursa olsun, çevresine ışık verdiğinden karanlıkta

Detaylı

Lewis Nokta Yapıları ve VSEPR

Lewis Nokta Yapıları ve VSEPR 6 DENEY Lewis Nokta Yapıları ve VSEPR 1. Giriş Bu deneyde moleküllerin Lewis Nokta yapıları belirlenecek ve VSEPR kuralları ile molekülün geometrisi ve polaritesi tayin edilecektir. 2. Lewis Nokta Yapıları

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK ANABİLİM DALI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK ANABİLİM DALI Dersin Kodu FIZ508 Spektroskopik Analiz Yöntemleri (II) Kredisi (T P K) (3 0 3) 2-Bahar Atomik spektroskopi, infrared absorpsiyon spektroskopisi, raman spektroskopisi, nükleer magnetik rezonans spektroskopisi,

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY.

MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY. MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA TEMEL KAVRAMLAR ATOMLARDA ELEKTRONLAR PERİYODİK TABLO BÖLÜM II ATOM YAPISI VE ATOMLARARASı BAĞLAR BAĞ KUVVETLERİ VE ENERJİLERİ

Detaylı

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ Prof. Dr. Bektaş TEPE Canlıların Savunma Amaçlı Kimyasal Üretimi 2 Bu ünite ile; Canlılık öğretisinde kullanılan kimyasal kavramlar Hiyerarşi düzeyi Hiyerarşiden sorumlu atom

Detaylı

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37 vi TEMEL KAVRAMLAR - 2 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36 1.2. Atomlar...36 1.2. Moleküller...37 1.3. İyonlar...37 2. Kimyasal Türlerin Adlandırılması...38 2.1. İyonların Adlandırılması...38 2.2. İyonik

Detaylı

5.111 Ders Özeti #5. Ödev: Problem seti #2 (Oturum # 8 e kadar)

5.111 Ders Özeti #5. Ödev: Problem seti #2 (Oturum # 8 e kadar) 5.111 Ders Özeti #5 Bugün için okuma: Bölüm 1.3 (3. Baskıda 1.6) Atomik Spektrumlar, Bölüm 1.7, eşitlik 9b ye kadar (3. Baskıda 1.5, eşitlik 8b ye kadar) Dalga Fonksiyonları ve Enerji Düzeyleri, Bölüm

Detaylı

Fen ve Mühendislik Bilimleri İçin Enstrümental Analiz

Fen ve Mühendislik Bilimleri İçin Enstrümental Analiz ?????? ÜNİVERSİTESİ AÇIK KAYNAK DERS NOTLARI Fen ve Mühendislik Bilimleri İçin Enstrümental Analiz???? Düzenleme Tarihi December 7, 2010 Basım Yeri Malatya Fen ve Mühendislik Bilimleri İçin Enstrümental

Detaylı

Nükleer Manyetik Rezonans Spektroskopisi

Nükleer Manyetik Rezonans Spektroskopisi Nükleer Manyetik Rezonans Spektroskopisi Giriş NMR organik bileşiklerin yapılarının belirlenmesinde kullanılan en güçlü tekniktir. Çok çeşitli çekirdeklerin çalışılmasında kullanılabilir : 1 H 13 C 15

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com KUTUP IŞINIMI AURORA www.astrofotograf.com Kutup ışıkları, ya da aurora, genellikle kutup bölgelerinde görülen bir gece ışımasıdır. Aurora, gökyüzündeki doğal ışık görüntüleridir. Genelde gece görülen

Detaylı

Enstrümantal Analiz, Cihazlar, FTIR, IR Uygulamalar

Enstrümantal Analiz, Cihazlar, FTIR, IR Uygulamalar IR ABSORBSİYON SPEKTROSKOPİSİ TEORİSİ Enstrümantal Analiz, Cihazlar, FTIR, IR Uygulamalar Elektromagnetik Spektrum X-ışını Ultraviyole İnfrared Mikro- Radyo frekansı dalga Ultraviyole Görünür Vibrasyonal

Detaylı

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Sıcaklık, bir gaz molekülünün kütle merkezi hareketinin ortalama kinetic enerjisinin bir ölçüsüdür. Sıcaklık,

Detaylı

Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz.

Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz. Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz. Işık genellikle titreşen elektromanyetik dalga olarak düşünülür; bu suda ilerleyen dalgaya

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ SIVILARIN KİMLİK TAYİNİNDE KULLANILAN BASİT BİR SPEKTROFOTOMETRE MODELİ

ÖZEL EGE LİSESİ SIVILARIN KİMLİK TAYİNİNDE KULLANILAN BASİT BİR SPEKTROFOTOMETRE MODELİ ÖZEL EGE LİSESİ SIVILARIN KİMLİK TAYİNİNDE KULLANILAN BASİT BİR SPEKTROFOTOMETRE MODELİ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER: KUTAY SAKALLIOĞLU SILA TANIK 2014 İZMİR 1 İÇİNDEKİLER Projenin amacı. 3 1.GİRİŞ. 3 1.1 Atomun

Detaylı

gelen ışın gelme açısı

gelen ışın gelme açısı 1 REFRAKTOMETRİ Ref. e_makaleleri, Enstrümantal Analiz gelen ışın gelme açısı normal 1 M 1, az yoğun ortam 2 kırılma açısı kırılan ışın M 2, çok yoğun ortam n 2 > n 1 varsayılıyor 1 > 2 Şeffaf bir ortamdan

Detaylı

TIBBİ LABORATUVAR TESTLERİ

TIBBİ LABORATUVAR TESTLERİ TIBBİ LABORATUVAR TESTLERİ Testlerin Alfabetik Listesi Biyokimya Testleri Hematoloji Testleri Hormon Testleri İdrar Analizi Tümör Belirteçleri İlaç Düzeyleri ve Uyuşturucu Paneli HPLC Testleri Elektroforez

Detaylı

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1 BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri 1 Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-yüklü) Basit bir atom

Detaylı

Moleküller ve Katılar

Moleküller ve Katılar Moleküller ve Katılar Yazar Yrd.Doç. Dr. Sabiha AKSAY ÜNİTE 5 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Moleküllerin bağlanma yöntemlerini, Katıları oluşturmak üzere moleküllerin nasıl bir araya geldiklerini,

Detaylı

OPTİK ÇEVİRME DAĞILIMI VE DAİRESEL DİKROİZM

OPTİK ÇEVİRME DAĞILIMI VE DAİRESEL DİKROİZM 1 OPTİK ÇEVİRME DAĞILIMI VE DAİRESEL DİKROİZM Ref. e_makaleleri, Enstrümantal Analiz Optik çevirme dağılımı ve dairesel dikroizm, her ikisi de, dairesel polarize ışının optikce aktif taneciklerle etkileşimine

Detaylı

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır:

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: İyonik bağlar, elektronlar bir atomdan diğerine aktarıldığı zaman

Detaylı

LAZER CĐHAZI : (1 ) lazer ortamı (2) maddeye verilen enerji (ışık), (3) ayna, (4) yarı geçirgen ayna, (5) dışarı çıkan lazer ışını

LAZER CĐHAZI : (1 ) lazer ortamı (2) maddeye verilen enerji (ışık), (3) ayna, (4) yarı geçirgen ayna, (5) dışarı çıkan lazer ışını 50. YILINDA LAZER Đlk kullanılabilir lazer 1960 yılında Dr. Theodor Maiman tarafından yapılmıştır. Lazerin bulunuşunun 50. yılı kutlama etkinlikleri, 2010 yılı boyunca sürecektir. Einstein in 1917 yılında,

Detaylı

BAHAR YARIYILI I. ve II. ÖĞRETİM DÖNEMSONU SINAV SORULARI, Numarası: Adı Soyadı: İmza: Notu:

BAHAR YARIYILI I. ve II. ÖĞRETİM DÖNEMSONU SINAV SORULARI, Numarası: Adı Soyadı: İmza: Notu: 2009 2010 BAHAR YARIYILI I. ve II. ÖĞRETİM DÖNEMSONU SINAV SORULARI, 07.06.2010 Numarası: Adı Soyadı: İmza: Notu: 1- BeH2 ün yapısını ve özelliklerini (elektron dağılımı, bağ derecesi ve manyetik özelliği)

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA ATOMUN ELEKTRON YAPISI Bohr atom modelinde elektronun bulunduğu yer için yörünge tanımlaması kullanılırken, kuantum mekaniğinde bunun yerine orbital tanımlaması kullanılır. Orbital, elektronun

Detaylı

- 1 - ŞUBAT KAMPI SINAVI-2000-I. Grup. 1. İçi dolu homojen R yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında 0 açısal hızı R

- 1 - ŞUBAT KAMPI SINAVI-2000-I. Grup. 1. İçi dolu homojen R yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında 0 açısal hızı R - - ŞUBT KMPI SINVI--I. Grup. İçi dolu omojen yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında açısal ızı ile döndürülüyor e topun en alt noktası zeminden yükseklikte iken serbest bırakılıyor. Top zeminden

Detaylı

ER 3B ULTRA VİYOLE DEDEKTÖR

ER 3B ULTRA VİYOLE DEDEKTÖR ER 3B ULTRA VİYOLE DEDEKTÖR İnsan gözü 380 ile 760 nm. Gibi dar bir kuşak arasındaki elektro manyetik dalgalara duyarlıdır. Bu kuşak görülür alan olarak adlandırılmaktadır. Görülür alanın altında mor ötesi

Detaylı

Işınım ile Isı Transferi Deneyi Föyü

Işınım ile Isı Transferi Deneyi Föyü Işınım ile Isı Transferi Deneyi Föyü 1. Giriş Işınımla (radyasyonla) ısı transferi ve ısıl ışınım terimleri, elektromanyetik dalgalar ya da fotonlar (kütlesi olmayan fakat enerjiye sahip parçacıklar) vasıtasıyla

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA MOLEKÜLLER ARASI KUVVETLER Moleküller Arası Kuvvetler Yüksek basınç ve düşük sıcaklıklarda moleküller arası kuvvetler gazları ideallikten saptırır. Moleküller arası kuvvetler molekülde kalıcı

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI (KONU ANLATIMI)

ÇALIŞMA YAPRAĞI (KONU ANLATIMI) ÇALIŞMA YAPRAĞI (KONU ANLATIMI) ATOMUN YAPISI HAZIRLAYAN: ÇĐĞDEM ERDAL DERS: ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERS SORUMLUSU: PROF.DR. ĐNCĐ MORGĐL ANKARA,2008 GĐRĐŞ Kimyayı ve bununla ilgili

Detaylı

Ders #15 için okuma: Bölümler 3.4, 3.5, 3.6 ve 3.7 (3.baskıda, Bölümler 3.4, 3.5, 3.6, 3.7 ve 3.8) Değerlik Bağı Teorisi.

Ders #15 için okuma: Bölümler 3.4, 3.5, 3.6 ve 3.7 (3.baskıda, Bölümler 3.4, 3.5, 3.6, 3.7 ve 3.8) Değerlik Bağı Teorisi. 5.111 Ders Özeti #14 Bugün için okuma: Bölüm 3.8 (3. Baskıda 3.9) Lewis Teorisinin Sınırları, Bölüm 3.9 (3. Baskıda 3.10) Molekül Orbitalleri, Bölüm 3.10 (3. Baskıda 3.11) Ġki Atomlu Moleküllerin Elektron

Detaylı

KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan

KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan kuvvettir. Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Atomun sembolünün

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi

Elektromanyetik Dalga Teorisi Elektromanyetik Dalga Teorisi DERS-4 İyonosferik Tabakaların Kırılma İndisi Elektromanyetik Spektrum Doppler Etkisi İyonosferik tabakaların kırılma indisi Snell kanunundan yararlanarak, aşağıdaki denklemleri

Detaylı

Elektromanyetik Dalgalar. Test 1 in Çözümleri. 4. Gözlemci kaynağa yaklaştığına göre; c bağıntısını yazabiliriz. f g

Elektromanyetik Dalgalar. Test 1 in Çözümleri. 4. Gözlemci kaynağa yaklaştığına göre; c bağıntısını yazabiliriz. f g 39 Elektromanyetik Dalgalar 1 Test 1 in Çözümleri 1. Radyo dalgaları elektronların titreşiminden doğan elektromanyetik dalgalar olup ışık hızıyla hareket eder. Radyo dalgalarının titreşim frekansı ışık

Detaylı

Yayınlanmış eski sınav soruları htttp://eogrenme.anadolu.edu.tr adresinde yer alan deneme sınavı hizmetinde öğrencilerimize sunulmaktadır.

Yayınlanmış eski sınav soruları htttp://eogrenme.anadolu.edu.tr adresinde yer alan deneme sınavı hizmetinde öğrencilerimize sunulmaktadır. ÖĞRENCİNİN SOYADI :... ADI :... TC KİMLİK NO / ÖĞRENCİ NO :... SINAV SALON NO:... SIRA NO :... Cevap kağıdınızda belirtilen kitapçık kodu ile size verilen soru kitapçığının kodunun aynı olup olmadığını

Detaylı

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık 2. Ahenk ve ahenk fonksiyonu, kontrast, görünebilirlik 3. Girişim 4. Kırınım 5. Lazer, çalışma

Detaylı

Bir molekülün rengi yükseltgenmiş haline veya bağlanmış haline bağlı olabilir. Örnek: salınan saat. Genel tepkimeyi düşünelim: IO 3 + 2 O 2

Bir molekülün rengi yükseltgenmiş haline veya bağlanmış haline bağlı olabilir. Örnek: salınan saat. Genel tepkimeyi düşünelim: IO 3 + 2 O 2 30.1 5.111 Ders Özeti #30 Geçiş Metalleri Konu: Kristal Alan Terisi ve Spektrokimyasal Seriler Bölüm 16 Bir molekülün rengi yükseltgenmiş haline veya bağlanmış haline bağlı olabilir. Örnek: salınan saat.

Detaylı

Radyoaktif elementin tek başına bulunması, bileşik içinde bulunması, katı, sıvı, gaz, iyon halinde bulunması radyoaktif özelliğini etkilemez.

Radyoaktif elementin tek başına bulunması, bileşik içinde bulunması, katı, sıvı, gaz, iyon halinde bulunması radyoaktif özelliğini etkilemez. RADYOAKTİFLİK Kendiliğinden ışıma yapabilen maddelere radyoaktif maddeler denir. Radyoaktiflik çekirdek yapısıyla ilişkilidir. Radyoaktif bir atom hangi bileşiğin yapısına girerse o bileşiği radyoaktif

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Analiz Çeşitleri ve Temel Kavramlar Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY Analiz Nitel (Kalitatif) Analiz: Bir örnekte hangi bileşen ve/veya bileşenlerin (atom, iyon, molekül) olduğunun tayinine

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA KİMYASAL BAĞLAR Lewis Kuramı Kimyasal bağlanmada esas rolü dış kabuk elektronları (değerlik) oynar. Bazı durumlarda elektronlar bir atomdan diğerine aktarılır. Böylece oluşan (+) ve (-) yüklü

Detaylı

Yayınlanmış eski sınav soruları htttp://eogrenme.anadolu.edu.tr adresinde yer alan deneme sınavı hizmetinde öğrencilerimize sunulmaktadır.

Yayınlanmış eski sınav soruları htttp://eogrenme.anadolu.edu.tr adresinde yer alan deneme sınavı hizmetinde öğrencilerimize sunulmaktadır. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT VE İŞLETME FAKÜLTELERİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ A 3389 2015 - GÜZ DÖNEM SONU - 3. OTURUM - Cumartesi 14:00 ÖĞRENCİNİN SOYADI :... ADI :... TC KİMLİK NO / ÖĞRENCİ NO :... SINAV

Detaylı

ATOM BİLGİSİ I ÖRNEK 1

ATOM BİLGİSİ I  ÖRNEK 1 ATOM BİLGİSİ I Elementlerin özelliklerini ta ıyan en küçük yapıta ı atomdur. Son çözümlemede, bütün maddelerin atomlar toplulu u oldu unu söyleyebiliriz. Elementler, aynı tür atomlardan, bile ik ve karı

Detaylı

20.03.2012. İlk elektronik mikroskobu Almanya da 1931 yılında Max Knoll ve Ernst Ruska tarafından icat edilmiştir.

20.03.2012. İlk elektronik mikroskobu Almanya da 1931 yılında Max Knoll ve Ernst Ruska tarafından icat edilmiştir. SERKAN TURHAN 06102040 ABDURRAHMAN ÖZCAN 06102038 1878 Abbe Işık şiddetinin sınırını buldu. 1923 De Broglie elektronların dalga davranışına sahip olduğunu gösterdi. 1926 Busch elektronların magnetik alanda

Detaylı

kitabı olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın

kitabı olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın PERİYODİK CETVEL Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel Üniversitesi Kimyası" Kitabı ndan okuyunuz. Modern periyotlu dizge, elementleri artan

Detaylı

SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ

SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ DERSİN İÇERİĞİ ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATMOSFERİN KATLARI GÜNEŞ DÜNYA 1. Hafta ATMOSFERİN ÖNEMİ 1. Güneşten gelen ultraviyole ışınlara karşı siper görevi

Detaylı