ÖZET. ANİLİN, Cu-TETRAAMİNOFİTALOSİYANİN KOPOLİMERİNİN ÇÖZELTİ ORTAMINDA ELDE EDİLMESİ VE ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÖZET. ANİLİN, Cu-TETRAAMİNOFİTALOSİYANİN KOPOLİMERİNİN ÇÖZELTİ ORTAMINDA ELDE EDİLMESİ VE ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ."

Transkript

1 ÖZET ANİLİN, Cu-TETRAAMİNOFİTALOSİYANİN KOPOLİMERİNİN ÇÖZELTİ ORTAMINDA ELDE EDİLMESİ VE ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Şerife AKYÜZ Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 2008, 44 Sayfa Tez Danışmanı: Doç. Dr. Muzaffer CAN İkinci Danışman: Doç. Dr. Cemil ALKAN Jüri :Doç. Dr. Muzaffer CAN Jüri : Doç. Dr. Hayati SARI Jüri : Doç. Dr. Ziya MERDAN Bu çalışmada, Anilin, Cu-Tetraamino fitalosiyaninin kopolimerinin çözelti ortamında sentezlenmesi ve FTIR, UV- görünür bölge spektrofotometri, iletkenlik ölçümü ve termik analiz yöntemleriyle karakterizasyonu amaçlanmıştır. İlk olarak kopolimer sentezlendi ve kopolimer tekrar çözülerek UV- görünür bölge sepktrofotmetre ile polimerin oluştuğu tespit edildi. Daha sonra elde edilen kopolimerin FTIR, DSC ve iletkenlik yöntemleri ile karekterizasyonu gerçekleştirildi. İyot buharıyla katkılama yapılarak Anilin, Cu-Tetraamino fitalosiyaninin kopolimerinin iletkenliğinin dopant miktarı ile değişimi gözlendi. Kopolimerin iletkenliği 4.3x10-5 S/cm olarak belirlendi. Anahtar Kelimeler: Kopolimerleşme, UV-görünür bölge spektrofotometri, FTIR Spektrofotometresi, iletken polimer, Anilin,Cu-Tetraaminofitalosiyanin

2 ABSTRACT COPOLYMER OF Cu-TETRAAMİNO PHTHLOCYANİNE AND ANİLİNE SYNTHESED İN MEDİA OF SOLUTİON AND ELECTRİCAL PROPERTİES GAZİOSMANPAŞA UNIVERSITY GRADUATE SCHOOL OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES DEPARTMENT OF CHEMISTRY SCIENCE In this study, copolymer of Cu-Tetraamino phthlocyanine and aniline was synthesed in media of solution. The copolymer was characterized experimental methods such as FTIR and UVvisible spectroscopes, thermogravimetric analysis and measurement of conduction. Firstly, it was synthesed and whether copolymer formed was determined with UV- visible spectrophotometer. Results determined from UV-Visible spectrofotometer were in accordance with these results obtained from FTIR spectroscopy and thermogravymetric analysis. That conductivity of copolymer of aniline, Cu-Tetraamino phthlocyanine that it was doped with iodine increases with amount of dopant was observed. Conductivity of copolymer was measured as 4.3x10-5 S/cm. Key Words: Copolymerization, DSC, UV-Vis spectroskopy, Cu-Tetraamino phthlocyanine, Polyaniline, FTIR spectroskopy

3 1 1. GİRİŞ ve LİTERATÜR ÖZETLERİ 1.1. Fitalosiyaninler: Kompleksler ve Polimerleri Fitalosiyanin (Pc), porfirinden türemiş düzlemsel bir 18π elektronlu heterosiklik aromatik sistemdir. Daha sistematik ismi tetraazotetrabenzo porfirindir. Daha fazla benzen birimlerinin halkalaşması Şekil 1.1 de gösterildiği gibi (1,2-NcH 2 ve 2,3-NcH 2 ) naftalosiyaninlerin oluşmasına neden olur. Şekil 1.1. Porfirin ve fitalosiyanin komplekslerinin şematik gösterimi a) Porfirin b) PcH 2 c) PcM d) 1,2- NcH 2 e) 2,3- NcH 2 Düzlemsel Pc -2 makromolekülünün çok çeşitli kompleksleri ve türevleri literatürlerde verilmiştir (Moser, 1963). Bu komplekslerde Fe, Co, Ni gibi pekçok geçiş metalinin yanında Ge, Si gibi ana grup metalleri merkez atom olarak bulunmaktadır. Düşük molekül ağırlıklı fitalosiyaninler ve yapısal olarak benzer naftalosiyaninler ve porfirinler ( Örneğin 5,10,15,30- tetrafenilporfirin) gibi makro porfirin türü bileşikler çeşitli geleneksel ve yeni sıra dışı özellikleri olan ilgi çekici bir malzemelerdir. Ligantta bulunan sübstitüentlerin (bağlı gruplar) ve ligandın merkezindeki metal iyonunun değiştirilmesi yeni malzemelerin geliştirilebilmesi için bir ön koşuldur. Boyalar ve pigmentlerin ( 10 5 Lmol -1 cm -1 lik molar absorbtiviteli nm de absorbans veren) kullanımı için yıllık fitalosiyanin üretimi ton civarındadır. Petrol endüstrisinde benzin fraksiyonlarındaki sülfür bileşenlerinin yükseltgenmesinde katalizör olarak, kserografik lazer yazıcılarda ve fotokopi makinelerinde fotoiletken olarak, kanserin fotodinamik tedavisinde fotosensör olarak, organik fotovoltaik pillerde

4 2 organik yarıiletken molekülü olarak; kataliz, fotokimya ve fotoelektrokimyada aktif elektron transfer edici bileşik olarak fitalosiyaninlerin uygulama alanları vardır. Bir fitalosiyaninle bir makromolekülün birleştirilmesi yada bir makromolekül matriks içerisine fitalosiyaninin katılması da özel uygulamalara sahip yeni malzemelerin geliştirilmesi için başka bir yöntemdir. Ligant ve bir makromolekül gibi bir kimyasal çevreye bir metal iyonunun katılması kimyasal ve fiziksel davranışları etkiler. Oksijenin tersinir olarak bağlanması Fe(II)/Porfirin/makromolekülün birleşmesinin bir sonucudur. Katalitik aktif sistemlerde, elektron transfer zincirlerinde ve fotosentez alanında da heyecan verici örnekleri gerçekleştirilmiştir. Pireperatif kimya fitalosiyaninlerin makromoleküllerle birleştirmenin çeşitli sentez yollarını vermektedir. Bu işlevsel makromoleküller bir metal iyonu, metal kompleksi yada metal şelatının bir makromolekülle birleşmesi ile oluşan makromoleküler metal kompleksi alanının bir parçasıdır. Fitalosiyanin ligandı polimer örgüsü yada zincirinin bir parçasıdır. Genellikle bu polimerler organik çözücülerde çözünmez fakat film ya da uygun taşıyıcılar üzerinde kaplama olarak hazırlanabilir. Polimerler iyi termal kararlılık, yüksek elektrik iletkenlik ve iyi katalitik ya da elektrokimyasal aktivite gösterirler (McKeown, 1998, Achar ve ark., 1994) Metal iyonu fitalosiyanin ligandının merkezinde ise polimer zincirinin bir parçasıdır. Fitalosiyaninlerin istiflenmesi ile yüksek iletkenlikli polimerler meydana gelir.

5 3 Fitalosiyaninler ligandın organik yada inorganik makromoleküle kovalent olarak bağlanmasıyla oluşur. Bu materyallerin karakteristik özellikleri elektron yada fotoelektron transferi, katalitik yada fotokatalitik aktivite göstermeleridir (Chen ve ark., 1997). Fitalosiyanin metali ve bir donör polimer ligant arasında koordine olarak yada yüklü bir fitalosiyanin ve yüklü bir polimer zinciri arasında elektrostatiki bir etkileşim meydana gelir. Kataliz yada fotokatalizde de materyallerin aktivitesi araştırılmaktadır (Türk ve Ford, 1988). En basit birleştirme bir organik ya da inorganik makromolekül matriksine fiziksel olarak katılmadır. Bu materyaller boyar madde, fotoiletken, kataliz ve fotoelektrokimyada aktif elektrot kaplaması olarak ilgi çekicidir.

6 Makromoleküler Fazlarda Fitalosiyaninlerin Sentezi Polimer zinciri yada örgüsünün parçası olarak Fitalosiyaninler Fitalosiyaninler eşdeğer pozisyonlarda ve aynı reaktivitede benzen halkası içerir (Şekil 1). Bu yüzden benzen halkalarının değiştirilmesi ile fitalosiyanin halkalarının birbiriyle bağlanması ideal halde olan olan 2 boyutlu yapının oluştuğu 1.Tip polimerlerin meydana gelmesine neden olur. Fitalosiyanini liganda kovalent olarak bağlamak için 2 yol vardır. Düşük molekül ağırlıklı fitalosiyaninlerin en iyi bilinen sentezi 1,2- benzedikarbonitril (fitalonitril) ya da 1,2-benzendikarboksilik asit türevlerinden (ftalik asit anhidrid) den çıkılmasıdır. Bu bileşikler fitalosiyanin sentezi bakımından tek fonksiyonludur çünkü siklotetramerizasyon düşük molekül ağırlıklı bileşikler oluşumuyla sonuçlanır. Sentezde aromatik tetrakarboniller ya da tetrakarboksilik asit türevleri gibi çift fonksiyonlu maddeler kullanılmasıyla polisiklotetramerizasyon ile polimerik fitalosiyanin elde edilir. İkinci yoldan tetra yada disübstitüe düşük molekül ağırlıklı fitalosiyanin türevleri için faydalanılır. Çift fonksiyonlu yada daha fazla fonksiyonlu bileşiklerin reaksiyonuyla polimerik fitalosiyaninler hazırlanır.

7 Tetrakarbonillerin Polisiklotetramerizasyonu ile elde edilen Polimerik Fitalosinler Düşük molekül ağırlıklı fitalosiyaninlerle karşılaştırıldığında polimerik fitalosiyaninlerin özellikleri ve sentezi ile ilgili sadece birkaç rapor vardır (Wöhrle, 1983), 1,2,4,5- tetrasyanobenzen ( Bannehr ve ark., 1980), çeşitli oksiarilendioksi ve alkilendioksi köprülü difitalonitriller (Snow, 1984) ve diğer nitriller yada 1,2,4,5- benzentetrakarboksilik asit dianhidrid gibi tetrakarboksilik asit türevleri gibi tetrakarbonitrillere dayanan çiftfonksiyonlu monomerlerin polisiklotetramerizasyonu için yüksek sıcaklıklarda şişmesi için metal yada metal tuzları varlığında çoğunlukla kullanılır (Gürek ve Bekaroğlu, 1997). Polimerler 500 C ye kadar inert gaz atmosferinde 350 C ye kadar oksidatif şartlarda iyi bir termal kararlılık gösterir. Düşük molekül ağırlıklı fitalosiyaninler süblimleşme yada sıvı kromatografisi ile uygun sübstitüentler içermesine yada unsubstitüe olmasına bağlı olarak saflaştırılabilir. Analitik karakterizasyon için basit instrümental teknikler kullanılır. Polimerik fitalosiyaninler organik çözücülerde çözünmez (bazen derişik sülfirik asitte kısmen çözünebilir) ve buharlaştırılamaz. Polimerlerin tamamen karakterize edilebilmesi için yapısal düzenlilik, son grupların özelliği, metal miktarı ve polimerizasyon derecesi (molekül ağırlığı) göz önünde bulundurulması gereken noktalardır Düşük Molekül Ağırlıklı Fitolosiyaninlerin, Polikandenzasyon Reaksiyonu ile Elde Edilen Polimerik Fitalosiyaninler Polimerik fitalosiyaninlerin hazırlanmasında polikandenzasyon reaksiyonlarında kullanılan iyi karekterize edilmiş düşük molekül ağırlıklı fitalosiyaninlerin avantajı vardır. Genellikle 4 foksiyonel grup bulunduran tetraamin ve tetrakarboksilik asit türevi fitolosiyaninlerin çıkış maddesi olarak kullanırlar. İkiden fazla fonksiyonel grup bulundurması örgü oluşumunu kolaylaştırır. Elde edilen çözünmez polimerlerin

8 6 karakterize edilmesi zordur (polimer örgüsünün derecesi molekül ağırlığı, son grup gibi). Bu yüzden detaylı yapı tayini yapılması da zordur. Polimerlerin genellikle termal kararlılıkları araştırılmaktadır (Wöhrle, 1983). 2,9,16, 23- tetrakarboksifitalosiyaninler C ısıtılmalarıyla ve CO 2 uçurulmasıyla çözünmez polimerler elde edilir (Achar ve ark., 1983). 2,9,16, 23- tetraminofitalosiyaninler polimidlerin sentezinde ve epoksi için vulkanizasyon maddesi olarak kullanıldı. Cu(II), Co(II), Ni(II), Zn(II), metalleri piromelitik dianhidrid yada benzofenoz tetrakarboksilik dianhidrid sırasıyla C de dimetilsülfoksit (DMSO) içinde karıştırıldı (Ahcar ve Fohlen, 1982). Bu öncü çözünebilir filmler dövülebilir ve düzgün şekilde esneyebilen poliimidlerle uyumlu bu filmler 300 C ye ısıtılarak elde edildi. Diğer prosedür çeşitli aromatik diamin ve tetrakarboksilik asit varlığında tetraaminin kondenzasyonu için faydalıdır. Poliamid asit kopolimer çözeltileri film yada fiber üretmek için kullanılabilir. Reaksiyonun 2. basamağında elde edilen poliamid kopolimerleri çözünmez. Vakum altında 600 C havada 500 C ye kadar mükemmel termal kararlılık rapor edilmiştir. Fe (II) ve Co(II) fitalosiyaninler ve polimerleri (katalaz, peroksidaz, oksidaz ve oksijenas için model olarak)sentez edildi. Fe(III) ve (II) fitolosiyoninleri içeren kopolimerler fitolosiyanin dikarboksilik asit diklorürlerin, tereftalik asit diklorür ve ftalik diollerlerin polikondenzasyonu ile elde edilir. Yeşil yada mavi renkli fiberler, %1 in altında metal kompleksi içeren kopoliesterlerin eritilmesiyle elde edilebilir. Disübstitüe fitalosiyanin karboksilik asitler polikondenzasyon için 2 fonksiyonel gruplu monomer olarak özel olarak disübstitüe fitalosiyanin izomeri kullanarak yapması zor olan bir fitalik asit türevi ve promelitik asit türevi kullanarak hazırlanır Polimerik Yüzeysel İstiflenmiş Fitalosiyaninler Makro halkalı metal kompleksin yüzeysel yönelimindeki istiflenme düzenlemeler, farklı bivalent atomların yada grupların merkezinde metal iyonların bağlanmasıyla oluşturulur (Shirai, 1998). Elektrik iletkenliği, fotoiletim, lineer olmayan optik ve

9 7 elektrolüminesans özelliklerinden dolayı bu malzemelere ilgi artmaktadır. Bu polimerlerin çözünürlüğü (kaplama ile ince film hazırlanması için önemli olan) büyük grupların ligant içine girmesiyle geliştirilmiştir. Makrohalkalı polimerizasyonun derecesi 200 civarında olabilir. Polimerik tetra substitüe yüzeysel istiflenmiş fitalosiyaninlerde, izomerlerin sayısı için matematiksel bir model geliştirilmiştir. Polimerler 4 ana gruba ayrılmıştır; Grup A: Kovalent kovalent bağlı, µ -okso köprülü polimerler, tetravelent Si, Ge, ve Sn ile gercekleştirildi. Reaksiyonlar dihidroksi metal (Si(OH) 2, Ge(OH) 2, Sn(OH) 2 ) makrohalkaların ya yüksek kaynama noktalı çözücüler ( OH grupları, CF 3 COO - gibi ayrılan grupları daha aktive edebilirler) ya da katı fazda polikondenzasyonu ile gerçekleştirilir. Grup B: Polimerdeki makro halkalar arasındaki koordine kovalent bağlar 3 değerlikli Al, Ga, Cr ve köprülü grup olarak Flor yada 3 değerlikli Co, Fe vs. ve örneğin Na- ligant yarılması ile köprü grup olarak CN, -SCN, -N 3 kullanarak elde edilir. Grup C: Koordine kovalent bağlar, polimer oluşumunda donör 2 fonksiyonel grupla stokiyometrik oranda reaksiyona girmesi için makromoleküldeki +2 yükseltgenme basamağına sahip metal ile elde edilir. Grup D: Periferik pozisyondaki uzun zincirli substitüentli fitalosiyaninler diskotik fazda sıvı kristaller oluşturabilir. Polimerleşebilen sübstitüentlerin bulunduğu sıvı kristalin fitalosiyaninlerin polimerizasyonu sabit kolon biçimli eğilimli üst moleküler yapılar oluşumuna neden olur.dihidroksi metal makro halkaların alkol, fenol ve karboksilik asitlerle reaksiyonu Wöhrle ve arkadaşları tarafından tanımlanmıştır ( Wöhrle ve ark., 2001). ( M: Si(OH) 2, Ge(OH) 2 ) in monovalent alkoller, fenoller ve karboksilik asitler ile reaksiyonu alkoksit, aroksit ve karboksit oluşumuyla sonuçlanır. Polimerler etilen glikol /hidrokinon ve adipik asit gibi 2 değerlikli komonomerler kullanarak hazırlandı.

10 8 Alkol ve fenollü reaksiyonların mekanizması silonyum ve germanyum iyonlarındaki metal atomunun nükleofilik yerdeğiştirmesi olarak tanımlanır. Dezavantajı polimerlerin tümünün organik çözücülerde çözünmemesidir. Silikon, germanyum ve bazik kalaylı fitalosiyaninlerin bazı reaksiyonları Miyakov ve arkadaşları tarafından araştırıldı (Miyakov ve ark., 2001) Fitalosiyaninlerin Makromolekül Taşıyıcılara Kovalent Bağ ile Bağlanması Lineer organik bir polimere fitalosiyaninlerin kovalent olarak bağlanması çözünürlük, termal ve mekanik özellikler, şelat özellik gibi taşıyıcı polimerin özelliklerini birleştirir. Bağlı fitalosiyaninlerin özellikleri prensip olarak korunur fakat polarite yada polimerin yükünün polimer çevresini etkileyecek bir ilave yapıldığında korunmaz. Öte yandan organik yada inorganik çapraz bir makromoleküldeki kovalent hareketsizlik katalizör olarak çalışabilen malzemelerde kullanılır. Kovalent bağ uzun süreli kararlılığı ile iyonik yada koordine bağdan farklıdır. Makromolekül ve fitalosiyanin arasında kovalent bir bağ oluşturmak için çeşitli olasılıklar vardır. A) Fitalosiyanin doğrudan bir modifiye polimer üzerinde sentezi B) Polimer ve fitalosiyanin arasında polimer analog reaksiyonları C) Vinil Sübstitüe Fitalosiyaninlerin polimerizasyon reaksiyonları Fitalosiyaninlerin Makromoleküler Taşıyıcılarda Sentezi Bir polimer taşıyıcı üzerinde fitalosiyaninlerin sentezindeki ilk adım aromatik o- dinitrilin hareketsizliğidir. İkinci adımda çözünmüş düşük molekül ağırlıklı o-nitril kullanarak polimere bağlı fitalosiyanine bağlı dinitrilin kovalent olarak konversiyonu gerçekleştirilir. Bağlı şelatlar sadece bir aktif fonksiyonel grup içeren düşük molekül ağırlıklı fitalosiyanin elde etmek için kullanılmalıdır. Çapraz divinil benzen stiren kopolimer (Wöhrle, 1986) ve poliorganofosfazenlerde, kovalent bağlı fitalosiyaninler hazırlamak için bu metotla ilgili birkaç makale bilinmektedir.

11 Kovalent Bağlı Fitalosiyaninler Lineer polimerlerde fitalosiyaninlerin farklı şekilde bağlanmasına izin veren genel rota literatürde tanımlanmıştır (Wöhrle, 1986). Substitüe fitalosiyaninler benzer reaktivitede nükleofilik amino grupları içerir. Bu yüzden reaktif grupları olan bir polimer için kovalent olarak bağlanmayı sağlamak için sentez prosedürü kullanılabilir. Ayrıca farklı porfirinlerin reaksiyon karışımına ilavesi 2 yada 3 farklı porfirinin 1. adım prosedürüne göre bir polimer sistemde sabitlenmesine izin verir. Genel olarak polimerin seyreltik çözeltisinin damla damla seyreltik porfirine ilave edildiği bir metod seçilmiştir. Poli (4- klorometilstiren)in reaksiyonu aşırı trietilamin varlığında gerçekleştirilirse porfirin kovalent bağlanması ve bir quaternizasyon reaksiyonu aynı anda meydana gelir. Yüksüz fitalosiyanin parçaları içeren suda çözünür polimerler poli (N-Vinilpirolidon) co- (metaakrilik asit)in düşük molekül ağırlıklı sübstitüe fitalosiyaninlerle reaksiyonundan elde edilir. Artan karboksilik asit grupları metil esterlere dönüştürüldü. (Wöhrle, 1986) Polimerlerdeki fitalosiyanin miktarı kantitatif görünür bölge spektroskopisi ve metal analizi ile belirlendi. Polimerler %10 (a/a) aya kadar fitalosiyanin parçaları içerecek şekilde hazırlandı Vinil Sübstitüe Fitalosiyaninlerin Polimerizasyonu Kovalent olarak polimere bağlı makro halkalı bileşikler polimerleşebilen gruplar içeren fitalosiyanin türü monomerlerin homo ve kopolimerizasyonu ile hazırlandı. Uygun sübstitüe fitalosiyaninler detaylı olarak araştırıldı (Kajiwara, 1989, Wöhrle, 1983). Çapraz bağdan sakınmak için genel olarak monosübstitüe akrilooksi, metalakrilooksi ve akrilamido substitüe fitalosiyaninler çözelti polimerizasyonu için kullanıldı. Oktaakrilooksi, oktametaakrilooksiyi türevleri gibi okta sübstitüe fitalosiyaninlerin termal yığın polimerizasyonların tersine 2,2-azobisisobutironitril (AIBN) varlığında çapraz bağlanmadan dolayı çözünmez polimerler oluştu. Çok miktarda N-Vinilkarbazol

12 10 kullanarak analog tetrasübstitüe fitalosiyaninlerin radikal polimerizassyonu çözünebilir. Çapraz bağlı olmayan kopolimer oluşumuna izin verdi Fitalosiyaninlerin Makromoleküler Taşıyıcıya Koordine veya İyonik Bağla Bağlanması Koordine Bağ ile Bağlanma Uygun donör özelliğe sahip azot içeren makromoleküler ligantlar, Lewis asit/bazları ile merkezinde demir yada kobalt bulunduran porfirin türü bileşiklerle koordine kovalent bağı oluşturması için kullanılır. Birkaç yıl önce R-COOH yada RSO 3 H bulunduran kobalt fitalosiyaninlerinin koordine bağlanması, poli-etilenimin, poli-vinilamin, poliakrilamid yada modifiye silikajel kullanılarak incelenmiştir. Yükseltgenme reaksiyonlarında katalizör olarak bu malzemelerin etkinliği araştırılmıştır (Shirai, 1980) İyonik Bağ ile Bağlanma İyonik bağ kolayca yüklenebilen makromolekül taşıyıcısı ve fitalosiyanin arasında meydana gelir. Şekil 1.2 de gösterildiği gibi N+/CoPc(SO - 3 ) 4 4/1 bileşimi içinde [- N + (CH 3 ) 2 -(CH 2 ) x -N + (CH 3 ) 2 -(CH 2 )-(CH 2 ) y -] n iyonlar gibi pozitif olarak yüklü polimerlerin tetra sülfo fitalosiyanin ile etkileşimiyle stokiyometrik kompleksleri oluşturur. Fitalosiyaninlerin suda kümelenme eğilimi şiddetli bir şekilde stiren, quaterner p-aminometilsitiren ve divinilbenzen kopolimerlerinin kafeslerinin hidrofilik karekterli olmasına bağlıdır. Şekil 1.2. Fitalosiyanin komplekslerinin bir polimere iyonik bağla bağlanması

13 Makromoleküler Matrikste Fiziksel Birleşme Fitalosiyaninin ince filminin hazırlanması için birkaç sübstitüe ve unsübstitüe makromoleküllere uygulanabilen en yaygın teknik fiziksel olarak buhar biriktirilmesidir. Bu bileşiklerden hazırlanan ince filmler fotovoltaik ve fotokimyasal aletler için ilgi çekmektedir. Fitalosiyaninlerin polimerlerle birleştirilmesi yüksek mekanik kararlılığa sahip daha esnek filmlerin hazırlanması avantajını sağlar. İlaveten polar polimerler fitalosiyanin türü bileşiklerinin kullanıldığı aletler de aktiviteyi artırır. Polisitiren, poli-akrilonitril, poli-vinilkarbazol, poli-4-vinilpiridin yada polivinilidenflorür farklı polarite ve koordinasyon yeteneğine sahip polimerler kullanıldı (Wöhrle, 1986) Makromoleküler faz içindeki Fitalosiyaninlerin Özellikleri Doğada çeşitli metal iyonları, metal kompleksleri ve kataliz, fotokataliz, elektron transferi ve küçük moleküllere bağlanma gibi ve farklı prosesler için metal topluluğunun bulunduğu biyopolimerleri gibi kullanım alanlarına sahiptir. Doğal olanların kompleksini elde etmek için kimyacılar tarafından suni sistemler dizayn edilmiştir. Fakat son çalışmalar suni makromolekül metal komplekslerinin kısmen doğal işlemlerde kullanılabileceğini göstermektedir. İlaveten doğal sistemlerde olmayan yeni özellikler geliştirilmektedir. Makrohalkalı sistemin π elektronları ve elektron transferi için ligandın merkezinde bulunan metalin d- elektronları ilk olarak önemli bir özelliktir. İkinci olarak görünür ışık altında uyarılmış halden elektron yada enerji transferi meydana gelebilir. Işın nedeniyle elektron transferi yada ışın nedeniyle enerji transferinin fitalosiyanin ve makromoleküllerin çeşitli kombinasyonlarında etkili şekilde meydana geldiği gösterilecektir.

14 Elektriksel İletkenlik ve Fotoiletkenlik Düşük molekül ağırlıklı ve özellikle de polimerik fitalosiyaninlerin sentezi sonucu elde edilen elektriksel iletkenlik birkaç önemli düzenlemeyi kapsar. Düşük molekül ağırlıklı fitalosiyaninler aromatik sistemlerdir ve moleküller arasındaki etkileşimlerin az olduğu Van Der Walls bağlı yarıiletken organik molekül olarak tanımlanabilir. ( X eksenindeki düzlemsel makrohalkada moleküller arası mesafe > nm ). Buyüzden, düşük molekül ağırlıklı fitalosiyaninler (R=H) arasındaki zayıf moleküllerarası elektronik etkileşimler sırasıyla düşük intrisink Scm -1 iletkenlik değerleriyle sonuçlanır. Genellikle bu iletkenlik değeri merkezi metal iyonuna e modifikasyonuna bağlıdır. Fitalosiyaninlerin iletkenliğini artırmak için birkaç strateji gerçekleştilmiştir. Düşük molekül ağırlıklı fitalosiyaninlerin doplanması (örneğin iyot buharı veya çözeltisi ile) radikal katyonlarının kısmen yükseltgenmesini sağlar. Moleküller mükemmel bir şekilde yığın halinde eksen boyunca yönlenmiştir. NiPc(I 3 ) 0, Scm -1 e kadar metalik iletkenlik gösterebilir. Ana zincirde kovalent/kovalent bağlı polimerik fitalosiyanin yığını kalıcı kararlı bir yığınlanma avantajına sahiptir (Wöhrle, 2001). Elektriksel iletkenliği artırmanın bir diğer yolu 2 boyutlu polimerik fitalosiyaninde konjuge π-elektron sistemini artırmaktır. Preslenmiş tozlar da iletkenlik sırasıyla Scm -1 ve ince filmlerde iletkenlik Scm -1 değerlerine yükselir. Poliamin türü yapının iletkenlik yolunda aromatik π- sisteminin bulunmasından dolayı anodik olarak elektropolimerizasyon ile sentezlenen Ni(II)tetraaminofitalosiyanin 3 Scm -1 lik yüksek metalik iletkenlik gösterir. Buna karşın, anodik olarak sentezlenen tetrapiroletilenoksifitalosiyaninin daha düşük iletkenliğe sahiptir çünkü, her iki ucu arasında alkilen köprüleri vardır (Chen, 2000). Düşük molekül ağırlıklı fitalosiyaninler görünür ışığı absorpladığı için ışık iletim davranışı gösterir. Fitalosiyaninlerin ışığı iletimi lazer printer ve lazer fotokopi makinelerinde geniş uygulama alanı bulmuştur.

15 13 Yönlenmiş ince filmlerin birkaç fitalosiyanin polimeri ile ilgili makromoleküler yönelim ve fotoiletkenlik ilişkisi Chen ve ark. tarafından çalışılmıştır (Chen ve ark., 1993) Polimerlerin Elektriksel İletkenliği Polimerler genellikle hem yüksek gerilim hem de yüksek frekanslarda mükemmel yalıtkan özelliğe sahip olan plastik malzemelerdir. Buna rağmen, yıllardır metallerle karşılaştırıldığında özellikle film ve fiber olarak üretiminin kolay ve ucuz olmasından dolayı iletken polimerlere ilgi artmaktadır. İletken polimerler gelecekte çok geniş uygulama alanları bakımından umut vericidir. Böyle uygulama alanlarına şarj edilebilir piller, fotovoltaik aletler, güneş pilleri, resistör, kapasitör, diod, düğme ve hafıza elemanı, elektromanyetik girişim koruyucusu dahildir. Elektrik iletkenliğinin büyüklüğü spesifik iletkenlik σ ( Scm -1 ) yada tersi spesifik dirençle tasvir edilir. Spesifik iletkenlik, dışardan örneğe birim miktarda (1 V/cm) elektrik alanı uygulandığında elektrodun birim alanından elektrik akımının geçmesi olarak tanımlanır. Genel olarak Scm -1 den daha düşük iletkenliği olan katılar yalıtkandır. Elektrik iletimi bakımından metalik özelliğe sahip katılar 10 2 Scm -1 den daha büyük iletkenlik gösterirler Scm -1 den 10 2 Scm -1 e kadar iletkenlik gösteren katılar yarıiletkendir. Oda sıcaklığında Scm -1 den 10-5 Scm -1 e kadar iletkenlikleri olan katılar ne iyi yalıtkandır ne de iyi yarıiletkendir bazı durumlarda onlar yarıyalıtkan olarak isimlendirilirler. Elektriksel iletkenliğin sıcaklığa bağlı olması metalleri yarıiletkenlerden ayırmaktadır. Metallerde sıcaklık artışıyla iletkenlik azalırken, yarıiletkenler için σ iletkenlik değerinin sıcaklıkla değişimi aşağıdaki eşitlikte gösterilmiştir. σ = σ 0.exp[-E a /kt] (1.1) Eşitlikte E a aktivasyon enerjisi, k Boltzmann sabiti (ev/k), σ 0 0 Kelvindeki iletkenlik değeri, T ise Kelvin cinsinden mutlak sıcaklıktır.

16 14 Komşu moleküller arasındaki elektron orbitallerinin maksimum çakışmasına izin veren moleküler yapılar yüksek taşıyıcı hareketliliği ve konsantrasyonuna bağlıdır. Bu yolla iletkenlik artar. Bant boşluğunun artmasıyla intrinsik iletkenlik için taşıyıcı konsantrasyonu azalır. Çünkü konjuge polimerler nispeten büyük bant genişliğine sahiptir ve serbest taşıyıcıların konsantrasyonu normal sıcaklıkta çok düşüktür. Bu yüzden konjuge polimerler yüksek taşıyıcı hareketliliğinin olduğu bir yapıya sahip olduğu için düşük taşıyıcı konsantrasyonu ihmal edilebilir iletkenlikle sonuçlanır. Konjuge polimerlerin doplanması ilk önce taşıyıcı konsantrasyonunun artmasıyla yüksek iletkenlik meydana getirir. Bu elektron akseptör yada elektron donör ile yükseltgenme ve indirgenme reaksiyonuyla başarılır. Örneğin akseptörün bir elektronunun uzaklaşmasıyla polimer yükseltgenir böylece polimer zincirinde bir radikal katyon (çukur) oluşur. Eğer çukur akseptör anyonun kulomp bağının enerjisinden fazla ise termal enerji ve yüksek dopant konsantrasyonuyla anyonun kulomp yükü perdelenerek çukur, polimer iskeleti boyunca hareket eder ve iletkenliğe katkıda bulunur. Doplama gaz yada çözelti fazındaki bir yük transfer maddesinin konjuge polimere direkt muamele edilmesi ile kimyasal yolla, elektrokimyasal yolla ise yükseltgenme ve indirgenme ile yapılır. Örneğin polimerin iyot buharına mazur bırakılmasıyla yükseltgenme (p türü doplama) sodyum naftalenide maruz bırakılmasıyla indirgenme (n türü doplama) yapılır Fitalosiyaninlerin Endüstriyel Uygulamaları Fitalosiyaninler ikinci önemli renklendirici sınıfıdır ve bakır fitalosiyanin satılan tek en büyük hacimli renklendiricidir. Fitalosiyaninlerin geleneksel kullanımı mavi ve yeşil renklendirici olaraktır. Mavi ve yeşil pigmentler otomobil boyası, yazıcı mürekkebi, tekstil ve kağıt üretimi için kullanılır. Fitalosiyaninler modern teknolojide çok yaygın bir kullanım bulmuştur. Örneğin yazıcı mürekkebinde camgöbeği boyası(mavi-yeşil renkli) olarak lazer yazıcılar için yük oluşum materyali olarak elektrofotografide kullanılmaktadır. Buna ilaveten onların absorpsiyonu yakın infraredde yayılmaktadır ve Kimya mühendisleri için parmakizi bölgesi nm kullanışlıdır. Bu infrared absorplayıcı fitalosiyaninlerin etkileri ve özellikleri farklıdır ve kanserin fotodinamik

17 15 terapisi, optik veri depolama ters doygun absorplayıcılar ve güneş panelleri gibi yüksek teknolojide çok önemlidir Geleneksel Uygulamalar Fitalosiyaninlerin pek çok metal türevlerinin yapılmış olmasına rağmen bakır türevi bunların en önemlisidir. O çok kararlı şeffaf ve parlak mavi-yeşil renkleri verir. Diğer metal fitalosiyaninleri daha az kararlı daha sönük ve daha az yeşildir (genellikle Soret absorpsiyon bandının görünür bölgede kuyruklu olmasından dolayı). Bu yüzden literatürde bakır fitalosiyaninlere daha çok vurgu yapılmıştır. Bakır fitalosiyaninler hem pigment hem boya olarak kullanılır İleri Teknoloji Uygulamaları Yazıcı Mürekkebi: Yazıcı teknolojisinde yazıcı mürekkebi hızlıca baskın gelmektedir. Gerçekten madde üzerine fışkırtılan renkli sudan daha basit bir maddeyi hayal etmek zordur. Yazıcı mürekkebi son on yılda büyük bir gelişme göstermiştir. Boya ve mürekkep teknolojisinde büyük bir rol oynamıştır. Yegane özelliklerinden dolayı bakır fitalosiyanin boyalar neredeyse tüm yazıcı mürekkepleri için tercih edilen mavi-yeşil renkli boyalardır sonlarında yazıcı mürekkeplerinin de ilk oluşumu zamanında normal mürekkep kullanılmak zorundaydı fakat onlar daha iyi yazıcı mürekkebi elde etmek için saflaştırıldı. O zamanda kullanılan mavi-yeşil boyalar bugünde hala yazıcı mürekkebi olarak kullanılmaktadır. Bu boyanın tüm özellikleri çok iyidir fakat çoğu şartlar altında suda çözünen boyalar kağıt üzerinde suya dayanıklılık gösterir. Suya dayanıklı ve mükemmel olmasa da Avecia tarafından yapılan bir çalışmada yapılan bir boya çok güzeldir. Bu boya farklı çözünürlüğün prensibidir. Çoğu mürekkepler baziktir (ph ) halbuki çoğu kağıt yüzeyi biraz asidik- nötral

18 16 arasıdır ( ph ). pk a ya sahip olan karboksi grubu mürekkepte suda çözünür iyonik forma sahiptir fakat kağıt üzerinde suda çözünmeyen serbest aside dönüşür. Elektrofotografi: Elektrofotografi ışığın ve görüntü oluşturmak için elektriği kullanan başka bir önemli teknolojidir. O belki de daha tanıdık fotokopi ve laser yazıcısıdır. Fitalosiyaninler hem fotoiletken üzerinde görüntü oluşum prosesi hem de madde üzerinde görünür ekran oluşturmak için kullanılan anahtar kimyasallardır. Lazer yazıcılarda gizli görüntü oluşturmak için en iyi malzeme ( tip 4 polimorf) titanyloxy fitalosiyanindir. Yarıiletken infrared lazer mükemmel bir yeteneğe sahip ve hızlı deşarja sahiptir. Şaşırtıcı olmayan şekilde mavi-yeşil tonerler bakır fitalosiyanin pigmentidir ( CI Pigment Blue 15). Kanserin Fotodinamik Tedavisi: Fitalosiyanin türevlerinin en yeni uygulamalarından biri kanser hastalığının fotodinamik tedavisinde fotosensör olarak tıpta uygulamasıdır (Allen, 2001). Bu tedavi usulü singlet oksijenin (yaygın triplet oksijenli fotosensizörlerin uyarılmış moleküllerinin etkileşiminin bir sonucu olan) fotodinamik etki oluşumu olarak isimlendirilir. Tümörlerde seçici lokalizasyon yeteneğine sahip olan bir fotosensizör çözeltinin damariçi enjeksiyonuyla uygulanır (tercihi şekilde ışıkla tedaviden önce 1-48 saat ). Işık altında oluşan (tercihi olarak laser ışığı) singlet oksijen tümör dokularının yok olmasına yol açan güçlü bir oksidanttır. Fotosensizörlerin çalışması ve gelişmesi dahil fotodinamik terapisi pek çok çalışmada detaylı olarak tanımlanmaktadır. Elektrokromik Malzeme ve Aletler: 1970 de Lutesyum bis(fitalosiyanin)in ince filmlerinin çok renkli olduğu ilk rapordan beri pek çok metal fitalosiyaninler elektrokromik özellikleri için araştırılmaktadır. Katı halde elektrokromizm 30 metalden daha fazla fitalosiyanin bileşiklerinde (Lantanit ve aktinit nadir elementleri ve grup III elementlerinin, ıtriyum ve skandiyumun sandviç tipi difitalosiyanin (bisfitallosiyaninlerin arasında) gözlenmektedir. Diğer Uygulamalar: Mavi ve yeşil Fitalosiyanin pigmentleri sıvı kristal görüntü için renk filtresinde kullanılan renklendiricilerdir ve hekzadekafloro bakır fitalosiyanin

19 17 organik yarı iletkenler için elektron taşıma materyallerinin önde gelenlerinden biridir. Fitalosiyaninler yeni uygulama alanlarının bulunması potansiyeline sahiptir İletken Polimerlerin Sentezlenmesi İletken polimerler iki yolla sentezlenebilmektedir. Bunlar; 1) Kimyasal 2) Elektrokimyasal Her iki polimerizasyon yöntemlerinde de polimerleşme tepkimesi radikalik katılma tepkimesidir ancak kısmen de olsa kondenzasyon tepkimeleri de meydana gelmektedir. Bir katılma tepkimesi olan anilinin polimerleşme mekanizması Şekil 1.3 te gösterilmiştir Kimyasal Polimerizasyon Kimyasal polimerizasyon ile mümkün olan deneysel değişkenlerin sayısı,elektrokimyasal hücre ve elektrot kullanılmadığı için elektrokimyasal polimerizasyona göre büyük oranda azdır.fakat kimyasal polimerizasyon çözücü seçimi (monomer ve yükseltenlerin seçilme) ve ayrıca kullanılan katkı anyonu içermesinden dolayı sınırlıdır. Kimyasal ve elektrokimyasal yöntemlerle sentezlenen polimerlerin morfolojisinin farklı olduğu belirtilmektedir.yapılan çalışmalarda kimyasal bir oksidant kullanılarak yapılan elektro polimerizasyon ürünlerini tekrar elde etmenin zor olduğu belirtilmiştir.(ge ve Wallece,1993). Kimyasal yükseltgenme için pek çok oksidant kullanılmaktadır.yükseltgen reaktif olarak halojenler kullanılmıştır. Chao ve Marc yaptıkları IR (Chao ve Marc, 1988) çalışmalarıyla kullanılan yükseltgenden bağımsız olarak polimer yapılarının aynı olduğunu göstermişlerdir.polimer iletkenliği açısından Miyata ve arkadaşları redoks çiftinin konsantrasyonlarının ayarlanması ile çözeltideki redoks potansiyelinin kontrolünün bir avantaj olabileceğini göstermişlerdir.(whang ve ark., 1991). İkili sistemlerin (İki farklı yükseltgen karışımları (Whang ve ark., 1991)) kullanılmasının bu açıdan faydalı olduğu görülmüştür.kullanılan yükseltgenlerin yükseltgenme gücü çok yüksekse

20 18 polimerizasyon çok hızlı gerçekleşmekte ve buna bağlı olarak düşük iletkenli polimerler elde edilmektedir. Kang ve arkadaşları ise yükseltgen olarak 2,3-dikloro-5,6-disiyano-p-benzokinon (DDQ) ve krolonil gibi organik elektron akseptörleri kullanmışlardır (Kang ve ark.,1987). Bu yükletgenlerle yapılan kimyasal polimerizasyonda yüksek iletkenlikli polimerler elde etmişlerdir. DDQ yükseltgeni kullanılarak yapılan polimerizasyon asetonitril çözücüsünde yapıldığında iletkenliğin düşük,sulu ortamda yapıldığında ise iletkenliğin yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Kimyasal ve elektrokimyasal polimerizasyon için önerilen mekanizmalar aynıdır (Henry ve ark., 2001) e - NH 3 2 NH 2 NH NH 2-2 H e - + NH + NH 2 - H + NH + NH NH NH NH 2 + NH NH NH NH2 NH NH NH 2 - H + -2 e H + NH 2 NH NH NH NH 2 PAn Şekil 1.3. Anilinin kimyasal ve elektrokimyasal polimerizasyonu için önerilen mekanizma

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

BÖLÜM. Elektrotlar ve Elektrokimyasal Hücreler 1. ÜNİTE İÇERİK Elektrot ve Elektrolit Yarı Hücre ve Hücre

BÖLÜM. Elektrotlar ve Elektrokimyasal Hücreler 1. ÜNİTE İÇERİK Elektrot ve Elektrolit Yarı Hücre ve Hücre 1. 2 1. İÇERİK 1.2.1 Elektrot ve Elektrolit 1.2.2 Yarı Hücre ve Hücre Elektrotlar ve Elektrokimyasal Hücreler Bitkilerin fotosentez yapması, metallerin arıtılması, yakıt hücrelerinin görev yapması gibi

Detaylı

YENİ BİR İLETKEN POLİMER: POLİ(3,8 DİAMİNOBENZO[c]SİNNOLİN) ELEKTROKİMYASAL ÜRETİMİ VE ELEKTROKROMİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

YENİ BİR İLETKEN POLİMER: POLİ(3,8 DİAMİNOBENZO[c]SİNNOLİN) ELEKTROKİMYASAL ÜRETİMİ VE ELEKTROKROMİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ YENİ BİR İLETKEN POLİMER: POLİ(3,8 DİAMİNOBENZO[c]SİNNOLİN) ELEKTROKİMYASAL ÜRETİMİ VE ELEKTROKROMİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Eda AKGÜL a *, Ahmet Ferat ÜZDÜRMEZ b, Handan GÜLCE a, Ahmet GÜLCE a, Emine

Detaylı

Bileşiğin basit formülünün bulunması (moleküldeki C, H, O, X atomlarının oranından, veya molekül ağırlığından)

Bileşiğin basit formülünün bulunması (moleküldeki C, H, O, X atomlarının oranından, veya molekül ağırlığından) 1 SPEKTROSKOPİ PROBLEMLERİ Ref. e_makaleleri, Enstrümantal Analiz, Kütle Spektrometre Uygulamaları Molekül yapısı bilinmeyen bir organik molekülün yapısal formülünün tayin edilmesi istendiğinde, başlangıç

Detaylı

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84 v İçindekiler KİMYA VE MADDE... 1 1.1 KİMYA... 1 1.2 BİRİM SİSTEMİ... 2 1.2.1 SI Uluslararası Birim Sistemi... 2 1.2.2 SI Birimleri Dışında Kalan Birimlerin Kullanılması... 3 1.2.3 Doğal Birimler... 4

Detaylı

POLİMER KİMYASI -4. Prof. Dr. Saadet K. Pabuccuoğlu

POLİMER KİMYASI -4. Prof. Dr. Saadet K. Pabuccuoğlu POLİMER KİMYASI -4 Prof. Dr. Saadet K. Pabuccuoğlu Fiziksel Etkenlerle Başlama Diğer başlama tipleri Plazma polimerizasyonu: Bir gaz halindeki monomer; plazma oluşum şartlarında düşük basınçta bir elektrik

Detaylı

AMİNLER SEKONDER AMİN

AMİNLER SEKONDER AMİN AMİNLER (ALKİLLENMİŞ AMONYAK) AMİNLER (RNH 2 )PRİMER AMİN TERSİYER AMİN(R 3 N) SEKONDER AMİN R 2 NH Aminler Alkillenmiş Amonyak olarak tanımlanır. Azot Atomuna bağlı 2 tane H atomu varsa(bir tane alkil

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği. DENEY NO: 6 DENEYİN ADI: DOYMUŞ NaCl ÇÖZELTİSİNİN ELEKTROLİZİ

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği. DENEY NO: 6 DENEYİN ADI: DOYMUŞ NaCl ÇÖZELTİSİNİN ELEKTROLİZİ HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 6 DENEYİN ADI: DOYMUŞ NaCl ÇÖZELTİSİNİN ELEKTROLİZİ DENEYİN AMACI: Doymuş NaCl çözeltisinin elektroliz sonucu elementlerine ayrışmasının

Detaylı

Enerji Band Diyagramları

Enerji Band Diyagramları Yarıiletkenler Yarıiletkenler Germanyumun kimyasal yapısı Silisyum kimyasal yapısı Yarıiletken Yapım Teknikleri n Tipi Yarıiletkenin Meydana Gelişi p Tipi Yarıiletkenin Meydana Gelişi Yarıiletkenlerde

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sulu Çözeltilerin Doğası Elektrolitler Metallerde elektronların hareketiyle elektrik yükü taşınır. Saf su Suda çözünmüş Oksijen gazı Çözeltideki moleküllerin

Detaylı

Elektrot Potansiyeli. (k) (k) (k) Tepkime vermez

Elektrot Potansiyeli. (k) (k) (k) Tepkime vermez Elektrot Potansiyeli Uzun metal parçası, M, elektrokimyasal çalışmalarda kullanıldığında elektrot adını alır. M n+ metal iyonları içeren bir çözeltiye daldırılan bir elektrot bir yarı-hücre oluşturur.

Detaylı

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar GENEL KİMYA 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar Kimyasal Türler Doğada bulunan bütün maddeler tanecikli yapıdadır. Maddenin özelliğini gösteren küçük yapı

Detaylı

Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen. olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir.

Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen. olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir. 3. ÇÖZELTİLER VE ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Çözelti: Homojen karışımlardır. Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir. Çözelti derişimi

Detaylı

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ. Rektörlüğü ne. Fakültemizde bulunan Ar-Ge Laboratuarı 2014 Yılı Faaliyet Raporu ektedir.

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ. Rektörlüğü ne. Fakültemizde bulunan Ar-Ge Laboratuarı 2014 Yılı Faaliyet Raporu ektedir. T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ Rektörlüğü ne Fakültemizde bulunan Ar-Ge Laboratuarı 2014 Yılı Faaliyet Raporu ektedir. Ek. 1 Genel Bilgiler Ek. 2 Bilimsel Sonuç Raporu i. Özet ii. Projeden Yayımlanan Makaleler

Detaylı

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır.

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. KİMYASAL DENGE AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. TEORİ Bir kimyasal tepkimenin yönü bazı reaksiyonlar için tek bazıları için ise çift yönlüdür.

Detaylı

İYON TEPKİMELERİ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR. (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) 03-İYON TEPKİMELERİ-KİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 M.

İYON TEPKİMELERİ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR. (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) 03-İYON TEPKİMELERİ-KİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 M. İYN TEPKİMELERİ (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) Prof. Dr. Mustafa DEMİR 0İYN TEPKİMELERİKİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 Bir kimyasal madde ısı, elektrik veya çözücü gibi çeşitli fiziksel veya kimyasal

Detaylı

ANALİTİK KİMYA SORU 1

ANALİTİK KİMYA SORU 1 ANALİTİK KİMYA SORU 1 a) Kçç ve H 2 S için verilecek Ka 1 ve Ka 2 denge ifadelerini kullanarak MS için çözünürlük ifadesini çıkarınız ve metal sülfürün çözünürlüğünün hidronyum iyonunun karesi ile arttığını

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3 İLK ANYONLAR Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - İLK ANYONLAR Anyonlar negatif yüklü iyonlardır. Kalitatif analitik kimya analizlerine ilk anyonlar olarak adlandırılan Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - analizi ile

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI. Dr. Yasemin Sezgin. yasemin sezgin

HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI. Dr. Yasemin Sezgin. yasemin sezgin HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI Dr. Yasemin Sezgin yasemin sezgin HÜRESEL BOYAMANIN TEMEL PRENSİPLERİ Hem fiziksel hem kimyasal faktörler hücresel boyamayı etkilemektedir BOYAMA MEKANIZMASı Temelde boyanın

Detaylı

Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır.

Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır. 7. ASİTLER VE BAZLAR Arrhenius AsitBaz Tanımı (1884) (Svante Arrhenius) Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır. HCl H + + Cl NaOH

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM ATOMUN YAPISI Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sa-hiptir. Atomda bulunan yükler; negatif

Detaylı

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır:

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: İyonik bağlar, elektronlar bir atomdan diğerine aktarıldığı zaman

Detaylı

Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi

Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi Infrared Spektroskopisi ve Kütle Spektrometrisi 1 Giriş Spektroskopi, yapı tayininde kullanılan analitik bir tekniktir. Nümuneyi hiç bozmaz veya çok az bozar. Nümuneden geçirilen ışımanın dalga boyu değiştirilir

Detaylı

POLİMER. Bakalit (Bakalite) Sentezi (Fenol-Formaldehit Reçineleri)

POLİMER. Bakalit (Bakalite) Sentezi (Fenol-Formaldehit Reçineleri) POLİMER Birçok küçük molekülün uygun koşullar altında bir araya gelip birleşerek yüksek molekül ağırlıklı bileşikleri oluşturması işlemi polimerizasyon olarak tanımlanır. Polimerizasyon sonucu, küçük moleküllü

Detaylı

ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç)

ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç) ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç) ÇÖZELTİLERDE ÇÖZÜNME VE ÇÖKELME OLAYLARI Çözeltiler doymuşluklarına göre üçe ayrılırlar: 1- Doymamış çözeltiler: Belirli bir sıcaklıkta ve basınçta çözebileceğinden daha az miktarda

Detaylı

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu)

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) 5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) Mg +2 Na + K + Li + Bu gruptaki katyonların hepsini çöktürebilen ortak bir reaktif yoktur. Na, K ve Li alkali metaller grubunun üyeleridir. NH 4 da bileşikleri alkali metal

Detaylı

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ PROJENİN ADI: POLİMER KATKILI ASFALT ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ ( Kimya Bilim Danışmanlığı Çalıştayı Çalışması 29 Ağustos-9 Eylül 2007) Danışman: Doç.Dr. İsmet KAYA 1 PROJENİN

Detaylı

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur.

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. ASİTLER- BAZLAR SUYUN OTONİZASYONU: Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. H 2 O (S) H + (suda) + OH - (Suda) H 2 O (S) + H +

Detaylı

Genel Kimya. Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü

Genel Kimya. Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü Genel Kimya Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü ÇÖZELTİ VE TÜRLERİ Eğer bir madde diğer bir madde içinde molekül, atom veya iyonları

Detaylı

Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı. olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel. Üniversitesi Kimyası" Kitabı ndan okuyunuz.

Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı. olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel. Üniversitesi Kimyası Kitabı ndan okuyunuz. KİMYASAL BAĞLAR Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel Üniversitesi Kimyası" Kitabı ndan okuyunuz. KİMYASAL BAĞLAR İki atom veya atom grubu

Detaylı

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar 10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar kanunları Demir (II) sülfür bileşiğinin elde edilmesi Kimyasal

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR PERİODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Bir elementin periyodik cetveldeki yeri aşağıdakilerden hangisi ile belirlenir? A) Atom ağırlığı B) Değerliği C) Atom numarası D) Kimyasal özellikleri E) Fiziksel

Detaylı

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır.

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır. KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağ, moleküllerde atomları birarada tutan kuvvettir. Bir bağın oluşabilmesi için atomlar tek başına bulundukları zamankinden daha kararlı (az enerjiye sahip) olmalıdırlar. Genelleme

Detaylı

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI / / Adı Soyadı : Numara : ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI Soru Puan BAŞARILAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 TOPLAM 100 1. Açık formülü olan bileşiğin genel

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ UV-Görünür Bölge Moleküler Absorpsiyon Spektroskopisi Yrd. Doç.Dr. Gökçe MEREY GENEL BİLGİ Çözelti içindeki madde miktarını çözeltiden geçen veya çözeltinin tuttuğu ışık miktarından

Detaylı

İletkenlik, maddenin elektrik akımını iletebilmesinin ölçüsüdür.

İletkenlik, maddenin elektrik akımını iletebilmesinin ölçüsüdür. İletkenlik, maddenin elektrik akımını iletebilmesinin ölçüsüdür. C= 1/R dir. Yani direncin tersidir. Birimi S.m -1 dir. (Siemens birimi Alman bilim insanı ve mucit Werner von Siemens e ithafen verilmiştir)

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir.

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir. ELEKTROKİMYA A. AKTİFLİK B. PİLLER C. ELEKTROLİZ A. AKTİFLİK Metallerin elektron verme, ametallerin elektron alma yatkınlıklarına aktiflik denir. Yani bir metal ne kadar kolay elektron veriyorsa bir ametal

Detaylı

I. FOTOELEKTRON SPEKTROSKOPĠSĠ (PES) PES orbital enerjilerini doğrudan tayin edebilir. (Fotoelektrik etkisine benzer!)

I. FOTOELEKTRON SPEKTROSKOPĠSĠ (PES) PES orbital enerjilerini doğrudan tayin edebilir. (Fotoelektrik etkisine benzer!) 5.111 Ders Özeti #9 Bugün için okuma: Bölüm 1.14 (3.Baskıda, 1.13) Elektronik Yapı ve Periyodik Çizelge, Bölüm 1.15, 1.16, 1.17, 1.18, ve 1.20 (3.Baskıda, 1.14, 1.15, 1.16, 1.17, ve 1.19) Atom Özelliklerinde

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Infrared (IR) ve Raman Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY TİTREŞİM Molekülleri oluşturan atomlar sürekli bir hareket içindedir. Molekülde: Öteleme hareketleri, Bir eksen

Detaylı

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 Sayfa 1 /10 Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 İsminizi aşağıya yazınız. Sınavda kitaplarınız kapalı olacaktır. 6 problemi de çözmelisiniz. Bir problemin bütün şıklarını baştan sona dikkatli bir şekilde okuyunuz.

Detaylı

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com ELEKTROKİMYA II ELEKTROKİMYASAL PİLLER Kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimelerinde elektron alışverişinden yararlanılarak, kimyasal bağ enerjisi elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Kimyasal enerjiyi,

Detaylı

BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ

BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ Yüzey Teknikleri Hakkında Genel Bilgiler Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek malzemelerden istenen ve beklenen özellikler de her geçen gün artmaktadır.

Detaylı

Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı

Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı 20.05.2015 Soru (puan) 1 (20 ) 2 (20 ) 3 (20 ) 4 (25) 5 (20 ) 6 (20 ) Toplam Alınan Puan Not:

Detaylı

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar ÇÖZELTILERDE DENGE Asitler ve Bazlar Zayıf Asit ve Bazlar Değişik asitler için verilen ph değerlerinin farklılık gösterdiğini görürüz. Bir önceki konuda ph değerinin [H₃O + ] ile ilgili olduğunu gördük.

Detaylı

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry Chapter 4: Biomolecules, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry/Hikmet Geckil Chapter 4: Biomolecules 2 BİYOMOLEKÜLLER Bilim adamları hücreyi

Detaylı

Toprağın Katı ve Sıvı Fazı Arasındaki Etkileşimler

Toprağın Katı ve Sıvı Fazı Arasındaki Etkileşimler Toprağın Katı ve Sıvı Fazı Arasındaki Etkileşimler Toprakta bulunan katı (mineral ve organik madde), sıvı (toprak çözeltisi ve bileşenleri) ve gaz fazları sürekli olarak etkileşim içerisindedir. Bunlar

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA SORU 1: 32 16X element atomundan oluşan 2 X iyonunun; 1.1: Proton sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.2: Nötron sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.3: Elektron

Detaylı

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37 vi TEMEL KAVRAMLAR - 2 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36 1.2. Atomlar...36 1.2. Moleküller...37 1.3. İyonlar...37 2. Kimyasal Türlerin Adlandırılması...38 2.1. İyonların Adlandırılması...38 2.2. İyonik

Detaylı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı metallerin yeniden kazanımı Endüstriyel Atık Sulardan Metal Geri Kazanım Yöntemleri 2016-2017 güz yy. Prof. Dr. Gökhan Orhan MF212 Atıksularda Ağır Metal Konsantrasyonu Mekanik Temizleme Kimyasal Temizleme

Detaylı

HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR. Kimya Ders Notu

HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR. Kimya Ders Notu HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR Kimya Ders Notu HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR ALKANLAR Hidrokarbon zincirinde C atomları birbirine tek bağ ile bağlanmışlardır ve tüm bağları sigma bağıdır. Moleküllerindeki C atomları

Detaylı

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6.

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6. iii İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ ------------------------------------------------------------------- 2. TANIMLAR ------------------------------------------------------------ 2.1. Atom-gram -------------------------------------------------------

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük

Detaylı

DENEYĐN ADI. Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması

DENEYĐN ADI. Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması DENEYĐN ADI Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması Deneyin amacı Organik bir bileşikte karbon ve hidrojen elementlerinin nitel olarak tayin etmek. Nicel ve nitel analiz

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır. Bugün bu tanımların hepsi de kullanılmaktadır. Hangi tanımın

Detaylı

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ Kütle ölçülerek yapılan analizler gravimetrik analizler olarak bilinir. Çöktürme gravimetrisi Çözeltide analizi yapılacak madde bir reaktif ile çöktürülüp elde edilen

Detaylı

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Fenolik maddeler uçucu özellik göstermeyen safsızlıklardan distilasyon işlemiyle ayrılır ve ph 7.9 ± 0.1 de potasyum ferriksiyanür

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

Elektrokimya. KIM254 Analitik Kimya 2 - Dr.Erol ŞENER

Elektrokimya. KIM254 Analitik Kimya 2 - Dr.Erol ŞENER Elektrokimya Maddenin elektrik enerjisi ile etkileşimi sonucu ortaya çıkan kimyasal dönüşümler ile fiziksel değişiklikleri ve kimyasal enerjinin elektrik enerjisine çevrilmesini inceleyen bilimdalı elektrokimyadır.

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 4: Fotovoltaik Teknolojinin Temelleri Fotovoltaik Hücre Fotovoltaik Etki Yarıiletken Fiziğin Temelleri Atomik Yapı Enerji Bandı Diyagramı Kristal Yapı Elektron-Boşluk Çiftleri

Detaylı

ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER

ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER İletkenlik Elektrik iletkenlik, malzeme içerisinde atomik boyutlarda yük taşıyan elemanlar (charge carriers) tarafından gerçekleştirilir. Bunlar elektron veya elektron boşluklarıdır.

Detaylı

Adsorpsiyon. Kimyasal Temel İşlemler

Adsorpsiyon. Kimyasal Temel İşlemler Adsorpsiyon Kimyasal Temel İşlemler Adsorpsiyon Adsorbsiyon, malzeme(lerin) derişiminin ara yüzeyde (katı yüzeyinde) yığın derişimine göre artışı şeklinde tanımlanabilir. Adsorpsiyon yüzeyde tutunma olarak

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

KİMYA-IV. Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu)

KİMYA-IV. Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu) KİMYA-IV Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu) Aromatiklik Kavramı Aromatik sözcüğü kokulu anlamına gelir. Kimyanın ilk gelişme evresinde, bilinen hidrokarbonların çoğu kokulu olduğu için, bu bileşikler

Detaylı

BAHAR YARIYILI I. ve II. ÖĞRETİM DÖNEMSONU SINAV SORULARI, Numarası: Adı Soyadı: İmza: Notu:

BAHAR YARIYILI I. ve II. ÖĞRETİM DÖNEMSONU SINAV SORULARI, Numarası: Adı Soyadı: İmza: Notu: 2009 2010 BAHAR YARIYILI I. ve II. ÖĞRETİM DÖNEMSONU SINAV SORULARI, 07.06.2010 Numarası: Adı Soyadı: İmza: Notu: 1- BeH2 ün yapısını ve özelliklerini (elektron dağılımı, bağ derecesi ve manyetik özelliği)

Detaylı

KOROZYON. Teorik Bilgi

KOROZYON. Teorik Bilgi KOROZYON Korozyon, metalik malzemelerin içinde bulundukları ortamla reaksiyona girmeleri sonucu, dışardan enerji vermeye gerek olmadan, doğal olarak meydan gelen olaydır. Metallerin büyük bir kısmı su

Detaylı

MALZEMENİN İÇ YAPISI: Katılarda Atomsal Bağ

MALZEMENİN İÇ YAPISI: Katılarda Atomsal Bağ MALZEMENİN İÇ YAPISI: Katılarda Atomsal Bağ Bölüm İçeriği Bağ Enerjisi ve Kuvveti Atomlar arası mesafe, Kuvvet ve Enerji İlişkisi Atomlar arası Mesafeyi Etkileyen Faktörler. Sıcaklık, Iyonsallik derecesi,

Detaylı

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s)

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s) 1 Kimyasal Tepkimeler Kimyasal olaylar elementlerin birbirleriyle etkileşip elektron alışverişi yapmaları sonucu oluşan olaylardır. Bu olaylar neticesinde bir bileşikteki atomların sayısı, dizilişi, bağ

Detaylı

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 13 Asitler ve

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 TAMPON ÇÖZELTİLER Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 Tampon çözeltiler Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması

Detaylı

ORTAÖĞRETİM 9. SINIF KİMYA 3. ÜNİTE: KİMYASAL DEĞİŞİMLER

ORTAÖĞRETİM 9. SINIF KİMYA 3. ÜNİTE: KİMYASAL DEĞİŞİMLER ORTAÖĞRETİM 9. SINIF KİMYA 3. ÜNİTE: KİMYASAL DEĞİŞİMLER ÜNİTENİN KONU BAŞLIKLARI 1. REAKSİYON NEDİR? 2. REAKSİYON TİPLERİ 3. POLİMERLEŞME VE HİDROLİZ 1. REAKSİYON NEDİR? KİMYASAL TEPKİMELERDE DEĞİŞMEYEN

Detaylı

BÖLÜM 19 KİMYASAL TERMODİNAMİK ENTROPİ VE SERBEST ENERJİ Öğrenme Hedefleri ve Anahtar Kavramlar: Kendiliğinden, tersinir, tersinmez ve izotermal

BÖLÜM 19 KİMYASAL TERMODİNAMİK ENTROPİ VE SERBEST ENERJİ Öğrenme Hedefleri ve Anahtar Kavramlar: Kendiliğinden, tersinir, tersinmez ve izotermal BÖLÜM 19 KİMYASAL TERMODİNAMİK ENTROPİ VE SERBEST ENERJİ Öğrenme Hedefleri ve Anahtar Kavramlar: Kendiliğinden, tersinir, tersinmez ve izotermal tepkime kavramlarının anlaşılması Termodinamiğin II. yasasının

Detaylı

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM sstilmisbasan@hitit.edu.tr

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM sstilmisbasan@hitit.edu.tr ÜÇLÜ POLİ(VİNİL KLORÜR) KARIŞIMLARININ TERMOMEKANİK ÖZELLİKLERİNE MALEİK ANHİDRİT İÇEREN TERPOLİMERLERİN ETKİSİ SATILMIŞ BASAN, ÖZLEM AYDIN, FATMA ŞAHİN Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya

Detaylı

KATI ATIK ÖRNEKLERİNDE TOPLAM FOSFOR ANALİZ YÖNTEMİ

KATI ATIK ÖRNEKLERİNDE TOPLAM FOSFOR ANALİZ YÖNTEMİ S a y f a 1 KATI ATIK ÖRNEKLERİNDE TOPLAM FOSFOR ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİPLERİ Metot uygulanırken, örnekte bulunan tüm fosforlar, perklorik asitle parçalama işleminden geçirilerek

Detaylı

7-2. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Amfiprotik çözücü b) Farklandırıcı çözücü c) Seviyeleme çözücüsü d) Kütle etkisi

7-2. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Amfiprotik çözücü b) Farklandırıcı çözücü c) Seviyeleme çözücüsü d) Kütle etkisi SKOOG 7-1. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Zayıf elektrolit b) Bronsted-Lowry asidi c) Bronsted-Lowry asidinin konjuge bazı d) Bronsted-Lowry tanımına dayanarak nötralleşme e) Amfiprotik

Detaylı

INSA 283 MALZEME BİLİMİ. Giriş

INSA 283 MALZEME BİLİMİ. Giriş INSA 283 MALZEME BİLİMİ Giriş Malzeme Gereksinimi Bütün mühendislik bilim dallari malzeme ile yakindan iliskilidir. Mühendisler kullanacaklari malzemeyi çok iyi tanıyarak ve genis malzeme tayfi içinde

Detaylı

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR?

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? KĐMYA EĞĐE ĞĐTĐM M SEMĐNER NERĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? HAZIRLAYAN: GÜLÇĐN YALLI KONU: ÇÖZELTĐLER KONU BAŞLIĞI: TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? ÇÖZELTĐLER Fiziksel özellikleri

Detaylı

İki ve üç kovalent bağa sahip moleküller doymamış olarak isimlendirilirler.

İki ve üç kovalent bağa sahip moleküller doymamış olarak isimlendirilirler. İki ve üç kovalent bağa sahip moleküller doymamış olarak isimlendirilirler. Her biri tek kovalent bağa sahip hidrokarbona, doymuş hidrokarbon denir ve mevcut bağlarından biri kopmadan yeni bir atom bağlanamaz.

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

CANLILARDA TAMPONLAMA

CANLILARDA TAMPONLAMA CANLILARDA TAMPONLAMA ph= -log [H + ] / Sorensen, H potansiyeli örnekler Hücreler ve organizmalar özgül ve sabit bir sitozol ve hücre dışı sıvı ph sını korurlar Böylece biyomoleküllerin en uygun iyonik

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

Dalga boyu aralığı Bölge. Dalga sayısı aralığı (cm. ) Yakın 0.78-2.5 12800-4000 Orta 2.5-50 4000-200 Uzak 50-1000 200-10

Dalga boyu aralığı Bölge. Dalga sayısı aralığı (cm. ) Yakın 0.78-2.5 12800-4000 Orta 2.5-50 4000-200 Uzak 50-1000 200-10 IR spektroskopisi Dalga boyu aralığı Bölge Dalga sayısı aralığı (cm (mm) ) Yakın 0.78-2.5 12800-4000 Orta 2.5-50 4000-200 Uzak 50-1000 200-10 Kızıl ötesi bölgesinde soğurma, moleküllerin titreşme ve dönme

Detaylı

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 05-ÇÖZÜNME VE ÇÖZÜNÜRLÜK 1 Çözünme Olayı Analitik kimyada çözücü olarak genellikle su kullanılır. Su molekülleri, bir oksijen atomuna bağlı iki hidrojen

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

MİKRODALGA YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

MİKRODALGA YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU MİKRODALGA YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU Zeynep KARCIOĞLU KARAKAŞ a,*, Recep BONCUKÇUOĞLU a, Mehmet ERTUĞRUL b a Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

SINAV SÜRESİ 80 DAKİKADIR. BAŞARILAR. Terim Açıklama Örnek

SINAV SÜRESİ 80 DAKİKADIR. BAŞARILAR. Terim Açıklama Örnek PLİMER KİMYASI ARA SINAVI 31.07.2015 SRU N 1 2 3 4 5 PUAN Yalnızca 4 soruyu yanıtlayınız. Yanıtlamadığınız sorunun PUAN kısmına çarpı koyunuz. Aksi taktirde 5. Soru değerlendirme dışı kalacaktır. N : AD

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katı Eriyikler 1 Giriş Endüstriyel metaller çoğunlukla birden fazla tür eleman içerirler, çok azı arı halde kullanılır. Arı metallerin yüksek iletkenlik, korozyona

Detaylı

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları 1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ 1.7. İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları Yüksüz bir atomun yapısındaki pozitif (+) yüklü protonlarla negatif () yüklü elektronların sayıları birbirine eşittir. Yüksüz

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı