HAVAALANI TASARIMI Doç. Dr. Hakan GÜLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HAVAALANI TASARIMI Doç. Dr. Hakan GÜLER 2014-2015"

Transkript

1 HAVAALANI TASARIMI Doç. Dr. Hakan GÜLER

2 UÇAKLARIN ÖZELLİKLERİ HAVAALANI PLANLAMASINDA UÇAKLARIN ÖZELLİKLERİ Uçaklarla ilgili öenmli bilgiler: Uçağın modeli, Kanat açıklığı, Uzunluğu MSTOW (Maksimum yapısal kalkış ağırlığı), Motor sayısı, Ortalama koltuk sayısı Gerekli pist uzunluğu. Uçaklar: Turboprop uçaklar, Jetler (MSTOW 100,000 lb) Bölgesel jetler Jetler (100,000 MSTOW 250,000 lb) Dar gövdeli jetler Jetler (MSTOW 250,000 lb) Geniş gövdeli jetler Piaton ve turboprop motorlu uçaklar Çok hafif jet uçakları Ticari jet uçaklar 1 libre = gram. 200 lb = kg. Uçak Boyut Standartları Uçak boyutları Uçağın dönüş açısı aşağıdaki formülle hesaplanır: b = Ön ve arka dingilleri arası mesafe t =Arka tekerlekler arası mesafe β = Maksimum dönme açısı Maksimum açı 60 ile 80 o arası değişir. Dönme açısı (Steering açısı) ise yaklaşık 50 o dir.

3 Dönme yarıçapı İniş Takımı Konfigürasyonları Geleneksel iniş takım konfigürasyonları Kompleks iniş takım konfigürasyonları

4 Uçak Ağırlıkları 1. operating empty weight (OEW) Temel ağırlık olup personel ve gerekli donanım ağırlığını içerir. Ancak faydalı yük ve yakıt dahil değildir. Bu ağırlık uçak tasarımında dikkate alınır. Bakım hangarlarında, uçak depolama alanlarında bu ağırlık dikkate alınabilir. 2. Zero fuel weight (ZFW) OEW ağırlığına faydalı yük ilave edilmiş ağırlıktır. 3. Payload (Faydalı yük) Tüm gelir getiren yüklerdir. Yolcular+bagajlar+postalar+ekpres+ kargo 4. maximum structural pay-load Bir uçağın izin verilen en fazla yük miktarıdır. Bu yük yolcu, kargo veya her ikisinin bileşeni olabilir. Maksimum yapısal faydalı yük ile ZFW ve OEW arasında fark vardır. Boşluk sınırlarından dolayı, Maksimum faydalı yük gerçekte maksimum yapısal faydalı yükten azdır. Bu durum özellikle yolcu uçakları için daha doğrudur. 5. maximum ramp weight Maksimum rampa ağırlığı uçağın yer manevralarında izin verilen ağırlıktır. 6. maximum gross takeoff weight Kalkış sırasında izin verilen maksimum ağırlıktır. Taksi ve manevra hareket yakıtı hariçtir. İşletme boş ağırlığı, seyahet ve rezerv yakıt ve faydalı yük dahildir. 7. maximum structural takeoff weight (MSTOW) Bu ağırlık deniz seviyesinde ve 59 F o (15 C o ) sıcaklıkta tasarlanan bir ağırlıktır. Bu ağırlık havaalanı planlamasında ve tasarımında kullanılır. 8. maximum structural landing weight (MLW) Uçağın inişte yapısal kapasitesidir. Motor Tipleri Uçakların uçuşunu, havada tutunmasını sağlayan kanatlardır. Motorların görevi ise uçağı öne doğru iterek hava akımının kanatların üstünden gitmesini sağlayarak kaldırma kuvveti oluşturmaktır. Uçak motorunun ana fonksiyonu uçağa gereken hareketi sağlamaktır. Motorun uçaktaki diğer fonksiyonları ise Elektrik gücü sağlamak Hidrolik gücü sağlamak Pnomatik gücü sağlamaktır. (www.ucakteknisyeni.com ) Genelde üç çeşit motor tipinden sözedilir: 1. Piston Motor: Pistonlu motor, tüm pervaneli uçakları kapsar ve bunlar yüsek oktanlı benzinle beslenen piston motorlardan oluşur. 2. Turbo prop: Turboprop motor, türbin motorlu ve pervaneli uçaklarda bulunur.

5 3. Turbofan (veya jet): Turbofan veya jet motorlarda pervane bulunmaz. Bu uçaklarda itme (thrust) doğrudan türbin motordan sağlanır. Turbofan ve By-pass sistemleri de jet motorlarının bir çeşididir. Motorun ön veya arka kısmında bulunan ve pervâneye benzer fan kısmı motorun içinden geçen havayı arttırıp tepki kuvvetinin artmasını sağlar. By-pass jet motorlarında da kompresörde sıkışan havanın bir kısmı yanma için yanma odalarına girerken bir kısmı motorun dış çeperlerini soğutarak egzosta gider. Her iki çeşit motorun da gayesi düşük hızlarda yakıt sarfiyatının azaltılmasıdır (http://ucak.uzerine.com/index.jsp?objid=3286 ). Thrust Kuvveti : (http://www.ucakteknisyeni.com/havacilik/temel-havacilik/220-ucak-motorlari.html ) Thrust Kuvvetii motorun içinden geçen ortam havasının ivmelendirilmesi ile elde edilir. Burada belirleyici olan iki parametre vardır. İvmelenen hava kütlesi miktarı (m) ivmelenme miktarı F = m x (V2 - V1) F : Thrust Kuvveti (kg) m : hava kütlesi (kg/sn) V2 : Motor jet nozzle' daki hava hızı (m/sn) V1 : Motor girişindeki hava hızı (m/sn) Dış ortam koşullarına göre Jet motor thrust'ını etkileyen 4 faktör vardır. Atmosfer basıncı Hava sıcaklığı Yükseklik Uçağın Hızı Uçak Performasını Atmosferik Koşulların Etki Etmesi Uçaklar 50,000 ft yukarıda uçacak şekilde tasarlanır. 1ft = cm 50,000 ft = km Pek çok uçak 41,000ft de uçar. Süpersonik uçaklar 60,000ft veya daha fazla yüksekten uçar. Deniz seviyesinden 36,000ft yüksekliğe kadar olan kesim TROPOSFER olarak bilinir. Sıcaklık liner olarak azalır.

6 Yerçekimi dolayısıyla havanın yeryüzüne yaptığı ağırlık hava basıncı olarak tanımlanır. Atmosferi oluşturan hava kütlesinin %99'u 32 km nin altındadır. TROPOSFER de standart atmosfer basıncı aşağıdaki gibi tanımlanır: 1. Deniz seviyesinde sıcaklık 59 F o (15 C o ) dir. Bu deniz seviyesinde standart sıcaklık olarak bilinir. 2. Deniz seviyesinde basınç inhg veya 1015 mb dir. Bu deniz seviyesinde standart basınç olarak bilinir. 3. Sıcaklık değişimi deniz seviyesinden yükseklere gittikçe F o ulaşır. Bu değerde 1000 ft başına F o demektir. Her 1000ft de sıcaklık 3.5 F o veya 2 o C azalır. Standart basıç ve standart sıcaklık deniz seviyesinden yükseklerde azalır. Troposferde F o sıcaklığa kadar aşağıdaki bağıntı kullanılabilir: P o P To T Po= Deniz seviyesinde standart basınç (29.92 inhg) P= Tanımlanan yükseklikte standart basınç, To= Deniz seviyesinde standart sıcaklık (59 o F) T= Tanımlanan yükseklikte standart sıcaklık. Yukarıdaki formülde sıcaklık değerleri olarak Rankine değerleri kullanılır ve dönüşüm aşağıdaki formülle sağlanır. T R = T F + 459,67 Deniz seviyesinde atmosfer basıç ölçümü: 1 x 1 cm 760 mm Hg/cm 2 = 76 cm 3 Hg/cm cm 3 Hg/cm 2 = 76 cm 3 Hg/cm 2 = 76 cm 3 x 13.6 g/cm 3 /cm 2 = g/cm 2 76 cm g/cm 2 = kg/cm 2 (1 Atm) 760 mm Hg = 1 Bar = kg/cm 2 = 1 Atm Hava basıncını ilk ölçen bilim adamı Toricelli dir yılında yaptığı deneyler sonucu hava basıncını deniz seviyesinde 1 cm 2 kesiy alanına sahip 760 mmhg sütununun ağırlığına eşit olduğunu bulmuştur. Rüzgar Hızı ve Yönü Yer hızı ve hava tanımları mevcuttur. Yer hızı yere göre uçağın hızıdır. Hava hızı, kanat ucundan veya kanat üzerinden akan havaya göre uçağın hızıdır.

7 Örnek: Uçak yer hızına göre 500 kn ile havada uçuyorsa ve rüzgar karşı yönden esiyorsa (ön rüzgar) ve hızı 100 kn ise doğru hava hızı 600 kn dur. Benzer şekilde rüzgar arkadan esiyorsa (arka rüzgar), yer hızı 500 kn ise gerçek hava hızı 400 kn dur. Uçak kalkış ve inişlerinde rüzgarın önden esmesi iyidir. Uçak havadayken rüzgarın arkadan esmesi iyidir. İstenen güzergah ile hesaplanan yön arasındaki açıya CRAB AÇISI adı verilir. Bu açının büyüklüğü aşağıdaki formülle hesaplanır: Burada; Vc cross wind değeridir (kn veya mil/saat), Vh ise gerçek uçak hızıdır (kn veya mil/saat). Bi uçağın piste yaklaşma hızı 135 kn ise ve cross wind (çapraz rüzgar) 25 kn ise crab açısı: Sin x = 25/135 = , x = derece bulunur. Pist yönü (track), izlenen yön (heading) ve çapraz rüzgar arasındaki ilişki aşağıdaki gösterilmiştir. Vt değeri gerçek hava hızıdır ve Vh.cosx değerine eşittir. Pist yönü oyunca gerçek hızı bulmak için pist yönü boyunca rüzgar bileşeni bulunur (Vw.sin x) ve Vt den çıkarılır. Bir uçağın başına etki eden manyetik kuvvetler ve rüzgar. Rüzgarın yön ve şiddetinin tam olarak bilindiği, tüm sapmaların hassas olarak hesaplandığı ve uçak başının hassas olarak muhafaza edildiği bir durumda taşıtın rotası ile yerdeki iz düşümü (actual track) birebir aynı olacaktır. 1 knoot (kn) = 1 deniz mili / saat = km/ saat

8 Uçak Performans Karakteristikleri Uçak Hızı Uçak hızından söz edilirken iki önemli hız kavramı vardır. Gerçek hava hız (TAS) ve Belirtilen hava hız (IAS). Pilot hızını hava hız indikatöründen bulur. Gerçek hızları bulmak için tablolardan yararlanılır. Pratik olarak göstergeden okunan hıza her 1000 ft için %2 artış konur. Mach ses hızını ifade eder. Uçaklar ses hızından aşağıda ise subsonic, sesden hızlı iseler süpersonic olarak ifade edilirler. Ancak ses hızı sabit değildir. Ses hızı sıcaklığa bağlıdır ancak atmsfer basıncına bağlı değildir. 32 F ( 0 C) de ses hızı 742 mi/sa yani 1090 ft/sa dir. Formüldeki sembol C cinsinden sıcaklıktır. 21 C de ses hızı 340 m/s dir yani 1224 km/sa dir. Uçak performansı çeşitli hızlarla tarif edilir. Bu hızlar, güvenli kalkış, seyir, manevra ve yaklaşım hızlarıdır. Bu hızlar uçak performans kitapçıklarında tanımlanır. Bu hızlar: Vne: Geçilmeyecek hız. Uçağın yapısal güvenliğini sağlamak için havada seyir hızıdır. Va: Tasarım manevra hızı. Uçağın manevra sırasında (dönüşlerde) veya türbülanslı havalarda yapacağı hızdır. Vlo: Uçağın havaalanına ineceği güvenli hız. Vr: Dönme hızı. Uçağın havaalanından burun kısmının havaya kalkma hızı. V1: Karar hızı. Uçağın kalkma sırasında bir sorun yaşaması durumunda (motor arızası) karar hızına ulaşamazsa pilot uçuşu iptal eder. Vso: İniş hızı. Uçak havaalanına bu hızla iniş yapar. Vref: Havaalanına yaklaşım hızı. Uçak inmeden önce havaalanına bu hızla yaklaşır. Bu hız genelde 1.3xVso dur. Faydalı Yük ve Menzil Bir uçağın yakıt tanklarının kapasitesine bağlı olarak yapabileceği maksimum mesafe menzil olarak tarif edilir. Menzil taşınan faydalı yükle ters orantılıdır. Faydalı yük artarsa menzil azalır. Şekilde A noktası bir uçağın taşıyabileceği maksimum faydalı yükle uçabileceği maksimum menzili Ra yı göstermektedir. Uçak Pa yüküyle kalkarken MSTOW ağırlığa sahiptir ancak deposu tam dolu değildir. Uçağın depoları tam doluyken gidebileceği menzil Rb dir. Bu durumda uçağın taşıyabileceği faydalı yük değeri Pb ye eşittir. Uçak MSTOW ile kalkış yapar. Gidilecek mesafeyi Ra dan Rb ye artırmak için taşınacak faydalı yükten taviz vermek gerekir. C noktası ise bir uçağın hiç yük taşımadan gidebileceği mesafedir ve Uçak Menzili olarak tarif edilir. Bu menzil Rc olarak gösterilir. Bu değer bir uçak istendiği zaman gerekli mesafedir. Uçak deposu tamamen yakıtla doludur ve kalkış ağırlığı maksimum değerden daha azdır. Uçağın havaalanına iniş ağırlığı ile ilgili bir sınırlama varsa yani MSLW uçakların ne kadar MS faydalı yükle uçacağını sınırlar. Bu durumda DE çizgisi, mezil ile faydalı yük arasındaki seçimi gösterir. Faydalı yüke karşılık menzil eğrisi bu durumda ABC yerine DEBC çizgisini izler. Faydalı yük-menzil ilişkisi pek çok faktöre bağlıdır: Meteorolojik koşullar, rotanın koşulları, uçuş yüksekliği, hız, yakıt, rüzgar ve yedek yakıt durumu. Farklı uçakların karşılaştırılması durumunda faydalı yük-menzil ilişkisi standart gün, rüzgarsız ve uzun menzil seyahatler için verilir. Yolcu uçaklarında faydalı yük maksimum yapısal faydalı yükten daha azdır. Çünkü sınırlamalara bağlı olarak oluşan boşluklardan dolayı du değer düşer. Faydalı yük hesaplanırken yolcu ve bagajları normal olarak 200 lb olarak alınır. 1 libre = gram. 200 lb = kg. Havaalanı planlamalarında uçak üreticileri tarafından her bir uçak için hazırlanmış olan faydalı yük-menzil değerleri dikkate alınır. Uçakların yük dağılımı (ana ve ön iniş takımları) uçak tipine ve ağırlık merkezi konumuna bağlıdır. Uçaklara yük yükleme durumunda yük dağılımı da ön ve arka iniş takımlarında sabit değildir.

9 Havaalanı üst yapı tasarımında ön takımın %5, arka takımın %95 yük aldığı kabul edilir. Şayet iki ana takım varsa toplam ağırlığın % 47.5 luk bir ağırlık paylaşılır. Örnek: Uçak ağırlığı 300,000 lb (136 ton), ana dingil lb ağırlığındadır. Ana takım dört tekerse, her teker eşit taşır ve lb yük taşır. Üstyapı tasarımında iniş takımlarının ağırlığı kadar MSTOW ağırlığı dikkate alınarak tasarım yapılır. Faydalı yük ve menzil arasındaki ilişki aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Faydalı Yük Pist Performansı Menzil Pist uzunluğu belirlenirken iki önemli unsur dikkate alınır: Faydalı yük ve menzil arasındaki ilişki 1. Belirli iklim koşullarında uçağın fiziksel yetenekleri 2. Güvenli uçuş için hükümetin belirlemiş olduğu kurallar. İklim koşulları: Sıcaklık, yüzey rüzgarları, pist eğimi, rakım ve pist yüzeyi.

Uçak motorunun ana fonksiyonu uçağa gereken hareketi sağlamaktır. Motorun uçaktaki diğer fonksiyonları ise

Uçak motorunun ana fonksiyonu uçağa gereken hareketi sağlamaktır. Motorun uçaktaki diğer fonksiyonları ise Uçakların uçuşunu, havada tutunmasını sağlayan kanatlardır. Motorların görevi ise uçağı öne doğru iterek hava akımının kanatların üstünden gitmesini sağlayarak kaldırma kuvveti oluşturmaktır. Uçak motorunun

Detaylı

UÇUŞ MEKANİĞİ ve UÇAK PERFORMANSI Giriş

UÇUŞ MEKANİĞİ ve UÇAK PERFORMANSI Giriş UÇUŞ MEKANİĞİ ve UÇAK PERFORMANSI Giriş Hazırlayan Prof. Dr. Mustafa CAVCAR Giriş Uçuş Mekaniği Nedir? Uçuş mekaniği uçağa etkiyen kuvvetleri ve uçağın bu kuvvetler etkisindeki davranışlarını inceleyen

Detaylı

UÇUŞ MEKANİĞİ ve UÇAK PERFORMANSI Güç Sistemi Kuvvetleri (Devam)

UÇUŞ MEKANİĞİ ve UÇAK PERFORMANSI Güç Sistemi Kuvvetleri (Devam) UÇUŞ MEKANİĞİ ve UÇAK PERFORMANSI Güç Sistemi Kuvvetleri (Devam) Hazırlayan Prof. Dr. Mustafa CAVCAR Güç Sistemi Kuvvetleri Türbojet ve Türbofan Motorlar Türbojet Türbofan Türbojet ve türbofan motorlar,

Detaylı

GİRİŞ. UCK 421 - Tepki ile Tahrik 1. Hafta

GİRİŞ. UCK 421 - Tepki ile Tahrik 1. Hafta UCK 421 - Tepki ile Tahrik 1. Hafta GİRİŞ Tahrik (propulsion) Birimler ve Boyutlar İşletim Zarfı ve Standart Atmosfer Hava-Soluyan Motorlar Uçak Performansı 1 Tahrikin Tanımı Tahrik (propulsion) genel

Detaylı

UYGULAMA 1. Prof.Dr. Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi, Sivil Havacılık Yüksekokulu, 26470 Eskişehir. Tablo 1. Uygulamalar için örnek uçak

UYGULAMA 1. Prof.Dr. Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi, Sivil Havacılık Yüksekokulu, 26470 Eskişehir. Tablo 1. Uygulamalar için örnek uçak UYGULAMA 1 Prof.Dr. Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi, Sivil Havacılık Yüksekokulu, 26470 Eskişehir Tablo 1. Uygulamalar için örnek uçak Uçak Tipi HTK-224-TF-1 BOYUTLAR Kanat Alanı 77.3 m 2 Kanat Açıklığı

Detaylı

OREN3005 HİDROLİK VE PNÖMATİK SİSTEMLER

OREN3005 HİDROLİK VE PNÖMATİK SİSTEMLER ÖRNEK PROBLEMLER Boru çapı hesabı: Q: Debi litre/dak. A: Boru kesit alanı cm2 V: Ortalama akış hızı m/sn d: Boru iç çapı Örnek Problem: Pompa debisi 3 lt/sn olan bir hidrolik sistemde akışkan hızı ortalama

Detaylı

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması :

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması : DPA TİP YAKIT POMPALARI Distiribitör yakıt pompalarının en büyük özeliği ;yakıtı bir Distiribitör gibi motor ateşleme sırasına göre ve eşit miktarlarda enjökterlere gönderilmesidir. Teknik avantajı da

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Akışkanlar ile ilgili temel kavramlar MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Yrd. Doç. Dr. Yüksel HACIOĞLU Su,, gaz, buhar gibi kolayca şekillerini değiştirebilen ve dış etkilerin etkisi altında kolayca hareket

Detaylı

ET 65. Performans ve ekonomik verimlilik mükemmel ölçüde birleşiyor: ET65

ET 65. Performans ve ekonomik verimlilik mükemmel ölçüde birleşiyor: ET65 ET 65 İzlenen Geleneksel Arka Ekskavatörleri Performans ve ekonomik verimlilik mükemmel ölçüde birleşiyor: ET65 ET65, nihai kullanıcıların istediği bir ekskavatör.kompakt tasarımı ve manevra kabiliyetiyle

Detaylı

Şekil 2: Kanat profili geometrisi

Şekil 2: Kanat profili geometrisi Kanat Profili ve Seçimi Şekil 1: İki boyutlu akım modeli Herhangi bir kanat, uçuş doğrultusuna paralel olarak (gövde doğrultusunda) kesildiğinde şekil 1 olduğu gibi bir görüntü elde edilir. Şekil 2: Kanat

Detaylı

YATAY UÇUŞ SEYAHAT PERFORMANSI (CRUISE PERFORMANCE)

YATAY UÇUŞ SEYAHAT PERFORMANSI (CRUISE PERFORMANCE) YATAY UÇUŞ SEYAHAT PERFORMANSI (CRUISE PERFORMANCE) Yakıt sarfiyatı Ekonomik uçuş Yakıt maliyeti ile zamana bağlı direkt işletme giderleri arasında denge sağlanmalıdır. Özgül Yakıt Sarfiyatı (Specific

Detaylı

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10 www.biglift.gen.tr 1 RM-ECL1029 EKONOMİK TAM AKÜLÜ İSTİF MAKİNASI Kompak ve hafif tasarımı

Detaylı

İTKİLİ MOTORLU UÇAĞIN YATAY UÇUŞ HIZI

İTKİLİ MOTORLU UÇAĞIN YATAY UÇUŞ HIZI İTKİLİ MOTORLU UÇAĞIN YATAY UÇUŞ HIZI Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi 26470 Eskişehir Yatay uçuş sabit uçuş irtifaında yeryüzüne paralel olarak yapılan uçuştur.

Detaylı

SORULAR - ÇÖZÜMLER. NOT: Toplam 5 (beş) soru çözünüz. Sınav süresi 90 dakikadır. 1. Aşağıdaki çizelgede boş bırakılan yerleri doldurunuz. Çözüm.1.

SORULAR - ÇÖZÜMLER. NOT: Toplam 5 (beş) soru çözünüz. Sınav süresi 90 dakikadır. 1. Aşağıdaki çizelgede boş bırakılan yerleri doldurunuz. Çözüm.1. SORULAR - ÇÖZÜMLER 1. Aşağıdaki çizelgede boş bırakılan yerleri doldurunuz. Çözüm.1. Gıda Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0216-Akışkanlar Mekaniği Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi. Makine Mühendisliği Bölümü. MENG 219 Deney Föyü

Pamukkale Üniversitesi. Makine Mühendisliği Bölümü. MENG 219 Deney Föyü Pamukkale Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü MENG 219 Deney Föyü Deney No: Deney Adı: Deney Sorumluları: Deneyin Amacı: X Basınç Ölçümü Doç. Dr. Kadir Kavaklıoğlu ve Araş. Gör. Y Bu deneyin amacı

Detaylı

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 9. Rüzgar

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 9. Rüzgar Havacılık Meteorolojisi Ders Notları 9. Rüzgar Yard.Doç.Dr. İbrahim Sönmez Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ballıca Kampüsü Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü isonmez@omu.edu.tr

Detaylı

HAVAALANI TASARIMI DERS NOTU I

HAVAALANI TASARIMI DERS NOTU I HAVAALANI TASARIMI DERS NOTU I Doç.Dr. Hakan GÜLER İçindekiler: 1. Giriş... 2. Havayolu Ulaşımı... 2.1. Sistemin Fiziksel Öğeleri... 2.2. Ulaştırmanın Öğeleri... 2.3. Hava Ulaşımının Sınıflandırılması...

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Giriş Bilimsel amaçla veya teknolojide gerekli alanlarda kullanılmak üzere, kapalı bir hacim içindeki gaz moleküllerinin

Detaylı

AKM BÖLÜM 11 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı

AKM BÖLÜM 11 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı AKM 205 - BÖLÜM 11 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı 1. Bir arabanın 1 atm, 25 C ve 90 km/h lik tasarım şartlarında direnç katsayısı büyük bir rüzgar tünelinde tam ölçekli test ile

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Yrd.Doç.Dr. Alp Tekin ERGENÇ GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Gerçek motor çevrimi standart hava (teorik) çevriminden farklı olarak emme, sıkıştırma,tutuşma ve yanma, genişleme

Detaylı

SEYAHAT MENZİLİ. Prof.Dr. Mustafa CAVCAR 26 Mart 2014

SEYAHAT MENZİLİ. Prof.Dr. Mustafa CAVCAR 26 Mart 2014 SEYAHAT MENZİLİ Prof.Dr. Mustafa CAVCAR 26 Mart 2014 Temel Kavramlar Özgül Yakıt Sarfiyatı Uçağın birim zamanda, birim tepki kuvveti başına harcadığı yakıt miktarıdır. Uçuş irtifaına ve Mach sayısına bağlı

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI 1.Kısmi Gaz Konumunda Çalışan Benzin (OTTO) Motoru Şekil 1. Kısmi gaz konumunda çalışan bir benzin motorunun ideal Otto çevrimi (6-6a-1-2-3-4-5-6) Dört zamanlı

Detaylı

! BASINÇ BİRİMİNİN TÜRETİLMESİ?

! BASINÇ BİRİMİNİN TÜRETİLMESİ? Basınç Herhangi bir kuvvetin ona engel olan yüzeye yaptığı zorlamadır. Başka bir deyişle, birim alana düşen dikey kuvvettir. Basınç ölçerlerin ölçü birimleri ülke standardlarına ve kullanım amacına göre

Detaylı

Hava Aracı Temel Bilgileri (APM 102) Ders Detayları

Hava Aracı Temel Bilgileri (APM 102) Ders Detayları Hava Aracı Temel Bilgileri (APM 102) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Hava Aracı Temel Bilgileri APM 102 Güz 3 0 0 3 8 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

EK 2. BİRİMLER, DÖNÜŞÜM FAKTÖRLERİ, ISI İÇERİKLERİ

EK 2. BİRİMLER, DÖNÜŞÜM FAKTÖRLERİ, ISI İÇERİKLERİ 1 EK 2. BİRİMLER, DÖNÜŞÜM FAKTÖRLERİ, ISI İÇERİKLERİ (Ref. e_makaleleri) BİRİMLER Temel Birimler uzunluk, metre kütle, kilogram zaman, saniye elektrik akımı, amper termodinamik sıcaklık, Kelvin Zaman bir

Detaylı

Hız, Seyir Süresi ve Gecikmeler. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Hız, Seyir Süresi ve Gecikmeler. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Hız, Seyir Süresi ve Gecikmeler Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Hız, Seyir Süresi ve Gecikme Karayolu altyapısı ve trafik işletme modelinin performansının göstergesidir. Genellikle, sürücüler veya yolcular A

Detaylı

WL32. Güçlü ufaklık: WL32

WL32. Güçlü ufaklık: WL32 WL32 Özel Tekerlekli Yükleyiciler Güçlü ufaklık: WL32 WL32 tekerlek yükleyici, dar makine eni sayesinde özellikle tüm dar alanlarda birinci sınıf iç sonuçları sağlar. Düşük geçit yüksekliği de onu yapı

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

CMK-202 / CMT204 Hidrolik - Pnömatik. Prof. Dr. Rıza GÜRBÜZ

CMK-202 / CMT204 Hidrolik - Pnömatik. Prof. Dr. Rıza GÜRBÜZ CMK-202 / CMT204 Hidrolik - Pnömatik Prof. Dr. Rıza GÜRBÜZ Hafta 4 Pnömatik Sistemler Çankırı Karatekin Üniversitesi 2 Bu Derste İşlenecek Konular Pnömatiğin Tanımı Ve Özellikleri Pnömatik İş Elemanlarının

Detaylı

WL52. Şantiyelerdeki klasik: WL52

WL52. Şantiyelerdeki klasik: WL52 WL52 Özel Tekerlekli Yükleyiciler Şantiyelerdeki klasik: WL52 WL 52 tekerlek yükleyici hiçbir şantiyede eksik olmamalıdır. Güçlü hidroliklere ek olarak, operatörlere uzun iş günlerinde dahi yorulmadan

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ HAVACILIK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ. Prof. Dr. Mustafa Cavcar 8 Mayıs 2013

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ HAVACILIK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ. Prof. Dr. Mustafa Cavcar 8 Mayıs 2013 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ HAVACILIK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ TIRMANMA PERFORMANSI Tırmanma Açısı ve Tırmanma Gradyanı Prof. Dr. Mustafa Cavcar 8 Mayıs 2013 Bu belgede jet motorlu uçakların tırmanma performansı

Detaylı

PRES ĐŞLERĐNDE HĐDROPNÖMATĐK OLARAK ÇALIŞAN YÜKSEK GÜÇ ARTIRICI ÜNĐTELER

PRES ĐŞLERĐNDE HĐDROPNÖMATĐK OLARAK ÇALIŞAN YÜKSEK GÜÇ ARTIRICI ÜNĐTELER atölyeden PRES ĐŞLERĐNDE HĐDROPNÖMATĐK OLARAK ÇALIŞAN YÜKSEK GÜÇ ARTIRICI ÜNĐTELER A. Turan GÜNEŞ Pres işlerinde zaman zaman yüksek güçlü ve kısa kurslu alt ve üst baskı düzenlerine ihtiyaç duyulur. Đki

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI DİZEL MOTORLARI (Tarihçesi) İLK DİZEL MOTORU DİZEL MOTORLARI DÖRT ZAMANLI ÇEVRİM Çalışma prensibi Dizel motor, benzinli motorlardan farklı olarak

Detaylı

Gaz hali genel olarak molekül ve atomların birbirinden uzak olduğu ve çok hızlı hareket ettiği bir haldir.

Gaz hali genel olarak molekül ve atomların birbirinden uzak olduğu ve çok hızlı hareket ettiği bir haldir. GAZLAR Maddeler tabiatta katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç halde bulunurlar. Gaz hali genel olarak molekül ve atomların birbirinden uzak olduğu ve çok hızlı hareket ettiği bir haldir. Gaz molekülleri birbirine

Detaylı

(b) Model ve prototipi eşleştirmek için Reynolds benzerliğini kurmalıyız:

(b) Model ve prototipi eşleştirmek için Reynolds benzerliğini kurmalıyız: AKM 205 BÖLÜM 7 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Askeri amaçlı hafif bir paraşüt tasarlanmaktadır. Çapı 7.3 m, deney yükü, paraşüt ve donanım ağırlığı

Detaylı

AERODİNAMİK KUVVETLER

AERODİNAMİK KUVVETLER AERODİNAMİK KUVVETLER Hazırlayan Prof. Dr. Mustafa Cavcar Aerodinamik Kuvvet Bir uçak üzerinde meydana gelen aerodinamik kuvvetlerin bileşkesi ( ); uçağın havayagörehızının () karesi, havanın yoğunluğu

Detaylı

302.7D CR. Mini Hidrolik Ekskavatör. Motor Brüt Güç 17,9 kw 24,3 hp Net Güç 15,2 kw 20,7 hp Ağırlık Çalışma Ağırlığı 2.670 kg 5.

302.7D CR. Mini Hidrolik Ekskavatör. Motor Brüt Güç 17,9 kw 24,3 hp Net Güç 15,2 kw 20,7 hp Ağırlık Çalışma Ağırlığı 2.670 kg 5. 302.7D CR Mini Hidrolik Ekskavatör Motor Brüt Güç 17,9 kw 24,3 hp Net Güç 15,2 kw 20,7 hp Ağırlık Çalışma Ağırlığı 2.670 kg 5.890 lb Kompakt Boyutlar Daha az hasar Operatörde güven Daha fazla üretkenlik

Detaylı

HAVAALANI TASARIMI DERS NOTU II

HAVAALANI TASARIMI DERS NOTU II HAVAALANI TASARIMI DERS NOTU II Doç.Dr. Hakan GÜLER İçindekiler: 1. Giriş... 2. Havaalanı Planlaması... 2.1. Hava Ulaşımı Karakteristikleri... 2.2. Ulaştırmanın Öğeleri... 2.3. Hava Trafiğinin çeşitleri...

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET A BASINÇ VE BASINÇ BİRİMLERİ (5 SAAT) Madde ve Özellikleri 2 Kütle 3 Eylemsizlik 4 Tanecikli Yapı 5 Hacim 6 Öz Kütle (Yoğunluk) 7 Ağırlık 8

Detaylı

SERBEST UÇUŞ MODELCİLİĞİ (FREE FLIGHT AEROMODELLING) Model Uçak Yarışmaları Serbest Uçuş ve Radyo kontrollü uçuş adı altında 2 ana gruba ayrılır.

SERBEST UÇUŞ MODELCİLİĞİ (FREE FLIGHT AEROMODELLING) Model Uçak Yarışmaları Serbest Uçuş ve Radyo kontrollü uçuş adı altında 2 ana gruba ayrılır. SERBEST UÇUŞ MODELCİLİĞİ (FREE FLIGHT AEROMODELLING) Model Uçak Yarışmaları Serbest Uçuş ve Radyo kontrollü uçuş adı altında 2 ana gruba ayrılır. Serbest uçuş modelleri, herhangi bir kumanda olmadan sadece

Detaylı

Ek-5. Ulusal Havaaracı Bakım Lisansı Gereklilikleri

Ek-5. Ulusal Havaaracı Bakım Lisansı Gereklilikleri Ek-5 Ulusal Havaaracı Bakım Lisansı Gereklilikleri A. Amaç SHY-66 hava aracı tip listesinde yer almayan havaaraçları üzerinde çalışan personelin, eğitim ve sınavlarının yapılan işe uygun olarak yerine

Detaylı

Gaz Türbinli Uçak Motorları

Gaz Türbinli Uçak Motorları UCK 421 - Tepki ile Tahrik 2. Hafta Gaz Türbinli Uçak Motorları İtki Denklemi Gaz Türbinli Motor Bileşenleri Alıklar Sesaltı Sesüstü Kompresörler Merkezcil Eksenel Yanma Odası Türbinler Impuls Reaksiyon

Detaylı

NÖ-A NÖ-B. Şube. Alınan Puan. Adı- Soyadı: Fakülte No: 1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin eşit olduğunu gösteriniz. 1/6

NÖ-A NÖ-B. Şube. Alınan Puan. Adı- Soyadı: Fakülte No: 1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin eşit olduğunu gösteriniz. 1/6 Şube NÖ-A NÖ-B Adı- Soyadı: Fakülte No: Kimya Mühendisliği Bölümü, 2015/2016 Öğretim Yılı, 00323-Akışkanlar Mekaniği Dersi, Bütünleme Sınavı Soru ve Çözümleri 20.01.2016 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20)

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER Enerji Kaynakları Hidroliğin Tanımı Sıkıştırılamaz özellikteki akışkanların kullanıldığı, akışkanın basıncının, debisinin ve yönünün kontrol edilebildiği

Detaylı

432F2. Caterpillar 432F2 Bekolu Yükleyici. Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü. 74,5 kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı

432F2. Caterpillar 432F2 Bekolu Yükleyici. Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü. 74,5 kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü 74,5 kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı 8400-11086 kg Beko Kazı Derinliği Uzatmalı Stik (SAE) 4281-5274 mm 432F2 Çalışma ağırlığı ve diğer özellikler makina konfigürasyonuna göre

Detaylı

LPH 40 ENDÜSTRİYEL LİMAN EKİPMANLARI

LPH 40 ENDÜSTRİYEL LİMAN EKİPMANLARI 1 2 LPH 40 ENDÜSTRİYEL LİMAN EKİPMANLARI 3 ÖZELLİKLER A Max. çalışma yüksekliği (paletin alt kısmından pime kadar) 18.480 mm B Max. öne uzama mesafesi 14.940 mm C Max. yükseklikte max. açıklık 12.250 mm

Detaylı

Öne monte edilen donanım. Öne monteli ekipmanın takılması. Üstyapı ve opsiyonel donanım için daha fazla bilgi Sınırlamalar belgesinde mevcuttur.

Öne monte edilen donanım. Öne monteli ekipmanın takılması. Üstyapı ve opsiyonel donanım için daha fazla bilgi Sınırlamalar belgesinde mevcuttur. Öne monteli ekipmanın takılması Öne monteli ekipmanın takılması Bu belgede öne monteli ekipmanın takılması için bir çok çözüm yolu açıklar. Üstyapı ve opsiyonel donanım için daha fazla bilgi Sınırlamalar

Detaylı

T.C. GÜMÜŞHANE ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ÖĞRENCĐ NO: ADI-SOYADI:

T.C. GÜMÜŞHANE ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ÖĞRENCĐ NO: ADI-SOYADI: T.C. GÜMÜŞHANE ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ DENEYLER 2 PNÖMATĐK SĐSTEM DENEYĐ ÖĞRENCĐ NO: ADI-SOYADI: DENEY SORUMLUSU: ÖĞR. GRV. MĐTHAT YANIKÖREN DEĞERLENDĐRME:

Detaylı

434F2. Caterpillar 434F2 Kazıcı Yükleyici. Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı

434F2. Caterpillar 434F2 Kazıcı Yükleyici. Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü 74.5 kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı 8400-10 900 kg Beko Kazı Derinliği Uzatmalı Stik (SAE) 4353-5330 mm 434F2 Çalışma ağırlığı ve diğer özellikler makina konfigürasyonuna göre

Detaylı

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 11. Buzlanma

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 11. Buzlanma Havacılık Meteorolojisi Ders Notları 11. Buzlanma Yard.Doç.Dr. İbrahim Sönmez Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ballıca Kampüsü Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü isonmez@omu.edu.tr

Detaylı

2. Basınç ve Akışkanların Statiği

2. Basınç ve Akışkanların Statiği 2. Basınç ve Akışkanların Statiği 1 Basınç, bir akışkan tarafından birim alana uygulanan normal kuvvet olarak tanımlanır. Basıncın birimi pascal (Pa) adı verilen metrekare başına newton (N/m 2 ) birimine

Detaylı

Bitki büyümesi, yayılışı ve verim Yeryüzünde su Hücrenin önemli bileşeni (%70-80) Kuraklığa dayanıklı bitkilerde % 20, tohumlarda % 5 Su-oksijen

Bitki büyümesi, yayılışı ve verim Yeryüzünde su Hücrenin önemli bileşeni (%70-80) Kuraklığa dayanıklı bitkilerde % 20, tohumlarda % 5 Su-oksijen BÖLÜM 2 SU VE HÜCRE SU Bitki büyümesi, yayılışı ve verim Yeryüzünde su Hücrenin önemli bileşeni (%70-80) Kuraklığa dayanıklı bitkilerde % 20, tohumlarda % 5 Su-oksijen Metabolizma-kimyasal reaksiyonlar

Detaylı

DEN 322. Gemi Sevk Makinaları

DEN 322. Gemi Sevk Makinaları DEN 322 Gemi Sevk Makinaları Ana Makina Seçim Kriterleri gerekli beygir gücü ağırlık hacim maliyet işletme masrafları geminin elektrik ve ısı enerjisi gereksinimi güvenilirlik ve bakım gereksinimi gemiden

Detaylı

1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin dönüşümünde? işareti yerine gelecek sayıyı bulunuz.

1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin dönüşümünde? işareti yerine gelecek sayıyı bulunuz. Şube Adı- Soyadı: Fakülte No: NÖ-A NÖ-B Kimya Mühendisliği Bölümü, 2016/2017 Öğretim Yılı, 00323-Akışkanlar Mekaniği Dersi, 2. Ara Sınavı Soruları 10.12.2016 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4 (20) 5 (20)

Detaylı

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR Sistem ve Hal Değişkenleri Üzerinde araştırma yapmak üzere sınırladığımız bir evren parçasına sistem, bu sistemi çevreleyen yere is ortam adı verilir. İzole sistem; Madde ve her türden enerji akışına karşı

Detaylı

Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA

Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA Performans nedir? Performans nedir?... Performans: İcraat, başarı 1. Birinin veya bir şeyin görev veya çalışma biçimi; Klimaların soğutma performansları karşılaştırıldı."; Jetin

Detaylı

BÖLÜM 7. BİRİM SİSTEMLERİ VE BİRİM DÖNÜŞÜMLERİ

BÖLÜM 7. BİRİM SİSTEMLERİ VE BİRİM DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM 7. BİRİM SİSTEMLERİ VE BİRİM DÖNÜŞÜMLERİ 7.1. Birim Sistemleri Genel Kimya, Akışkanlar Mekaniği, Termodinamik, Reaksiyon Mühendisliği gibi birçok temel ve mühendislik derslerinde karşılaşılan problemlerde,

Detaylı

AERODİNAMİK KUVVETLER

AERODİNAMİK KUVVETLER AERODİNAMİK KUVVETLER Prof.Dr. Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi, Sivil Havacılık Yüksekokulu, 26470 Eskişehir Bir uçak üzerinde meydana gelen aerodinamik kuvvetlerin bileşkesi ( ); uçağın etrafından

Detaylı

Motor kullanıcısı açısından seçimi etkileyen faktörler:

Motor kullanıcısı açısından seçimi etkileyen faktörler: Motor kullanıcısı açısından seçimi etkileyen aktörler: motor perormansı yakıt tüketimi ve kullanılan yakıtın iyatı motor gürültüsü ve hava kirliliği yaratan emisyonları motor maliyeti ve donanım masraları

Detaylı

Motorlu Taşıtlar Temel Eğitimi, Uygulama Çalışması DEÜ Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü

Motorlu Taşıtlar Temel Eğitimi, Uygulama Çalışması DEÜ Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü Problem 9: Arka akstan tahrik edilen bir aracın aşağıdaki teknik değerleri bilinmektedir : Toplam ağırlık G=8700 N Hava direnci katsayısı C W =0,445 Araç enine kesit alanı A=1,83 m 2 Lastik dinamik yarıçapı

Detaylı

İlan detayları. İlan sahibi yorumları. Kocaeli, Darıca, Darıca, Osmangazi Mah. Model yılı Ocak 2010 66.500 km. Kapı sayısı 5 Koltuk sayısı 5 Sınıf

İlan detayları. İlan sahibi yorumları. Kocaeli, Darıca, Darıca, Osmangazi Mah. Model yılı Ocak 2010 66.500 km. Kapı sayısı 5 Koltuk sayısı 5 Sınıf İlan no: 246525 Hyundai i20 1.2 Team Sahibinden ÖĞRETMEN SAHİBİNDEN LPG li HYUNDAI i20 KM'si DÜŞÜK KAZASIZ 30.500 TL İlan tarihi: 29 Eylül 2015 İlan detayları İlan detayları İl Kocaeli, Darıca, Darıca,

Detaylı

...Turboşarj uzmanı Holset

...Turboşarj uzmanı Holset Holset Turboşarj ...Turboşarj uzmanı Holset Holset Turboşarj Holset Turboşarjlar, dünyanın dört bir yanında turbo makine ve hava işleme konularında mükemmelligi simgelemektedir. Cummins Turbo Technologies

Detaylı

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Hidrolik Fren Sistemi Sürtünmeli Frenler Doğrudan doğruya

Detaylı

Gökhan Göl 2. MULTİKOPTER SİSTEMLERİ VE UÇMA PRENSİPLERİ

Gökhan Göl 2. MULTİKOPTER SİSTEMLERİ VE UÇMA PRENSİPLERİ 1. GİRİŞ İnsansız hava aracı (İHA) hava akımı ve tahrik kuvvetlerinden yararlanarak uçabilen yerden kumanda edilen ya da otonom yani belli bir uçuş planı üzerinden otomatik hareket eden, uçuş için içerisinde

Detaylı

HAVACILIK. Uçuşun Temelleri. 1. Havacılık Nedir? 2. Havacılık Çeşitleri Nelerdir? Askeri. Sivil Havacılık. Havacılık. Genel. Havacılık.

HAVACILIK. Uçuşun Temelleri. 1. Havacılık Nedir? 2. Havacılık Çeşitleri Nelerdir? Askeri. Sivil Havacılık. Havacılık. Genel. Havacılık. Uçuşun Temelleri 1. Nedir? : Uçmak eylemi ile ilgili olan her şey demektir. Pilotluk, hava trafik kontrolörlüğü, uçak mühendisliği, havacılık meteorolojistliği, hava ulaştırma işletmeciliği gibi pek çok

Detaylı

NEW HOLLAND İLAÇLAMA MAKİNALARI

NEW HOLLAND İLAÇLAMA MAKİNALARI NEW HOLLAND İLAÇLAMA MAKİNALARI SA Serisi - SP Serisi Yüksek hava debisi, üstün manevra kabiliyeti ve mükemmel ilaçlama performansı... Sağlam depo ve şasi New Holland SA serisi bağ, bahçe atomizörlerinin

Detaylı

MA İNAL NA ARI A NDA ELE E K LE TRİK

MA İNAL NA ARI A NDA ELE E K LE TRİK 3.0.01 KALDIRMA MAKİNALARINDA ELEKTRİK DONANIMI VE ELEKTRİK MOTORU SEÇİMİ Günümüzde transport makinalarının bir çoğunda güç sistemi olarak elektrik tahrikli donanımlar kullanılmaktadır. 1 ELEKTRİK TAHRİKİNİN

Detaylı

7. BÖLÜMLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR

7. BÖLÜMLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR 7. BÖLÜMLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR 1) Denver, Colorao da (rakım 1610 m) yerel atmosfer basıncı 8.4 kpa dır. Bu basınçta ve 0 o C sıcaklıktaki hava, 120 o C sıcaklıkta ve 2.5m 8m boyutlarında düz bir plaka

Detaylı

CĠSMĠN Hacmi = Sıvının SON Hacmi - Sıvının ĠLK Hacmi. Sıvıların Kaldırma Kuvveti Nelere Bağlıdır? d = V

CĠSMĠN Hacmi = Sıvının SON Hacmi - Sıvının ĠLK Hacmi. Sıvıların Kaldırma Kuvveti Nelere Bağlıdır? d = V 8.SINIF KUVVET VE HAREKET ÜNİTE ÇALIŞMA YAPRAĞI /11/2013 KALDIRMA KUVVETİ Sıvıların cisimlere uyguladığı kaldırma kuvvetini bulmak için,n nı önce havada,sonra aynı n nı düzeneği bozmadan suda ölçeriz.daha

Detaylı

Mercedes C Serisi C 180 Sportcoupe Aut.

Mercedes C Serisi C 180 Sportcoupe Aut. İlan no: 245718 Mercedes C Serisi C 180 Sportcoupe Aut. Sahibinden HATASIZ 2012 C 180 COUPE 156 PS 7G- TRONİC AMG PLUS CGI 115.000 TL İlan tarihi: 15 Eylül 2015 İlan detayları İlan detayları İl Ankara,

Detaylı

LandRover Freelander 2 TD4 SE Otomatik

LandRover Freelander 2 TD4 SE Otomatik İlan no: 220421 LandRover Freelander 2 TD4 SE Otomatik Sahibinden SAHİBİNDEN SATILIK KAZASIZ-BOYASIZ ORJİNAL 113.000 TL İlan tarihi: 5 Ocak 2015 İlan detayları İlan detayları İl İstanbul, Eyüp Model yılı

Detaylı

444F2. Caterpillar 444F2 Kazıcı Yükleyici. Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü. 74,5 kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı

444F2. Caterpillar 444F2 Kazıcı Yükleyici. Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü. 74,5 kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü 74,5 kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı 9600-11 500 kg Beko Kazı Derinliği Uzatmalı Stik (SAE) 4330-5300 444F2 Çalışma ağırlığı ve diğer özellikler makina konfigürasyonuna göre değişebilir.

Detaylı

Kar Mücadelesi. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Kar Mücadelesi. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Kar Mücadelesi Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Yüzey Kaplaması Yüzey Dokusu Kaplamanın yüzeysel dokusu ve pürüzlülüğü hem sürüş konforunu hem de sürüş emniyetini belirler. Kaplama yeterince düzgün ama gerekli

Detaylı

SIRA NO FİYATI - TL (KDV HARİÇ) HOLSAN SÜPER MOT 1-MO-RE 100 LT. BENZİNLİ ARABALI MOTORLU BAHÇE PÜLVERİZATÖRÜ PM33 2,638

SIRA NO FİYATI - TL (KDV HARİÇ) HOLSAN SÜPER MOT 1-MO-RE 100 LT. BENZİNLİ ARABALI MOTORLU BAHÇE PÜLVERİZATÖRÜ PM33 2,638 2012 YILI KIRSAL KALKINMA DESTEKLEMELERİ KAPSAMINDA HOLSAN İLAÇLAMA MAKİNALARI KDV HARİÇ FİYAT LİSTESİDİR. %8 KDV TUTARI FATURAYA AYRICA İLAVE EDİLECEKTİR. SIRA NO MAMÜL İSMİ POMPA - FAN FİYATI - TL (KDV

Detaylı

SD130. Volvo sıkıştırıcılar 12,8-13,3 t 119 kw

SD130. Volvo sıkıştırıcılar 12,8-13,3 t 119 kw SD130 Volvo sıkıştırıcılar 12,8-13,3 t 119 kw Santrifüj gücü Yüksek santrifüj gücü ile yüksek silindir ağırlığının birleşimi, mükemmel sıkıştırmayı kolaylaştırır ve malzeme hedef derinliğine daha az geçişte

Detaylı

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Zemindeki mühendislik problemleri, zeminin kendisinden değil, boşluklarında bulunan boşluk suyundan kaynaklanır. Su olmayan bir gezegende yaşıyor olsaydık, zemin

Detaylı

NEW HOLLAND. TDS Serisi

NEW HOLLAND. TDS Serisi NEW HOLLAND TDS Serisi NEW HOLLAND TDS Serisi New Holland TDS Serisi tüm modellerinde standart olarak sunulan turbo-intercooler aspirasyon sistemine sahip motorlar sayesinde yüksek performans yakıt ekonomisi

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

DUAL FUEL SYSTEM. «Dizel araçlar için CNG Çift Yakıt Sistemleri»

DUAL FUEL SYSTEM. «Dizel araçlar için CNG Çift Yakıt Sistemleri» DUAL FUEL SYSTEM «Dizel araçlar için CNG Çift Yakıt Sistemleri» Dual Fuel System DUAL FUEL SYSTEM, dizel motorlu KAMYON, TIR, OTOBÜS, TRAKTÖR, İŞ MAKİNESİ, JENERATÖR vb. araçlarda kullanılan motorinin

Detaylı

Harici Rotor Motorlu Aksiyal Fanlar

Harici Rotor Motorlu Aksiyal Fanlar Harici Rotor Motorlu Aksiyal Fanlar 1. YWF serisi aksiyal fanlar harici rotor motorlu motorlardır. Bu motorlar kompakt yapı karakteristiğine sahiptirler, pratik kurulum, yüksek verilim vb. 2. YWF serisi

Detaylı

Tali Havalandırma Hesaplamaları Auxiliary Ventilation Calculations

Tali Havalandırma Hesaplamaları Auxiliary Ventilation Calculations MADENCİLİK Aralık December 1989 Cilt Volume XXVIII Sayı No 4 Tali Havalandırma Hesaplamaları Auxiliary Ventilation Calculations Çetin ONUR (*) Gündüz YEREBASMAZ (**) ÖZET Bu yazıda, tali havalandırma vantüplerinin

Detaylı

F KALDIRMA KUVVETİ (ARCHİMEDES PRENSİBİ) (3 SAAT) 1 Sıvıların Kaldırma Kuvveti 2 Gazların Kaldır ma Kuvveti

F KALDIRMA KUVVETİ (ARCHİMEDES PRENSİBİ) (3 SAAT) 1 Sıvıların Kaldırma Kuvveti 2 Gazların Kaldır ma Kuvveti ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUET E HAREKET F KALDIRMA KUETİ (ARCHİMEDES PRENSİBİ) (3 SAAT) 1 Sıvıların Kaldırma Kuvveti 2 Gazların Kaldır ma Kuvveti 1 F KALDIRMA KUETİ (ARCHİMEDES PRENSİBİ)

Detaylı

İŞİNİZİ ZİRVEYE ÇIKARIN!

İŞİNİZİ ZİRVEYE ÇIKARIN! İŞİNİZİ ZİRVEYE ÇIKARIN! İŞİNİZİ ZİRVEYE ÇIKARIN! DFSK Mini Maxi Güçlü Motor Mini Maxi'nin DK1506 motoru, Dual VVT teknolojisi ile orta, düşük ve yüksek devirlerde mükemmel bir tork çıkışı sağlayarak güçlü

Detaylı

Boyutlar. Teknik Özellikler

Boyutlar. Teknik Özellikler Boyutlar Teknik Özellikler Tanım 1.1 Üretici HYUNDAI 1.2 Model 1.3 Yürüyüş türü: elektrik, dizel, benzin, gaz, manuel Elektrikli Elektrikli Elektrikli 1.4 Operasyon tipi : el, yaya, ayakta, oturarak, sipariş

Detaylı

AÇIK KANAL AKIMI. Hopa Yukarı Sundura Deresi-ARTVİN

AÇIK KANAL AKIMI. Hopa Yukarı Sundura Deresi-ARTVİN AÇIK KANAL AKIMI Hopa Yukarı Sundura Deresi-ARTVİN AÇIK KANAL AKIMI (AKA) Açık kanal akımı serbest yüzeyli akımın olduğu bir akımdır. serbest yüzey hava ve su arasındaki ara yüzey @ serbest yüzeyli akımda

Detaylı

DD25B. VOLVO ÇIFT SILINDIRLI SIKIŞTIRICILAR 2.6 t 18.5 kw

DD25B. VOLVO ÇIFT SILINDIRLI SIKIŞTIRICILAR 2.6 t 18.5 kw DD25B VOLVO ÇIFT SILINDIRLI SIKIŞTIRICILAR 2.6 t 18.5 kw 360 görüş sahası En uygun şekilde yerleştirilmiş kızaklı koltuk, açılı silindir yatakları ve eğimli motor kaputu tasarımına sahip DD25B sektörde

Detaylı

Yýllarca Yollarca Þampiyon

Yýllarca Yollarca Þampiyon Yýllarca Yollarca Þampiyon nadolu Isuzu, dünya teknolojisinde Türkiye'ye uygun araçlar A üretiyor. Her yolda, her koþulda yüksek performans gösteriyor. Þampiyon Isuzu, yüksek kalitesi sayesinde uzun yýllar

Detaylı

METEOROLOJİ. IV. HAFTA: Hava basıncı

METEOROLOJİ. IV. HAFTA: Hava basıncı METEOROLOJİ IV. HAFTA: Hava basıncı HAVA BASINCI Tüm cisimlerin olduğu gibi havanın da bir ağırlığı vardır. Bunu ilk ortaya atan Aristo, deneyleriyle ilk ispatlayan Galileo olmuştur. Havanın sahip olduğu

Detaylı

DONANIM BİLGİLERİ CRUZE STATION WAGON

DONANIM BİLGİLERİ CRUZE STATION WAGON 2012 DONANIM BİLGİLERİ CRUZE STATION WAGON EMİSYON SINIFI CO2 EMISYONU YAKIT TIPI MAKSIMUM GÜÇ (PS) TORK 134 g/km Benzin 140PS/103kW@6000rpm 200Nm@1850rpm DONANIM Sürüş Konforu 60/40 Oranında Katlanabilir

Detaylı

Bölüm 9 GAZ AKIŞKANLI GÜÇ ÇEVRİMLERİ. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri

Bölüm 9 GAZ AKIŞKANLI GÜÇ ÇEVRİMLERİ. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri Bölüm 9 GAZ AKIŞKANLI GÜÇ ÇEVRİMLERİ 1 Amaçlar Tüm çevrim boyunca iş akışkanının gaz fazında kaldığı gaz akışkanlı güç çevrimlerinin performanslarını değerlendirmek. Gaz akışkanlı güç çevrimlerine uygulanabilir

Detaylı

METEOROLOJİ. VI. Hafta: Nem

METEOROLOJİ. VI. Hafta: Nem METEOROLOJİ VI. Hafta: Nem NEM Havada bulunan su buharı nem olarak tanımlanır. Yeryüzündeki okyanuslardan, denizlerden, göllerden, akarsulardan, buz ve toprak yüzeylerinden buharlaşma ve bitkilerden terleme

Detaylı

CBF25 - CBF25S - CBF25G CBF25Q - CBF25B - CJF10 Teknik Özellikler

CBF25 - CBF25S - CBF25G CBF25Q - CBF25B - CJF10 Teknik Özellikler CBF25 - CBF25S - CBF25G CBF25Q - CBF25B - CJF10 Teknik Özellikler Manuel Transpalet 2,5 (1,0) ton Manuel Transpalet Manuel transpalet malzeme istiflemede hiç şüphesiz en temel ve gerekli araçtır. On yıl

Detaylı

MINI Cooper S 1.6 175 HP

MINI Cooper S 1.6 175 HP MINI Cooper S 1.6 175 HP Sahibinden SAHİBİNDEN HATASIZ KAZASIZ F1 SANZIMAN İlan no: 236189 57.000 TL İlan tarihi: 28 Mayıs 2015 İlan detayları İlan detayları İl Antalya, Konyaaltı Model yılı Ocak 2008

Detaylı

Kar Mücadelesi-Siperler. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Kar Mücadelesi-Siperler. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Kar Mücadelesi-Siperler Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Yüzey Kaplaması Yüzey Dokusu Kaplamanın yüzeysel dokusu ve pürüzlülüğü hem sürüş konforunu hem de sürüş emniyetini belirler. Kaplama yeterince düzgün ama

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

Doç. Dr. Melih Kırlıdoğ Marmara Üniversitesi. v.02 23/07/2012

Doç. Dr. Melih Kırlıdoğ Marmara Üniversitesi. v.02 23/07/2012 ATATÜRK HAVALİMANINDA YENİ DÜZEN ENDİŞE VERİYOR Doç. Dr. Melih Kırlıdoğ Marmara Üniversitesi Bu yazı www.bilimania.com sitesinde yayınlanmıştır. v.02 23/07/2012 4 Mayıs 2012 tarihli Akşam gazetesinde Atatürk

Detaylı

301.4C. Mini Hidrolik Ekskavatör

301.4C. Mini Hidrolik Ekskavatör 301.4C Mini Hidrolik Ekskavatör Motor Brüt Güç 17,9 kw 24,3 bg Ağırlık Kanopi ile Nakliye Ağırlığı 1.380 kg 3.042 lb Kabin ile Nakliye Ağırlığı 1.470 kg 3.241 lb Çok Yönlülük Kolay nakliye ve daha fazla

Detaylı