REFİK SAYDAM HIFZISSIHHA MERKEZİ BAŞKANLIĞI HIFZISSIHHA MEKTEBİ MÜDÜRLÜĞÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "REFİK SAYDAM HIFZISSIHHA MERKEZİ BAŞKANLIĞI HIFZISSIHHA MEKTEBİ MÜDÜRLÜĞÜ"

Transkript

1 REFİK SAYDAM HIFZISSIHHA MERKEZİ BAŞKANLIĞI HIFZISSIHHA MEKTEBİ MÜDÜRLÜĞÜ

2 AVRUPA DA SAĞLIKTA İNSAN KAYNAKLARI Carl-Ardy Dubois Martin Mckee Ellen Nolte ANKARA 2011

3 Sağlık Hizmetlerinde, Kapasite Planlama: Uluslararası Deneyimlerin İncelenmesi başlıklı bu kitap, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi tarafından Avrupa Sağlık Sistemleri ve Politikaları Gözlemevi adına 2006 yılında İngilizce olarak basılmıştır. Bu çeviri Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi ile Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğü arasında yapılan anlaşma uyarınca yayımlanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü 2006, Avrupa Sağlık Sistemleri ve Politikaları Gözlemevi adına Çevirinin doğruluğu, bu yayının çevirisini yapanlara aittir., Telif Hakkı Sahibi: Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğü, 2011 Published in English by Open University Press on be half of the European Observatory on Health Systems and Policies in 2006 under the title Human resources for healt in Europe (European Observatory on Health Systems and Policies Series,2006)This translation is published in accordance with the agreement made with WHO Regional Office for Europe and Republic of Turkey, Ministry of Health, Refik Saydam Hygiene Center Presidency, Turkish School of Public Health. World Health Organization 2006, on behalf of the European Observatory on Health Systems and Policies The translator of this publication is responsible for the accuracy of the translation., and the copyright sign: The Ministry Of Health Of Turkey, Refik Saydam Hygiene Center Presidency, School Of Public health,2011 Tüm hakları Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğüne aittir. Kaynak gösterilmeksizin alıntı yapılamaz. Alıntı yapıldığında kaynak gösterimi: editör/yazar adları, Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğü, Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı, Sağlık Bakanlığı, basım yeri, basım yılı belirtilmesi şeklinde olmalıdır sayılı yasa gereği Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğünün onayı olmaksızın tamamen veya kısmen çoğaltılamaz. ISBN : Sağlık Bakanlığı Yayın No: 850 HMM Yayın No : HMM Baskı: Başak Matbaacılık Tanıtım Hizmetleri İthalat İhracat Tic. Ltd. Şti. Macun Mahallesi Anadolu Bulvarı No: 5/15 Gimat Yenimahalle/ANKARA Tel: 0 (312) Faks: 0 (312) web:

4 Çeviri Başeditörü Prof. Dr. Recep AKDAĞ Çeviri Editörleri Dr. Salih MOLLAHALİLOĞLU Dr. Hasan Gökhun ÖNCÜL Uzm. Elif İŞLEK Danışma Kurulu Prof. Dr. Nihat TOSUN Prof. Dr. Necdet ÜNÜVAR Prof. Dr. Sabahattin AYDIN Dr. Yasin ERKOÇ Yayına Hazırlayanlar Eda GÜNEŞ Uzm. Dr. Banu AYAR Dr. Mustafa KOSDAK Dr.Şenay ÖZGÜLCÜ Redaktörler Hüseyin GÜÇ Ayşen OCAKTAN Kitap ve Kapak Dizaynı Hüseyin KOCAKULAK

5

6 V Sunuş Sağlık sistemleri için insan kaynaklarının kritik önem arz ettiği apaçık bir gerçektir. Sağlık sisteminde meydana gelen değişiklikler sonucu, sağlıkta insan kaynakları planlamasına duyulan ihtiyaç artmış ve sağlık sisteminin işleyişine uygun, nitelikli ve gerekli insan kaynakları varlığının önemi zamanla daha iyi kavranmıştır. Sağlık ve kamu sektöründeki reformlar, sağlığın insan kaynakları yönüne çok daha etkili bir şekilde hitap edilmesini zorunlu kılmıştır. Sağlıkta dönüşüm Programı (SDP) vizyonundaki Sağlık Bakanlığı; Sağlık hizmetlerinin etkili, verimli ve hakkaniyete uygun bir şekilde organize edilmesini, finansmanının sağlanmasını ve sunulmasını hedeflemektedir. Bu doğrultuda sağlık sistemimize uygun, ihtiyaca yönelik, yeterli nitelik ve nicelikte, donanımlı sağlık insan gücü yetiştirmek, mezuniyet öncesi ve sonrası eğitim programlarını ihtiyaca uygun yapmak ve bu sayede sağlık alanında etkin ve verimli hizmet sunabilmek için bir süreç başlatılmıştır. Sağlık hizmetlerini iyileştirme çalışmaları, sadece Türkiye nin değil bir çok gelişmiş ülkenin de temel ve öncelikli konusu olmaya devam etmektedir. Bu kitap sağlıkta insan kaynakları konusundaki ulusal deneyimlerin; Avrupa Birliği ülkelerindeki ve eski Sovyetler Birliği ülkelerindeki deneyimler ile karşılaştırılması, diğer ülkelerde uygulanan politika araçlarının incelenmesi, sağlık çalışanlarının sorunlarının ve sağlık çalışanlarını etkileyen faktörlerin kavranması konusunda politika yapıcılara, yöneticilere, akademisyenlere ve araştırmacılara bir imkân sunmaktadır. Sağlık Bakanlığımız tarafından uygulanmakta olan SDP kapsamında yapılacak çalışmalarda kaynak olarak kullanılması açısından bu kitabın faydalı olacağına inanıyoruz. Bakanlığımız ihtiyaç duyulan konularda, bu tür yayınları Türkçeye kazandırmaya devam edecektir. Prof. Dr. Recep AKDAĞ Sağlık Bakanı

7

8 VII Türkçe Baskıya Ön Söz Tüm dünyada sağlık hizmetlerini iyileştirme çalışmaları temel ve öncelikli konu olmaya devam etmektedir. Yapılan çalışmalar gerçek anlamda bir iyileştirmenin sağlanabilmesi için insan faktörüne önem ve öncelik verilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu nedenle son yıllarda sağlıkta insan kaynakları planlamasına duyulan ihtiyaç artmış ve sağlık sisteminin işleyişinde uygun, nitelikli ve gerekli insan kaynaklarının varlığının önemi zamanla daha iyi kavranmıştır. Değişen koşullarla beraber kamu ve özel sektör kurumlarında istihdam edilen personel yeni uzmanlıklar ve yeni beceriler ile karşı karşıya kalacaklardır. Bunun yanı sıra, etkili ve verimli bir sağlık hizmeti sunulabilmesi için yeterli nicelik ve nitelikte sağlık personelinin doğru zamanda ve doğru yerde istihdam edilmesi gerekir. Bu bağlamda sağlık sektöründe çalışanların hizmet kalitesi, insan yetenekleri ve değişen koşullara uyum sağlayabilme esnekliği açısından yeterli olmaları gerekmektedir. Böylece halka sunulan sağlık hizmetlerinin daha iyi planlanması ve organize edilmesi, var olan eksiklerin giderilmesi ve aksaklıkların hızlı bir şekilde çözülmesi sağlanacaktır. Bu kitap, sağlıkta insan kaynakları konusunda hedeflere ulaşılması ve politika oluşturma sürecine sağlık çalışanlarının yapabileceği katkıları incelemekte ve daha çok katkının ihtiyacın olduğu konuların acil olarak ele alınması bakımından yol gösterici bir rol üstlenmektedir. Kitap, sağlıkta insan kaynakları konusunun değerlendirilmesi açısından politika yapıcılara, sağlık örgütleri yöneticilerine, uzmanlara, politika analizcileri ve öğrencilere farklı bir bakış açısı sunmaktadır. Sağlık Reformu ile ilgili çalışmalar yürütmekte olan Sağlık Bakanlığımız ve ilgili sektör çalışanları tarafından kaynak olarak kullanılması açısından bu kitabın faydalı olacağına inanıyoruz. Bu kitabın yayına hazırlanmasında emeği geçen herkese teşekkür eder, çalışmalarında başarılar dileriz. Dr. Salih MOLLAHALİLOĞLU Hıfzıssıhha Mektebi Müdürü

9

10 IX Teşekkür Bu eserin Türkçeye uyarlanması ve yayımlanmasına teşvik ve katkılarından dolayı; Sağlık Bakanı Sayın Prof. Dr. Recep AKDAĞ, Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Prof. Dr. Nihat TOSUN, Sağlık Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Dr. Yasin ERKOÇ, Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mustafa ERTEK ve Proje Yönetim ve Destek Birimi Koordinatörü Celaletin TARHAN a; Hıfzıssıhha Mektebi Müdürü Dr. Salih MOLLAHALİLOĞLU, Müdür Yardımcısı Hasan Gökhun ÖNCÜL ve Mektep Genel Sekreteri Uzm. Dr. Banu AYAR a; Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğü çalışanları Dr. Mustafa KOSDAK, Uzm. Elif İŞLEK, Eda GÜNEŞ, Hüseyin KOCAKULAK, Hüseyin GÜÇ ve Ayşen OCAKTAN a; ayrıca bu çalışmada emeği geçen herkese teşekkür eder, başarılı çalışmalarının devamını dileriz. Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğü

11 X Seri Editörlerinin Giriş Yazısı Avrupalı ulusal politika yapıcılar, sağlık sistemlerinin izlemesi gereken başlıca hedefler üzerinde ortak bir mutabakata varmışlardır. Oldukça açık olan bu hedefler; bütün vatandaşların hizmete yaygın olarak erişimi, daha iyi sağlık sonuçları için etkili bakım, kaynakların verimli kullanımı, kaliteli hizmet ve hastaların ihtiyaçlarına yanıt verebilirlikten oluşmaktadır. Bu durum, siyasi yelpazede yankılanan bir formül olmuş ve en son Avrupa ulusal seçim kampanyalarında kimi zaman yenilikçi yapılanmalar gibi çeşitli şekillerde bir rol üstlenmiştir. Bu açık fikir birliği henüz sadece politika düzeyinde somut olarak gözlemlenebilmektedir. Karar vericiler kendi hedeflerini, sağlık sistemi organizasyonunun çalışmasını sağlayan mekanizmalar haline dönüştürmenin yollarını aradıkça ortak ilkeler yerlerini hızlı bir şekilde muhalif ve hatta bazı durumlarda birbiri ile çakışan yaklaşımlara terk etmektedir. Tabi ki bu, sağlık sektöründe ortaya çıkan yeni bir durum değildir. Farklı geçmişlere, kültürlere ve siyasi deneyimlere sahip farklı uluslar, uzun süredir sağlık hizmetlerinin finansmanı ve sunulması açısından oldukça farklı kurumsal düzenlemeler inşa etmektedir. Sağlık sistemindeki yapılanmalar, genel olarak ortak olan hedeflere yanıt vermek için geliştirildiğinden çok çeşitlidir. Bu çeşitlilik doğal olarak farklı düzenlemelerden kaynaklanan avantaj ve dezavantajlarla ilgili sorulara ve belirli bir konu ve politika öncelikleri içerisinde hangi yaklaşımın daha iyi ya da en iyi olduğu yönünde soruların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu kaygılar son on yıllık süreçte daha da artmıştır. Çünkü politika yapıcılar Avrupa çapında bir sağlık sistemi reformları dalgası aracılığıyla sağlık sisteminin performansını artırmanın yollarını aramaya başlamışlardır. Karşılaştırmalı avantaj için yapılan araştırmalar klinik tıpta olduğu kadar sağlık politikasında da bilgi birikimi temeline ve daha fazla kanıtlara dayalı sağlık politikalarının yapılması sureti ile mevcut kurumsal farklılıkların en azından bir kısmının üstesinden gelebilme konusuna daha fazla ilgi gösterilmesini sağlamışlardır. Avrupa Sağlık Sistemleri ve Politikaları İzleme Kurumu serisi kapsamında yayımlanan kitaplar, bu tür uluslar arası sağlık politikaları analizlerini gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. Bu çalışmalar, akademik ve idari pozisyonlarda çalışan kapsamlı bir uzman ve politika yapıcılar ağını kullanarak sistematik bir metodoloji aracılığı ile anahtar niteliğindeki sağlık sektörü konuları üzerine mevcut kanıtları sentezlemenin yollarını aramaktadır. Her bir kitap, Avrupa genelinde daha eşitlikçi, daha etkili ve daha verimli sağlık sistemlerinin geliştirilmesi ile ilgili kavramsal geçmişi, sonuçları ve öğrenilen dersleri incelemektedir. Bu odak noktasından yola çıkarak bu seri, sağlık sektöründe politika oluşturulması açısından kanıta dayalı bir yaklaşımın geliştirilmesine daha çok katkıda bulunmayı ve ülkeler arasındaki kültürel, sosyal ve normatif farklılıklara duyarlı kalarak gelecekte karar verme süreçlerine kullanılabilecek bir dizi politika alternatifleri belirlemeyi hedeflemektedir. Farklı politika yaklaşımlarının hem avantajlarının hem de de-

12 XI zavantajlarının yakından incelenmesi sureti ile bu kitaplar, İzleme Kurumunun esas görevlerinden olan akademik araştırmalar ve politika yapıcıların ihtiyaçları arasında bir köprü oluşturulmasını ve sağlık sektörü reformunun hayata geçirilmesi zorunlu olan gerçek siyasi dünyaya uygun stratejik yanıtların geliştirilmesinin teşvik edilmesini yerine getirmektedir. Avrupa Sağlık Sistemleri ve Politikaları İzleme Kurumu, üç uluslararası kurumu, altı ulusal hükümeti, İtalya nın bir bölgesini, üç araştırma enstitüsünü ve bir uluslararası sivil toplum kuruluşunu bir araya getiren bir ortaklıktır. Kurumun ortakları aşağıda belirtilen şekildedir: İzleme Kurumu için sekreterlik görevini üstlenen Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi Ofisi; Belçika, Finlandiya, Yunanistan, Norveç, İspanya ve İsveç hükümetleri; Veneto Bölgesi; Avrupa Yatırım Bankası; Açık Toplum Enstitüsü; Dünya Bankası; CRP-Sante Lüksembourg; Londra Hijyen ve Tropik İlaç Okulu ve Londra İktisat ve Siyasi Bilimler Okulu. Bu Open University Press serisi içerisinde yayımlanan analitik ve milletler arası karşılaştırmalı çalışmalara ek olarak İzleme Kurumu, Avrupa ülkeleri için Geçiş Dönemindeki Sağlık Sistemleri (HIT) profilleri, EuroHealth dergisini ve EuroObserver gazetesini hazırlamaktadır. İzleme Kurumu yayınları ve aktiviteleri hakkında daha fazla bilgi, aşağıda adresi belirtilen web sitesinden elde edilebilir: Josep Figueras, Martin McKee, Elias Mossialos ve Richard B. Saltman

13 XII Ön Söz Sağlık sistemleri için insan kaynaklarının kritik önem arz ettiği apaçık bir gerçektir. Buna rağmen bu konu üzerinde gerçek anlamda uluslar arası tartışmalar çok kısa bir zaman önce başlamıştır. Avrupa ve Eski Sovyetler Birliği (FSU) ülkeleri, toplumda meydana gelen derin dönüşümün yanı sıra son 15 yıl zarfında siyasi ve ekonomik sistemlerde meydana gelen geniş kapsamlı değişiklikler -Avrupa Birliği nin (AB) genişlemesi ve Sovyetler Birliği nin dağılması- nedeni ile ciddi güçlükler yaşamaktadır. Çok sayıda politika yapıcı, sağlık sistemlerinde meydana gelen paralel değişiklikler ile başa çıkabilmek için, sağlık ve kamu sektöründeki reformlar kapsamında sağlığın insan kaynakları yönüne, çok daha etkili bir şekilde hitap edilmesinin zorunlu olduğuna inanmaktadır. Bu kitap, Avrupa genelinde, Avrupa Birliği nde, Avrupa Birliği ne yeni üye olan ülkelerde ve eski Sovyetler Birliği ülkelerinde insan kaynakları gelişimi açısından anahtar niteliğindeki konuların çoğuna kapsamlı bir biçimde eğilen ilk kitaplardan biridir. Ayrıca yazarlar, sağlıkta insan kaynakları becerilerinin, uzmanlığının ve analizinin güçlendirilmesi ve sağlık profesyonellerinin sağlık politikalarına entegrasyonunun güçlendirilmesi için Avrupa da stratejik, bölgesel ve yerel seviyelerde gerçekleştirilmesi gereken eylemleri de incelemişlerdir. Yazarlar, hastalardan gelen yeni taleplerin yanı sıra değişen epidemiyolojik ve demografik bağlamlara hitap edilebilmesi için bölgesel ve yerel seviyelerde yeni insan kaynakları sistemlerinin, geliştirilmiş yönetimin ve kanıta dayalı eğitim kurumlarının gerekli olduğunu ileri sürmektedir. Pek çok ülkede Avrupa entegrasyonu, Avrupa Birliği Müktesebatının bütün yönlerine uyum sağlayabilmek için, kamu sektöründe gerçekleşen reformlar ve yasal düzenlemeler ile karakterize edilmektedir. Buna paralel olarak, pek çok ülkede sağlık sistemleri iş gücünün yeni teknolojiler için yeni becerilerle donanmasını gerektiren oldukça önemli değişimler geçirmiştir ve piyasa ekonomisinde işverenlerle başvuranlar arasında yeni ilişkiler oluşturan yeni davranışlar benimsemiştir. Sağlık bakanlıklarında ve sağlık sigortası kurumlarında olduğu kadar kamu sektörü ve özel sektör hizmet sunucu kurumlarında da istihdam edilen personel, az sayıda yetenek gerektiren işler için çok daha fazla rekabet ortamı ile karşı karşıya kalacaktır. Aynı zamanda, yeni uzmanlıklar, yeni beceriler ve yüksek performanslı personel için artan bir taleple de karşılaşılacaktır. Avrupa ve Orta Asya Bölgesi (ECA) nde (Orta ve Doğu Avrupa ile eski Sovyetler Birliği ülkeleri) sağlık sektöründeki reform çabalarının çoğu, performansı ödüllendirmeyi ve personele yetki vermeyi hedeflerken aynı zamanda küçülme ve işten çıkarma politikalarını hayata geçirme paradoksunu içermektedir. Çünkü çok sayıda FSU ülkesinin sistemlerinde, önemli ölçüde kapasite fazlası ve uygun olmayan insan kaynakları beceri karması bulunmaktadır. Bu değişikliklerin negatif yönleri, kurumsal hafızanın kaybını ve mali tasarrufta bulunmak için idari bir reform yapılması yerine

14 XIII kurumsal küçülme yoluna gidilmesini ifade etmektedir. Bu durum, bölge açısından önemli bir kalkınma zorluğu ile sonuçlanmaktadır. Doktorların, hemşirelerin, yöneticilerin ve yetkin analizcilerin gittikçe evrim geçiren bu ortam içerisinde sorumluluklarını icra edebilmeleri için yeterli şekilde donanması gerekmektedir. (Bölge genelinde hastanelerin yeniden yapılandırılmasına yönelik güçlükler bunun bir kanıtıdır.) Bunlara eklenen diğer bir güçlük ise nitelikli personelin bölgede bulunan düşük gelirli ülkelerde kalmasının nasıl sağlanacağı ile ilgilidir. Sağlık profesyonellerinin beyin göçü, bölgede bulunan pek çok ülkenin karşılaştığı bir gerçektir ve bu durum, Avrupa entegrasyonu ve AB içerisinde dolaşım serbestliği ile daha da hızlı bir hâle gelmiştir. Bu kitap, sağlık çalışanlarının performans yönetimi, sözleşme yönetimi ve reformdan geçmiş sistemlerde çalışabilmenin yeni yollarını içeren sürekli mesleki gelişime gereksinim duymalarının üzerinde durmaktadır. ECA bölgesinden çıkan yüksek eğitim sahibi ekonomistler ve politika uzmanlarından oluşan yeni bir nesil mevcut iken bölge hâlâ kamu sağlığı uzmanları, yöneticiler ve nitelikli uzmanların yanı sıra modern ve kanıta dayalı tıp kapsamında eğitilen hekimlerin eksikliğini çekmektedir. Pek çok ülkede sosyal çalışmacılar ilk defa, fakat sadece az sayıda bulunmaktadır. Merkezi hükümetin rolü, güçlendirilmiş bir insan kaynağı için mesleki uygulamalar için standartlar geliştirmek ve insan kaynakları politikalarının, tescil işlemlerinin ve düzenlemelerin karşılıklı olarak destekleyici olmasını sağlayacak şekilde yasal gereksinimlerin yerine getirilmesini sağlamaktır.. Kırsal veya uzak bölgelerde deneyim kazanılmasını da içeren tescil gereklilikleri, sağlık hizmeti çalışanlarının dengesiz dağılımı sorununa da çözüm sunabilecektir. Son olarak, Avrupa da hızla değişen siyasi ortamın sağlık mesleği açısından neleri gerektireceği hâlâ belirsizliğini korumaktadır. Şimdiye kadar meydana gelen değişimler, genellikle iyi gelişmelerdir. Kullanıcılar artık daha fazla ve daha iyi bilgilere erişim sağlayabilmekte; uluslararası anlamda en iyi uygulamalar daha iyi bir şekilde yaygınlaşmakta ve daha fazla sayıda uluslararası eğitim imkânı mevcut olmaktadır. Bütün bunlar, nihayetinde hastanın yararına olacak unsurlardır. Ancak, hâlâ hastaların ve sağlık profesyonellerinin daha geniş kapsamlı hareketliliği ile ilgili riskler ve farklı ekonomilerde farklı sağlık sistemleri arasında standartların uyumlandırılması gibi kendini hissettiren bazı kaygılar da bulunmaktadır. Bu kitabın Avrupa ve eski SSCB ülkelerinde bahsi geçen tüm bu güçlüklerin üstesinden nasıl gelinebileceği konusundaki gerçek anlamda politik bir tartışmaya katkıda bulunmasını temenni ediyoruz. Armin Fidler Sağlık Sektörü Yöneticisi Avrupa ve Orta Asya Bölgesi Dünya Bankası

15

16 İçindekiler bir Avrupa da Sağlıkta İnsan Kaynakları 1 Carl-Ardy Dubois, Ellen Nolte ve Martin McKee iki Eğilimlerin, Fırsatların ve Güçlüklerin Analizi 19 Carl-Ardy Dubois, Martin McKee ve Ellen Nolte üç Avrupa da Sağlık Çalışanlarının Göçü: Politik Sorun mu? 49 Politik Çözüm mü? James Buchan dört Mesleki Sınırların Değişimi 41 Martin McKee, Carl-Ardy Dubois ve Bonnie Sibbald beş Avrupa daki Mesleki Sağlık Eğitimi Yapıları ve Eğilimleri 89 Elizabeth K. Kachur ve Karl Krajic altı Sağlık Çalışanlarının Performans Yönetimi 109 Charles Shaw yedi Sağlık İş Gücünün Önemli Bir Bileşeni Olarak Sağlık 129 Yöneticileri Ann Mahon ve Ruth Young sekiz Sağlık Hizmetlerindeki Teşvikler: Vurgunun Kapalıdan 155 Açığa Dönüşmesi Alan Maynard dokuz Çalışma Koşullarının İyileştirilmesi 171 Sigrún Gunnarsdóttir, Anne Marie Rafferty on Avrupa Sağlık Sistemlerinde İş Gücü Düzenlemelerinin 189 Yeniden Şekillendirilmesi Carl-Ardy Dubois, Anna Dixon ve Martin McKee onbir Eski SSCB nin Orta ve Doğu Avrupa Ülkelerinde (CEE) 211 ve Bağımsızlığını Yeni Kazanmış Ülkelerde (NIS) Değişim Güçlükleri Carl Afford ve Suszy Lessof oniki AB Yasasının ve Politikasının Etkisi 235 Rita Baeten ve Yves Jorens onüç Daha İleriye Gitmek: Sağlık İş Gücünün Gelişimi İçin 257 Stratejik Çerçeve Oluşturulması Carl-Ardy Dubois, Martin McKee ve Ellen Nolte

17 XVI Tablolar Listesi 2.1. Gelecekteki Eğilimlerin Analiz Edilmesi Yaklaşımları Avrupa da Emeklilik Süresinin Çalışma Yaşamı İle Karşılaştırılma Oranları, 1950 ve Pratisyen Hekimlerin Elektronik Teknoloji Kullanımı (%) Sağlık Çalışanlarının Göçü ve Uluslararası İstihdamında Etkili Başlıca Faktörler Göçmen Sağlık İşçilerinin Tipolojisi AB Üye Ülkelerinde Bulunan ve 2000 Yılında Diğer AB Ülkelerinde Mesleklerini İcra Etme Yetkisi Alan Doktorlar ve Hemşireler Sağlık Çalışanlarının Göçü ve Uluslararası İstihdamına İlişkin Anahtar Göstergeler Uluslararası İstihdamda Olası Politika Uygulamalarının Örnekleri Beceri Karmasında Değişikliklere Yol Açan Faktörler ve Olası Yanıtlar Sağlık Sektöründeki Nitelik Gruplarının Değişimi Üzerine Bilimsel Sınıflandırma Hemşirelik Rolleri İçin Olası Vekiller Avrupa daki Hekimlik ve Hemşirelik Eğitimi İçin Yöntemler Öğrenci Seçme Stratejileri Disiplinleri ve Ulusal Sınırları Aşan Müfredat Konuları Performans Üzerine Belirgin Ulusal Politikalar Farklı İngiliz Profesyonellerin Sağlık Modernizasyonuna Karşı Tutumları Tıbbi Uygulamalarda Teşvik Türleri Hizmet Sağlayıcı Ödeme Sistemleri Çalışma Bağlamı ve Kalite Koşulları İnsan Yönetimi ve Kalite Koşulları Sağlık Profesyonellerinde Olumlu Nitelikleri Destekleyen Faktörler Mikro ve Makro Düzenlemelerin Kısaca Karşılaştırılması Özelleştirme Şekilleri: Personelin Sosyoekonomik Güvenliğinin Üzerindeki Etkileri Yılları Arasında, Seçilen Ülkelerde, 1000 Kişiye Düşen Hemşire ve Doktor Sayıları 227

18 Şekiller Listesi 2.1. SAİK konusunda gelecekteki eğilimlerin analizine yönelik çerçeve lı Yıllarda Seçilen Ülkelerde Toplam Sağlık İş Gücünün Yüzdesi Olarak Kadın İş Gücünün Oranındaki Eğilimler (Almanya, ) (Gupta ve ark., 2003 ten uyarlanmıştır.) lı Yıllarda Seçilen Ülkelerde Mesleklerini İcra Eden Bütün Hekimler İçinde Kadın Hekimlerin Yüzdesi (Belçika, ; İsveç, ) (OECD, 2003 raporundan) ile 1993/4-1998/9 Arasında Bazı Avrupa Ülkelerinde Meslekten Çekilmeye İlişkin Tahmini Ortalama Yaşta Görülen Değişiklikler (OECD, 2002a dan uyarlanmıştır.) An Bord Altranais Tescilli Yeni Yeterliliklerin Menşei (An Bord ve Buchan ve ark., 2003) Onay Başvurularının Sayısıyla Ölçülen İrlanda ve İngilktere Arasındaki Hemşire Akışı, Yılları Arasında Norveç e Başvuran ve SAFH Tarafından Kaydedilen Uluslararası Hemşirelerin Sayısı (2002 verileri geçici olarak düzenlenmiştir.) Diğer İskandinavya Ülkeleri: Danimarka, Finlandiya ve İsveç (denizaşırı istihdam SAFH istatistikleri ve Buchan ve ark., 2003) Doktorlar: AEB Ülkelerinden, İngiltre den ve Diğer Ülkelerden Gelen Yeni Tescillilerin Sayısı, AB Ülkelerine Göç Etmeyi Tasarlayan Hekimlerin Yüzdesi, 2002 (Açık Toplum Enstitüsü, 2003) SPE nin Etki Yaratan Çıktıları: Sağlık Sektöründeki Karar Vericilerin Karşılaştıkları Güçlükler Sağlık Sektöründeki Bir Mesleğin Yenilenmesinin Zincirleme Etkileri SPE deki Metodolojik Değişiklikler Tıp Eğitimindeki Temel/Klinik Bilimlerin Dağılımındaki Farklar Sağlık Yöneticilerinin Rolleri Avrupalı Sağlık Yöneticilerinin Rolünü Anlamak İçin Dinamik Bir Kavramsal Model Örgütlerdeki değişimi hızlandıran faktörler Mesleki Düzenlemeye Devlet Müdahalesi Düzenleme Türleri Seçilen Ülkelerde En Büyük Kaygılarından Bir Tanesinin Maaşları ile Yaşamak Olduğunu Kabul Eden Personelin Oranı (Orta ve Doğu Avrupa da sağlık hizmetleri: 2001 yılında dört ülkede reform, özelleştirme ve istihdam, telif hakkı 2002 Uluslar Arası Çalışma Örgütü). 229 Kutular Listesi 6.1. Seçilen Ülkelerde Harici Gözden Geçirme Sistemleri Yeni Kamu Yönetiminin Temel Özellikleri 139 XVII

19

20 bölüm bir Avrupa da Sağlıkta İnsan Kaynakları Carl-Ardy Dubois, Ellen Nolte ve Martin McKee Giriş Pek çok ülkede, mükemmel bir sağlık hizmeti modeli elde etmek için girişilen güç macera sonucunda, konuyla ilgili yapılabilecek reform hareketlerini içeren oldukça kabarık bir öneriler listesi ortaya çıkmıştır. Bu sonsuz gibi görünen öneriler listesi siyasi partiler arasındaki gel gitleri yansıtmakla birlikte, genel olarak sağlık hizmetlerine ilişkin ödeme ve sunum yöntemlerinde temel ve çoğunlukla karmaşık dönüşümleri içermektedir (Saltman ve Figueras, 1997). Daha çok finansman ve yapısal dönüşüme odaklanan bu konuya, değişen çevre koşullarında sağlık hizmetlerini kimin sunacağına ilişkin kaygılar da eşlik etmektedir. Sağlık iş gücünün istihdam edilme, eğitilme, ödüllendirilme, düzenlenme ve yönetilme şekilleri, sağlık sistemlerinin karşı karşıya kaldığı değişen taleplere ayak uydurma sürecinde çoğunlukla başarısız kalmıştır (Healy ve McKee, 1997; Buchan, 2000; Filmer ve ark., 2000; McKee ve Healy, 2001). Yine de sağlık hizmetleri, oldukça yoğun bir iş gücüne sahip bir sektördür ve toplumda diğer pek çok hizmet sektöründen çok daha fazla istihdam gücüne sahiptir. Bu nedenle başarılı bir reform, sağlık hizmetlerinde çalışan iş gücünün çalışma koşullarının da reform sürecine dahil edilmesine bağlıdır (Martineau ve Martinez, 1997; Dussault, 1999). Bu konuya olan dikkat son yıllarda artış göstermiştir. Politika yapıcılar sağlık sistemlerinin karşılaştırmalı performans niteliğine gittikçe daha fazla ilgi göstermekte ve bu durumun personelin becerileri, motivasyonu ve bağlılığı ile yakından bağlantılı olduğunun farkına varmaktadırlar. Bu tartışmanın bir parçası ve sağlık sistemlerinin performansına katkıda bulunan birincil işlev olarak yöneticilik (stewardship), kavramı ortaya çıkmıştır. Sağlık çalışanlarının verimli bir şekilde kullanımı, etkili bir yöneticilik için anahtar niteliğinde bir öğe ve sağlık sisteminin sağlığın iyileştirilmesi ve toplumun beklentilerine yanıt verilmesi yönündeki hedeflerine ulaşılması için ise olmazsa olmaz bir şart olarak dikkate alınabilir (Dünya Sağlık Örgütü, 2000). Aynı zamanda hem örgütsel hem de hasta için doğurduğu sonuçlar açısından daha etkili bir insan kaynakları yönetiminin olası faydaları üzerine gittikçe artan sayıda kanıt bulunmaktadır.

21 2 Avrupa da Sağlıkta İnsan Kaynakları İngiltere de bulunan 61 hastaneyi kapsayan büyük bir çalışma, insan kaynakları yönetiminin kalitesi ile hastaların ölüm oranı arasında güçlü ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Özellikle, kendi iş yerinde verilen eğitimin yeterliliği, personel uzmanlıklarının kapsamı ve karmaşıklığı ve takım çalışmasının düzeyi hasta sağlığına etki eden faktörler olarak tanımlanmıştır (West ve ark., 2002). Yakın zamanda gerçekleştirilen uluslararası bir çalışma, hemşirelerin istihdamını, hemşire doktor ilişkilerini ve hemşirelerin özerkliğini de içeren profesyonel hemşirelik uygulamalarının, hastalarda görülen sağlık sonuçlarını etkilemede anahtar nitelikte katkıları olduğunu gözler önüne sermiştir (Sochalski ve Aiken, 1999; Aiken ve ark., 2002). ABD de, bir dizi çalışma ile çekici (magnet) hastaneler tanımlanmıştır. Bu hastaneler, aşamalı istihdam politikaları uyguladıkları ve hemşireler için örgütsel destek sağladıkları için hemşire personeli etkilemeleriyle bilinirler. Bu hastaneler üstün hasta sonuçları, daha iyi hasta tatmini ve yüksek iş yeri güvenliği seviyelerinin yanı sıra hemşireler açısından daha fazla iş tatmini sergilemektedir (Aiken ve ark., ; Aiken ve Sloane, 1997). Ne yazık ki sağlık hizmetleri çalışanları geleneksel olarak sağlık politikası gündeminde alt seviyelerdedir (Narasimhan ve ark., 2004). Sağlık hizmetlerinin sunulması sürecine dâhil olan insan kaynakları, gelecek açısından bir yatırım teşkil eden sabit varlıklar olarak görülmek yerine, çoğunlukla bir yük olarak dikkate alınmaktadır. Bunun bir sonucu olarak çok sayıda ülke, başarısız insan kaynakları yönetimi ve düzenlemeleri sebebiyle arz-talep ilişkisinde, sağlık çalışanlarının dağılımında, sağlık çalışanlarının beceri karmasında görülen dengesizliklerinin ve kötü çalışma koşullarının neden olduğu kronik sorunlar ile mücadele etmek zorundadır. Avrupa da bulunan bazı ülkeler spesifik güçlüklerle karşı karşıyadır. Eski SSCB den bağımsızlığını yeni kazanan ülkelerde (NIS), özellikle modern sağlık sistemlerinin karşı karşıya olduğu gibi mevcut sağlık hizmeti talebi için uygun olmayan bir iş gücüne sahip olma durum mevcuttur.. Çok sayıda doktor eğitim görmüş, fakat bu doktorlardan çoğu, sınırlı ve çoğunlukla dar bir kapsamda uzmanlık eğitimi almış ve kanıtlara dayalı sağlık hizmetleri ya da modern sağlık hizmetlerindeki gelişmelerin çoğu hakkında ise az deneyime sahiptirler (Andreev ve ark., 2003). Bu ülkelerde bulunan hemşire iş gücü ise düşük beceri seviyesine sahip olup Batı Avrupa daki meslektaşları tarafından üstlenilen rolleri üstlenmeye yeterli olacak şekilde donatılmamıştır. Kısa zaman öncesinde Avrupa Birliği ne (AB) katılan Orta ve Doğu Avrupa (CEE) ülkelerinde de benzer bir durum söz konusudur. Bu ülkeler, bu durumun sonucunda ortaya çıkan sorunların çoğunun üstesinden gelmiş olsa da bu ülkeler de meslek sahiplerinin gittikçe artan uluslararası dolaşımı ile karakterize bir ortamda çeşitli zorluklar ile karşı karşıyadır (Nicholas, 2002) yılından önce 15 üye ülkedeki duruma benzer bir şekilde, bu ülkeler de Avrupa yasasının mesleki düzenlemeleri ve çalışma koşulları kapsamında oluşan fırsatları ve güçlükleri paylaşmaktadır (McKee ve ark., 2002). Sağlık çalışanlarının sağlık hizmetlerinin değişen mizacına etkili bir şekilde

22 Avrupa da Sağlıkta İnsan Kaynakları 3 yanıt verebilmelerinin sağlanmasına ilişkin konular oldukça geniş kapsamlı ve ayrıntılı bir gündem olarak ele alınmalıdır. Bu gündem, sağlık personelinin işe alınmasını, elde tutulmasını/korunmasını, ücretlendirilmesini, eğitilmesini, geliştirilmesini ve performans değerlendirmesini içermektedir. Yapılacak değişiklik, sağlık sistemlerinin karşısındaki çok kapsamlı güçlüklerin ve insan kaynakları yönetiminin çeşitli bileşenlerinin karmaşık ve karşılıklı etkileşimleri nedeni ile bir dizi birbirine bağımlı aktiviteyi zorunlu kılacaktır. Açık bir şekilde, geleneksel personel yönetimi modelinden insan kaynakları yönetimine geçişte kullanılabilecek bütün araçları içine alan daha stratejik bir modele ihtiyaç duyulmaktadır (Biscoe, 2000). Bu kitapta, Avrupa da sağlık hizmeti çalışanlarının karşı karşıya kaldığı bazı önemli konular, olası yanıtlar, ile güncel süreçlerin ve uygulamaların bu yanıtların gelişimini nasıl kolaylaştırmakta veya engellemekte olduğu incelenmektedir. Ortaya Çıkan Güçlükler Belki de herhangi bir sağlık sisteminin karşı karşıya olduğu en büyük zorluk gittikçe artan değişime nasıl ayak uydurulacağıdır. Hastalık tabloları değişmektedir ve bu durum, -yaşlanan nüfusların sağlık hizmetlerinin, her ne kadar bazı durumlarda uzun vadeli tedavi gerektirse de- geçmiş zamanlarda hastalıktan ölebilecek kişileri hayatta tutma gibi uygulamaları yansıtmaktadır. Hastalar için yapılabilecek şeyler yeni farmasötik ajanların geliştirilmesi ve gittikçe daha da karmaşık bir hâle gelen teknoloji ile ayrıca değişmektedir. Bu gelişmelerden bazıları, yeni becerilerin edinilmesini gerektirirken hastalar tarafından kullanılabilecek test işlemleri ise, daha az beceri gerektirir hale gelmektedir. Sağlık profesyonellerinin, hangi prosedürlerin kullanılacağı ve kullanılacak olan kaynakların belirlenmesi gibi teşhis ve tedavi ile ilgili olarak verdikleri çok sayıda karar bütün bu zorluklara karşılık verilmesi açısından hayati bir rol oynamaktadır. Hastalar da değişmekte ve hastalıkları hakkında ister popüler kendi kendine yardım kılavuzları, isterse internet aracılığı ile gittikçe daha fazla bilgi sahibi olmaya başlamaktadır. Tüketim kültüründe gittikçe artan bir büyüme ile birlikte bu durum, hastaların beklentilerini artırmış ve artık kendilerini, tedavinin konusundan çok ortağı olarak görmelerine yol açmıştır. Aynı zamanda, sağlık hizmeti çalışanları da değişmektedir. Yeni roller geliştirilmekte, eski roller terk edilmektedir ve yeni çalışan kategorileri ortaya çıktıkça eskiden belirli olan mesleki sınırlar bulanıklaşmaktadır. İş ve aile yaşamı arasında değişen bir denge bulunmasından dolayı hem mali hem de çalışma koşulları açısından beklentiler ve talepler artmaktadır. Bütün bu değişikliklerden bazıları, sağlık hizmeti çalışanlarının değişen yüzünü yansıtmaktadır. Çok sayıda Batı Avrupa ülkesinde kadın doktorların oranı gittikçe artmakta olup bu durum da ailelerde değişen cinsiyet rolleri ile ilişkili hale gelmektedir. Bütün bu değişikliklere bağlı olarak sağlık harcamalarındaki artış engellenirken sağlık hizmetlerinin sağlık sonuçlarını nasıl iyileştireceği ve kullanıcılara yanıt verme durumunu artıracak

Sağlıkta İnsan Kaynakları Planlaması (Tıp Eğitiminde Dünya Deneyimi ve Sağlık Mesleklerinde Gelecek Eğilimleri)

Sağlıkta İnsan Kaynakları Planlaması (Tıp Eğitiminde Dünya Deneyimi ve Sağlık Mesleklerinde Gelecek Eğilimleri) Sağlıkta İnsan Kaynakları Planlaması (Tıp Eğitiminde Dünya Deneyimi ve Sağlık Mesleklerinde Gelecek Eğilimleri) Üniversite Hastaneleri Birliği IX. Toplantısı 24-25 Haziran 2011, Erzurum Dr. Salih Mollahaliloğlu

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI

SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI Bugün şehirlerimizdeki problemlerin çoğu fakirlik, eşitsizlik, işsizlik, işe ve mal ve hizmetlere erişim zorlukları, düşük düzeyde sosyal ilişkiler ve kentsel alanlardaki düşük

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları

1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları 1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları Virpi Einola-Pekkinen 10.1.2011 1 Finlandiya Hükümetinin Yapısı Finlandiya da 12 Bakanlık vardır. Her Bakanlık kendi yetkisi çerçevesinde yönetim kapsamına

Detaylı

AB MALİ YARDIMLARI VE TÜRKİYE

AB MALİ YARDIMLARI VE TÜRKİYE AB MALİ YARDIMLARI VE TÜRKİYE Eskişehir Sanayi Odası 25 Kasım 2015 Mali Yardımlar IPA Fonları 2014-2020 Döneminde 4.453,9 milyon avro Ana yararlanıcı kamu, bakanlıklar Türkiye AB Programları Toplam bütçe

Detaylı

ERASMUS+ 2015 YILINA AİT TEKLİF ÇAĞRILARI

ERASMUS+ 2015 YILINA AİT TEKLİF ÇAĞRILARI ERASMUS+ 2015 YILINA AİT TEKLİF ÇAĞRILARI HASAN ORTAÇ İL AB PROJE KOORDİNATÖRÜ UŞAK VALİLİĞİ AB KOORDİNASYON MERKEZİ ERASMUS+ ÖZEL EYLEMLER (Grundtvig, Erasmus, Comenius, Leonardo) (Bireylerin Öğrenme

Detaylı

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 TÜRKİYE HAYAT BOYU ÖĞRENME STRATEJİ BELGESİ YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 Dr. Mustafa AKSOY Hayat Boyu Öğrenmenin Geliştirilmesi Operasyon Koordinatörü mustafaaksoy@meb.gov.tr

Detaylı

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 Eyül 2011 Bu yayın Avrupa Birliği nin yardımlarıyla üretilmiştir. Bu yayının içeriğinin sorumluluğu tamamen The Management Centre ve Dikmen Belediyesi ne

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI 1 AB de Özel Sağlık Sigortası Uygulamaları Geçtiğimiz dönemlerde sağlık harcamalarında kaydedilen artış, kamu sağlık sistemlerinin sürdürülmesinde sorun yaşanmasına

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Ofisi. Erasmus+ Bilgilendirme Toplantısı

Akdeniz Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Ofisi. Erasmus+ Bilgilendirme Toplantısı Akdeniz Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Ofisi Erasmus+ Bilgilendirme Toplantısı Erasmus+ KA1: Bireylerin Öğrenme Hareketliliği KA2: İyi ve Yenilikçi Uygulamalar için İşbirliği Stratejik Ortaklıklar

Detaylı

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar AB Eşleştirme Projesi, Ankara 5. Eğitim haftası Klaus Halla Geliştirme Müdürü 29.11.2011 Unitec States Luxembourg (1) Norway Switzerland Austria Iceland Belgium

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI Berna ERKAN Sunuş ASOSAI (Asya Sayıştayları Birliği) ve

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

Prof. Dr. Recep ŞAHİNGÖZ Bozok Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı Yozgat/2013. viii

Prof. Dr. Recep ŞAHİNGÖZ Bozok Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı Yozgat/2013. viii SUNU Zaman, sınır ve mesafe kavramlarının ortadan kalktığı, bir hızlı değişim ve akışın olduğu, metaforların sürekli değiştiği, farklılık ve rekabetin önemli olduğu yeni bir bin yılın içerisindeyiz. Eğitim

Detaylı

Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması

Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması Doç. Dr. Ender Ateşman Hacettepe Üniversitesi Mütercim-Tercümanlık Bölümü Gündem Dil Politikası Terminoloji Politikası Dil Planlaması Terminoloji

Detaylı

DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu olarak tüm şirketlerimizde İnsan Kaynakları yönetiminde uyguladığımız değerleri açıklamaktır. 2. KAPSAM Doğan

Detaylı

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi Yrd.Doç.Dr. Altan Özkil Atılım Üniversitesi Sav. Tekno. Uyg. ve Arşt. Merkezi Müdürü Prof.Dr. Hasan AKAY Atılım Üniversitesi Rektör Yardımcısı ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce

Detaylı

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış 2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış Prof. Dr. Yüksel KAVAK Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi TÜSİAD / UNFPA İstanbul, 5 Kasım 2010 1 Ana tema: Nüfusbilim ve Yönetim Çalışmanın

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Mehmet ATASEVER Mayıs, 2015 Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013

Detaylı

Uluslar Arası Bağlamda, Doktora Eğitimi nde Tartışılan Konular

Uluslar Arası Bağlamda, Doktora Eğitimi nde Tartışılan Konular Uluslar Arası Bağlamda, Doktora Eğitimi nde Tartışılan Konular Doç. Dr. Esra İşmen Gazioğlu İstanbul HAYEF Eğitim Bilimleri Bölümü Ulusal Ve Uluslararası Boyutlarıyla Doktora Eğitimi Çalıştayı 20-21 Mayıs

Detaylı

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak 4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak Tapio Laamanen 13 Ocak 2011 1 İstihdam ve Ekonomi Bakanlığı nda Kanun Tasarısı Hazırlama Süreci İlk adım Avrupa Birliği/Ulusal - Hükümet programı

Detaylı

Resmî Gazete YÖNETMELİK. Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

Resmî Gazete YÖNETMELİK. Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç 8 Mart 2010 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27515 YÖNETMELİK Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; sağlık hizmeti

Detaylı

DPT MÜSTEŞARLIĞI PERFORMANS ANLAŞMASI HAZIRLAYANLAR: Erhan KARACAN Adile TUNÇER Ömer Faruk GÜLSOY

DPT MÜSTEŞARLIĞI PERFORMANS ANLAŞMASI HAZIRLAYANLAR: Erhan KARACAN Adile TUNÇER Ömer Faruk GÜLSOY DPT MÜSTEŞARLIĞI PERFORMANS ANLAŞMASI HAZIRLAYANLAR: Erhan KARACAN Adile TUNÇER Ömer Faruk GÜLSOY MİSYONUMUZ Ülkemizin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmesinin hızlandırılması, dengeli ve sürdürülebilir

Detaylı

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER MİSYON Eğitim, sağlık hizmeti ve araştırmada yenilik ve mükemmelliği teşvik ederek, ulus ve ötesinde, sağlığı korumak ve geliştirmektir.

Detaylı

YÖNETİCİ GELİŞTİRME PLUS. Programın Amacı: Yönetici Geliştirme Eğitimi. Yönetici Geliştirme Uzmanlığı Eğitim Konu Başlıkları. Kariyerinize Katkıları

YÖNETİCİ GELİŞTİRME PLUS. Programın Amacı: Yönetici Geliştirme Eğitimi. Yönetici Geliştirme Uzmanlığı Eğitim Konu Başlıkları. Kariyerinize Katkıları YÖNETİCİ GELİŞTİRME 360 Yönetici Geliştirme Eğitimi İşletmelerde kalıcı başarının sağlanması, kurumun stratejik hedefleri ile uyumlu, yüksek performans göstermeye odaklanmış; motive olmuş takımları oluşturmak

Detaylı

PERFORMANS YÖNETİMİ VE PERFORMANS ESASLI BÜTÇELEME

PERFORMANS YÖNETİMİ VE PERFORMANS ESASLI BÜTÇELEME 17.12.2010 tarihinde taslak olarak hazırlanmıştır/juha Rumpunen,Kısa Dönem Uzman; 12.1.2011 tarihinde Yerleşik Eşleştirme Danışmanı tarafından gözden geçirilmiştir. EĞİTİM PROGRAMI 1.2.6. PERFORMANS YÖNETİMİ

Detaylı

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ 1990 sonrasında peş peşe gelen finansal krizler; bir yandan teorik alanda farklı açılımlara hız kazandırırken bir yandan da, küreselleşme süreci ile birlikte,

Detaylı

Liderler Forumu: Yeni Liderlik Arayışı

Liderler Forumu: Yeni Liderlik Arayışı Liderler Forumu: Yeni Liderlik Arayışı Ari Sihvola HAUS Finnish Institute of Public Management Kamuda Liderlik Paradigmasında Değişikliğin Gerekçelerine İlişkin Tez Kurallara dayalı yönetimden performans

Detaylı

SUNUM PLANI. Politika ve Proje Daire Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü

SUNUM PLANI. Politika ve Proje Daire Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü SUNUM PLANI Sağlık Hizmetlerinde Geri Ödeme Yeni Ödeme Sistemlerine Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Neden DRG/TİG? SGK DRG/TİG Projesi Amaç / Hedef / Kurgu Proje Kapsamında Yapılan Çalışmalar ve Gelinen Son

Detaylı

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ Hazırlayan Strateji Geliştirme Müdürü Kontrol Başkanlık Hukuk Danışmanı Onay Belediye Başkanı Yürürlük Tarihi 01.02.2010 Sayfa 1 / 9 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı; Kartal Belediyesi Strateji Geliştirme Müdürlüğü

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı (ŞUBAT 2014) Ankara 0 Avrupa 2020 Stratejisi ve Eğitim de İşbirliğinin Artan Önemi Bilimsel ve teknolojik ilerlemeler

Detaylı

Bir Bakışta Proje Döngüsü

Bir Bakışta Proje Döngüsü 1 Bir Bakışta Proje Döngüsü Carla Pittalis, Operasyonlar Sorumlusu Dünya Bankası UYGULAMA DESTEK ÇALIġTAYI Ankara, 6-10 Şubat 2012 2 Amaçlar Proje hazırlık ve yönetim çalışmalarının önemini vurgulamak

Detaylı

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti M-CARE Engelli ve Yaşlı Bireylere Evde Bakım ve Sağlık Hizmeti Sağlayıcılarının Mobil Eğitimi Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti İş Paketi No: İş Paketi Adı: İP2 Durum Taslak 1 Araştırma ve Analiz

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

MALİ ANALİZ DAİRE BAŞKANI

MALİ ANALİZ DAİRE BAŞKANI Organizasyon Yapısı MALİ ANALİZ DAİRE BAŞKANI NEJAT MISIR ANALİZ VE RAPORLAMA BİRİMİ BİRİM SORUMLUSU Hakan SERPİN İZLEME VE GİDER KONTROLÜ BİRİMİ BİRİM SORUMLUSU Muzaffer SARIKAYA ANALİZ VE RAPORLAMA BİRİMİ

Detaylı

ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ ve İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ SEMİNERİ

ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ ve İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ SEMİNERİ MESLEKİ ve TEKNİK EĞİTİMDE ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ ve İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ SEMİNERİ 19 /04/ 2010 Azize Gökmen Genç Nüfus Yapısına Sahip Türkiye Bugün; GENÇ İŞSİZLER Sorununu Tartışmaktadır.

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST DERS BİLGİLERİ Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST901 3+0 6.0 6.0 Öğrencilerin yönetim ve organizasyon kavramlarını anlamaları, sağlık hizmetleri ve sağlık kurumlarının değerlendirmeleri, sağlık

Detaylı

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON MİSYON Eğitim, sağlık hizmeti ve araştırmada yenilik ve mükemmelliği teşvik ederek, ulus ve ötesinde, sağlığı korumak ve geliştirmektir.

Detaylı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı Yeni Nesil Devlet Üniversitesi SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı 2015-2016 Tanıtım Broşürü Bölüm Hakkında Genel Bilgiler Kamu Yönetimi, işlevsel anlamda kamu politikaları

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR

KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR

Detaylı

Sizin varlığınız ve katkılarınızla bu alanda önemli çalışmalar yapacağımıza inancımız sonsuz. Mehmet Onarcan Prof. Dr. Ayfer Karadakovan Aynur Dik

Sizin varlığınız ve katkılarınızla bu alanda önemli çalışmalar yapacağımıza inancımız sonsuz. Mehmet Onarcan Prof. Dr. Ayfer Karadakovan Aynur Dik Sayın İlgili, Evde Bakım Derneği ve Ege Üniversitesi Ödemiş Sağlık Yüksekokulu işbirliği ile 12-14 Nisan 2012 tarihlerinde Kuşadası nda gerçekleştirdiğimiz III. Ulusal Evde Sağlık ve Bakım Kongresi ni

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ ÖZET ABSTRACT... iii... v... vii TABLO LİSTESİ... xiii ŞEKİL LİSTESİ... xv 1. Bölüm: GİRİŞ... 1 2. Bölüm: 21. YÜZYILDA EĞİTİM SİSTEMİNİN BAZI ÖZELLİKLERİ VE OKUL GELİŞTİRMEYE ETKİLERİ...

Detaylı

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri 2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 2 Maliye Bakanlığının Yönetim Birimleri Limited Şirketler Kurumlar Ticari işletmeler ve fonlar HANSEL LTD SATIN ALMA KURUMU

Detaylı

GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum.

GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum. Değerli Yönetici, GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum. "Yaşamboyu Öğrenme" ilkesi çerçevesinde bireylerin, çeşitli sektörlerdeki işletmelerin,

Detaylı

MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi

MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi Verimlilik ve Toplam Kalite Yönetimi 10 Nisan 2010 Hatice EKSEN Uzman MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Ülke ekonomisinin

Detaylı

1.2. İLERİ GÖRÜŞ, GÖREV VE AMAÇLAR ÖĞRENME VE DENEYİM EĞRİLERİ

1.2. İLERİ GÖRÜŞ, GÖREV VE AMAÇLAR ÖĞRENME VE DENEYİM EĞRİLERİ İÇİNDEKİLER GİRİŞ ----------------------------------------------------------------------------------------------------- 1 Bölüm 1: YÖNETİM STRATEJİSİ -----------------------------------------------------------------

Detaylı

OKUL SOSYAL HİZMETİ NİN OKUL ERKEN TERKİ ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİSİ

OKUL SOSYAL HİZMETİ NİN OKUL ERKEN TERKİ ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİSİ OKUL SOSYAL HİZMETİ NİN OKUL ERKEN TERKİ ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİSİ UZM. OZAN SELCİK RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ PROF. DR. YASEMİN ÖZKAN HACET TEPE ÜNİVERSİTES İ SOSYAL HİZMET SEMPOZYUMU 2015 Sunum

Detaylı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı 6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) ve Uluslararası Sosyal Güvenlik Teşkilatı(ISSA) işbirliği ile Stratejik İnsan Kaynakları Politikaları ve İyi Yönetişim

Detaylı

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi 1 Mayıs 2010, Antalya Dr. Murat BALANLI SGK Yönetim Kurulu Üyesi 1 Ödeme Modelleri 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle ülke nüfusu (yeşil kartlılar dışında)

Detaylı

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-ÇSGB İSGGM, Sosyal Güvenlik Kurumu-SGK, Üniversite Hastaneleri Temsilcileri, Meslek Hastalıkları Hastanesi-MHH,

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

İstatistikler ve Kanıta Dayalı Karar Verme Semineri

İstatistikler ve Kanıta Dayalı Karar Verme Semineri T.C. MALİYE BAKANLIĞI Muhasebat Genel Müdürlüğü İstatistikler ve Kanıta Dayalı Karar Verme Semineri Toplantısına İlişkin Rapor Toplantının Yeri ve Tarihi: Belçika/Brüksel (3/4 Mayıs 2012) Toplantıya Genel

Detaylı

KANITA DAYALI HEMŞİRELİK UYGULAMALARINA DOĞRU. Yeditepe Ü iversitesi Hasta esi He şirelik Hiz etleri

KANITA DAYALI HEMŞİRELİK UYGULAMALARINA DOĞRU. Yeditepe Ü iversitesi Hasta esi He şirelik Hiz etleri KANITA DAYALI HEMŞİRELİK UYGULAMALARINA DOĞRU Yeditepe Ü iversitesi Hasta esi He şirelik Hiz etleri Ka ıt Te elli Uygula a Gereksi i i Bakı aliyetleri de artış Alışıl ış ve gele eksel akım yaklaşı ları

Detaylı

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ UYGULADIĞI EĞİTİM, ULUSAL TIP EĞİTİMİ AKREDİTASYON KURULU (UTEAK) TARAFINDAN AKREDİTE EDİLEN ÜLKEMİZDEKİ SAYILI TIP FAKÜLTELERİNDEN BİRİSİ http://tip.marmara.edu.tr

Detaylı

ÖZGÜN FİKİRLERİNİZİ PROJELENDİRELİM

ÖZGÜN FİKİRLERİNİZİ PROJELENDİRELİM Şirket Tanıtımı Progino PROGİNO 2005 yılından itibaren Eskişehir de mühendislik ve danışmanlık hizmetleri vermektedir. Faaliyetlerine 2008 yılından beri Eskişehir Teknoloji Geliştirme Bölgesinde sürdürmektedir.

Detaylı

İSTİHDAM VE SOSYAL YENİLİK PROGRAMI. EMPLOYMENT AND SOCIAL INNOVATION PROGRAMME (EaSI)

İSTİHDAM VE SOSYAL YENİLİK PROGRAMI. EMPLOYMENT AND SOCIAL INNOVATION PROGRAMME (EaSI) İSTİHDAM VE SOSYAL YENİLİK PROGRAMI EMPLOYMENT AND SOCIAL INNOVATION PROGRAMME (EaSI) T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve MALİ YARDIMLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI Hülya TEKİN AB Uzmanı

Detaylı

TEDAVİ PLANLARI CLINICAL CRITICAL PATHWAYS

TEDAVİ PLANLARI CLINICAL CRITICAL PATHWAYS SAĞLIK İŞLETMELERİ YÖNETİMİ TEDAVİ PLANLARI CLINICAL CRITICAL PATHWAYS B Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT *Tedavi planları,esas olarak mühendislik alanında geliştirilen ve kullanılan bir yöntemdir. * Sağlık hizmetlerinde

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015 Sağlıkta Maliyet B.Burcu TANER Mayıs.2015 14 Mayıs 2015 tarihinde Acıbadem Üniversitesi nde yapılan ASG XV. Hemşirelik Haftası Etkinliklerinde sunulmuştur. Hedef Daha geniş kitleler için daha iyi sağlık

Detaylı

Anayit M. COSKUN Eylem KARAKAYA

Anayit M. COSKUN Eylem KARAKAYA ( Editörler Anayit M. COSKUN Eylem KARAKAYA Yazarlar Anayit M. COSKUN Eylem KARAKAYA Semra BAYRAKTAR NOBEL TIP KİTABEVLERİ 2016 Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti. Güvenli Annelik Eğitim ve Danışmanlık

Detaylı

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN Almanya; Orta Avrupa da bir ülkedir. Kuzeyinde Kuzey denizi, Danimarka, ve Baltık denizi; doğusunda Polonya ve Çek cumhuriyeti; güneyinde Avusturya ve İsviçre;

Detaylı

Career Guidance: A Handbook for Policy Makers. Meslek Rehberliği: Politika Yapıcılar İçin Elkitabı. Summary in Turkish.

Career Guidance: A Handbook for Policy Makers. Meslek Rehberliği: Politika Yapıcılar İçin Elkitabı. Summary in Turkish. Career Guidance: A Handbook for Policy Makers Summary in Turkish Meslek Rehberliği: Politika Yapıcılar İçin Elkitabı Türkçe Özet İyi örgütlenmiş meslek rehberlik hizmetleri gitgide artan bir önem taşıyor.

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIP FAKÜLTESİ TERCİHİNİ YAPARKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR? Genel olarak sağlık, daha özelde tıp alanı ve tıp eğitimi hem verilen sağlık hizmeti hem de eğitim açısından en az 20-30 yıllık geçmişli ile

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI İÇ DENETİM TANITIM BROŞÜRÜ

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI İÇ DENETİM TANITIM BROŞÜRÜ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI İÇ DENETİM TANITIM BROŞÜRÜ Bu broşür 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ile uluslararası kabul görmüş standartlara uygun olarak

Detaylı

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR III. Sınıf Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Risk Gruplarına Yönelik Sosyal Politikalar Dersi Notları-VI Doç. Dr. Şenay GÖKBAYRAK İçerik Engellilere

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ADAY ÖĞRENCİLER TANITIM KATALOĞU

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ADAY ÖĞRENCİLER TANITIM KATALOĞU İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ADAY ÖĞRENCİLER TANITIM KATALOĞU Sevgili Öğrenciler Prof. Dr. İbrahim Attila ACAR İzmir Katip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ilk öğrencilerine

Detaylı

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına

Detaylı

III. PwC Çözüm Ortaklığı Platformu Şirketlerde İç Kontrol ve İç Denetim Fonksiyonu* 22 Aralık 2004

III. PwC Çözüm Ortaklığı Platformu Şirketlerde İç Kontrol ve İç Denetim Fonksiyonu* 22 Aralık 2004 III. PwC Çözüm Ortaklığı Platformu Şirketlerde İç Kontrol ve İç Denetim Fonksiyonu* *connectedthinking PwC İçerik İç kontroller İç kontrol yapısının oluşturulmasında COSO nun yeri İç denetim İç denetimi

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ ANABİLİM DALI STRATEJİK PLANI

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ ANABİLİM DALI STRATEJİK PLANI KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ ANABİLİM DALI STRATEJİK PLANI MİSYON: Çağdaş bilimsel gelişmeler ışığında ve iyi hekimlik ilkeleri doğrultusunda nitelikli çocuk ruh sağlığı hizmeti

Detaylı

ICN 2014 Teması Hemşirelikte İş Gücü. Prof. Dr. Nermin OLGUN

ICN 2014 Teması Hemşirelikte İş Gücü. Prof. Dr. Nermin OLGUN ICN 2014 Teması Hemşirelikte İş Gücü Prof. Dr. Nermin OLGUN 1 Hemşirelikte İş Gücünü Etkileyen Faktörler Sağlık çalışanları arz ve talebi arasındaki uçurum Mali krizin etkisi Göç ve hemşirelerin hizmet

Detaylı

Trends in International Migration: SOPEMI - 2004 Edition GENEL GİRİŞ

Trends in International Migration: SOPEMI - 2004 Edition GENEL GİRİŞ Trends in International Migration: SOPEMI - 2004 Edition Summary in Turkish Uluslararası Göç Eğilimleri: SOPEMI - 2004 Raporu Türkçe Özet GENEL GİRİŞ John P. Martin Çalışma, İşgücü ve Sosyal İşler Direktörü

Detaylı

tepav OECD Beceri Stratejisi ve UMEM Projesi Aralık2011 N201161 POLİTİKANOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav OECD Beceri Stratejisi ve UMEM Projesi Aralık2011 N201161 POLİTİKANOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Aralık2011 N201161 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Dinççağ 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri OECD Beceri Stratejisi ve UMEM Projesi Başta ABD ve Avrupa Birliği ülkeleri

Detaylı

SAĞLIK PERSONELİNDE LİSANSÜSTÜ EĞİTİMİN ÖNEMİ

SAĞLIK PERSONELİNDE LİSANSÜSTÜ EĞİTİMİN ÖNEMİ SAĞLIK PERSONELİNDE LİSANSÜSTÜ EĞİTİMİN ÖNEMİ SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Doç.Dr. Sema ZERGEROĞLU GİRİŞ Yaşadığımız bilgi çağında hızla artan ve yayılan bilgi, iş ve meslek hayatında rekabeti

Detaylı

MESLEK KAVRAMI VE MESLEK SEÇİMİNİN ÖNEMİ

MESLEK KAVRAMI VE MESLEK SEÇİMİNİN ÖNEMİ AHMET ARSLAN MESLEK KAVRAMI VE MESLEK SEÇİMİNİN ÖNEMİ Meslek, kişilerin topluma yararlı mal ve hizmet üreterek geçimlerini temin etmek ve para kazanmak için yaptıkları, belli bir eğitimle kazanılan, sistemli

Detaylı

3. Gün : Stratejik yönetim ve performans yönetimi arasındaki ilişki

3. Gün : Stratejik yönetim ve performans yönetimi arasındaki ilişki 3. Gün : Stratejik yönetim ve performans yönetimi arasındaki ilişki Virpi Einola-Pekkinen 12.1.2011 Performans prizması Finlandiya devlet yönetiminde strateji uygulamasının resmi yapısıdır (=performans

Detaylı

Sağlıkta Kalite ve Güvenlik Ödülleri

Sağlıkta Kalite ve Güvenlik Ödülleri Sağlıkta Kalite ve Güvenlik Ödülleri Sağlık hizmetlerinde kalite ve güvenlik, çağın getirdiği teknolojik gelişme ve bilgiler ışığında verilen hizmetin istenen sonuçlarını artırma, istenmeyen sonuçlarını

Detaylı

T.C AKDENİZ BELEDİYELER BİRLĞİ 2011 YILI ÇALIŞMA PROGRAMI

T.C AKDENİZ BELEDİYELER BİRLĞİ 2011 YILI ÇALIŞMA PROGRAMI T.C AKDENİZ BELEDİYELER BİRLĞİ 2011 YILI ÇALIŞMA PROGRAMI Akdeniz Belediyeler Birliği, üyelerine üst düzey hizmet sunan, yerel ölçekteki Reform süreçlerine ve Ülkemizin AB ile bütünleşme sürecine destek

Detaylı

E- İKY / E- HRM (II)

E- İKY / E- HRM (II) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (II) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNİN İŞLETMELERDE KULLANIMI Dünyadaki küreselleşme eğilimlerinin yaygınlaşması

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik İdari Özet Türkçe Avustralya Hükümet hizmetlerinin Avustralya nın kültür ve dil bakımından çeşitlilikler gösteren nüfusuna duyarlılığı üzerine bir araştırma

Detaylı

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular Atilla Hakan ÖZDEMİR PhD, MBA, PMP Biyoteknoloji Sektörel İnovasyon Sistemi Semineri 3 Nisan 2013, Ankara İrlanda Göstergeler 2005 2012 Nüfus

Detaylı

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber Kamu Hastaneleri Birliklerinde Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber 15.08.2013 KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİK I - MALİ HİZMETLERİN YÜRÜTÜLMESİNE YÖNELİK YAPILANMA

Detaylı

ERASMUS+ Ana Eylem 1- Bireylerin Öğrenme Hareketliliği. Mesleki Eğitim Öğrenicileri ve Personeli İçin Hareketlilik Projeleri

ERASMUS+ Ana Eylem 1- Bireylerin Öğrenme Hareketliliği. Mesleki Eğitim Öğrenicileri ve Personeli İçin Hareketlilik Projeleri ERASMUS+ Ana Eylem 1- Bireylerin Öğrenme Hareketliliği Mesleki Eğitim Öğrenicileri ve Personeli İçin Hareketlilik Projeleri Sunu İçeriği Tanım ve Kapsam Proje Ortakları Hibe Ölçütleri Bütçe Kalemleri Başvuru

Detaylı

ISO 14001:20014 ve ISO 14001:2015 Şartları Arasındaki Eşleştirme Eşleştirme Kılavuzu

ISO 14001:20014 ve ISO 14001:2015 Şartları Arasındaki Eşleştirme Eşleştirme Kılavuzu Final ISO 14001:20014 ve ISO 14001:2015 Şartları Arasındaki Eşleştirme Eşleştirme Kılavuzu Giriş Bu doküman ISO 14001:2004 ve ISO 14001:2015 şartları arasındaki eşleştirmeyi sunmaktadır. Doküman yalnızca

Detaylı

Avrupa hastanelerinde

Avrupa hastanelerinde Avrupa hastanelerinde mesleki katılım Baş hekimler ve hemşireler için anket (PTE1) Baş hekimler ve hemşirelerin hastanede yönetici rolü oynadıkları düşünülmektedir. Aynı zamanda resmi yönetim rolleri de

Detaylı

ABSAM Sağlık Araştırmaları Merkezi. Danışmanlık Araştırma Eğitim Yazılım Yayın. www.absam.com.tr

ABSAM Sağlık Araştırmaları Merkezi. Danışmanlık Araştırma Eğitim Yazılım Yayın. www.absam.com.tr ABSAM Sağlık Araştırmaları Merkezi Danışmanlık Araştırma Eğitim Yazılım Yayın www.absam.com.tr HAKKIMIZDA ABSAM Sağlık Araştırmaları Merkezi; sağlık, sağlık hizmetleri vesağlık sistemlerinin başta politika,

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı