DİŞ HEKİMLİĞİNDE GENEL ANESTEZİ ALAN HASTALARIN ÖZELLİKLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DİŞ HEKİMLİĞİNDE GENEL ANESTEZİ ALAN HASTALARIN ÖZELLİKLERİ"

Transkript

1 T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI DİŞ HEKİMLİĞİNDE GENEL ANESTEZİ ALAN HASTALARIN ÖZELLİKLERİ BİTİRME TEZİ Stajer Diş Hekimi: Dt. Hüseyin Emre AYDIN Danışman Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Sezgin ULUKAYA İZMİR

2 ÖNSÖZ "Diş Hekimliğinde Genel Anestezi Alan Hastaların Özellikleri" konulu tezimde bana yardımcı olan sayın hocam Prof. Dr. Sezgin ULUKAYA ya teşekkür ederim. Tezimde bana yardımcı olan nişanlım Şöhret Melda EROĞLU ya, arkadaşım Muhammed GÜRCAN a ve tüm öğrenim hayatım boyunca bana maddi, manevi desteklerini esirgemeyen anneme ve babama teşekkür ediyorum. İZMİR, 2011 Stajer Diş Hekimi Hüseyin Emre AYDIN 1

3 İçindekiler 1.GİRİŞ Genel Anestezi Tanımı GENEL BİLGİLER Anestezi Planı Preoperatif Değerlendirme Premedikasyon Genel Anestezi Uygulanması Genel Anestezi Sırasında Uygulanan Ajanlar GENEL ANESTEZİNİN ENDİKASYONLARI Problemli Çocuklar Problemli Çocukların Sınıflandırılmaları ve Özellikleri Dental Anksiyete Artroskopi Tarihçe Teknik GEREÇ ve YÖNTEM BULGULAR TARTIŞMA SONUÇ KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ

4 1.GİRİŞ 1.1.Genel Anestezi Tanımı Duyu, bilinç, motor fonksiyonlar ve reflekslerin ilaçlarla geçici olarak baskılanmasıdır. Genel anestezi sırasında, dışarıdan verilen uyaranlara yanıtsızlık, gözlerde kapanma, gözyaşı ve tükürük salgısında azalma, solunum derinliğinde, hızında yavaşlama, kalp atım hızında yavaşlama, kan basıncında azalma, idrar atımında azalma gözlenir. 2.GENEL BİLGİLER 2.1.Anestezi Planı Preoperatif Değerlendirme Ameliyat öncesi hasta değerlendirmesidir. Operasyon öncesi değerlendirmede temel amaçlar: a) Hastanın tıbbi geçmişi, fiziksel ve mental durumu hakkında bilgi edinmek b) Hangi testlere ve konsültasyonlara ihtiyaç olduğunu, risk faktörlerini belirlemek c) Hastaya anestezi ve ağrı tedavileri için eğitim vermek d) Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu almaktır Premedikasyon Ameliyattan önce hastaya ilaç uygulaması işlemidir Premedikasyon Amaçları a) Korku, heyecan ve endişeyi gidermek 3

5 b) Sakinlik, rahatlık, neşe ve unutkanlık sağlama c) İstenmeyen refleks hareketleri baskılamak (aritmi, kusma, laringospazm gibi) d) Tükürük ve üst solunum yolu salgılarını engellemek e) Ağrıyı azaltmak Premedikasyon İlaçları 1. Hipnotik ve sedatifler: Uyku verici, sakinleştirici 2. Trankilizanlar: Huzursuzluk giderici 3. Opioidler: Ağrı kesici 4. Antiemetikler: Kusma-öğürmeyi engelleyenler 5. Antikolinerjikler: Sekresyonları azaltan ilaçlar 6. Antiasit ilaçlar: Mide asidini azaltanlar 7. Antihistaminikler: Kaşıntı engelleyici ilaçlar Genel Anestezi Uygulanması Uygulama açısından genel anestezide indüksiyon, idame ve sonlandırma olmak üzere 3 safha bulunmaktadır 1. Anestezi indüksiyonu: Anestezinin başlatılmasıdır. 2. Anestezinin devamı (idame): İndüksiyondan sonra, anestezinin cerrahi girişim boyunca ve bu girişimin gerektirdiği derinlikte belirli bir düzeyde sürdürüldüğü safhadır. Anestezinin devamı için günümüzde en yaygın uygulama oksijen/azot protoksit karışımına düşük yoğunlukta etkin bir inhalasyon anesteziği eklemektir. İnhalasyon anesteziği yerine kuvvetli analjezikler veya diğer iv. anestezikler de kullanılabilir. Bu safhada hava yolu açıklığı sıklıkla endotrakeal entübasyon ile sağlanır. Kısa sürecek girişimlerde maske ile idame tercih edilebilir. 4

6 3. Anestezinin sonlandırılması: Cerrahi girişim sonunda kullanılan anesteziğin etki hızına bağlı olarak anestezik ajan kapatılır. Bu andan itibaren uyanma safhası başlar. Kullanılan ajana ve hastanın durumuna bağlı olmak üzere değişen sürelerde hastalar, hava yolu açıklığını koruyabilecek duruma gelirler Genel Anestezi Sırasında Uygulanan Ajanlar Hipnotik (Uyku Verici) İlaçlar İntravenöz İndüksiyon: En yaygın uygulama, bir iv. ajanla hızlı ve hoş bir şekilde indüksiyon sağlayıp daha sonra inhalasyon ajanına geçmektir. Beyin-sinir aktivitesini baskılayarak uyku sağlarlar. Karaciğer veya böbrek yolu ile atılırlar. Tablo 1 İntravenöz Yoldan Kullanılan İlaçlar Kullanım amacı Doz mg/kg Tiyopental İndüksiyon 3-6 mg/kg Propofol Sedasyon mg/kg Etomidat İndüksiyon mg/kg Ketamin İdame hızı mic/kg/dk Sedasyon mic/kg/dk İndüksiyon mg/kg İndüksiyon İV: 1-2 mg/kg İM: 3-5 mg/kg Midazolam Premed İM: mic/kg/dk Opioidler Sedasyon mg/kg Droperidol İndüksiyon mg/kg Premed İM: mg/kg Sedasyon mg Antiemetik 0.05 mg/kg 5

7 İv. Yoldan Kullanılan İlaçların Yan Etkileri a) Solunum depresyonu (solunum merkezini baskılarlar) b) Bronş spazmı (tiopental: histamin serbestleşmesi nedeni ile) c) Hipotansiyon veya bradikardi (Ketamin tersini yapar) d) Alerji (Histamin deşarjı) e) İdrar atımının azalması (Böbrek kan akımında azalma) f) İlaç etkileşimleri g) KC metabolizma hızını değiştirirler (tiopental hızlandırır) h) Göğüs duvarı sertliği (opioidler) i) Mide-barsak fonksiyon bozukluğu (etomidat/opioidler: kabızlık, bulantı, kusma) j) Göz bebeklerinin küçülmesi (opioidler) k) Kas titreşimleri (etomidat, tiopental, ketamin) İnhalasyon indüksiyonu: Küçük çocuklarda, şoktaki, çok yaşlı ya da damar bulmanın güç olduğu hastalarda doğrudan inhalasyon yolu ile indüksiyon yapılabilir. Akciğerlerin alveollerinden kana geçerler, beyin fonksiyonlarını baskılarlar. Genellikle solunum yolundan atılırlar. Çok az bir kısmı ise metabolize edilip böbrekten atılırlar. B- İnhalasyon Yoluyla Kullanılan İlaçların Yan Etkileri a) Solunum depresyonu b) Kan basıncında azalma, miyokard depresyonu c) Kafaiçi basıncında artma d) Bulantı-kusma 6

8 e) Karbon monoksit zehirlenmesi f) Böbrek fonksiyonlarının bozulması (Florür iyonu) Analjezikler Morfin ve benzeri opioid ilaçlardır. Sinir sisteminde kendi özel (opioid) reseptörleri ile etkili olurlar anestezi başlangıcında, idamesinde veya ameliyat sonrası analjezi sağlamak için kullanılırlar i. Morfin ii. iii. iv. Meperidin Fentanil Remifentanil v. Alfentanil Çizgili Kas Gevşetici İlaçlar Sinir-kas kavşağında geçici olarak asetilkolin in etkisini engelleyerek çizgili kasları gevşetirler. İntübasyon ve cerrahinin rahat uygulanabilmesi için gerekirler. I. Depolarizan yapılılar: Süksinilkolin II. Depolarizan olmayanlar: a) Steroid yapılılar: b) İzokinolon Yapılılar: Rokuronyum Atrakuryum Vekuronyum Sisatrakuryum 7

9 3. GENEL ANESTEZİNİN ENDİKASYONLARI 1. Problemli Çocuklar 2. Dental Anksiyete 3. Geniş kapsamlı cerrahi girişimler.(artroskopi) 4. Bebekler ve küçük çocuklar. 5. Geçireceği cerrahi girişimin lokal veya regional anestezi altında güvenle yapılabileceğine dair önerilere rağmen genel anesteziyi tercih eden yetişkinler. 6. Mental bozukluğu olan hastalar 7. Lokal anesteziklerin etki sürelerinin kısıtlı olması nedeni ile uzun cerrahi girişimler. 8. Lokal anestezinin uygun ve yeterli olmadığı cerrahi girişimler. 9. Lokal anesteziklere karşı bir toksik veya alerjik reaksiyon anamnezi veren hastalar. 10. Antikoagülan tedavi görmekte olan hastalar.(4) 3.1.Problemli Çocuklar Joan Weyman, çocuk diş hekimliğinde genel anestezi endikasyonlarının önemli bir gurubunu oluşturan problemli çocukları, medikal, fiziksel, mental ve emasyonel sorunların bir veya birkaçına sahip olan ve bu nedenle normal çocuklar gibi tedavileri mümkün olmayan, özel itina gerektiren bir grup olarak tanımlanmıştır. (5) 8

10 3.1.1.Problemli Çocukların Sınıflandırılmaları ve Özellikleri Fiziksel Sorunlar a) İlerleyen Spinal Müsküler Atrofi ve Mûskfiler Duchenne Diotrofisi: Bu hastalıklarda öksürme refleksi zaten zayıflamıştır. Hasta boğazına kaçan cisimleri çıkartmakta zorlanır. Nitrözoksit sedasyonunuda bu olay daha da zayıflayacağı için bu hastalarda nitrözoksit sedasyonu önerilmez. Kasların distrofisine bağlı olarak yanak ve dudak kasları zayıftır. Hasta oral kavitesini fizyolojik hareketlerle temizleyemez. (5) b) Osteognezis İmperfekta: Bu çocukların çoğu yürüme zorluğu çeker ve koltuk değneği ile yürür. Dişlerde çoğunlukla dentinogenezis imperfekta görülür. Buna bağlı olarak diş kırıkları, aşırı aşınmaya bağlı pulpa enfeksiyonları sonucu kök kanal tedavileri ve diş çekimlerinden soma uzayan kanamalar olur. (5) c) Spina Bifida Bir konjenital omurilik anomalisidir. Omuriliği çevreleyen son omur segmentinde omurilik kemik tarafından örtülmemiştir, dolayısıyla omurilik, kassal hipotoni, paralizi, idrar kesesi ve rektum kaslarında hipotoni söz konusudur. Dişlerde hipoplazi ve yüksek caries aktivitesi vardır. Şant uygulanmış hastalarda bakteriyemi ve şantın enfeksiyon riskinden dolayı dental enfeksiyonlardan özellikle korunulmalıdır. (5) Duysal Sorunlar a) Körlük: 9

11 Körlüğe neden olan etiyolojik faktörlerden bazıları (enfeksiyon prematüre) dişlerin mineralizasyonuna da etkiler. Bu hastalar ağız hijyenine yeterince özen göstermez. Bu yüzden sık sık çürüğe rastlanır. (5) b) Sağırlık: Bu çocuklarda dişlerle ilgili direkt bir sorun yoktur. Gürültülü işlemler esnasında işitme cihazı varsa, kapatılmalıdır. c) Sağırlık ve Körlük Bir arada Tamamen iletişim kopukluğu söz konusudur. Hekim-çocuk arasında güvenli bir diyalog olmalıdır. Çocuğa dokunarak ve hissettirerek yapılacak direkt temaslar hekime karşı çocuğun güven kazanmasını sağlar. (5) Nöropsikolojik Sorunlar a) Serebral Palsi Yalnız fiziksel ya da fiziksel ve mental bozukluğun bir arada görüldüğü serebral palsili çocuklarda beynin motor fonksiyonlarım etkileyen vücudun extramitler verdiği konutu güçleştiren, bunun sonucu istemli kasların kontrol dışı hareketi ile kendini gösteren tablo ortaya çıkar. (6) Doğum esnasında meydana gelen hatalı forseps kullanımı, doğum travması gibi komplikasyonların çoğu hamilelikte geçirilmiş viral enfeksiyon, fötal anoksi, prematüre doğum, keraikterüs, tüberküler menenjit, serebral palsiye yol açar. (7) Beyinin hangi bölümü zarar görmüşse lokalizasyonuna göre kaslar üzerindeki kontrolsüzlük durumu varyasyonlar gösterir. Motor korteks etkilenmişse spastisite, 10

12 bazal beyin etkilenmişse athetoz, rijidite ve tremor, serebellum etkilenmişse ataksi tablosu ortaya çıkar. (7) Serebral palsili çocuklarda DMF indexinde artış, çürük, diş kaybı harap dişlerde sayıca fazlalık görülür. Bu çocukların 3/4 ünde gingivitis ve pediodontal sorunlarla karşılaşılmıştır. Bu da oral hijyenin kötü olması ile bağdaştırılır. Oral hijyenin fırçalama ile sağlanması neredeyse imkânsızdır. Ayrıca dil, dudak, yanak kaslarındaki anormallik nedeni ile dişlerin dil hareketi ile mekanik olarak temizlenmesinde olanaksızdır. Ayrıca kas tonusundaki bozukluklar çenede maloklüzyonlara neden olur. Travmaya bağlı diş fraktürlerine ön keserlerde sıkça rastlanır. Bazı serebral palsilerde çok ağır seyreden buruksizim vardır. (7) b) Mental Yetmezlik Mental yetmezlik kesin şuurlarla ifade edilmesi zor bir handikaptır. Mental yetmezliğin çok kullanılan bir klasifikasyonu şöyledir: İDİOT: Kendisini bariz bir fiziksel tehlikeden dahi koruyamaz. IQ<25 tir. EMBESİL: Kendi başına gereksinimlerini karşılamaktan aciz olan, ancak söylenir veya öğretilirse hem kendi işlerini görebilir, hem de kendisini tehlikeden koruyabilir. IQ arasındadır. MORON: Normal çocuklarla birlikte okul eğitimi almaları olanaksızdır. Özel bakım ve eğitim verilerek hem kendi, hem de başkaları ile ilgili işleri görebilir hale gelirler. IQ arasındadır. Mental yetmezlik yerine 11

13 WHO ' nun önerdiği terminoloji mental subnormalitedir ve şöyle gruplandırılır. 1. Hafif subnormalite: IQ arasında 2. Orta derecede subnormalite: IQ arasında 3. Ağır subnormalite: IQ 0-19 arasında Mental bozukluğun etiyolojisinde herediter faktörler ve çevre faktörü rol oynar. Herediter durumda Mikrosefali, mongolizm, nörofibromatozis, kretinizm olguları bu guruba girer. (7) Çevresel faktörlerde prenatal, perinatal ve postnatal dönemlerde karşılaşılan 0 2 siz kalma, doğum esnasında beynin travma geçirmesi, viral ensefalit ve bakteriyel menenjit sayılabilir. (7) Mental yetmezlikli çocuklarda kötü oral hijyen, yumuşak diyetle beslenmeye bağlı olarak yüksek caries insidansi diş firçaları ya da anne babalarının yardımı ile temizlenmelidir. Bu çocuklarda protez kullanımı zor olacağı için konservatif tedavi uygulaması çok önemlidir. c) Psikolojik Problemler Çok sık karşılaşılan psikoz durumları, çocuklarda yapılması gereken dental tedavileri imkânsızlaştırırlar. Psikolozlara yol açan durumlar arasında - Düzenli olmayan aile hayatı - Ebeveynler tarafından reddedilme 12

14 - Anne babaların çocuklardan kapasitesinin üzerinde entelektüel beklenti içinde olmaları - Çocuğun kendisini diğer çocuklardan farklı hissetmesine neden olan fiziksel defekt sayılabilir. Aşırı anksiyeteli bir anne çocuğuna gereksiz ve aşırı bir tepki vermeyi, koltukta ağlayıp tedaviyi reddetmeyi farkında olmadan aşılayabilir. Aslında uyumlu olan çocuk, daha önce tedaviye izin vermiş olsa da, bazı nedenlerden dolayı birden uyumsuz bir hasta olabilir. d) Kooperasyon Göstermeyen Çocuklar: Emasyonel olarak problemli olan çocuklar dediğimiz gruba anksiyeteli ya da kooperasyon göstermeyen çocuklar " demlen grupta ilave edilmelidir. Aslında hekim ve ebeveynlerin hatalı hareketleri, uyum sağlayan çocuklarında uyumsuz yapabilir. Ancak burada sözü edilen çocuklar tüm olumlu yaklaşımlara rağmen uyum göstermeyen çocuklardır. Mejor'e ve arkadaşlarına göre uyumsuz, aşırı anksiyete gösteren davranış şeklinin nedenleri şunlardır. (7) - Gelişimsel sorunlar - Nöro-psikolojik hastalıklar - Yeterli olgunluğa henüz erişilmemiş olması - Çocuğun kişiliği ile ilgili faktörler - Düşük ağrı toleransı - Önceki tedavilerde yaşadığı kötü tecrübeler - Ebeveynlerin hatalı yaklaşımı 13

15 - Yanlış yetiştiriliş aşın korumacı tutum - Çok fazla dental tedavi girişiminin olması - Kötü sosyal koşullar nedeni ile aşın ezik olması - Diş hekiminin hatalı yaklaşımı Bu çocukların bir kısmı ileri yaşlarda olgunluk düzeyi arttıkça, olumlu örnekler gördükçe, sabırlı ve doğru stratejiyi izleyen bir hekimin yaklaşımı ile yavaş yavaş uyumlu hale gelir. Bu tür çocuklarda izlenecek strateji: Öncelikle çocuğun güvenini kazanmak, onunla yakınlaşmak, dental korkuyu yenebilmek için anlat, göster, uygula metoduna takip etmek, aletlere alıştırmaktır. Ondan gelecek bütün sinyalleri izlemek, iki yönlü bir iletişim kurmak ve asla zorlayıcı olmamak gerekir. Tüm bu psikolojik tekniklere rağmen çocuk tedaviye ikna edilemiyorsa dental gereksinimleri çok fazla ise ve acil müdahaleyi gerektiriyorsa o takdirde bu tür çocuklarda, premedikasyon, nitrözoksit-02 sedasyonu gibi uyumu arttıran, korku ve endişeyi yok eden uygulamalar ya da genel anestezi altında yapılacak dental girişimler sorunun çözümlenmesinde yardımcı olur. (7-8) Medikal Sorunlular Down Sendromu Ayrıca Trisomy 21,Trisomy G ya da mongolizm olarak da bilinmektedir. Bir çocuk üzerinde ilk Down Sendromlu olarak tanımlama 1838 yılında Esquiral tarafından yapıldıktan sekiz sene sonra Seguin tarafından bugün Down Sendromu olarak bildiğimiz anomalinin tüm özelliklerine sahip bir aile bildirilmiştir senesinde John L.DOWN, bu sendromun karakteristiklerini betimlediği bir makale yayınlamış ve günümüzde hastalığın kendisinin adıyla anılmasına sebep olmuştur. (9) 14

16 Down Sendromu, 600 ya da 1000 doğumda bir kişiyi etkileyen konjenital olarak, otozomal geçişli büyüme ve zihinsel yapı defektidir. Yaklaşık olarak % 95 Down Sendromlu birey taşıması gereken 46 kromozom yerine fazladan 21. kromozoma sahip olarak 47 kromozom taşır.% 3 bireyde translokasyon olarak tanımlanan fazladan kromozomun serbest olmadan diğer kromozomlarla bağlı bulunduğu tablo, % 2 bireyde ise bazı hücrelerin 46,bazılarının 47 kromozoma sahip olduğu mosaiszm tablosu mevcuttur. Ebeveyn yaşı bu sendromun meydana gelmesinde büyük rol oynamaktadır. Annenin yaşı yükseldikçe, sendromun görülme insidansı da artış göstermektedir. (9) Down Sendromlu Çocuklardaki Sistemik Hastalıklar Kardiyovasküler Hastalıklar; % 40 Down Sendromlu çocukta konjenital kalp problemleri görülmektedir. Bunlardan en sık karşılaşılanları; ventriküler septal defekt, A/V iletim bozukluğu, atrial septal defekt ve kalıcı arter bozukluklarıdır. Tüm bu kalple ilgili problemler bireylerin bebeklik dönemlerinde, doğru bir cerrahi müdahale ile düzeltilebilmektedir. (9) Dolaşım sistemi Hastalıkları, Lökopeni ve ezinofili olarak adlandırılan klinik tablolarda başlıca nötrofiller ve lökositler defektli ve kısa ömürlüdür. (10) Lösemi hastalığının görülme riski Down Sendromlu çocuklarda yüksektir. En çok görülen klinik form ise akut lenfatik tipte olanıdır. Yaklaşık olarak 200 kişiden biri etkilenmektedir. Löseminin ağız içindeki geçmeyen lezyonlar ve spontan dişeti kanamaları gibi karakteristik bulguları diş hekiminin dikkatli davranmasını gerektirir. Hekim şüpheli lezyonlar ve bulgular ile karşılaştığında konsültasyon istemelidir.(10) Bu grupta görülen diğer problemler ise hücresel bağışıklığın bozulması, serum immunglobulin seviyesinin dengesiz seyridir. Ayrıca Down Sendromlularda yaygın 15

17 enfeksiyonlara rastlanmaktadır. Bu enfeksiyonlar en çok deride, mukozada, gastriointestinal sistemde ve solunum sisteminde görülmektedir.(10) Kas ve İskelet Sistemi Hastalıkları; Down Sendromlu %12 den % 20 ye kadar değişen oranlardaki çocuklarda boyun omurlarının kemiksel çıkıntısı ile atlas kemiği arasındaki yatay bağlarda gevşeklik saptanmıştır. Böyle bir durumda diş hekimi dikkatli davranmalıdır.(11) Orta yüz gelişimi yetersizliği ile alakalı olarak Down Sendromlu çocuklarda prognati inferior görülmektedir. Burun hava girişlerinin darlığı ve septal deviasyon sebebiyle ağzın sürekli açık kalması söz konusudur.(9) Sinir Sistemi Hastalıkları, Motor fonksiyonları genellikle gecikmiştir ve bu durum hastaların koordinasyonlarında kısıtlamaya neden olur. Yaşla birlikte koordinasyon gelişimi de artmaktadır. Çocuklarda ağız hijyeninin sağlanması yeterli becerilerinin kazanılmasına kadar bir yardımcıya ihtiyaç duyar.(11) Demans; yaklaşık olarak % 30 Down Sendromlu hastalar demanstan etkilenirler. Bu hastalık yaşla birlikte Alzheimer tablosuna dönüşebilmektedir. Konuşmanın ise; zihinsel gerilik, işitme problemleri, afazi, aşın tükürük salgılanması, ağız kapamada yetersizlik, kuru ve ince müköz membran, büyük dil, dişsel anomaliler ve genel kassal zayıflıkların sonucu olarak geciktiği gözlemlenmiştir.(l1) Davranış olarak incelendiğinde doğallık, içtenlik, iletişimlerinde açık olma, nazik, sabırlı ve toleranslı, dürüst davranma ve hayata bağlanma yeteneklerinin Down Sendromlu çocukların karakteristik olumlu özellikleri olarak gözlenmiştir. Bir kısım 16

18 olumsuz davranış olarak ise ani sinirlilik ve inatçılık sayılabilir. Bu gibi durumlarda diş hekimliği açısından kooperasyonda güçlük çekilen hastaların tedavisi sırasında, rahatlatıcı müzik eşliğinde tedavi uygulaması, anlat-göster-uygula tekniği, ağız açma apareyleri, intravenöz ya da nitrozoksit sedasyonu, lokal veya genel anestezi gibi yardımcı tekniklerden faydalanılabilinmektedir. (11) Down Sendromlu Çocuklardaki Ağız içi Özellikler Damak, mandibulaya nazaran hastaların orta yüzü az gelişme göstermektedir. Bunun sonucu olarak damak; uzunluk, yükseklik ve derinlik açısından gelişimini tamamlayamamıştır. Genişlik olarak ise çok etkilenme göstermemiştir.(10) Dudaklar ve ağız açıklığı; dudak köşeleri hipotonik kaslar sebebiyle aşağıda yer almıştır. Ağızdan solumaya bağlı olarak anguler cheilitis, kronik periodontitis ve solunum enfeksiyonlarına yatkınlık gelişir.(12) Dil; makroglossi sebebiyle dişlerin üzerinde oluşan anormal basınçla, beyaz yuvarlak sınır şeklinde dişlerin izleri dil üzerinde çift taraflı, tek taraflı ya da izole olarak izlenebilmektedir. Ayrıca dilin büyük olmasıyla diastemalar, dil itmesi, dil emmesi gibi klinik şekillere de rastlanır. Dilin fissürlü ve hipnotik olması ile de karşılaşılmaktadır.(10) Mikrodonti; Down Sendromlu çocukların % 35 ile %55 arası yüzdelerinde süt ve daimi dişlenme döneminde mikrodonti gözlenmektedir. Klinik kronlar genellikle konik, kısa ve normallerinden küçüktür.(10) Hipoplazi; hipoplazik defektler genellikle önemli sistemik hastalıkların ya da uzun süren ateşli rahatsızlıkların sonucu görülmektedir. Hipokalsifiye dişlerin erken çürümeye karşı korunması için önlem alınması gerekmektedir. (10) Parsiyel Anadonti; konjenital diş eksikliği, Down Sendromlu ve sağlıklı popülasyon 17

19 karşılaştırıldığında Down Sendromlular aleyhinde artmaktadır.bu durumdan genetik kodların transferi sorumlu tutulmaktadır. En çok eksik olan dişler 3. molar dişler, 2.premolarlar, lateral kesiciler ve mandibuler keser dişlerdir. Tek eksik olmayan dişlerin ise 1. molarlar oldukları gözlenmiştir. (10) Tourodontizm; genel popülasyona göre Down Sendromlu çocuklarda daha çok rastlanmaktadır. Tourodontizmde uzamış pulpa odası, bifurkasyo ya da trifurkasyo noktalarının apikale yer değişimi söz konusu olsa da, tedavi endikasyonu bulunmamaktadır. (12) Kron varyasyonları; en çok kron varyasyonları dişlerin labial yüzlerinde, ön dişlerin insizal kenarlarında, kaninlerdeki tüberkül eğimlerinde, üst çene azı dişlerindeki distoanguler tüberküllerin kaybında, alt çene azı dişlerindeki distal tüberkülün yer değiştirmesi şekilleriyle karşımıza çıkmaktadır. Kron varyasyonları bonding ajanlarla ya da full kron restorasyonlarla estetik olarak tedavi edilebilir(10). Agenezisi; sağlıklı çocuklarla karşılaştırıldığında Down Sendromlu bireylerde 10 kat daha fazla bulunmuştur. Erkekler kızlara kıyasla, mandibula maxillaya nazaran, çenelerin sol tarafı sağ tarafına göre daha fazla etkilenmiştir. En çok etkilenen dişler, mandibuler santral kesiciler, maxiller lateral kesiciler,2. premolarlardır. Kaninler ve 1. molar dişler daha az etkilenmişlerdir.(10) Diş çürükleri; Down Sendromlu çocuklarda çürük sıklığı prevelansı sağlıklı çocuklara nazaran daha düşüktür. Pek çok faktör bu durumun oluşmasında rol oynamaktadır. Bunlar; gecikmiş diş sürmesi, konjenital diş eksiklerinin bulunması, yüksek tükürük ph 'ı ve bikarbonat düzeyi, mikrodonti, sığ fissürler şeklinde sıralanabilir(8-10). Bu faktörlere karşın, diş hekimleri Down Sendromlu çocukların diyet ve ağız hijyeni 18

20 alışkanlıklarının sebep olduğu hızlı çürüklere karşı tedbirli davranmayı ihmal etmemelidirler.(8) Süt dişlenme; özellikle maxiller ve mandibuler ön dişler ve birinci azı dişleri olarak normal dişlenme zamanına göre geç diş sürmesi izlenmektedir.(10) Daimi dişlenme; süt dişlenmedeki gecikme gibi daimi dişlenmede de gecikme görülmektedir. Örneğin 6 yaşında bir Down Sendromlu çocuğun mandibuler kesici dişleri 8-9 yaşma kadar sürmemiş olarak izlenebilmektedir.(10) Periodontal problemler; benzer plak seviyesine sahip olan çocuklarla karşılaştırıldığında Down Sendromlu çocuklarda yaygın gingivitis ve hızlı periodontal yıkımın görüldüğü saptanmıştır. En çok görülen hastalıklar; majinal gingivitis, akut ve subakut formdaki nekrotizan gingivitis, agresif periodontitis, dişeti çekilmesi, horizontal ve vertikal kemik kaybı, molarlarda bifirkasyo ya da trifurkasyoların açığa çıkması, mobilite ve özellikle mandíbula keser bölgesinde görülen diş kayıplarıdır.( 10) Okluzyon; ağız solunumu, yanlış çiğneme, bruksizm, diş agenizisi, maksiler orta hattın kayıklığı, anterior open bite, TME disfonksiyonu, gecikmiş diş sürmesi, makroglossi, mandibulanın hipotonik ligamentleri ve maksillanın gelişim bozukluğu gibi etkenlerle malokluzyon diye tanımlanan çeneler arası kapanış problemlerine Down Sendromlu çocuklar arasında rastlanmaktadır.(10) Otizm de 2-5 oranında rastlanılan erken infantil otizm veya çocukluk otizm aşırı yalnızlık sonucu çocukta bireyleri, insanları dışlama ve yalnızca objelerle ilgilenme şeklinde tanımlayabileceğimiz bir sürümdür. (11) 19

21 Etiyoloji kesin olarak bilinmemekte birlikte, çevresel stimülasayon eksikliği gibi psikolojik faktörler, organik beyin hasan ve disfonksiyonun sebep olduğu düşünülür. (11) Emasyonel ilişki kurmaları mümkün değildir. Önemli konuşma sorunları vardır. Pek çoğu, onlara seslendiğinde tepkisiz kalır. Bu nedenle Otistiklerin çoğu kez duyma ya da konuşma Özürlü oldukları düşünülür. Ancak testler duyma özürlü olmadıklarım, zekâlarının da normal veya normalüstü olduğunu göstermiştir. Bu çocukların phenitoin preparatlan kullanmaya bağlı olarak periodontal sorunları vardır. Ayrıca ağızda uzun süre yiyecek tutmaya bağlı çürük Insidansıda fazladır. Diş hekimleri bu çocuklarda sabırlı olmalı ve anlat, göster, uygula tekniğini kullanmalıdır. Tedavi esnasında hastayı ödüllendirme yararlı sonuçlar verir. (5) 3.2.Dental Anksiyete Etiyolojisi; Dental anksiyetenin, dental tedavi karşı bir erken kaygı olduğu bildirilmiştir. Bu duygu o kadar yaygındır ki halk arasında normal kabul edilmektedir. Yapılan birçok çalışmada yetişkinlerin bu korkusunun çocukluk döneminden kaynaklandığı gösterilmiştir. Çocuk her zaman olmasa bile diş hekimine geldiğinde kötü bir şeyler olacağım zanneder. Ancak bunların ne olduğunu bilemez.(9) Dental anksiyetenin nedenleri ile ilgili yapılan çalışmalar, etiyolojisinin multifaktöriyel olduğunu ortaya koymuştur. Dental anksiyetenin etmenleri aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır. 1 - Hastanın cinsiyeti; Hastanın cinsiyetinin dental anksiyete etkili olduğu düşünülmekle birlikte bu konuda kesin bir yargı bulunmamaktadır. Yapılan bir çalışmada kız çocuklarının anksiyete oranı daha yüksek bulunmuştur. Aynı çalışmada 20

22 kızlar, kendilerinin daha korkak yapıda olduklarını ifade etmişlerdir. Ancak bu etkinin kültürel şartlanma ile bağlantılı olduğu da göz önüne alınmalıdır. Yapılan çalışmalarda bir çok araştırmacı anksiyetenin cinsiyete bağlı olmadığım savunmaktadır.(9) 2 - Çocuğun yaşı ve ruhsal gelişimi; Çocuğun yaşı ve içinde bulunduğu ruhsal gelişim dönemi, onun stresli durumlarla başa çıkabilme yeteneğini belirler. Yetersiz olgunlaşma belirli dönemlerde gözlene bilen gelişme krizleri ve yaşa göre korkulan objelerin değişebilmesi çocuğun anksiyete derecesini etkileyen faktörlerdir. (10) 3 - Travmatik tıbbi deneyimler; Travmatik tıbbi deneyimlerin olumsuz dental davranış ve yüksek anksiyete değerleri ile belirgin bir ilişki olduğu saptanmış ve hastaneye yatmanın çocuk ve ailesi için en stresli olay olduğu belirtilmiştir.( 10) 4 - Travmatik dental deneyimler; Hastanın dental tedaviye bakışı ve davranışları geçmiş dental deneyimlerine göre şekillenecektir. Çocukta travmatik dental deneyimlerin dental anksiyeteye neden olduğu bilinmektedir. Bu konuyla ilgili araştırmalarda çocuklardaki diş hekimine gitme korkusunun geçmiş deneyimlerden kaynaklandığı belirtilmektedir.( 9) Diş hekiminin çabalarına rağmen ağrı ve rahatsızlık hissi dental tedaviye eşlik edebilir. Bir çok araştırmada ağrılı dental tedavi ile dental anksiyete seviyesi arasında bir ilişki olduğu belirtilmiştir. Tedavinin ağrılı geçmesi çocuğun daha sonraki davranışlarını etkiler. Sonraki seanslarda çocuğun geçirdiği travmatik deneyim ile ilgili hatıraları ve duygulan canlanır. Bu durum dental ortamda anksiyete ve olumsuz davranış olarak kendini gösterir. (9) 21

23 5 - Aile, öğrenmen ve arkadaşların etkisi; Çocuğun yetiştiği duygusal ortamın, onun dental anksiyete seviyesini etkilediği gösterilmiştir. Geçimsiz aile ortamı, ailenin hekime karşı davranışları, elverişsiz sosyal durum, yanlış şartlandırma, öğretmenin diş hekimine karşı reaksiyonu çocukta çocuk ta anksiyete oluşturan faktörlerdir. Bunların yanı sıra dental anksiyetenin gelişiminde başkalarının geçirilmiş kötü dental deneyimlerinin de önemli rolü vardır. Aile bireyleri bu tür etkilenmede önemli kişilerdir.(10) Ailede özellikle büyük kardeşlerin ya da arkadaşların anlattığı diş hekimi ile ilgili ürkütücü deneyimler çocuğun korkusunu şekillendirir. (10) Yapılan çalışmalar annenin anksiyetesi ile çocuğunki arasında yakın bir ilişki olduğunu göstermektedir. Çocukta dental anksiyetenin ilk sosyalleşme sırasında aile bireylerinden gelişir. Yüksek dental anksiyeteye sahip annelerin çocuklarında diş hekimine karşı olumsuz davranışlar daha sık görülmüştür. (10) 6 - Diş hekiminin davranışları; Gale ve arkadaşları yaptıkları araştırmalarda, hastada dental anksiyete oluşumunda rol oynayan önemli bir etkenin, diş hekiminin davranışları olduğunu bildirmişlerdir. Bu çalışmalarda hastalar hekimle aralarındaki iletişimin kopukluğunu ana problem olarak gördüklerini hekimin onları dinlemediğini uygulanacak işlemleri onların anlayabileceği bir dille anlatmadığını ve korkularım göz önüne almadığım belirtmişlerdir. Bu çalışmada da görüldüğü gibi diş hekiminin yetersiz yaklaşımı davranışlarının belirginsizliği, yeterince açıklama yapmaması dental anksiyeteyi oluşturabilmektedir. (9) Show dental anksiyetenin birbirleriyle etkileşim gösteren bir çok faktörün oluştuğu kompleks bir olay olduğunu açıklamıştır. Aynı araştırmacı anksiyete 22

24 seviyeleri farklı 100'er kişilik iki grup çocuk üzerinde yaptığı araştırmada; aile ortamının, medikal geçmişin, çocuğun ilk randevuda anne ile ailesinin davranışlarının etkisini vurgulamıştır. Dental anksiyetenin oluşmasında primer etiyolojisinin, geçirilmiş kötü deneyimler olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca duygusal ve stresli annelerin çocuklarında anksiyete seviyelerinin yüksek olduğu belirtilmiştir. (9) Kent'e göre dental anksiyetenin ana nedenleri ya klasik şartlandırma (travmatik medikal deneyimler) ya da direkt öğrenmedir, (çevreden duyulan, görülen olumsuz deneyimler) (10) 3.3. Artroskopi Tarihçe Artroskopi ilk olarak 1918 yılında Japonya' da Kenji Takashi tarafından sistoskop kullanılarak uygulanmıştır. Daha sonra 1921'de İsviçre'den Eugen Bircher of Aaaru tarafından bu sefer toroskop kullanılarak yapılmıştır. Teknik ve enstrümanlardaki gelişmeler ile bu metot yalnızca inceleme değil tedavi amacıyla da kullanılmaya başlanmıştır. Önceleri, TME boşluğu küçük olduğu için artroskopi endikasyonları sınırlı idi fakat 1974 yılında iğne tipi rijid artroskopun geliştirilmesi ile TME' in incelenmesine başlanılmıştır yılında Japon Ohnishi tarafından bu metot insanlar üzerinde uygulanmaya başlanmış ve bu dönemde de büyük gelişmeler kaydedilmiştir. Ekipmanların ve cerrahi becerilerin geliştirilmesiyle beraber TME artroskopisi diagnostik bir araç ve cerrahi metot olarak benimsenmiştir. ( Murakami et al. 1986, Sanders 1986) Gynther ve Holmlund'un 1994' de sinovyitis üzerinde yaptıkları çalışmada artroskopik diagnozla histolojik bulgular arasında büyük benzerlikler gözlemlemişlerdir. Günümüzde küçük endoskoplann ve aksesuarların geliştirilmesiyle TME'in belirli patolojik 23

25 durumlarında artroskopi hem inceleme hem de tedavi amacıyla kullanılmaktadır. Ülkemizde ise 1992 yılından bu yana artroskopi tekniği uygulanmaktadır. (12-13) Teknik Israel, artroskopik cerrahi yönteminin endikasyonlarını şu 5 başlıkta incelemiştir. A. Fonksiyonel yetersizlik ve yaşam kalitesinde azalmaya neden olan belirgin ağrı ve disfonksiyon varlığında B. Uygun konservatif tedavi yöntemleriyle başarısız sonuçlar alındığında C. Ağrı ve disfonksiyonun TME'den kaynaklandığı durumlarda D. Teşhis yöntemi olarak açık TME cerrahisine göre daha fazla terapötik fayda sağlanabileceği vakalarda E. Herhangi bir ilave myofasiyal ağrı semptomlarının varlığına bağlı başarısız olunmuş vakalarda bu yöntem uygulanabilir. (14) Artroskopi genel veya lokal anestezi altında yapılabilmektedir. Fakat artroskopik cerrahi uygulanacağı zaman genel anestezi şarttır. Terapötik müdahele veya görüntüleme amacıyla artroskopi yapılırken çeşitli kanüllerden faydalanılmaktadır. Cerrahların kişisel ihtiyaçlarının doğrultusunda bu kanüller kullanılmaktadır. Buna ek olarak skoplarda görüntü açısına göre ileri, ileri oblik ve lateral görüntü sistemleri olarak çeşitlilik göstermektedir. Işık kaynağı, TV ekipmanları, kılıf ve çeşitli gerekli enstrümanların yanı sıra sterilizasyon ekipmanlarından faydalanılmaktadır. (13-14) 24

26 4.GEREÇ ve YÖNTEM Bu çalışmada E.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi ne 2009 ve 2010 yılları arasında dental problemleri nedeniyle başvuran ve tedavilerinin yapılabilmesi için genel anestezi almak zorunda kalan 222 hasta retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastaların tamamının genel anestezi altında gerekli dental tedavileri yapılmıştır. Hastaların tedavi görme tarihleri, isimleri, yaşları, cinsiyetleri, genel anestezi alma nedenleri, varsa sistemik hastalıkları, yapılan tedaviler ve tedavi süresi kayıt altına alınmıştır. Gerek duyulan hastalarda premedikasyon yapılmıştır. Premedikasyondan sonra anestezi indüksiyonu sağlanmıştır. Hastaya İntravenöz anestezikler ve inhalasyon anestezikleri verilmiştir. Anestezinin idame safhasında hastanın gerekli dental tedavileri radikal bir yaklaşımla yapılmıştır. Son olarak anestezinin sonlandırılması safhasında anestezik ajanlar kesilmiş ve hastanın uyanması sağlanmıştır. 5.BULGULAR Dental tedavi amacıyla genel anestezi alan hastaların kayıt altına alınan bilgileri Tablo 2 de verilmiştir. 25

27 Şekil 1 Dental tedavi gören hastaların genel anestezi alma nedenlerinin istatistiksel dağılımı. Şekil 2 Genel anestezi alan hastaların yaş dağılımı 26

28 Şekil 3.Genel anestezi alan hastaların cinsiyet dağılımı Şekil 4 Genel anestezi altında yapılan işlemler 27

29 Şekil 5 Genel anestezi altında dental tedavi süreleri 6.TARTIŞMA Çalışmamızda yer alan hastaların sistemik durumları, yapılacak tedavi şekli ve kendi istekleri değerlendirilerek genel anestezi altında dental tedavi görmelerine karar verilmiştir. Hastaların %65.5 inin mental retardasyonlu,%4.5 inin down sendromlu, %5.8 inin otistik oluşu bize fiziksel veya zihinsen bir engel olmadıkça hastaların genel anesteziyi tercih etmediklerini göstermiştir. Ayrıca ağır sistemik hastalığı olan bireylerin de gelişen teknoloji ile birlikte ağız-diş sağlıklarının artığını ve bu tür hastalarda da artık rahatlıkla dental tedavilerin yapılabildiğini göstermektedir. Yaygın olarak dental anksiyetenin hastaları genel anesteziye yönlendirdiği düşünülmektedir. Fakat yaptığımız çalışmada hastaların sadece %16,6 sının bu sebepten dolayı genel anestezi aldığını göstermiştir. Büyük cerrahi girişimlerde genel anestezi tercihinin de sadece %4.5 te kalması bu tür hastaların da sayısının azlığını ispatlamıştır. Bu tür hastaların hepsinin de artroskopi tedavisi görmesi yine genel görüşten farklılık göstermektedir. 28

Ağız Hastalıkları (2 0) Doç. Dr. Osman A. ETÖZ

Ağız Hastalıkları (2 0) Doç. Dr. Osman A. ETÖZ AĞIZ, DİŞ VE ÇENE CERRAHİSİ ANABİLİM DALI 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI /GÜZ/ ADI Dt. Halis Ali ÇOLPAK Dt. Ömer ÜLKER Dt. Halis Ali ÇOLPAK Dt. Ömer ÜLKER Dt. Veysel KALKAN Dt. Halis Ali ÇOLPAK Dt. Ömer

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış PEDODONTİ Ders Koordinatörü: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr DersSorumluları: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr Prof.Dr. Şaziye Aras, saziye_aras@yahoo.com Prof.Dr. Leyla Durutürk,

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

2015-2016 KISMİ ZAMANLI ÇALIŞMAYA HAK KAZANAN ÖĞRENCİ LİSTESİ

2015-2016 KISMİ ZAMANLI ÇALIŞMAYA HAK KAZANAN ÖĞRENCİ LİSTESİ 2015-2016 KISMİ ZAMANLI ÇALIŞMAYA HAK KAZANAN ÖĞRENCİ LİSTESİ ADI SOYADI ÇALIŞTIĞI BİRİM 1 SEVİLAY BIYIKLI ACİL TIP ANABİLİM DALI 2 VELAT KURT ACİL TIP ANABİLİM DALI 3 BÜŞRA GEDİK ACİL TIP ANABİLİM DALI

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri

Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri Dr. Levent Vahdettin Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri Ortodontik tedavilerin başlıca hedeflerinden biri de yüz estetiği ve güzelliğini sağlayıp, geliştirmektir. Yüz profilindeki değişiklikler,

Detaylı

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Journal of Clinical and Analytical Medicine Acil Tıp El Kitabı Güçlü Aydın, Ümit Kaldırım Opioidler Analjezi bilinç değişikliği yaratmadan ağrının azaltılmasıdır. Akut

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

UÜ-SK AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

UÜ-SK AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 5 1 HİZMET KAPSAMI: Aile Hekimliği Anabilim Dalı yaş, cinsiyet, yakınma, hastalık ayrımı yapmaksızın, yaşamın bütün evrelerinde ve süreklilik içinde, sağlığın

Detaylı

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER İÇİNDEKİLER 1. Bölüm ÖZEL EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER Giriş... 3 Türkiye de Özel Eğitim Gerektiren Bireylerle İlgili Sayısal Bilgiler...10 Özel Eğitimde İlkeler...11 Türkiye

Detaylı

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Sedasyon Uygulamaları Günübirlik Anestezi Sonrası Derlenme Safhaları Modifiye Aldrete Skoru Nedir ve Nerede Kullanılır? Modifiye

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III NÖROLOJİK BİLİMLER VE PSİKİYATRİ DERS KURULU (Dönem III, Kurul 7)

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III NÖROLOJİK BİLİMLER VE PSİKİYATRİ DERS KURULU (Dönem III, Kurul 7) MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III NÖROLOJİK BİLİMLER VE PSİKİYATRİ DERS KURULU (Dönem III, Kurul 7) DEKAN DEKAN YRD. BAŞKORDİNATÖR BAŞKORDİNATÖR YRD. BAŞKORDİNATÖR YRD.

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

ENGELLİ HASTALARDA HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI

ENGELLİ HASTALARDA HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI ENGELLİ HASTALARDA HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI Hazırlayan: Yasemin KAYA Acıbadem Kayseri Hastanesi Poliklinik Eğitim Hemşiresi Hazırlanma Tarihi: 20/03/2012 yasemin.kaya@acibadem.com.tr ENGELLİ HASTA; u Doğuştan

Detaylı

ENGELLİ ÇOCUKLARDA AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

ENGELLİ ÇOCUKLARDA AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ T.C Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı ENGELLİ ÇOCUKLARDA AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi Müge DALOĞLU Danışman Öğretim Üyesi : Prof.

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Enfeksiyon Kontrol Komitesi. Yenidoğan Yoğun Bakım. Yenidoğan Yoğun Bakım. Mikrobiyoloji Laboratuarı Kan Merkezi

TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Enfeksiyon Kontrol Komitesi. Yenidoğan Yoğun Bakım. Yenidoğan Yoğun Bakım. Mikrobiyoloji Laboratuarı Kan Merkezi SELÇUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ AYLIK EĞİTİM FAALİYET RAPORU FORMU Doküman Kodu EĞT-F-04 Yayın Tarihi 02.04.2012 Revizyon No 02 Rev.Tarihi 21.11.2012 Sayfa No 1/5 Eğitim Yılı: 2013 Ay: Şubat

Detaylı

T.C. BOLU VALİLİĞİ Merkez Yunus Emre Ortaokulu Müdürlüğü 2014 YILI E-KAYIT OKUL ÖĞRENCİ LİSTESİ 11/10/2004 ORTAOKUL 01/04/2004 ORTAOKUL

T.C. BOLU VALİLİĞİ Merkez Yunus Emre Ortaokulu Müdürlüğü 2014 YILI E-KAYIT OKUL ÖĞRENCİ LİSTESİ 11/10/2004 ORTAOKUL 01/04/2004 ORTAOKUL 1 ABDULLAH KADİR EDİŞ 11/11/2004 ORTAOKUL 2 ABDÜLMUTTALİP KARAMAN 01/04/2004 ORTAOKUL 3 AHMET KOÇ 4 AHMET CAN ÇAMUR 12/07/2004 ORTAOKUL 5 ALEYNA AKKAYA 17/11/2004 ORTAOKUL 6 ALEYNA TAYŞİ 03/04/2004 ORTAOKUL

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

2. Çeyrek Dönem sonunda aşağıdaki öğrenciler belirtilen seviyelerde eğitimlerine devam edeceklerdir. Öğrenci No. Adı-Soyadı Seviyesi

2. Çeyrek Dönem sonunda aşağıdaki öğrenciler belirtilen seviyelerde eğitimlerine devam edeceklerdir. Öğrenci No. Adı-Soyadı Seviyesi 2. Çeyrek Dönem sonunda aşağıdaki öğrenciler belirtilen seviyelerde eğitimlerine devam edeceklerdir. Öğrenci No. Adı-Soyadı Seviyesi 120114036 Ozan Emre ERDEM Upper-Intermediate 120114023 Buse Yonca HÜSMEN

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 1. YIL ilk yarıyıl (güz dönemi) BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 09.00-09.50 SHMY101 ANES-101 ANES-101

Detaylı

İMKB DARICA MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ MESLEKİ AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ YÜZ YÜZE EĞİTİM PROGRAMI 2015-1.DÖNEMİ HAFTALIK DERS PROGRAMI

İMKB DARICA MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ MESLEKİ AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ YÜZ YÜZE EĞİTİM PROGRAMI 2015-1.DÖNEMİ HAFTALIK DERS PROGRAMI İMKB DARICA MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ İ HAFTALIK DERS PROGRAMI GÜN SAATLER 10A 10B 10C 11A 11B C U M A R T E S İ P A Z A R 1 09:00-09:40 2 09:40-10:20 3 10:-11:10 4 11:10-11:50 5 12:00-12:40 6 12:40-13:20

Detaylı

PROF. DR. TÜLİN TANER

PROF. DR. TÜLİN TANER Uyku Apne Sendromunda Diş Hekimliği Uygulamaları PROF. DR. TÜLİN TANER Hacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Ortodonti AnaBilim Dalı TTD Okulu Uyku Bozuklukları Merkezi Kursu Ankara 26 27 Mart

Detaylı

DOWN SENDROMLU ÇOCUKLARDA ÇÜRÜK SIKLIĞI NIN DEĞERLENDİRİLMESİ

DOWN SENDROMLU ÇOCUKLARDA ÇÜRÜK SIKLIĞI NIN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. Ege Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı DOWN SENDROMLU ÇOCUKLARDA ÇÜRÜK SIKLIĞI NIN DEĞERLENDİRİLMESİ BİTİRME TEZİ Stj. Dişhekimi Gül YILDIZ Danışman Öğretim Üyesi: Prof. Dr.

Detaylı

2013-2014 EĞİTİM / ÖĞRETİM YILINDA İŞLETME BÖLÜMÜ YATAY GEÇİŞ BAŞVURULARI KAZANAN ÖĞRENCİ İSİM LİSTESİ

2013-2014 EĞİTİM / ÖĞRETİM YILINDA İŞLETME BÖLÜMÜ YATAY GEÇİŞ BAŞVURULARI KAZANAN ÖĞRENCİ İSİM LİSTESİ 2013-2014 EĞİTİM / ÖĞRETİM YILINDA İŞLETME BÖLÜMÜ YATAY GEÇİŞ BAŞVURULARI KAZANAN ÖĞRENCİ İSİM LİSTESİ 1 BETÜL AYAZ AKDENİZ ÜNİ. 3,72 353,788 2 KÜBRA AYDIN MALTEPE ÜNİ. 3,57 266,207 3 AHSEN KOCAMAN MEHMET

Detaylı

YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON

YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON Sedasyon Hastanın korku ve endişe kaynaklı rahatsızlığını azaltmak için santral sinir sistemi ve reflekslerinin farmakolojik ve nonfarmakolojik (psikolojik) yollarla

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU ( 5. ) DERS KURULU (7 MART 2016-8 NİSAN 2016) DERS PROGRAMI T.

Detaylı

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel yetersizlik üç ölçütte ele alınmaktadır 1. Zihinsel işlevlerde önemli derecede normalin altında olma 2. Uyumsal davranışlarda yetersizlik gösterme 3. Gelişim

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

PEDİYATRİK KALP CERRAHİSİNDE REKTAL YOLLA VERİLEN KETAMİN, MİDAZOLAM VE KLORALHİDRAT PREMEDİKASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

PEDİYATRİK KALP CERRAHİSİNDE REKTAL YOLLA VERİLEN KETAMİN, MİDAZOLAM VE KLORALHİDRAT PREMEDİKASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI PEDİYATRİK KALP CERRAHİSİNDE REKTAL YOLLA VERİLEN KETAMİN, MİDAZOLAM VE KLORALHİDRAT PREMEDİKASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Dr. Mehmet ÇİMEN, Dr. Halide Oğuş,Dr Banu Şebnem Saraç, Dr. Füsun GÜZELMERİÇ,Dr.

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem IV Anesteziyoloji ve Reanimasyon Staj Eğitim Programı Genel Bilgiler: Staj süresi: 2 hafta ÇOMÜ kredisi: AKTS kredisi: 4 kredi 3 kredi Eğitim Başkoordinatörü: Dönem 4 Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı:

Detaylı

MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III V. DERS KURULU SANTRAL SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI

MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III V. DERS KURULU SANTRAL SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III V. DERS KURULU SANTRAL SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI 9 Şubat - 6 Mart 2015 (4 Hafta) Yönetim Dekan Dönem III Koordinatörü Dönem

Detaylı

İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi ARALIK Ayı Hekim Çalışma Takvimi

İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi ARALIK Ayı Hekim Çalışma Takvimi Kalp ve Damar Cerrahisi Polikliniği Op.Dr. Op.Dr. Op.Dr. Op.Dr. Op.Dr. Op.Dr. Op.Dr. Op.Dr. Op.Dr. Op.Dr. Op.Dr. Op.Dr. Korhan Kürşat Taner Mehmet Sertaç Ünal Taşkın Erhan Burak Onur Timuçin Muhammed ERKANLI

Detaylı

Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir.

Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir. Konuşma gecikmesi Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir. Aylara göre konuşmanın normal gelişimi: 2. ay mırıldanma, yabancılara

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ. SIRMA ALEYNA ADALI İngilizce Öğretmenliği 25% BURSLU. SACİDE HAZAL ÖZER İngilizce Öğretmenliği ÜCRETLİ

EĞİTİM FAKÜLTESİ. SIRMA ALEYNA ADALI İngilizce Öğretmenliği 25% BURSLU. SACİDE HAZAL ÖZER İngilizce Öğretmenliği ÜCRETLİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SIRMA ALEYNA ADALI İngilizce Öğretmenliği 25% BURSLU SACİDE HAZAL ÖZER İngilizce Öğretmenliği ÜCRETLİ DENİZ DEMİROLUK Okulöncesi Öğretmenliği 25% BURSLU AYNUR KARATEKE Okulöncesi Öğretmenliği

Detaylı

1 Mental 100M EGE Çinikent İ.Ö.O. ve İş O.Spor Kulübü YAPRAK GÜNDÜZ Bayan 14 43-046000126 51079255600 16:00 1

1 Mental 100M EGE Çinikent İ.Ö.O. ve İş O.Spor Kulübü YAPRAK GÜNDÜZ Bayan 14 43-046000126 51079255600 16:00 1 1 Mental 100M EGE Çinikent İ.Ö.O. ve İş O.Spor Kulübü YAPRAK GÜNDÜZ Bayan 14 43-046000126 51079255600 16:00 1 2 Mental 100M EGE Çinikent İ.Ö.O. ve İş O.Spor Kulübü MERYEM EYTAŞ Bayan 16 43-046000123 30907061286

Detaylı

ORTODONTİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DOR 603 Ortodontik tanı yöntemleri, Fonksiyonel analiz,

ORTODONTİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DOR 603 Ortodontik tanı yöntemleri, Fonksiyonel analiz, ORTODONTİ Ders Koordinatörü: Prof. Dr. Mutahhar Ulusoy Ders Sorumluları: Prof. Dr. Zahir Altuğ altug@dentistry.ankara.edu.tr Prof. Dr. Hakan Gögen Doç.Dr. Çağrı Ulusoy DOR 601 Büyüme ve gelişim Z 3 0 3

Detaylı

ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİ UZMANLIK EĞİTİMİ ÇEKİRDEK MÜFREDATI İLERLEME RAPORU (31.01.2014)

ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİ UZMANLIK EĞİTİMİ ÇEKİRDEK MÜFREDATI İLERLEME RAPORU (31.01.2014) , TIPTA UZMANLIK KURULU ÇEKİRDEK MÜFREDATI İLERLEME RAPORU (31.01.2014) Uzmanlık dallarına ait çekirdek müfredat taslaklarının 2008 yılında tamamlanmış olan (v.0.5) ve 2011 yılında tamamlanmış olan (v.1.0)

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GÖZ - SİNİR VE PSİKİYATRİ SİSTEM DERS KURULU

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GÖZ - SİNİR VE PSİKİYATRİ SİSTEM DERS KURULU KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI - SİNİR VE SİSTEM DERS KURULU DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Nöroloji 12 8 20 Psikiyatri 12 8 20 Farmakoloji 12 8 20 Beyin cerrahisi 10 8 18

Detaylı

Prof. Dr. Gökhan AKSOY

Prof. Dr. Gökhan AKSOY Prof. Dr. Gökhan AKSOY * Çiğneme, Beslenme * Yutkunma, * Estetik, * Konuşma, * Psikolojik Kriterler * Sosyolojik Kriterler Mandibüler: alt çene kemiğine ait, alt çene kemiğiyle ilgili Örnek: * mandibüler

Detaylı

BEYİN VE SİNİR CERRAHİSİ

BEYİN VE SİNİR CERRAHİSİ ACİL TIP 100601171 ÖZLEM KANDEMİR 07/07/2014-18/07/2014 120601020 PELİN ARI 07/07/2014-18/07/2014 120601061 GÖZDE ÖRÇEN 07/07/2014-18/07/2014 120601159 SEDEF DENİZ CEVHEROĞLU 07/07/2014-18/07/2014 110601196

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 Akademik Yılı Dönem III 8. Ders Kurulu Nörolojik Bilimler, Psikiyatri ve Kas-İskelet Sistemi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü Dönem Koordinatörü Koordinatör Yardımcısı : Doç. Dr. F. Köksal

Detaylı

GRUP. Devam Çizelgesi UYGULAMA OKULU KOORDİNATÖRÜ UYGULAMA SINIFI. ÖĞRETMEN ADAYININ NUMARASI Kübra Nur SAYAN Bircan ÇAM. 1.

GRUP. Devam Çizelgesi UYGULAMA OKULU KOORDİNATÖRÜ UYGULAMA SINIFI. ÖĞRETMEN ADAYININ NUMARASI Kübra Nur SAYAN Bircan ÇAM. 1. Kübra Nur SAYAN Bircan ÇAM Tülay SANCAR Özlem ESEN Yeliz KUMAŞ Kübra TUNCA Vasfiye KALAMAN 7 Mart Ortaokulu Orhun BÜYÜK Şehmuz BULUT Yrd. Doç. Dr. Mustafa CANSIZ Engin SÖNMEZ Murat YÖNDEM (İ.Ö.) Sultan

Detaylı

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği OP. DR. ÜNSAL ÖZKUVANCI Genel bilgiler Şeker hastalığı bir çok organı etkilediği gibi cinsel fonksiyonları da olumsuz

Detaylı

UYGULAMA ÖĞRETİM ELEMANI DOÇ. DR. EMRE ÜNAL DOÇ. DR. EMRE ÜNAL DOÇ. DR. EMRE ÜNAL

UYGULAMA ÖĞRETİM ELEMANI DOÇ. DR. EMRE ÜNAL DOÇ. DR. EMRE ÜNAL DOÇ. DR. EMRE ÜNAL 2012-2013 EĞİTİM YILI BAHAR YARIYILI ÖĞRETMENLİK SI II DERSİ PROGRAMI 1 090301001 NİLAY BOSTANCI 2 090301002 ZÜLBETTİN EMLİ 3 080301093 MUSTAFA TOK 4 090301004 EMİNE NAR 5 090301005 RABİYE KILINÇARSLAN

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

YILLIK EĞİTİM PLANI (2013)

YILLIK EĞİTİM PLANI (2013) in Konusu Tüberküloz i Üriner Sistem Enfeksiyonlarından Korunma YILLIK EĞİTİM PLANI F KY 028 Ekim 2009 00 -- 1 / 6 i Veren Kişi / Uzm. Dr. Hüsamettin SAZLIDERE Halka Açık 17 Arzu TURAN Hemşireler 21 İtaki

Detaylı

FERDİ ve TAKIM SIRALAMA

FERDİ ve TAKIM SIRALAMA FERDİ ve TAKIM SIRALAMA TEK BAYANLAR ADI VE SOYADI KULÜBÜ İLİ 1. FATMA KARPUZ 19 MAYIS İŞİTME ENGELLİLER SAMSUN 2. DERYA YIĞINAK DENİZLİ İŞİTME ENGELLİLER DENİZLİ 3. SELMA BAYHAN 19 MAYIS İŞİTME ENGELLİLER

Detaylı

GENEL SIRA Sıra No Öğrenci No Adı Soyadı Not Ort. Burs Oranı

GENEL SIRA Sıra No Öğrenci No Adı Soyadı Not Ort. Burs Oranı FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ GENEL SIRA Sıra No Öğrenci No Adı Soyadı Not Ort. Burs Oranı 1 1 1301.02049 PINAR ECE KIRAÇ 4 %100 2 2 1301.02028 DUYGU BAKIR 3,98 %100 3 3 1201.02066 YASEMİN GÜLER

Detaylı

2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Güz Yarıyılı Devamsızlıktan Kalanlar Listesi Adı Soyadı Öğrenci No Program Ders

2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Güz Yarıyılı Devamsızlıktan Kalanlar Listesi Adı Soyadı Öğrenci No Program Ders 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Güz Yarıyılı Devamsızlıktan Kalanlar Listesi Adı Soyadı Öğrenci No Program Ders Abdullah Duman 141213001 Bankacılık ve Sigortacılık II (N. Ö.) Bankacılık Hukuku Abdullah Duman

Detaylı

AKADEMİK ve ETİK KURUL KOMİTESİ

AKADEMİK ve ETİK KURUL KOMİTESİ AKADEMİK ve ETİK KURUL KOMİTESİ Doç. Dr. M. Özerk OKUTAN Tıbbi Direktör/ Yardımcısı Prof. Dr. Metin ÇAPAR Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Niyazi GÖRMÜŞ Kalp Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr.

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

2015 EYLÜL AYI HEKİM ÇALIŞMA PROGRAMI KLİNİK 1 KLİNİK 2 KLİNİK 3 KLİNİK 4 KLİNİK 5

2015 EYLÜL AYI HEKİM ÇALIŞMA PROGRAMI KLİNİK 1 KLİNİK 2 KLİNİK 3 KLİNİK 4 KLİNİK 5 20 EYLÜL AYI HEKİM ÇALIŞMA PROGRAMI KLİNİK KLİNİK 2 KLİNİK 3 KLİNİK 4 KLİNİK 5 GÜRCAN TOPUZ ÇİĞDEM DİLAVER FATMA ÇALIK HANDAN KOCALAR ARZU ARMAĞANCI (PROTEZ) RUKİYE UĞURLU ERTUĞRUL ÖZGÜR ÖZTÜRK (PROTEZ)

Detaylı

Pratik Sınav Tarihi: 22 Nisan 2015 Teorik Sınav Tarihi: 27 Nisan 2015

Pratik Sınav Tarihi: 22 Nisan 2015 Teorik Sınav Tarihi: 27 Nisan 2015 DİSİPLİN/BÖLÜM Teorik Prati k TOPLAM Psikiyatri 27 27 Farmakoloji 18 18 12 2 14 Nöroloji 12 12 Nöroşirurji 16 16 Göz 7 7 Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları 10 10 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 1

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU ( 5. ) DERS KURULU (23 MART -24 NİSAN 2015) DERS PROGRAMI T. C.

Detaylı

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD 1943 2013 70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: 2012 Janssen Cilag

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Yetişkinde Gergin Omurilik Sendromu ve Eşlik Eden Toraks Deformitesi Gergin omurilik, klinik bir durumdur ve zemininde sebep olarak omuriliğin gerilmesi sonucu

Detaylı

Genel Bilgiler. Hastalar için önemli hususlar

Genel Bilgiler. Hastalar için önemli hususlar Genel Bilgiler Bölümümüzde uyguladığımız kapsamlı muayene esnasında; genel sağlık durumunuz ile ve varsa sürekli kullandığınız ilaçlarla ilgili bilgi alınır; genel ağız muayeneniz yapılır, tedaviden beklentileriniz

Detaylı

DERİN KAPANIŞ VAKALARINDA ORTODONTİK VE ORTOPEDİK TEDAVİ. Derin Örtülü Kapanışın Tanımı ve Etyolojisi

DERİN KAPANIŞ VAKALARINDA ORTODONTİK VE ORTOPEDİK TEDAVİ. Derin Örtülü Kapanışın Tanımı ve Etyolojisi Dr. Levent Vahdettin DERİN KAPANIŞ VAKALARINDA ORTODONTİK VE ORTOPEDİK TEDAVİ Derin Örtülü Kapanışın Tanımı ve Etyolojisi Derin örtülü kapanış, maksiller keserlerin mandibuler keserleri % 50 veya daha

Detaylı

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III IV. KURUL DERS PROGRAMI SİNDİRİM SİSTEMİ - METABOLİZMA

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III IV. KURUL DERS PROGRAMI SİNDİRİM SİSTEMİ - METABOLİZMA T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III IV. KURUL DERS PROGRAMI SİNDİRİM SİSTEMİ - METABOLİZMA 02 Mart 17 Nisan 2015 (7 Hafta) Dekan Baş Koordinatör

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir. KULLANMA TALİMATI BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir. Yardımcı Maddeler: Diğer yardımcı maddeler için 6.1 e

Detaylı

Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım. Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı

Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım. Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi- İstanbul

Detaylı

09.02.2015. Oksijen Uygulama Yöntemleri. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. Oksijen Uygulama Yöntemleri. Oksijen Uygulama Yöntemleri

09.02.2015. Oksijen Uygulama Yöntemleri. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. Oksijen Uygulama Yöntemleri. Oksijen Uygulama Yöntemleri 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 22.Hafta ( 23 27 / 02 / 2015 ) OKSİJEN UYGULAMA YÖNTEMLERİ Slayt No: 34 Solunumu Olan Hastalarda Kullanılan Araçlar Solunumu olan hastalarda; nazal kanül, basit yüz

Detaylı

2011-2012 ÖĞRETĐM YILI YATAY GEÇĐŞ SONUÇLARI

2011-2012 ÖĞRETĐM YILI YATAY GEÇĐŞ SONUÇLARI 2011-2012 ÖĞRETĐM YATAY GEÇĐŞ LARI Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına Đlişkin

Detaylı

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması Bölüm 11 Astım ve Cerrahi İşlemler Astım ve Cerrahi İşlemler Dr. Gözde KÖYCÜ ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

TÜRKİYE ÖZEL SPORCULAR FEDERASYONU BAŞKANLIĞI 1.BÖLGE (MARMARA BÖLGESİ) ATLETİZM ŞAMPİYONASI 08-10 MART 2015 / ANTALYA ERKEKLER

TÜRKİYE ÖZEL SPORCULAR FEDERASYONU BAŞKANLIĞI 1.BÖLGE (MARMARA BÖLGESİ) ATLETİZM ŞAMPİYONASI 08-10 MART 2015 / ANTALYA ERKEKLER TÜRKİYE SPORCULAR FEDERASYONU BAŞKANLIĞI 1 MERT URUK KOCAELİ İZMİT ZİHİNSEL ENGELLİLER BECERİ GELİŞTİRME DERNEĞİ MARMARA ERKEK 12 12 YAŞ ALTI DOWN 19.98 1 1 MEHMET CAN TOPAL KOCAELİ YAŞAMA SEVİNCİ ZİH.

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ETACİD % 0,05 Nazal Sprey 2. BİLEŞİM Etkin madde: Mometazon furoat 50 mikrogram/püskürtme 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ETACİD erişkinler, adolesanlar ve 6-11 yaş arasındaki çocuklarda

Detaylı

Santral (merkezi) sinir sistemi

Santral (merkezi) sinir sistemi Santral (merkezi) sinir sistemi 1 2 Beyin birçok dokunun kontrollerini üstlenmiştir. Çalışması hakkında hala yeterli veri edinemediğimiz beyin, hafıza ve karar verme organı olarak kabul edilir. Sadece

Detaylı

Okmeydanı Eğitim Ve Araştırma Hastanesi BÖLÜM KALİTE SORUMLULARI LİSTESİ KOD: KY. LS.20 YAY. TRH: REV. TRH: REV.

Okmeydanı Eğitim Ve Araştırma Hastanesi BÖLÜM KALİTE SORUMLULARI LİSTESİ KOD: KY. LS.20 YAY. TRH: REV. TRH: REV. KURUMSAL HİZMETLER BİRİMİ ADI-SOYADI ÜNVANI ÖMER AYDIN Başhekim Kurumsal Yapı LEMAN ÇEVİK ÇELİK Kalite Yönetim Direktörü Kalite Yönetimi LEMAN ÇEVİK ÇELİK Kalite Yönetim Direktörü ESRA ALTUNER Doküman

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı

2013-2014 ÖĞRETİM YILI GÜZ YARIYILI %10 LİSTESİ

2013-2014 ÖĞRETİM YILI GÜZ YARIYILI %10 LİSTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI GÜZ YARIYILI %10 LİSTESİ İLKÖĞRETİM BÖLÜMÜ /OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI (İKİNCİ ÖĞRETİM) ÖĞRENCİ NO ADI SOYADI SINIFI ORTALAMA BÖLÜMÜ /ANABİLİM DALI 2013259071 BÜŞRA YAŞDALI

Detaylı

Tür (20) 0,000 1-2 111,000 1-2 %95 19 1 104,000 3-13 0,000 3-13 %90 18 2 %90 18 2 99,000 2-7 0,000 2-7 0,000 6-23 97,000 6-23 %90 18 2 %85 17 3

Tür (20) 0,000 1-2 111,000 1-2 %95 19 1 104,000 3-13 0,000 3-13 %90 18 2 %90 18 2 99,000 2-7 0,000 2-7 0,000 6-23 97,000 6-23 %90 18 2 %85 17 3 8/A Puan leri [1.TEOG-Puan Puan Sirali] 472,923 83,391 36,217 0,391 83,391 %77,39,43 %81,96 %68,26 %79,13 %64,78 1 8/a 711-MUHAMMED HÜSEYIN PEKÖZ 645,556 11 9,000 11 2 8/a 702-BERAT ISMAIL YAMAN 591,111

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Psikiyatride Tedavi Yöntemleri Semra Yaşar Psikiyatri A.D. 08.01.2013 Hemşireler 4 60 Dk. 240 Dk.

TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Psikiyatride Tedavi Yöntemleri Semra Yaşar Psikiyatri A.D. 08.01.2013 Hemşireler 4 60 Dk. 240 Dk. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ AYLIK EĞİTİM FAALİYET RAPORU FORMU Doküman Kodu EĞT-F-04 Yayın Tarihi 02.04.2012 Revizyon No 04 Rev.Tarihi 11.03.2013 Sayfa No 1/6 Eğitim Yılı: 2013 Ay: Ocak

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir enterik kaplı tablet 250 mg B 1 vitamini, 250 mg B 6 vitamini ve 1 mg B 12 vitamini içerir. Yardımcı madde(ler):

Detaylı

Postanestezik ajitasyon

Postanestezik ajitasyon Postanestezik ajitasyon Doç.Dr.Serbülent Gökhan BEYAZ Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Sunum planı Tanım Etyoloji Mekanizma Skalalar İlaç ve yöntemler Sonuç Ajitasyon Stres durumunun davranış olarak

Detaylı

İnsanda genetik düzensizlik sonucu, fazladan bir 21. kromozomun bulunmasına Down Sendromu denir.

İnsanda genetik düzensizlik sonucu, fazladan bir 21. kromozomun bulunmasına Down Sendromu denir. Bu dostlarımız hakkında biraz daha bilgi alalım; İnsanda genetik düzensizlik sonucu, fazladan bir 21. kromozomun bulunmasına Down Sendromu denir. Down Sendromu genetik bir farklılıktır, bir hastalık değildir.

Detaylı

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doç. Dr. Fatih Öncü Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikolojik taciz Bedensel Ruhsal Bedensel ve ruhsal Çalışma hayatında mobbing veya psikolojik

Detaylı

TUKMOS PROTETİK DİŞ TEDAVİSİ KOMİSYONU 1.DÖNEM ÜYELERİ

TUKMOS PROTETİK DİŞ TEDAVİSİ KOMİSYONU 1.DÖNEM ÜYELERİ Tıpta Uzmanlık Kurulu (TUK), uzmanlık eğitiminde kullanılmak üzere çekirdek müfredat ve standartları belirlemek için Tıpta Uzmanlık Kurulu Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Sistemi (TUKMOS) çerçevesinde

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LEODEX % 1.25 jel Haricen uygulanır. Etkin madde: 1 g jel, 12.50 mg deksketoprofene eşdeğer 18.45 mg deksketoprofen trometamol Yardımcı maddeler: Karbomer 980 NF (Carbomer Homopolymer),

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İşe Giriş Muayeneleri Aralıklı kontrol muayeneleri (periyodik muayeneler) Sağlık Eğitimi 1 İşe Giriş

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF MEZUNLARIMIZIN TEOG SINAVINA GÖRE YERLEŞTİKLERİ OKULLAR

2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF MEZUNLARIMIZIN TEOG SINAVINA GÖRE YERLEŞTİKLERİ OKULLAR SIRA YERLEŞTİRİLME 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 NURİYE NİLAY ÖZ 496,4652 0,04 ANKARA FEN LİSESİ SENA SUDE AKKAN 496,1877 0,04 ANKARA FEN LİSESİ BAHATTİN ARISOY 495,5555 0,07 ANKARA FEN

Detaylı

İSTANBUL KATILIMCI LİSTESİ

İSTANBUL KATILIMCI LİSTESİ İSTANBUL KATILIMCI LİSTESİ Aday Ad Aday Soyad Faaliyet Adı Faaliyet İli Faaliyet Yeri Başlama Tarihi Bitiş Tarihi ABDULNASIR ÇELİK 2016000004Rehberlik Kursu İSTANBUL ABDURRAHMAN AKYOL 2016000004Rehberlik

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA Hücre yapısını ve organelleri oluşturan moleküler yapılarından başlayıp hücre organelleri,hücre,doku,organ ve organ sistemlerine

Detaylı

KILIÇASLAN İLKÖĞRETİM OKULU 2012 ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ ÖĞRENCİ YERLEŞTİRME SONUÇ LİSTESİ

KILIÇASLAN İLKÖĞRETİM OKULU 2012 ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ ÖĞRENCİ YERLEŞTİRME SONUÇ LİSTESİ KILIÇASLAN İLKÖĞRETİM OKULU 2012 ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ ÖĞRENCİ YERLEŞTİRME SONUÇ LİSTESİ FEN LİSESİ KAZANAN ÖĞRENCİLERİMİZ 1 TALHA ZÜBEYR ALİŞ FATİH FEN LİSESİ 494,404 2 MEHMET ZAHİD BİLGİN ALİ OSMAN

Detaylı