İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları"

Transkript

1 İKT 207: Mikro iktisat Faktör Piyasaları

2 Tartışılacak Konular Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tam Rekabetçi Faktör Piyasalarında Denge Monopson Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları Monopol Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları

3 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tam Rekabetçi Faktör Piyasalarının Özellikleri: 1) Üretim faktörünün çok sayıda satıcısı 2) Üretim faktörünün çok sayıda alıcısı 3) Alıcı ve satıcılar fiyatı piyasadan veri olarak almaktadırlar

4 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Diğer varsayımlar: Üretim faktörü alıcısının, faktörün piyasa fiyatı üzerinde herhangi bir etkisi olmadığı varsayılır. Başlangıçta tek değişken faktör olduğunu varsaymaktayız. Mal ve hizmetlere olan tüketici talebinden farklı olarak; faktörlere olan talep türetilmiş (türe, dolaylı, bağlı) taleptir (derived demand). Firmanın çıktı düzeyi ve girdi maliyetlerinden türetilmektedir.

5 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tek Değişken Faktör Durumunda Firmanın Ek Varsayımlar: Faktör Talebi Sermaye (K) ve emek (L) olmak üzere iki faktör kullanılmaktadır Sermayenin (K) maliyeti r (kira maliyeti) Emeğin maliyeti w (ücret) olarak verilmiştir. K sabit ; L ise değişkendir

6 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Burada firmanın çözmesi gereken problem: Ne kadar işçi (emek) istihdam edecektir?

7 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tek Değişken Faktör Durumunda Firmanın Faktör Talebi İşçinin ürettiği çıktının değerini ölçmek: Emeğin marjinal ürün değeri (Marginal Revenue Product of Labour), MRP L MPR L : ek bir birim emek istihdam ettiğimizde, ürettiğimiz ek nihai çıktı satışından elde edilen geliri ifade eder.

8 TR L TR Q * Q L L bir birim artarsa, toplam hasila ne kadar degisir. Bu da: MRP L = (MP L )*(MR) MR. MP L MP L : Emeğin marjinal fiziki ürünü MRP L, ücret düzeyinden (= marjinal faktör maliyeti) yüksekse firma daha çok işçi çalıştırmak isteyecektir.

9 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tek Değişken Faktör Durumunda Firmanın Faktör Talebi Mal ve hizmet piyasasında tam rekabet koşullarının geçerli olduğunu kabul edelim Bu durumda MR = P olacaktır.

10 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Soru Tek Değişken Faktör Durumunda Firmanın Faktör Talebi Daha çok işçi çalıştırıldığında MRP L nasıl değişir? Tam rekabet şartlarında, marjinal ürün değeri düşecektir çünkü azalan getiriler söz konusudur. Üretici tekel gücüne sahipse marjinal ürün değeri daha hızlı düşecektir çünkü hem MP L hem de MR düşmektedir.

11 Marjinal Ürün Değeri Ücretler P>MR Çünkü daha çok satmak için fiyatı düşürmek zorundadır Tam Rekabetçi Mal Piyasası (P = MR) Tekelci Mal Piyasası (P > MR) MRP L = MP L x MR MRP L = MP L x P Çalışılan Saat

12 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Bir üretim faktörünün piyasa talebi firmaların faktör talep eğrilerinin yatay toplamıdır. Firma karını maksimize eden emek miktarını şu şekilde seçer: MRP L > w daha çok çalıştırma MRP L < w: daha az istihdam etme MRP L = w: karı maksimum kılan istihdam düzeyi w ücret, başka bir ifade ile işçi çalıştırmanın marjinal maliyetidir (yani marjinal faktör maliyetidir).

13 Sermaye Sabit İken Firmanın İstihdamı Emeğin fiyatı Tam rekabetçi bir emek piyasasında, firma tam esnek bir emek arzı eğrisi ile karşılaşır ve w* ücret düzeyinde istediği kadar işçi çalıştırabilir. Kar maksimizasyonu yapan firma MRP L =W* düzeyinde L* kadar emek istihdam eder. w* S L MRP L = D L L* Emek miktarı

14 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Emek piyasasında bazı nedenlerden (kadınların iş hayatına katılımı vs.) dolayı emek arzı (piyasa) artacak olursa ortaya emek arz fazlası çıkacak ve ücretler düşecektir. Soru Bu, talep edilen emek miktarını nasıl etkiler?

15 Piyasa Emek Arzında Kayma Emek fiyatı Başlangıçta denge noktası w 1 S 1 w 2 S 2 MRP L = D L L 1 L 2 Emek miktarı

16 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Örnek Birden Çok Faktör Değişken Olduğunda Faktör Talebi İki değişken girdi kullanarak tarım alet ve makineleri üretilmektedir: Emek (Labour) Montaj Makineleri Ücret oranının düştüğünü kabul edelim

17 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Soru Birden çok faktör değişken olduğunda, ücretin düşmesi emek talebini nasıl etkiler?

18 Firmanın Emek Talebi Eğrisi (iki değişken faktör) Saat Ücreti Birden fazla faktör değişken olduğunda, firmanın bir faktöre olan talebi her iki faktörün marjinal ürün değerine bağlı olacaktır. Ücret düşmeden önceki denge noktası A B C 10 D L =uzun dönem emek Talep eğrisi 5 MRP L1 MRP L Çalışılan saat

19 Ücret 20 dolar iken, A noktası firmanın emek talep eğrisi üzerinde bir noktayı temsil eder. Ücret 15 dolara düştüğünde, MRP L > W olmaktadır ve firma daha çok emek istihdam etmektedir. Fakat, MRP L kullanılan makineler sabit iken emek talebini temsil etmektedir. Ücretlerdeki düşme firmayı daha çok sermaye kullanmaya teşvik edecektir. Sonuç olarak, daha çok makine ile işgücü daha üretken olacak ve MRP L1 eğrisi MRP L 2, ye kayacak ve firmanın emek talebi eğrisi üzerinde C noktasında denge olacaktır. Denge noktaları olan A ve C birleştirildiğinde, uzun dönem emek talep eğrisi elde edilir. A ve C noktaları emek talep eğrisinin üzerindedir fakat B noktası emek talep eğrisinin üzerinde değildir.

20 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Emeğin Piyasa Talep Eğrisi Tüm firmaların ücretlerdeki düşüşe tepki verdiklerini kabul edelim Tüm firmalar daha çok işçi çalıştıracaktır. Böylece, Mal piyasasında arz artacaktır. Sonuçta mal piyasasında ürünün fiyatı (P) düşecektir. Bu da, firmaların istihdam edecekleri emek miktarını azaltacaktır.

21 Emeğin Piyasa Talep Eğrisi Saat Ücreti 15 Firma E0 Saat Ücreti 15 Endüstri E2 Eğer ürünün fiyatı aynı kalıyorsa yatay toplamıdır 10 E4 E1 10 E5 E3 5 A MRP L2 MRP L1 5 Piyasa Talep Eğrisi D L2 D L1 B L 0 L 1 L 2 Çalışılan Saat Çalışılan Saat

22 Önceki grafikte: tam rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisi, MRP L (A da) üretilen malın fiyatının aynı kaldığını varsaymaktadır. Fakat, W düştüğünde (15 ten 10 a) malın fiyatı da (P) düşmekte ve MRP eğrisini aşağı doğru düşürmektedir. Sonuç olarak, piyasanın emek talep eğrisi (B deki) daha katıdır, esnekliği daha düşüktür.

23 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları: Faktör Arzı Piyasa Faktör Arzı Eğrisi Herhangi fiziksel bir girdinin piyasa arz eğrisi pozitif eğimli olacaktır Örneğin: uçak benzini, kumaş, çelik Ancak emek faktörünün arz eğrisi pozitif eğimli olmayabilir. İşgücünün arz eğrisi belirli bir ücret düzeyine kadar pozitif eğimli ve daha sonra geriye bükük (negatif eğimli) olabilmektedir.

24 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Emek Arzı Emek arzı kararları fayda maksimizasyonu çerçevesinde ele alınır boş zaman-çalışma tercihleri faydayı etkiler Ücret oranı boş zamanın maliyetini ölçer Yüksek ücret boş kalmanın altenatif maliyetini yükseltir.

25 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Emek Arzı (Supply of Labour) Yüksek ücretler işçileri daha çok çalışıp daha az boş zaman geçirmeye teşvik eder (ikame etkisi, ki bu etki her zaman negatif) Yüksek ücretler, işçilere boş zaman dahil tüm mallardan daha fazla satın alma olanağı sağlar, bu çalışma saatlerini azaltıcı etki yaratır (gelir etkisi pozitiftir)

26 Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Önemli: Emek arzı eğrisi neden geriye doğru bükümlü olabilmektedir? Eğer gelir etkisi, ikame etkisini aşarsa emek arzı eğrisi geriye doğru bükümlü olabilmektedir.

27 Tersine Esnek (Geriye Bükümlü) Emek Arzı Eğrisi Saat ücreti w3 Gelir etkisi > İkame etkisi Emek Arzı C Dinlenme Tercihi w2 B Gelir etkisi < İkame etkisi Çalışma Tercihi w1 A H1 H3 H2 Gün başına çalışılan saat

28 Ücret Artışının Yol Açtığı Gelir ve İkame Etkileri Gelir (Günde) 480 w = 20 A noktasını seçen işçi: 16 saat boş zaman, 8 saat çalışmayı tercih eder Elde edeceği gelir = 80 Ücretlerin 20ye yükseldiğini varsayalım 240 P w = 10 C İşçi (ücret 20 ise) : 20 saat boş zaman, 4 saat çalışmayı tercih edip, gelir= 80 A B Toplam etki=8-4=4 A dan B ye ikame etkisi (12-16=-4) : AC Gelir etkisi (20-12=8) :CB Q Boş Zaman

29 Tam Rekabetçi Faktör Piyasasında Denge Tam rekabetçi ve monopolcü işverenin istihdam kararlarını karşılaştıralım: Tam rekabetçi bir faktör piyasasında denge fiyatı, faktör arzını, faktör talebine eşitleyen fiyattır. Faktör piyasasında denge, faktör arzının faktör talebine eşitlendiği noktada belirlenir

30 Emek Piyasasında Denge Ücret Tam Rekabetçi Çıktı Piyasası Ücret Monopolcü Çıktı Piyasası S L = AE S L = AE v M w C A w M B D L =P * MP L D L = MRP L MRP L= MR*MP L L C İşgücü Miktarı L M İşgücü Miktarı

31 Emek Piyasasında Denge Tam Rekabetçi bir faktör piyasasında: Denge ücret düzeyi (w C ), MRP L ve emek arzı (ortalama harcama, AE) eğrisinin kesiştiği noktada belirlenir. S L =D L Ve MRP L = (P)(MP L ) olduğundan Piyasalar etkindir Monopolcü bir çıktı piyasasında denge: MR < P Denge ücret w M düzeyi MRP ve S L. eğrisinin kesiştiği noktada belirlenir. Burada MRP L = (MR)(MP L ) w M ücret düzeyinde L M kadar işgücü istihdam edilir Burada: v M = marjinal kazanç ve w M = marjinal maliyet. Yani: piyasalar etkin değildir ve daha az işçi istihdam edilmesi söz konusudur

32 Emek Piyasasında Denge İktisadi Rant (Economic Rent) Bir faktör piyasasında iktisadi rant, bir üretim faktörüne fiili olarak yapılan ödeme ile bu faktörü kiralayıp üretimde kullanmak için ödenebilecek minimum harcama arasındaki farktır

33 İktisadi Rant Ücret İşçi çalıştırmak için ödenebilecek minimum harcama ile Ödenen ücret arasındaki farktır. w* İktisadi Rant A S L = AE Yapılan toplam harcama (ücret) 0w* x AL* B D L = MRP L Rant= ABW* 0 L* Emek Miktarı

34 Rant Soru Arz eğrisi tam esnek veya tam katı olduğunda iktisadi rant nasıl değişir?

35 Emek Piyasasında Denge Toprak: Tam katı (dikey) bir arz eğrisi söz konusudur Toprak arzı sabit olduğuna göre, toprağın fiyatı (kirası) tamamıyla talep tarafından belirlenecektir (en azından kısa dönemde)

36 Toprak Rantı (Land Rent) Fiyat Toprak Arzı s 2 s 1 İktisadi Rant Economic Rent D 2 D 1 Miktar dönüm

37 Faktör Piyasalarında Monopson Gücü Burada Mal ve hizmet piyasalarında tam rekabet yani P=MR varsayımı yapmaktayız. Girdi piyasaları ise burada tam monopson konumundadır (ör. Otomobil firmaları yan sanayiden aldıkları parçalar açısından önemli monopson gücüne sahiptir)

38 Faktör Piyasalarında Monopson Gücü Faktör arz eğrisi (SL) bize monopsonla karşı karşıya kalan faktör arz edenlerin faktör fiyatı arttıkça satmak isteyecekleri miktarları gösterecektir. Monopsonist satın alacağı tüm birimler (faktörler) için aynı fiyatı ödeyeceği için arz eğrisi aynı zamanda ortalama harcama eğrisiyle özdeş olacaktır. MRP ile marjinal harcama eğrisinin kesiştiği noktada optimal ücret (W) ve işgücü (L) belirlenir. Elde edilen denge ücret oranı (W*) ve girdi kullanımı (L*) düzeyi tam rekabetçi düzeylerden (W c ) ve (L c ) daha düşüktür.

39 Marjinal ve Ortalama Harcama Eğrileri Faktör fiyatı 20 Karı max. Eden denge Marjinal Harcama (ME) 15 w c w* = C S L = Ortalama Harcama (AE) D = MRP L L* L c Faktör miktarı

40 Bir üretim faktörünün monopson gücü varsa, marjinal harcama (ME) eğrisi ortalama harcama eğrisinin üzerinde yer alır. Marjinal harcamalar neden S L den yüksektir? Çünkü: firma daha çok işçi çalıştırmak için teklif ettiği ücretleri yükselttiğinde firma tüm işçilere (eskilere de) yüksek ücret ödemek zorundadır.

41 Faktör Piyasalarında Monopson Gücü Monopson Tek alıcıya Örnekler Devlet Askeri araçlar-silahlar Savaş uçakları NASA Astronotlar Tek bir fabrikanın yer aldığı küçük kasaba

42 Faktör Piyasalarında Tekel Gücü Faktör satın alanlar monopson gücüne sahip olacağı gibi, faktör arz edenler de tekel gücüne sahip olabilir. En çok üzerinde durulan örnek güçlü işçi sendikalarının olduğu piyasalardır (endüstriler).

43 Emek Arz Edenlerin Tekel Gücü İşçi Başına Ücret İşçi sendikası monopol konumundaysa, işçi istihdam eden firmaların emek talep eğrisi üzerinde bir noktayı seçer. Emek kiralayan L*, noktasında çalışacak işçi sayısını maksimize eder, bunu işçilerin w*.ücretiyle çalışacakları konusunda anlaşarak yapar. w* A S L MR D L L* İşçi sayısı

44 Emek Arz Edenlerin Tekel Gücü Ücret İşverenlerin rantını maksimum yapan emek miktarı L 1 Marjinal hasıla ile emek arzı eğrilerinin keşistikleri noktada belirlenmektedir. Burada sendika üyeleri w 1 kadar ücret almaktadır. w 1 Max rant MR=SL iken Eğer sendika toplam ücretleri maksimum yapmayı istiyorsa, L 2 üyesinin w 2 ücretle çalışmalarını sağlamalıdır, bu durumda sendikanın marjinal hasılası sıfır olacaktır Max toplam ücret w 2 MR=0 iken Max istihdam w* ise SL=DL iken Elde ediliyor. Ekonomik Rant A S L MR D L L 1 L 2 L* istihdam

45 Faktör Piyasalarında Tekel Gücü Ekonomik rant ve ücretleri kontrol etmenin temel belirleyicisi emek arzını kontrol etmekten geçmektedir.

46 Faktör Piyasalarında Tekel Gücü İşgücü istihdamına ilişkin iki sektörlü bir model Sendikaların tekel gücü, ekonominin sendikalı olmayan kısmını da etkileyecektir.

47 Sendikalı ve Sendikasız Kesimde Ücretin Belirlenmesi Ücret D L =D u +D nu S L Tekelci sendika ücreti yükselttiğinde (w* dan w U, e) bu sektörde istihdam L U kadar azalır. w U w* Toplam emek arzının aynı kalması için, sendikasız kesimde Ücretlerin w* dan w NU. Düşmesi gerekir w NU D U D NU D L L U L NU İşgücü miktarı

48 Tekel Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları İki Taraflı Tekel Bir tekelin (sendika), monopsona (tek alıcıya) satış yaptığı piyasadır. Faktör satıcısı işçi sendikası gibi bir tekel ise, satıcı marjinal ürün hasılatı eğrisi üzerinde kendi amacına en uygun noktayı seçecektir (MR=S L ).

49 İki Taraflı Tekel Ücret 25 ME 20 S L = AE Olası Ücretler w C D L = MRP L Emek

50 İki Taraflı Tekel Tekel gücüne sahip bir sendika ile monopson olan işveren pazarlığa giriştiğinde, ücretler pazarlık sürecinin doğasına bağlı olacaktır. Kim kazançlı çıkar? Sendikanın grev yapma tehdidi mevcut şartlarda inandırıcı ise sendika kazançlı çıkar. İşverenin sendika dışından işçi çalıştırabilme olanağı varsa işveren kazançlı çıkacaktır. Eğer her ikisinin tehdidi inanılır ise (pazarlık güçleri eşitse) ücret w c olacaktır.

51 Özel Kesimde Sendikalaşmanın Azalması Açıklama Sendikalar ödenen toplam ücretleri maksimize etmek yerine bireysel ücretleri maksimize etmeye kalkışırlar. Firmaların nitelikli emek yerine sermaye ikame etme olanakları arttıkça sendikalı işçilere olan talep giderek daha esnek hale gelmektedir.

Üretim Girdilerinin lması

Üretim Girdilerinin lması Üretim Girdilerinin Fiyatlandırılmas lması 2 Tam Rekabet Piyasasında Girdi Talebi Tek Değişken Girdi Durumu İlk olarak firmanın tek girdisinin işgücü () olduğu durumu inceleyelim. Değişken üretim girdisi

Detaylı

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-11 MONOPOL

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-11 MONOPOL İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-11 MONOPOL 1. Monopolist için fiyat marjinal hasılanın üzerindedir. Çünkü, A) Ortalama ve marjinal hasıla eğrileri birbirine eşittir B) Azalan verimler kanunu geçerli

Detaylı

Mikroiktisat Final Sorularý

Mikroiktisat Final Sorularý Mikroiktisat Final Sorularý MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 10.01.2011 Saat: 13:00 Çoktan Seçmeli Sorular: Sorunun Yanıtı

Detaylı

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ CEVAP ANAHTARI 1.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ 1.(e) 2.(d) 3.(a) 4.(c) 5.(e) 6.(d) 7.(e) 8.(d) 9.(b) 10.(e) 11.(a) 12.(b) 13.(a) 14.(c) 15.(c) 16.(e) 17.(e) 18.(b) 19.(d) 20.(a) 1.BÖLÜM BOŞLUK DOLDURMA 1. gereksinme

Detaylı

2009 S 4200-1. Değeri zamanın belirli bir anında ölçülen değişkene ne ad verilir? ) Stok değişken B) içsel değişken C) kım değişken D) Dışsal değişken E) Fonksiyonel değişken iktist TEORisi 5. Yatay eksende

Detaylı

Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl)

Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ, MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 11.01.2010 SAAT: 13:00 GRUP: B Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) Çoktan

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Piyasa Dengesi YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 PİYASA DENGESİ Bu bölümde piyasa kavramı, piyasa türleri ve piyasa mekanizmasının işleyişi

Detaylı

Bölüm 7 Monopol ve Monopson

Bölüm 7 Monopol ve Monopson Bölüm 7 Monopol ve Monopson Tartışılacak Konular Tekel Tekel Gücü (Monopoly Power) Tekel Gücünün Kaynakları Tekel Gücünün Sosyal Maliyeti Tartışılacak Konular Monopson (Monopsony) Monopson Gücü Tekel Gücünün

Detaylı

Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30

Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30 Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30 ID: Z Mikro 2 Ara 2010 Çoktan Seçmeli Sorular Cümleyi en iyi biçimde tamamlayan veya sorunun yanıtı olan seçeneği yanıt anahtarına işaretleyiniz. 1. Çapraz satış

Detaylı

EKO 205 Mikroiktisat. Kar Maksimizasyonu Profit Maximization

EKO 205 Mikroiktisat. Kar Maksimizasyonu Profit Maximization EKO 205 Mikroiktisat Kar Maksimizasyonu Profit Maximization Tartışılacak Konular Tam Rekabet Piyasaları Kar Maksimizasyonu Marjinal Hasıla, Marjinal Maliyet ve Kar Kısa Dönemde Çıktı Düzeyinin Belirlenmesi

Detaylı

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz?

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7. MALİYETLER 193 Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7.1. Kısa Dönem Firma Maliyetleri 7.1.1. Toplam Sabit Maliyetler 7.1.2. Değişken Maliyetler 7.1.3. Toplam Maliyetler (TC) 7.1.4. Marjinal Maliyet (MC) 7.1.5.

Detaylı

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu 2009 BS 3204-1. şağıdakilerden hangisi dayanıksız mal veya hizmet grubu içerisinde ~ almaz? iktiso GiRiş 5. Gelirdeki bir artış karşısında talebi azalan mallara ne ad verili r? ) Benzin B) Mum C) Ekmek

Detaylı

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER Önsöz BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1.İktisat Bilimi 1.2.İktisadi Kavramlar 1.2.1.İhtiyaçlar 1.2.2.Mal ve Hizmetler 1.2.3.Üretim 1.2.4.Fayda, Değer ve Fiyat

Detaylı

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur?

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? 2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? A) A malını tüketen insanların sayısının artmasına yol açan bir nüfus artışı B) A normal bir mal ise, tüketici

Detaylı

1. Kısa Dönemde Maliyetler

1. Kısa Dönemde Maliyetler DERS NOTU 05 MALİYET TEORİSİ: KISA VE UZUN DÖNEM Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kısa Dönemde Maliyetler... 1 2. Kâr Maksimizasyonu (Bütün Piyasalar İçin)... 9 3. Kâr Maksimizasyonu (Tam Rekabet Piyasası

Detaylı

Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI

Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI Neler Öğreneceğiz? Hükümet Müdahalelerinin denge Oluşumlarına Etkileri Fiyat Kontrolleri Taban ve Tavan Fiyat Uygulamaları Asgari Ücret Politikası Tarımsal Destekleme

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 06 IS/LM EĞRİLERİ VE BAZI ESNEKLİKLER PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ TOPLAM TALEP (AD) Bugünki dersin içeriği: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 2. LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİNİN

Detaylı

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ SORU 1: Tam rekabet ortamında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu; STC = 5Q 2 + 5Q + 10 dur. Bu firma tarafından piyasaya sürülen ürünün

Detaylı

10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 A.9. TEKEL (MONOPOL) Piyasada bir satıcı ve çok sayıda alıcının bulunmasıdır. Piyasaya başka

Detaylı

Mikro Final. ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 FĐNAL-SINAVI SORULARI Saat: 10:45

Mikro Final. ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 FĐNAL-SINAVI SORULARI Saat: 10:45 MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 FĐNAL-SINAVI SORULARI 21.01.2011 Saat: 10:45 Mikro1 2010 Final Çoktan Seçmeli Sorular Sorunun yanıtı olan veya cümleyi

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

meydana gelen değişmedir. d. Ek bir işçi çalıştırıldığında sabit maliyetlerde e. Üretim ek bir birim arttığında toplam

meydana gelen değişmedir. d. Ek bir işçi çalıştırıldığında sabit maliyetlerde e. Üretim ek bir birim arttığında toplam A 1. Aşağıda verilen ifadelerden hangisi eş-ürün eğrisi ile ilgili değildir? a. Girdilerin pozitif marjinal fiziki ürüne sahip olması b. Girdilerin azalan marjinal fiziki ürüne sahip olması c. Girdilerin

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ İÇİNDEKİLER Önsöz... iii KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ 1. İKTİSATIN TEMELLERİ... 9 1.1. İKTİSADIN TANIMI... 9 1.2.

Detaylı

Tam Rekabet Piyasaları (Perfectly competitive markets) Tam rekabet piyasası şu varsayımlara dayanır:

Tam Rekabet Piyasaları (Perfectly competitive markets) Tam rekabet piyasası şu varsayımlara dayanır: BÖLÜM 8 / TAM REKABET PİYASASI VE KA R MAKSİMİZASYONU Tam Rekabet Piyasaları (Perfectly competitive markets) Tam rekabet piyasası şu varsayımlara dayanır: o Sonsuz sayıda alıcı ve satıcı vardır. Her bir

Detaylı

4. PİYASA DENGESİ 89

4. PİYASA DENGESİ 89 4. PİYASA DENGESİ 89 Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 4.1. Walrasgil Fiyat İntibakı 4.2. Marshallgil Miktar İntibakı 4.3. Arz ve Talep Değişmelerinin Denge Üzerindeki Etkisi 4.4. Tüketici ve Üretici Rantı

Detaylı

MAL PİYASASI (Eksik Rekabet Piyasaları)

MAL PİYASASI (Eksik Rekabet Piyasaları) MAL PİYASASI (Eksik Rekabet Piyasaları) Eksik Rekabet Piyasaları Doç.Dr. Erdal Gümüş Eksik Rekabet Piyasaları Tam rekabet piyasası arzu edilen bir piyasa olmakla birlikte, pratikte uygulama alanı başarıyla

Detaylı

6. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

6. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 6. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 A.5. Doğrusal olmayan fonksiyonların eğimi Doğrusal fonksiyonlarda eğim her noktada sabittir

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. A malının fiyatındaki bir artış karşısında B malına olan talep azalıyorsa A ve B mallarının özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) A ve B

Detaylı

Çalışma Ekonomisi I Final Dönemi sınav soruları 21.01.2009

Çalışma Ekonomisi I Final Dönemi sınav soruları 21.01.2009 Çalışma Ekonomisi I Final Dönemi sınav soruları 21.01.2009 1- İşgücüne dahil olmama nasıl bir sınıflama içinde görülmektedir?. Buna göre işgücüne dahil olmayan grupları işgücü içinden ayıran en önemli

Detaylı

ÜRETİM ve MALİYETLER. Üretim Fonksiyonu 14.12.2011. Kısa Dönemde Üretim Fonksiyonu. Doç.Dr. Erdal Gümüş

ÜRETİM ve MALİYETLER. Üretim Fonksiyonu 14.12.2011. Kısa Dönemde Üretim Fonksiyonu. Doç.Dr. Erdal Gümüş .. Üretim Fonksiyonu ÜRETİM ve MALİYETLER Doç.Dr. Erdal Gümüş Üretim fonksiyonu: Üretim girdileri ile çıktı ilişkisini ifade eden bir fonksiyondur. Başka bir tanım: teknoloji veri iken belirli miktarlardaki

Detaylı

4. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

4. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 4. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 B.3.2. Taban Fiyat Uygulaması Devletin bir malın piyasasında oluşan denge fiyatına müdahalesi,

Detaylı

Tarım Ekonomisi. viii

Tarım Ekonomisi. viii İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER iii v BİRİNCİ BÖLÜM 1. TARIM EKONOMİSİNE GİRİŞ 1 1.1. Ekonomik Faaliyetler 2 1.1.1. Üretim 2 1.1.2. Mübadele 3 1.1.3. Tüketim 4 1.2. Tarım Ekonomisi ve Kapsamı 4 1.2.1. Tanımı

Detaylı

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı),

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı), Ekonomi I Tam Rekabet Piyasası FĐRMA TEORĐSĐ Bu bölümü bitirdiğinizde şunları öğrenmiş olacaksınız: Hasılat, maliyet ve kar kavramları ne demektir? Tam rekabet ne anlama gelir? Tam rekabet piyasasında

Detaylı

Tekelci Rekabet Piyasası

Tekelci Rekabet Piyasası Tekelci Rekabet iyasası 1900 lü yılların başlarında, ürünlerin homojen olmaması, reklamın giderek 2 artan önemi, azalan maliyet durumlarının yaşanması tam rekabet piyasasına karşı yapılan tartışmaları

Detaylı

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 1. Toplam Talep (AD) doğrusunun eğimi hangi faktörler tarafından ve nasıl belirlenmektedir? Açıklayınız. (07.03.2016; 09.00) 2.

Detaylı

Yönetimsel Iktisat Final

Yönetimsel Iktisat Final Yönetimsel Iktisat Final 1) Aşağıdakilerden hangisi tamamlayıcı mal grubuna girer? a) kahve için: süt süt tozu b) beyaz peynir kaşar peynir c) Diş Fırçası Macun d)çay Kahve 2) Talepte bir artış, arzda

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI 1. John Maynard Keynes e göre, konjonktürün daralma dönemlerinde görülen düşük gelir ve yüksek işsizliğin nedeni aşağıdakilerden

Detaylı

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA 1. Fırsat maliyeti; A) Mal ve hizmetlerin parasal maliyetidir, B) Mal ve hizmet alımlarında borç olarak alınan para ve faizinin toplamıdır, C)

Detaylı

9. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

9. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 9. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 A.8. TAM REKABET PİYASALARI A.8.1. Temel Varsayımları Atomisite Koşulu: Piyasada alıcı ve satıcılar,

Detaylı

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3 Soru Seti 3 1) Q D = 100 2P talep denklemi ve Q S = P 20 arz denklemi verilmiştir. Üretici ve tüketici rantlarını hesaplayınız. Cevap: Öncelikle arz ve talep denklemlerini eşitleyerek denge fiyat ve miktarı

Detaylı

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI 1. Firma karını maksimize eden üretim düzeyini seçmiştir. Bu üretim düzeyinde ürünün fiyatı 20YTL ve ortalama toplam maliyet 25YTL dir. Firma: A)

Detaylı

Monopol. (Tekel) Piyasası

Monopol. (Tekel) Piyasası Monopol (Tekel) Piyasası Sonsuz sayıda alıcı karşısında tek satıcının olduğu piyasa yapısına tekel diyoruz. Tekelci firmanın sattığı malın ikamesi yoktur ya da tanım gereği piyasaya giriş engellenmiştir.

Detaylı

İKTİSAT. İktisata Giriş Test Dolmuş ile otobüs aşağıdaki mal türlerinden

İKTİSAT. İktisata Giriş Test Dolmuş ile otobüs aşağıdaki mal türlerinden İktisata Giriş Test - 1 1. Doğada insan ihtiyaçlarına oranla kıt olan elde etmek için çaba sarf edilen ve fiyatı olan mallara ne ad verilir? A) Serbest mallar B) İktisadi mallar C) Nihai mallar D) Üretici

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... 1 1.1. EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER... 3 1.1.1. Romalıların Ekonomik Düşünceleri... 3 1.1.2. Orta Çağ da Ekonomik Düşünceler...

Detaylı

1. Makroekonomik Analize Genel Bir Bakış

1. Makroekonomik Analize Genel Bir Bakış DERS NOTU 01 (REVİZE EDİLDİ, BKZ. SAYFA 17!) MAKROEKONOMİYE GİRİŞ VE MİKROEKONOMİK ANALİZDE İŞGÜCÜ PİYASASI Bugünki dersin içeriği: 1. MAKROEKONOMİK ANALİZE GENEL BİR BAKIŞ... 1 1. GİRİŞ... 1 2. MAKROEKONOMİNİN

Detaylı

2009 VS 2100-1. şağıdakilerden hangisi ihtiyaçların özelliklerinden biri değildir? ) Giderildikçe şiddetlerinin azalması B) Şiddet bakımından farklılık göstermesi C) ikame edilebilmesi D) Sonsuz olması

Detaylı

7. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

7. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 7. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 A.7. MALİYET TEORİSİ: YENİDEN Sabit Maliyetler (FC): Üretim miktarından bağımsız olan maliyetleri

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden 1. Her arz kendi talebini yaratır. şeklindeki Say Yasasını aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kabul etmiştir? A İKTİSAT 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli

Detaylı

MİKRO İKTİSAT YENİ. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem. Pegem. Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU

MİKRO İKTİSAT YENİ. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem. Pegem. Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU A GRUBU KADROLAR İÇİN MİKRO İKTİSAT Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU YENİ A Grubu Kadrolar İçin KPSS MİKRO İKTİSAT ISBN 978-605-364 Dilek ERDOĞAN KURUMLU Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına

Detaylı

SAVAŞ YAYINLARI. Marjinal Dönüşüm = fırsat maliyeti. Sağa kayış: Ekonomi büyür Sola kayış : Ekonomi küçülür

SAVAŞ YAYINLARI. Marjinal Dönüşüm = fırsat maliyeti. Sağa kayış: Ekonomi büyür Sola kayış : Ekonomi küçülür y malı y malı (-) (+) x malı Üretim İmkanları Eğrisi Üretim İmkanları Eğrisi: Teknolo sabitken mevcut kaynaklar ile üretilebilecek maksimum mal miktarını gösterir. Üretim faktörlerineki artış sağa, azalış

Detaylı

8. DERS: IS/LM MODELİ

8. DERS: IS/LM MODELİ 8. DERS: IS/LM MODELİ 1 Mal Piyasası ve Para Piyasası...2 2. Faiz Oranı, Yatırım ve IS Eğrisi...2 A.IS eğrisi nin özellikleri:...3 B.Maliye Politikası IS Eğrisini Nasıl Kaydırır?...5 3. Para Piyasası ve

Detaylı

TAM REKABET PİYASASI

TAM REKABET PİYASASI TAM REKABET PİYASASI 2 Bu bölümde, tam rekabet piyasasında çalışan firmaların fiyatlarını nasıl oluşturduklarını, ne kadar üreteceklerine nasıl karar verdiklerini ve piyasadaki fiyat ile miktarın nasıl

Detaylı

GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI

GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI 2. BÖLÜM Öğr. Gör. Hakan ERYÜZLÜ Piyasa kısaca alıcı (talep eden) ve satıcının (arz eden) buluştuğu yerdir Piyasa Çeşitleri Satıcı Tüketici FAZLA AZ İKİ BİR FAZLA Tam rekabet

Detaylı

TAM REKABET... 2 1. TAM REKABET...

TAM REKABET... 2 1. TAM REKABET... TAM REKABET... 2 1. TAM REKABET... 2 1.1. ENDÜSTRİ VE FİRMANIN TALEP ESNEKLİĞİ... 2 2. TAM REKABETTE FİRMANIN SEÇİMLERİ... 3 2.1. HASILAT VE KAR... 3 2.2. KARI MAKSİMİZE EDEN ÇIKTI... 4 2.3. KISA DÖNEMDE

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

İktisada Giriş I. Vize Çalışma Soruları

İktisada Giriş I. Vize Çalışma Soruları İktisada Giriş I. Vize Çalışma Soruları Ders Kitabı: Ekonominin İlkeleri, Case-Fair-Oster, Palme Yayıncılık Sınav Esneklik başlıklı 5. Bölüme kadardır. Kitabımızın bölüm sonu sorularından da sorumluyuz.

Detaylı

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ Bu bölümde Fiyatlar genel düzeyi (Fgd) ile MG dengesi arasındaki ilişkiler incelenecek. Mg dengesi; Toplam talep ile toplam arzın kesiştiği noktada bulunacaktır.

Detaylı

http://acikogretimx.com

http://acikogretimx.com 2009 S 3204-1. Belirli ekonomik sorunların çozumüne veya bu sorunların ortaya çıkmasını önlemeye dönük politikaların oluşturulma sürecine ne ad verilir? ikıiso GiRiş 5. şağıdakilerden hangisi ekonomik

Detaylı

Yrd. Doç Dr. Emre ATILGAN 1

Yrd. Doç Dr. Emre ATILGAN 1 Yrd. Doç Dr. Emre ATILGAN 1 Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN E-posta: emreatilgan@trakya.edu.tr Web: www.emreatilgan.com Twitter: EMRE_ATILGAN 2 1.Giriş a. Ekonomi nedir? b. Ekonominin temel sorunları c. Ekonomi

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI Soru KPSS 2001 Otonom tüketim harcamalarının artması aşağıdakilerin hangisine neden olur? a) Denge üretim düzeyinin artmasına, LM eğrisinin sağa doğru kaymasına b) Denge üretim

Detaylı

Ekonomi. Doç.Dr.Tufan BAL. 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat

Ekonomi. Doç.Dr.Tufan BAL. 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat Ekonomi 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 Fiyat Mekanizması:Talep,

Detaylı

2015 2016 BAHAR YARIYILI İKTİSADİ MATEMATİK VİZE SORU VE CEVAPLARI 1) Bir mala ait arz ve talep fonksiyonları aşağıdaki gibidir:

2015 2016 BAHAR YARIYILI İKTİSADİ MATEMATİK VİZE SORU VE CEVAPLARI 1) Bir mala ait arz ve talep fonksiyonları aşağıdaki gibidir: 2015 2016 BAHAR YARIYILI İKTİSADİ MATEMATİK VİZE SORU VE CEVAPLARI 1) Bir mala ait arz ve talep fonksiyonları aşağıdaki gibidir: a) Bu malın arz ve talep denklemlerinin grafiklerini çiziniz (5 puan) (DÖÇ.1-).

Detaylı

Aşağıda ara sınavın cevaplarını ve öğrenciler soruları yanıtlamaya çalışırken yaptıkları bazı ortak yanlışların listesini bulabilirsiniz.

Aşağıda ara sınavın cevaplarını ve öğrenciler soruları yanıtlamaya çalışırken yaptıkları bazı ortak yanlışların listesini bulabilirsiniz. 15.010/15.011 2002 Ara Sınav Cevap Kâğıdı Aşağıda ara sınavın cevaplarını ve öğrenciler soruları yanıtlamaya çalışırken yaptıkları bazı ortak yanlışların listesini bulabilirsiniz. Problem #1. Doğru, Yanlış,

Detaylı

p0=10, p1=15, q0=1, q1=0.5kg ise talebin fiyat esnekliği -1 dir. (0.5-1)/1 bölü (15-10)/10

p0=10, p1=15, q0=1, q1=0.5kg ise talebin fiyat esnekliği -1 dir. (0.5-1)/1 bölü (15-10)/10 İKTİSADA GİRİŞ Fayda sağladığında yok olup, biten mallara dayanıksız mallar denir. Bir kararı uygularken vazgeçilen bir başka kararafırsat maliyeti denir. p0=10, p1=15, q0=1, q1=0.5kg ise talebin fiyat

Detaylı

2016 YILI I.DÖNEM AKTÜERLİK SINAVLARI EKONOMİ

2016 YILI I.DÖNEM AKTÜERLİK SINAVLARI EKONOMİ SORU 1: Aşağıdakilerden hangisi/hangileri tüm dünyada görülen artan işsizlik oranını açıklamaktadır? I. İşsizlik yardımı miktarının arttırılması II. Sendikalaşma oranında azalma III. İşgücü piyasında etkin

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. Tamamlayıcı mallardan birinin (otomobil-benzin) fiyatındaki artış diğer malın talebini azaltacak, talep eğrisini sola kaydıracaktır. Örneğin benzin fiyatındaki artış

Detaylı

ARZ, TALEP VE TAM REKABET PİYASASINDA DENGE BÖLÜM 7

ARZ, TALEP VE TAM REKABET PİYASASINDA DENGE BÖLÜM 7 ARZ, TALEP VE TAM REKABET PİYASASINDA DENGE BÖLÜM 7 TALEP Herhangi bir maldan belirli bir sürede ve farklı fiyatlar karşısında satın alınmak istenen miktardır. Talepten söz edebilmek için tüketici isteklerinin

Detaylı

MİKRO İKTİSAT. Kariyermemur.com Sayfa 1

MİKRO İKTİSAT. Kariyermemur.com Sayfa 1 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini tamamlayabilirler C) Subjektiftir D) Kesinlikle parayla ifade edilmelidirler

Detaylı

Standart Ticaret Modeli

Standart Ticaret Modeli Chapter 6 Standart Ticaret Modeli Copyright 2012 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Önizleme Relatif arz ve relatif talep Dış Ticaret Hadleri (Terms of Trade) ve refah Ekonomik büyüme, ithal

Detaylı

TEKELC REKABET VE OLİGOPOL PİYASALAR

TEKELC REKABET VE OLİGOPOL PİYASALAR BÖLÜM 12 TEKELC REKABET VE OLİGOPOL PİYASALAR Tekelci rekabet (Monopolistic competition) Piyasya girişin serbest olduğu ve her firmanın kendi markasını (brand) üretip sattığı, ürünün farklılaştırılmış

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI MİKRO İKTİSAT DOÇ. DR. YÜKSEL BAYRAKTAR MALİYETLER 7. Kısa ve Uzun Dönem Firma Maliyetleri 7.1. Kısa Dönem Firma Maliyetleri

Detaylı

ÜRETİM FAKTÖRLERİ FİYATLANDIRMASI 3

ÜRETİM FAKTÖRLERİ FİYATLANDIRMASI 3 ÜRETİM FAKTÖRLERİ FİYATLANDIRMASI 3. ÜRETİM FAKTÖRLERİNİN FİYATLANDIRILMASI VE DAĞILIMI 3.. FAKTÖR FİYATLARI VE GELİRLER 3... Genel Bakış 3.2. FAKTÖR TALEBİ 5.2.. Kar Maksimizasyonu 5.2.2. Marjinal Ürün

Detaylı

KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ. Pegem. Pegem Pegem Pegem Pegem. Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem

KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ. Pegem. Pegem Pegem Pegem Pegem. Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem A GRUBU KADROLAR İÇİN KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ Komisyon KPSS İKTİSAT Çek Kopar Soru Bankası ISBN 978-605-364-208-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2011, Akademi Bu kitabın

Detaylı

Mikro1 ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B

Mikro1 ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B Mikro1 Çoktan Seçmeli Sorular Sorunun yanıtı olan veya cümleyi en iyi şekilde

Detaylı

SAĞLIK KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ GENEL İKTİSAT PROF.DR.GÜLDEN ÜLGEN

SAĞLIK KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ GENEL İKTİSAT PROF.DR.GÜLDEN ÜLGEN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİ FAKÜLTESİ SAĞLIK KURULARI İŞLETECİLİĞİ GENEL İKTİSAT PROF.DR.GÜLDEN ÜLGEN EEK TALEBİ TA REKABET PİYASALARINDA ÜCRETİN BELİRLENESİ EEK PİYASASINDA ONOPSON BİLATERAL

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Esneklikler YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 ESNEKLİKLER Talep Esneklikleri Talep esneklikleri: Bir malın talebinin talebi etkileyen

Detaylı

1. Yatırımın Faiz Esnekliği

1. Yatırımın Faiz Esnekliği DERS NOTU 08 YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ, PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ, TOPLAM TALEP (AD) EĞRİSİNİN ELDE EDİLİŞİ Bugünki dersin içeriği: 1. YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ... 1 2. PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ

Detaylı

MONOPOL VE MONOPSON. 1.1 Tekelde Toplam Has lat, Ortalama Has lat ve Marjinal Has lat

MONOPOL VE MONOPSON. 1.1 Tekelde Toplam Has lat, Ortalama Has lat ve Marjinal Has lat CHATER MONOOL VE MONOSON MONOOL Tek sat c ve sonsuz say da al c n n oldu¼gu piyasalard r.. Tekelde Toplam Has lat, Ortalama Has lat ve Marjinal Has lat Önce talep fonksiyonunu elde edelim. Daha sonra toplam

Detaylı

K ve L arasında ikame yoktur. Bu üretim fonksiyonu Şekil

K ve L arasında ikame yoktur. Bu üretim fonksiyonu Şekil MALİYET TEORİSİ 2 Maliyet fonksiyonunun biçimi, üretim fonksiyonunun biçimine bağlıdır. Bir an için reçel üreticisinin, bir birim kavanoz ve bir birim meyve toplayıcısı ile bir birim çıktı elde ettiği

Detaylı

ÜRETİM VE MALİYETLER

ÜRETİM VE MALİYETLER ÜRETİM VE MALİYETLER FİRMALARIN TEMEL AMACI Mal ve hizmet üretimi firmalar tarafından gerçekleştirilir. Ekonomi teorisine göre, firmaların mal ve hizmet üretimindeki temel amacı kar maksimizasyonu (en

Detaylı

ARZ ve TALEP 2. 1. Talep 2 1.2. Talep Eğrisi 3 1.3.Talepte Değişme 3 1.4.Talep Eğrisinin Kayması ve Talep Eğrisi Üzerinde Hareket 4

ARZ ve TALEP 2. 1. Talep 2 1.2. Talep Eğrisi 3 1.3.Talepte Değişme 3 1.4.Talep Eğrisinin Kayması ve Talep Eğrisi Üzerinde Hareket 4 ARZ ve TALEP 2 1. Talep 2 1.2. Talep Eğrisi 3 1.3.Talepte Değişme 3 1.4.Talep Eğrisinin Kayması ve Talep Eğrisi Üzerinde Hareket 4 2. Arz 6 2.l. Satış Planı Belirleyicileri 6 2.2. Arz Eğrisi 6 2.3. Arz

Detaylı

A. IS LM ANALİZİ A.1. IS

A. IS LM ANALİZİ A.1. IS A. ANALZ A.. Analizi (Mal Piyasası) (Investment aving) (atırım Tasarruf) Eğrisi, faiz oranları ile gelir düzeyi arasındaki ilişkiyi gösterir. Analizin bu kısmında yatırımları I = I bi olarak ifade edeceğiz.

Detaylı

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 10.Bölüm: Monopolcü Rekabet. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 10.Bölüm: Monopolcü Rekabet. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi I 10.Bölüm: Monopolcü Rekabet Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 10.1.Monopolcü Rekabet Piyasasının Özellikleri

Detaylı

MAL PİYASASI (Tam Rekabet Piyasası)

MAL PİYASASI (Tam Rekabet Piyasası) : Fiyat, R, MR : Fiyat : Fiyat, R, MR 2.12.211 ML İYI (Tam Rekabet iyasası) oç.r. Erdal Gümüş ML İYI Mal piyasasında üretim ve fiyatlama kararları nasıl oluşmaktadır? Yapısal özelliklerine göre piyasa

Detaylı

Tablo 1 Fiyat Talep Miktarı Arz Miktarı A 0 200 0 B 0,10 160 0 C 0,20 120 40 D 0,30 80 80 E 0,40 40 120 F 0,50 0 160

Tablo 1 Fiyat Talep Miktarı Arz Miktarı A 0 200 0 B 0,10 160 0 C 0,20 120 40 D 0,30 80 80 E 0,40 40 120 F 0,50 0 160 İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-6 ESNEKLİK: ARZ TALEP ESNEKLİĞİ 1. Mavi Jeans, jean fiyatlarını 90TL den 75 TL ye indirdiğinde, satışlar 1000 birimden 1200 birime çıkmaktadır. Bu durumda Mavi Jeans talebinin

Detaylı

BÖLÜM TALEP 1.Talep Tanımı

BÖLÜM TALEP 1.Talep Tanımı BÖLÜM TALEP Bir ekonomide, tam kullanım, etkin kullanım ve ekonomik büyüme hedeflerine, piyasa ekonomisi diğer bir ifade ile fiyat mekanizmasıyla ulaşılmaktadır. Hangi mallar, ne miktarda, kimler için,

Detaylı

MİKRO İKTİSAT 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini

MİKRO İKTİSAT 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini MİKRO İKTİSAT 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini tamamlayabilirler C) Subjektiftir D) Kesinlikle parayla

Detaylı

İktisat bilimi açısından optimizasyon, amacımıza en uygun olan. seçeneğin belirlenmesidir. Örneğin bir firmanın kârını

İktisat bilimi açısından optimizasyon, amacımıza en uygun olan. seçeneğin belirlenmesidir. Örneğin bir firmanın kârını OPTİMİZASYON İktisat bilimi açısından optimizasyon, amacımıza en uygun olan seçeneğin belirlenmesidir. Örneğin bir firmanın kârını maksimize edecek olan üretim miktarının belirlenmesi; bir bireyin toplam

Detaylı

2015 Bahar EM 216 Matematiksel İktisat I Kenan Lopcu ÖRNEK SINAV SORULARI

2015 Bahar EM 216 Matematiksel İktisat I Kenan Lopcu ÖRNEK SINAV SORULARI 2015 Bahar EM 216 Matematiksel İktisat I Kenan Lopcu ÖRNEK SINAV SORULARI Not: 1. İsminizi ve numaranızı sadece sınavın arkasına yazınız. Test # 2. Test numaranızı ve grubunu cevap kağıdında isminizin

Detaylı

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 1. Maliye Politikası ve Dışlama Etkisi...2 A. Uyumlu Maliye ve Para Politikaları...4 2. Para Arzı ve Açık Piyasa İşlemleri...5 3. Klasik Para ve Faiz

Detaylı

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT TALEP Bir ekonomide bütün tüketicilerin belli bir zaman içinde satın almayı planladıkları mal veya hizmet miktarına talep edilen miktar denir. Bu tanımda, belirli

Detaylı

Tüketici rantı tüketicinin ödemeye razı olduğuyla gerçekten ödediği arasındaki farktır. İçgüdüsl olarak tüketicinin elinde kalan miktar.

Tüketici rantı tüketicinin ödemeye razı olduğuyla gerçekten ödediği arasındaki farktır. İçgüdüsl olarak tüketicinin elinde kalan miktar. Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü PROBLEM ÇÖZME NOTLARI #2 Devlet Müdahalesiyle Rant Analizi Cuma Eylül 17, 2004 BUGÜNKÜ PROBLEM ÇÖZMEIN ÖZETİ 1. Tüketici ve Üretici Rantının

Detaylı

TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ: AD-AS MODELİ

TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ: AD-AS MODELİ TOLAM TALE VE TOLAM ARZ: AD-AS MODELİ AD-AS IS LM ve IS LM B modellerinde fiyatlar genel düzeyinin sabit olduğu varsayılırken, bu analizde fiyatlar genel düzeyi () ile reel milli gelir (Y) arasındaki ilişkiler

Detaylı

A ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT

A ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT İKTİSAT ALANINA AİT SORULARIN CEVAPLARINI CEVAP KÂĞIDINIZDA BU ALANLA İLGİLİ YERE İŞARETLEYİNİZ. 81. Bir tüketicinin bir mala ilişkin bireysel talep eğrisini elde etmek için

Detaylı

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 C.1.2. Piyasa Talep Fonksiyonu Bireysel talep fonksiyonlarının toplanması ile bir mala ait

Detaylı

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ [AD-AS] modelinin amacı ekonomide milli gelir ile fiyat düzeyinin nasıl belirlendiğini ve milli gelir ile fiyat düzeyindeki

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı