Depresyon hakkında önemli bilgiler

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Depresyon hakkında önemli bilgiler"

Transkript

1 Depresyon hakkında önemli bilgiler Sandoz GmbH tarafından hazırlanan bir bilgilendirme kitapçığıdır.

2 2 Künye İçerik 3 İçindekiler Yazılı anlatımda cinsiyetler: Daha kolay bir okunabilirlik sağlamak adına Bay ve Bayan olarak bir ayrım yapılmayacaktır. Tüm rol isimlerinde, cinsiyet eşitliği anlamında, temel olarak her iki cinsiyette kast edilmektedir. Künye Bir Sandoz GmbH hizmetidir 1. Önsöz 5 2. Depresyon nedir? Semptomlar Depresyon çeşitleri 8 3. Depresyonların yayılması 9 4. Bir depresyonun sebepleri Genetik sebepler Nörobiyolojik sebepler Kişilik ile ilgili sebepler Diğer sebepler Cinsiyet ve yaşa göre depresyon Kadınlarda depresyon Erkeklerde depresyon Çocuklarda ve gençlerde depresyon Yaşlılarda depresyon Tanı ve tedavi Tanı Tedavi İlaçlar Yan etkileri Başka ilaçlar ile olan etkileşim Psikoterapi/Davranış terapisi Aile ve arkadaşlar için kılavuz Bir bakışta en önemli noktalar Hastalar Aile ve yakınlar Kitap tavsiyeleri Önemli adresler ve telefon numaraları Tıbbi terimler 33

3 4 Önsöz 5 1. Önsöz Sevgili Hastalar ve Yakınları, üzgünlük, bitkinlik ve kendini güçsüz hissetme bunları hepimiz yaşamışızdır. Başarısız olduğumuzda, moralimiz bozuk olduğunda ya da bir yakınımızı kaybettiğimizde üzülürüz. Ancak bu kötü his nereye kadar günlük hayatımızın parçasıdır ve nereden sonra bir hekim tarafından tedavi edilmeliyiz. Depresyon, kişiyi ve kişiliği etkileyen ciddiye alınması gereken bir hastalıktır. Genelde depresyon ve duygusal dalgalanmalar arasındaki farkı kendi kendimize anlamamız ve kabullenmemiz zordur. Bu nedenle bilgi sahibi olmanın önemi artmaktadır. Kendi hastalığının farkında olan ona karşı savaşabilir. Bu broşürün amacı sizi hasta veyahut hasta yakının olarak depresyon hastalığı hakkında bilgilendirmektir. Broşürün devamında sebepler hakkında bir özet ve tedavi imkanları hakkında genel bir bakış göreceksiniz. Depresyondan çıkmak için size yollar göstereceğiz ve tedavi önerileri tanıtacağız. Bu broşür hekiminiz ile yapacağınız bir konuşmanın yerine geçmez. Son sayfada hekiminizle görüşebileceğiniz sorularınız ve notlar için bir alan bulacaksınız. Sandoz Ekibiniz

4 6 Depresyon nedir? Depresyon nedir? 7 2. Depresyon nedir? Depresif bir rahatsızlık insanın tümden etkileyen bir hastalıktır; vücut, moral ve düşünceler olumsuz etkilenir. İnsanın yemesini ve uyumasını, nasıl hissettiğini ve düşündüğünü etkiler. Depresif bir rahatsızlık ile geçici bir moral bozukluğu aynı değildir. Kişisel zayıflığın bir göstergesi, iradeyle ya da isteyerek atlatılabilen bir durum değildir. Depresif bir rahatsızlığa sahip kişiler kendi başlarına kendilerin «toplayarak» iyileşemezler. Tedavi olunmazsa semptomlar haftalar, aylar hatta yıllarca sürebilir. Ancak uygun bir tedavi ile depresyon hastalığına sahip çoğu hastaya yardımcı olunabilir. 2.1 Semptomlar «İki yıl önce sürekli uykum geldiği için doktora gittim. Uyumama rağmen bu durum düzelmiyordu. Olumsuz bir sonuç alınmayan kan testlerinden sonra «depresyon» teşhisi kondu» Bir Hasta Aşağıdaki liste muhtemel semptomlar hakkında genel bir bakış vermek amaçlıdır. Hastalığın ağırlığına ve seyrine göre semptomları çeşitlilik gösterir ve yoğunlukları değişir. Hasta sürekli yorgun ve çekingendir, yavaş hareket eder ve enerjisizmiş gibi yaşar. Aynı zamanda huzursuzluk yaşayabilir ve kolay sinirlenebilir. Depresif birisi çoğunlukla ölüm ya da intihar ile sonuçlanabilecek umutsuzluk, pesimizm, içsel boşluk, değersizlik ve yardıma muhtaç olma gibi olumsuz düşüncelerin etkisindedir. Hasta, hastalığından önce hobi olarak ilgi duyduğu aktivitelere ve de cinselliğe karşı ilgisini kaybedebilir. Hasta çoğunlukla konsantrasyon ve hafıza bozuklukları ile kararsızlık duygusunu yaşar. Genellikle hasta uykusuzluk çeker, sabahları erken kalkar ya da aşırı uyku ihtiyacı hisseder. İştah kaybı ile kilo verme ya da aşırı iştah ile kilo alma da depresyona işarettir. Süreklilik gösteren ve tedaviye cevap vermeyen, baş ağrısı, sindirim sorunları ve kronik ağrılar gibi fiziksel semptomlar da çoğunlukla baş göstermektedir.

5 8 Depresyon nedir? Depresyonun yayılması Depresyon çeşitleri Depresif rahatsızlıklar kalp hastalıklarında da olduğu gibi farklı şekillerde ortaya çıkarlar. Depresyon çeşitleri sadece ağırlık derecesine göre değil, aynı zamanda seyrine ve etkileyen faktörlere göre de ayrılır. Derecelendirme Depresyonu, hafif ya da ortalama ağırlıkta olarak sınıflandırabilmek için hasta sayacağımız semptomlardan en az iki tanesine sahip olmalıdır, bunlar «depresif moral», «ilgi ve arkadaşların kaybedilmesi» ya da «aşırı yorgunluktur». Önemli olan hastanın kendini nasıl hissettiği ya da depresyondan ne kadar etkilendiğidir. Seyir Depresyonun çeşidi genelde seyri ve hastalığın sıklığı ile de belirlenebilir. Bir depresyon sadece bir kere meydana gelirse bunu bir depresif evre olarak tanımlarız. Tekrarlayan ve daha sonra azalan bir depresyon residif (müzmin) olarak tanımlanır. Ancak hastanın yıllarca her seferinde tekrarlayan ve gittikçe artan ve hiç bitmeyen bir depresyona girmesi de mümkündür. Bu durumda distimik bir bozukluk söz konusudur. 3. Depresyonların yayılması Depresyon Avusturya da sıkça ortaya çıkan psikolojik bir hastalıktır. Hastalığa kapılanların sayısı dalgalıdır, çünkü birçok depresyon fark edilmemektedir ya da hastalar doktora gitmekten çekinmektedirler. Bazılarınınsa doktora gitmeye güçleri yoktur. Özellikle kadınlar depresyondan çok etkilenmektedirler. Kadınlar erkeklere göre iki kat daha fazla hastalanırlar. Bu durumun sebebi belli değildir, genetik miras ya da farklı sosyal rollerden kaynaklandığı zannedilmektedir. Ayrıca erkekler doktor kontrollerine daha az giderler. Karanlıkta kalan rakamlar burada büyük bir ihtimalle daha yüksektir. 4. Depresyonun sebepleri «Bu kadar üzgün ve bu yüzden aileme yük olduğum için, kendimi suçlu hissediyorum.» Bir Hasta Depresif hastalıkların sebepleri çeşitlidir ve bilimin ulaştığı son noktada sadece kısmen açıklanabilirler. Bir depresyonu harekete geçiren kesin bir etken ya da fiziksel bir değişiklik yoktur. Birçok faktörün bir depresyona yol açtığını ya da depresyonu tetiklediği söylenmektedir. Bu broşürde özellikle genetik, nörobiyolojik ve kişilik ile ilgili sebeplere değinmek istiyoruz. 4.1 Genetik sebepler Depresyonun bazı çeşitleri büyük bir olasılıkla aile içersinde sıklıkla görülebiliyor, bu da biyolojik aktarımın önemli olduğunu gösterir. Bu durum manik ve depresif evreleri olan çift kutuplu rahatsızlıklarda söz konusudur. Her jenerasyonunda çift kutuplu hastalıkların baş gösterdiği aileler incelendiğinde, ilgililerin genetik mirasa sahip oldukları görülmüştür.

6 10 Depresyon sebepleri Depresyon sebepleri 11 Ancak aksi durum söz konusu değildir: Genetik mirasa sahip herkeste bu rahatsızlık görülmüyor. Depresyona sebep olacak bir gen yoktur. Büyük bir olasılıkla hastalığın tetiklenmesi için evde, işte ya da okulda baskı gibi etkenlerin olması gerekiyor. Görünen o ki bazı ailelerde depresyon her jenerasyonda ortaya çıkıyor. Depresyon ailesinde hiç ortaya çıkmamış kişilerde de oluşabilir. Genetik miras ya da değil fark etmez, depresyon genelde beyin yapısında ya da fonksiyonlarında değişiklikler meydana getirerek ortaya çıkar. 4.2 Nörobiyolojik sebepler Genetik etkenlerin yanında beyinde değişikliklerin de bir depresyona sebep olduğu düşünülmektedir. Sinir sisteminin bir parçası olan insan beyni, kafa tası içersinde muhafaza edilir. İçersinde duyguların oluşmasına da sebep olan bilgilerin işlendiği bir kumanda merkezidir. Depresif hastalarda Cortisolim hormonu kan ve idrarda aşırı miktarlarda bulunmaktadır. Hasta yoğun stres altında olduğunda salgılanır. Stres sebebiyle beyinde bazı bölgelerin zarar gördüğü tanısı oldukça yenidir. Stres ve depresyon arasında bir ilişki olduğu henüz zannedilmektedir ve kanıtlanmamıştır. Bu açıklama modeli, ilaç tedavisini destekleyecek olan, psikoterapi için gerekli temelleri oluşturmaktadır. Bu tedaviler bir depresyonu kontrol altına almak için mantıklı tamamlayıcı unsurlar olabilirler. 4.3 Kişilik ile ilgili sebepler Kendisini ve dünyayı sürekli olarak olumsuz gören ya da kolayca yükler altında ezilen kendine az değer veren insanlar, depresyona eğilimdir. Bunun bir sebep ya da hastalığın ilk evreleri mi olduğu belli değildir. Son yıllarda bilim adamları fiziksel değişikliklerde ruhsal değişikliklerin de olabileceğini gösterdiler. Felç, kalp krizi, kanser, Parkinson hastalığı ve hormonal bozukluklar gibi fiziksel hastalıklar depresif bozuklukları tetikleyebilir ve hastalar apatik olur. Bedensel ihtiyaçlarını gidermek için çaba harcamamaya başlarlar ve böylece iyileşme süresi de uzayabilir. Bir ölüm ya da zorlu bir ilişki, maddi problemler ya da hayat şartlarında çok etkili bir değişiklik (istenmeyen veyahut arzulanan bir şey) depresif bir evreyi tetikleyebilir. Genellikle depresif bir hastalığın tetikleyicisi genetik, psikolojik ve çevresel etkenlerin bir kombinasyonudur. Hastalığın bir sonraki evreleri tipik olarak çok küçük olaylarda ya da hiç bir şey olmadan tetiklenebilir. 4.4 Diğer sebepler Başka açıklamalar bulma çalışmaları sürmektedir. Aşağıdaki sebeplerden de dolayı depresyonların oluşabileceği zannedilmektedir: Çevresel etkiler Olumsuz yaşam koşulları, ör. işsizlik, eşin kaybedilmesi Olumsuz yaşam tecrübeleri Ailesinin depresyon geçirmesi sonucu çocuklar da geçirir Gün ışığının yetersiz olması Hastalık tetikleyiciler ör. streptokoklar Hormonal etkiler

7 12 Depresyon sebepleri Cinsiyet ve yaşa göre depresyon 13 Bir hastanın çevresinden gelen etkiler özellikle ön planda tutulmalıdır Bazı insanlar stres, ilişki sorunları ya da arkadaşlar ve aile için kaygılanma gibi etkilere diğer insanlardan daha farklı tepki verirler Etki eden bu etkenler bir depresyonu tetikleyebilir Bir depresyonun sebepleri oldukları henüz açık değildir. 5. Cinsiyet ve yaşa göre depresyon «Herkes depresyon geçirebilir ve bunun da tedavisi vardır» 5.1 Kadınlarda depresyon Bir Hasta Kadınlarda depresyon erkeklere göre iki kere daha fazla görülür. Kadınlarda bu yüksek orana hormonal faktörler büyük bir oranda etki edebilir özellikle adet görme döngülerinde değişiklikler, bir hamilelik, doğumdan sonraki süreç, menopoz ve menopoz öncesi dönem gibi. Birçok kadın evdeki ve iş yerindeki sorumluluklarından dolayı, çocuk yetiştirirken ya da çocuk ve ya bakıma muhtaç ebeveynlerine bakarken ilave baskılar altında kalabilir. 5.2 Erkeklerde depresyon İstatistik olarak erkekler kadınlara nazaran daha az depresyona girerler. Ancak erkeklerin depresyona girdiklerini kabullenemedikleri ve böylece doktora gitmedikleri için tespit edilemedikleri de göz önünde tutulmalıdır. Kadınların erkeklerden daha fazla intihar girişiminde bulunmasına rağmen erkeklerdeki intihar sayısı kadınların 4 katıdır. Erkeklerde 70 yaş sonrasında intihar oranı artmakta ve 85 yaşındaki erkeklerde tepe noktasına ulaşmaktadır. Kadınlardan farklı olarak erkeklerde depresyon, erkeğin bedensel sağlığını da etkilemektedir. Erkeklerde genellikle depresyon alkol ya da uyuşturucu veyahut sosyal çevresinde istenmeyen davranışlar, işe gömülme ya da fazla mesai yapmak kaydıyla gizlenir. Erkeklerde depresyon genellikle umutsuzluk ve çözümsüzlük olarak değil daha çok gergin olma, kızgınlık ve hayal kırıklığı olarak ortaya çıkar ve bu yüzden fark edilmesi güçtür. Bir erkek depresif olduğunu fark ettiğinde dahi, kadınlara göre yardım talep etmekte çekinden davranır. Burada ilgili aile yakınları tarafından gelecek destek ve güç etkileyici olabilir. Doğumdan sonra kadınlar özellikle tehdit altındadırlar. Hormonal ve fiziksel değişiklikler ve de yeni bir yaşamın getirdiği ilave sorumluluklar, doğumdan sonra depresyona (post partal depresyon) yol açabilecek sebepler olabilir. Genç annelerde geçici moral düşüşleri oldukça sık olsa da ileri bir depresif evre mutlaka bir hekim tarafından tedavi edilmelidir. Empatik bir hekimin tedavisi ve de genç annenin ailesi tarafından duygusal olarak desteklenmesi, fiziksel ve ruhsal olarak tekrar sağlığına kavuşması, çocuğuna bakabilmesi ve tekrar mutlu olabilmesi için ona yardımcı olacak faktörlerdir.

8 14 Cinsiyet ve yaşa göre depresyon Cinsiyet ve yaşa göre depresyon Çocuklarda ve gençlerde depresyon Çok uzun bir süre için çocuklarda ve gençlerde psikolojinin yeterince yetişmediği sanılarak henüz depresif hastalıkların meydana gelemeyeceği zannedilirdi. Son geçen 25 yıl içersinde çocuklarda depresyon konusu ciddiye alınmaya başlanmıştır. Depresyon geçiren bir çocuk fiziksel olarak hasta olduğunu öne sürebilir, okula gitmek istemeyebilir, ebeveyninden ayrılmak istemez ya da anne veya babasının öleceğinden korkabilir. Yaşlı çocuklar huysuzlanır, okulda sorun yaşamaya başlar, olumsuz olurlar, moralleri bozulur ve yanlış anlaşıldıklarını hissederler. Çocukluğun davranışları bir dönemden bir döneme sürekli değiştiği için, çocuğun o anda bir geçiş döneminde mi ya da bir depresyon mu geçiriyor söylemek çok zordur. Eğer ebeveynler çocuğun davranışlarında değişiklikler saptıyorsa, okuldan buna benzer geri dönüşler geliyorsa ve eğer çocuğun doktoru fiziksel rahatsızlıkları olmadığını söyleyebiliyorsa bir psikoterapi uzmanına danışmak en doğrusu olacaktır. Muhtemel tedaviler psikoterapi ve ilaç tedavisidir. olabileceğini biliyorlar. Depresyon teşhisi konduğunda, ilaç tedavisi ve ya psikoterapi tekrar mutlu bir hayat sürmek için hastaya yardımcı olur. Yeni araştırmalar sonucunda, kısa süren depresif bir evrenin semptomları fiziksel olarak hasta olan, yaşlılarda da azaltılabileceğini görülmüştür. Bu kısa süreli olan bir psikoterapi ile başarılabilir, örneğin bir çeşit görüşme terapisi. Bu terapi günlük hayatta destek almak ya da bir depresyona eşlik eden sabit olumsuz düşüncelere karşı koymak için çeşitli yöntemlerin geliştirilmesine yardımcı olmaktadır. Bir psikoterapi ilaç kullanamayan ya da kullanmak istemeyen yaşlılarda da işe yaramaktadır. Etkinlik deneyleri ileri yaşlarda bir psikoterapi tedavisinin olumlu sonuç verebileceğini göstermektedir. Depresyonun yaşlılarda daha etkin biçimde fark ve tedavi edilmesi hastanın, yakınların ve de bakıcıların hayatlarını daha güzel ve dolu geçmesine yol açacaktır. 5.4 Yaşlılarda depresyon Toplumumuzda genel olarak yaşlılar için kendilerini depresyonda hissetmeleri normalmiş gibi bir düşünce hakimdir. Bir depresyon geliştiğinde bazen bunun yaşlanmanın getirdiği bir şeymiş gibi davranılır. Fark ve tedavi edilmeyen bir depresyon aile yakınları ve hasta için normalde mutlu bir yaşam sürebilecek iken gereksiz bir acı çekilmesi anlamına gelir. Doktor ziyaretinde genelde fiziksel semptomlar hakkında konuşulur, çünkü yaşlılar genelde, umutsuzluk, üzgünlük, normalde beğenilen etkinliklere karşı ilginin kaybolması ya da ölüm sonrası uzun süreli yas tutmaları gibi duygular hakkında konuşmak istemezler. Doktorlar ve terapistler depresyonların semptomlarını bazen fark edilmeyip farklı hastalıklar olarak yorumlandıklarının bilincinde olursalar, depresyonlar daha önce tespit edilip tedavi edilebilirler. Bazı semptomların bir diğer hastalığın ya da hastanın fiziksel bir rahatsızlığından dolayı aldığı ilaçların yan etkileri

9 16 Tanı ve tedavi Tanı ve tedavi Tanı ve tedavi «Sağlıklı olanlar, tüm mantığın ve olumlu yaklaşımların kaybolduğunu anlamıyorlar. İnsan kendi yaşantısını düzeltmek için kendisini toparlayamıyor.» Bir Hasta 6.1 Tanı Uygun bir depresyon tedavisine başlangıçta bir hekim tarafından fiziksel bir muayene ilk adımdır. Bazı ilaçlar ve de virüs enfeksiyonları gibi hastalıklar depresyon ile aynı semptomları ortaya çıkarabilir. Aşağıdaki hastalıklar mutlaka elenmelidir: Pernisyöz anemi (Vitamin B12 eksikliği) Tiroit bezinin hastalanması Fruktoz hassasiyeti Bu ihtimali hekim bir muayene, bir görüşme ve laboratuvar testleri ile elemelidir. Bir depresyona sebebiyet verecek fiziksel bir bulgu yoksa psikolojik bir muayene yapılmalıdır. Genellikle bir tanı koymak için semptomlara ait eksiksiz bir liste olması gerekir, bu da depresyonun ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü, ne kadar şiddetli geçtiği, hastanın önceden geçirip geçirmediği eğer geçirmişse semptomlar tedavi edilmişe neyle edildiği bilgilerinin burada yazılması anlamına gelir. Belki doktor alkol ve uyuşturucu tüketimini ya da hastanın ölümü ya da intiharı düşünüp düşünmediğini soracak. Aynı zamanda hastanın geçmişini sorgularken aile bireylerinin önceden depresif hastalıklar geçirmişler mi ve eğer geçirmişlerse bunlar için ne tedavi uygulanmış ve de hangi ilaçları kullanmışlar bunların da hangileri etkili olmuş sorulabilir. Sonuç itibariyle tanı koyabilmek adına, depresif ve manik depresif hastalıkta söz konusu olabilecek olan konuşma ve düşünce şablonlarının ya da hafızanın etkilenip etkilenmediğini açıklayabilmek için ruhsal durum da muayene edilebilir. 6.2 Tedavi «Hiç bir zaman çok şık ya da zarif olmadım, dışarı çıkmak için pek arkadaşım yok, yıllar öncesinden irtibat koptu şimdi 25 yaşındayım ve her sabah iyi bir hayat geçirdiğimi düşünüyorum ama artık yavaş yavaş bitebilir.» Bir Hasta Depresyon evresini atlatabilmek için hasta ya da hasta yakını olarak dışarıdan yardım almak zorundasınız. Depresyonlar etkili biçimde tedavi edilebilir. Seçenekler arasında psikoterapi, fiziksel tedavi önlemleri ve ilaç tedavisi bulunmaktadır. Genelde bir depresyon ilaç tedavisi ile birlikte psikoterapi uygulayarak tedavi edilir. İlaçlar ve psikoterapi Tedavi şeklinin seçimi hekimin muayene sonuçlarına bağlıdır. Birçok değişik antidepresan ilaç ve depresiv bozukluklara karşı uygulanan psikoterapi yöntemleri vardır. Daha kolay olan insanlarda psikoterapi tek başına yeterli olabilir. Orta ve ağır depresyon seviyelerindeki hastalar genelde ilaç tedavisinden fayda görmektedirler. Çoğu hasta da yöntemlerin kombine edilmesi faydalı olmaktadır: İlaçlarla oldukça hızlı bir şekilde semptom iyileşmesi sağlanmaktadır. Psikoterapi, depresyon dahil hayatın problemleri ile daha iyi başa çıkmak için etkileyici davranış şekillerini öğrenmeye yarar. Tanıya ve semptomların ağırlık derecesine göre hekim depresyon tedavisinde kendilerini ispatlanmış olan ilaç ya da bir psikoterapi tedavilerini uygun görebilir. Işık terapisi Bir başka terapi çeşidi de ışık terapisidir. Bazı depresyonlar sadece belli mevsimlerde ortaya çıkar (çoğunlukla ilk ve son bahar). Bu durumlarda parlak ışık anti depresif bir etki yapabilir. Hasta tedavi süresi boyunca 30 ile 60 dakika arasında gün ışığına benzer bir ışık ışımasına maruz bırakılır. Yaklaşık 14 gün süren tedavinin etkisi orta seviyededir ancak neredeyse hiç yan etkisi yoktur. Bu tedavi genelde ilaç tedavisi ile kombine edilir.

10 18 Tanı ve tedavi Tanı ve tedavi İlaçlar «Anti depresif ilaçlarla ilgili tecrübemde, başta ilaçları sürekli almak kaydıyla moralimin yükseldiğini gördüm ve de tekrar daha açık ve bu durumdan etkilenmeden kararlar verebildiğimi fark ettim.» Bir Hasta Depresif bozuklukların tedavisinde kullanılabilen, anti depresif etkili birçok ilaç çeşidi vardır. Genel olarak çok iyi bir destek sağlarlar. Hastaların %80 i bu ilaçlara başvurmakta. Anti depresif etkili ilaçlar, bağlılık yaratmaz ve çoğunlukla çok az ve iyi kontrol edilebilen yan etkileri olur. İnsanın kişiliğini değiştirmezler. Kullanımları ile ilgili birçok korkunun açıklaması yoktur. Bir iyileşme görülmesinden sonra, depresyonun bir kez daha tekrar etmesini mümkün olduğu kadar engellemek için ilaçlar altı ile dokuz ay boyunca alınmaya devam edilmesi gerekir. Çift kutuplu rahatsızlıkları olan ve kronik ya da tekrarlayan (residif) depresyona sahip olan hastalar ilaçları durumuna göre daha uzun süreli almak zorunda kalabilir. Anti depresif etkili ilaçların tedavisi, doğru dozajlama yapılmış mı görmek için düzenli bir şekilde kontrol altında tutulması gerekir. Hekim dozajlamayı ve etkisini düzenli olarak kontrol edecektir. Hekim her bir hastanın kişisel durumuna özel ve uyumlu olacak şekilde, farklı anti depresif etkili ilaçları kullanma imkanına sahiptir. Tedavi süresi ve ilacın bırakılması «Söylemek istediğim, ilaçların seni tamamen mutlu etmiyor ama hislerinin uçlarını alıyorlar.» Bir Hasta Bazen hekim ilacın en etkin şekilde etkisini göstermesi için dozajını arttırmak zorunda kalabilir. İlk haftalarda bir iyileşme gözlemlense de, anti depresif bir ilacın tam olarak terapi etkisini gösterebilmesi için üç ile dört hafta arasında (bazı durumlarda sekiz haftaya kadar) düzenli olarak alınması gerekir. Çoğu zaman ilaçlar erken bırakılır. Hasta kendisini iyi hissettiğinde artık ilaçlara ihtiyacının olmadığını düşünür. Ya da ilaçların hiç bir etkisinin olmadığını düşünür. İlaçların etkisini gösterene kadar kullanmaya devam edilmesi gerekir; ancak yan etkiler anti depresif etkinin oluşmasından önce ortaya çıkabilir. Bunlar mutlaka hekim ile görüşülmesi gerekir (bkz 6.2.2).

11 20 Tanı ve tedavi Tanı ve tedavi Yan etkiler Anti depresif etkili ilaçların bazı insanlarda hafif ve genelde geçici yan etkiler yaratabilirler. Ancak her sıra dışı tepki, yan etkiler ya da verimliliğin düşmesi hekime bildirilmelidir: Anti depresif etkili ilaçların yeni alınması zaman zaman baş ağrısı ve mide bulantısı yaratabilir. Bazen ağız içi kuruluğu, kabız ve mesanede etkilenmeler olabilir. Arada sırada huzursuzluk ve uykusuzluk ile uykuya dalma ve uyku bozuklukları görülebilir. Nadiren gündüz baş dönmesi, uyuşukluk ya da bulanık görme yaşanabilir. Cinsel problemler olabilir. En çok görülen yan etkilere karşı önlemler: Çiğnemek tükürük salgılanmasını sağlayacaktır, çok su içmek ve günde bir kaç kez dişleri fırçalamak ağız içi kuruluğunu engelleyecektir. Kabız'a karşı tahıl gibi lifli besinler, erik, meyve ve sebze yiyin. Baş dönmesini engellemek için yataktan ve sandalyeden kalkarken yavaş kalkın. Uyuşukluk zaman zaman ortaya çıksa da araba ya da ağır iş makinesi kullanmamalısınız. Daha ağır anti depresif etkili ilaçlar, uyku yaptıkları için gece yatmadan önce alınmalıdır Başka ilaçlarla etkileşim Tek başına alındığında zararsız olan ilaçlar, başka bir ilaç ile birlikte kullanıldıklarında etkileri değişebilir. Bu yüzden başka bir doktor mevcut kullanılan ilaç hakkında bilgilendirilmelidir. Alkol ya da illegal uyuşturucular gibi bağımlılık yapan maddeler anti depresif etkili ilaçların etkisini düşürebilir ve kullanımlarından kaçınılmalıdır. Alkol problemi olmayan anti depresif etkili ilaç kullanan hastaya doktor duruma göre küçük miktarlarda alkol tüketebilmesi için izin verecektir. Doktorunuza sormadan reçete zorunluluğu olmayan, serbest satılan ya da ödünç alınan farklı ilaçları birlikte kullanmayın Psikoterapi/Davranış terapisi Görüşme terapilerinde hastalar terapist ile konuşurken problemleri fark ediyorlar ve bunları çözmeyi öğreniyorlar. Bazen oturumlar arasında «ev ödevleri» de verilir. Davranış terapistleri hastalara kendi davranışlarından nasıl daha fazla tatmin olacaklarını ve depresyona katkısı ya da bunun sonucu olan davranış şablonlarını nasıl değiştirebileceklerini öğrenmelerini sağlıyorlar. Kişilikler arasındaki terapi ve bilişsel davranış terapisi, depresyonun bazı formlarında çözüm oldukları kanıtlanmış iki kısa terapi şeklidir. Kişilikler arasındaki terapide, ağırlık noktası depresyonu oluşturan ve de şiddetlendirebilecek olan, insanlar arasındaki bozulan ilişkilerin acı çekerek tecrübe edilmesidir. Bilişsel davranış terapistleri genellikle depresyon ile birlikte oluşan, olumsuz düşünce ve davranış şablonlarını değiştirmeye yardımcı olur. Psikodinamik terapiler de bazen depresif hastaların tedavi edilmesinde kullanılır. Özellikle hastanın duygu dünyasındaki çatışmaları çözebilirler. Terapiler genellikle depre-

12 22 Tanı ve tedavi Tanı ve tedavi 23 sif semptomları belirgin şekilde iyileştirdikleri zaman uygulanırlar. Özellikle tekrarlanan ağır depresyonlarda en iyi sonucu elde etmek için genelde psikoterapi ile birlikte ya da öncesinde ilaç tedavisiyle birlikte kombine edilmesi gereklidir. Ailenin, hayat arkadaşının ve de sosyal çevrenin tedaviye eşlik etmesi tedavi için önemlidir. Hastanın sosyal unsurları (meslek, arkadaş çevresi, boş zaman aktiviteleri) her zaman incelenmeli ve üzerine çalışmalar yapılmalıdır. Rahatlama yöntemi Psikoterapide yöntemlerden birisi rahatlama yöntemidir. Hastanın bedensel ve ruhsal olarak gerilimini azaltması, rahatlık, memnuniyet ve kendisini huzurlu hissetmesi amaçlanmaktadır. Batı Avrupa ve Almanya da otojenik antrenman, ilerlemeli kas rahatlaması ve meditasyon ile rahatlama yöntemleri oldukça yaygındır. Otojenik antrenman: Otojenik antrenmanda hasta, «bacaklarım çok ağırlaşıyor» gibi kısa formül tarzı düşüncelere konsantre olur. Bu düşünce bir süre yavaşça tekrarlanır ve arka planda rahatlatıcı bir müzik çalabilir. İlerlemeli kas rahatlaması: Amerikalı Doktor ve Psikolog Edmund Jacobsen ilerlemeli kas rahatlaması yöntemini geliştirmiştir. «Rahatlama sonucu gerilim» prensibine göre hasta belirli kas gruplarını kasar ve daha sonra rahatlatır. Böylece hasta vücuduna yani vücudun belirli parçalarına konsantre olur. Meditasyon ile rahatlama: Vücudu ve ruhu rahatlatan birçok meditasyon yöntemi bulunmaktadır: Bazı Uzakdoğu yöntemlerinde ruhsal bir arka planı vardır, yogada da örneğin Hinduizm in belirli bölgelerinde «Tanrı ile bir olma» anlamına gelmektedir. Batı Avrupa ve Kuzey Amerika da yoga kelimesi fiziksel alıştırmalar ile özdeşleştirilir. Hareket: Genel olarak depresyon etkisinde olan insanları hareket etmesi gerektiği görüşü hakimdir. Burada hastanın gezmesi, yüzmeye ya da paten kayması önemli değildir. Haftada en az üç kere spor yapılması ya da fiziksel olarak hafifçe hareket edilmesi tavsiye edilir.

13 24 Aile ve arkadaşlar için kılavuz Aile ve arkadaşlar için kılavuz Aile ve arkadaşlar için kılavuz «Depresyonlar, ne bir şeyi isteyerek yapabilme ne de dayan laflarıyla herhangi bir şey elde edilebilen bir hastalıktır, hiç biri durumu etkilemez.» Bir Hasta «KENDİNİ TOPARLA!» «BUNU ATLATMAK ZORUNDASIN!» Bunlar depresyon hastalarının çok fazla duyduğu öğütler. İyi niyetle de söylenmiş olsalar, çok fazla yardımları dokunmaz, hatta hastayı kalbinden vururlar. Hiç bir gücü olmayan kendisini felçli gibi hisseden birisinin harekete geçmek için ve durumu değiştirmek için desteğe ihtiyacı vardır Depresif bir insan için yapabileceğiniz en iyi şey, onu doğru tanıya ve tedaviye doğru sevk etmek olacaktır. Bunun için hastayı, ilk başarı duygusu oluşana kadar bir kaç gün ya da ay da geçse, doktora gitmesi ve tedavisini sürdürmesi için moralini yerine getirmek gerekecektir. ve başka etkinliklere davet edin. Davetiniz ret edilirse çok hafif bir ısrar gösterin. Hastanın daha önce hoşuna giden etkinliklere tekrar katılması için cesaretlendirin. Depresyondaki hastayı çok erkenden her şeye katılması için zorlamayın. Depresyon geçiren hasta ilgisini farklı yerlere çekmeli ve yalnız kalmamalı ama kendisinden çok fazla şey beklenmesi başarısız olma duygusunu güçlendirebilir. Hastayı tembellikle ya da öyle yapıyormuş gibi yaptığı için suçlamayın. Birden hastalığını arkasında bırakmasını beklemeyin. Bir tedavi ile çoğu insan daha sonra iyileşir. Hastaya sürekli olarak kendisini iyileştiğini ve gerekli yardımı alarak düzeleceğini hatırlatmayı ve güven vermeyi unutmayın. Bazı insanlar tedavi gerektiren akut depresyonun etkisindedir ama bunların sadece küçük bir kısmı en iyi şekilde tedavi edilir. Bugüne kadar depresyonlar küçümsenmekteydi. Çoğunlukla uydurma olarak kategorileştirilirler ya da tabulaştırılırlar. Aslında söz konusu olan hastanın hiç bir suçu olmadığı ciddi bir hastalıktır. Bu farklı bakış açısının oluşmasında, sağlık araştırmalarının çok önemli bir katkısı vardır. Biyologlar ve psikologlar, hekimler ve nörobilimciler buna katkı sağlamıştır. Sadece ortak bilimsel çabalarla depresyon fenomenini tam anlamıyla çözümlememiz.mümkün olabilir. Bir iyileşme olmadığı taktirde yeni bir tedavi yöntemi bulmak konusunda da destek olmak en az o kadar önemli olabilir. Genelde doktordan bir randevu almak ve ilgiliye eşlik etmek gerekli olabilir. İlaçlarını almasına dikkat etmek anlamına da gelebilir. Hasta doktorun ilaç alınan dönem için alkol tüketimi ile ilgili verdiği talimatı yerine getirmesi için cesaretlenmesi iyi olacaktır. En az o kadar duygusal olarak desteklenmesi de önemlidir. Bunun için anlayış, empati ve cesaretlendirme gereklidir. Yakını ya da arkadaşı olarak ne yapabilirsiniz: Depresyonda olan kişiyi bir konuşma içersine çekin ve onu dikkatlice dinleyin. İfade edilen duyguları değersizleştirmeyin, aksine gerçekliğe işaret edin ve umut verin. İntihar konusunda söylenenleri duymamazlıktan gelmeyin. Bunları terapiste aktarın. Depresyonda olan hastayı gezmeye, seyahatlere, sinemaya

14 26 Bir bakışta önemli noktalar Bir bakışta önemli noktalar Bir bakışta önemli noktalar 8.1 Hastalar Kendi suçları olamayan bir hastalığın etkisindeler. « den fazla Avusturyalı akut depresyon hastalığından etkisindedir.» Dahili Not: Kaynak: ÖGAM: Depresyon yönetimi 2010 Doktorunuza başvurun Kendisi başka hastalıkları eleyecek ve ilaçların etkileşimlerini bilecek kişidir. Aileniz ve arkadaşlarınızdan yardım alın. İlaçlar ağır yan etkiler gösterecek olursa doktorunuz ile görüşün. İlaçlarınızı, kendinizi biraz daha iyi hissetseniz de düzenli olarak alın. İlaçları hekiminiz ile görüşmeden bırakmayın. 8.2 Aile yakınları Hasta kendi kendine yardımcı olmadığı bir hastalığın etkisinde. Hasta kendini güçsüz ve felçli gibi hissediyor. Hastanın çekingen davranmasını kişisel olarak algılamayın. Hastayı tedavi boyunca yalnız bırakmayın ve gerekirse onunla birlikte doktora gidin. İlaçların sürekli ve düzenli olarak alınmasına dikkat edin. Hastayı duygusal olarak, empati ve anlayış ile destekleyin. Hastanın hayata katılmasını sağlayın, yürüyüş ve seyahatler yapın. Hastaya çok fazla baskı yapmayın. Tedavi başarılı olmazsa tedavi eden doktordan yardım isteyin. Kendinize ailenizden ya da bir bir psikoterapisti güvenebileceğiniz bir insan olarak seçin. Zorlansanız da duygularınız ve düşünceleriniz hakkında konuşun. Kendinize ve vücudunuza hareket etme imkanı yaratın. Bir günlük plan oluşturun. Günlük plan içersinde bir listeyle günlük işlerinizi planına göre tamamlayın. İlaçlar, dozajlama ya da yan etkileri hakkında sorularınızı doktorunuza ya da eczacınıza iletin. Sandoz ekibi sağlıklı günler diler.

15 28 Kitap tavsiyeleri Önemli adresler ve telefon numaraları Kitap tavsiyeleri 10. Önemli adresler ve telefon numaraları Kılavuz Niklewski, G. ve Riecke-Niklewski, R. (2010). Depressionen überwinden: Niemals aufgeben! Stiftung Warentest. Johnstone, A. ve Johnstone, M. (2009). Mit dem schwarzen Hund leben: Aile yakınları ve arkadaşlar depresif insanlara kendilerini kaybetmeden nasıl yardımcı olabilirler. Antje Kunstmann Yayınevi Çocuk kitabı (5-10 Yaş arası) Von Mosch, E. (2011). Mamas Monster: Anneme ne oluyor? Balance Buch + Medien Yayınevi Kurtarma Acil Yardım 144 AB çapında acil yardım hattı Acil Yardım 112 Avusturya resmi sağlık portalı sayfasında «Krankheiten» başlığı altında «Depression» düğmesine tıkladığınızda, hekim ve yardım grupları bulma gibi konularda, depresyonda destek ve danışmanlık hakkında bilgi ve yardım alabilirsiniz. «Services» başlığında her bir eyaletin psikososyal sayfalarına ulaşabileceğiniz bağlantıları bulabilirsiniz. Psikososyal Hizmetler Burgenland Burgenland Psikososyal Hizmetler: Kärnten Kärnten Psikososyal Hizmetler: Caritas Kärnten/Yaşam danışmanlığı:

16 30 Önemli adresler ve telefon numaraları Önemli adresler ve telefon numaraları 31 Güney Avusturya Viyana Psikososyal Hizmetler Akut psikolojik kriz durumları ve psikiyatrik hastalıklarda Viyana bölgesi için telefon numaramız: 01/ PsychoSoziale Information (Psikososyal Bilgilendirme) (PSI) 24 saat hizmetinizde. Güney Avusturya Psikososyal Hizmetler Güney Avusturya ve Viyana Psychosoziale Zentren GmbH Kuzey Avusturya Kuzey Avusturya Pro mente Salzburg Salzburg da hizmet noktaları Steiermark Steiermark da psikososyal hizmetler Tirol Psikolojik sağlık birliği - pro mente tirol Vorarlberg Pro mente Vorarlberg Viyana Viyana Psikososyal Hizmetler Akut psikolojik kriz durumları ve psikiyatrik hastalıklarda Viyana bölgesi için telefon numaramız: 01/ PsychoSoziale Information (Psikososyal Bilgilendirme) (PSI) 24 saat hizmetinizde. Pro mente Viyana Güney Avusturya ve Viyana Psychosoziale Zentren GmbH Sağlık Bakanlığı Psikoterapist Listesi Sağlık Bakanlığı Psikoterapist Listesinde güncel olarak tam eğitimli ve Avusturya psikoterapisyenler kanunu uyarınca akredite olmuş Psikoterapitlerin kayıtları bulunmaktadır. ARGE Yardımlaşma Avusturya Simmeringer Hauptstr Viyana Telefon: 01/ ARGE Yardımlaşma Avusturya sayfasında başka bilgilerin yanında eyaletlerin oganizasyonları hakkında da bilgi alabilirsiniz.

17 32 Önemli adresler ve telefon numaraları Tıbbi terimler 33 Psikolojik destek hattı Acil Yardım 142 (ücretsiz) Avusturya telefon ile destek hattı günün 24 saati sizin hizmetinizdedir. Bunların dışında çevrimiçi danışmanlık hizmeti de bulunmaktadır. Notfallpsychologischer Dienst Österreich (Avusturya Acil Psikolojik Hizmetler) (NDÖ) Telefon: 0699/ Avusturya Acil Psikolojik Hizmetler telefon ile destek hattı günün 24 saati sizin hizmetinizdedir. Bündnis Depression Bu sayfa size başvurabileceğiniz noktalar hakkında çok güzel bir genel bakış vermekte ve Sağlık Bakanlığının denetimindedir. 11. Tıbbi terimler Apatik: tutkusuz ve katılım arzusu olmayan Çift kutuplu rahatsızlık: manik depresif hastalık; moralde belirgin derin noktalar (depresyonlar) yanında belirgin yüksek noktalar (manikler) görülür. Depresif evre: Bir kere ortaya çıkan depresyon Distimik bozukluk: yıllarca süren, sürekli tekrar eden, hiç bir zaman bitmeyen depresyon Görüşme terapisi: karşılıklı görüşerek yapılan her türlü psikoterapidir, Carl Rogers e göre belirli bir terapi şekli anlamına da gelebilir. Kişilikler arasındaki terapi: Buna ayrıca aile terapisi ve grup terapisi de dahildir. Bu terapiler hastanın çevresini konuya dahil eder. Kısa psikoterapi: Görüşme terapisinin bir çeşididir, günlük ilişkilerde ve bir depresyona eşlik eden negatif düşüncelere karşı koymaya yarayan imkanları öğrenmeye yarar. Post partal depresyon: Doğum sonrası depresyon Menopoz öncesi: Regl kanamaları bitmeden önceki düzensiz menstrual yıllar Psikiyatr Doktor; Psikiyatri dalında uzmanlığını tamamlamış tıp fakültesi mezunu Psikodinamik terapi: Kurt Lewin e göre özel bir terapi yöntemi Psikolog Psikoloji dalında uzmanlığını tamamlamış tıp fakültesi mezunu Psikoz: durumu sürekli ya da aralıklarla kötüleşen psikiyatrik hastalık, psikolojik fonksiyonlar büyük oranda kısıtlanır, bozulan gerçeklik ilişkisi, bilinç kaybı hatta halüsinasyonlara kadar ilerleyebilir.

18 34 Tıbbi terimler Sorular ve notlar 35 Residif depresyon: depresif bir evrenin kendisini sürekli tekrar etmesi Davranış terapisi: korku ve obsesif kompulsif bozukluklarda kendisini ispatlamıştır, somut davranışlar üzerine davranış ve yaşanmışlık değişir, günlük yaşantıda çatışmaya yol açan davranış şablonları tespit edilir ve yeni davranış şablonları ile deneyimlenir. Sandoz GmbH Stella-Klein-Löw-Weg 17, 1020 Wien Sitz: Kundl/Innsbruck Sulh Mahkemesi FN 50587v Tel.: +43(0) Fax.: +43(0) Son Güncelleme: Kasım 2012

19 Bunları biliyor muydunuz? Sandoz un Avusturya nın en büyük ilaç üreticisi ve ihracatçısı ve deen önemli antibiyotik üreticilerinden olduğunu? Sandoz un Avusturya da 3000 den fazla işçi çalıştırdığını ve böylece ilaç endüstrisinde ülkenin en büyük iş verenleri arasında sayıldığını? Sandoz un Kundl/Tirol daki üretim tesislerinde kendine ait bir Araştırma ve Geliştirme Bölümüne sahip olduğunu? Sandoz ürün çeşitliliğinin 160 çeşit ile 600 den fazla işleme türüne sahip olduğunu ve sürekli geliştiğini? Avusturya lı Sandoz GmbH nın ürünleriyle yıllık dünya çapında bir milyar hastanın bakteriyel hastalıklara karşı tedavi edildiğini? Sandoz GmbH Stella-Klein-Löw-Weg Viyana Avusturya Telefon: (01) a Novartis company ZNS/SDZ/2012/11/1

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Tiedot turkiksi DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu)

Detaylı

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır.

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır. Alzheimer hastalığı nedir, neden olur? Alzheimer hastalığı, yaşlılıkla beraber ortaya çıkan ve başta unutkanlık olmak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Information på turkiska DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma 1 of 5 14/10/2010 Stresle Başa Çıkma Stres bizim baskıya karşı duygusal ve fiziksel tepkimizdir. Bu baskı dışsal faktörlerden kendimizin ya da bir yakınımızın yaşam etkinliklerinden, hastalıklarından yaşam

Detaylı

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ?

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Olgu 1 32 yaşında, kadın Sınıf öğretmeni Evli Bir kızı var Yakınması Toplu taşıma

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5 Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Açıklama (2011-2013) Danışman: Pfizer Konuşmacı: Pfizer

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ Psikolojik bozukluklar nasıl iyileştirilir? Tedavi için uygun kişi kimdir? En mantıklı tedavi yaklaşımı hangisidir? Bir terapi biçimi diğerlerinden daha iyi midir? Herhangi

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ. Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015

ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ. Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015 ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015 Bunama yaşlılığın doğal bir sonucu değildir. Yaşla gelen unutkanlık, Alzheimer Hastalığının habercisi olabilir! Her yaşta insanın

Detaylı

UYUŞTURUCU ÖZGÜRLÜĞÜN SONU!

UYUŞTURUCU ÖZGÜRLÜĞÜN SONU! Risk Faktörleri BİRECİK RAM Tedavi İçin Psikolojik sorunları olan ya da herhangi bir madde bağımlılığı bulunan ebeveynin çocukları daha büyük risk altındadırlar. Madde kullanan ve tedavi olmak isteyen,

Detaylı

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder?

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? Sağlık Dairesi Bilgilendiriyor. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? ÿ Demans nasıl tedavi edilebilir? ÿ Ne gibi önlem

Detaylı

Depresyon TYRKISK. Depresjon/Depression

Depresyon TYRKISK. Depresjon/Depression Depresyon TYRKISK Depresjon/Depression Depresyon - Doğal üzüntülerden ciddi rahatsızlıklara Depresyon nedir? Tüm insanlar zaman zaman üzülürler, kendilerini yalnız hissederler ya da örneğin sevdikleri

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Kanserli Hastalar Tarafından Sık Sorulan Sorular Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Hastaların Soruları Tıbbi tedavi Otonomi

Detaylı

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Yük. Hem. Gül Şav Özaydemir Danışman Hemşire EUKAM E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi ABD XIX. Ege Onkoloji Günleri 6-7 Nisan 2015 İzmir «Kanserle mücadele

Detaylı

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ EYLÜL 2012 VELİ BÜLTENİ ÇOCUKLARDA OKUL KORKUSU

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ EYLÜL 2012 VELİ BÜLTENİ ÇOCUKLARDA OKUL KORKUSU ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ EYLÜL 2012 VELİ BÜLTENİ ÇOCUKLARDA OKUL KORKUSU OKUL KORKUSU Her yıl milyonlarca çocuk okula başlayıp, neşeyle devam ederken

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Nedir? Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve panik yaratan, Kişinin anlamlandırma

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Psikiyatri (Seçmeli) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç.

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Subkutan spesifik immünoterapi

Subkutan spesifik immünoterapi Subkutan spesifik immünoterapi Hasta için bir bilgi Spesifik immünoterapi Doktorunuzun yaptığı alerji testleri, sizde (veya çocuğunuzda) alerji olduğunu göstermiştir. Gözde kaşınma veya sulanma (= konjunktivitis),

Detaylı

Depresyon. Depresyon insanları çok çeşitli şekillerde etkiler ve çok çeşitli fiziksel, psikolojik (ruhsal) ve sosyal belirtiye neden olabilir.

Depresyon. Depresyon insanları çok çeşitli şekillerde etkiler ve çok çeşitli fiziksel, psikolojik (ruhsal) ve sosyal belirtiye neden olabilir. Depresyon Giriş Depresyon ciddi bir hastalıktır. Depresyondaysanız, çok uzun süreler boyunca aşırı üzüntü hissedersiniz. Bu hisler genellikle günlük yaşamınıza müdahale edecek kadar ciddidir ve birkaç

Detaylı

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doç. Dr. Fatih Öncü Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikolojik taciz Bedensel Ruhsal Bedensel ve ruhsal Çalışma hayatında mobbing veya psikolojik

Detaylı

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği OP. DR. ÜNSAL ÖZKUVANCI Genel bilgiler Şeker hastalığı bir çok organı etkilediği gibi cinsel fonksiyonları da olumsuz

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

ONYOMANİ Onyomani; alışveriş bağımlılığı ya da takıntılı alışveriş davranışı olarak adlandırılabilen

ONYOMANİ Onyomani; alışveriş bağımlılığı ya da takıntılı alışveriş davranışı olarak adlandırılabilen Kenan ŞENLİK -Psikolojik Danışman Onyomani; alışveriş bağımlılığı ya da takıntılı alışveriş davranışı olarak adlandırılabilen ve Çoğunlukla, depresyon, kaygı bozuklukları ya da bastırılmış öfke-saldırganlık

Detaylı

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir.

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir. SOSYAL FOBİ Sosyal ortamlarda başkaları tarafından inceleme altında tutulduğu korkusu performans gösterilmesi gereken durumlarda eleştirilme yada küçük düşme korkusunun yaşanmasıdır. Ve kişi bu korkunun

Detaylı

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir?

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir? Psikolojiye Giriş İşler Kötüye Gittiğinde Olanlar: Zihinsel Bozukluklar 1. Kısım Ders 18 Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları Susan Noeln-Hoeksema Psikoloj Profesörü Yale Üniversitesi 2 Anormallik

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu

Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu Bu broşür, Bayındır Hastanesi Söğütözü (BHS) Genel Yoğun Bakım (Reanimasyon) süreci hakkında sizi aydınlatmak amacıyla hazırlanmıştır.

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME

Detaylı

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ SUNUM PLANI: Hareketli çocuk kime denir? Klinik ilgi odağı olması gereken çocuklar hangileridir?

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK Prof. Dr. Sirel Karakaş Neurometrika Medikal Tıp Teknololojileri Ltd. Şti Nöropsikoloji ve Psikofizyoloji Derneği Başkanı Uslarası Kıbrıs Üniversitesi

Detaylı

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI GÜRÜLTÜ = HOŞA GİTMEYEN SES GÜRÜLTÜNÜN SÜRESİ ŞİDDETİ ZAMANI TÜRÜ GÜRÜLTÜ FİZYOLOJİK TEPKİLER RUHSAL TEPKİLER FİZYOLOJİK TEPKİLER ANĠ GÜRÜLTÜDE KAS GERĠLMELERĠ BAġ DÖNMESĠ YORGUNLUK ĠġĠTME KAYIPLARI METOBALĠZMA

Detaylı

TABURCUYUZ, YA SONRASI?

TABURCUYUZ, YA SONRASI? TABURCUYUZ, YA SONRASI? Uzm. Hemş. Emel DİLEK Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları ABD Annem, 67 yaşında, Emekli öğretmen, HT hastası, 2002 yılında geçirmiş olduğu beyin ameliyatı sonrası

Detaylı

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması.

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. 10.BELEDİYE TABİPLİĞİ A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. A1.H1: Belediye tabipliği tarafından engelli bireyler için ücretsiz fizyoterapi hizmetinin verilmesi; böylece

Detaylı

DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ:

DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ: DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ: Bu anket durumunuz hakkında bilgi edinmede bize yardımcı olacaktır. Bu anket sorununuza uygun yaklaşımda yardımcı olacaktır. Cevaplarınız gizli tutulacaktır. Lütfen

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ HİPOGLİSEMİ (KAN ŞEKERİNİN DÜŞMESİ) Tedavi planınız kan şekerinizi hedef değerler arasında tutmada daha etkili hale geldikçe, arada sırada hipoglisemi (düşük

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla

Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla Kekemelik Nedir? Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla ortaya çıkan konuşmanın akıcılığının bozulduğu durum

Detaylı

Erken Bo alma. (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü. www.späterkommen.de

Erken Bo alma. (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü. www.späterkommen.de Erken Bo alma (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü www.späterkommen.de Erken bo alma sorununuz var ml test edin Erken boşalma riskinizi, aşağıdaki uzman kişilerce hazırlanmış sorulara

Detaylı

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim Kilo alma karışık mekanizmaların sonucudur. Genetik, fizyolojik, çevresel ve davranışsal öğelerin bir karışımıdır. Sanıldığının aksine, psikolojik sorunların aşırı kiloya neden olmadığı, tam tersine aşırı

Detaylı

ÇİFT PSİKOTERAPİSİNDE KADINLAR 16 19 Haziran 2010 Anadolu Psikiyatri Günleri Uz.Dr. Nuşin Sarımurat Baydemir İlişki Psikoterapileri Enstitüsü İstanbul Çift ilişkilerinde, özellikle evliliklerde, cinsiyet

Detaylı

GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA

GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA Gece yatak ıslatma sorunu insanlık tarihinde kayıtları bulunan en eski sağlık problemlerinden biridir. 5 yaşına gelmiş bir çocukta yatak ıslatma normal

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

Beynimizi Zinde Tutmak. Dr. Emre Esen Bilecik Devlet Hastanesi 11.03.2015

Beynimizi Zinde Tutmak. Dr. Emre Esen Bilecik Devlet Hastanesi 11.03.2015 Beynimizi Zinde Tutmak Dr. Emre Esen Bilecik Devlet Hastanesi 11.03.2015 Beyin Farkındalığı Haftası Beynin fonksiyonları, Beyin sağlığı, Beyin araştırmalarının yararları hakkında; Toplumda farkındalık

Detaylı

KARDEŞ KISKANÇLIĞI KARDEŞ KISKANÇLIĞININ NEDENLERİ

KARDEŞ KISKANÇLIĞI KARDEŞ KISKANÇLIĞININ NEDENLERİ KARDEŞ KISKANÇLIĞI Kıskançlık, sevilen birinin başkası ile paylaşılmasına katlanamamaktır. kıskançlığın içgüdüsel yani doğuştan getirdiğimiz genlerimize şifrelenmiş olduğu ileri sürülmektedir. Yaşamın

Detaylı

DEPRESYON. Belirtiler

DEPRESYON. Belirtiler DEPRESYON Toplumumuzda depresyon psikiyatrik hastalıklar arasında en sık görülenlerdendir. Bu sebeple halkımız arasında en çok bilinen, en çok ismi duyulan hastalıktır. Fakat ne yazık ki en sık yanlış

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ

DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ Bu kitapçık Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Beyin Görüntüleme ve Elektrofizyoloji Birimi tarafından hazırlanmıştır. Şubat 2010 1 DEPRESYON

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en 1 ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en iyi yolu bulmanın zor olduğu zamanlar vardır. Çocuğunuz

Detaylı

Yazar Ad 41 Prof. Dr. Haluk ÖZEN Cinsel hayat çocuk yaştan itibaren hayatımızın önemli bir kesimini oluşturur. Yaşlılık döneminde cinsellik ayrı bir özellik taşır. Yaşlı erkek kimdir, hangi yaş yaşlanma

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım http:www.babycentre.co.uk/midwives 10 steps to a healthy pregnancy (Turkish) Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım 1. Hamilelik sürecini erkenden planlayın ve organize edin! 2. Sağlıklı

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

Zorbalık Türleri Nelerdir?

Zorbalık Türleri Nelerdir? Zorbalık Türleri Nelerdir? Fiziksel İlişkisel Sözel Siber Siber Zorbalık elektronik iletişim araçları yoluyla tehdit etmek ve kötü sözler içeren mesajlar göndermek internet ortamında dedikodu yapmak ya

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

Obsidyen ile sağlıklı kalın. OBSİDYEN TAŞI NEDİR?

Obsidyen ile sağlıklı kalın. OBSİDYEN TAŞI NEDİR? HAKKIMIZDA Makro Grup A.Ş. bünyesinde yer alan Obsidyen Maden ve Mermercilik LTD. ŞTİ., 2002 yılında madencilik, değerli ve yarı değerli taş işleme alanlarında faaliyet göstermek üzere İstanbul da kurulmuştur.

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

DOLPHIN EL MASAJ ALETİ KULLANMA KILAVUZU

DOLPHIN EL MASAJ ALETİ KULLANMA KILAVUZU DOLPHIN EL MASAJ ALETİ KULLANMA KILAVUZU Kullanım talimatları: Lütfen bu kitabı iyi muhafaza ediniz. Sağlığınızın keyfini çıkarmaya buradan başlayabilirsiniz 1 Masaj Prensibi Masaj, Geleneksel Çin Tıbbının

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir?

İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? Turkish İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? (What is bipolar mood disorder?) İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı, eskiden manik-depresif hastalık adı verilen

Detaylı

ÖNSÖZ... IX 1. 10 12 13 10 14 2. 15 15 3. 20 20 24 27 28 29 30 30 33 34 36 39 40 41 42 III

ÖNSÖZ... IX 1. 10 12 13 10 14 2. 15 15 3. 20 20 24 27 28 29 30 30 33 34 36 39 40 41 42 III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX 1. Çocuklara Zarar Veren Anne-Baba Davranışları...1 Aşırı Koruyuculuk ve Kısıtlayıcılık...2 Reddetme; Maskelenmiş Mahrumiyet...4 Aşırı Hoşgörü ve Şımartma...5 Aşırı Beklentiler...6

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

Sosyal Hizmet. De Wering sizinle...

Sosyal Hizmet. De Wering sizinle... Sosyal Hizmet (Özel)yaşamınızda geçici- zorluklar mı yaşıyorsunuz? Belirli sınırlarınızla karşı karşıya mı kaldınız? Bu sorunlarla birlikte yaşamayın, sosyal hizmet görevlilerimizin uzmanlığından ücretsiz

Detaylı

Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman

Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman YAS SÜREÇLERİ NİLÜFER ARDA ÖMER PAMUK Önemli bir kayıp yaşayan kişi, hayatını yeniden

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

Hamileliği Sonlandırma (Kürtaj) - Genel bilgiler ve danışma merkezleri

Hamileliği Sonlandırma (Kürtaj) - Genel bilgiler ve danışma merkezleri Hamileliği Sonlandırma (Kürtaj) - Genel bilgiler ve danışma merkezleri Önceden planlanmamış hamilelik kadının, erkeğin veya çiftin hayatında krize yol açabilir. Böylesi bir durumda kaçınılması mümkün olmayan

Detaylı

KORDEXA 0.5 mg Tablet Ağızdan alınır.

KORDEXA 0.5 mg Tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI KORDEXA 0.5 mg Tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablette 0.5 mg deksametazon. Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, nişasta, povidon K-30, kroskarmelloz sodyum, magnezyum stearat.

Detaylı

Ruh sağlığı ve Islington da nereden destek alabileceğiniz konusunda bilgiler

Ruh sağlığı ve Islington da nereden destek alabileceğiniz konusunda bilgiler TURKISH MUTLU MUSUNUZ? YOKSA MUTSUZ MU? Ruh sağlığı ve Islington da nereden destek alabileceğiniz konusunda bilgiler Direct Action Project (Doğrudan Eylem Projesi) The Peel Centre 020 7837 6082 admin@peelinstitute.org.uk

Detaylı

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D.

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. Uyku tanımı Uyku Fizyolojisi (uyku evreleri) Sirkadiyen ritim Uyku yoksunluğu İdeal uyku Uyku ile ilgili bazı hastalıklar

Detaylı

Metastazlarla yayılmış meme kanseri hastalara ve yakınlarına tavsiyeler

Metastazlarla yayılmış meme kanseri hastalara ve yakınlarına tavsiyeler Metastazlarla yayılmış meme kanseri hastalara ve yakınlarına tavsiyeler Yayılmış meme kanseri memedeki primer tümörde bulunan kanser hücrelerinin vücudun diğer bölümlerine yayılması ve kanser hücrelerinin

Detaylı

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Birçok kişi için = Uyku ilacı Uyku hekimi için =??? Kabus 1979 Sınıflaması Diagnostic Classification of Sleep and Arousal Disorders

Detaylı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı 3. Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi 23-27 Mart 2016, Muğla Uz. Ecz. Metin Deniz KARAKOÇ Denizli Devlet Hastanesi Hasta

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür KULLANMA TALİMATI XYZAL 5 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür Yardımcı maddeler: Mikrokristalin selülöz, laktoz monohidrat, kolloidal anhidrus

Detaylı

Depresyon Belirtileri

Depresyon Belirtileri Depresyon, kişinin sosyal işlevlerini ve günlük yaşama dair etkinliklerini rahatsız edecek, bozacak dereceye ulaşmış üzüntü, melankoli veya keder durumudur. Depresyon toplumda çok sık görülmekle beraber,

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni. Çocuk ve Cinsellik

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni. Çocuk ve Cinsellik Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni Çocuk ve Cinsellik Cinsel kimlik kişinin ait olduğu cinsi bilme hissidir. Cinsel kimlik gelişimi, doğumla başlayan ve yetişkinliğe kadar devam eden

Detaylı

Sağlık Ve Güvenlik oculus.com/warnings

Sağlık Ve Güvenlik oculus.com/warnings Sağlık Ve Güvenlik oculus.com/warnings * Bu sağlık ve güvenlik uyarıları, doğru ve eksiz olmaları için düzenli olarak güncellenmektedir. En yeni sürüm için oculus.com/warnings adresine bakın. SAĞLIK VE

Detaylı

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir Grip. Korunun, koruyun. MEVSİM GRİBİ: NEDEN AŞI OLMANIZ GEREKİR Son zamanlarda sık sık mevsim gribi ve domuz gribi gibi farklı grip türlerinden söz edildiğini duymuş

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı