Remisyondaki iki uçlu hastalarda kalıntı duygudurum belirtilerinin bilişsel ve toplumsal işlevsellik üzerine etkisi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Remisyondaki iki uçlu hastalarda kalıntı duygudurum belirtilerinin bilişsel ve toplumsal işlevsellik üzerine etkisi"

Transkript

1 124 Remisyondaki iki uçlu hastalarda kalıntı duygudurum belirtilerinin bilişsel ve Remisyondaki iki uçlu hastalarda kalıntı duygudurum belirtilerinin bilişsel ve toplumsal işlevsellik üzerine etkisi Ender KAYA, 1 Ömer AYDEMİR, 2 Deniz SELÇUKİ 3 ÖZET Amaç: İki uçlu bozuklukta hem bilişsel, hem de toplumsal işlevsellik remisyonda bile bozulma göstermektedir. Kalıntı duygudurum belirtilerinin mi bilişsel ve toplumsal işlevselliği bozduğu, yoksa bilişsel bozulmanın mı psikososyal işlev bozukluğunun kaynağı olduğu açıkça gösterilememiştir. Bu çalışmada, remisyondaki iki uçlu hastalarda eşik-altı kalıntı duygudurum belirtilerinin bilişsel ve toplumsal işlevsellik üzerine etkisi araştırılmıştır. Yöntem: Çalışma iki uçlu I bozukluk tanısı konan ve en az 6 aydır remisyonda olan 43 hastayla yürütülmüştür. Hastaların yaş ortalaması yıl ve %55.8 i (s=24) erkektir. Hastalık süresi yıl ve önceden geçirilmiş dönem sayısı dır. Herhangi bir psikiyatrik ve tıbbi sorunu olmayan ve tedavi görmeyen 22 gönüllü kontrol grubunu oluşturmuştur. Değerlendirmede Hamilton Depresyonu Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS), Stroop Testi, İşitsel Sözel Öğrenme Testi (AVLT), Uzun Latanslı Pozitif Uyarılmış Potansiyeller (P300), İşlevselliğin Genel Değerlendirilmesi (GAF) ve Toplumsal İşlevsellik Ölçeği (SİÖ) kullanılmıştır. İstatistiksel değerlendirmede doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: HAM-D düzeyi P300 amplitüd, anlık bellek, sözel öğrenme, uzak bellek, tanıma, anımsama, Strrop etkisi gibi bilişsel işlevleri ve geri çekilme, kişilerarası ilişkiler, öncül toplumsal etkinlikler, boş zamanları değerlendirme, bağımsızlıkperformans ve yetkinlik, meslek/iş gibi toplumsal işlevleri etkilemektedir. YMRS düzeyi ise yalnız sözel öğrenmeyi etkilemektedir. Bilişsel işlevlerin duygudurum belirtileri veya toplumsal işlevsellik üzerine etkisi yoktur. Sonuç: Eşik-altı kalıntı depresif belirtiler remisyondaki iki uçlu hastalarda işlevselliği etkilemekte gibi görünmektedir. İki uçlu hastalarda işlevselliği geliştirmek amacıyla bu depresif belirtilere yönelik stratejiler uygulamak yararlı olacaktır. (Anadolu Psikiyatri Dergisi 2009; 10: ) Anahtar sözcükler: İki uçlu bozukluk, kalıntı belirtiler, bilişsel işlevsellik, toplumsal işlevsellik The effects of residual affective symptoms on cognitive and social functioning in remitted bipolar patients ABSTRACT Objective: In bipolar disorder, both cognitive and social functioning is impaired during remission. It is not well documented whether residual affective symptoms cause impairment in cognitive and social functions or cognitive impairment per se is the source of psychosocial dysfunction during remission. In this work, the effects of subsyndromal residual affective symptoms on cognitive and social functioning in remitted bipolar patients are studied. Materials and Methods: The study was carried out with 43 patients diagnosed as bipolar I disorder with a remission for at least 6 months. The mean age of the patients was and 55.8% (n=24) were male. The mean duration of illness was years and the mean number of previous episodes was As 1 Ok Meydanı Devlet Hastanesi Psikiyatri Kliniği, İstanbul 2 Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri, 3 Nöroloji Anabilim Dalı, Manisa Yazışma adresi/address for correspondence: Prof.Dr. Ömer AYDEMİR, Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Manisa

2 Kaya ve ark. 125 healthy controls, 22 volunteers without any lifetime psychiatric and medical diagnosis or treatment were invited to the study. In the assessment Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Young Mania Rating Scale (YMRS), Stroop Test, Auditory Verbal Learning Test (AVLT), increased latency positive-evoked potentials (P300), Global Assessment of Functioning Scale (GAF), and Social Functioning Scale (SFS) were used. In statistical analyses, linear regression analysis was performed. Results: HAM-D scores significantly affected cognitive functions such as P300 amplitude, immediate recall, verbal learning, delayed recall, recognition, retrieval, Stroop effect, and social functions such as social engagement, interpersonal behavior, prosocial activities, recreation, independence-performance and competency and employment. YMRS scores affected only verbal learning. Cognitive functions do not have any effect on mood symptoms or social functions. Discussion and Conclusion: Subsyndromal residual depressive symptoms seem to affect functioning in remitted bipolar patients. In order to improve the functioning of the bipolar patients, it will be helpful to implement strategies for these depressive symptoms. () Key words: bipolar disorder, residual symptoms, cognitive functions, social functioning GİRİŞ İki uçlu bozuklukta, remisyonda iken bile hem bilişsel işlevlerde, hem de toplumsal işlevsellikte bozulma gösterilmiştir. Duygudurumu ötimik olan iki uçlu hastalarda, dikkatte, sözel öğrenmede, bellekte ve frontal yürütücü işlevlerde bozulma güvenilir biçimde gösterilmiştir. Martinez-Aran ve arkadaşları 1 duygudurumu ötimik olan iki uçlu hastalarda sözel bellekte ve frontal yürütücü işlevlerde bilişsel işlev bozukluğu bildirmiştir. Yaş, hastalık öncesi zeka düzeyi (IQ) ve depresif belirtiler için kontrol edildiğinde, remisyonda iki uçlu bozukluğu olan hastalar sağlıklı gönüllülere göre yürütücü işlevlerde daha kötü performans göstermiştir. 2 Quraishi ve Frangou sözel bellekte bozulmanın güvenilir biçimde gösterildiğini ve kalıntı manik ve depresif belirtilerin perseveratif hata sayısında, sözel akıcılıkta ve plan yapabilme yetisinde kusurlara neden olduğunu belirtmiştir. 3 Mur ve arkadaşları, 4 yürütücü işlevlerde bozulmanın ve inhibisyon yitiminin iki uçlu bozukluğun şiddetinden veya kullanılan ilaçların etkisinden bağımsız olarak bu bozukluğun önemli bir özelliği olduğunu ileri sürmüştür. Diğer yandan, iş yaşamında bozulma, toplumsal ve boş zaman etkinliklerine uyum zorluğu ve evlilik uyumunda bozulma gibi toplumsal uyum bozuklukları iyileşmiş iki uçlu hastalarda saptanmaktadır. 5 Eşik-altı kalıntı duygudurum belirtilerinin mi bilişsel ve toplumsal işlevlerde bozulmaya yol açtığı, yoksa remisyonda iken bilişsel bozulmanın kendi başına mı psikososyal işlev bozukluğunun nedeni olduğu yeterince açıklığa kavuşturulmamıştır. Maudsley İki Uçlu Bozukluk Projesinde, Frangou ve arkadaşları 6 bozukluk süresinin ve belirtilerin düzeyinin gözlenen bilişsel bozulmanın ortaya çıkmasına katkıda bulunduğunu ve yürütücü işlevlerin değişik yönlerine etki gösterme eğiliminde olduğunu bildirmiştir. Benzer şekilde, Malhi ve arkadaşları 7 hem iki uçlu depresif, hem de manik hastalarda psikososyal işlevsellik ile bağıntı gösteren orta düzeyde bilişsel bozulma örüntüsü saptamış, ama psikososyal işlevsellikte belli düzeyde bozulma yaşasalar bile, hastaların bilişsel olarak büyük oranda korunmuş olduklarını göstermiştir. Robinson ve Ferrier bilişsel bozulmanın, bozukluğun başlamasından önce bile var olan, sürekli bir yatkınlık etkeni olabileceğini ileri sürmüştür. 8 Duygudurum belirtilerinin bilişsel ve psikososyal işlevsellikteki bozulma üzerine etkisi giderek daha çok ilgi çekmektedir. Bu alanda yapılmış birçok çalışma bulunmasına karşın, bilişsel ve psikososyal işlevsellikteki bozulmanın durumluk mu, yoksa sürekli mi olduğu konusunda bulgular çelişkilidir. Bu çelişkiyi gidermek üzere, Frangou ve arkadaşları 6 bu konuda replikasyon çalışmalarına gereksinim olduğunu öne sürmüştür. Bu çalışmada, remisyondaki iki uçlu hastalarda eşikaltı kalıntı duygudurum belirtilerinin bilişsel ve toplumsal işlevsellik üzerine etkisi araştırılmıştır. YÖNTEM Bu çalışma Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Duygudurum Bozuklukları Polikliniği nde yürütülmüştür. Denekler Çalışmaya alma ölçütleri yaş aralığında olmak, en az 6 aydır remisyonda olmak, DSM-IV tanı ölçütlerine göre iki uçlu bozukluk tanısını karşılamak ve araştırma protokolüne uyum sağlayacak zihinsel ve fiziksel yetilere sahip olmak olarak belirlenmiştir. Dışlama ölçütleri olarak iki uçlu bozukluk dışında herhangi bir psikiyatrik, nörolojik veya tıbbi hastalığa sahip olmak ya da sürekli ilaç tedavisi kullanmak ve alkol veya herhangi bir madde kullanım bozukluğuna sahip olmaktır. Çalışmaya iki uçlu II bozuk- Anadolu Psikiyatri Dergisi 2009; 10:

3 126 Remisyondaki iki uçlu hastalarda kalıntı duygudurum belirtilerinin bilişsel ve luk tanısı konan hastalar alınmamıştır. Sağlıklı kontrol grubu olarak, yaşam boyu herhangi bir kronik psikiyatrik, nörolojik veya tıbbi hastalık tanısı konmamış veya sürekli tedavi görmeyen gönüllüler alınmıştır. Tüm gönüllülerden yazılı aydınlatılmış onay istenmiştir. Bu çalışma Celal Bayar Üniversitesi Yerel Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır. Hastaların remisyon durumu, tanı görüşmesi sırasında bir duygudurum döneminin ölçütlerini karşılamama olarak belirlenmiştir. Tüm hastaların hem hasta kayıtları, hem de araştırmaya alma sırasında DSM-IV için Yapılandırılmış Klinik Görüşme-Klinik Sürümü (SCID-CV) ile remisyonda oldukları gösterilmiştir. Ek olarak hastalarla ilgili klinik bilgiler (örneğin, bozukluk başlangıç yaşı, geçirilen dönem sayısı, hastaneye yatış sayısı) hastanın kayıtlarından ve hasta ile yapılan görüşmeden elde edilmiştir. Hastalar kesitsel olarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya Mart-Aralık 2005 tarihleri arasında Duygudurum Bozuklukları Polikliniğine başvuran ve alma/dışlama ölçütlerine uyan tüm hastalar alınmıştır. Değerlendirme araçları Depresif belirtilerin değerlendirilmesinde, yapılandırılmış görüşmesi olan 17-maddeli Hamilton Depresyonu Derecelendirme Ölçeği (HAM-D) kullanılmıştır; Türkçe sürümünün güvenilirlik ve geçerlilik çalışması Aydemir ve arkadaşları 9 tarafından yapılmıştır. Manik belirtilerin değerlendirilmesinde, Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS) kullanılmıştır; Türkçe sürümünün güvenilirlik ve geçerlilik çalışması Karadağ ve arkadaşları 10 tarafından yapılmıştır. P300 işitsel uyarılmış potansiyel kafatası elektrotları yoluyla bilişsel işlevlerin nesnel bir ölçümüdür ve bellek, dikkat ve konsantrasyon gibi beyin işlevlerini ölçmek için kullanılır. 11 P300 beyin işlevlerinde yaklaşık 300 milisaniyede uyarana yönelik fizyolojik değişimi ölçer. P300 en iyi bilinen bilişsel uyarılmış potansiyeller veya içsel olaya-ilişkin potansiyeller arasındadır. P300 bilişsel bilgi işlemenin çeşitli yönleriyle ilişkili olduğu için, bilişsel bilgi işleme sürecinin davranışsal ölçümüne yararlı ve nesnel bir klinik katkı yapmaktadır. P300 kayıtları karar verme, bilgi anımsama, belirsizlikte çözüm bulma gibi göstergelerin kortikal bütünleştirilmesinin toplamıdır. Aynı zamanda dikkat ve performansta yanıt olasılığını da kapsar. 12 P300 dalgası tedaviyle bağıntılı değişiklik göstermemektedir ve belirti şiddetinden bağımsızdır. 13 Stroop Testi (ST), Stroop tarafından 1935 yılında deneysel performans amacıyla geliştirilmiştir. Bu test dikkat ölçümlerinde altın standart olarak kabul edilmektedir. 14 Stroop etkisi kendi renklerine göre farklı renk isimlerinin yazılı olduğu metinleri okumaya dayanmaktadır. ST nin Türk toplumu için uyarlama çalışmasını Karakaş yapmıştır. 15 Bizim çalışmamızda, Türk toplumu için geliştirilmiş ST sürümü ile Victoria formu birleştirilerek oluşturulmuş ST-TBAG formu hem hasta, hem de kontrol grubuna uygulanmıştır; orijinal ST özelliklerine sahip üç kart ile dört maddeli altı sıradan oluşmaktadır. Rey tarafından geliştirilen Sözel Bellek Öğrenme Testi (AVLT) kişinin sözel bilgiyi kodlaması, birleştirmesi, saklaması ve anımsamasını değerlendiren bir ölçüm aracıdır ve Türkçe için uyarlama çalışmasını Karakaş yapmıştır. 15 AVLT sözel öğrenme ve bellek için duyarlı bir değerlendirme aracı olarak bulunmuştur. Toplumsal İşlevsellik Ölçeği (SİÖ) toplumsal ilişkiler ve toplumdan soyutlanma, kişilerarası ilişkiler, öncül toplumsal etkinlikler, boş zamanları değerlendirme, bağımsızlık (performans ve yetkinlik) ve iş veya meslek gibi toplum içinde uyumun çeşitli yönlerini kapsayan kısa, nesnel olarak puanlanan bir özbildirim ölçeğidir. Her alt ölçeğin ham puanları standart bir puana dönüştürülür, genel toplumsal işlevsellik ortalama standart puana dayanmaktadır. 16 İstatistiksel analiz İki uçlu ve kontrol gruplarını demografik ve klinik özellikler açısından karşılaştırmak için ki-kare ve t testi uygulanmıştır. İki uçlu ve kontrol gruplarını bilişsel ve toplumsal işlevsellik yönünden karşılaştırmak amacıyla, bilişsel ve toplumsal işlevsellik ölçümlerinden alınan puan ortalamalarına t testi uygulanmıştır. HAM-D ve YMRS puanlarının P300, ST, AVLT ve SİÖ üzerine etkilerini saptamak için çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Bilişsel ve toplumsal işlevsellik ortalama puanı, alan değişkenleri olarak her seferinde ayrı ayrı regresyon analiz edilmiştir. Çoklu lineer regresyon analizinde, -kestirim katsayıları bulunmuş ve istatistiksel önemlilik için %95 güven aralığında p<0.05 kabul edilmiştir. BULGULAR Denekler DSM-IV e göre iki uçlu I bozukluk tanısı konan 43 hasta araştırmaya alınmıştır. Hastaların yaş ortalaması yıl ve %55.8 i (s=24) erkektir. Hastalık süresi yıl ve önceden geçirilmiş dönem sayısı dır. Hasta-

4 Kaya ve ark. 127 ların %46.5 inin (s=20) geçirdiği son dönem depresiftir. Sosyodemografik özellikler açısından iki uçlu grubu ile kontrol grubu arasında istatistiksel farklılık yoktur (Tablo 1). Tablo 1. Çalışma gruplarının sosyodemografik ve klinik özellikleri İki uçlu (s=43) Kontrol (s=22) Sayı % Sayı % Yaş (Ort.±SS) 38.1± ±8.08 Cinsiyet Erkek Kadın Eğitim durumu İlköğretim Lise Yüksekokul İlk dönem tipi Manik Depresif Karma Hastalık başlangıç yaşı 25.95±9.56 Hastalık süresi (yıl) 12.1±10.2 Dönem sayısı 6.6±6.0 Hastaneye yatış sayısı 1.8±1.7 Remisyon süresi (ay) 18.1±13.1 GAF 89.5±7.8 HAM-D 3.32±1.84 a 1.8±1.2 YMRS 1.53±2.02 c 0.3±0.7 a p<0.05, b p<0.01, c p< Hastaların hepsi ilaç tedavisi altındadır, %53.5 i kombinasyon tedavisi almaktadır. Duygudurum dengeleyici olarak, 15 hasta lityum (ortalama kan düzeyi= ), 17 hasta sodyum valproat (ortalama kan düzeyi= ) ve beş hasta karbamazepin (ortalama doz= ) kullanmaktadır. Üç hasta tekli tedavi olarak atipik antipsikotik ilaç kullanmaktadır. Kombinasyon tedavisi olarak, hastaların %46.6 sı duygudurum dengeleyici yanında atipik antipsikotik ilaç kullanmaktadır. Hastaların hiçbiri benzodiyazepin içeren ilaç kullanmamaktadır. İki uçlu ve kontrol gruplarının bilişsel ve toplumsal işlevsellik yönünden karşılaştırılması Tablo 2 de, bilişsel ve toplumsal işlevsellik puan ortalamaları verilmiştir. Bilişsel belirtiler yönünden araştırma grupları karşılaştırıldığında, P300 latansı (t=1.837, p=0.009), sözel öğrenme (t= , p<0.0001), uzak bellek (t=-5.981, p= 0.005), tanıma (t=-2.591, p=0.013) ve anımsama (t=-2.591,p=0.013) iki uçlu grupta kontrol gruba göre bozulmuş olarak bulunmuştur. SİÖ - nin alan puanlar, iki uçlu grubun geri çekilme (t= , p=0.045), kişilerarası ilişkiler (t=-2.059, p=0.026), bağımsızlık düzeyi-yetkinlik (t=-3.553, p=0.027), ve iş/meslek (t=-4.248, p<0.0001) açısından kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı biçimde düşük bulunmuştur. Duygudurum belirtilerinin bilişsel ve psikososyal işlevsellik üzerine etkisi Regresyon analizinde, HAM-D puanları P300 amplitüd, anlık bellek, sözel öğrenme, uzak bellek, tanıma, anımsama, Stroop söz-renk etkileşimi gibi bilişsel işlevleri ve geri çekilme, kişile- Anadolu Psikiyatri Dergisi 2009; 10:

5 128 Remisyondaki iki uçlu hastalarda kalıntı duygudurum belirtilerinin bilişsel ve Tablo 2. Grupların bilişsel ve toplumsal işlevsellik yönünden karşılaştırılması İki uçlu (s=43) Ort.±SS Kontrol (s=22) Ort.±SS P300 Amplitüd 14.5± ±5.9 Latans 326.6±34.7 b 314.1±20.4 AVLT Anlık bellek 6.3± ±1.6 Sözel öğrenme 11.1±2.7 c 13.4±1.1 Uzak bellek 8.8±3.2 b 12.5±1.6 Tanıma 13.6±2.4 a 14.6±0.8 Anımsama 13.6±2.4 a 14.6±0.8 Stroop Test 72.4± ±13.9 Geri çekilme 11.7±1.6 a 13.7±1.1 Kişilerarası ilişkiler 8.2±1.1 a 8.6±0.6 Öncül toplumsal etkinlikler 27.1± ±6.3 Boş zamanları değerlendirme 20.7± ±4.4 Bağımsızlık-performans 26.5± ±5.6 Bağımsızlık-yetkinlik 34.7±4.2 a 37.5±1.9 Meslek/iş 8.6±1.5 c 9.8±0.5 a p<0.05, b p<0.01, c p< Tablo 3. Kalıntı duygudurum belirtileri ile bilişsel ve toplumsal işlevsellik arasında regresyon analizi ( ) HAM-D YMRS P300 Amplitüd b Latans AVLT Anlık bellek a Sözel öğrenme b a Uzak bellek b Tanıma a Anımsama a Stroop Test a Geri çekilme c Kişilerarası ilişkiler c Öncül toplumsal etkinlikler a Boş zamanları değerlend b Bağımsızlık-performans a Bağımsızlık-yetkinlik c Meslek/iş c a p<0.05, b p<0.01, c p< rarası iletişim, öncül toplumsal etkinlikler, boş zamanları değerlendirme, bağımsızlık düzeyiperformans, bağımsızlık düzeyi-yetkinlik ve iş/ meslek gibi toplumsal işlevleri istatistiksel olarak anlamlı biçimde etkilemektedir. YMRS puanları yalnız sözel öğrenmeyi etkilemektedir (Tablo 3). Diğer yandan, bilişsel işlevlerin duygudurum belirtileri ve toplumsal işlevsellik üzerine istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi yoktur. TARTIŞMA Bu çalışmada depresif veya manik belirtilerin bilişsel ve psikososyal işlevsellik üzerine etkisi araştırılmıştır ve manik belirtilerin değil, ama depresif belirtilerin hem bilişsel, hem de psikososyal işlevsellik üzerine olumsuz etkilerinin olduğu gösterilmiştir. İki uçlu hastalarda remisyon durumu depresyon ve mani ölçeklerinden aldıkları puanlara göre tanımlanmış olsa bile, hem bilişsel, hem de toplumsal işlevsellik kontrollere göre daha bozuk olarak saptanmıştır. Bilişsel işlev bozukluğu duygudurum belirtileri ve psikososyal işlevsellik üzerine herhangi bir etki oluşturmamaktadır. İki uçlu ve kontrol gruplarının bilişsel ve toplumsal işlevsellik yönünden karşılaştırılması

6 Kaya ve ark. 129 İki uçlu grup bilişsel ve toplumsal işlevsellikte kontrol grubuna göre daha fazla bozulma göstermektedir. Meta-analiz çalışmalarında, iki uçlu bozuklukta özellikle yürütücü işlevler ve sözel öğrenme başta olmak üzere bilişsel bozulma ile ilgili güçlü kanıtlar elde edilmiştir. 17 Remisyondaki iki uçlu hastalarda bilişsel işlevlerden sözel öğrenme ve uzak belleğin bozulduğu güvenilir biçimde gösterilmiştir. 3,18 Benzer şekilde, Cavanagh ve arkadaşları 19 duygudurumu ötimik olan iki uçlu hastalarda sözel öğrenme, tanıma ve anımsama gibi bilişsel işlevlerin bozulduğunu bildirmiştir. Bu çalışmada da hastalarda, sağlıklı kontrollere göre sözel öğrenme, uzak bellek, tanıma ve anımsama anlamlı olarak bozulmuş; Stroop Testi iki uçlu ve kontrol grupları arasında farklı bulunmamıştır. Kronik, özellikle remisyondaki hastalarda ST sonuçlarının tutarlı olmadığı bildirilmiştir. 3 ST dikkate alındığında, Paradiso ve arkadaşları 20 iki uçlu hastaların unipolar olanlardan daha iyi performans gösterdiğini bildirmiş; Krabbendam ve arkadaşları, 21 iki uçlu hastalarla sağlıklı gönüllüler arasında fark bulamamıştır. Sonuç olarak, hastalarda tutarlı biçimde bellek ve ilişkili öğrenme bozuklukları görülürken, dikkat bozukluğu değişkenlik göstermektedir. Blairy ve arkadaşları, 22 remisyondaki iki uçlu hastalarda mesleksel ve toplumsal işlevsellikte bozulma bildirmiştir. Michalak ve arkadaşları 23 iki uçlu bozuklukta toplumsal işlevselliğin önemli bir bileşeni olan mesleksel işlevsellikte bozulmaya dikkat çekmiştir. Fagiolini ve arkadaşları 24 remisyondayken bile iki uçlu bozukluğun iş ve toplumsal işlevde kusura yol açtığını öne sürmüştür. Bu çalışmada hastalarda toplumdan çekilmede, kişilerarası ilişkilerde ve yetkinlikte belirgin bozulma saptanmıştır. Remisyonda olsalar bile, iki uçlu hastalar kişilerarası ilişkileri kapsayan şekilde toplumsal işlevlerde bozulma yaşamaktadır. Kalıntı duygudurum belirtilerinin bilişsel ve psikososyal işlevsellik üzerine etkisi İki uçlu bozukluk hastalarında düşük düzeyde belirtiler yaygındır ve hastalar iyileşmiş olsalar bile performans ve işlevsellikte bozulmaya yol açabilmektedir. 17 Malhi ve arkadaşları 7 iki uçlu bozukluğun üç ayrı evresinde nörobilişsel kusurları incelemiş, iki uçlu depresyon ve hipomanide psikososyal işlevselliği de etkileyen duygudurumla ilintili bilişsel kusurlar bildirmiştir. Bunun ötesinde, depresyondaki hastalar bilişsel işlevler yönünden duygudurumu ötimik olan hastalara göre daha fazla bozulma göstermiştir. İki uçlu depresyonun majör depresyona göre daha ileri derecede bilişsel bozulmaya neden olduğu öne sürülmüştür. 25 Frangou ve arkadaşları 6 ise, duygudurum belirtileri çok düşük düzeyde olduğunda, yürütücü işlevlerin birçoğunu etkilemediğini belirtmiştir. Bizim çalışmamızda, remisyondaki iki uçlu bozuklukta eşik-altı kalıntı depresif belirtiler düşük düzeyde olsalar bile, bilişsel bozulma ile ilişkili bulunmuş; ancak manik belirtilerin anlamlı etkisi saptanmamıştır. Psikososyal işlevsellik iki uçlu bozukluğun üç evresinde de bozulmaktadır. 7 Eşik-altı duygudurum beliritleri göz önüne alındığında, eşik-altı depresif belirtiler psikososyal işlevleri oldukça bozmaktadır; ancak eşik-altı manik belirtilerin psikososyal işlevsellik üzerine etkisi yoktur. 26 Çalışmamızda kalıntı manik belirtilerin değil, ama eşik-altı kalıntı depresif belirtilerin psikososyal işlevlerde bozulmaya yol açtığı gösterilmiştir. Bu çalışmada, bilişsel bozulma ile psikososyal bozulma veya duygudurum belirtileri arasında bir ilişki gösterilememiş olması, remisyondaki iki uçlu bozuklukta bilişsel bozulmanın görünürdeki neden olmadığını ortaya koymaktadır. Bunun yerine, işlevsellikte bozulmanın kaynağı olarak eşik-altı kalıntı duygudurum belirtileri gibi görünmektedir. Malhi ve arkadaşları, 7 ötimideki psikososyal bozulmanın tümüyle bilişsel bozulmaya yüklenemeyeceğini ileri sürmüştür. Öte yandan bilişsel belirtilerin asıl işlevsellikteki bozulmanın nedeni olduğunu ileri süren çalışmalar da vardır. 4 Her ne kadar bizim çalışmamızda kalıntı depresif belirtiler etkili gibi görünmekteyse de, uzunlamasına izleme çalışmalarıyla işlevsellikteki bozulmanın gelişimi ortaya konmalıdır. Çalışmanın sınırlılıkları Bulguları irdelerken bazı sınırlılıkları göz önünde bulundurmak gereklidir. Bu çalışma kesitseldir ve örneklem sayısı görece küçüktür. Kalıntı duygudurum belirtilerinin etkisini ortaya koymak için, uzunlamasına izleme çalışmaları gereklidir. İkinci olarak, tüm hastalar ilaç tedavisi altında oldukları için, ilaçların bulgular üzerindeki etkisini dışlamak olası değildir. Dahası, hastaların çoğu çeşitli ilaç kombinasyonları kullanmaktadır ve bu ilaçların olası karıştırıcı etkisi bilinemez. Hastaların ilaçlarını keserek araştırma yapmak etik olmadığından, bu koşul iki uçlu bozukluk alanındaki araştırmaların önemli bir sınırlılığıdır. SONUÇ İki uçlu bozuklukta, hastalar remisyonda bile bilişsel ve psikososyal kusurlar gösterir. Eşik-altı kalıntı depresif belirtilerin remisyon sonrasında Anadolu Psikiyatri Dergisi 2009; 10:

7 130 Remisyondaki iki uçlu hastalarda kalıntı duygudurum belirtilerinin bilişsel ve bilişsel ve psikososyal bozulmanın sürmesinde etkisi vardır. İki uçlu bozukluğun tedavisinde tam remisyon ve işlevselliğin sağlanması için tüm belirtilerin giderilmesi hedeflenmelidir. KAYNAKLAR 1. Martinez-Aran A, Vieta E, Reinares M, Colom F, Torrent C, Sanchez-Moreno J, et al. Cognitive function across manic or hypomanic, depressed, 14. MacLeod CM. The Stroop task: the 'Gold Standard' of attentional measures. J Exper Psychol Gen 1992; 121: and euthymic states in bipolar disorder. Am J 15. Karakaş S. BİLNOT Bataryası El Kitabı: Nöropsikolojik Testler İçin araştırma ve Geliştirme Çalış- Psychiatry 2004; 161: Ferrier IN, Stanton BR, Kelly TP, Scott J. Neuropsychological maları. Ankara, Dizayn Ofset, 2004, s function in euthymic patients with 16. Birchwood M, Smith J, Cochrane R, Wetton S, bipolar disorder. Br J Psychiatry 1999; 175:246- Opestake S. The Social Functioning Scale. The 251. development and validation of a new scale of 3. Quraishi S, Frangou S. Neuropsychology of bipolar disorder: a review. J Affect Disord 2002; 72: Mur M, Portella MJ, Martínez-Arán A, Pifarré J, Vieta E. Persistent neuropsychological deficit in euthymic bipolar patients: executive function as a core deficit. J Clin Psychiatry 2007;68: Bauwens F, Pardoen D, Staner L, Dramaix M, Mendlewicz J. Social adjustment and the course of affective illness: a one-year controlled longitudinal study involving bipolar and unipolar outpatients. Depress Anxiety 1998; 8: Frangou S, Donaldson S, Hadjulis M, Landau S, Goldstein LH. The Maudsley Bipolar Disorder Project: executive dysfunction in bipolar disorder I and its clinical correlates. Biol Psychiatry 2005; 58: Malhi GS, Ivanovski B, Hadzi-Pavlovic D, Mitchell PB, Vieta E, Sachdev P. Neuropsychological deficits and functional impairment in bipolar depression, hypomania and euthymia. Bipolar Disord 2007; 9: Robinson LJ, Ferrier IN. Evolution of cognitive impairment in bipolar disorder: a systematic review of cross-sectional evidence. Bipolar Disord 2006; 8: Aydemir Ö, Deveci A, İçelli İ. Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği Yapılandırılmış Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu Versiyonunun güvenilirlik ve geçerliği. Türkiye de Psikiyatri 2006; 8: Karadağ F, Oral ET, Yalçın AF, Erten E. Young Mani Derecelendirme Ölçeğinin Türkiye de Geçerlilik social adjustment for use in family intervention programmes with schizophrenic patients. Br J Psychiatry 1990; 157: Robinson LJ, Thompson JM, Gallagher P, Goswami U, Young AH, Ferrier IN, et al. A meta-analysis of cognitive deficits in euthymic patients with bipolar disorder. J Affect Disord 2006;93: Martinez-Aran A, Vieta E, Colom F, Benabarre A, Reinares M, Gasto C, et al. Cognitive dysfunctions in bipolar disorder: evidence of neuropsychological disturbances. Psychother Psyhosom 2000; 69: Cavanagh JT, Van Beck M, Muir W, Blackwood DHR. Case-control study of neurocognitive function in euthymic patients with bipolar disorder: an association with mania. Br J Psychiatry 2002; 180: Paradiso S, Lamberty GJ, Garvey MJ, Robinson RG. Cognitive impairment in the euthymic phase of chronic unipolar depression. J Nerv Ment Dis 1997; 185: Krabbendam L, Honig A, Wiersma J, Vurman EF, Hofman PA, Derix MM, et al. Cognitive dysfunctions and white matter lesions in patients with bipolar disorder in remission. Acta Psychiatr Scand 2000; 101: Blairy S, Linotte S, Souery D, Papadimitriou GN, Dikeos D, Lerer B, et al. Social adjustment and self-esteem of bipolar patients: a multicentric study. J Affect Disord 2004; 79: Michalak EE, Yatham LN, Maxwell V, Hale S, Lam RW. The impact of bipolar disorder upon ve Güvenilrliği. Turk Psikiyatr Derg work functioning: a qualitative analysis. Bipolar 2002; 13: Gönül AS, Eker Ç, Donat Ö. Şizofrenide elektrofizyolojik değişiklikler. ME Ceylan (Ed.), Araştırma ve Klinik Uygulamada Biyolojik Psikiyatri: Şizofreni, 3. baskı, İstanbul, Yerküre, 2005, p Oken BS. Endogenous event-related potentials. KH Chiappa (Ed.), Evoked Potentials in Clinical Medicine, third ed., Philadelphia, Lippincott- Raven Publishers, 1997, p Ford JM, White PM, Csernansky JG, Faustman WO, Roth WT, Pfefferbaum A. ERPs in schizophrenia: effects of antipsychotic medication. Biol Psychiatry 1994, 36: Disord 2007; 9: Fagiolini A, Kupfer DJ, Masalehdan A, Scott JA, Houck PR, Frank E. Functional impairment in the remission phase of bipolar disorder. Bipolar Disord 2005: 7: Malhi GS, Cahill CM, Ivanovski B, Lagopoulos J. A neuropsychologic image of bipolar disorder. Clin Approaches Bipolar Disord 2006; 5: Judd LL, Akiskal HS, Schettler PJ, Endicott J, Leon AC, Solomon DA, Coryell W, Maser JD, Keller MB. Psychosocial disability in the course of bipolar I and II disorders. Arch Gen Psychiatry 2005; 62:

Bipolar Bozuklukta Öznel Bilişsel Değerlendirme Neyi Ölçüyor? Nesnel Bilişsel Değerlendirme İle Bağın sı

Bipolar Bozuklukta Öznel Bilişsel Değerlendirme Neyi Ölçüyor? Nesnel Bilişsel Değerlendirme İle Bağın sı Türk Psikiyatri Dergisi 2009; 20(4):332-338 Bipolar Bozuklukta Öznel Bilişsel Değerlendirme Neyi Ölçüyor? Nesnel Bilişsel Değerlendirme İle Bağın sı Dr. Ömer AYDEMİR, Dr. Ender KAYA 2 Özet / Abstract Amaç:

Detaylı

İki Uçlu Bozuklukta Damgalanma Hissinin İşlevsellik Üzerine Etkisi

İki Uçlu Bozuklukta Damgalanma Hissinin İşlevsellik Üzerine Etkisi Original Papers / Araştırmalar DOI: 10.5455/jmood.20130915115818 İki Uçlu Bozuklukta Damgalanma Hissinin İşlevsellik Üzerine Etkisi Ömer Aydemir 1 ÖZET: İki uçlu bozuklukta damgalanma hissinin işlevsellik

Detaylı

İki Uçlu Bozukluk Manik ve İyileşme Dönemlerindeki Bilişsel İşlevler: Bir İzlem Çalışması

İki Uçlu Bozukluk Manik ve İyileşme Dönemlerindeki Bilişsel İşlevler: Bir İzlem Çalışması Original Paper / Araştırma DOI: 10.5455/jmood.20150418031101 İki Uçlu Bozukluk Manik ve İyileşme Dönemlerindeki Bilişsel İşlevler: Bir İzlem Çalışması Nakşidil Yazıhan 1, Ali Doruk 1, Adem Balıkçı 1, Murat

Detaylı

AÇIKLAMA Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka. Konuşmacı: - Danışman: -

AÇIKLAMA Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka. Konuşmacı: - Danışman: - AÇIKLAMA 2014-2017 Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka Konuşmacı: - Danışman: - Şizofreni ve Bilişsel İşlev Bozuklukları Prof. Dr. Berna Binnur Akdede Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD OLGU

Detaylı

Bipolar bozukluğun ve şizofreninin remisyon ve psikotik belirtili dönemlerindeki hastaların bilişsel işlevler açısından karşılaştırılması

Bipolar bozukluğun ve şizofreninin remisyon ve psikotik belirtili dönemlerindeki hastaların bilişsel işlevler açısından karşılaştırılması Bipolar bozukluğun ve şizofreninin remisyon ve psikotik belirtili dönemlerindeki hastaların bilişsel işlevler açısından karşılaştırılması Deniz Ceylan, Berna Binnur Akdede, Emre Bora, Ceren Hıdıroğlu,

Detaylı

BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk

BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk Doç. Dr. Sibel Çakır İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları Birimi Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: ELAN Danışman:

Detaylı

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu ÖTİMİK BİPOLAR HASTALARDA ve AİLELERİNDE YAŞAM KALİTESİ: DİYABETİK HASTALAR ve NORMAL KONTROLERLE KAŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA A. Özerdem a, B. Çakaloz a, Ş.Topkaya a, A. Koçyiğit b, M.Yılmaztürk b, B.B.

Detaylı

Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği nin Türkçe Sürümünün Bipolar Bozuklukta Güvenilirliği ve Geçerliği

Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği nin Türkçe Sürümünün Bipolar Bozuklukta Güvenilirliği ve Geçerliği Türk Psikiyatri Dergisi 2012;23(3):193-200 Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği nin Türkçe Sürümünün Bipolar Bozuklukta Güvenilirliği ve Geçerliği Dr. Ömer AYDEMİR 1. Dr. Burak UYKUR 2 ÖZET Amaç: İşlevselliğin

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması

Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması Suat Yalçın, Sevda Bağ SBÜ Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları EAH, 3.psikiyatri Kliniği,

Detaylı

Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler. Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017

Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler. Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017 Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017 AÇIKLAMA 2012-2017 Araştırmacı: yok Danışman: yok Konuşmacı: yok Olgu 60 yaşında kadın, evli, 2 çocuğu var,

Detaylı

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Kurum ve kuruluşla ilişki bildirimi Bulunmamaktadır. Şiddet ve Suç Saldırganlık Şiddet Bireyin

Detaylı

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004)

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofrenide Yasam Kalitesi Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofreni: Temel Belirti Kümeleri Pozitif Sanri Varsani Dezorganize konusma Katatoni Sosyal/Mesleksel

Detaylı

DEPRESYONDA BİPOLAR UNİPOLAR AYRIMI: KESİTSEL, KARŞILAŞTIRMALI BİR SINIFLANDIRMA ÇALIŞMASI

DEPRESYONDA BİPOLAR UNİPOLAR AYRIMI: KESİTSEL, KARŞILAŞTIRMALI BİR SINIFLANDIRMA ÇALIŞMASI DEPRESYONDA BİPOLAR UNİPOLAR AYRIMI: KESİTSEL, KARŞILAŞTIRMALI BİR SINIFLANDIRMA ÇALIŞMASI Emine Şimşek Şahinol 1, Ömer Aydemir 2, İlkin İçelli 3 1 Kırıkkale Devlet Hastanesi, 2 Celal Bayar Uni. Psikiyatri

Detaylı

Psikofarmakolojik Tedavilerin Bilişsel İşlevler Üzerinde Etkisi

Psikofarmakolojik Tedavilerin Bilişsel İşlevler Üzerinde Etkisi Psikofarmakolojik Tedavilerin Bilişsel İşlevler Üzerinde Etkisi Yavuz Ayhan, Ayşe Elif Anıl Yağcıoğlu Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Araştırmacı Danışman Konuşmacı

Detaylı

Serhat Tunç 1, Yelda Yenilmez Bilgin 2, Kürşat Altınbaş 3, Hamit Serdar Başbuğ 4 1

Serhat Tunç 1, Yelda Yenilmez Bilgin 2, Kürşat Altınbaş 3, Hamit Serdar Başbuğ 4 1 53. Ulusal Psikiyatri Kongresi, (TPD, 2017) 3-7 Ekim 2017 Bursa, Türkiye SS: 0167 5 Ekim, 2017 18.00 Özkıyım girişimi öyküsü olan ve olmayan bipolar bozukluk olgularının mizaç ve klinik özelliklerinin

Detaylı

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok*

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* *İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.B.D. **İstanbul Üniversitesi DETAE Sinirbilim A.B.D. Şizofreni

Detaylı

Düzelme dönemindeki bipolar bozukluk hastalarının kalıntı belirtilerinin klinik özellikler ve iģlevselliğe etkisi

Düzelme dönemindeki bipolar bozukluk hastalarının kalıntı belirtilerinin klinik özellikler ve iģlevselliğe etkisi 228 Düzelme dönemindeki bipolar bozukluk hastalarının kalıntı belirtilerinin klinik özellikler AraĢtırma / Original article Düzelme dönemindeki bipolar bozukluk hastalarının kalıntı belirtilerinin klinik

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

Cukurova Medical Journal

Cukurova Medical Journal Cukurova Medical Journal Araştırma Makalesi / Research Article Duygudurum Bozukluklarında İçselleştirilmiş Damgalanma, Bilişsel İşlevler ve İşlevsellik Self Stigmatization, Cognitive Functions and Social

Detaylı

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Emine Çölgeçen 1, Ali İrfan Gül 2, Kemal Özyurt 3, Murat Borlu 4 1 Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi, Dermatoloji Ana Bilim

Detaylı

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor?

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Ebru Turgut 1, Yunus Emre Sönmez 2, Şeref Can Gürel 1, Sertaç Ak 1 1 Hacettepe

Detaylı

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK Duygudurum Bozukluklarında Gelecek Sınıflandırma ve Tedaviler Kürşat Altınbaş Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri

Detaylı

Bipolar depresyonu ayırt etmek her zaman kolay mı?

Bipolar depresyonu ayırt etmek her zaman kolay mı? Bipolar depresyonu ayırt etmek her zaman kolay mı? Ömer AYDEMİR Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Manisa Bipolar Depresyon Ayırt etmek çok kolay Mani/Hipomani Bipolar Depresyon

Detaylı

Depresyonda İşlevsel İyileşme ve Brintellix

Depresyonda İşlevsel İyileşme ve Brintellix Depresyonda İşlevsel İyileşme ve Brintellix Ömer Aydemir Celal Bayar Üni. Tıp Fak. Psikiyatri A.D. Depresyonda sonlanım Depresyonda Tam İyileşmeyi Sağlamak Belirtili dönem sonrası tam düzelme sağlama Kalıntı

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Tip 1 diyabetli genç yetişkinlerin hastalığa psikososyal uyumları ve stresle başa çıkma tarzları

Tip 1 diyabetli genç yetişkinlerin hastalığa psikososyal uyumları ve stresle başa çıkma tarzları Tip 1 diyabetli genç yetişkinlerin hastalığa psikososyal uyumları ve stresle başa çıkma tarzları 1 Selda Çelik, 2 Meral Kelleci, 3 Dilek Avcı, 1 Elif Temel 1 İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi

Detaylı

Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi

Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi Selçuk Özdin 1, Aytül Karabekiroğlu 2, Arzu Alptekin Aker 2, Recep Bolat 2, Servet

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA GİRİŞ: Yaygın anksiyete bozukluğu, birtakım olay ya da etkinliklerle ilgili olarak, bireyin denetlemekte zorlandığı,

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Siklotimik bozukluk, hipomani ve hafif þiddette

Siklotimik bozukluk, hipomani ve hafif þiddette Siklotimik Bozukluk Yrd. Doç. Dr. Adnan CANSEVER*, Prof. Dr. Aytekin ÖZÞAHÝN* Siklotimik bozukluk, hipomani ve hafif þiddette depresyon dönemlerinin sýk aralýklarla yer deðiþtirdiði, kronik bir duygudurum

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu

Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu ARAÞTIRMA Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu Depression and Anxiety Among First Trimester Pregnancies Pýnar Yücel 1, Yasemin Çayýr 2, Mehmet Yücel 3 1 Uz.Dr., Siyavuþpaþa Aile

Detaylı

Samsun da altı yıllık bir psikiyatri muayenehane çalışmasının değerlendirilmesi. Evaluation of psychiatric office studies for six years in Samsun

Samsun da altı yıllık bir psikiyatri muayenehane çalışmasının değerlendirilmesi. Evaluation of psychiatric office studies for six years in Samsun 154 Samsun da altı yıllık bir psikiyatri muayenehane çalışmasının değerlendirilmesi Samsun da altı yıllık bir psikiyatri muayenehane çalışmasının değerlendirilmesi Ömer BÖKE, 1 Servet AKER, 2 ÖZET Amaç:

Detaylı

İki Nörodejeneratif Hastalıkta Zihin Kuramı Becerileri ve İşlevsellik Düzeyinin karşılaştırılması: Alzheimer ve Parkinson Hastalığı

İki Nörodejeneratif Hastalıkta Zihin Kuramı Becerileri ve İşlevsellik Düzeyinin karşılaştırılması: Alzheimer ve Parkinson Hastalığı İki Nörodejeneratif Hastalıkta Zihin Kuramı Becerileri ve İşlevsellik Düzeyinin karşılaştırılması: Alzheimer ve Parkinson Hastalığı Evrim Göde Öğüten 1, Gizem Ünveren 2, Emine Soybay 2, Barış Topçular

Detaylı

Bipolar Bozuklukta Psikoeğitimin Relapslara Etkisi: Sistematik Bir Derleme

Bipolar Bozuklukta Psikoeğitimin Relapslara Etkisi: Sistematik Bir Derleme Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry 2014; 6(4):310-329 doi: 10.5455/cap.20131215112300 Bipolar Bozuklukta Psikoeğitimin Relapslara Etkisi: Sistematik Bir Derleme Effect of

Detaylı

BASKIDA. Bipolar Bozuklukta İçgörü İle Klinik Özelliklerin İlişkisi

BASKIDA. Bipolar Bozuklukta İçgörü İle Klinik Özelliklerin İlişkisi Türk Psikiyatri Dergisi 2011;22( ): Bipolar Bozuklukta İçgörü İle Klinik Özelliklerin İlişkisi BASKIDA Dr. Oya GÜÇLÜ 1, Dr. Orhan KARACA 2, Dr. Bülent YILDIRIM 3, Dr. Mehmet Mustafa ÖZKÖSE 4, Dr. Murat

Detaylı

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (1),49-64 Dave/li Derleme EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Ziya KORUÇ, Perlearı BAYAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri

Detaylı

Bipolar Bozukluk: Psikoeğitim Doç. Dr. Fisun Akdeniz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Affektif Hastalıklar Birimi Nerede Ne zaman Ne sıklıkta Bipolar bozukluklarda psikolojik Psikoanaliz Grup

Detaylı

Bipolar Bozuklukta İçgörü İle Klinik Özelliklerin İlişkisi 2

Bipolar Bozuklukta İçgörü İle Klinik Özelliklerin İlişkisi 2 Türk Psikiyatri Dergisi 2011;22(4):230-38 Bipolar Bozuklukta İçgörü İle Klinik Özelliklerin İlişkisi 2 Dr. Oya GÜÇLÜ 1, Dr. Orhan KARACA 2, Dr. Bülent YILDIRIM 3, Dr. Mehmet Mustafa ÖZKÖSE 4, Dr. Murat

Detaylı

Kadın ve Erkek Psikiyatri Kapalı Servislerinde Fiziksel Tespit Uygulamasının Klinik Özelliklerle İlişkisi

Kadın ve Erkek Psikiyatri Kapalı Servislerinde Fiziksel Tespit Uygulamasının Klinik Özelliklerle İlişkisi Kadın ve Erkek Psikiyatri Kapalı Servislerinde Fiziksel Tespit Uygulamasının Klinik Özelliklerle İlişkisi Araştırmacılar: As. Dr. Simge Seren KIRLIOĞLU As. Dr. Sinem ACAR Doç. Dr. Pınar ÇETİNAY AYDIN Prof.

Detaylı

Duygudur um bozuklarında bilişsel işlevler ve yapısal beyin görüntüleme bulguları. Dr. Emre Bora

Duygudur um bozuklarında bilişsel işlevler ve yapısal beyin görüntüleme bulguları. Dr. Emre Bora Duygudur um bozuklarında bilişsel işlevler ve yapısal beyin görüntüleme bulguları Dr. Emre Bora Duygudurum bozukluğu geniş bir kavram Bir uçta normal mutsuzluğun ve yaşam kaygısının medikalize edilmiş

Detaylı

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD İÇERİK ALT TİPLENDİRMEDEKİ SORUNLAR KLİNİĞE YANSIMASI ÇEKİNGEN KİŞİLİK BOZUKLUĞUNUN ETKİSİ Tanısal bakı Sosyal fobi DSM-I de "Fobik

Detaylı

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL.

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. Dr Ali Bozkurt Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. The bereavement of the widowed. Dis Nerv Syst 1971;32:597

Detaylı

İki Uçlu Mizaç Bozukluğu Hastalarında Anksiyete Bozukluğu Ekhastalığı ve Yaşam Kalitesi

İki Uçlu Mizaç Bozukluğu Hastalarında Anksiyete Bozukluğu Ekhastalığı ve Yaşam Kalitesi Original Papers / Araştırmalar DOI: 10.5455/jmood.20110619122123 İki Uçlu Mizaç Bozukluğu Hastalarında Anksiyete Bozukluğu Ekhastalığı ve Yaşam Kalitesi Ebru Toprak 1, Burcu Yavuz 2 ÖZET: İki uçlu mizaç

Detaylı

SoCAT. Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi

SoCAT. Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şizofreniye bağlı davranım bozuklukları bireyi ve toplumları olumsuz etkilemekte Emosyonları Tanıma Zorluğu Artmış İrritabilite Bakımverenlerin

Detaylı

Dr.ERHAN AKINCI 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ

Dr.ERHAN AKINCI 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ Dr.ERHAN AKINCI Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ Ekim 2010, İZMİR Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: yok Danışman: yok Konuşmacı: yok GREGOR MENDEL

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK Hayatın erken döneminde ebeveyn kaybı veya ihmali gibi

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış

Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış Sedat Batmaz 1, Emrah Songur 1, Mesut Yıldız 2, Zekiye Çelikbaş 1, Nurgül Yeşilyaprak 1, Hanife

Detaylı

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ YASLANMA ve YASAM KALİTESİ Tufan Çankaya İzmir, 2003 Giriş: Doğal süreç; Doğum, büyüme-gelişme, üreme, ölüm Ölüm, yaşamın hangi döneminde meydana geliyor? Genç ölüm - Geç ölüm Dünya topluluklarına bakıldığında:

Detaylı

Bipolar Bozuklukta Bilişsel Belir lerin Doğası ve Önemi

Bipolar Bozuklukta Bilişsel Belir lerin Doğası ve Önemi Türk Psikiyatri Dergisi 2008; 19(1):81-93 Bipolar Bozuklukta Bilişsel Belir lerin Doğası ve Önemi Dr. Emre BORA 1, Dr. Simavi VAHİP 2, Dr. Fisun AKDENİZ 3 Özet / Abstract Amaç: Bu yazıda, bipolar bozuklukta

Detaylı

AĞIR ŞİDDETTE DEPRESYON SAĞALTIMI

AĞIR ŞİDDETTE DEPRESYON SAĞALTIMI AĞIR ŞİDDETTE DEPRESYON SAĞALTIMI Yrd. Doç. Dr. Faruk KILIÇ Süleyman Demirel Üniversitesi Psikiyatri AD Sağaltımdaki Temel Hedefler Ağır seviye depresyon: Depresyon tanı ölçütlerinde belirtilen semptomlardan

Detaylı

Majör depresif bozukluk hastalarında nöbet sayısının remisyon sırasındaki nörobiliģsel iģlevlerle iliģkisi

Majör depresif bozukluk hastalarında nöbet sayısının remisyon sırasındaki nörobiliģsel iģlevlerle iliģkisi 218 Majör depresif bozukluk hastalarında nöbet sayısının remisyon sırasındaki nörobiliģsel AraĢtırma / Original article Majör depresif bozukluk hastalarında nöbet sayısının remisyon sırasındaki nörobiliģsel

Detaylı

Geriatrik depresyon tedavisinde idame EKT

Geriatrik depresyon tedavisinde idame EKT Geriatrik depresyon tedavisinde idame EKT Dr. Sibel Çakır İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları ve Geropsikiyatri Birimi Geriatrik depresyon 65 yaş ve üzerinde yaşlı popülasyonda

Detaylı

Yatarak Tedavi Görmüş Geriyatrik Unipolar Depresyon ve Bipolar Bozukluk Hastaların Klinik ve Sosyodemografik Özelliklerinin Karşılaştırılması

Yatarak Tedavi Görmüş Geriyatrik Unipolar Depresyon ve Bipolar Bozukluk Hastaların Klinik ve Sosyodemografik Özelliklerinin Karşılaştırılması DOI: 10.5455/NYS.20151221025259 10.5455/NYS20160314054530 Yatarak Tedavi Görmüş Geriyatrik Unipolar Depresyon ve Bipolar Bozukluk Hastaların Klinik ve Sosyodemografik Özelliklerinin Karşılaştırılması Ender

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

Ýki Uçlu Duygudurum Bozukluðunda Metabolik Sendrom Sýklýðý

Ýki Uçlu Duygudurum Bozukluðunda Metabolik Sendrom Sýklýðý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Ýki Uçlu Duygudurum Bozukluðunda Metabolik Sendrom Sýklýðý Metabolic Syndrome in Bipolar Affective Disorder Bayram Yýldýz Specialist of Psychiatry Kayseri Training and Research

Detaylı

ACİL OLARAK PSİKİYATRİ KLİNİĞİNE YATIRILAN HASTALARDA MADDE KULLANIMI TARAMASI

ACİL OLARAK PSİKİYATRİ KLİNİĞİNE YATIRILAN HASTALARDA MADDE KULLANIMI TARAMASI ACİL OLARAK PSİKİYATRİ KLİNİĞİNE YATIRILAN HASTALARDA MADDE KULLANIMI TARAMASI -ÖN ÇALIŞMA- Dr. Nasibe ÜNSALAN*, Dr. Özkan PEKTAŞ**, Dr. Ayhan KALYONCU**, Dr. Devran TAN*, Dr. Hasan MIRSAL**, Dr. Mansur

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

Şizoaffektif bozukluk hastalarının sosyodemografik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi

Şizoaffektif bozukluk hastalarının sosyodemografik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi 204 Şizoaffektif bozukluk hastalarının sosyodemografik ve klinik özellikleri Şizoaffektif bozukluk hastalarının sosyodemografik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi Osman VIRIT, 1 Mehmet Hanifi KOKAÇYA,

Detaylı

Türkiye de bipolar bozukluğun ele alınmasında pratik uygulamalar ve hasta özelliklerinin kesitsel incelenmesi

Türkiye de bipolar bozukluğun ele alınmasında pratik uygulamalar ve hasta özelliklerinin kesitsel incelenmesi 304 Türkiye de bipolar bozukluğun ele alınmasında pratik uygulamalar ve hasta Araştırma / Original article Türkiye de bipolar bozukluğun ele alınmasında pratik uygulamalar ve hasta özelliklerinin kesitsel

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

Bipolar I Bozukluğu Olan Hastalarda Dönem ve Seyir Özelliklerinin Bakıcı Yüküne Etkisi

Bipolar I Bozukluğu Olan Hastalarda Dönem ve Seyir Özelliklerinin Bakıcı Yüküne Etkisi Türk Psikiyatri Dergisi 2013;24( ): Bipolar I Bozukluğu Olan Hastalarda Dönem ve Seyir Özelliklerinin Bakıcı Yüküne Etkisi BASKIDA 2 Dr. Evrim ERTEN 1, Dr. Nilay ALPMAN 2, Dr. Armağan ÖZDEMİR 3, Dr. Nurhan

Detaylı

Bipolar bozuklukta Kognitif işlevler. Doç Dr Selim Tümkaya

Bipolar bozuklukta Kognitif işlevler. Doç Dr Selim Tümkaya Bipolar bozuklukta Kognitif işlevler Doç Dr Selim Tümkaya Kognitif işlevler neden önemli? Bipolar bozukluğun klinik özellikler ile ilişkili Martinez-Aran ve ark 2004; Thompson ve ark 2005! Patofizyoloji

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

Doğum Ardı Psikoz Tanısı Konulan Hastaların Uzun Süreli İzlemi

Doğum Ardı Psikoz Tanısı Konulan Hastaların Uzun Süreli İzlemi Türk Psikiyatri Dergisi 2007; 18(3):223-230 Doğum Ardı Psikoz Tanısı Konulan Hastaların Uzun Süreli İzlemi Dr. Cebrail KISA 1, Dr. Çiğdem AYDEMİR 2, Dr. Aydın KURT 3, Dr. Sema GÜLEN 4, Dr. Erol GÖKA 2

Detaylı

Duygudurum Bozukluklarında Psikoeğitim

Duygudurum Bozukluklarında Psikoeğitim Duygudurum Bozukluklarında Psikoeğitim Gazi ALATAŞ *, Erhan KURT **, Esra TÜZÜN ALATAŞ ***, Vedat BİLGİÇ ****, Hasan TURAN KARATEPE **** ÖZET Duygudurum bozuklukları, yüksek relaps ve hastanede yatış oranına

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Giriş DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu), çocukluk çağının en sık görülen

Detaylı

Emil Kraepelin, gençlerde görülen, iyileşmeyen ve. Şizofreni ve Şizoaffektif Bozuklukta Bilişsel İşlevlerin Karşılaştırılması

Emil Kraepelin, gençlerde görülen, iyileşmeyen ve. Şizofreni ve Şizoaffektif Bozuklukta Bilişsel İşlevlerin Karşılaştırılması Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi 2011;24:175-181 DOI: 10.5350/DAJPN2011240302 Şizofreni ve Şizoaffektif Bozuklukta Bilişsel İşlevlerin Karşılaştırılması Araştırmalar / Researches Gülfizar

Detaylı

ŞİZOFRENİDE TOPLUMSAL BECERİ EĞİTİMİ ve BİLİŞSEL İŞLEVSELLİK

ŞİZOFRENİDE TOPLUMSAL BECERİ EĞİTİMİ ve BİLİŞSEL İŞLEVSELLİK ŞİZOFRENİDE TOPLUMSAL BECERİ EĞİTİMİ ve BİLİŞSEL İŞLEVSELLİK Prof. Dr. Mustafa YILDIZ Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi, Ekim 2010

Detaylı

Bipolar Bozukluk Tip I ile Tip II nin Depresyon Atakları Arasındaki Farklılıklar Differences between Depression Episodes of Bipolar Disorder I and II

Bipolar Bozukluk Tip I ile Tip II nin Depresyon Atakları Arasındaki Farklılıklar Differences between Depression Episodes of Bipolar Disorder I and II Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry 2013; 5(3):290-298 doi:10.5455/cap.20130519 Bipolar Bozukluk Tip I ile Tip II nin Depresyon Atakları Arasındaki Farklılıklar Differences

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

İki Uçlu Bozukluğu Olan Hastalarda Depresif Belirtilerin Tedavisinde Antidepresan Tercihlerinin Değerlendirilmesi

İki Uçlu Bozukluğu Olan Hastalarda Depresif Belirtilerin Tedavisinde Antidepresan Tercihlerinin Değerlendirilmesi Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi 2012;25:151-156 DOI: 10.5350/DAJPN2012250208 İki Uçlu Bozukluğu Olan Hastalarda Depresif Belirtilerin Tedavisinde Antidepresan Tercihlerinin Değerlendirilmesi

Detaylı

Kronik Psikiyatrik Bozukluğu Bulunan Hastaların ve Bakım Verenlerinin Bakım Yükü Açısından Değerlendirilmesi

Kronik Psikiyatrik Bozukluğu Bulunan Hastaların ve Bakım Verenlerinin Bakım Yükü Açısından Değerlendirilmesi Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi 2012;25:330-337 DOI: 10.5350/DAJPN2012250405 Kronik Psikiyatrik Bozukluğu Bulunan Hastaların ve Bakım Verenlerinin Bakım Yükü Açısından Değerlendirilmesi

Detaylı

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ *Derya BaĢaran ** Özlem ġahin Altun *Diaverum Özel Merzifon Diyaliz Merkezi **Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Psikiyatri HemĢireliği AD GİRİŞ

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ 22.10.2016 Gülay Turgay 1, Emre Tutal 2, Siren Sezer 3 1 Başkent Üniversitesi Sağlık

Detaylı

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Dr. Sinem Sevil DEĞİRMENCİ Prof.Dr.Gökay AKSARAY Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Giriş

Detaylı

Biyolojik Ritim Değerlendirme Görüşmesinin Türkçe sürümünün güvenilirliği ve geçerliliği

Biyolojik Ritim Değerlendirme Görüşmesinin Türkçe sürümünün güvenilirliği ve geçerliliği 256 Biyolojik Ritim Değerlendirme Görüşmesinin Türkçe sürümünün güvenilirliği ve geçerliliği Araştırma / Original article Biyolojik Ritim Değerlendirme Görüşmesinin Türkçe sürümünün güvenilirliği ve geçerliliği

Detaylı

Bipolar-I, Bipolar-II ve Majör Depresif Bozuklukta Ayrışan Sosyodemografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri

Bipolar-I, Bipolar-II ve Majör Depresif Bozuklukta Ayrışan Sosyodemografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Türk Psikiyatri Dergisi 2011;22(3):159-65 Bipolar-I, Bipolar-II ve Majör Depresif Bozuklukta Ayrışan Sosyodemografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Dr. Aslıhan OKAN İBİLOĞLU 1, Dr. Ali ÇAYKÖYLÜ 2 ÖZET Giriş:

Detaylı

BİPOLAR HASTALARDA DEPRESİF DÖNEM ÖYKÜSÜ VARLIĞINA GÖRE KLİNİK VE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

BİPOLAR HASTALARDA DEPRESİF DÖNEM ÖYKÜSÜ VARLIĞINA GÖRE KLİNİK VE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİN KARŞILAŞTIRILMASI Anatol J Clin Investig 2012;6(2):104-108 BİPOLAR HASTALARDA DEPRESİF DÖNEM ÖYKÜSÜ VARLIĞINA GÖRE KLİNİK VE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİN KARŞILAŞTIRILMASI COMPARISON OF CLINICAL AND THE SOCIODEMOGRAPHIC

Detaylı

Unipolar Mani. Fatih Volkan Yüksel 1, Aydýn Kurt 1, Verda Tüzer 2, Erol Göka 3 DERLEME SUMMARY ÖZET. Unipolar Mania

Unipolar Mani. Fatih Volkan Yüksel 1, Aydýn Kurt 1, Verda Tüzer 2, Erol Göka 3 DERLEME SUMMARY ÖZET. Unipolar Mania DERLEME Unipolar Mani Fatih Volkan Yüksel 1, Aydýn Kurt 1, Verda Tüzer 2, Erol Göka 3 1 Dr., 2 Uz. Dr., 3 Doç. Dr., Ankara Numune Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi 1. Psikiyatri Kliniði, Ankara ÖZET DSM-IV

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Bilişsel işlev bozuklukları iki uçlu bozukluğun (İUB)

Bilişsel işlev bozuklukları iki uçlu bozukluğun (İUB) Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi 2010;23:265-274 İki Uçlu Bozuklukta Bilişsel İşlev Bozukluklarının Klinik Belirleyicileri ve Bilişsel Ara Fenotipler Derlemeler / Reviews Murat İlhan

Detaylı

Bipolar bozuklukta cinsiyete göre klinik ve. ve sosyodemografik özelliklerin karşılaştırılması

Bipolar bozuklukta cinsiyete göre klinik ve. ve sosyodemografik özelliklerin karşılaştırılması ARAŞTIRMA Gülhane Tıp Derg 2012; 54: 279-283 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2012 doi:10.5455/gulhane.14940 Bipolar bozuklukta cinsiyete göre klinik ve sosyodemografik özelliklerin karşılaştırılması Süleyman

Detaylı

Hızlı Döngülü Bipolar I Hastalarının Afektif Mizaç Özellikleri. Temperament in Bipolar I Patients with Rapid Cycling

Hızlı Döngülü Bipolar I Hastalarının Afektif Mizaç Özellikleri. Temperament in Bipolar I Patients with Rapid Cycling 86 Kocatepe Tıp Dergisi The Medical Journal of Kocatepe 12: 86-94 / Mayıs 2011 Afyon Kocatepe Üniversitesi Kerem Şenol COŞKUN Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi ÖZET Amaç: Günümüzde bipolar bozukluğun

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

Bipolar Hastalarda Ataklar Aras Dönemde Tedavi ve Gidiş İlişkisi

Bipolar Hastalarda Ataklar Aras Dönemde Tedavi ve Gidiş İlişkisi Türk Psikiyatri Dergisi 2001; 12(2):111-120 Bipolar Hastalarda Ataklar Aras Dönemde Tedavi ve Gidiş İlişkisi Dr. Suzan KARA ÖZER *, Dr. Aylin ULUŞAHİN **, Dr. Elif KABAKÇI *** ÖZET Amaç: Bu çal şmada ataklar

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN. ozkana@hacettepe.edu.tr.

ÖZGEÇMİŞ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN. ozkana@hacettepe.edu.tr. ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN ÖZGEÇMİŞ E-Posta: ozkana@hacettepe.edu.tr Telefon: Adres: Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 06800 Beytepe Yerleşkesi Çankaya / ANKARA Eğitim Mezuniyet

Detaylı

BASKIDA. Bipolar Bozukluk Tanısı Olan ve Bipolar Bozukluk için Yüksek Riskli Ergenlerin Nöropsikolojik Özellikleri

BASKIDA. Bipolar Bozukluk Tanısı Olan ve Bipolar Bozukluk için Yüksek Riskli Ergenlerin Nöropsikolojik Özellikleri Türk Psikiyatri Dergisi 2013;24( ): Bipolar Bozukluk Tanısı Olan ve Bipolar Bozukluk için Yüksek Riskli Ergenlerin Nöropsikolojik Özellikleri BASKIDA Dr. Melih NURİ KARAKURT 1, Dr. M. Z. Koray KARABEKİROĞLU

Detaylı

BİLİŞSEL İŞLEV BOZUKLUKLARI VE PSİKOSOSYAL İŞLEVSELLİK İLİŞKİSİ

BİLİŞSEL İŞLEV BOZUKLUKLARI VE PSİKOSOSYAL İŞLEVSELLİK İLİŞKİSİ BİLİŞSEL İŞLEV BOZUKLUKLARI VE PSİKOSOSYAL İŞLEVSELLİK İLİŞKİSİ Araştırmacı: Kuzeymen BALIKÇI Konuşmacı: Kuzeymen BALIKÇI Danışman: Ayşen ESEN DANACI Bu sunum için herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır.

Detaylı

Duygudurum Değişimi. Fiziksel Durumda Değişim (Uyku Aktivite Değişikliği) Düşünce ve Duygularda Değişim

Duygudurum Değişimi. Fiziksel Durumda Değişim (Uyku Aktivite Değişikliği) Düşünce ve Duygularda Değişim Bipolar Bozuklukta BDT Yrd.Doç.Dr. Yusuf Sivrioğlu Uludağ Üniversitesi Psikiyatri AD Açıklama 2009 2010 Araştırmacı: Novartis Danışman: Konuşmacı: Santa Farma, Novartis Konuşma Planı Bipolar bozuklukta

Detaylı

Major Depresyon Tanýsý Alan Hastalarda Somatik Belirtilerin Yoðunluðunun Ýntihar Düþüncesi, Davranýþý ve Niyetine Etkisi

Major Depresyon Tanýsý Alan Hastalarda Somatik Belirtilerin Yoðunluðunun Ýntihar Düþüncesi, Davranýþý ve Niyetine Etkisi ARAÞTIRMA Major Depresyon Tanýsý Alan Hastalarda Somatik Belirtilerin Yoðunluðunun Ýntihar Düþüncesi, Davranýþý ve Niyetine Etkisi Ozan Pazvantoðlu 1, Tuncer Okay 2, Nesrin Dilbaz 3, Cem Þengül 1, Göksel

Detaylı

Hipomani Soru Listesi-32-Yenilenmiş Sürümün Türkçe Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalışması 2

Hipomani Soru Listesi-32-Yenilenmiş Sürümün Türkçe Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalışması 2 Türk Psikiyatri Dergisi 2017;28(2):117-23 Hipomani Soru Listesi-32-Yenilenmiş Sürümün Türkçe Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalışması 2 Simavi VAHİP 1, Ömer AYDEMİR 2, Cengiz AKKAYA 3, Kürşat ALTINBAŞ 4, Kaan

Detaylı

Bipolar Bozukluk ve Hipotalamo pituiter pituiter adrenal sistem Doç. Dr. Vesile Şentürk Ankara Ü.T.F. Psikiyatri A.D Janssen Astra Zeneca Hipotalamo pituiter pituiter son organ Hipotalomo Hipotalomo pituiter

Detaylı

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY GİRİŞ Yaşlılık Dünya Sağlık Örgütü tarafından 65 yaş ve üzeri dönem olarak tanımlamakta; Fiziksel görünüm, güç ve rol kaybı yaşanılan, yaşlılık dönemindeyeti

Detaylı