TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH"

Transkript

1 TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr Modelde monopolstk rekabet ortamında farklılaştırılmış ürün üreten ve vermllk açısından heterojen olan fırmaların oluşturduğu pyasalarda farklı bölgelerde farklı teknoloj sevyelernn olduğu durum analz edlerek bu farklılıkların pyasa rekabet gücü üstündek etkler araştırılmıştır Pyasa rekabet gücü k ana başlık altında toplanarak ncelenmştr İlk olarak teknoloj sevyes le üretm yapan frma sayısı arasındak lşk üzernde durulmuş, kncl olarak da teknoloj sevyelerndek farklılıkların pyasalardak ortalama mark-up değerlern nasıl etkledğ araştırılarak farklı bölgelern rekabet gücü hakkında çıkarımlar yapılmıştır Elde edlen bulgulara göre teknoloj sevyesnn yüksek olduğu bölgelerde ) üretm yapan frma sayısı daha yüksek, ) pyasa ortalama mark-up değer daha düşük bulunmuştur Teknoloj sevyes ve pyasa rekabet gücü arasındak elde edlen bu poztf lşk kullanılarak daha rekabetç bölgelerde refah düzeynn daha yüksek olduğu gösterlmştr Ayrıca, hükümetn teknoloj yatırımları vasıtası le bölgelerdek pyasa rekabet gücüne etk edebldğ ve böylece refah sevyelern de etkledğ sonucuna ulaşılmştır Anahtar Kelmeler: Teknoloj, pyasa rekabet, refah, mark-up, heterojen frmalar Technology, Market Compettveness and Welfare Abstract Ths paper analyzes the effects of technology dfferences on market compettveness and welfare In a monopolstc compettve model, where the frms are heterogeneous n terms of ther productvty, t s assumed that dfferent regons have dfferent technology levels and ths study nvestgates the role of these dfferences on market compettveness Market compettveness s measured by two concepts Frst, the relaton between the technology and the number of frms n the market s analyzed and second average markups are calculated for dfferent regons wth dfferent techonlogy levels I fnd that n the regons wth relatvely hgher technology, ) the number of frms who are operatng s hgher, ) the average mark-up values are lower By usng the postve relaton between the technology level and market compettveness, t s also shown that n a more compettve regon welfare s hgher Moreover, the government can affect the market compettveness and welfare by the techonogy nvestment Keywords: Technology, market compettveness, welfare, mark-up, heterogeneous frms

2 11 Ankara Ünverstes SBF Dergs 65-4 Teknoloj, Pyasa Rekabet ve Refah Grş Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler ncelenecektr Br ülkenn değşk bölgelerndek farklı teknoloj sevyelernn bu bölgelerdek pyasalarda rekabet gücünü nasıl etkledğ ve rekabet gücünde oluşan bu farklılıkların refah düzeyne nasıl yansıdığı sorularına yanıt aranacaktır Bu bağlamda hükümet poltkası olarak farklı bölgelerdek teknoloj yatırımlarının pyasa rekabet gücü ve refah düzey üzerndek olası etkler araştırmanın dğer br boyutunu oluşturmaktadır Bu çalışmada teknoloj sevye farklılıklarının pyasa rekabet üstündek etkler k ana başlık altında toplanarak ncelenmştr İlk olarak teknoloj sevyes le üretm yapan frma sayısı arasındak lşk üzernde durulacaktır İknc olarak da teknoloj sevyelerndek farklılıkların pyasalardak ortalama mark-up değerlernde yarattığı fark kullanılarak değşk bölgelerdek pyasaların rekabet gücü hakkında çıkarımlar yapılacaktır Makalede elde edlen bulgulara göre teknoloj sevyesnn yüksek olduğu bölgelerde ) üretm yapan frma sayısı daha yüksek 1, ) pyasa ortalama mark-up değer daha düşük bulunmuştur Yan teknoloj sevyes le pyasa rekabet gücü arasında poztf br lşk elde edlmştr Teknoloj sevyes ve pyasa rekabet gücü arasındak bu poztf lşk kullanılarak daha rekabetç bölgelerde refah düzeynn daha yüksek olduğu gösterlmştr Br başka deyşle görece yüksek teknoloj sevyes daha rekabetç br pyasa yapısına neden olmakta ve bu daha yüksek 1 Farklılaştırılmış fakat kame esneklğ yüksek olan malları üreten pyasada frma sayısının çok olması Mark-up değer satış fyatı le marjnal malyet arasındak fark olarak tanımlanmıştır Pyasadak mark-up değer kullanılarak pyasa rekabet gücünün ölçülmes le lgl tartışmalar çn örneğn Hall (1998) ve Borg (009) çalışmalarına bakılablr 11

3 Türkmen Göksel Teknoloj, Pyasa Rekabet ve Refah 113 br refah sevyes yaratmaktadır Ayrıca, model çerçevesnde hükümetn teknoloj yatırımları vasıtası le bölgelerdek pyasa rekabet gücüne etk edebldğ ve böylece refah sevyelern de etkledğ sonucuna ulaşılmıştır Bu makalede teknoloj sevyes-pyasa rekabet gücü-refah sevyes lşkler ncelenmek üzere br matematksel model oluşturulmuştur Bu model bağlamında yukarıdak hpotezlern doğruluğu matematksel olarak gösterlmştr Modelde monopolstk rekabetç pyasa yapısını hakm olduğu A ve B gb k farklı bölge olduğu varsayılmıştır Bu bölgeler ex-ante yalnızca sahp oldukları teknoloj düzeyler açısından farklılık göstersn Model çerçevesnde A ve B gb teknolojk açıdan farklı bölgelern pyasa rekabet düzey ve refah sevyesne lşkn bulgular elde edlerek, hükümetn teknoloj yatırımları vasıtası le bölgelerdek pyasa rekabet gücüne etk edebldğ ve böylece refah sevyelern de etkledğ sonucuna ulaşılmştır Oluşturulan modeldek arz (frma) tarafı Meltz (003) çalışması le benzerlk göstermektedr 3 Monopolstk rekabet ortamında farklılaştırılmış ürünler üreten ve vermllk açısından heterojen olan frmaların davranışları modeln arz tarafını oluşturmaktadır 4 Talep tarafındak terchler se Göksel (008) makalesndek gbdr Tüketcler, homotetk olmayan ve tüketlen ürün çeştllğnn faydalarını arttırdığı br terch yapısına sahptrler 5 Makalenn 1 bölümünde modele, bölümünde model sonuçlarına değnlecektr 3 bölümde se bazı olası poltka önerler tartışılacaktır Son bölümde sonuçlara yer verlecektr 1 Model Modelde A ve B gb ex-ante sadece teknoloj düzeylernn farklı olduğu k bölge olsun 6 Bu bölgelerdek tüketc yapısı, frma yapısı, denge koşulları ve refah düzey hesaplamalarına aşağıdak alt bölümlerde yer verlmştr 3 Daha detaylı blg çn Hopenhayn (199), Meltz (003) ve Chaney (008) makalelerne bakılablr 4 Meltz (003) makalesnde frmalar artan getrl br üretm fonksyonuna sahptr Bu makalede bu varsayımın yerne frmaların sabt getrl br üretm fonksyonuna sahp olduğu varsayılmıştır 5 Bu terch yapısı hakkında detaylı blg çn Ottavano, Tabuch ve Thsse (00) ve Göksel (008) makalelerne bakılablr Ayrıca Neary (003) benzer terch yapısı le olgopolstk br pyasayı ncelemştr 6 Makalenn temel amacından uzaklaşmamak çn bu k bölge arasında emek ve mal hareketllğnn olmadığı varsayılmıştır 113

4 114 Ankara Ünverstes SBF Dergs Tüketcler A ve B bölgelerndek tüketclern heps aynı fayda fonksyonuna sahptr ve bütçe kısıtı altında aşağıdak fayda fonksyonunu maksmze etmektedrler 7 1 maxα c ( z) dz ( c ( z)) dz c ( z) γ z Ω (1) z Ω Kısıt: = Ω z p ( z) c ( z) dz w () Ω her k bölgede üretlecek ve endojen olarak belrlenecek farklılaştırılmış mal sepetn temsl etmektedr ( = A, B) z se bu mal sepetlernde üretlen herhang br ürünü göstermektedr c (z), p (z) ve w sırası le bölgesndek z malının tüketm mktarını, fyatını ve bölgesndek ücretler göstermektedr α ve γ poztf değerler alan parametrelerdr 8 Tüketcnn maksmzasyon problem sonucunda ortaya çıkan talep fonksyonu köşe çözümler çermektedr Br başka deyşle bölgesndek z malının fyatı p (z), bölgesndek tüketcnn br mal çn ödeyebleceğ maksmum fyata ( p max ) eşt veya o fyattan daha düşük se talep negatf olmayan değer almaktadır (p (z) durumu): p max α λ p ( z) c ( z) = (3) γ Burada taleb sıfıra düşüren üst fyat sınırı (3) nolu denklemde c (z) = 0 eştlğ kullanılarak şu şeklde elde edlr α pmax = (4) λ 7 A ve B bölgelernde nüfusun aynı olduğu durum analz edldğnden modelleme sürecnde her bölgede temsl br tüketcnn olduğu ve bastlk açısından bu temsl tüketclern 1 brm emek gücüne sahp oldukları varsayılmıştır 8 γ nın sıfır olması durumunda model homojen mal modelne dönüşmektedr Detaylar çn Göksel (008) a bakılablr 114

5 Türkmen Göksel Teknoloj, Pyasa Rekabet ve Refah 115 λ (bölgelere göre farklılık göstereblen) bütçe kısıtına at Lagrange çarpanıdır Eğer bölgesndek br malın fyatı, bölgesndek tüketcnn br mal çn ödeyebleceğ maksmum fyattan daha yüksek se tüketc o malı tüketemeyecektr, yan talep sıfır olacaktır Bu tp mallar tüketcnn tüketm gücünü aşan mal grubuna tekabül eder Daha formel br şeklde fade edlrse p (z) > p max se c (z) = 0 olur 1 Frmalar A ve B bölgelerndek frmaların her br monopolcü rekabet ortamında farklılaştırılmış br ürün çeşd üreterek kârlarını maksmze etmeye çalışmaktadırlar 9 Her k bölgedek frmalar sabt getrl br üretm fonksyonuna sahptr: y () = l Üretmn tek faktörü olarak emek, l, varsayılmıştır se spesfk br frmanın vermllğn göstermektedr y se bölgesndek vermllğne sahp olan br frmanın l kadar emek kullanarak ürettğ çıktı mktarını göstermektedr Teknoloj sevyelernn farklılığı A ve B bölgelerndek ex-ante tek farklılıktır Bu farklılık değşk bölgelerdek frmaların sahp olduğu mnmum vermllğn brbrnden farklı olması şeklnde modellenmştr Bölgeler arasında bu teknoloj farklılığının yanı sıra her k bölge çnde de frmaların vermllk düzeyler brbrnden farklıdır Her br frmanın batık malyet üstlendkten sonra kend vermllk düzeyn Pareto dağılımından çektkler varsayılmıştır 10 Monopolcü rekabette taleb ver olarak alan ve bölgesnde vermllğne sahp olan frmanın maksmzasyon problem şu şeklde yazılır: 11 9 A ve B bölgelernde ölçümü (measure) daha sonra denge koşulları le endojen olarak belrlenecek sürey (contnuum) sayıda frma bulunmaktadır 10 Frmaların vermllkler çn Pareto dağılımı varsayılmıştır Amprk olarak da frmaların bu dağılıma yaklaşık br dağılım sergledkler lteratürde ortaya konmuştur Daha detaylı blg çn Eaton, Kortum ve Kramarz (008) ve Arkoloks (009) makalelerne bakılablr 11 vermllğne sahp olan tüm frmaların aynı z malını ürettğ varsayımı altında artık farklı ürünler z yerne le göstereblrz Daha detaylı blg çn Meltz (003), Chaney (008) ve Arkoloks (009) makalelerne bakılablr Frmanın maksmzasyon problem yazılırken mal pyasasındak denge koşulu yan y () = c (), eştlğ kullanılmıştır Ayrıca bölgesndek tüm frmaların kullandığı toplam emek gücü varsayımımız gereğ 1 e eşt olmalıdır (emek arzı = emek taleb) Bu model çn bu denge koşulu 5 bölümündek denge koşuluyla dkkate alınmıştır 115

6 116 Ankara Ünverstes SBF Dergs 65-4 Kısıt: w max p ( ) c ( ) c ( ) p ( ) (5) α λ p ( z) c ( ) = γ (6) bölgesndek gb br vermllğe sahp frmanın fyata göre brnc sıra koşulundan şu sonucu yazablrz: ( 1 α w ) p = + (7) λ Şmd fadesn eşk vermllk düzey olarak tanımlayalım: bölgesndek br frma bu eşk vermllk düzeynn altında br vermllğe sahp se bölgesnde üretm yapamazken (negatf kâr yüzünden), sadece bu eşk değere veya üzernde vermllğe sahp olan frmalar üretm sürecne dahl olacaktır 1 Br başka deyşle vermllk düzeyne sahp frma, fyatını marjnal malyete eştleyen frma olacaktır Kâr düzey sıfır olan bu uç frma 1 α w çn (7) denklem yenden yazalım: ( ) max p = p = + 13 Bu λ α denkleme λ = fadesn yerleştrrsek şu sonucu elde ederz p max p max w = (8) α α λ = ve (8) fadelernden λ = p max w eştlğn elde ederz Elde ettğmz bu eştlğ (7) denkleme yerleştrrsek bölgesndek gb br 1 Bu değer denge koşulları altında endojen olarak belrlenecektr 13 eşk vermllk düzeyne sahp olan frmanın uygulayacağı fyat o bölgedek maksmum fyat olacaktır Bu eşk değern altında br vermllk düzeyne sahp frmalar marjnal malyetlernn yükseklğ neden le üretm yapamayacaklardır 116

7 Türkmen Göksel Teknoloj, Pyasa Rekabet ve Refah 117 vermllğe sahp frmanın brnc sıra koşulunu eşk vermllk düzey cnsnden şöyle yazablrz: 1 w w p ( ) = + (9) bölgesndek gb br vermllğe sahp olan frmanın optmal üretm mktarı, c (), ve mark-up değer, μ (), aşağıdak denklemler le eşk vermllk düzey cnsnden şöyle fade edlr: α c ( ) = 1 γ (10) w 1 1 μ ( ) = (11) 13 Vermllk Dağılımları Her br frmanın batık malyetn ödedkten sonra vermllğn Pareto dağılımından çektğ varsayılmıştır Bu dağılım aşağıdak denklem le fade edlmştr: k b F 1 = (1) Pareto dağılımı çn destek aralığı [ b, ) dr k Pareto dağılımı çn şekl parametresn (shape parameter) göstermektedr Bölgeler arasındak teknoloj farklılıklarını belrleyen parametre b dr ve b A > b B varsayılmıştır Br başka fade le A bölgesndek mnmum teknoloj sevyes B bölgesndeknden daha yüksektr Bu farklılık k bölge arasındak ex-ante tek farktır Bu durumda pyasada üretm yapmaya koşullu olan vermllk dağılımı şu şeklde fade edlr: F = 1 k (13) 14 Pyasaya Serbest Grş Koşulu Monopolcü rekabet ortamında pyasaya serbest grşn olduğu varsayılmıştır Bu varsayım altındak denge koşulu pyasaya grme koşullu 117

8 118 Ankara Ünverstes SBF Dergs 65-4 olan beklenen kararların toplam batık malyetlere eşt olması şeklndedr Daha formel br şekl fade edersek; (1 F ( ϕ )) π ( ϕ) df = ws 1443 ϕ ϕ { Pyasaya Grme Olasılığı ortalama kar toplam batık malyet (14) Burada π ve s sırası le kâr ve batık malyet fade etmektedr Batık malyet emek cnsnden ölçüldüğünden toplam batık malyet w s olmaktadır Eştlğn sol tarafındak fade pyasaya grme koşullu olan beklenen kârları gösterrken, eştlğn sağ tarafındak fade se batık malyetler göstermektedr Yukarıdak fadenn çözümünden elde edlen eşk vermllk düzey şudur: k + 1 ( ) 1 k b α 1 = (15) γ s ( k + )( k + 1) (15) nolu denklem frmalar çn pyasaya grp grmeme konusunda optmal karar durumunu belrtmektedr Yan frmalar bulundukları bölgenn eşk değernn daha altında br vermlğe sahp seler pyasaya grmeyeceklerdr, çünkü grme durumunda negatf kâr elde edeceklerdr Ancak ve ancak eşk değerndek veya bu değerden daha yüksek vermllğe sahp olan frmalar pyasada üretm yapacaktır 14 Bu durumu daha formel br şeklde fade edersek: Pyasaya grme koşulu Pyasaya grmeme koşulu < 15 Gelr Harcama Eştlğ ve Pyasaya Gren Frma Sayısının Türetlş A ve B bölgelerndek gelrn harcamaya eşt olmasını gerektren denge koşul aşağıda belrtlmştr: 14 Eşk değerndek frma fyatı, marjnal malyete eştleyen yan 0 kâr elde eden frmadır 118

9 Türkmen Göksel Teknoloj, Pyasa Rekabet ve Refah 119 { ( ϕ) ϕ Frma Sayısı Ortalama Satış w = M r df ϕ (16) 1443 bölgesndek pyasada üretm yapan frma sayısını, r () bölgesndek frmasının satışlarını ve dolayısı le r ( ) df fades bölgesndek frmaların ortalama satışlarını göstermektedr 15 Bu durumda (16) nolu denklemde sol taraftak fade gelr, sağ taraftak fade se harcamaları göstermektedr Bu eştlğ M çn çözersek: 16 M M γ ( k + ) = (17) α (15) ve (17) denklemlernde yerne yazarsak: k ( + ) ( ) 1 k+ 1 γ k b α M = ( )( 1) (18) α γ s k + k + Böylelkle bölgesndek dengey (15) ve (18) nolu denklemler le karakterze edeblrz 1 16 Refah Hesaplamaları Bu bölümdek R sırası le A ve B bölgelerndek refah düzeylern göstermektedr Dengey (15) ve (18) nolu denklemler le karakterze ettkten sonra A ve B bölgesndek refah düzey (10) nolu denklemn (optmal tüketm mktarı), fayda fonksyonuna () yerleştrlmes le aşağıdak gb hesaplanmıştır: α α 1 k k k 1 k R αm 1 k ( ) d M γ 1 k ( ) d γ γ = (19) 15 r () = c ()p () dr 16 Ücretler 1 e normalze edlmştr 119

10 10 Ankara Ünverstes SBF Dergs 65-4 Yukarıdak denklemlern çözümünden elde edlen refah düzey şu şeklde olmaktadır: α k + 3 R M 4 ( k 1) = (0) γ + Refah düzeyn sadece parametreler cnsnden (18) ve (0) nolu denklemler kullanarak şu şeklde yazablrz: R 1 k+ 1 α k + 3 = 4γ ( k + 1) k γ ( k + ) ( b ) α 1 ( )( 1) α γ s k + k + (1) Model Sonuçları Ex-ante sadece teknoloj sevyler farklı olan A ve B bölgelernde endojen olarak oluşan bazı temel farklılıklar aşağıda belrtlmştr: Önerme 1 Mnmum teknoloj sevyes yüksek olan A bölges çn pyasa rekabet dereces daha yüksektr Yukarıdak 1 önerme üretm yapan frma sayısı ve ortalama mark-up değer olmak üzere k alt kısma ayrılarak ncelenmştr: Önerme 1a Mnmum teknoloj sevyes yüksek olan A bölges çn üretm yapan frma sayısı daha fazladır (18) nolu denklemden türetlen M > 0 fades bu önermey kanıtlamaktadır b Önerme 1b Mnmum teknoloj sevyes yüksek olan A bölges çn ortalama mark-up değer daha düşüktür Bu fadenn doğruluğu çn ortalama mark-up değer μ, şu şeklde hesaplanmıştır: μ k 1 k = k ( ) d () 10

11 Türkmen Göksel Teknoloj, Pyasa Rekabet ve Refah 11 Bu fadenn çözümünden μ = fades elde edlr Bu (1 + k ) μ durumda < 0 fades bu önermey kanıtlar 17 b Önerme Mnmum teknoloj sevyes yüksek olan A bölges çn Refah düzey daha yüksektr Br başka deyşle, mnmum teknoloj sevyes yükseldkçe refah düzey artmaktadır (1) nolu denklemden elde edlen R > 0 sonucu bu önermey kanıtlamaktadır Bu modelde A bölgesnde refah b düzeynn yüksek olması, bu bölgede temsl tüketc çn tüketmn ve ulaşılan ürün çeşdnn fazla olmasından kaynaklanmaktadır 3 Tartışma: Olası Hükümet Poltkaları ve Etkler Model bağlamında hükümetn teknoloj yatırımları sayesnde bölgelerdek pyasa rekabet gücüne etk edebldğ gösterlmştr Aynı zamanda pyasada rekabetn daha yüksek olduğu bölgelerde refah düzeynn daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır Bu bulgular ışığında hükümetn teknoloj yatırımları yapma vasıtası le bölgedek pyasa rekabet gücünü arttırması ve refah düzeyn yukarı çekmes mümkündür Br başka açıdan bakıldığında hükümet bölgeler arasındak teknoloj farklılıklarını kapatarak bölgeler arasındak pyasa rekabet farklılıklarının gderlmesnde rol oynayablr Teknolojk altyapı açısından görece ger kalmış bölgelere yatırımlar yapılarak bölgeler arası pyasa rekabet dereces ve dolayısı le bölgeler arası refah düzeylernn brbrne yakınsaması çn öneml adımlar atılablr Sonuç Bu makalede ex-ante teknoloj farklılıklarının pyasa rekabet gücü ve refah üzerndek etkler ncelenmştr Teknoloj sevyes yüksek bölgelerdek pyasaların daha rekabetç ve daha yüksek refah düzeyne sahp olduğu sonucuna ulaşılmıştır Bu anlamda bölgeler arasındak teknolojk altyapı farklılıkları bölgeler arasındak rekabet farklılıklarını tetkleyen br unsur olarak 17 Bu önermenn amprk olarak doğrulanması çn örneğn Borg (009) çalışmasına bakılablr 11

12 1 Ankara Ünverstes SBF Dergs 65-4 ortaya çıkmaktadır Bu çerçevede bu farklılıkları önlemek adına önerleblecek olası poltka tavsyes, bölgeler arasındak teknolojk düzeylernn brbrne yakınlaştırılması şeklnde olacaktır Dnamk br yapıda hükümetn görece ger kalmış bölgelere yapacağı yatırımların bölgeler arasındak mnmum teknoloj düzeylernn brbrne yakınlaşmasına yol açacağından pyasa rekabet ve refah farklılaştırmalarını önlemek adına öneml rol oynar Sonuç olarak bu makalede bölgeler arasındak teknoloj farklılıklarının pyasa rekabet ve refah anlamında öneml br rol oynadığı ortaya konmuştur Kaynakça Arkolaks, C (009), Market Penetraton Costs and the New Consumers Margn n Internatonal Trade, NBER Workng Paper, 414 Borg, M (009), Measurng the Market Compettveness, Bank of Valetta Revew, 39 Chaney, T (008), Dstorted Gravty: The Intensve and Extensve Margns of Internatonal Trade, The Amercan Economc Revew 98, 4: Eaton, J, S Kortum ve F Kramarz (008), An Anatomy of Internatonal Trade: Evdence from French Frms, NBER Workng Paper, Göksel, T (008), Income, Trade Barrers, and Internatonal Trade, mmeo ( Unversty of Mnnesota) Hall, R E (1998), The Relaton between Prce and Margnal Cost n US Industry, The Journal of Poltcal Economy, 96( 5): Hopenhayn, H A (199), Entry, Ext, and Frm Dynamcs n Long Run Equlbrum, Econometrca, 60(5): Meltz, M (003), The Impact of Trade on Aggregate Industry Productvty and Intra-Industry Reallocatons, Econometrca, 71(6): Neary, J P (003), Globalzaton and Market Structure, Journal of the European Economc Assocaton (Papers and Proceedngs), 1: Ottavano, G I P, T Tabuch ve J F Thsse (00), Agglomeraton and Trade Revsted, Internatonal Economc Revew, 43:

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

OLİGOPOLİ. Oligopolic piyasa yapısını incelemek için ortaya atılmış belli başlı modeller şunlardır.

OLİGOPOLİ. Oligopolic piyasa yapısını incelemek için ortaya atılmış belli başlı modeller şunlardır. OLİGOOLİ Olgopolc pyasa yapısını ncelemek çn ortaya atılmış bell başlı modeller şunlardır.. Drsekl Talep Eğrs Model Swezzy Model: Olgopolstc pyasalardak fyat katılığını açıklamak çn gelştrlmştr. Olgopolcü

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

Deney No: 2. Sıvı Seviye Kontrol Deneyi. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Dijital Kontrol Laboratuvar Deney Föyü Deneyin Amacı

Deney No: 2. Sıvı Seviye Kontrol Deneyi. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Dijital Kontrol Laboratuvar Deney Föyü Deneyin Amacı SRY ÜNİVERSİESİ Djtal ontrol Laboratuvar Deney Föyü Deney No: 2 Sıvı Sevye ontrol Deney 2.. Deneyn macı Bu deneyn amacı, doğrusal olmayan sıvı sevye sstemnn belrlenen br çalışma noktası cvarında doğrusallaştırılmış

Detaylı

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2007/2, Sayı: 6 Journal of Suleyman Demrel Unversty Insttue of Socal Scences Year: 2007/2, Number: 6 KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:134-4141 Makne Teknolojler Elektronk Dergs 28 (1) 61-68 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Tabakalı Br Dskn Termal Gerlme Analz Hasan ÇALLIOĞLU 1, Şükrü KARAKAYA 2 1

Detaylı

NİTEL TERCİH MODELLERİ

NİTEL TERCİH MODELLERİ NİTEL TERCİH MODELLERİ 2300 gözlem sayısı le verlen değşkenler aşağıdak gbdr: calsma: çocuk çalışıyorsa 1, çalışmıyorsa 0 (bağımlı değşken) Anne_egts: Anne eğtm sevyes Baba_egts: Baba eğtm sevyes Kent:

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI Mehmet ARDIÇLIOĞLU *, Galp Seçkn ** ve Özgür Öztürk * * Ercyes Ünverstes, Mühendslk Fakültes, İnşaat Mühendslğ Bölümü Kayser

Detaylı

İstanbul Ünverstes İşletme Fakültes Dergs Istanbul Unversty Journal of the School of Busness Admnstraton Clt/Vol:39, Sayı/No:2,, 310-334 ISSN: 1303-1732 www.fdergs.org Stokastk envanter model kullanılarak

Detaylı

Erzurum Đlinde Buğday, Arpa ve Çavdarda Girdi Talebi Araştırması

Erzurum Đlinde Buğday, Arpa ve Çavdarda Girdi Talebi Araştırması Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/ournal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ Central Bank Revew Vol. 11 (January 2011), pp.1-9 ISSN 1303-0701 prnt / 1305-8800 onlne 2011 Central Bank of the Republc of Turkey http://www.tcmb.gov.tr/research/revew/ KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON:

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2012 195

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2012 195 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, 2012 195 TÜRKİYE DE TİCARİ BANKACILIK SEKTÖRÜNDE REKABET DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ (2002-2009) Abdulvahap ÖZCAN * Özet Türkye nn yaşadığı 2000 ve 2001 krzler

Detaylı

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI Mehmet Aktan Atatürk Ünverstes, Endüstr Mühendslğ Bölümü, 25240, Erzurum. Özet: Dövz kurlarındak değşmler,

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Berrn GÜLTAY YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ADANA, 9 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU

Detaylı

Standart Model (SM) Lagrange Yoğunluğu. u, d, c, s, t, b. e,, Şimdilik nötrinoları kütlesiz Kabul edeceğiz. Kuark çiftlerini gösterelim.

Standart Model (SM) Lagrange Yoğunluğu. u, d, c, s, t, b. e,, Şimdilik nötrinoları kütlesiz Kabul edeceğiz. Kuark çiftlerini gösterelim. SM de yer alacak fermyonlar Standart Model (SM) agrange Yoğunluğu u s t d c b u, d, c, s, t, b e e e,, Şmdlk nötrnoları kütlesz Kabul edeceğz. Kuark çftlern gösterelm. u, c ve t y u (=1,,) olarak gösterelm.

Detaylı

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ BÖLÜM 6 ALTERNATİF AKIM DEVRE ÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ 6. ÇEVRE AKIMLAR ÖNTEMİ 6. SÜPERPOZİSON TEOREMİ 6. DÜĞÜM GERİLİMLER ÖNTEMİ 6.4 THEVENİN TEOREMİ 6.5 NORTON TEOREMİ Tpak GİRİŞ Alternatf akımın

Detaylı

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının 1 DİĞER ÖZEL İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL DİYAGRAMLARI X, R, p, np, c, u ve dğer kontrol dyagramları statstksel kalte kontrol dyagramlarının temel teknkler olup en çok kullanılanlarıdır. Bu teknkler ell

Detaylı

PARAMETRİK OLMAYAN HİPOTEZ TESTLERİ. χ 2 Kİ- KARE TESTLERİ. Doç.Dr. Ali Kemal ŞEHİRLİOĞLU Araş.Gör. Efe SARIBAY

PARAMETRİK OLMAYAN HİPOTEZ TESTLERİ. χ 2 Kİ- KARE TESTLERİ. Doç.Dr. Ali Kemal ŞEHİRLİOĞLU Araş.Gör. Efe SARIBAY PARAMETRİK OLMAYAN HİPOTEZ TESTLERİ Kİ- KARE TESTLERİ Doç.Dr. Al Kemal ŞEHİRLİOĞLU Araş.Gör. Efe SARIAY Populasyonun nceledğmz br özellğnn dağılışı blenen dağılışlardan brsne, Normal Dağılış, t Dağılışı,

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü ECAS Uluslararası Yapı ve Deprem Mühendslğ Sempozyumu, Ekm, Orta Doğu Teknk Ünverstes, Ankara, Türkye Üç Boyutlu Yapı-Zemn Etkleşm Problemlernn Kuadratk Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI A. DNYİN AMACI : Bast ser ve bast paralel drenç devrelern analz edp kavramak. Voltaj ve akım bölücü kurallarını kavramak. Krchoff kanunlarını deneysel olarak uygulamak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1.

Detaylı

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ M.Ensar YEŞİLYURT (*) Flz YEŞİLYURT (**) Özet: Özellkle uzak verlere sahp ver setlernn analz edlmesnde en küçük kareler tahmnclernn kullanılması sapmalı

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği Türkye Cumhuryet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI Kalte Artışları ve Enflasyon: Türkye Örneğ Yavuz Arslan Evren Certoğlu Abstract: In ths study, average qualty growth and upward

Detaylı

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2 OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI. OLİGOPOL OYUN KURALLARI. OLİGOPOL OYUN STRATEJİLERİ 3. OLİGOPOL OYUNUNDA SKORLAR 3 4. MAHKUMLAR ÇIKMAZI 3 5. BİR DUOPOL OYUNU 6 5.. MALİYET VE TALEP KOŞULLARI 6 5.. KAR MAKSİMİZASYONU

Detaylı

Türkiye de Bölgeler Arası Gelir Yakınsaması: Rassal Katsayılı Panel Veri Analizi Uygulaması

Türkiye de Bölgeler Arası Gelir Yakınsaması: Rassal Katsayılı Panel Veri Analizi Uygulaması Busness and Economcs Research Journal Volume 2. Number 1. 2011 pp. 143-151 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkye de Bölgeler Arası Gelr Yakınsaması: Rassal Katsayılı Panel Ver Analz Uygulaması Fatma

Detaylı

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama Anadolu Ünverses Sosyal Blmler Dergs Anadolu Unversy Journal of Socal Scences Kar Payı Polkası ve Yaşam Döngüsü Teors: İMKB İmalat Sektöründe Amprk Br Uygulama Dvdend Payout Polcy and Lfe Cycle Theory:

Detaylı

Parametrik Olmayan İstatistik Çözümlü Sorular - 2

Parametrik Olmayan İstatistik Çözümlü Sorular - 2 Parametrk Olmaya İstatstk Çözümlü Sorular - Soru Böbrek hastalarıa at Kreat (KRT) değerlere lşk br araştırma yapılmak stemektedr. Buu ç rasgele seçle hastaya at Kreat değerler aşağıdak gb elde edlmştr

Detaylı

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ 2011-2012-2013 MALİ yılına İLİşKİN YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ("Şrket") 01012011-31 ı22013

Detaylı

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI TDK Temel Devre Kavramları ve Kanunları /0 TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI GĐRĐŞ: Devre analz gerçek hayatta var olan fzksel elemanların matematksel olarak modellenerek gerçekte olması gereken sonuçların

Detaylı

Türkiye de Süt Ürünleri Tüketim Harcamalarına Etki Eden Faktörlerin Analizi: Çoklu Heckman Örneklem Seçicilik Sistem Yaklaşımı

Türkiye de Süt Ürünleri Tüketim Harcamalarına Etki Eden Faktörlerin Analizi: Çoklu Heckman Örneklem Seçicilik Sistem Yaklaşımı Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

ÖRNEK SET 5 - MBM 211 Malzeme Termodinamiği I

ÖRNEK SET 5 - MBM 211 Malzeme Termodinamiği I ÖRNE SE 5 - MBM Malzeme ermdnamğ I 5 ºC de ve sabt basınç altında, metan gazının su buharı le reaksynunun standart Gbbs serbest enerjs değşmn hesaplayın. Çözüm C O( ( ( G S S S g 98 98 98 98 98 98 98 Madde

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI FİRMA ÇEŞİTLENDİRMESİNİN FİRMA DEĞERİ, RİSKİ VE PERFORMANSINA ETKİLERİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Emel YÜCEL DOKTORA TEZİ

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre 1 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cnemre 2 BİRİNCİ BÖLÜM HEDEF PROGRAMLAMA 1.1 Grş Karar problemler amaç sayısına göre tek amaçlı ve çok amaçlı

Detaylı

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR.

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR Ebubekr İNAN DANIŞMAN Yrd. Doç. Dr. Mehmet Al ÖZTÜRK ADIYAMAN 2011 Her

Detaylı

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

iktisaoa GiRiş 500 ::J t:::. 400 ~ :;;:; 300 ~ 200 -r-~--==:::::::::::=:::;:ıi~--- çay piyasasında dengeyi simgeleyen

iktisaoa GiRiş 500 ::J t:::. 400 ~ :;;:; 300 ~ 200 -r-~--==:::::::::::=:::;:ıi~--- çay piyasasında dengeyi simgeleyen KTsO GRş 2011 VS 3204-1. şağıdaklerden hangs ktsadın tanımları 5. arasında sayılamaz? 600 ) ktsat deneylerle kanıtlanablen br blmdr. B) ktsat kıtlık blmdr. C) nsan htyaçlarının karşılanablmes çn malların

Detaylı

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER Akdenz İ.İ.B.F. Dergs (21) 2011, 17-45 ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER PREVALENCE AND SOCIOECONOMICS DETERMINANTS OF ADULTS OBESITY IN ANTALYA Arş. Gör. F.

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

DAĞITIM STRATEJİLERİNİN OLUŞTURULMASINA YÖNELİK MODEL OLUŞTURMA: BİR TÜRK FİRMASI ÜZERİNE ÖRNEK UYGULAMA

DAĞITIM STRATEJİLERİNİN OLUŞTURULMASINA YÖNELİK MODEL OLUŞTURMA: BİR TÜRK FİRMASI ÜZERİNE ÖRNEK UYGULAMA ZKÜ Sosyal Blmler Dergs, Clt 2, Sayı 4, 2006, ss. 123 145. DAĞITIM STRATEJİLERİNİN OLUŞTURULMASINA YÖNELİK MODEL OLUŞTURMA BİR TÜRK FİRMASI ÜZERİNE ÖRNEK UYGULAMA Yrd. Doç. Dr. Ahmet ERGÜLEN Nğde Ünverstes

Detaylı

DOĞRUSAL OLMAYAN PROGRAMLAMA -III- Çok değişkenli doğrusal olmayan karar modelinin çözümü

DOĞRUSAL OLMAYAN PROGRAMLAMA -III- Çok değişkenli doğrusal olmayan karar modelinin çözümü DOĞRUSAL OLMAYAN PROGRAMLAMA -III- Çok değşkenl doğrusal olmayan karar modelnn çözümü Hazırlayan Doç. Dr. Nl ARAS Anadolu Ünverstes, Endüstr Mühendslğ Bölümü İST8 Yöneylem Araştırması Ders - Öğretm Yılı

Detaylı

( ) 3.1 Özet ve Motivasyon. v = G v v Operasyonel Amplifikatör (Op-Amp) Deneyin Amacı. deney 3

( ) 3.1 Özet ve Motivasyon. v = G v v Operasyonel Amplifikatör (Op-Amp) Deneyin Amacı. deney 3 Yıldız Teknk Ünverstes Elektrk Mühendslğ Bölümü Deneyn Amacı İşlemsel kuvvetlendrcnn çalışma prensbnn anlaşılması le çeştl OP AMP devrelernn uygulanması ve ncelenmes. Özet ve Motvasyon.. Operasyonel Amplfkatör

Detaylı

Kİ KARE ANALİZİ. Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI Ki-Kare Analizleri

Kİ KARE ANALİZİ. Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI  Ki-Kare Analizleri Kİ KAR ANALİZİ 1 Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI www.mehmetaksarayl K-Kare Analzler OLAY 1: Genelde br statstk sınıfında, öğrenclern %60 ının devamlı, %30 unun bazen, %10 unun se çok az derse geldkler düşünülmektedr.

Detaylı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Ünsal M.; Varol, A.: Soğutma Kulelernn Boyutlandırılması İçn Br Kuramsal 8 Mayıs 990, S: 8-85, Adana 4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Asaf Varol Fırat Ünverstes, Teknk Eğtm Fakültes,

Detaylı

Anlık ve Ortalama Güç

Anlık ve Ortalama Güç ALTERNATİF AK-Dere Analz Bölü-4 AC Güç Anlık Güç Oralaa güç Güç fakörü Akf, reakf güç Kpleks güç Reakf güç düzele (Kpanzasyn aksu akf güç ransfer Anlık Güç, p( (herhang br ank güç p Anlık e Oralaa Güç

Detaylı

BÖLÜM 5 İKİ VEYA DAHA YÜKSEK BOYUTLU RASGELE DEĞİŞKENLER İki Boyutlu Rasgele Değişkenler

BÖLÜM 5 İKİ VEYA DAHA YÜKSEK BOYUTLU RASGELE DEĞİŞKENLER İki Boyutlu Rasgele Değişkenler BÖLÜM 5 İKİ VEYA DAHA YÜKSEK BOYUTLU RASGELE DEĞİŞKENLER 5.. İk Boyutlu Rasgele Değşkenler Br deney yapıldığında, aynı deneyle lgl brçok rasgele değşkenn aynı andak durumunu düşünmek gerekeblr. Böyle durumlarda

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI Fırat Ünverstes-Elazığ MİTRAL KAPAK İŞARETİ ÜZERİNDEKİ ANATOMİK VE ELEKTRONİK GÜRÜLTÜLERİN ABC ALGORİTMASI İLE TASARLANAN IIR SÜZGEÇLERLE SÜZÜLMESİ N. Karaboğa 1, E. Uzunhsarcıklı, F.Latfoğlu 3, T. Koza

Detaylı

= P 1.Q 1 + P 2.Q P n.q n (Ürün Değeri Yaklaşımı)

= P 1.Q 1 + P 2.Q P n.q n (Ürün Değeri Yaklaşımı) A.1. Mll Gelr Hesaplamaları ve Bazı Temel Kavramlar 1 Gayr Saf Yurtç Hâsıla (GSYİH GDP): Br ekonomde belrl br dönemde yerleşklern o ülkede ekonomk faalyetler sonucunda elde ettkler gelrlern toplamıdır.

Detaylı

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Türkye İnşaat Mühendslğ, XVII. Teknk Kongre, İstanbul, 2004 İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Nur MERZİ 1, Metn NOHUTCU, Evren YILDIZ 1 Orta Doğu Teknk Ünverstes, İnşaat Mühendslğ Bölümü, 06531 Ankara

Detaylı

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2011 30.09.2011 dönemne

Detaylı

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği Dokuz Eylül Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs, Clt:24, Sayı:1, Yıl:2009, ss.105-122. Kısa Vadel Sermaye Grş Modellemes: Türkye Örneğ Mehmet AKSARAYLI 1 Özhan TUNCAY 2 Alınma Tarh: 04-2008,

Detaylı

Adi Diferansiyel Denklemler NÜMERİK ANALİZ. Adi Diferansiyel Denklemler. Adi Diferansiyel Denklemler

Adi Diferansiyel Denklemler NÜMERİK ANALİZ. Adi Diferansiyel Denklemler. Adi Diferansiyel Denklemler 6.4.7 NÜMERİK ANALİZ Yrd. Doç. Dr. Hatce ÇITAKOĞLU 6 Müendslk sstemlernn analznde ve ugulamalı dsplnlerde türev çeren dferansel denklemlern analtk çözümü büük öneme saptr. Sınır değer ve/vea başlangıç

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 27,Sayı:4,2013 110 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE

Detaylı

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER İstanbul Ünverstes İktsat Fakültes Malye Araştırma Merkez Konferansları 47. Ser / Yıl 005 Prof. Dr. Türkan Öncel e Armağan HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

Detaylı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı Byomedkal Amaçlı Basınç Ölçüm Chazı Tasarımı Barış Çoruh 1 Onur Koçak 2 Arf Koçoğlu 3 İ. Cengz Koçum 4 1 Ayra Medkal Yatırımlar Ltd. Şt, Ankara 2,4 Byomedkal Mühendslğ Bölümü, Başkent Ünverstes, Ankara,

Detaylı

OECD ÜLKELERİNDE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CADF VE EŞ BÜTÜNLEME TESTLERİYLE İNCELENMESİ

OECD ÜLKELERİNDE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CADF VE EŞ BÜTÜNLEME TESTLERİYLE İNCELENMESİ İstanbul Tcaret Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Yıl:7 Sayı:13 Bahar 2008 s.301-322 OECD ÜLKELERİNDE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CADF VE EŞ BÜTÜNLEME TESTLERİYLE İNCELENMESİ

Detaylı

ROBİNSON PROJEKSİYONU

ROBİNSON PROJEKSİYONU ROBİNSON PROJEKSİYONU Cengzhan İPBÜKER ÖZET Tüm yerkürey kapsayan dünya hartalarının yapımı çn, kartografk lteratürde özel br öneme sahp olan Robnson projeksyonu dk koordnatlarının hesabı brçok araştırmacı

Detaylı

YATIRIM PROJELERi ANALiziNDE BLACK-SCHOLES OPSiYON FiYATLAMA MODELiNiN KULLANIMI

YATIRIM PROJELERi ANALiziNDE BLACK-SCHOLES OPSiYON FiYATLAMA MODELiNiN KULLANIMI YATIRIM PROJELER ANALzNDE BLACK-SCHOLES OPSYON FYATLAMA MODELNN KULLANIMI Yrd. Doç. Dr. Erkan Uysal Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu çalışmada, fnansal opsyon fyatlama modellernn yatınm

Detaylı

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Yönetm, Yl 9, Say 28, Ekm - 1997,5.20-25 TRANSPORT PROBLEMI ÇIN GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Dr. Erhan ÖZDEMIR I.Ü. Teknk Blmler M.Y.O. L.GIRIs V AM transport problemlerne en düsük malyetl baslangç çözüm

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2 Journal of Yasar Unversty 2010 3294-3319 KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ Dr. Al Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selm Adem HATIRLI 2 ÖZET Bu çalışmada, Batı Akdenz Bölges kent merkezlernde

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No: 5398-1 Karar Tarihi: 30/12/2014

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No: 5398-1 Karar Tarihi: 30/12/2014 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Enerj Pyasası Düzenleme Kurumundan : KURUL KARARI Karar No: 5398-1 Karar Tarh: 30/12/2014 Enerj Pyasası Düzenleme Kurulunun 30/12/2014 tarhl

Detaylı

Ege Bölgesi orman işletmelerindeki orman mühendisi dağılımının Atkinson endeksi ile değerlendirilmesi

Ege Bölgesi orman işletmelerindeki orman mühendisi dağılımının Atkinson endeksi ile değerlendirilmesi SDÜ Orman Fakültes Dergs SDU Faculty of Forestry Journal 2011, 12: 110-114 Araştırma makales/research artcle Ege Bölges orman şletmelerndek orman mühends dağılımının Atknson endeks le değerlendrlmes İsmal

Detaylı

ENERJİ. Isı Enerjisi. Genel Enerji Denklemi. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyon Kocatepe Üniversitesi 2007

ENERJİ. Isı Enerjisi. Genel Enerji Denklemi. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyon Kocatepe Üniversitesi 2007 Yrd. Doç. Dr. Atlla EVİN Afyon Kocatepe Ünverstes 007 ENERJİ Maddenn fzksel ve kmyasal hal değşm m le brlkte dama enerj değşm m de söz s z konusudur. Enerj değşmler mler lke olarak Termodnamğn Brnc Yasasına

Detaylı

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi V tsttşfaktör T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Il Kamu Hastaneler Brlğ Genel Sekreterlğ Kanun Eğtm ve Araştırma Hastanes Sayı ı 23618724/?ı C.. Y** 08/10/2015 Konu : Yaklaşık Malyet

Detaylı

REGRESYON ANALİZİ BÖLÜM 1-2

REGRESYON ANALİZİ BÖLÜM 1-2 REGRESYON ANALİZİ BÖLÜM 1- Yayın Tarh: 17-08-008 REGRESYON ANALİZİ NEDİR? MODELLEME 1. GİRİŞ İstatstk blmnn temel lg alanlarından br: br şans değşkennn davranışının br model kullanılarak tahmnlenmesdr.

Detaylı

TÜRKİYE HAYAT SİGORTASI SEKTÖRÜNDE ETKİNLİĞİN İNCELENMESİ *

TÜRKİYE HAYAT SİGORTASI SEKTÖRÜNDE ETKİNLİĞİN İNCELENMESİ * D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergs Clt:19 Sayı:1, Yıl:2004, ss:1-14 TÜRKİYE HAYAT SİGORTASI SEKTÖRÜNDE ETKİNLİĞİN İNCELENMESİ Serdar KILIÇKAPLAN Gaye KARPAT ÖZET Sgorta sektörü tamamıyla güven sstemne dayalı br oluşumdur.

Detaylı

YER ÖLÇÜLERİ. Yer ölçüleri, verilerin merkezini veya yığılma noktasını belirleyen istatistiklerdir.

YER ÖLÇÜLERİ. Yer ölçüleri, verilerin merkezini veya yığılma noktasını belirleyen istatistiklerdir. YER ÖLÇÜLERİ Yer ölçüler, verler merkez veya yığılma oktasıı belrleye statstklerdr. Grafkler bze verler yığılma oktaları hakkıda ö blg vermede yardımcı olurlar. Acak bu değerler gerçek değerler değldr,

Detaylı

FASCtOLA GİGANTtCA İLE DENEYSEL OLARAK ENFEKTE EDtLEN KOYUNLARDA SERUM TOTAL PROTEİN VE TOTAL LtptD DEGERLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR

FASCtOLA GİGANTtCA İLE DENEYSEL OLARAK ENFEKTE EDtLEN KOYUNLARDA SERUM TOTAL PROTEİN VE TOTAL LtptD DEGERLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR A. (J. Veterner Fakültes Byokmya Kürsüsü Prof Dr. Ethem Erso)' FASCtOLA GİGANTtCA İLE DENEYSEL OLARAK ENFEKTE EDtLEN KOYUNLARDA SERUM TOTAL PROTEİN VE TOTAL LtptD DEGERLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR Nhat Bayşu

Detaylı

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ Doç. Dr. M. Başaran ÖZTÜRK * Yrd. Doç. Dr. Kartal DEMİRGÜNEŞ ** Yrd.

Detaylı

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği Ege Ünv. Zraat Fak. Derg., 2002, 39 (3): 88-95 ISSN 1018-8851 Pamukta Grd Taleb: Menemen Örneğ Bülent MİRAN 1 Canan ABAY 2 Chat Günden 3 Summary Demand for Inputs n Cotton Producton: The Case of Menemen

Detaylı

6. NORMAL ALT GRUPLAR

6. NORMAL ALT GRUPLAR 6. ORMAL ALT GRUPLAR G br grup ve olsun. 5. Bölümden çn eştlğnn her zaman doğru olamayacağını blyoruz. Fakat bu özellğ sağlayan gruplar, grup teorsnde öneml rol oynamaktadır. Bu bölümde bu tür grupları

Detaylı

Endüstri-içi dış ticaret, patentler ve uluslararası teknolojik yayılma

Endüstri-içi dış ticaret, patentler ve uluslararası teknolojik yayılma Endüstr-ç dış tcaret, patentler ve uluslararası teknolojk yayılma Recep Kök Dokuz Eylül Ünverstes, İktsad ve İdar Blmler Fakültes, İktsat Bölümü, 35160, İzmr, Türkye Nevzat Şmşek Dokuz Eylül Ünverstes,

Detaylı

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt 6, Sayı:4, 2004 Devalüasyon, Para, Reel Gelr Değşkenlernn Dış Tcaret Üzerne Etksnn Panel Data Yöntemyle Türkye İçn İncelenmes Yrd.Doç.Dr.Ercan BALDEMİR*

Detaylı

ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ

ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ ÖZET Sbel ATAN * Snan METE ** ġenol ALTAN *** Murat ATAN **** Menkul kıymetlern dğer yatırım araçlarına göre daha yüksek getrler sağlaması bunlar

Detaylı

DİNAMİK ABSORBERİN HARMONİK UYARIYA MARUZ BİR KİRİŞİN DİNAMİK DAVRANIŞINA ETKİSİ

DİNAMİK ABSORBERİN HARMONİK UYARIYA MARUZ BİR KİRİŞİN DİNAMİK DAVRANIŞINA ETKİSİ Uludağ Ünverstes Mühendslk-Mmarlık Fakültes Dergs, Clt 5, Sayı, DİNAMİK ABSORBERİN HARMONİK UYARIYA MARUZ BİR KİRİŞİN DİNAMİK DAVRANIŞINA ETKİSİ Serhat GÖÇTÜRK * Osman KOPMAZ ** Özet: Dnamk absorberler

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem

Detaylı

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 4, Sayı 1, 3 6 Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI H. BİRCAN, Y. KARAGÖZ ve Y. KASAPOĞLU

Detaylı

UYUM ĐYĐLĐĞĐ TESTĐ. 2 -n olup. nin dağılımı χ dir ve sd = (k-1-p) dir. Burada k = sınıf sayısı, p = tahmin edilen parametre sayısıdır.

UYUM ĐYĐLĐĞĐ TESTĐ. 2 -n olup. nin dağılımı χ dir ve sd = (k-1-p) dir. Burada k = sınıf sayısı, p = tahmin edilen parametre sayısıdır. UYUM ĐYĐLĐĞĐ TESTĐ Posson: H o: Ver Posson dağılıma sahp br ktleden gelmektedr. H a : Ver Posson dağılıma sahp br ktleden gelmemektedr. Böyle br hpotez test edeblmek çn, önce Posson dağılım parametres

Detaylı

BİNA KABUĞU YÜZEY ALANI VE YALITIM KALINLIĞININ ISITMA MALİYETİ ÜZERİNDE ETKİLERİ

BİNA KABUĞU YÜZEY ALANI VE YALITIM KALINLIĞININ ISITMA MALİYETİ ÜZERİNDE ETKİLERİ Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gaz Unv. Clt, No 1, 13-19, 7 Vol, No 1, 13-19, 7 BİNA KABUĞU YÜZEY ALANI VE YALITIM KALINLIĞININ ISITMA MALİYETİ ÜZERİNDE ETKİLERİ U. Teoman AKSOY ve Ömer

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ, ARŞİV VE İLETİŞİM SİSTEMLERİNİN DEVLET HASTANELERİ PERFORMANSINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ, ARŞİV VE İLETİŞİM SİSTEMLERİNİN DEVLET HASTANELERİ PERFORMANSINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü DergsYıl: 2013/1, Sayı:17 Journal of Süleyman Demrel Unversty Insttute of Socal ScencesYear: 2013/1, Number:17 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ,

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ 380 kv LUK 14 BARALI GÜÇ SİSTEMİNDE EKONOMİK YÜKLENME ANALİZİ

TÜRKİYE DEKİ 380 kv LUK 14 BARALI GÜÇ SİSTEMİNDE EKONOMİK YÜKLENME ANALİZİ TÜRİYE DEİ 38 kv LU 4 BARALI GÜÇ SİSTEMİDE EOOMİ YÜLEME AALİZİ Mehmet URBA Ümmühan BAŞARA 2,2 Elektrk-Elektronk Mühendslğ Bölümü Mühendslk-Mmarlık Fakültes Anadolu Ünverstes İk Eylül ampüsü, 2647, ESİŞEHİR

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:305-63X Yapı Teknolojler Elektronk Dergs 008 () - TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Başlığın Boru Hattı Etrafındak Akıma Etks Ahmet Alper ÖNER Aksaray Ünverstes, Mühendslk

Detaylı

KARMAŞIK SAYILAR. Derse giriş için tıklayın...

KARMAŞIK SAYILAR. Derse giriş için tıklayın... KARMAŞIK SAYILAR Derse grş çn tıklayın A Tanım B nn Kuvvetler C İk Karmaşık Sayının Eştlğ D Br Karmaşık Sayının Eşlenğ E Karmaşık Sayılarda Dört İşlem Toplama - Çıkarma Çarpma Bölme F Karmaşık Dülem ve

Detaylı

Keywords: European Union, Trade, Inter-Industry Trade, Intra-Industry Trade, GİRİŞ. Hüseyin ALTAY Süleyman Emre ÖZCAN ** İbrahim Tuğrul ÇINAR ***

Keywords: European Union, Trade, Inter-Industry Trade, Intra-Industry Trade, GİRİŞ. Hüseyin ALTAY Süleyman Emre ÖZCAN ** İbrahim Tuğrul ÇINAR *** Türkye nn Avrupa Brlğ (15) Pazarında EndüstrlerArası ve Endüstrİç Tcaret Açısından Avantajlı Olduğu Ürün Gruplarının Belrlenmes: 1995 2007 Hüseyn ALTAY Süleyman Emre ÖZCAN ** İbrahm Tuğrul ÇINAR *** Özet:

Detaylı

FİNANSAL MODELLEME. Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Üniversitesi

FİNANSAL MODELLEME. Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Üniversitesi FİNANSAL MODELLEME Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Ünverstes KARAR VERME Karar verme, ş dünyasının çalışmasını sağlayan temel unsurlardandır. Tüm yönetcler, bulundukları faalyet alanı ve kademelernden bağımsız

Detaylı

ASİMETRİK BİR DİELEKTRİK DİLİM DALGA KILAVUZUNUN ETKİN KIRILMA İNDİSİNİN TEORİK OLARAK HESAPLANMASI

ASİMETRİK BİR DİELEKTRİK DİLİM DALGA KILAVUZUNUN ETKİN KIRILMA İNDİSİNİN TEORİK OLARAK HESAPLANMASI Eskşehr Osmangaz Ünverstes Mühendslk Mmarlık Fakültes Dergs Clt:XXII, Sayı:, 009 Journal of Engneerng and Archtecture Faculty of Eskşehr Osmangaz Unversty, Vol: XXII, No:, 009 Makalenn Gelş Tarh : 06.0.009

Detaylı

Regresyon ve Korelasyon Analizi. Regresyon Analizi

Regresyon ve Korelasyon Analizi. Regresyon Analizi Regresyo ve Korelasyo Aalz Regresyo Aalz Regresyo Aalz Regresyo aalz, aralarıda sebep-souç lşks bulua k veya daha fazla değşke arasıdak lşky belrlemek ve bu lşky kullaarak o kou le lgl tahmler (estmato)

Detaylı

PORTFÖY OPTİMİZASYONU. Doç.Dr.Aydın ULUCAN

PORTFÖY OPTİMİZASYONU. Doç.Dr.Aydın ULUCAN PORTFÖY OPTİMİZASYOU Doç.Dr.Aydın ULUCA KARAR VERME Karar verme, ş dünyasının çalışmasını sağlayan temel unsurlardandır. Tüm yönetcler, bulundukları faalyet alanı ve kademelernden bağımsız olarak stratejk

Detaylı

ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ

ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, 21(2), 205 212 ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ Yavuz TOPCU

Detaylı

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Murat ATAN - Araş. Gör. Gaye KARPAT ÇATALBAŞ 2 ÖZET Bu çalışma, Türk bankacılık sstem çnde faalyet gösteren tcar bankaların

Detaylı

SAYISAL SİSTEMLER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ. ITU Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü

SAYISAL SİSTEMLER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ. ITU Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü SAYISAL SİSTEMLER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ ITU Elektronk ve Haberleşme Mühendslğ Bölümü 2012 Grş Bu derste kapı sevyesndek uygulamalardan başlanarak kombnezonsal ve ardışıl devrelern analz ve sentezler

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA Yrd. Doç. Dr. Meltem KARAATLI * Yrd. Doç. Dr. Gonca DAVRAS ** ÖZ Otel şletmelernde,

Detaylı

Farklı Varyans. Var(u i X i ) = Var(u i ) = E(u i2 ) = σ i2. Eşit Varyans. Hata. Zaman

Farklı Varyans. Var(u i X i ) = Var(u i ) = E(u i2 ) = σ i2. Eşit Varyans. Hata. Zaman Farklı Varyans Var(u X ) = Var(u ) = E(u ) = σ Eşt Varyans Y X Farklı Varyans Hata Var(u X ) = Var(u ) = E(u ) = σ Farklı Varyans Zaman Farklı Varyans le Karşılaşılan Durumlar Kest Verlernde. Kar dağıtım

Detaylı

Fen ve Mühendislik için Fizik 1 Ders Notları: Doç.Dr. Ahmet CANSIZ

Fen ve Mühendislik için Fizik 1 Ders Notları: Doç.Dr. Ahmet CANSIZ 9. ÇİZGİSEL (OĞRUSAL) OENTU VE ÇARPIŞALAR 9. Kütle erkez Ssten kütle erkeznn yern ssten ortalaa konuu olarak düşüneblrz. y Δ Δ x x + x = + Teraz antığı le düşünürsek aşağıdak bağıntıyı yazablrz: Δ= x e

Detaylı

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ ZKÜ Sosyal Blmler Dergs, Clt 3, Sayı 6, 2007, ss. 109 125. TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ Yrd.Doç.Dr. Ahmet ERGÜLEN Nğde

Detaylı