Alzheimer Hastalığının Tedavi Yöntemleri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Alzheimer Hastalığının Tedavi Yöntemleri"

Transkript

1 Alzheimer Hastalığının Tedavi Yöntemleri Hastalar ve Yakınları için Alzheimer Hastalığına Bağlı Demansta (Bunama) Tedavi Yöntemini Belirleme Rehberi * Aşağıda bulacağınız bilgiler size Alzheimer hastalığına bağlı demans (bunama) tedavisi yöntemlerine karar vermenizde yardımcı olmak için hazırlanmıştır. Tedavi yöntemleri, özellikle de ilaç kullanımı, tek tek avantaj ve dezavantajları ile açıklanmaktadır. Burada bulacağınız bilgilere, demans hastalığı ile başa çıkarken size yardımcı olacak ipuçları ve daha fazlasına ulaşmak için internet sayfamızı ziyaret edebilirsiniz (www.demenzleitlinie.de). Mümkün olan en iyi tedaviyi bulmak için doktorunuzla işbirliği yapmanız çok önemlidir. Hastanızın sağlık durumunu en iyi bilen kişi doktorunuz olduğu için tedaviyle ilgili kararları doktorunuzla birlikte almanız gerekmektedir. 1. Alzheimer hastalığına bağlı demans ile ilgili neler bilmelisiniz? Demans yaşlılıkta en sık görülen sendromlardan biridir. Hafızanın, diğer zihinsel faaliyetlerin, duyguların ve sosyal yeteneklerin zayıflayıp giderek kaybolması anlamına gelir. Alzheimer hastalığı demansın en sık görülen sebebidir. Alzheimer hastalığına bağlı demansın başlıca özellikleri şöyle sayılabilir: güçlü bir şekilde ruhsal olarak kısıtlanma, giderek öğrenilen yetenek ve becerilerin kaybı ve büyük ölçüde yaşam aktivitelerini yerine getirememek. * Burada sunulan içerik Freiburg ve Hamburg-Eppendorf Üniversite hastaneleri tıp ve psikoloji bölümleri çalışanlarının ortaklaşa yürüttükleri bir projeden derlenmiştir. Proje; Almanya Federal Sağlık Bakanlığı tarafından finanse edilmektedir. Taraflar içerik konusunda uzlaşma içindedir. 1 / 10 Temmuz 2010

2 Alzheimer hastalığına bağlı demansta üç derece vardır: Ağırlık Dereceleri Hafıza, Dil, Planlı Düşünme, Muhakeme Yeteneği Yaşam Biçimi, Gündelik Beceriler Olayları Algılayış ve Davranış: Hareket isteği ve ruh halinde olası bozukluk ve tepkisel davranışlar, örneğin: Hafif Karmaşık günlük işler veya boş zaman aktiviteleri yapılamaz hale gelir (örn. Hazırlanması karmaşık yemekler). Bağımsız yaşamak her ne kadar kısıtlanmış olsa da temel düzeyde hala mümkündür. Spontan davranışlarda eksiklik Depresyon Hareket isteksizliği Kolay tepki gösterme, hırçınlık Dengesiz ve değişken ruh hali Orta Sadece basit faaliyetler sürdürülebilir, diğerleri hatalı, eksik veya uygunsuz biçimlerde yapılmaktadır. Bağımsız yaşam sadece kısmen mümkündür, hastalar günlük yaşamlarında dışarıdan yardıma muhtaçtırlar. Huzursuzluk, tedirginlik Öfke patlamaları Agresif davranışlar İleri Sadece asgari düzeyde planlama gerektiren faaliyetlerin uygulanması dahi bağımsız olarak yapılamaz (örn. Saç yıkama). Anlaşılır bir iletişim artık kurulamamaktadır ve çoğu zaman da düşünceleri anlaşılamaz. Bağımsız yaşam tümüyle ortadan kalkmıştır. Huzursuzluk, tedirginlik Kurcalama Bağırma Gece - gündüz düzeninin bozulması 2 / 10 Temmuz 2010

3 2. Demans nasıl teşhis edilir? Demans tanısı doktor tarafından muayene sonucu konulur. Demans şüphesiyle yapılan muayene şu aşamalardan oluşmaktadır: hastalıktan etkilenen kişi ve yakınlarıyla detaylı bir görüşme, hafıza ve diğer zihinsel yeteneklerin analizi ve fiziksel muayene. 3. Tedavi Yöntemleri Nelerdir? Alzheimer hastalığına bağlı demansın tamamen tedavisi mümkün değildir. Tedavi mümkün olabildiğince uzun süre günlük becerilerin devamını sağlamak ve mağdurlar ile yakınlarının ihtiyaçlarını daha iyi karşılamayı amaçlamaktadır. Zihinsel performansın biraz daha uzun süre korunması yönetilmesi üzerinde olumlu etkisi olan bazı ilaçlar vardır. ve günlük hayatın Hastalar ve yakınlarının yaşam kalitesini yükseltmek ve tepkisel davranışları hafifletmek için ilaçlar dışındaki yöntemler çok yararlı olabilir. İlgi göstermek, aktif ve meşgul etmek, tepkisel davranışlarla baş ederken makul olmak ve hastanın yaşam alanını ona göre düzenlemek demans hastaları için özel önem taşır. Hastalar ve yakınlarının gereksinimleri ve davranış biçimleri her bir ayrı vaka için farklıdır ve dolayısıyla hastalığın gelişimi de her bir hasta için farklı olabilir. Bu nedenle, demans ile başa çıkmak için evrensel bir yaklaşım yoktur. Daha çok her bir ayrı vaka için yararlı olabilecek yöntemler denenmelidir. Burada önemli olan hasta ve yakınlarının iyiliğidir. Hastanın bakımını üstlenen yakınlarını genellikle yıllara yayılan zor ve sorumluluk gerektiren bir görev beklemektedir. Kimse bu zor görevi uzun süre tek başına yerine getiremez ve getirmemelidir. Tedavinin amacı hasta ile birlikte geçirilen zamanı mümkün olduğunca hoş ve dolu geçirmek olmalıdır. Bu nedenle özellikle önemli olan, doktor ve hasta yakınlarının, sosyal çevre ve bakıcı personel ile ortaklaşa çalışmalarıdır. 3 / 10 Temmuz 2010

4 Bakımı üstlenen hasta yakınlarının tedavi yöntemlerine katılımı son derece önemlidir. Hastanın sınırlarının fazla zorlanması belirli bir yük yaratır. Bu yükün önlenmesi için, tedavi, yakınlara yeterli bilgi sağlanmasını ve diğer yardım seçeneklerini de içermelidir. Tedavide aşağıdaki alanlara dikkat edilmelidir: 3.1 Demans hastalarının bakımında temel olarak ne önemlidir? Hastaları gözlemleyin ve davranışlarını anlamaya çalışın. Hastalara hatalarını göstermek, düzeltmek ve eleştirmekten kaçının. Onlara sevgi ve güven duygusu verin ve tutarlı bir günlük rutin sunun. Bakım esnasında hastaların tercihlerini, sevdikleri ve sevmedikleri durumları göz önünde bulundurun. Bağımsız olmalarını onlara fazla yüklenmeden teşvik edin. Basit ve yavaş bir dil kullanın. Yaşam alanını tehlikeleri en aza indirecek ve yer yön bulmalarını kolaylaştıracak şekilde düzenleyin. İmkanları bakımı üstlenen hasta yakınlarının üzerindeki yükü azaltmak için kullanın. 4 / 10 Temmuz 2010

5 3.2 İlaç kullanmak dışında ne gibi tedavi yöntemleri vardır? İlaç kullanmak dışındaki tedavi yöntemlerinin amacı hastaların mevcut becerilerini koruyabilmelerini ve olabildiğince geliştirmelerini sağlamaktır. Bu nedenle tedavinin belirli bir ağırlık merkezi olması ve kapsamlı bir terapi yaklaşımı gerekir. Günlük yaşam aktivitelerini geliştirmeye yönelik alıştırmalar hastalığın ilerleyişi üzerinde olumlu etki yapabilir. Diğer tedavi yöntemleri üzerindeki akademik çalışmalar henüz zayıf kalmaktadır ve bu nedenle kesin tavsiyeler vermek mümkün değildir. Uygulanan tedavi yönteminin niteliği birçok nedene bağlıdır, bunlar; hastalığın tipi, evresi, hastaların ve bakımı üstlenen yakınlarının gereksinimleri ve bunun yanı sıra da bakım imkanlarının bölgesel ve finansal erişilebilirliği gibi nedenlerdir Fizyoterapi Demans tedavisinde fizyoterapi uygulanması ön planda bulunan fiziksel belirtilere dayanır. Örneğin demans hastalarında önemli ölçüde artan düşme riski azaltılmaya çalışılır. Fizyoterapi önlemleri özellikle hareketlere dönük bir tedaviyi içerir. Buna tamamlayıcı olarak, hareket bozuklukları, kas ve iskelet bozuklukları ve kaslarla sinirler ararsındaki bozuk etkileşimin iyileştirilmesine yönelik fiziksel tedaviler de uygulanmaktadır Ergoterapi Ergoterapinin amacı, hasta ve yakınlarının günlük faaliyetlerini yapma konusunda güçlendirilmeleridir. Gündelik işlere ve iş yapabilmeye yönelik egzersizlerin önemi büyüktür (bu egzersizler genellikle literatürde Activities of daily living (ADL)- Egzersizleri olarak tanımlanır). Demans sendromu gösteren hastalarda özellikle başlarda yoğun ergoterapi uygulamaları hastanın bakıma muhtaç hale gelmesini önler veya en azından geciktirir. Hasta yakınlarına, hastaya ve hastalığın etkilerine karşı nasıl davranacaklarına ilişkin danışma ve eğitim desteği verilir. Bu sayede hastanın kendi başına işlerini görme süresi uzatılabilir Davranış Terapisi Davranış terapisi özellikle depresif olan demans hastalarında ve sadece hastalığın erken evrelerinde etkilidir. Hastalığın başlangıç evrelerinde, tedavinin merkezinde hasta yer alır. Ancak ileri safhalarda ana odak hasta yakınlarına yardımcı olacak önlemlerin alınmasına dönüşür (örn. kendi kendine beslenebilmesini ve kişisel hijyenini yerine getirebilmesini teşvik etmek şeklinde). 5 / 10 Temmuz 2010

6 3.2.4 Diğer İlaçsız Tedavi Yöntemleri Tedavi Prensipleri Koşullar Bilimsel Temel Hafıza Egzersizleri Konsantrasyon egzersizleri, Dikkat oyunları, Zihinsel esneklik egzersizleri Müzikle Terapi Birlikte müzik yapmak, Şarkı söylemek, Dans etmek Gerçeğe Uyum Egzersizleri (ROT) Bireysel veya gruplar için: Hastalara rehber bilgiler sunulur (Tarih, yer, v.b.) Yeterli zihinsel etkinlik Hastalarda oluşabilecek hayal kırıklığını önlemek için kişiye özel program Öncelikle duygusal düzeye odaklanır İyi yetişmiş terapistlerce yapılmalıdır Hatırlatma Terapisi / Reminisan Terapi Bireysel veya gruplar için: Hatıraların canlandırılması, özellikle geçmiş deneyimlerin işlenmesi Yeterli bilişsel etkinlik Hastalarda oluşabilecek aşırı zorlanmayı önlemek için kişiye özel program Korunmuş eski bellek; Hatıraların Kullanılabilirliği Örneğin Ergoterapi çerçevesinde uygulanabilir Etkisi bilimsel olarak kanıtlanmış değil Öğrendiklerini çoğu zaman başka alanlara aktaramazlar Sadece başlangıç evresinde geçerlidir Çok açık bir etkisi yoktur, ama: Eğilim pozitif etki yönündedir Her evre için geçerlidir Zihinsel fonksiyonlar ve davranışlarda hafif bir iyileşme olur Etkisinin ne kadar sürdüğü tam olarak bilinmemektedir Sadece başlangıç evresinde Çok açık bir iyileşme görülmemiştir, ancak: Eğilim pozitif etki yönündedir Başlangıç ve ileri evrede Onaylama (Validasyon) Terapisi Terapist kendi davranışlarını hastalığın evresine uzumlu hale getirir, ana odak hastaların ihtiyaçlarıdır Duyu egzersizi (Snoezelen) Duyusal düzeyde çok çeşitli aktiviteler: duyular ışık, ses, duygu, koku ve tat alma yönünden uyarılır İyi yetişmiş terapistlerce yapılmalıdır Öncelikle duygusal düzeye odaklanır Çok açık bir iyileşme görülmemiştir, ancak: Eğilim pozitif etki yönündedir Her evre için geçerlidir hafif bir iyileşme görülebilir Her evre için geçerlidir 6 / 10 Temmuz 2010

7 Tedavi Prensipleri Koşullar Bilimsel Temel Aroma Terapisi Eter içeren yağlar ile deriye masaj uygulanarak gevşeme sağlanır, banyo ya da oda kokusu da kullanılabilecek yöntemler arasındadır Öncelikle duygusal düzeye odaklanır Ajitasyon durumunda iyileşme olasılığı vardır Her evre için geçerlidir Temel Duyu Uyarımları Duyuların uyarılmasıyla sözsüz iletişimin geliştirilmesi (örneğin bedensel temas ile) Tedirgin davranışların azaltılması ve kendi bedenini algılamada iyileştirme (özellikle yatalak hastalarda) Anlamlı bir sonuç çıkarmak için henüz çok az akademik çalışma bulunmaktadır Özellikle ileri seviyede Kaynak: DEGAM-Kılavuz No:12 Demans (DEGAM-Leitlinie Nr. 12: Demenz) 3.3 İlaçla tedavi yöntemleri nelerdir? Demans türü hastalıklar genellikle ilerleyen bir seyir gösterir, bu da hastaların durumunun giderek kötüleştiği anlamına gelir. Hastalığın ilerlemesini durdurabilen hiçbir tedavi yöntemi yoktur. Bazı ilaçlar en azından ilerlemenin erken aşamalarında altta yatan hastalık sürecini yavaşlatabilir ya da geçici belirtiler ve hastaların işlevsel yeteneklerini iyileştirebilir. İlaçla tedavide önemli olan göstergelerin duruma göre özel olarak değerlendirilmesidir (bu, belirli bir tedavi yönteminin, belirli bir hastalığa mı yoksa hastalığın belirtilerine mi uygun olduğunun analizi anlamına gelir). Ayrıca ilaçla tedavinin iyi bakım ve ilgi, destekleyici ilaçsız tedaviler ve sürekli doktor gözetimini içeren genel bir yaklaşımla bütünleştirilmesi gerekmektedir. İlaçla tedavi esnasında düzenli kontroller yapılması ve Alzheimer belirtilerinin şiddetinin yeniden değerlendirilmesi çok önemlidir. Kullanılan ilaçlar hastalığın ilerlemesine ve değişen belirtilerine uyum sağlayacak şekilde sık sık ayarlanmalıdır. Özellikle hasta kendi durumu hakkında konuşamayacak aşamaya gelmişse, hasta yakınları ya da bakımını üstlenen kişiler ilaçların yan etkilerine ya da hastanın ilaçlara gösterebileceği olumsuz tepkilere dikkat etmelidirler. 7 / 10 Temmuz 2010

8 3.3.1 Alzheimer hastalığında ne gibi ilaçla tedavi yöntemleri vardır? Hafif ve orta derecede Alzheimer Demansı için Kolinesteraz İnhibitörleri: (Donepezil (Aricept ), Rivastigmin (Exelon ) ve Galantamin (Reminyl )) Yararları Sakıncaları Hafıza performansının iyileştirilmesi mümkündür, böylece hastalar günlük aktivitelerini belirli bir süre için daha kolay yapabilirler Hastalığın ilerlemesini durduramaz Davranış bozuklukları üzerinde etkili değildir ya da çok az etkisi görülür Olası Yan Etkileri genellikle zayıf belirtiler olarak gözlenir: - Bulantı - İshal - Kusma - Mide sorunları - Karın ağrısı - İştah ve kilo kaybı - Nadiren: Uyku bozukluğu, Yorgunluk, Kas krampları Orta dereceden şiddetli dereceye kadar gözlenen Alzheimer-Demansı için Memantin: (Axura, Ebixa ) Yararları Sakıncaları Günlük yaşam faaliyetleri ve becerilerinde ayrıca bilişsel (düşünmeyle ilgili) faaliyetlerde düşük düzeyde iyileşmeler ve bakım ihtiyacında azalma olması mümkündür Hastalığın ilerlemesini durduramaz Kolinesteraz inhibitörlerine kıyasla daha az bilimsel araştırmaya konu olmuştur Böbrek sorunları olanlar kullanmamalıdır Olası Yan Etkileri genellikle zayıf belirtiler olarak gözlenir: - Baş Dönmesi - Kafa karışıklığı - Baş ağrısı - Kabızlık 8 / 10 Temmuz 2010

9 Diğer İlaçlar: İlaçlar Yararları Sakıncaları Antidepresanlar Ruh halinin stabilize edilmesi Yan etkiler Nöroleptikler (Sinirleri gevşetici ilaçlar) Endişe, heyecan ve saldırgan davranışların azaltılması Ölüm riskinin artması (ilacın bu yöndeki etkisi kesin olarak bilinmemektedir ) Yatıştırıcılar Tedirginlik, endişe, heyecan, saldırgan davranışlar ve uyku sorunlarının azaltılması Bilimsel araştırmalar yeterli düzeyde değildir Yan etkiler Düşme riskinin artması İnme riskinin artması Endişeli, saldırgan ya da diğer tepkisel davranışları ilaçla tedavi etme yolunu seçmeden önce bu tür davranışların neden kaynaklandığı ya da nereden teşvik bulduğu anlaşılmaya çalışılmalıdır. Aynı durum Alzheimer hastalığının başlangıç evresinde ortaya çıkan depresyon için de geçerlidir. Depresyon genellikle muhakeme yeteneğinin kaybolmasına karşı bir tepki olarak yorumlanmaktadır. Birçok davranış şekli hastaların perspektifinden bakıldığında anlam kazanır. Bu durumu kavramak, hasta davranışlarını olumlu yönde etkilemede ve onlarla uygun bir şekilde başa çıkabilmede yardımcı olabilir. Amaçsızca etrafta dolaşmak, huzursuzluk ve akşamüstleri telaşlı ve tedirgin olmak gibi bazı davranış biçimleri ilaçla tedaviye her zaman cevap vermez. Tepkisel davranışların nedenlerini anlamaya çalışmak, ilaç tedavisine başlamadan önce olduğu kadar, tedavi esnasında da çok önemlidir. 4. Tedaviye Karar Verilmesi Alzheimer hastalığının tedavisine karar verilirken, tıbbi tavsiyeler kadar hastalar ve yakınlarının ihtiyaçları da önemlidir. Tedavi eden doktorla görüşmelerde; kişisel istekler ve ilgili tıbbi bilgiler arasında ilişki kurulmalı ve her bir tedavi yönteminin yararları ve sakıncaları değerlendirilmelidir. Böylelikle tedavi konusunda ortak kararlar alınabilir. 9 / 10 Temmuz 2010

10 Tıbbi Tedavi ve Terapi Üzerine Tavsiyeler Demans hastalarının duygusal ihtiyaçlarına dikkat eden ve yaşam çevresini onların ihtiyaçlarına göre dönüştüren bakım yöntemlerinin olumlu etkisi vardır. (B)* Günlük hayat aktivitelerini geliştirmeye yönelik çalışma yapılmasının hastalığın ilerlemesi üzerinde yararlı etkileri olduğu kanıtlanmıştır.(b)* Bilimsel araştırmalar belirli bir ya da daha çok yöntemi öne çıkarmak için yeterli değildir, bu nedenle bölgenizde bulunan ve erişiminiz olan yöntemler tercih edilmelidir. (C)* Bilişsel olmayan bozukluklar (örneğin; depresyon, saldırganlık, huzursuzluk) ya da Tepkisel Davranışlarda tedavi aşağıdaki üç adıma göre yapılandırılmalıdır (C)*: 1. Optimal yaşam alanı ve bakım (ilaçlar ve ağrılar gibi tetikleyici etkenlere dikkat edilmelidir) 2. Tepkisel davranışlarla başa çıkma gibi ilaçsız terapi yöntemleri, basit günlük hayat becerilerini geliştirmeye yönelik çalışma yapılması, vb. 3. İlaçla terapiye en son tedavi yöntemi olarak başvurulmalıdır Doktor, hasta ve Yakınlarının Tedavi Üzerine Hep Birlikte Karar Vermeleri * Bilimsel temeller; dayandıkları noktalara göre A dan C ye kadar derecelendirilmiştirr: A yüksek kaliteli bilimsel çalışmalar temelinde mümkün olan en iyi kanıtlara, C ise uzman görüşü temeline dayanmaktadır. Tedavi Kararını Vermede Kişisel Sorular Hangi belirtilere tedavi uygulanmalıdır? Hastalığın mevcut evresinde, bu belirtilerin kontrol altına alınması ya da iyileştirilmesi yürütülen tedavi yöntemleriyle mümkün müdür? Hangi tedavi yöntemleri hasta ve yakınlarının ihtiyaçlarına en iyi şekilde cevap verebilir? Hangi tedavi yöntemleri uygulanabilir? Bölgenizde ne gibi tedavi imkanları bulunmaktadır? İlaçların yararları yan etkilerine kıyasla daha ağır basmakta mıdır? Tedavi giderleri her bir tedavi için ne kadardır? Ve bu giderleri kim üstlenmektedir? / 10 Temmuz 2010

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır.

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır. Alzheimer hastalığı nedir, neden olur? Alzheimer hastalığı, yaşlılıkla beraber ortaya çıkan ve başta unutkanlık olmak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ. Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015

ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ. Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015 ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015 Bunama yaşlılığın doğal bir sonucu değildir. Yaşla gelen unutkanlık, Alzheimer Hastalığının habercisi olabilir! Her yaşta insanın

Detaylı

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder?

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? Sağlık Dairesi Bilgilendiriyor. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? ÿ Demans nasıl tedavi edilebilir? ÿ Ne gibi önlem

Detaylı

Demans (Bunama) Hastalarının Bakımı ve Desteklenmesi

Demans (Bunama) Hastalarının Bakımı ve Desteklenmesi Demans (Bunama) Hastalarının Bakımı ve Desteklenmesi Demanslı Yakınları Olanlar için Hastaların Bakımına Karar Vermede Yardımcı Bilgi * Demans hastası olan kişinin bakımının nasıl yapılacağına karar vermek

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Tiedot turkiksi DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu)

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Information på turkiska DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

ERGOTERAPİ. Dr. Alev Kılıçoğlu

ERGOTERAPİ. Dr. Alev Kılıçoğlu ERGOTERAPİ Dr. Alev Kılıçoğlu Kelime Anlamı: Ergoterapi kelimesi Yunanca dan gelmektedir Ergon sözcüğü, iş, hareket, eylem, davranış, beceri, etkinlik anlamına gelir. Therapeia sözcüğü ise bakım, iyileşme,

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ STRES

DAVRANIŞ BİLİMLERİ STRES DAVRANIŞ BİLİMLERİ STRES 1 2 Stres nedir? bireyin fizik ve sosyal çevredeki uyumsuz koşullar nedeniyle, bedensel ve psikolojik sınırlarının ötesinde harcadığı gayrettir 3 Stres nedir? EUSTRESS: Hedefler,

Detaylı

18.Esri Kullanıcıları Toplantısı 7-8 Ekim 2013 ODTÜ-ANKARA

18.Esri Kullanıcıları Toplantısı 7-8 Ekim 2013 ODTÜ-ANKARA ALZHEIMER ÇOCUKLARı (2012-2075 YıLLARı ARASı ALZHEIMER HASTA SAYıSı DEĞIŞIMI VE DAĞıLıŞı) Feride CESUR Yenimahalle Halide Edip Anadolu Sağlık Meslek Lisesi Coğrafya Öğretmeni İÇERİK Çalışmanın Amacı Alzhemer

Detaylı

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim Kilo alma karışık mekanizmaların sonucudur. Genetik, fizyolojik, çevresel ve davranışsal öğelerin bir karışımıdır. Sanıldığının aksine, psikolojik sorunların aşırı kiloya neden olmadığı, tam tersine aşırı

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir?

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir? Psikolojiye Giriş İşler Kötüye Gittiğinde Olanlar: Zihinsel Bozukluklar 1. Kısım Ders 18 Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları Susan Noeln-Hoeksema Psikoloj Profesörü Yale Üniversitesi 2 Anormallik

Detaylı

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir? Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik,

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI SINAV KAYGISI

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI SINAV KAYGISI se Li ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI SINAV KAYGISI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - OCAK 2015 KAYGI; Kaygı, kişinin bir uyaranla karşı karşıya kaldığında yaşadığı bedensel, duygusal ve zihinsel

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

İstanbul Beyin Merkezleri

İstanbul Beyin Merkezleri İstanbul Beyin Merkezleri KAFA TRAVMALARI-YAŞLILIK-ALZHEİMER N ew Y ork Institute for M edical Research, Inc., (aff. w ith N ew Y ork U niversity) O rtho& Sport M erkezi Beyin Rehabilitasyonu ve Beyin

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

TANIM. Aşağıdaki gelişim alanlarının bir kaçında ağır ve yaygın yetersizlik ile karekterize edilir;

TANIM. Aşağıdaki gelişim alanlarının bir kaçında ağır ve yaygın yetersizlik ile karekterize edilir; OTİZM TANIM Aşağıdaki gelişim alanlarının bir kaçında ağır ve yaygın yetersizlik ile karekterize edilir; Sosyal etkileşim becerileri, İletişim becerileri Basma kalıp ilgiler, aktiviteler ya da davranışların

Detaylı

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ SUNUM PLANI: Hareketli çocuk kime denir? Klinik ilgi odağı olması gereken çocuklar hangileridir?

Detaylı

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doç. Dr. Fatih Öncü Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikolojik taciz Bedensel Ruhsal Bedensel ve ruhsal Çalışma hayatında mobbing veya psikolojik

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi,

Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi, Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi, ***İnsanların trafikteki davranışlarını ve bu davranışların altında yatan psikolojik süreçleri inceleyen bir psikoloji alt alanıdır. Burada özellikle sürücülerin

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

DANS TERAPİ. Dokuz Eylül Üniversitesi

DANS TERAPİ. Dokuz Eylül Üniversitesi DANS TERAPİ MSc Sevinç RENKVER Dokuz Eylül Üniversitesi 1 Dans terapi nedir? Tarihçesi İlkeleri Yaratıcı süreç Kimler yararlanabilir? Nerelerde uygulanabilir? Türk halk danslarıyla meditasyon, Meditatif

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

Depresyon TYRKISK. Depresjon/Depression

Depresyon TYRKISK. Depresjon/Depression Depresyon TYRKISK Depresjon/Depression Depresyon - Doğal üzüntülerden ciddi rahatsızlıklara Depresyon nedir? Tüm insanlar zaman zaman üzülürler, kendilerini yalnız hissederler ya da örneğin sevdikleri

Detaylı

2014

2014 2014 DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU (DEB) ve MentalUP İçerik DEB e Klinik İlgi DEB Nedir? DEB in Belirtileri DEB in Zihinsel Sürece Etkileri DEB in Psikososyal Tedavisi MentalUP tan Faydalanma MentalUP İçeriği

Detaylı

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Kanser Kontrolü ndeki Rolü DR. PINAR SAİP TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ DERNEĞİ BAŞKANI Misyonumuz Ülkemizdeki tıbbi onkologların özlük haklarını savunmak, birlikte çalışma kültürünü

Detaylı

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI GÜRÜLTÜ = HOŞA GİTMEYEN SES GÜRÜLTÜNÜN SÜRESİ ŞİDDETİ ZAMANI TÜRÜ GÜRÜLTÜ FİZYOLOJİK TEPKİLER RUHSAL TEPKİLER FİZYOLOJİK TEPKİLER ANĠ GÜRÜLTÜDE KAS GERĠLMELERĠ BAġ DÖNMESĠ YORGUNLUK ĠġĠTME KAYIPLARI METOBALĠZMA

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. EXELON 3 mg kapsül Ağız yolu ile alınır.

KULLANMA TALİMATI. EXELON 3 mg kapsül Ağız yolu ile alınır. EXELON 3 mg kapsül Ağız yolu ile alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her bir kapsül 3 mg rivastigmin içerir (rivastigmin hidrojen tartarat şeklinde). Yardımcı maddeler: Kolloidal silika anhidr, metilhidroksipropilselüloz

Detaylı

STRES VE STRESİ YENME KURALLARI

STRES VE STRESİ YENME KURALLARI STRES VE STRESİ YENME KURALLARI Bireyin baş etme yeteneğini aşan ya da zorlayan, engelleyen bir durumla karşılanıldığında ortaya çıkan bir tepki durumu olarak tanımlayabiliriz. Ayrıca stresi vücudun çeşitli

Detaylı

ÖZEL EĞİTİM ve MONTESSORİ METODU-MONTESSORİ TERAPİSİ - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

ÖZEL EĞİTİM ve MONTESSORİ METODU-MONTESSORİ TERAPİSİ - Genç Gelişim Kişisel Gelişim ÖZEL EĞİTİM ve MONTESSORİ METODU-MONTESSORİ TERAPİSİ Montessori Pedagojisi ve bunun üzerine kurulu olan Montessori Terapisinin ana fikri çocuğu kendi kişiliği ile kabul ederek, özel duyu-gelişim araçları

Detaylı

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma 1 of 5 14/10/2010 Stresle Başa Çıkma Stres bizim baskıya karşı duygusal ve fiziksel tepkimizdir. Bu baskı dışsal faktörlerden kendimizin ya da bir yakınımızın yaşam etkinliklerinden, hastalıklarından yaşam

Detaylı

ÖFKE KONTROLÜ. Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi

ÖFKE KONTROLÜ. Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi ÖFKE KONTROLÜ Aşağıdaki kendini değerlendirme soruları bilimsel bir araç olarak tasarlanmış değildir. Amaç; çeşitli durumlardaki davranışlarınıza

Detaylı

Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ

Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ Sosyal fobi, bireyin sosyal ortamlarda herhangi bir eylem yaparken utanç duyacağı duruma düşeceğini düşünerek nedensiz kızarma,

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

DEPRESYONLA BAŞA ÇIKMA

DEPRESYONLA BAŞA ÇIKMA Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi DEPRESYONLA BAŞA ÇIKMA Çökkünlük olarak Türkçe ye çevirebileceğimiz depresyon sınırları kolay çizilemeyen, belirsizliğin en çok yaşandığı yaygın

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

PANEL. Uzattığımız Yardım Eli Kırılır Mı? Psikiyatri Çalışanlarına Dönük Şiddet ve Önlemleri

PANEL. Uzattığımız Yardım Eli Kırılır Mı? Psikiyatri Çalışanlarına Dönük Şiddet ve Önlemleri PANEL Uzattığımız Yardım Eli Kırılır Mı? Psikiyatri Çalışanlarına Dönük Şiddet ve Önlemleri Psikiyatride şiddeti önlemek için gerekli yönetsel ve yapısal önlemler Dr. Ahmet Türkcan Araştırma, danışma,

Detaylı

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği OP. DR. ÜNSAL ÖZKUVANCI Genel bilgiler Şeker hastalığı bir çok organı etkilediği gibi cinsel fonksiyonları da olumsuz

Detaylı

3. Zihinden atamadığınız tekrarlayan, hoşa gitmeyen düşünceler. 7. Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri

3. Zihinden atamadığınız tekrarlayan, hoşa gitmeyen düşünceler. 7. Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri 1 Aşağıda zaman zaman herkeste olabilecek yakınmaların ve sorunların bir listesi vardır. Lütfen her birini dikkatle okuyunuz. Sonra bu durumun bu gün de dâhil olmak üzere son üç ay içerisinde sizi ne ölçüde

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Nedir? Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve panik yaratan, Kişinin anlamlandırma

Detaylı

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA 4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA EGZERSİZ SONRASI TOPARLANMA Toparlanma, organizmanın egzersiz sonrasında istirahat seviyesine dönmesi olarak tanımlanabilir ve toparlanma süreci 4 ana başlık altında incelenir;

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ Psikolojik bozukluklar nasıl iyileştirilir? Tedavi için uygun kişi kimdir? En mantıklı tedavi yaklaşımı hangisidir? Bir terapi biçimi diğerlerinden daha iyi midir? Herhangi

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. TĐORELAX 4 mg/2 ml IM ampul Steril-apirojen Kas içine uygulanır. KULLANMA TALĐMATI Etkin madde: Bir ampulde, 4 mg tiyokolşikosid bulunur. Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, distile su. Bu ilacı kullanmaya

Detaylı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı 3. Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi 23-27 Mart 2016, Muğla Uz. Ecz. Metin Deniz KARAKOÇ Denizli Devlet Hastanesi Hasta

Detaylı

İstanbul Beyin Merkezleri. Beyin Merkezleri. ALZHEİMER HASTALIĞIN da ERKEN TEŞHİS İÇİN BEYİN CHECKUP LARI VE ÖNLEME İÇİN BEYİN REHABİLİTASYONU

İstanbul Beyin Merkezleri. Beyin Merkezleri. ALZHEİMER HASTALIĞIN da ERKEN TEŞHİS İÇİN BEYİN CHECKUP LARI VE ÖNLEME İÇİN BEYİN REHABİLİTASYONU İstanbul Beyin Merkezleri İstanbul Beyin Merkezleri Adres:Güzelbahçe sok. No:27/3 Nişantaşı, İstanbul (Amerikan Hastanesi Acili Karşısı) Tel: 0212 2313656 Fax: 0212 2319121 www.istanbulbeyinmerkezleri

Detaylı

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD 1943 2013 70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: 2012 Janssen Cilag

Detaylı

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM 9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM ZEHİRLENMELER Zehirlenme nedir? Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır. Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı maddeler, vücudun

Detaylı

İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni İş Hijyenisti tanımı Psikososyal riskler Yüklenme Yorgunluk Stres Monotoni

Detaylı

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması.

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. 10.BELEDİYE TABİPLİĞİ A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. A1.H1: Belediye tabipliği tarafından engelli bireyler için ücretsiz fizyoterapi hizmetinin verilmesi; böylece

Detaylı

10 Mayıs 2009 tarihinde uygulanan Pep-r Gelişimsel Ölçeği Değerlendirme Sonuçları: Kronolojik Yaş : 3 yaş 9 ay

10 Mayıs 2009 tarihinde uygulanan Pep-r Gelişimsel Ölçeği Değerlendirme Sonuçları: Kronolojik Yaş : 3 yaş 9 ay C. C. 17 Ağustos 2005 doğumlu bir erkek çocuğudur. Eylül 2008 yılında Londra da bir anaokuluna başlamıştır. Annesi, yaşıtlarıyla kıyasladığında aynı iletişim becerilerini gösteremediğini düşündüğünden

Detaylı

EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR?

EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR? SELDA TÜRKMEN le EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR? EFT, orijinal İngilizce isminin baş harflerinin kısaltmasıdır; "Emotional Freedom Techniques". İnsanda huzursuzluk yaratan bütün kötü duygulardan

Detaylı

SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI

SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI HAZIRLAYAN MUHAMMED PAMUK DİĞER DÖKÜMANLARIMIZI REHBERLİK İÇİN YAPILMIŞ YAZILIMLARIMIZI GÖRMEK İÇİN FACEBOOK GRUBUMUZA BEKLERİZ. LİNK: https://www.facebook.com/groups/teknorehbe

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir?

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir? Rehberlik Nedir? Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri; bireyin kendini tanıması, anlaması, sahip olduğu gizil güçleri keşfetmesi, geliştirmesi ve bulunduğu topluma aktif uyum sağlayarak kendini gerçekleştirmesi

Detaylı

İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir?

İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? Turkish İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? (What is bipolar mood disorder?) İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı, eskiden manik-depresif hastalık adı verilen

Detaylı

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en 1 ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en iyi yolu bulmanın zor olduğu zamanlar vardır. Çocuğunuz

Detaylı

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir.

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir. Psikiyatrinin en önemli hastalıklarından biridir. Bu hastalıkta gerçeği değerlendirme yetisinde bozulma, acayip tuhaf davranışlar, hezeyanlar ( mantıksız, saçma, olması mümkün olmayan veya olması mümkün

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül 6 mg rivastigmin içerir (rivastigmin hidrojen tartarat şeklinde).

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül 6 mg rivastigmin içerir (rivastigmin hidrojen tartarat şeklinde). KULLANMA TALİMATI DİVASMİN 6 mg kapsül Ağız yolu ile alınır. Etkin madde: Her bir kapsül 6 mg rivastigmin içerir (rivastigmin hidrojen tartarat şeklinde). Yardımcı madde(ler): Hidroksipropil metil selüloz,

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF.

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF. EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU Hasta Kitapçığı PROF.DR ARZU YAĞIZ ON POLİOMYELİT (ÇOCUK FELCİ) NEDİR? Poliomyelit, çocukluk çağında görülen

Detaylı

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ?

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Olgu 1 32 yaşında, kadın Sınıf öğretmeni Evli Bir kızı var Yakınması Toplu taşıma

Detaylı

ISO 15189 Akreditasyonunun Klinik Laboratuvarlara Etkisi

ISO 15189 Akreditasyonunun Klinik Laboratuvarlara Etkisi ISO 15189 Akreditasyonunun Klinik Laboratuvarlara Etkisi Dr.Ömer Güzel Biruni&Centro Laboratuvarları 18 EKİM 2014 MALATYA 21. Yüzyılda Laboratuvarların Geleceği Otomasyon, Konsolidasyon, Moleküler tanı,

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür KULLANMA TALİMATI XYZAL 5 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür Yardımcı maddeler: Mikrokristalin selülöz, laktoz monohidrat, kolloidal anhidrus

Detaylı

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır.

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. TIP EĞİTİMİNDE SOSYAL PSİKİYATRİ Prof.Dr. Orhan DOĞAN Üsküdar Üniversitesi, İstanbul Tıp eğitiminde psikiyatri Tıp

Detaylı

18-24 Mart Yaşlılar Haftası münasebetiyle Üniversitemiz Tıp Fakültesi ve Karabük Alzheimer Derneği organizasyonluğunda üniversitemiz ev sahipliğinde Yaşlılık-Bunama ve Alzheimer Hastalığı Tanıtım ve Bilinçlendirme

Detaylı

2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BÜLTEN 5

2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BÜLTEN 5 2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BÜLTEN 5 OTİZM NEDİR? Kendi dünyalarında yalıtılmış (izole) otizmli bireyler, farklı ve uzak görünürler ve başkaları ile duygusal bağlar oluşturmazlar. Bu şaşırtıcı beyin

Detaylı

ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI. Doç. Dr. Suphi VEHİD

ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI. Doç. Dr. Suphi VEHİD ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI Alzheimer hastalığı (AH) ilk kez, yaklaşık 100 yıl önce tanımlanmıştır. İlerleyici zihinsel işlev bozukluğu ve davranış değişikliği yakınmaları ile hastaneye yatırılıp beş yıl

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Bir supozituvar, 800 mg fenprobamat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Bir supozituvar, 800 mg fenprobamat içerir. KULLANMA TALİMATI GAMAKUİL Supozituvar Anüse (makata) uygulanır. Etkin madde: Bir supozituvar, 800 mg fenprobamat içerir. Yardımcı madde: Witepsol H 15 Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI

Detaylı

Arrenberg destek merkezi

Arrenberg destek merkezi Arrenberg destek merkezi Biz çocukların, gençlerin ve ergin insanların şahsen karar verdikleri gibi, serbest ve sosyal yetkili olmalarını teşvik ediyoruz. Biz engelli ve ya kronik hasta insanlara, kendi

Detaylı

Unutkanlıktan Bunamaya

Unutkanlıktan Bunamaya Unutkanlıktan Bunamaya Doç.Dr.Lütfü Hanoğlu İstanbul Medipol Üniversitesi 8 Mayıs 2014 Beyin yılı Nörolojik hastalıklar Bilinçlendirme Sempozyumu Bunama Nedir? Akli melekelerde giderek ilerleyen zayıflama/kayıplarla

Detaylı

Melikgazi Rehberlik ve Araştırma Merkezi Filiz DOĞAN Psikolojik Danışman/Rehber Öğretmen

Melikgazi Rehberlik ve Araştırma Merkezi Filiz DOĞAN Psikolojik Danışman/Rehber Öğretmen Melikgazi Rehberlik ve Araştırma Merkezi Filiz DOĞAN Psikolojik Danışman/Rehber Öğretmen Kaygı, strese verilen normal bir tepkidir. Korku ve kaygılarla ortaya çıkan sıkıntı, gerginlik ve huzursuzluk küçük

Detaylı

Beynimizi Zinde Tutmak. Dr. Emre Esen Bilecik Devlet Hastanesi 11.03.2015

Beynimizi Zinde Tutmak. Dr. Emre Esen Bilecik Devlet Hastanesi 11.03.2015 Beynimizi Zinde Tutmak Dr. Emre Esen Bilecik Devlet Hastanesi 11.03.2015 Beyin Farkındalığı Haftası Beynin fonksiyonları, Beyin sağlığı, Beyin araştırmalarının yararları hakkında; Toplumda farkındalık

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM

T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM BENİ KOŞULSUZ SEVİN! OTİZM NEDİR? O Bireyin sosyal iletişimini, dil

Detaylı

DIR Floortime BAŞLANGIÇ DÜZEYİ KURSU

DIR Floortime BAŞLANGIÇ DÜZEYİ KURSU The Interdisciplinary Council on Developmental and learning Disorders DIR Floortime BAŞLANGIÇ DÜZEYİ KURSU TARİH : 13-14 Nisan 2013 YER: BİLGİ ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL EĞİTİMCİ: Çiğdem Ergül M.S. Odyoloji

Detaylı

ÖNSÖZ... IX 1. 10 12 13 10 14 2. 15 15 3. 20 20 24 27 28 29 30 30 33 34 36 39 40 41 42 III

ÖNSÖZ... IX 1. 10 12 13 10 14 2. 15 15 3. 20 20 24 27 28 29 30 30 33 34 36 39 40 41 42 III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX 1. Çocuklara Zarar Veren Anne-Baba Davranışları...1 Aşırı Koruyuculuk ve Kısıtlayıcılık...2 Reddetme; Maskelenmiş Mahrumiyet...4 Aşırı Hoşgörü ve Şımartma...5 Aşırı Beklentiler...6

Detaylı

M eme kanseri ameliyatı. sonrası

M eme kanseri ameliyatı. sonrası Bilgilendirme Erken teşhis Bilgiler Meme kanseri ameliyatı sonrası tedavi Erken teşhis Bilgilendirme Meme kanseri ameliyatı sonrası tedavi Erken teşhis Bilgiler Bilgilendirme Meme kanseri ameliyatı sonrası

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım. Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi

Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım. Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi Giriş Teknolojideki hızlı gelişim, her geçen gün günlük

Detaylı

KURUMSAL ENERJİ YÜKSELTME SEMİNERLERİ ÇALIŞAN VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA PROGRAMLARI

KURUMSAL ENERJİ YÜKSELTME SEMİNERLERİ ÇALIŞAN VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA PROGRAMLARI KURUMSAL ENERJİ YÜKSELTME SEMİNERLERİ ÇALIŞAN VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA PROGRAMLARI KEY, kurum çalışanlarının fiziksel, mental ve ruhsal açıdan olabilecekleri en iyi noktaya gelmelerini sağlayan, bireyin enerjisini

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ampulde 4 mg Tiyokolşikosid Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, enjeksiyonluk su

Detaylı

Aile sistemleri eğitiminde filmler. Uz.Dr.Verda Tüzer

Aile sistemleri eğitiminde filmler. Uz.Dr.Verda Tüzer Aile sistemleri eğitiminde filmler Uz.Dr.Verda Tüzer Aile sistemleri teorisi Dersler Oyunlaştırma Bire bir denetim Okumalar Tartışma grupları Aile terapisi seansları Filmler Filmler Dikkat çekici Duygusal

Detaylı

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Dr. Mecit ÇALIŞKAN HNH Psikiyatri İdari ve Eğitim Sorumlusu Kanser hastaları tanı, tedavi ve hastalığın ileri evrelerde çeşitli ve değişik, ruhsal

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol.

KULLANMA TALİMATI. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol. KULLANMA TALİMATI STİDERM jel Cilde uygulanır. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol. Yardımcı Maddeler: Benzalkonyum klorür, mentol kristali, karbomer 980, disodyum EDTA, sodyum

Detaylı

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler SINAV KAYGISI Kaygı, stresli bir durum karşısında hepimizin yaşadığı uyarılmışlık halidir. Ancak kaygının belli bir miktarda yaşanmasının olumlu işlevleri de vardır. Bir miktar kaygı günlük hayatta bizi

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

STRES NEDİR? Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ve zorlanması ile ortaya çıkan psikolojik bir durumdur.

STRES NEDİR? Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ve zorlanması ile ortaya çıkan psikolojik bir durumdur. STRESLE BAŞA ÇIKMA STRES NEDİR? Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ve zorlanması ile ortaya çıkan psikolojik bir durumdur. Beni öldürmeyen, beni güçlendirir Nietzche STRESE DİRENÇ

Detaylı

DOLPHIN EL MASAJ ALETİ KULLANMA KILAVUZU

DOLPHIN EL MASAJ ALETİ KULLANMA KILAVUZU DOLPHIN EL MASAJ ALETİ KULLANMA KILAVUZU Kullanım talimatları: Lütfen bu kitabı iyi muhafaza ediniz. Sağlığınızın keyfini çıkarmaya buradan başlayabilirsiniz 1 Masaj Prensibi Masaj, Geleneksel Çin Tıbbının

Detaylı