Bu proje, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bu proje, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir."

Transkript

1 Bu proje, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir.

2 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ PROJESİ GENEL SAĞLIK EĞİTİM MODÜLÜ MEHMETÇİK EL KİTABI 1 Ankara, Bu çalışma, Mehmetçik İçin Yurttaşlık Eğitimi (MİYE) Projesi kapsamında Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü Öğretim üyesi Prof. Dr. Hilal Özcebe tarafından hazırlanmış metinden yola çıkılarak Prof. Dr. C. Hakan Aydın, Doç. Dr. Hasan Çalışkan, Doç. Dr. Alper Tolga Kumtepe, Yrd. Doç. Dr. Yasin Özarslan dan oluşan öğretim tasarımı ekibi ile Mu. Alb. Ömer Evran ve Ulş. Bnb. Mehmet Akif Sözüeroğlu tarafından tasarlanmış ve düzenlenmiştir.

3 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ 2

4 Önsöz ve Giriş 1. Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi-1 2. Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi-2 3. Aile Hayatı ve Ana Çocuk Sağlığı 4. Hastalıklar ve Korunma Özet

5 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ ÖNSÖZ VE GİRİŞ İnsanlar, herhangi bir hastalıktan dolayı önemli ve gerekli olan bir faaliyeti yapamadıkları zaman kendilerini yetersiz ve sağlıksız hissederler. Birçok kişi sağlıklı olmanın önemini hasta olduğu zaman anladığını ifade eder. Oysa kişiler sağlıklı iken sağlığı korumaya ve geliştirmeye yönelik yaşam tarzını benimsemeli ve uygulamalıdırlar. Kişilerin yaşam tarzlarına ilişkin değişiklikleri yapabilmeleri için önce sağlıklı olma konusundaki bilgileri ve duyarlılıkları artırılmalıdır. Bilgi ve duyarlılığın artırılmasından sonra kişiye fiziksel egzersiz yapma, sağlıklı beslenme gibi olumlu sağlık davranışlarının benimsetilmesi gerekir. Ancak kişinin sadece olumlu sağlık davranışlarının geliştirilmesi yeterli değildir, kişinin olumlu bir çevrede yaşamasına ilişkin değişiklikler de yapılmalıdır. Mehmetçik için Yurttaşlık Eğitimi Projesi kapsamında planlanan eğitim etkinliklerinin biri de Genel Sağlık Eğitimi dir. Bu eğitim, şu konuları içermektedir: Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi-1 Sağlıklı Yaşam- Sağlık, Hastalık ve Korunma Sağlıklı Yaşam Davranışları- Beslenme Sağlıklı Yaşam Davranışları- Hareketli Yaşam (fiziksel aktivite), Uyku ve Dinlenme Sağlıklı Yaşam Davranışları- Kişisel Temizlik (hijyen), Ağız Ve Diş Sağlığı, Güneş Işını Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi-2 Sağlıklı Yaşam Davranışları- Tütün Kullanımın Önlenmesi Sağlıklı Yaşam Davranışları- Alkol ve Madde Kullanımın Önlenmesi Sağlıklı Yaşam Davranışları- Ruh Sağlığının Korunması Sağlıklı Yaşam Davranışları- Güvenli Davranışlar 4

6 GENEL SAĞLIK EĞİTİM MODÜLÜ Aile Hayatı ve Ana Çocuk Sağlığı Çocukluk ve Ergenlik Dönemleri Üreme Sağlığı Hizmetleri Aile Sağlığının Korunması Engelli ve Yaşlı Sağlığı ve Bakımının Önemi Hastalıklar ve Korunma Sağlık Hizmetleri ve Kullanımı Bulaşıcı Hastalıklardan Korunma Bulaşıcı Olmayan Hastalıklardan Korunma Yaralardan Korunma ve İlk Yardım Genel sağlık konusundaki bu eğitimin sonunda şu becerilere sahip olmanız beklenmektedir: Sağlıklı yaşam ile ilgili temel kavramları açıklamak, Sağlıklı yaşamı destekleyen olumlu yaşam davranışlarını değerlendirmek, Tütün, alkol ve madde kullanımının olumsuz etkilerini açıklamak, Ruh sağlığının korunmasına ilişkin yapılması gerekenleri açıklamak, Yaşam döngüsünde gözlenen değişimleri, özellikleri ve sorunları açıklamak, Üreme sağlığı ile ilgili temel kavramları açıklamak, Aşırı doğurganlık ve aile planlaması ile ilgili temel kavramları açıklamak, Bulaşıcı hastalıklardan korunma ilkelerini ve tedavi yöntemlerini açıklamak, Bulaşıcı olmayan hastalıklardan korunma ilkelerini ve tedavi yöntemlerini açıklamak, Temel ilk yardım uygulamalarını açıklamak, Sağlık kuruluşlarına başvurmada öncelikleri açıklamak. MEHMETÇİK EL KİTABI 5

7 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ 1. SAĞLIĞIN KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİ-1 Önem Sağlık sadece hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil; fiziksel, sosyal ve ruhsal olarak tam bir iyilik durumudur. Hastalık, herhangi bir nedenle kişinin bedensel, ruhsal ve sosyal olarak bütünlüğünün ve işleyişinin bozulması durumudur. Genellikle sağlıklı iken sağlığın önemi bilinmemekte, hastalıklar ortaya çıktıktan sonra sağlık daha da önemsenmektedir. Sağlıklı olma, insanın yaşam tarzının sağlığını desteklemesinin yanı sıra sağlıklı bir çevrede yaşaması ile sağlanabilir. Hastalıkların oluşmasında rol oynayan etkenlerin çoğu kişilerin davranışlarına ve yaşadıkları çevredeki olumsuz etkenlere bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Ancak, irsi nedenlere bağlı olan bazı hastalıklar da davranış ve çevreye bağlı olmadan oluşabilmektedir. Kişilerin sosyal yapıları ve ekonomik durumları hem davranışlarını hem de yaşam yerlerini etkilemektedir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de son yıllarda yaşam tarzı ve davranışlara bağlı hastalıklar giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Kişilerin dengesiz ve yetersiz beslenmeleri, hareketsiz yaşam tarzına sahip olmaları, sigara, alkol ve madde kullanmaları, kişisel bakım konusunda bilgi ve beceri eksiklikleri, olumsuz çalışma ortamları ve toplumsal yaşama uyum ile ilgili yaşanan sorunları birçok hastalığın ortaya çıkmasına neden olan etkenlerdir. Erkek ve kadınların yaşam tarzları ve toplumda üstlendikleri roller, farklı hastalıklara sahip olmalarına neden olmaktadır. Hastalıkların engellenmesinde önemli rol oynayan bir diğer konu kişisel bakım ve hijyendir. Kişisel temizlik (hijyen), kişilerin kendi sağlıklarını korudukları ve devam ettirdikleri öz bakım uygulamalarıdır. Kişisel temizlik (hijyen) başlığı altında vücut bakımı ve temizliği, yüz-boyun temizliği, el temizliği, ayak temizliği, kulak temizliği, saçların temizliği, ağız- diş bakımı, 6

8 GENEL SAĞLIK EĞİTİM MODÜLÜ beslenme, tuvalet alışkanlığı ve temizliği ile giyim konuları yer almaktadır. Vücut temizliği sağlıklı olmak, mikroplardan korunmak, vücutta oluşabilen kötü kokuları gidermek, iyi görünmek, vücudu rahatlatmak ve dinlendirmek için gerekmektedir. Temiz olmak kişiye güven ve mutluluk verir. Sorunlar Ülkemizde, yetersiz ve dengesiz beslenme, bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirilmektedir. Çocukluk yaş grubundan başlayan yetersiz ve dengesiz beslenme, ileri yaş grubuna kadar farklı tablolarla seyretmektedir. Beş yaş altında her 10 çocuktan biri yetersiz beslenme sorunu yaşamakta, boy uzunlukları akranlarına göre daha kısa kalmaktadır. Erişkin dönemde ise sorun şişmanlık olarak ortaya çıkmaktadır. Türkiye de 15 yaş üzeri nüfusun üçte birinin fazla kilolu, yedide birinin şişman olduğu bilinmektedir. Beş yaş altında her 10 çocuktan biri yetersiz beslenme sorunu yaşamaktadır. Günümüzde beslenme ile ilişkili olarak fazla kilolu ya da şişman olmak şeker hastalığı, kalp hastalıkları ve diğer bazı hastalıkların yanı sıra kanserler açısından da risk oluşturmaktadır. Toplumun sağlıklı beslenme konusundaki bilgi ve davranışları yetersizdir. Evdeki yiyeceklerin sağlıklı şekilde tüketilmesinde karşılaşılan bilgi eksiği kadar, dengeli beslenme konusunda da bilgi yetersizliği vardır. Bilginin yanı sıra sosyoekonomik eşitsizlikler de dengesiz ve yetersiz beslenmeye neden olmaktadır. Yaşanılan çevrede sağlıklı gıdaların olmaması da bir başka etken olarak yer almaktadır. Ekonomik yetersizliklerle ilişkilendirilen bir diğer sorun da kişisel hijyen konusunda yeterli özenin gösterilmemesidir. İnsanlar yetersiz kaynaklar dolayısıyla vücut temizliği ve ağız-diş bakımını göz ardı edebilmektedir. Ağız ve diş sağlığı bozulmuş kişilerin besinleri çiğ- MEHMETÇİK EL KİTABI 7

9 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ nemesi ve sindirmesi zorlaşabilir. Sağlıksız diş ve diş etleri insanın konuşmasını ve gülmesini zorlaştırmakta, kişinin kendine olan güvenini olumsuz olarak etkileyebilmektedir. Örneğin diş çürükleri; diş ağrısı, dişetlerinde veya yüzde şişlik, ağız kokusu, yemek yemede ve konuşmada sorunlar ve dişlerde görünüm bozukluğu gibi yakınmalara neden olmaktadır. Türkiye de çocuklar arasında zayıflık, erişkinler arasında ise şişmanlık bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde teknolojinin gelişimi ve giderek daha yaygın hale gelmesi nedeniyle insanlar, daha hareketsiz bir yaşam sürmektedirler. Hareketsiz yaşamın hem beden sağlığı hem de ruh sağlığı açısından olumsuz yönleri bulunmaktadır. Dünyada her yıl yaklaşık 3,2 milyon ölüm, hareketsiz yaşama bağlanmaktadır. Yapılan çalışmalar, genel olarak hareketsiz olan bireylerde ölüm riskinin, haftanın çoğu günü en az 30 dakika egzersiz yapanlara göre %30 daha fazla olduğunu göstermektedir. 8

10 GENEL SAĞLIK EĞİTİM MODÜLÜ Çözüm Sağlığın geliştirilmesi için öncelikle sağlıklı yaşam tarzının benimsenmesi gerekmektedir. Sağlıklı yaşam tarzı davranışlarının başında yeterli ve dengeli beslenme ile hareketli yaşam yer almaktadır. Çocukluktan itibaren bu sağlıklı yaşam davranışlarının geliştirilmesi gerekir. İnsanın büyümesi ve gelişmesi, dokularının yenilenmesi ve çalışması, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan gıda öğelerinin yeterli miktarlarda alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılması durumuna yeterli ve dengeli beslenme denir. Bu öğelerin herhangi biri alınmadığında veya gereğinden az ya da çok alındığında, büyüme ve gelişme engellenir ve sağlık bozulur. Yeterli ve dengeli beslenen kişilerin hem hastalıklara yakalanma olasılıkları azalır hem de bu kişiler hastalandıklarında daha kolay iyileşirler. Bunun yanı sıra bazı gıda öğelerinin tüketimine özen gösterilmesi, bazı hastalıklardan korunmayı da sağlar. Örneğin, lifli gıdalar, meyve ve sebze tüketiminin artırılması, yüksek kalorili ve hayvansal yağlardan zengin olan gıdaların tüketiminin ise azaltılması, kanserler başta olmak üzere pek çok hastalık açısından koruyucudur. İnsanların ihtiyacı olan proteinler, yağlar, karbonhidratlar, mineraller, vitaminler ve su gıdaların bileşiminde yer almaktadır. Gıdalarımız, yukarıda sıralanan besin öğelerini farklı miktarlarda içerecek şekilde dört ana grup altında toplanır. Grup 1: Süt ve sütten yapılan yiyecekler Grup 2: Et, tavuk, balık, yumurta, kuru nohut, fasulye, mercimek ve bu gıdalardan yapılan ürünler Grup 3: Taze sebze ve meyveler Grup 4: Tahıllar ve tahıllardan yapılan yiyecekler Günlük beslenmede her gruptan gıda bulunmalı ve bunlar ihtiyacımıza uygun miktarlarda tüketilmelidir. Bu koşullar sağlandığında yeterli ve dengeli beslenmemiz söz konusudur. MEHMETÇİK EL KİTABI 9

11 Sağlıklı beslenmenin yanı sıra gıdaların temizliğine dikkat edilmesi, sağlıklı koşullarda satın alınması, pişirilmesi ve sağlıklı koşullarda saklanması da hastalıklarından korunmak için önemlidir. Sağlıklı yaşamın ikinci önemli davranışı olan hareketli yaşam, pek çok farklı şekilde gerçekleştirilebilir. Hareketli bir yaşam evde, okulda, işyerinde, parklarda ve eğlence yerlerinde, kulüpler ve spor alanlarında, bisiklet ve koşu yollarında, dans merkezlerinde sağlanabilir. Yaşamda hareketi arttırmak için mutlaka bir spor salonuna gitmek gerekli değildir. Hareketli yaşam için pek çok seçenek vardır. Daha hareketli bir yaşam için bazı öneriler şunlar olabilir: İşe, okula ya da alışverişe yürüyerek gidip gelmek, Binalarda asansör yerine merdivenleri kullanmak, Akşam yemeğinden sonra, hafta sonları aile üyeleri birlikte yürüyüşe çıkmak, Evde köpek besleniyorsa, her gün onunla birlikte yürüyüşe çıkmak, Bisiklete binmek, Bahçe işleri yapmak, Doğa gezileri yapmak, Şehirdeki park ve bahçelerde yürümek, halka açık spor aletlerini kullanmak. 10

12 GENEL SAĞLIK EĞİTİM MODÜLÜ Sağlığın geliştirilmesinde bedenin dinlendirilmesinin de önemi vardır. Çok uzun süre uyuyamayan insanlarda gerginlik, sinirlilik, zamanı bilememe, hayal görme, kekeleme, konuşulanları anlayamama gibi belirtiler ortaya çıkabilmektedir. Uykunun düzenli, yeterli ve uygun ortamda olması gerekir. Kalıtımsal faktörlere bağlı olarak uyku süresi 4-11 saat arasında değişse de genellikle yetişkinler 7-8 saat uyurlar. Bebek ve çocuklar ise daha fazla uyumaktadır. Uykunun hem düzenli hem de yeterli miktarda olması gerekmektedir. Yeterince uyumayan kişiler sağlıklı düşünemez ve karar vermede güçlük çekerler. Uykusuz kişiler derslerine ve işlerine yoğunlaşamazlar. Çok uzun süre uyuyamayan insanlarda gerginlik, sinirlilik, zamanı bilememe, hayal görme, kekeleme, konuşulanları anlayamama gibi belirtiler ortaya çıkabilmektedir. Kaliteli bir uyku için gerekenler: Her gün aynı saatlerde uyumak ve uyanmak Her gün düzenli egzersiz yapmak, (egzersiz uykuya yakın saatlerde yapılmamalıdır). Uyunan yerin sessiz, ne çok sıcak, ne çok soğuk, havalandırılmış ve uyurken karanlık olmasını sağlayarak uyku kalitesini arttırmak, Uyku öncesi gevşemeye yardımcı etkinlikler yapmak, Yatakta televizyon seyretmemek ya da televizyon karşısında uyumamak, Yatakta dakikadan daha fazla uyuyamadan yatılması durumunda kalkmak ve uyku geldiğinde yatağa dönmek, Çok fazla çay, kahve gibi içecekleri tüketmemek. Bunların yanı sıra tütün kullanımı, yatmadan önce alınan alkol, çok tok ya da çok aç olmak ve kilolu olmak da iyi bir uykuyu engellemektedir. Birçok kişi için gündüz uykusu dinlenme, güzelleşme uykusu gibi anlamlara gelir ancak gece uykuya dalmayı ve uyumayı zorlaştırmaktadır. MEHMETÇİK EL KİTABI 11

13 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ Sağlığın korunmasında bir başka önemli konu ise kişisel temizlik kurallarına uymadır. Kişisel temizlik, kişilerin kendi sağlıklarını korudukları ve devam ettirdikleri uygulamalardır. Kişisel temizlik, vücut, yüz-boyun, el, ayak, kulak ve saçların temizliğini, vücut ve ağız-diş bakımını, beslenmeyi, tuvalet alışkanlığı ve temizliğini ve giyim konularını içermektedir. Vücut temizliği için öneriler aşağıda özetlenmiştir: Günlük vücut temizliği için; Eller; Her yemekten önce ve sonra, Gıdalara el sürmeden önce ve sonra, Her tuvaletten önce ve sonra, Kirli eşyalara, paraya, çöplere dokunduktan sonra, Öksürme, hapşırma ve burnu sildikten sonra, Dışarıdan eve gelindiğinde, Hasta kişilerle temas sonrası, Sabah uyanıldığında ve gece yatarken, Hayvanları sevdikten sonra ve Gerekli olduğu diğer her zaman mutlaka su ve sabunla iyice yıkanmalı, durulanmalı ve çok iyi kurulanmalıdır. Haftada en az iki kez ve yaz döneminde daha sık banyo yapılmalıdır. Her banyo sonrası ve yaz aylarında daha sık olmak üzere temiz çamaşır ve kıyafetler giyilmeli, başkasıyla ortak kullanılmamalıdır. Sentetik çamaşırlar yerine pamuklu iç çamaşırları tercih edilmelidir. Çoraplar her gün değiştirilmeli ve ortak kullanılmamalıdır. Cilt temizliği ve saç temizliğine dikkat edilmelidir. Tırnak uçlarının altında birçok mikrop kolayca yerleşip üreyebilir. Tırnakların temizliğine dikkat edilmeli, haftada bir defa düzenli olarak kısaltılmalıdır. Üreme organları kuru ve temiz tutulmalıdır. Tuvaletten sonra mutlaka deri temizliği yapılmalıdır. Tuvalet temizliğinde su ve tuvalet kâğıdı kullanılmalıdır. 12

14 GENEL SAĞLIK EĞİTİM MODÜLÜ Tuvaletten çıktıktan sonra eller sabun ve su ile yıkanmalı, havlu ile kurulanmalıdır. Vücut temizliğinde kullanılan diş fırçası, havlu, lif, makas, tıraş aletleri gibi araç gereçler kişiye özel olmalı ve başkası ile ortak kullanılmamalıdır. Diş çürüğü ve diş eti hastalıklardan korunmak için de çocukluk döneminden başlayarak yaşam boyu dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar bulunmaktadır: Dişler günde iki kez (sabah ve akşam yatarken) fırçalanmalıdır. Dişlerin arasındaki artıkları ve plakları temizlemek için günde en az bir kez diş ipi kullanılmalıdır. Dişlerde çürük olmasa bile düzenli aralıklarla diş hekimi kontrolüne gidilmelidir. Diş hastalıkları tedavisi, diş hekimi dışındaki kişilere yaptırılmamalıdır. Düzenli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmelidir. Aşırı şekerli yiyeceklerden ve asitli içeceklerden olabildiğince kaçınılmalı ve yenildiğinde dişler fırçalanmalıdır. Kalsiyum ve D vitamini gibi dişlerin yapısını güçlendiren maddeleri içeren süt gibi besinler tüketilmelidir. Sigara ya da diğer tütün ürünleri dişlerde lekelenmeye neden olduğundan kullanılmamalıdır. Aşırı sıcak ve soğuk gıda ve içecekler peş peşe alınmamalıdır. Sert kabuklu yiyecekler dişlerle kırılmamalıdır. Güneş ışınları insan sağlığına zararlıdır. Cilt renginin koyulaşması ve güneş yanıkları kısa sürede oluşan etkilerindendir. Bu etkiler özellikle açık tenli kişilerde önce kızarıklık, sıcaklık artışı, ağrı ve şişliğe neden olur. Daha sonra soyulma ve cilt renginin koyulaşması ile devam edebileceği gibi tedavi gerektiren ciddi yanıklara da dönüşebilir. Güneş ışınları uzun süre etkilerse deride kalınlaşma, yaşlanma, lekelenmeler, gözde katarakt gelişimi ve kansere neden olur. MEHMETÇİK EL KİTABI 13

15 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ Güneşin zararlı etkilerinden korunmak için: Öğle güneşinden kaçınılmalı Gölgede kalınmalı Şapka ve uygun kıyafetler kullanılmalı Güneş gözlüğü kullanılmalı Güneş kremi kullanılmalı Sağlıklı olmaya ilişkin davranışların yanı sıra kişilerde hastalıklar ortaya çıkmadan önce de korunma yapılabilir (birincil korunma). Aşı olma, aile planlaması yöntemini kullanma bu tür korumaya örnektir. Hastalıkların belirtileri henüz ortaya çıkmadan önce ya da çok hafif olduğu dönemde hastalık tanılarının konması da koruyucu hizmettir (ikincil korunma). Kişilerin hastalıklarına sağlık kontrolleri sırasında erken dönemde tanı konulabilir. Hastalıklara erken dönemde tanı konulması tedavinin başarısını artırmaktadır. Tanısı konulan hastalıkların tedavi ve iyileştirmesi döneminde de koruma yapılabilir (üçüncül korunma). Burada amaç şikâyeti ile başvuran hastanın hastalığının saptanması ve tedavisinin yapılarak hastalığın daha fazla ilerlemesinin önlenmesidir. İyileştirme ise fiziksel ya da ruhsal sağlık sorunu nedeniyle günlük faaliyetlerini yapamaz duruma gelen kişilerin yaşama uyum sağlama sürecinde yapılan yardımdır. Peki, siz sağlığınızı geliştirmek için beslenme ve fizik egzersiz başta olmak üzere, kişisel temizlik ve uyku düzeniniz ile ilgili değerlendirmenizi yaptığınızda, değişiklik yapma gereksinimi hissediyor musunuz? Etrafınızdaki kişilerin sağlıklı beslenme ve daha fazla hareket etmelerini teşvik etmek için neler yapabilirsiniz? Yeterli ve dengeli beslenmek için değişik yaş, cinsiyet ve özel durumlardaki bireylerin enerji ve gıda öğeleri gereksinmeleri birbirinden farklıdır. Sağlıklı bir kişinin gereksinimleri doğrultusunda hangi gıdalardan ne kadar tüketmesi gerektiği bilgisine ulaşması gerekmektedir. Diğer taraftan farklı gereksinimleri olan özel gruplar da bulunmaktadır (gebeler, emzikli kadınlar, bebeklerin, çocuklar, yaşlılar, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, 14

16 GENEL SAĞLIK EĞİTİM MODÜLÜ kalp, böbrek, karaciğer hastalıkları gibi hastalıkları olanlar, ilaç kullanan kişiler vb.). Özel sağlık sorunu olan kişilerin sağlıklı beslenmeleri için mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmaları ve gerekli bilgiyi sağlık çalışanlarından almaları önem taşımaktadır. Yürüyüş, koşma, bisiklet sürme, spor yapma, dans etme gibi pek çok farklı şekilde yapılabilen fizik egzersiz aktiviteleri evde, okulda, işyerinde, parklarda, eğlence yerlerinde, spor alanlarında, bisiklet ve koşu yollarında, dans merkezlerinde gerçekleştirilebilir. Dünya Sağlık Örgütü, haftanın beş günü en az 30 dakika süren ve kalp atım hızını artıran tarzda fiziksel egzersiz önermektedir. Fiziksel egzersiz, sağlığın korunması ve geliştirilmesinde mutlaka yapılması gereken bir faaliyettir. Haftanın beş günü en az 30 dakika süren ve kalp atım hızını artıran tarzda fiziksel egzersiz önerilmektedir. Sonuç Sağlıklı olmak yaşam kalitemizi artırır. Sağlıklı olmak için sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz yapma, uyku ve dinlenmeye gereken önemi verme ile kişisel hijyen davranışlarına sahip olmamız gerekir. Sağlığı pek çok neden etkilemektedir. Hastalık nedeni kişinin yapısına (irsi yapı, metabolizma ya da iç salgılar) bağlı olabilir. Ancak pek çok hastalığın temelinde sosyo-ekonomik nedenler ve yaşanılan çevre yer almaktadır. Eğitim düzeyinin düşüklüğü, işsizlik ve yetersiz gelir gibi birçok sosyal etken, sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Yoksulluktan dolayı yeterli gıdaya ulaşamama, kötü barınma koşulları ve olumsuz yaşam davranışları gibi pek çok neden sağlıksız bir yaşama neden olmaktadır. Sosyo-ekonomik faktörler aynı zamanda sağlık kuruluşlarına başvurmayı ya da tedaviye devamı engelleyebilmektedir. MEHMETÇİK EL KİTABI 15

17 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ 2. SAĞLIĞIN KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİ-2 Önem Dünyada ve ülkemizde sağlığı olumsuz olarak etkileyebilecek tütün, alkol ve madde (uyuşturucu ve uyarıcı) kullanımı önemli halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Farklı nedenlerle başlanan tütün, alkol ve madde kullanımı bağımlılık yapmaktadır. Tütün en fazla ölüme neden olan bağımlılık yapan maddedir. Sigaranın içinde 4000 den fazla sağlığa zararlı madde vardır ve bunların 50 den fazlası kansere neden olur. Tütün kullanımı, ciddi ve öldürücü hastalıklara neden olur. Bunlar arasında akciğer kanseri, kalp hastalığı ve kronik bronşit en başta gelenleridir. Tütün kullanan kişilerin büyük bölümü bu üç hastalık nedeni ile ölmektedir. Tütün kullanımı dünyada her yıl 5 milyon dolayında kişinin ölümüne neden olmaktadır. Toplumda tütün kullanımı azaltılamadığı durumda bu sayının önümüzdeki 20 yıl içinde 8 milyona kadar çıkacağı hesaplanmaktadır. Ülkemizde de tütün kullanımı çok önemli bir halk sağlığı sorunudur. Türkiye de yaklaşık her üç kişiden biri sigara kullanmaktadır. Bu nedenle de her yıl tütün kullanımına bağlı hastalıklardan e yakın kişinin öldüğü bilinmektedir. Türkiye de her yıl yaklaşık kişi tütün kullanımına bağlı olarak ölmektedir. 16

18 GENEL SAĞLIK EĞİTİM MODÜLÜ Dünyada alkolün neden olduğu sosyal sorunlar ve sağlık sorunları bir halk sağlığı sorunu olarak tanımlanmaktadır. Alkol kullanım bozukluğu (alkolün kötüye kullanımı) ile ilişkilendirilen hastalık yükünün önemli bir kısmı trafik kazaları, şiddet ve intiharı da içeren yaralanmalardan kaynaklanmaktadır. Dünyada 2004 yılında, yaş arası i genç olmak üzere toplam 2,5 milyon kişinin alkole bağlı nedenlerden yaşamını yitirdiği tahmin edilmektedir. Ülkemizde halen çok önemli bir sorun boyutunda olmamakla beraber, sağlığa zararlı bir davranış olarak bu konuda önlem alınması gerekmektedir. Sağlığı tehdit eden önemli bir diğer konu da madde bağımlılığıdır. Madde bağımlılığı fiziksel kontrolü, değerlendirme ve karar verme yeteneğini azaltmaktadır. Madde bağımlılığı olan kişilerde şiddet davranışları, intihar girişimleri, güvensiz cinsel ilişkiye girme ile kaza ve yaralanmalar daha fazla görülür. Ölüme neden olabilen madde bağımlılığı, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizin gençlerini de tehdit eden önemli bir sorundur. Lise dönemindeki gençlerde madde kullanımı giderek artmaktadır. Ülkemizde bölgelere ve toplumun sosyal özelliklerine göre farklı maddelerin kullanımlarının olduğu bilinmektedir. MEHMETÇİK EL KİTABI 17

19 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ Sorunlar Bağımlılık yapan maddelerin özelliklerine göre farklı sağlık sorunları görülür. Tütün kullanımı, önemli sağlık sorunlarına neden olmaktadır. İnsanda 12 tür kanserin (akciğer ve gırtlak, ağız boşluğu, dil, dudak, yemek borusu, mide, barsak, böbrek ve mesane, pankreas ve rahim kanseri) oluşumda tütün kullanımı etkendir. Bunun yanı sıra çeşitli kalp ve damar hastalıkları, beyin damarlarında tıkanma ve felç, sindirim sisteminin çeşitli hastalıkları gibi çok sayıda hastalığın oluşmasında tütün kullanımının etkisi vardır. Gebelikte sigara kullanımının anne ve bebek sağlığı üzerinde olumsuz etkisi vardır. Sigara gebede düşük riskini artırır, erken doğum eylemine, bebeğin anne karnında ölmesine, bebeklerin yarık dudak ve yarık damaklı doğmasına, bebeğin doğum ağırlığının düşük olmasına ve bebeğin akciğerlerinin yeterince gelişmemesine neden olabilir. Tütün dumanına maruz kalma da sık solunum yolu hastalıkları, astım, çeşitli kalp hastalıkları, kanser gibi hastalıkların oluşmasına neden olmaktadır. Ayrıca gebelerin yanında tütün kullanımı da anne ve bebek sağlığını olumsuz olarak etkilemektedir. İnsanda kanser oluşturan nedenlerin başında tütün kullanımı gelmektedir. Tütün kullanımının başlamasında pek çok neden sıralanmaktadır: Ailenin sosyoekonomik, kültürel ve davranışsal etkisi Arkadaş etkisi Kişinin sosyal ve zihinsel özellikleri Sigara reklamları Sigaraya ulaşılabilirlik 18

20 GENEL SAĞLIK EĞİTİM MODÜLÜ Alkol alımı da önemli sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Özellikle alınan alkol miktarının fazla olması durumunda sindirim, dolaşım, bağışıklık, sinir sistemlerinde ve psikolojik sağlıkta olumsuz etkiler ortaya çıkmaktadır. Alkol alımının neden olabileceği bazı sorunlar şunlardır: Gastrit, ülser, akut ve kronik pankreas iltihabı, karaciğerde yağlanma, siroz, koma, Beslenme bozuklukları, vitamin eksikliği ve kansızlık, Kanser riskinde artma (ağız, gırtlak, yemek borusu, yutak, meme, bağırsak, karaciğer) Yüksek tansiyon, kalp hastalığı, beyin kanaması, eller ve bacaklarda uyuşma, ağrı, dengesizlik, felç, Cinsel işlev bozukluğu, Ruhsal olarak uykusuzluk, bellek kaybı, endişe, depresyon, Gebelikte kullanımında bebeğin gelişme geriliği, yarık dudak, kalpdamar hastalıkları ve nörolojik gelişim sorunları. Toplumda önemle üstünde durulması gereken en temel müdahalelerden biri alkollü araç kullanımının önlenmesidir. Alkolün etkisi altında araç kullanmak, hem içiciyi hem de etrafındakileri etkileyen bir sorundur. Madde kullanımı açısından riskli grupların başında yer alan gençler, farklı nedenlerle madde kullanmaya başlamaktadırlar. Bu nedenlerin ilk sıralarında aile ile olan iletişim sorunları ile arkadaş etkisi yer almaktadır. Kişilerin yaşadıkları çevreler ve sahip oldukları olanaklar, madde kullanımını ve kullanılan maddenin türünü etkilemektedir. Ayrıca, madde satıcıları da gençleri hedef grup olarak belirlemektedirler. Gençler yeni şeyleri denemeye meraklı oldukları ve yeni davranışlar edindikleri için madde kullanımını erişkinlerden daha kolay kabul edebilirler. Kişiler, madde kullanımıyla ruhsal ve sosyal sorunlarını çözdüklerini düşünebilirler. Özellikle gençler arasında yasakları deneme isteği, asilik, geleneksel otoriteye karşı gelme, bağımsızlığa duyulan güçlü istek, macera isteği, MEHMETÇİK EL KİTABI 19

21 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ amaçsızlık, boşluk duygusu, kendine güven duygusunun yetersiz olması ya da sorumluluktan kaçma gibi özellikler bu olumsuz davranışın kazanılmasını kolaylaştırmaktadır. Madde kullanımının okul başarısızlığı, iş performansının azalması ve yaşam kalitesinin bozulması ile başlayan etkileri, beslenme şekli ve düzeninin bozulması ve çeşitli hastalıklara kadar ilerler. Madde kullanımı ile beyin hasarı oluşur. Kullanılan dozun giderek artması beyin hasarının artmasına neden olur. Maddenin alınma süresi ve alınan doz miktarı zihinsel kapasitenin daha da azalmasına neden olur. Çözüm En iyi çözüm tütün, alkol ve madde kullanmaya hiç başlamamaktır. Bunun için aile, okul ve toplumda yapılan müdahaleler önemlidir. Toplumdaki her kişinin bu konuda bilgilendirilmesi ve tütün, alkol ve madde kullanması yönünde çevresinden gelen baskılara kişinin karşı koyabilmesinin sağlanması korumada etkilidir. Tütün, alkol ve madde kullanmaya hiç başlamama en iyi çözümdür. Kişilerin aile, okul, medya ve toplumda bu becerileri geliştirmek için desteklenmesi gerekmektedir. Tütün, alkol ve madde bağımlılığından korunmada davranış geliştirme önemlidir. Sağlığın geliştirilmesi ve korunmasına yönelik yaşam tarzını benimsemesi için egzersiz, sağlıklı beslenme, yeterli dinlenme ve uyku gibi davranışların geliştirilmesine olanak veren olumlu çevre ortamları oluşturulmalıdır. Bunun yanı sıra, her bireyin kendi aile hekimi ile sorununu paylaşması, bireyin çözüm yoluna yönlendirilmesini sağlayacaktır. Aile hekimleri, kişilere bağımlılık tedavisi verebilecekleri gibi çözemeyecekleri sorunları uygun sağlık merkezlerine yönlendirmektedirler. 20

22 GENEL SAĞLIK EĞİTİM MODÜLÜ Ülkemizde tütün kullanımının bırakılması için sunulan sağlık hizmetlerinden yararlanılabilir. Sağlık hizmetlerinde bireylere ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı ve sigara bırakma poliklinikleri ile yardımcı olunmaktadır. Sigara da dahil olmak üzere bağımlılık yapan tüm maddeleri bırakma tedavisi, bu amaçla kurulmuş olan AMATEM tarafından sunulmaktadır. Ayrıca devlet ve üniversite hastanelerinin psikiyatri bölümlerinden özel tedavi hizmeti alınabilmektedir. ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı MEHMETÇİK EL KİTABI 21

23 MEHMETÇİK İÇİN YURTTAŞLIK EĞİTİMİ Sadece madde bağımlılığı boyutuyla değil, ruh sağlığının geliştirilmesi boyutuyla da kişinin beden sağlığının gelişmesi sağlanmaktadır. İnsan, ruhsal ve bedensel boyutu ile bir bütündür. Dünya Sağlık Örgütü ruh sağlığını; bireyin kendi yeteneklerinin farkında olduğu, yaşamın normal stresleri ile başa çıkabildiği, üretken bir biçimde çalışabildiği ve yaşadığı topluma katkı sağlayabildiği ruhsal iyilik hâli olarak tanımlamaktadır. Ruh sağlığının korunması ve geliştirilmesi için bireylerin alabileceği bazı önlemler şöyle sıralanabilir: Eğitim, ruh sağlığının korunması ve geliştirilmesinde destekleyici rol oynamaktadır. Kişinin bir işinin olması ve bunu sürdürebiliyor oluşu, ruh sağlığı açısından olumlu bir göstergedir. Sosyal iletişim ve desteğin ruh sağlığını koruyucu olduğu bilinmektedir. Düşünce ve duyguları uygun biçimde ifade etmek, hem kişiyi rahatlatacak, hem de kişiler arası sorunların çözümüne katkı sağlayacaktır. Hayatta olumsuzluklar ya da başarısızlıklar yaşanabilmektedir, ancak olumsuz olaylar yerine olabildiğince olumlu olanlara odaklanmak, stres ve sorunlarla başa çıkmaya çalışmak, başarısızlıklarda ümitsizliğe kapılmamak ve olumlu düşünmeye çalışmak, ruh sağlığını koruyucu yaklaşımlardır. Kişinin kendisine zaman ayırması, boş zamanları değerlendirme faaliyetlerine katılması ya da bir hobi sahibi olması da ruh sağlığını olumlu yönde etkilemektedir. Beden sağlığını korumak, ruh sağlığının korunmasına yardımcı olmaktadır. Bunun tersine sağlıksız davranışlar nedeniyle oluşan uzun süreli bedensel hastalıklar ya da sakatlıklar, kişilerin ruh sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle hastalık ve sakatlıklardan korunmak için sağlıklı bir yaşam tarzı benimsenmeli ve sağlık açısından riskli davranışlardan kaçınılmalıdır. 22

24 GENEL SAĞLIK EĞİTİM MODÜLÜ Sonuç Tütün, alkol ve madde bağımlılığından korunmada sağlıklı olmaya ilişkin davranışları geliştirme önemlidir. Sağlığın geliştirilmesi ve korunmasına yönelik yaşam tarzının benimsenmesi için hareketli yaşam, sağlıklı beslenme, yeterli dinlenme ve uyku gibi olanakları içeren olumlu çevre ortamları da oluşturulmalıdır. Ayrıca aile, okul ve toplumda bireylerin olumlu sağlık davranışlarının geliştirilmesine yönelik müdahalelerin önemi büyüktür. Toplumda bireylerin, özellikle gençlerin bu tür bağımlılıklardan kendilerini korumak için karar verebilme, stres ile baş edebilmeleri, hayır diyebilme ve sağlıklı yaşam davranışlarını edinme becerilerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Çocuk ve gençlerin spor yapmaları, sanatla ilgilenerek kendilerini geliştirmeleri sağlanmalıdır. Çocukların yaşamlarını güvenli ve sağlıklı yaşayabilmeleri için olabildiğince erken yaşlarda okullara gönderilmesi ve okuldaki zorunlu eğitim sürecine katılması sağlanmalıdır. Okullarda verilen eğitimlerin yanı sıra aile içinde de çocukların yaşam becerilerinin geliştirilmesi (karar verebilme, kendi için doğru tercihi yapma, stres ile mücadele edebilme vb.) konusunda anne ve babaların kendilerini geliştirmeleri gerekir. Bireylerin beden sağlığının geliştirilmesinde ruh sağlığının önemi de unutulmamalıdır. İnsan, ruhsal ve bedensel boyutu ile bir bütündür. Ruh sağlığının geliştirilmesi ailede başlar, okulda ve toplumda devam eder. MEHMETÇİK EL KİTABI 23

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Çocukluk Çağı Obezitesi

Çocukluk Çağı Obezitesi Çocukluk Çağı Obezitesi Prof. Dr. Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü hozcebe@hacettepe.edu.tr Çocuklarda Obezite Son yıllarda önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmesi Gelişmiş

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Menopozda Öz-bakım Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Yapılan araştırmalar, kadınların menopozun ne olduğunu, bedenlerinde meydana gelen değişikliklerin

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir.

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız ve Diş Sağlığı Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız sağlığı: Dişler ve onları

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Aşırı sıcaklar çeşitli sağlık problemlerini de beraberinde getirmektedir.sıcaklık ve nem artışına bağlı olarak

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

YAŞLI SAĞLIĞI DALAMAN DEVLET HASTANESİ EĞİTİM BİRİMİ

YAŞLI SAĞLIĞI DALAMAN DEVLET HASTANESİ EĞİTİM BİRİMİ YAŞLI SAĞLIĞI DALAMAN DEVLET HASTANESİ EĞİTİM BİRİMİ yaşlılıkta hastalıkların önlenmesi (birincil korunma) ilkeleri 1. İleri Yaşta Bağışıklama 2. Kanserden Korunma 3. Yeterli ve Dengeli Beslenme 4. Yaşlılıkta

Detaylı

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONRASI AĞRI Altı haftaya kadar karın alt bölgesinde aralıklı ağrılar

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

YAŞLANAN TOPLUM Prof. Dr. Nazmi Bilir

YAŞLANAN TOPLUM Prof. Dr. Nazmi Bilir YAŞLANAN TOPLUM ---------------------------------------- Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı-ANKARA ----------------------------------------- Geçtiğimiz

Detaylı

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI HĠJYEN NEDĠR? Bir sağlık bilimi olup,temel ilgi alanı sağlığın korunması ve sürdürülmesidi r. KĠġĠSEL HĠJYEN Kişilerin kendi sağlığını korudukları ve devam ettirdikleri öz

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor.

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Sağlıklı çocuk izlemi: Çocuğun yaşına uygun ruhsal, fiziksel

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK; Fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. BESLENME; Büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008

ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008 ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008 ADIM ADIM TEMİZLİK EL YIKAMA AĞIZ VE DİŞ TEMİZLİĞİ VÜCUT TEMİZLİĞİ EL YIKAMA ELLERİMİZİ NİÇİN YIKARIZ? Ellerimizdeki mikropları uzaklaştırmak

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi MUTFAK HİJYENİ VE KİŞİSEL HİJYEN ENFEKSİYON KONTROL KURULU MUTFAK HİJYENİ Mutfakta fiziki iki alanlar; l Yemek pişirilme ünitesi Hazırlanan yemeklerin bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama

Detaylı

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI Aile nedir? Toplum içindeki en küçük sosyal kurumdur. Çekirdek aile Ana, baba ve çocuklardan oluşur. Geniş aile ise çeşitli akrabalardan oluşur. Aile kurumunun

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetleri MADDE BAĞIMLILIĞI BAĞIMLILIK Bağımlılık, bireyin kendi ruhsal ve bedensel sağlığına

Detaylı

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? bakımına göre yanlıştır? Aşağıdakilerden hangisi büyüme gelişme dönemlerinden değildir?

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? bakımına göre yanlıştır? Aşağıdakilerden hangisi büyüme gelişme dönemlerinden değildir? Haydar kçelik Kız Teknik ve Meslek Lisesi 2013-2014 ğitim Öğretim Yılı 9. Sınıf Sağlık ilgisi ersi Grubu Soruları 1-2- 3- şağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?. Şişmanlık, yaşam kalitesini düşürür. Şişman

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

Gebelikte Beslenme Vitaminler

Gebelikte Beslenme Vitaminler Gebelik döneminizde dengeli bir beslenme alışkanlığı edindiğinizde, sıvıyı bol miktarda aldığınızda, doktorunuzun verdiği demir içerikli preparatları düzenli olarak aldığınızda, normal sınırlar içinde

Detaylı

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENAPOZDA VE YAŞLILIKTA BESLENME 1 MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME YAŞLILIKTA BESLENME İLKELERİ 2 3 YAŞAM BEBEKLİK ÇOCUKLUK

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKENLER Gribin nasıl bir hastalık olduğunu, Gripten korunmak için neler yapmamız gerektiğini, Grip aşısını ve ne zaman aşı olmamız

Detaylı

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM SAĞLIK VE HİJYEN NEDİR? Sağlık; kişinin doğuştan getirdiği kalıtsal özellikleri ile fiziksel, biyolojik ve sosyal

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin

Detaylı

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ Slayt No: 22 Bebeğin bağışıklık sisteminin gelişimini kolaylaştırır. Bebekte kulak enfeksiyonları

Detaylı

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel yetersizlik üç ölçütte ele alınmaktadır 1. Zihinsel işlevlerde önemli derecede normalin altında olma 2. Uyumsal davranışlarda yetersizlik gösterme 3. Gelişim

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

Dr. Bekir KESKİNKILIÇ

Dr. Bekir KESKİNKILIÇ Dr. Bekir KESKİNKILIÇ ÇALIŞMANIN AMAÇLARI; İLKÖĞRETİM OKULLARI 2. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN (7-8 YAŞ GRUBU); Beslenme durumlarının ve büyümelerinin değerlendirilmesi, Ailelerinin ifadelerine göre çocukların

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı

2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI MUSTAFA KAYA YBO EĞİTİM ORTAMLARINDA UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIK İLE MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI

2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI MUSTAFA KAYA YBO EĞİTİM ORTAMLARINDA UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIK İLE MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI S.N FAALİYETİN KONUSU TARİH GÖREVLİLER İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM VE KURULUŞLAR 1 Eğitim ortamında ortamlarında uyuşturucu kullanımı ve bağımlılık ile mücadele okul komisyonun kurulması EKİM AYININ İKİNCİ

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik YB 205 Beslenme İkeleri Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr YAŞLANMA Amerika da yaşlı bireyler eskiye göre

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME Besinlerle alınan enerjinin başlıca kaynağı olan besin öğeleri proteinler, karbonhidratlar ve yağlardır. Enerji gereksinimi ne olursa olsun, günlük alınan

Detaylı

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ SPORCU BESLENMESİ SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği, ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık problemlerine ve performans

Detaylı

Hemoroid (Basur) Nedir?

Hemoroid (Basur) Nedir? Sindirim sisteminin giriş kapısını ağız ve dişler, çıkış kapısını ise anal kanal ve anüs oluşturur. İstemli olarak sağlanan dışkı ve gaz çıkışının kontrolü; hemoroitlerin de bir parçası olduğu bu anal

Detaylı

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMİ Uygulama Milli Eğitim Bakanlığı (Örgün /Yaygın eğitim) Pilot Uygulamalar (ERDEP) Sivil toplum kuruluşları (Akran eğitim

Detaylı

Yaşamsal fonksiyonların sürekli azalması, tüm organizmanın verimliliğinde görülen azalma,çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinin azalması

Yaşamsal fonksiyonların sürekli azalması, tüm organizmanın verimliliğinde görülen azalma,çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinin azalması Yaşlı sağlığı DSÖ yaşlılığı Yaşamsal fonksiyonların sürekli azalması, tüm organizmanın verimliliğinde görülen azalma,çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinin azalması olarak tanımlamıştır 65 yaş

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I Sağlık Bülteni ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Kasım 2013 İLK YARDIM BÖLÜM I Hayatımız boyunca çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın çeşitli

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler SINAV KAYGISI Kaygı, stresli bir durum karşısında hepimizin yaşadığı uyarılmışlık halidir. Ancak kaygının belli bir miktarda yaşanmasının olumlu işlevleri de vardır. Bir miktar kaygı günlük hayatta bizi

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım http:www.babycentre.co.uk/midwives 10 steps to a healthy pregnancy (Turkish) Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım 1. Hamilelik sürecini erkenden planlayın ve organize edin! 2. Sağlıklı

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim?

Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim? Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim? Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Nuray Uğur tarafından Prof.

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı? Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal

Detaylı

Sperm Bozuklukları Sperm Testi: Sperm testi nasıl yapılır, gerekli koşullar nelerdir?

Sperm Bozuklukları Sperm Testi: Sperm testi nasıl yapılır, gerekli koşullar nelerdir? Sperm Bozuklukları Sperm Bozuklukları Çocuk sahibi olamayan çiftlerin yaklaşık yarısında neden erkeğe bağlı olabilir. Dünya Sağlık Örgütü nün yaptığı araştırmalar doğrultusunda dünya genelinde erkeklerde

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri. Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003

Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri. Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003 Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003 Okul dönemi 6-19 yaşlar arasını kapsar, iki dönemdir erken okul yaşı ve prepubesans kızlarda

Detaylı

GÜÇ KOŞULLAR ALTINDAKİ ÇOCUKLAR. Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mart 2009

GÜÇ KOŞULLAR ALTINDAKİ ÇOCUKLAR. Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mart 2009 GÜÇ KOŞULLAR ALTINDAKİ ÇOCUKLAR Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mart 2009 1 Amaç: Bu dersi sonunda dönem III öğrencileri güç koşullar altındaki çocukların korunmasına yönelik müdahaleler konusunda bilgi

Detaylı

YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK. MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı

YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK. MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı Yaşlanma her canlıda görülen ve vücutta değişiklik yapan bir süreçtir Herkes bir gün yaşlanacaktır

Detaylı

Hamileliğe başlangıç koşulları

Hamileliğe başlangıç koşulları Zeka aslında tek bir kavram değildir. Zekayı oluşturan alt yeteneklere bakıldığında bu yeteneklerin doğuştan getirilen yeteneklerin yanı sıra sonradan kazanılmış, gerek çocuğun kendi çabasıyla edindiği,

Detaylı

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Yasemen YANAR Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Tarih boyunca medeniyetler

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S1 Üreme Sağlığı Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S6 Üreme Sağlığına Yönelme Bükreş konferansı (1974) II. Nüfus Konferansı (1984 Meksika) Kadın ve çocuklara

Detaylı

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI 16 EKİM DÜNYA GIDA GÜNÜ Dünya da bir yanda obeziteyle mücadele yapılırken diğer tarafta açlıktan ölme noktasına gelen insanlara

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

Prof. Dr. Nazmi BİLİR

Prof. Dr. Nazmi BİLİR Yazar Ad 23 Prof. Dr. Nazmi BİLİR Geçtiğimiz 40-50 yıl içinde dünyada, özellikle gelişmiş ülkelerde yaşanan bir olgu, yaşlı nüfusun artışı olmuştur. Benzeri olgu daha az düzeyde olmakla birlikte gelişmekte

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ BAĞIRSAK PARAZİTLERİ VE KORUNMA YOLLARI BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ

MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ S O N U Ç R A P O R U MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ ISBN: 978-605-5307-07-3 Mebusevleri Mah. Şerefli Sk. No:27/3 Tandoğan / ANKARA T: 0312 222 03 55 F: 0312 222 03 09 MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır.

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. HİJYEN HİJYEN Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. Aynı zamanda birey ve toplum olarak insan sağlığının korunması ve geliştirilmesini hedefler. Yaşamın verimli, sağlıklı düzeyde uzun süre

Detaylı