Otizmin Erken Tanýsý ve Önemi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Otizmin Erken Tanýsý ve Önemi"

Transkript

1 Otizmin Erken Tanýsý ve Önemi Dr. Þahin Bodur*, Dr. A. Þebnem Soysal** Ýlk olarak Kanner (1943) tarafýndan týp yazýnýna kazandýrýlan otizm; kýsýtlanmýþ, yinelenen davranýþ örüntüleri, toplumsallaþmada, sözlü ve sözel olmayan iletiþimde bozukluk gibi çekirdek belirtileri olan süregen bir bozukluktur. Kanner'in, otizmi tanýmlamasýnýn ardýndan, bugüne dek yapýlan biyolojik, psikolojik ve klinik araþtýrmalar sonucunda, hastalýða bakýþ açýsý epey deðiþikliðe uðramýþtýr. Önceleri otizmin, anababanýn tutumu, sevgi yoksunluðu ya da sosyal iliþki kurma konusunda duyulan korkudan kaynaklandýðý sanýlmaktaydý. Son 20 yýldýr otizmin, çocuðun yetiþtirilme biçimi ya da geçmiþ yaþantýsýyla ilintili olmadýðý, nörobiyolojik bir etiyolojiye sahip olduðu görüþü aðýrlýk kazanmýþtýr. Günümüzde birçok taný sistemi, otizm tanýsýný koymaya yönelik olarak kullanýlmaktadýr. Bu sistemlerin ortak özelliði, otizm tanýsý koymak için üç yeti alanýnda eksiklik olmasý gerektiðini vurgulamalarýdýr. Bu alanlar Tablo1 de verilmiþtir. Tablo 1. Otizm tanýsý koymak için gerekli olan koþullar 1. Ýletiþim ve toplumsal geliþim alanlarýnda bozukluðun olmasý. 2. Yineleyici, sýnýrlayýcý ilgi ve davranýþlar. 3. Bu alanlardaki bozukluklarýn 30 ay öncesinden görülmesi. 1. Ýletiþim ve sosyal geliþim alanlarýnda bozukluðun olmasý Otistik bireylerin toplumsal iliþkiler sýrasýnda yaþadýklarý güçlükler ve sapmalar, otizmin en belirgin özelliðidir. Otizm anababayla bað kuramama, diðer kiþilere de baðlanma geliþtirememe ile kendisini göstermektedir. Genellikle otistik çocuklarýn anne ve babalarý çocuklarýnýn kendilerine gereksinim duymadýklarýný düþünmektedirler. Genellikle iyi huylu ve hiç aðlamayan bebekler olarak tanýnan otistik bebeklerin, normal bebeklerden farklý biçimde aðladýklarýný gösteren araþtýrma bulgularý vardýr. Otistikler, öpülmeye, kucaklanmaya ve sevilmeye karþý kayýtsýz kalabildikleri gibi, zaman zaman da aþýrý tepkiler vererek kendilerine gösterilen ilgiye karþý çýkmaktadýrlar. Bebeklik dönemine iliþkin en önemli belirti ise göz iliþkisi kuramamalarýdýr. Otistik çocuklar okul öncesi dönemde yaþýtlarý ile iliþki kurup geliþtiremezler. Genellikle tek baþlarýna yapabilecekleri iþlerle uðraþýrlar. Diðer çocuklarýn oyunlarýna katýlmazlar. Cansýz nesnelere geliþtirdikleri baðlanma, insanlara geliþtirdikleri baðlanmadan daha belirgindir. Dil geliþimindeki gecikme, otistik çocuklarýn ailelerinin genellikle ilk dikkatini çeken belirtidir. Otizmin tanýsýnda, bu hastalýkta görülen dil ve iletiþim alanýndaki bozukluklarýn belirlenmesi yararlý olur. Otistik çocuklarýn, dili bir iletiþim aracý olarak kullanabilme becerilerinde ciddi eksiklikler vardýr. Dil ve iletiþim güçlükleri konuþma dilinin gecikmesi ya da hiç geliþmemesi, diðerleri tarafýndan baþlatýlan konuþmaya tepki vermeme, karþýlýklý konuþma baþlatmama ve sürdürmeme, stereotipik ve yineleyici dil kullanýmý, kiþi zamirlerini karýþtýrma, sözcükleri kendine özgü kullanma, konuþmanýn entronasyonu, ritmi ve vurgulanmasýndaki anormallikler baþlýklarý altýnda toplanabilir. Bu baþlýklar sýrasý ile ele alýnacak olursa: Konuþmanýn gecikmesi ya da hiç geliþmemesi diðer iletiþim yollarý (jest, mimik ve iþaret gibi) kullanarak da kapatýlamayan bir durumdur. Çünkü, otistik çocuklar sözsüz iletiþimde de sorunlar yaþamaktadýrlar. Özellikle iletiþimde kullanýlan yüz ifadesi, beden dilini kullanma ve anlama, hayret ve sempati gibi duygusal jest ve mimiklerin kullanýmý bakýmýndan, otistik çocuklarýn yaþýtlarýnýn düzeyine ulaþamadýklarý belirlenmiþtir. Otistik çocuklar bir þey söylendiðinde duymuyormuþ izlenimi yaratýrlar; örneðin adlarý söylendiðinde bile tepki vermezler. Gereksinimlerini karþýlamak dýþýnda kendiliðinden iletiþim amaçlý bir konuþma baþlatmazlar. Otistik çocuklarýn, kendilerine özgü konuþma biçimleri vardýr. Daha çok stereotipik ve yineleyici dil kullanýmýnýn egemen olduðu bu biçim ekolalik konuþma olarak adlandýrýlmaktadýr. Ekolalik konuþma, anýnda ve gecikmeli olarak iki biçimde görülebilir. Anýnda ekolali, o anda *Arþ. Gör.; Gazi Ü. Týp Fak. Çocuk Psikiyatrisi AD, Ankara ** Uzm. Psk., Gazi Ü. Týp Fak. Çocuk Psikiyatrisi AD, Ankara 2004 cilt 13 sayý

2 duyulan bir sesin yinelenmesidir. Örneðin; annenin çocuðuna "Ýçecek bir þey ister misin?" sorusunu, çocuðun aynen yinelemesi gibi. Gecikmeli ekolali ise, saatler ya da günler öncesinden duyulmuþ olan bir sesin, örneðin bir reklamýn cýngýlýnýn, baðlam olarak uygunsuz bir biçimde yinelenmesidir. Bu çocuklar ayný zamanda zamirleri ters kullanabilirler. Örneðin, "Ben kurabiye istiyorum" yerine "Sen kurabiye istiyorsun" derler. Otistiklerin, konuþmasý mekaniktir ve iletiþimsel olmaktan çok uyarýcýdýr. 2. Yineleyici, sýnýrlayýcý ilgi ve davranýþlar Otizmin diðer bir belirgin özelliði ise, sýnýrlý ve yineleyici davranýþlar ve ilgilerdir. Otistik çocuklarýn dönen eþyalara karþý büyük bir ilgileri vardýr. Dönen bir plaðý saatlerce izleyebilirler ya da bir topacý saatlerce çevirebilirler. "Sevginin Mucizesi" adlý filmdeki otistik çocuðun saatlerce tabak çevirmesi bu durumu açýklayan bir örnektir. Otistik çocuklar, nesnelerin duyumsal özellikleriyle aþýrý ilgilenebilirler. Örneðin nesneleri koklayýp, aðýzlarýna alabilirler. Kendilerinin ya da çevrelerinin günlük iþlevlerinde ve çevresel koþullarýndaki deðiþikliklere olaðanüstü tepkiler verebilirler. Otistik çocuklar "aynýlýðýn korunmasý" konusunda aþýrý ýsrarcý davranmaktadýrlar. Aynýlýðýn korunmasý saplantýsýnýn, çocuðun dil yetilerini de etkilediði bilinmektedir. Otistik çocuklar genellikle, ayný sözcük ya da sözcük grubunun kullanýlmasý konusunda ýsrarcý olabilecekleri gibi, standart sorular sorup bunlara ayný yanýtlarýn verilmesini beklerler. Bu çocuklarýn katý alýþkanlýklar geliþtirdikleri görülmektedir. Örneðin, yalnýzca belli türde giysiler giymek, belli yiyecekleri yemek ya da okula hep ayný yolu izleyerek gitmek gibi. Bu çocuklar çevrelerindeki küçük bir deðiþikliðe karþý - mobilyalarýn yerinin deðiþtirilmesi gibi- aþýrý duyarlýdýrlar ve sert tepkiler verirler. Kaybolan nesnenin týpkýsý olan bir baþkasý verilse bile, þaþýrtýcý bir biçimde deðiþikliði anlarlar ve o nesneyi kabul etmezler. Otistik çocuklar genellikle kendilerini uyarýcý davranýþlar sergilerler. Çevredekiler tarafýndan garip olarak nitelendirilen, stereotipik hareketleri -parmak ucunda yürüme, dönme, el çýrpma- ya da daha az fark edilen etkinlikleri -bir dokuyu ovalamak, nesne koklamak- olabilir. Bunlarýn duyumsal geribildirimden baþka hiçbir iþlevleri yok gibidir. Eðer izin verilirse, otistik çocuklar bu davranýþlarý ile uzun süreli olarak kendi kendilerini uyarýrlar. Bu durum, çocuklarýn bakým, eðitim ve diðer doðru etkinlikleri öðrenmelerine engel oluþturmaktadýr. Otistik çocuklarýn sergiledikleri en tehlikeli davranýþ, kendini yaralama davranýþýdýr. Bu otistik çocuðun vücuduna verdiði zararlarlarý tanýmlamak için kullanýlan bir terimdir. En sýk görülen kendini yaralama davranýþlarý, baþý bir yere vurma ve kendini ýsýrmadýr. Bunlara ek olarak, yüzünü týrmalama, saç çekme, dirsek ya da bacaklarý bir yerlere vurma gibi davranýþlar da görülmektedir. Kendini yaralama yaþamsal tehlike oluþturacak boyutlara ulaþabilir. Otistik çocuklarda duygularýn uygunsuz biçimde dile getirilmesi de belirgindir. Birçok otistik çocuk, korktuklarýnda ya da yaralandýklarýnda, gülmek gibi uygun olmayan tepkiler sergileyebilirler. Nedensiz yere aðlayýp öfke nöbeti geçirebilirler. Genellikle tehlikeli durumlarda korkusuzca davranýrlar. Bununla birlikte, hiç beklenmedik -susam, silgi ya da ot gibi- nesnelere karþý yoðun ve mantýksýz korkular sergilerler. Kanner' ýn otistik çocuklarýn "normal" zeka düzeyinde olduklarý biçimindeki ilk gözlemleri günümüzde geçerliðini yitirmiþtir. Otistik çocuklarýn yaklaþýk olarak %80'ni, Wechsler Çocuklar Ýçin Zeka Ölçeði nden (WISC-R) 70'in altýnda puanlar almaktadýrlar. Bununla birlikte bazý otistik çocuklarýn matematik, müzik ve mekanik gibi alanlarda üstün yetenekler sergilediklerini gösteren araþtýrma bulgularý vardýr. 3. Bu alanlardaki anormalliklerin 30 ay öncesinden görülmesi Araþtýrmacý ve klinisyenler, otizme özgü anormal geliþimin bazý göstergelerinin 30 ay öncesinden baþladýðý görüþü üzerinde uzlaþmýþlardýr. Son yýllarda yapýlan araþtýrmalarýn, daha erken dönemlerde otizmi belirlemenin olasý olup olmadýðý konusunda yoðunlaþtýðý görülmektedir (Lord ve Ward, 1993). Birçok otistik çocuðun, anne ve babasý, geliþim basamaklarý açýsýndan çocuklarýnda iki yaþ, hatta daha öncesinden anormallikler ya da gecikmeler tanýmlamaktadýrlar (Özusta, 1996). Normalde yeni doðmuþ bir bebek yaþamýnýn ilk iki, üç, bazen de dört haftasýnda otistik bir yaþam içerisindedir. Çevre ile iliþkisi 2004 cilt 13 sayý

3 açlýk, susuzluk, sýcaklýk, soðukluk gibi duyularý ile ilgilidir. Dýþ dünyanýn gerçeklerine ilgisizdir. Anne ya da bir yabancý onun için aynýdýr. Kendisine yakýnlaþmasýna ya da uzaklaþmasýna tepki göstermez. Genellikle üçüncü ya da dördüncü haftada bebekler otistik durumdan çýkmaya baþlarlar. Öncelikle bebek, gereksinimlerini gideren kiþilerin -genellikle bu kiþi annedir- varlýðýný algýlar. Giderek bu bireyle iliþki kuran bebek onu çevresindeki diðer kiþilerden ayýrýr ve yokluðuna tepki gösterir. Oysa otistik bir bebek, annesine gereksinim duymuyor gibidir; seyrek olarak aðlayýp, sýzlanýr ve verilen çeþitli uyaranlara tepkisiz kalýr. Dýþ dünya ile bu bebekler arasýnda sanki giderek kalýnlaþan bir duvar vardýr. Kas tonularý gevþektir. Ýlk altý ayda, normal bebekler gibi bir þeyler istemezler. Ýletiþim becerileri yoktur. Katý yiyecekleri yeme sorunlarý vardýr. Çoðu zaman bu bebeklerle göz göze gelinmez; bakýþlarý adeta baktýðý insanýn ötesine geçer. Tutkun olduklarý nesneyi her yere götürürler. Müziðe karþý ilgili olan bu bebekler oldukça seçicidirler ve yalnýzca beðendikleri müzikleri dinlerler. Konuþmalarý da yaþýtlarýna göre gecikmiþtir. Ýlk bilinen otizm olgusu olan Victor' un gösterdiði belirtiler yukarýda anlatýlanlarý özetler niteliktedir yýlýnda beþ yaþýnda iken, Bethlem Kraliyet Hastanesi ne getirilen Victor, iki yaþýndan itibaren güçlükle kontrol edilebilen, dört yaþýna kadar tek bir kelime bile söylemeyen, bebekliðinden beri çocuklarý izlemeyi seven, ancak onlarý yanýna yaklaþtýrmayan, yanlýz oynamayý tercih eden, bir kere duyduðu müziði unutmayarak ýslýkla ayný týnýyý çýkarabilen, konuþmaya baþladýktan sonra kendisinden üçüncü kiþi olarak söz eden bir çocuktur. Çocuklarda görülen psikiyatrik bozukluklar arasýnda otizm en güvenilir taný konulabilen bozukluklardandýr. Amerikan Psikiyatri Birliði nin 1994 yýlýnda öne sürdüðü ölçütlere göre otizm, yaygýn geliþimsel bozukluklar ana baþlýðý altýnda bulunmaktadýr. Bunun nedeni de, otizmde sosyal ve iletiþim alanlarýnda yaþam boyu süren güçlüklerin tanýmlanmasýdýr. Özetle, farklý taný sistemlerinin kullandýðý farklý adlar olarak "otistik sendrom", "bebeklik otizmi" ya da "tipik otistik" tanýlarýnýn koyulabilmesi için, yukarýda aktarýlan üç belirtinin bulunmasý gerekmektedir. Otizm, Otistik Spektrum Bozukluklar la ilgili karmaþýk nörogeliþimsel bozukluklarýn bir protipidir. Otistik Spektrum Bozukluklar Otizmi, Asperger sendromu nu ve Atipik Otizm i kapsar ve her 250 okul öncesi çocuktan birini etkiler. Otizmin temelinde erken prenatal dönemde anormal beyin geliþimi olduðuna iliþkin güçlü kanýtlar vardýr. Otizm tanýsý okul öncesi dönemin sonlarýna kadar taný almasa da, nörogeliþimsel anormallikler bebekler doðduklarýnda vardýr. Nörogeliþimsel kýsýtlýlýklar yaþamlarýnýn ilk aylarý boyunca ilerler. Bu erken kanýtlarýn çoðu, otistik çocuklara sahip anne-babalarýn anlattýklarýndan ve video görüntülerinden elde edilmiþtir. Pek çok otistik belirti yaþamýn erken yaþlarýnda baþlamaktadýr. Bu nedenle, baþlangýç yaþýný çoðu zaman bir taný ölçütü olarak ele almak geçerli olmayabilir. Baþlangýç yaþýna iliþkin bilgilerin aileden alýnmasý sýrasýnda; ailenin konuya ve bebeðin geliþimine duyarlýlýðýnýn deðiþkenliði her zaman zihinde tutulmasý gereken bir durumdur. Belirtiler sýklýkla 30 aydan önce baþlar. Otistik belirtileri geriye doðru belirlemek de olasýdýr. Ýlk yýllarda taný koymaya yardým eden belirtilerin, anne-baba tarafýndan tanýnmasý oldukça zordur. Erken taný ve tedavi kuþkusuz prognozu çok olumlu yönde etkilemektedir. Erken belirtilerin neler olabileceði konusunda ailelerin bilgilendirilmesi bu noktada önem kazanmaktadýr. Bebeðin sessiz, sakin olmasý, seyrek olarak aðlamasý, sosyal iletiþim becerilerinin az olmasý, uzun süreli göz iliþkisi kuramamasý, konuþmanýn gecikmesi dikkat edilmesi gereken parametrelerdir. Saðlýklý bir bebeðin geliþim basamaklarý konusunda ailelerin bilgilendirilmesi, bu aþamada çok önemlidir. Araþtýrma bulgularý ailelerin geliþim basamaklarýndaki aksayýþý 18. aydan sonra fark ettiklerini ve genellikle 2 yaþ dolaylarýnda týbbi yardým alma giriþiminde bulunduklarýný göstermektedir. Baþvuranlarýn ancak %10'una taný konmaktadýr. Temel olarak çocuða yanlýþ taný koymaktan kaçýnmak ve çocuðun yaftalanmasýný engellemek için, otizm tanýsý, belirtiler fark edildikten sonra 2-3 yýla kadar konmamaktadýr. Otizmli çocuklarýn erken tanýmlanmasý, bakýmýn baþlamasý ve okul öncesi yýllardaki erken giriþim, otizmli birçok 2004 cilt 13 sayý

4 Tablo 2. Otizm erken taný göstergeleri Göz temasýnda atipiklik, gözle izlemede eksiklik, Ýsme uygun yönelmenin olmamasý, Taklit etmede eksiklik, Sosyal gülümsemenin olmamasý, Etkiye yetersiz tepki, Sosyal ilgi azlýðý ve garip davranýþlar sergileme (sürekli elini bir yere vurma, arabanýn tekerleðini çevirme gibi), Uzun süreli görsel dikkat eksikliði, 6. aylarda daha belirginleþen normal çocuklardan farklý postur ve tonus, Ortamdaki bir nesneye sabitlenme ve olumlu etkileþime girememe, 12. aydan itibaren anlamsýz sesler çýkarma, El-kol-baþ hareketlerinin olmamasý (örneðin:iþaret etme, bay bay yapma) 16. ayda tek sözcüklerin olmamasý, 24. ayda kendiliðinden iki sözcüklü tümcelerin olmamasý, Anne-babanýn oyun ve etkileþim çabalarýna tepki vermeme, Stereotipik hareketler, Yüz ifadesinin olmamasý (sanki duygusuzmuþ izlenimi uyandýrma), Uyaranlara karþý tuhaf tepki (hafif gürültüye abartýlý tepki), Annesine gerek duymuyormuþ izlenimi, bakým verenler tarafýndan anlaþýlmaz ve rahatlatýlamaz huzursuzluk, yiyecekleri katý yeme sorunlarý çocukta belirtilerin iyileþmesiyle sonuçlanmýþtýr. Otizmin erken tanýsý, eðitim planlarýnýn daha erken yapýlmasýný, aile desteðinin ve eðitiminin saðlanmasýný, ailelerin stres ve kederle baþ etmesini ve uygun týbbi bakým ve tedavinin verilmesini kolaylaþtýrmaktadýr. Tüm bu bilgilerin ýþýnda, Tablo 2 de erken taný göstergeleri verilmiþtir. Erken taný göstergeleri Otizmde kesin taný koydurucu bir ölçüt bulunmamaktadýr, ancak erken tanýyý kolaylaþtýracak önemli bazý göstergeler bulunmaktadýr. Geliþimsel izleme/tarama bu noktada daha da önem kazanmaktadýr. Özellikle birinci basamakta verilen ana-çocuk saðlýðý hizmetleri ve saðlam çocuk birimlerinde, çocuk nöroloji kliniklerinde ve çocuk ruh saðlýðý anabilim dallarýndaki geliþim izlem birimleri bu noktada çok önem kazanmaktadýr. Geliþimin (sensitif) ve (spesifik) bilgi saðlayan, uygun geliþimsel sorgulamalarla, üçüncü aydan baþlayarak yaþamýn ilk iki yýlýnda, üçer aylýk aralýklarla izlenmesi ve daha sonra yýlda bir kez bu taramanýn sürdürülmesi gerekmektedir. Bu izlem yalnýzca otizm deðil, dikkat eksikliði hiperaktivite bozukluðu, konuþma bozukluðu, motor koordinasyon bozukluðu, zeka gerilikleri ve özel eðitim gerektiren diðer bozukluklarýn belirlenmesi için de önemli bir ipucu niteliðinde olacaktýr. Ülkemizde Bayley Bebekler Ýçin Geliþim Ölçeði I ve II Formlarý, Bayley Çocuklar Ýçin Nörolojik Tarama Skalasý, Ankara Geliþim Envanteri ve Denver Geliþim Tarama Testi kullanýlmaktadýr. Ancak bu ölçekler arasýnda Denver ve Ankara Geliþim Testlerinin özellikle birinci basamakta yaygýnlaþtýrýlmasý, erken giriþim yapýlmasýnda önemli bir adým olacaktýr. Bunlara ek olarak geleneksel geliþimsel kilometre taþlarý olan motor ve dil geliþiminin standardize edilmiþ testlerle karþýlaþtýrýlmasý, standart duruma getirilmiþ ebeveyn bilgi toplama formlarýnýn geliþtirilmesi, anne-baba eðitimine aðýrlýk verilmesi gerekmektedir. Sonuçta otizmin erken tanýsý prognoz açýsýndan oldukça önemlidir.erken taný için özellikle çocuklarýn geliþimsel izlemleri büyük öneme sahiptir. Duyarlý ve özgül bilgi saðlayan uygun tarama anketleri geliþtirilmelidir. Kaynaklar 1- Adams, HE, (eds.). New York: Plenum Press. 2- Akçakýn, M, Normal eðitim gören otistik çocuklarla özel eðitim gören otistik çocuklarýn karþýlaþtýrýldýðý bir izleme çalýþmasý. Psikoloji Dergisi. 1993; 29(8): Akkök, F, ve Sucuoðlu, B, (1988), Otizm' in tedavisinde yeni bir yaklaþým ve bir vaka sunumu. Psikoloji Dergisi, (6), 22, Aksaz, N, (1990). Otistik çocuklarýn ve öðretilebilir zihinsel özürlü çocuklarýn anne - babalarýnýn kaygý düzeyleri. Psikoloji Dergisi, (7), 25, Akþemsettinoðlu, N, (1990). Aslýnda Zordur Analýk. Ankara: Ýlgi Otistik Çocuklarý Koruma Derneði Yayýnlarý. 6- Bhaumic, S, Brainford, D, Mcgrother, C, ve Thorp, C, (1997). Autistic traits in adult with learning disabilities. British Journal of Psychiatri, 170, De Giacomo, A. Fombonne, E Parental recognition of developmental abnormaliites in autism. Eur. J. Child Adolesc. Psychiatry 7, developmental disorders. J. Am. Acad. Child. Adolesc. Psychiatry 29, Erman, H. (1997).Otistik belirtiler ve beyin kan akýmýnýn incelenmesi. Uzmanlýk Tezi, Ankara 2004 cilt 13 sayý

5 Üniversitesi Týp Fakültesi, Ankara. 10- Fleischer, L. (1993). Yaðmur Adam. (S. Gürtunca, Çev.). Ýstanbul: Real Yayýnlarý. 11- Gümüþçü, Þ. (1990). 6-9 Yaþ grubu otistik çocuklara "önce" ve "sonra" zaman kavramlarýný sözel olarak ifade etme becerisinin kazandýrýlmasýnda "operant þartlanma" ve "tesadüfi öðrenme" yöntemlerinin etkilerinin incelenmesi. Uzmanlýk Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara. 12- Lord, C. ve Ward, M. J. (1993). Autism and pervasive developmental disorders. Comprehensive Handbook of Psychopathology Ýçinde. (2. baský). Sutker, P.B. ve 13- Öztürk, O. (1994). Ruh Saðlýðý ve Bozukluklarý. (5. baský.). Ankara: Hekimler Yayýn Birliði. 14- Özusta, Þ. (1996).Otizm taný ve ayýrýcý taný.katký Pediatri Dergisi.5, (17), Rogers, S. J., DiLalla, D. L Age of symtom onset in young children with pervasive 16- Rutter, M. ve Schopler, E. (1987). Autism and pervasive developmental disorders: Concept and Diagnostic issues. Journal of Autism and Developmental Disorders, 17, Scheibman, L. ve Charlop, M. H. (1989). Infantile autism. Handbook of Child Psychopathology Ýçinde. Ollendick, T. H. ve Hersen, M. (eds.). London: Plenum Press. 18- Schreibman, L., Charlop, M. H. ve Kurtz, F. P. (1992). Behavioral treatment for children with autism. Handbook of Clinical Behavioral Therapy Ýçinde. (2. baský.). 19- Turner, S. M., Calhoun, K. S. ve Adams, H. E. (eds.). New York: John Wiley & Sons. 20- Schreibman, L. (1988). Specifics of Behavioral Treatment: Otizm. London: Sage Publications. 21- Smith, T. (1993). Autism. Handbook of Effective Psychotherapy Ýçinde. Giles, R. T. (ed.). London: Plenum Press. 22- Sucuoðlu, B. ve Aksaz, N. (1992). Otistik çocuklara baðýmsýz yaþam becerilerinin kazandýrýlmasý. Psikoloji Dergisi, (7), 27, Vanlý, L., Yalaz, K., Renda, Y., Yakut, A. (1991).Otistik çocuklarda EEG ve BBT bulgularý.. Türk Psikiyatri Dergisi.2,(1), Volkmar, F. R., Pauls D Autism The Lancet Volume Werner, E. Dawson, G. Osterlig, J., Dinno, N., Brief report-recognition of autism spectrum disorder before one year of age: a retrospective study based on home videotapes. J. Autism Dev. Disor. 30, Yates, A.J. (1984). Behavior Theapy. New York: John Wiley. 27- Yörükoðlu, A. (1993). Çocuk Ruh Saðlýðý.Ýstanbul: Özgür Yayýnlarý. TTB- STE Kredi Puaný ve Kitap Kazananlar Temmuz 2004 sayýmýzdaki Ödüllü Bulmaca dan kredi puaný kazananlar Yýldýz (*) konulmuþ olanlar, TTB Yayýnlarýndan Dr. Mustafa Sütlaþ ýn Köþeli Yazýlar adlý kitabý da kazandýlar. 1- Ýlyas Korkmaz (Antalya), 2- Fatma Bülbül, 3- Aylin Adalý, 4- Gülsen Gengay (Aydýn), 5- M. Ali Gördesli (Balýkesir), 6- Bekir Mert (Bartýn), 7- Muhammet Özeker (Edirne), 8- Þermin Altýnel Uzun, 9- Arife Hüsnigil, 10- Þeniz Þaykol Ünal, 11- Gülsen Yener (Eskiþehir), 12- Cevat Aþkar, 13- Serdal Kanuncu (Hatay), 14- Halil Akyürek (Ýstanbul), 15- Kazým Atilla Öngel, 16- Sebahattin Kabaoðlu (Ýzmir), 17- Ümit Zafer Karakuþ (Kayseri), 18- Cengiz Kaplan, 19- Ýzzet Yýlmaz (Kýrklareli), 20- Ýsmail Cihat Tuna, 21- Seher Yeþilyurt (Kütahya), 22- Mustafa Þahin (Malatya), 23- Bülent Kundak (Manisa), 25- Hami Öner (Sinop), 25- Aynur Þahin, 26- Emel Konur, 27- Mustafa Atasoy, 28- Fatma Canki, 29- Nur Figen Akdað, 30- Mahmut Akdað, 31- Uður Çaðlayan, 32- Mehtap Þen, 33- Cengiz Semercioðlu (Tekirdað), 34- Kezban Ahlat Tabak, 35-Ý. Yýlmaz Alemdar (Zonguldak) cilt 13 sayý

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD 1943 2013 70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: 2012 Janssen Cilag

Detaylı

Asperger Sendromu ve Yüksek Fonksiyonlu Otizmin Tanýsal Ayýrýmý

Asperger Sendromu ve Yüksek Fonksiyonlu Otizmin Tanýsal Ayýrýmý Asperger Sendromu ve Yüksek Fonksiyonlu Otizmin Tanýsal Ayýrýmý Özgür YORBIK*, Hakan ERMAN**, Teoman SÖHMEN*** ÖZET Bu yazýda yüksek fonksiyonlu otistik bozukluk ile Asperger sendromunun bugünkü taný ölçütleri

Detaylı

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU. Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU. Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD 58. Türkiye Milli Pediatri Kongresi 25 Ekim 2014 TANIM Otizm Spektrum

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

Otistik Belirtilerle Baþvuran Ýki Çocukta Farklý Klinik Seyir ve Bozukluklar: Olgu Sunumu

Otistik Belirtilerle Baþvuran Ýki Çocukta Farklý Klinik Seyir ve Bozukluklar: Olgu Sunumu Olgu Sunumu Otistik Belirtilerle Baþvuran Ýki Çocukta Farklý Klinik Seyir ve Bozukluklar: Olgu Sunumu Ayþegül YOLGA TAHÝROÐLU*, Sunay FIRAT**, Rasim SOMER DÝLER***, Ayþe AVCI**** ÖZET Yaygýn geliþimsel

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM

T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM BENİ KOŞULSUZ SEVİN! OTİZM NEDİR? O Bireyin sosyal iletişimini, dil

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

Fact Sheet 10 DSM-5. DSM-5 ve otizm kapsamındaki bozukluklar. Kısaca değişiklikler. 1 P a g e

Fact Sheet 10 DSM-5. DSM-5 ve otizm kapsamındaki bozukluklar. Kısaca değişiklikler. 1 P a g e Fact Sheet 10 DSM-5 DSM-5 ve otizm kapsamındaki bozukluklar Otizm tanısı gözlemlenen davranışlara bakılarak konulur. Kan testleri, tek bir belirleyici belirti ve yalnızca otizme özgü bedensel özellikler

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý CEBÝRSEL ÝFADELER ve DENKLEM ÇÖZME Test -. x 4 için x 7 ifadesinin deðeri kaçtýr? A) B) C) 9 D). x 4x ifadesinde kaç terim vardýr? A) B) C) D) 4. 4y y 8 ifadesinin terimlerin katsayýlarý toplamý kaçtýr?.

Detaylı

Dr. Ýlgi Öztürk Ertem*

Dr. Ýlgi Öztürk Ertem* Saðlýk Hizmetinde Çocuklarýn Geliþimlerinin Ýzlenmesi ve Desteklenmesi Monitoring and Support of Child Development in Health Services Dr. Ýlgi Öztürk Ertem* Öz Çocuðun geliþiminin izlenmesi, onun hareket,

Detaylı

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Dr. Sema Ýlhan Akalýn* Dr. Can Cimili**, Dr. Esma Kuzhan*** Giriþ: Depresyon birinci basamakta en yaygýn görülen ruh saðlýðý sorunudur, çok azýnýn ikinci

Detaylı

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ*

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ* Dr. Sevgi CANBAZ Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Tevfik SÜNTER Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Yýldýz PEKÞEN Prof., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak.

Detaylı

OTÝZMDE DUYGU ALGILAMA ve ÝFADE ETME : BÝR OLGU SUNUMU

OTÝZMDE DUYGU ALGILAMA ve ÝFADE ETME : BÝR OLGU SUNUMU OTÝZMDE DUYGU ALGILAMA ve ÝFADE ETME : BÝR OLGU SUNUMU Emek Bilal SAYMAZ* ÖZET Ýlk olarak Kanner (1943) tarafýndan týp yazýnýna kazandýrýlan otizm; toplumsallaþmada, sözel ve sözel olmayan iletiþimde bozukluk,

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

Eriþkinlerde Asperger Bozukluðu: Bir Gözden Geçirme

Eriþkinlerde Asperger Bozukluðu: Bir Gözden Geçirme DERLEME Eriþkinlerde Asperger Bozukluðu: Bir Gözden Geçirme Dilþad Foto Özdemir 1, Elvan Ýþeri 2 1 Uz. Dr., 2 Doç. Dr., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk Ruh Saðlýðý ve Hastalýklarý Anabilim Dalý,

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

Yenidoðan Döneminde Hastanede Uzun Süreli Tedavi Görmenin Baðlanma Örüntüsü Üzerindeki Etkileri: Bir Olgu Sunumu

Yenidoðan Döneminde Hastanede Uzun Süreli Tedavi Görmenin Baðlanma Örüntüsü Üzerindeki Etkileri: Bir Olgu Sunumu Olgu Sunumu Yenidoðan Döneminde Hastanede Uzun Süreli Tedavi Görmenin Baðlanma Örüntüsü Üzerindeki Etkileri: Bir Olgu Sunumu A. Þebnem SOYSAL*, Ebru ERGENEKON**, Erhan AKSOY*** ÖZET Bu yazýda, uzun süreli

Detaylı

Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir.

Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir. Konuşma gecikmesi Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir. Aylara göre konuşmanın normal gelişimi: 2. ay mırıldanma, yabancılara

Detaylı

17-19 Aralýk 2010 Miracle Resort Hotel, Antalya 17-19 Aralýk 2010 - Miracle Resort Hotel, Antalya Deðerli Meslektaþýmýz, Kanser tedavisindeki hýzlý deðiþim ve geliþme farklý alanlarda uzmanlaþmýþ hekimlerin

Detaylı

2006 cilt 15 sayý 10 179

2006 cilt 15 sayý 10 179 Ankara'da Bir Lisenin 9 ve 10. Sýnýf Öðrencilerinin Kiþisel Hijyen Konusunda Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination of the Behaviours of Ninth and Tenth Grade High School Students About Personal Hygiene

Detaylı

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý 4 Prof. Dr. Yeþim GÖKÇE-KUTSAL Yýllar bizi bulduklarý gibi býrakmýyorlar Owen Meredith Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý temel özellikler klinisyen hekimlerce mutlaka önüne alýnmalýdýr.ýleri

Detaylı

YGB olgularında infantil spazm, tuberoskleroz, serebral libidozis ve frajil X kromozom anomalisi en yaygın görülen tıbbi bozuklardır.

YGB olgularında infantil spazm, tuberoskleroz, serebral libidozis ve frajil X kromozom anomalisi en yaygın görülen tıbbi bozuklardır. TARİHÇE 1930 da Heller, bebeklik demansını, ağır gerilemeye stereotipilerin,huzursuzluğun ve konuşma kaybının eşlik ettiğini belirterek tanımlamıştır. 1943 te Kanner, bebeklik otizmi 1944 de Asperger otistik

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BÜLTEN 5

2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BÜLTEN 5 2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BÜLTEN 5 OTİZM NEDİR? Kendi dünyalarında yalıtılmış (izole) otizmli bireyler, farklı ve uzak görünürler ve başkaları ile duygusal bağlar oluşturmazlar. Bu şaşırtıcı beyin

Detaylı

OTÝZMDE ORTAK DÝKKAT BECERÝLERÝ: GÖZDEN GEÇÝRME

OTÝZMDE ORTAK DÝKKAT BECERÝLERÝ: GÖZDEN GEÇÝRME OTÝZMDE ORTAK DÝKKAT BECERÝLERÝ: GÖZDEN GEÇÝRME Ýbrahim DURUKAN*, Tümer TÜRKBAY** ÖZET Amaç: Ortak dikkat kiþinin dikkati kendisi, etkileþim halinde olduðu kiþi ve nesne arasýnda düzenlemesi olarak tanýmlanmaktadýr.

Detaylı

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Geç-dönem Bozukluklar Depresyon Kaygı Bozuklukları Yeme Bozuklukları Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nörogelişimsel Bozukluklar Otizm Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

Þizofreni özellikle düþünce, algý ve duygulaným

Þizofreni özellikle düþünce, algý ve duygulaným Çocukluk ve Ergenlik Döneminde Þizofreni: Klinik Özellikler Doç. Dr. Selahattin ÞENOL* Þizofreni özellikle düþünce, algý ve duygulaným alanlarýnda bozulmayla seyreden ciddi bir ruhsal hastalýktýr. Ýlk

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

2014 2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ÝLKOKULLAR ARASI 2. Zeka Oyunlarý Turnuvasý 7 Mart Silence Ýstanbul Hotel TURNUVA PROGRAMI 09.30-10.00 10.00-10.45 11.00-11.22 11.35-11.58 12.10-12.34 12.50-13.15

Detaylı

Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2003; 46: 317-327 Derleme Çocuk ruh saðlýðý açýsýndan prematürite Aylin Özbek 1, Süha Miral 2 Dokuz Eylül Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Saðlýðý ve

Detaylı

İletişim ve İnsan İlişkileri Kitle İletişim Araçları Atatürk ve İletişim

İletişim ve İnsan İlişkileri Kitle İletişim Araçları Atatürk ve İletişim 1. Ünite İletişim ve İnsan İlişkileri İletişim ve İnsan İlişkileri Kitle İletişim Araçları Atatürk ve İletişim 9 Ýletiþim Benimle Baþlar a. Bugüne kadar baþardýðým en zor iþ nedir? b. En çok gurur duyduðum

Detaylı

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog EĞİTİMİ Lisans : İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi,Psikoloji Bölümü Tezi : Nörotiklik,zaman tahmini ve seçici dikkat 1982 Yüksek Lisans (M.A) : Marmara Üniversitesi

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

57 Zihinsel Engelli Çocuklarýn Evde Bakýmý ve Hemþirelik Yaklaþýmý Caring Of A Mental-Impaired Child At Home And Nursing Approach 1 Yrd. Doç. Dr. H. Demet GÖNENER 2 Öðr. Gör. Yelda GÜLER 3 Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

OYUNLA BÜYÜR ÇOCUKLAR Her Çocuðun Çocuk Olma Hakký Vardýr: in Bakýþ Açýsý Küresel Araþtýrma Bulgularý ve Raporu Araþtýrma Danýþmanlarý Dr. Jerome Singer / Yale Üniversitesi Dr. Dorothy Singer / Yale Üniversitesi

Detaylı

PROF. DR. ATALAY YÖRÜKOÐLU ULUSAL ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐI POLÝTÝKALARI II. ÇALIÞTAYI

PROF. DR. ATALAY YÖRÜKOÐLU ULUSAL ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐI POLÝTÝKALARI II. ÇALIÞTAYI PROF. DR. ATALAY YÖRÜKOÐLU ULUSAL ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐI POLÝTÝKALARI II. ÇALIÞTAYI Prof. Dr. Atalay Yörükoðlu Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Saðlýðý Politikalarý Çalýþtayý'nýn ikincisi bu yýl Çocuk ve

Detaylı

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 2008 Nokia. Tüm haklarý saklýdýr. Nokia, Nokia Connecting People, Navi ve Nokia Original Accessories logosu Nokia Corporation ýn tescilli ticari markalarýdýr. Burada adý

Detaylı

(Domuz Gribi Virüsü) Bu Broþür Ankara Tabip Odasý Tarafýndan Hazýrlanmýþtýr. ANKARA ÞUBELERÝ Kasým 2009 - ANKARA Tasarým : Cafer ASLAN Baský : Mattek Matbaacýlýk Bas. yay. Tan. San. Tic. Ltd. Þti. GMK

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Kistik Fibrozisli Çocuk ve Ergenlerde Psikopatoloji ve Tedavi Uyumu White T, Miller J, Smith GL ve ark. (2008) Adherence and psychopathology in children and adolescents with cystic

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Major Depresyon, Davraným Bozukluðu ve Madde Kullaným Bozukluðu olan Ergenlerde Fluoksetin ve Biliþsel Davranýþcý Terapinin Karþýlaþtýrýldýðý Randomize Kontrollü Çalýþma Riggs

Detaylı

Aile Hekimliðinde Genogram

Aile Hekimliðinde Genogram Aile Hekimliðinde Genogram Prof. Dr. Ýsmail Hamdi KARA, Düzce Üniversitesi Týp Fakültesi Aile Hekimliði AD, Düzce Aile Hekimliði Dersleri - 02.06.2010 15:30 1 I. Tanýmlar Hastalarý yalnýz bir birey olarak

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler 3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler Beþ tipin saðladýðý üç büyük avantaj: Uyumlu, güçlü, ekonomik Devre-kesicileri günümüzde, trafolarýn, enerji nakil hatlarýnýn, kablolarýn, kondansatörlerin, reaktör

Detaylı

Birinci Basamakta Çocuk Ýstismarý ve Önlenmesi Child Abuse and Prevention In Primary Care

Birinci Basamakta Çocuk Ýstismarý ve Önlenmesi Child Abuse and Prevention In Primary Care Birinci Basamakta Çocuk Ýstismarý ve Önlenmesi Child Abuse and Prevention In Primary Care Dr. Ebru Turhan*, Dr. Özlem Sangün**, Dr. Tacettin Ýnandý*** Öz Yasalarýmýza göre 18 yaþ altýndaki herkesin çocuk

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliði Logo Logo Þube Logolarý Logonun Renkli Kullanýmý Logonun Siyah-Beyaz Kullanýmý Logonun Diþi

Detaylı

Bebeklik Dönemindeki Baðlanma Sürecine Genel Bir Bakýþ

Bebeklik Dönemindeki Baðlanma Sürecine Genel Bir Bakýþ DERLEME Bebeklik Dönemindeki Baðlanma Sürecine Genel Bir Bakýþ A.Þebnem Soysal 1, Þahin Bodur 2, Elvan Ýþeri 3, Selahattin Þenol 4 1 Uz. Psk., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý

Detaylı

www.millipediatri.org.tr

www.millipediatri.org.tr Deðerli Meslektaþlarýmýz, Türkiye Milli Pediatri Derneði tarafýndan düzenlenen Ankara Pediatri Günleri 13-14 Aralýk 2007 tarihleri arasýnda Ankara Sheraton Otel de yapýlacaktýr. Pediatri alanýnda güncel

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140 ..T.C. Davacý Davalý : Trabzon Baro Baþkanlýðý Trabzon Barosu Adliye Sarayý : 1- Maliye Bakanlýðý 2- Baþbakanlýk -TRABZON Davanýn Özeti: Karaparanýn Aklanmasýnýn Önlenmesine Dair 4208 sayýlý Kanunun Uygulanmasýna

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

Nokia Holder Easy Mount HH-12 9249387/2

Nokia Holder Easy Mount HH-12 9249387/2 Nokia Holder Easy Mount HH-12 1 4 2 3 9249387/2 5 7 6 TÜRKÇE 2006 Nokia. Tüm haklarý mahfuzdur. Nokia i Nokia Connecting People su ¾igovi ili za¹tiæeni ¾igovi firme Nokia Corporation. Giriþ Bu montaj cihazý,

Detaylı

Bebeklerde ve Çocuklarda Dil Geliþimi

Bebeklerde ve Çocuklarda Dil Geliþimi Bebeklerde ve Çocuklarda Dil Geliþimi Elvan KARACAN* ÖZET Geliþimsel açýdan biyolojik, nörolojik, psikososyal, psikoseksüel ve biliþsel geliþim birarada ve birbirini yakýndan etkileyerek oluþmaktadýr.

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN YAZ OKULU Çocuklarýnýza YAZ KEYFiNi GYM PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN ONLINE KAYIT facebook.com/gympark instagram.com/gym_park twitter.com/gym park info@gympark.com.tr www.gympark.com.tr 0 236 233 00 55 0

Detaylı

Yaþlýlýðýn nasýl tanýmlanacaðý ya da kimlere

Yaþlýlýðýn nasýl tanýmlanacaðý ya da kimlere Yaþlýya ve Demanslý Hastaya Psikososyal Yaklaþým Doç. Dr. Erol GÖKA*, Uz. Dr. Çiðdem AYDEMÝR* A. YAÞLILIKLA ÝLGÝLÝ BAZI TEMEL KONU- LAR Yaþlýlýðýn nasýl tanýmlanacaðý ya da kimlere yaþlý denileceði oldukça

Detaylı

Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu.

Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu. Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu.tr Uzmanlık Alanları İletişim, dil gelişimi ve sosyal etkileşim

Detaylı

ÇOK DÝLLÝ ÇOCUÐUN KONUÞMASI VE DÝLÝNÝN GELÝÞMESÝ NASIL DESTEKLENMELÝ

ÇOK DÝLLÝ ÇOCUÐUN KONUÞMASI VE DÝLÝNÝN GELÝÞMESÝ NASIL DESTEKLENMELÝ Vantaan kaupunki Sosiaali- ja terveysvirasto / Puheterapia Monikielisen lapsen puheen ja kielen kehityksen tukeminen ÇOK DÝLLÝ ÇOCUÐUN KONUÞMASI VE DÝLÝNÝN GELÝÞMESÝ NASIL DESTEKLENMELÝ turkki ÇOK DÝLLÝ

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

Çoðul Kiþilik Kavramý ve Dissosiyatif Bozukluklar

Çoðul Kiþilik Kavramý ve Dissosiyatif Bozukluklar Çoðul Kiþilik Kavramý ve Dissosiyatif Bozukluklar Prof. Dr. Vedat ÞAR* Özet Çoðul kiþilik ya da yeni bir adlandýrmayla dissosiyatif kimlik bozukluðu genel toplumda en az þizofreni kadar sýk görülen fakat

Detaylı

GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ

GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ Taner GÜVENÝR*, Aylin ÖZBEK*, Burak BAYKARA*, Haluk ARKAR**, Birsen ÞENTÜRK***,Seçil ÝNCEKAÞ*** ÖZET Amaç: Güçler ve Güçlükler

Detaylı

TÜRKÝYE MÝLLÝ PEDÝATRÝ DERNEÐÝ 2. KIÞ ZÝRVESÝ. 6-8 Mart 2008 DEDEMAN OTEL PALANDÖKEN - ERZURUM

TÜRKÝYE MÝLLÝ PEDÝATRÝ DERNEÐÝ 2. KIÞ ZÝRVESÝ. 6-8 Mart 2008 DEDEMAN OTEL PALANDÖKEN - ERZURUM TÜRKÝYE MÝLLÝ PEDÝATRÝ DERNEÐÝ 2. KIÞ ZÝRVESÝ 6-8 Mart 2008 DEDEMAN OTEL PALANDÖKEN - ERZURUM TÜRKÝYE MÝLLÝ PEDÝATRÝ DERNEÐÝ 2. KIÞ ZÝRVESÝ Deðerli Meslektaþlarýmýz, Türkiye Milli Pediatri Derneði 2. Kýþ

Detaylı

Özel Eðitim ve Ýlaç Alan Otistik Bozukluklu Çocuklarýn Otistik Belirtiler Açýsýndan Sekiz Haftalýk Ýzlemi ve Ek Taný Özellikleri

Özel Eðitim ve Ýlaç Alan Otistik Bozukluklu Çocuklarýn Otistik Belirtiler Açýsýndan Sekiz Haftalýk Ýzlemi ve Ek Taný Özellikleri ARAÞTIRMA Özel Eðitim ve Ýlaç Alan Otistik Bozukluklu Çocuklarýn Otistik Belirtiler Açýsýndan Sekiz Haftalýk Ýzlemi ve Ek Taný Özellikleri Seher Akbaþ 1, Koray Karabekiroðlu 1, Ozan Pazvantoðlu 2, Ömer

Detaylı

Keyifle geçirilecek zamanlar için... online alýþveriþ www.unigo.com.tr 2 en iyi oyun matý 3 4 Unigo Playmat, çocuklarýmýzýn renkli dünyasý için tasarlanmýþ, onlara güvenli bir oyun alaný sunan alternatif

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor TD 161.qxp 28.02.2009 22:11 Page 1 C M Y K 1 Mart 2009 Sayý:161 Sayfa 6 da 2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor Saðlýkta Dönüþüm Programý nýn uygulanmaya baþladýðý 2003 yýlýndan bu yana çok

Detaylı

III- BİLİMSEL İLGİ ALANLARI

III- BİLİMSEL İLGİ ALANLARI ÖZGEÇMİŞ I- KİŞİSEL BİLGİLER Adı, Soyadı : Nurgül Akmanoğlu Doğum yeri ve yılı : Sakarya, 07.12.1977 Yabancı dil : İngilizce Yazışma adresi : Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü 26470 Eskişehir,

Detaylı

Cinsel Ýþlev Bozukluklarýnda Ýlk Basamak Deðerlendirme ve Ayýrýcý Taný

Cinsel Ýþlev Bozukluklarýnda Ýlk Basamak Deðerlendirme ve Ayýrýcý Taný Cinsel Ýþlev Bozukluklarýnda Ýlk Basamak Deðerlendirme ve Ayýrýcý Taný Uz. Dr. Cem ÝNCESU* Özet Sýk görülmelerine karþýn cinsel iþlev bozukluklarý hekimler tarafýndan çok az bilinen bir alaný oluþturmaktadýr.

Detaylı

www.millipediatri.org.tr

www.millipediatri.org.tr Deðerli Meslektaþlarýmýz, Türkiye Milli Pediatri Derneði tarafýndan düzenlenen Ankara Pediatri Günleri 21-22 Aralýk 2006 tarihleri arasýnda Ankara Swiss Otel de yapýlacaktýr. Tüm Pediatri konularýný kapsamasýna

Detaylı

DÝYABET 79 Katkýlarýyla 18-20 Kasým 2011 Türk Tabibler Birliði tarafýndan kredilendirilecektir. DÝYABET 18-20 Kasým 2011 Ý.Ü. ÝSTANBUL TIP FAKÜLTESÝ DÝYABET 79 Katkýlarýyla Ýstanbul Týp Fakültesi Ýç Hastalýklarý

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

Zihin Özürlü Çocuklarýn Okuma Yazma Öðrenmeleri ve Özel Eðitim Öðretmenleri: Yarý Yapýlandýrýlmýþ Görüþme Araþtýrmasý

Zihin Özürlü Çocuklarýn Okuma Yazma Öðrenmeleri ve Özel Eðitim Öðretmenleri: Yarý Yapýlandýrýlmýþ Görüþme Araþtýrmasý Zihin Özürlü Çocuklarýn Okuma Yazma Öðrenmeleri ve Özel Eðitim Öðretmenleri: Yarý Yapýlandýrýlmýþ Görüþme Araþtýrmasý Aysun ÇOLAK *, Yýldýz UZUNER ** Özet Bu araþtýrmanýn amacý, Eskiþehir ilindeki eðitilebilir

Detaylı

ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐINDA YATAKLI TEDAVÝNÝN YERÝ

ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐINDA YATAKLI TEDAVÝNÝN YERÝ ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐINDA YATAKLI TEDAVÝNÝN YERÝ Taner GÜVENÝR*, Fatma VAROL TAÞ** ÖZET Amaç: Ayaktan ya da gündüz kliniði koþullarýnda tedavi edilemeyecek düzeyde aðýr ruhsal sorunlar yaþayan çocuk

Detaylı

Söyleþi Prof. Dr. Orhan Öztürk ile Týp ve Psikiyatri Eðitimi Üzerine

Söyleþi Prof. Dr. Orhan Öztürk ile Týp ve Psikiyatri Eðitimi Üzerine Söyleþi Prof. Dr. Orhan Öztürk ile Týp ve Psikiyatri Eðitimi Üzerine Tarsus Amerikan Koleji ve Ýstanbul Üniversitesi Týp Fakültesi mezunudur. ABD'de yedi yýlý aþkýn bir süre psikiyatri uzmanlýk eðitimi

Detaylı

Öðrenme Güçlüðü Olan Bir Grup Hastanýn WISC-R Profillerinin Ýncelenmesi #

Öðrenme Güçlüðü Olan Bir Grup Hastanýn WISC-R Profillerinin Ýncelenmesi # Öðrenme Güçlüðü Olan Bir Grup Hastanýn WISC-R Profillerinin Ýncelenmesi # A. Þebnem SOYSAL*, Aylin ÝLDEN KOÇKAR**, Emel ERDOÐAN***, Selahattin ÞENOL****, Kývýlcým GÜCÜYENER* # ÖZET Öðrenme yaþam boyu devam

Detaylı

Dokuz Yaþýnda Yapay Bozukluk: Bir Olgu Sunumu

Dokuz Yaþýnda Yapay Bozukluk: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Dokuz Yaþýnda Yapay Bozukluk: Bir Olgu Sunumu Factitious Disorder at Nine Years Old: A Case Report Ýrem Damla Çimen 1, Nursu Çakýn Memik 2, Özlem Yýldýz Gündoðdu 2 1 Dr., 2 Doç.Dr., Kocaeli

Detaylı

Deðerli Meslektaþlarým, Ýstanbul KBB- BBC Uzmanlarý Derneði 'nin 20-23 Eylül 2012 tarihleri arasýnda KKTC- Girne Cratos Otel'de gerçekleþtireceði 4. Kongresi'ne sizleri davet etmekten büyük mutluluk ve

Detaylı

DEHB ve Otizm ile Ýlgili Bilgi Düzeyleri ve Damgalama: Sýnýf Öðretmenleri ve Anababalarla Çok Merkezli Bir Çalýþma*

DEHB ve Otizm ile Ýlgili Bilgi Düzeyleri ve Damgalama: Sýnýf Öðretmenleri ve Anababalarla Çok Merkezli Bir Çalýþma* ARAÞTIRMA DEHB ve Otizm ile Ýlgili Bilgi Düzeyleri ve Damgalama: Sýnýf Öðretmenleri ve Anababalarla Çok Merkezli Bir Çalýþma* Koray Karabekiroðlu 1, Nursu Cakin-Memik 2, Ozlem Ozcan-Ozel 3, Fevziye Toros

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Cinsellikten Tiksinti Duyma Bozukluðu: Davranýþçý Tedaviye Olumlu ve Hýzlý Yanýt Veren Bir Olgu

Cinsellikten Tiksinti Duyma Bozukluðu: Davranýþçý Tedaviye Olumlu ve Hýzlý Yanýt Veren Bir Olgu OLGU SUNUMU Cinsellikten Tiksinti Duyma Bozukluðu: Davranýþçý Tedaviye Olumlu ve Hýzlý Yanýt Veren Bir Olgu Sultan Doðan 1 1 Uz.Dr., Özel GOP Hastanesi Psikiyatri Kliniði Ýstanbul ÖZET Cinsellikten tiksinti

Detaylı

Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma

Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma Þahnur ÞENER*, Nazan GÜNEL**, Zafer AKÇALI***, Selahattin ÞENOL* #, Aylin Ýlden KOÇKAR** # ÖZET Psikolojik, sosyal ve çevresel etkenlerin hastalýklarýn

Detaylı

A D H I G B C E F 75 lik servis arabasý 100 lük servis arabasý 120 lik servis arabasý 140 lýk servis arabasý 210 luk servis arabasý Çocuk arabasý 25 lik A B C D E F 730 840 780 900 990 560 640 730 690

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýda verilen iþlemleri sýrayla yapýp, soru iþareti yerine yazýlmasý gereken sayýyý bulunuz. A) 7 B) 8 C) 10 D) 15 2. Erinç'in 10 eþit metal þeridi vardýr. Bu metalleri aþaðýdaki

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

BİLİŞSEL GELİŞİM GERİLİĞİ VE OTİSTİK SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARDA SERUM PROGRANULİN DÜZEYLERİ

BİLİŞSEL GELİŞİM GERİLİĞİ VE OTİSTİK SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARDA SERUM PROGRANULİN DÜZEYLERİ BİLİŞSEL GELİŞİM GERİLİĞİ VE OTİSTİK SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARDA SERUM PROGRANULİN DÜZEYLERİ Fatma Betül ÖZGERİŞ, Nezahat KURT, İlknur İBİLİ UCUZ, Kübra KOÇAK YILMAZ, Atilla ÇAYIR, Onur Burak DURSUN,

Detaylı

Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði

Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði ARAÞTIRMA Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði Anxiety Level, Maternal Attachment Style and Family Functioning in Adolescents' Somatoform Disorders

Detaylı

Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý

Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý Saðlýk ve Toplum Yýl:20, Sayý: 1 Ocak-Mart 2010 MAKALELER / Articles Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý Child Brides and Expected Negative Results 1 2 3 Sare MIHÇIOKUR, Feryal ERBAÞ, Ayþe AKIN

Detaylı