Ö z Tunus ta başlayarak Kuzey Afrika ve Ortadoğu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ö z Tunus ta başlayarak Kuzey Afrika ve Ortadoğu"

Transkript

1 ARAP BAHARI NIN NEDENLERİ, ULUSLARARASI İLİŞKİLER BOYUTU VE TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET VE TURİZM GELİRLERİNE ETKİLERİ Makale Sunum Tarihi : Yayına Kabul Tarihi : Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi KAÜ İİBF Dergisi Cilt 6, Sayı 10, 2015 ISSN : İsmet GÖÇER Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın İktisat Fakültesi, Sertan ÇINAR Doktora Öğrencisi Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Ö z Tunus ta başlayarak Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerine yayılan ve Arap Baharı adını alan halk ayaklanmaları, Tunus, Mısır ve Libya da hükümetin devrilmesine, Suriye de iç savaşa, Libya da iç savaşla birlikte dış müdahaleye, Cezayir, Fas, Suudi Arabistan ve Ürdün gibi ülkelerde küçük çapta da olsa reformların yapılmasına neden olmuştur. Bölgede yaşanan bu olaylarda ülkelerin iç dinamikleri kadar, uluslararası kuruluşların bölgedeki çıkarları ve tutumları da belirleyici olmuştur. Orta Doğu ve Kuzey Afrika, birçok ülkenin ekonomik ve siyasi çıkarlarının bulunduğu stratejik bir bölgedir. Bu coğrafya, Türkiye nin de tarihi ve sosyal bağlarının güçlü olduğu, halkları arasında akrabalık bağları bulunan, siyasi ve ekonomik ilişkilerin üst düzeyde olduğu ülkelerden oluşmaktadır. Bu nedenle bölgede yaşanan gelişmeler, Türkiye yi de öncelikli olarak ilgilendirmektedir. Bu çalışmada Arap Baharının nedenleri, yayılma süreci, İran, Rusya, Avrupa Ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri nin bölgeyle ilgili politikaları ve bölgede yaşanan gelişmelerin Türkiye nin bölge ülkeleriyle olan ekonomik ilişkilerine etkileri incelenmiştir. Analiz sonucunda, bölgede yaşanan gelişmelerin, Türkiye nin Mısır, Libya, Suriye ve Tunus la olan ekonomik ilişkilerini önemli ölçüde olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir. Makaleyi çevirim içi görüntülemek için QR Kodu Okutunuz. Anahtar Kelimeler: Arap Baharı, Ortadoğu Siyaseti. Jel Kodu: A14, D73, E24, R11. Doi No: /kauiibf Atıfda bulunmak için.. GÖÇER, İ., ÇINAR, S. (2015) Arap Baharı nın Nedenleri, Uluslararası İlişkiler Boyutu ve Türkiye nin Dış Ticaret ve Turizm Gelirlerine Etkileri" KAÜ İİBF Dergisi, 6(10),

2 THE REASONS OF ARAB SPRING, ITS INTERNATIONAL DIMENSION AND IMPACTS ON TURKEY S FOREIGN TRADE AND TOURISM INCOMES Article Submission Date : Accepted Date : Kafkas Üniversity Economics and Administrative Sciences Faculty The Journal of KAU IIBF Vol. 6, Issue 10, 2015 ISSN : İsmet GÖÇER Associate Professor Adnan Menderes University, Aydın Faculty of Economics, Sertan ÇINAR PhD Student Muğla Sıtkı Koçman University, Institute of Social Sciences Scan QR Code to see this article online ABSTRACT Popular demonstrations which broke out in Tunisia spread to Middle East and North Africa (MENA) countries led to the subversion of the governments in Tunisia, Egypt and Libya, a civil war in Syria, foreign interruption along with civil war and reforms on a small scale in countries such as Algeria, Morocco, Saudi Arabia, and Jordan. Internal balance of power as well as the interests and attitudes of international organizations have been determinant. Many states have economic and political interests in region. This region consists of countries which Turkey has strong historical and social ties with their peoples related, and maintains high profile political and economic relations. Therefore, what has been happening in the region is of great concern for Turkey. In this study, the reasons of Arab Spring, how it spread, the policies conducted by Russia, EU and USA and the impacts the unrest had on Turkey s economic relations with the countries in the region were analyzed. It was concluded that the insurgencies in the region affected the Turkey s economic relations with Egypt, Libya, Syria and Tunisia remarkably negatively as a result of the analysis. Key Words: Arab Spring, Middle East Politics. Jel Code: A14, D73, E24, R11 Cite this paper GÖÇER, İ., ÇINAR, S. (2015) The Reasons Of Arab Sprıng, Its Internatıonal Dımensıon And Impacts On Turkey s Foreıgn Trade And Tourısm Incomes The Journal of KAU IIBF, 6(10),

3 Arap Baharı nın Nedenleri, Uluslararası İlişkiler Boyutu ve Türkiye nin Dış Ticaret ve... ı GÖÇER, ÇINAR 1. GİRİŞ Orta Doğu ve Kuzey Afrika, birçok ülkenin ekonomik ve siyasi çıkarlarının bulunduğu stratejik bir bölgedir. Bu bölge on yıllardan beri istikrarsızlıklar, despot yönetimler, ekonomik zorluklar, zengin doğal kaynaklar ve radikal akımların varlığıyla anılmaktadır. Bölgede, doğal kaynaklardan elde edilen yüksek gelirin, sadece belirli bir kesimin kontrolü altında tutulması ve bu kesimin, halkın demokrasi ve refah artışı taleplerini göz ardı etmesi, toplumsal gerilimi üst düzeye taşımıştır (Roberto, 2012: 12-15). Bölgede var olan yüksek miktardaki doğal kaynağa rağmen ülke halklarının yaşadığı fakirlik ve işsizlik, ülkelerde gerilimi arttırmış, insanları daha fazla özgürlük, demokrasi ve daha iyi yaşam koşulları talebiyle sokaklara dökmüştür. Özellikle üniversite mezunu gençler arasında yaşanan yüksek işsizlik oranları, gençlerle ülke yönetimlerini karşı karşıya getirmiştir. Bilgi iletişim teknolojilerini ve özellikle sosyal medyayı iyi kullanabilen eğitimli gençler hızla organize olarak, olayların büyümesini ve bölgeye yayılmasını sağlamışlardır. Türkiye nin, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkeleriyle Osmanlı Devleti zamanından kalma tarihi ve kültürel bağları bulunmaktadır. Hatta Suriye ve Irak gibi bazı ülke vatandaşlarıyla, Türk halkının akrabalık bağları devam etmektedir. Aynı zamanda bu bölge, Türkiye nin güvenliği ve ekonomik ilişkileri noktasında da önemli bir yere sahiptir (Çakı, 2011: 129). Özellikle, 2008 küresel ekonomik krizi sonrası, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Avrupa ülkelerinde ekonomik faaliyetlerin yavaşlaması ve Türkiye nin bu ülkelere olan ihracatının önemli ölçüde düşmesi, Türk ihracatçısını yeni pazarlar araştırmaya yönlendirmiş ve bu kapsamda, Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya, en önemli alternatifler haline gelmiştir. Suriye güçleri 22 Haziran 2012 de, Akdeniz uluslararası karasularında bir Türk jetini düşürmüş ve 2 pilot şehit olmuştur. 11 Şubat 2013 te Cilvegözü Sınır Kapısı nda Suriye uyruklu kişilerce, bomba yüklü araç patlatılmış ve 10 kişi hayatını kaybetmiştir. 11 Mayıs 2013 te Hatay Reyhanlı daki patlamalarda ise 52 kişi hayatını kaybetmiş, 100 den fazla kişi yaralanmış ve şehirde önemli ölçüde maddi kayıp meydana gelmiştir. Suriye den Türkiye ye sığınan mülteci sayısı, Temmuz 2014 te bir milyonu geçmiş, bu kişilerin barınma, eğitim ve sağlık ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik yapılan devlet harcamaları 3 milyarlar dolara ulaşmıştır. Yaşanan bütün bu gelişmeler, Türkiye ile Suriye yönetimini karşı karşıya getirmiş, ülkelerarası diplomatik ve ekonomik ilişkiler, bu süreçten önemli ölçüde olumsuz etkilenmiş, Türkiye nin bölgede yaşanan gelişmelere kayıtsız kalmasını imkânsız hale getirmiştir. Bu Bölge aynı zamanda Rusya, Çin, Fransa, İtalya ve ABD için de stratejik öneme sahiptir. Rusya nın Suriye de önemli miktarda yatırımları bulunmakta olup (Kılıç vd. 2012: 37), aynı zamanda Rusya nın tarihten gelen sıcak denizlere açılma arzusunun gerçekleşme noktası olarak da bu ülke önem kazanmaktadır. Bu yönüyle Rusya, Suriye yönetiminin en önemli destekçilerinden birisi durumundadır (Ekopolitik, 2012). Çin, Bölgedeki gelişmelere, ülkesine yönelik enerji ve hammadde arz güvenliği çerçevesinden bakmakta ve kendisi için tehdit oluşturduğunu düşündüğü muhalif hareketlere karşılık, mevcut yönetimin yanında yer Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi KAÜ İİBF Dergisi Cilt 6 * Sayı 10 * Yıl

4 GÖÇER, ÇINAR ı The Reasons Of Arab Sprıng, Its Internatıonal Dımensıon And Impacts On... almaktadır. Çin ve Rusya, 5 Ekim 2011 ve 4 Şubat 2012 de Suriye yi kınayan ve Esed in görevden çekilmesini destekleyen Birleşmiş Milletler (BM) kararlarını veto etmiştir. 25 Mayıs 2012 de Esed güçlerinin 100 den fazla insanı öldürmesi üzerine, ABD ile birlikte 11 ülke, Suriye li diplomatları sınır dışı etmiştir (Güncelmeydan, 2012). Bu kapsamda çalışmanın amacı; bölgede son zamanlarda yaşanan gelişmelerin, uluslararası boyutunu ve Türkiye nin bölge ülkeleriyle olan ticaretine etkilerini incelemektir. Bu kapsamda çalışmanın ikinci bölümünde; Arap Baharı nın nedenleri, üçüncü bölümde; gelişim süreci, dördüncü bölümde; uluslararası ilişkiler boyutu ve beşinci bölümde; Türkiye ile bölge ülkelerinin dış ticaret ve turizm ilişkileri bağlamında ekonomik etkileri analiz edilmiş, altıncı bölümde; gelinen nokta ve muhtemel senaryolara yer verilmiştir. 2. ARAP BAHARI NIN NEDENLERİ Arap Baharı nın arkasında; ekonomik zorluklar ve halkların demokrasi talepleri yer almaktadır. Söz konusu ülkelerde gelir dağılımındaki dengesizlikler, yaygın fakirlik, yolsuzluklar, yozlaşmış yönetim sistemleri (Kılıç vd. 2012: 18), kayırmacılık, yönetimin babadan oğula geçmesi ve halkın ülke yönetiminde söz sahibi olamaması (Arı, 2004: ) sorunun diğer nedenlerini oluşturmaktadır. Özellikle eğitimli gençler arasındaki yüksek işsizlik oranı, Tunus ve Mısır da toplumsal gerilimlere neden olmuştur. Mısır, Yemen, Tunus, Suriye ve Fas doğal kaynak yönünden, görece fakir ülkelerdir küresel ekonomik krizinin de etkisiyle önemli ölçüde gelir kaybına uğrayan bu ülkelerde, 2010 yılında, gıda ve enerji fiyatlarının önemli ölçüde yükselmesi, huzursuzluğu arttırmıştır (Öztürkler, 2012: 54). Suudi Arabistan, Libya ve Cezayir gibi ülkeler doğal kaynaklar açısından zengin olmasına karşın, bu kaynaklardan sağlanan gelirler, yönetime yakın çevreler arasında paylaşılırken, geniş kitleler bundan mahrum bırakılmıştır (Şensoy, 2012). Bu çerçevede geniş halk kitlelerinin yararlandığı alt yapı, eğitim ve sağlık hizmetlerindeki eksikliklerin devam etmesi, toplumda yönetime karşı olumsuz duyguların pekişmesine neden olmuştur. 3. ARAP BAHARI NIN GELİŞİM SÜRECİ Wikileaks belgelerinde 1 yer alan yolsuzluk iddialarının ortaya çıkmasıyla Tunus ta başlayan süreç, Mohammad Bouazizi nin işsizlik yüzünden 18 Aralık 2010 da kendini yakmasıyla 1 WikiLeaks; kaynaklarının gizliliğini koruyarak, hükümetlerin ve diğer organizasyonların gizli belgelerini yayınlayan, İsveç merkezli bir uluslarararası organizasyondur. Söz konusu belgelerde; Tunus Hükümeti ile ilgili olarak; Ülkeyi yöneten ailenin,, ekonominin bütün alanlarına el attığı, mafya benzeri bir topluluk olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca Devlet Başkanı Zeynel Abidin Bin Ali nin yaşlandığı, rejimde tıkanmalar yaşandığı, yerine kimin geçeceğinin bilinmediği, bu hırsızlar rejiminden kaçıp sığınacak bir limanın olmadığı, yönetimin en tepesindekilerin, kanunları en çok çiğneyen kişiler olduğu ve bu kişilerin iktidarda kalma olasılıklarının yüksek olduğu, sistemde bir kontrol mekanizmasının olmadığı ifade edilmiştir (Hürriyet, 16 Ocak 2011). 54 Kafkas University Economics and Administrative Sciences Faculty The Journal of KAU IIBF Vol 6 * Issue 10 * Year 2015

5 Arap Baharı nın Nedenleri, Uluslararası İlişkiler Boyutu ve Türkiye nin Dış Ticaret ve... ı GÖÇER, ÇINAR tırmanışa geçmiş 2, uydu kanalları, cep telefonları ve internet kullanımının yaygınlığı sayesinde hızla yayılmıştır Aralık 2010 da Cezayir de 12 Ocak 2011 de Lübnan da, 14 Ocak ta Ürdün de, 17 Ocak ta Moritanya, Sudan ve Umman da, 18 Ocak ta Yemen de, 21 Ocak ta Suudi Arabistan da, 25 Ocak ta Mısır da, 26 Ocak ta Suriye de, 28 Ocak ta Cibuti de, 30 Ocak ta Fas ta, 10 Şubat ta Irak ta, 14 Şubat ta Bahreyn ve İran da, 17 Şubat ta Libya da, 18 Şubat ta Kuveyt te ve 20 Şubat ta Batı Sahra da protesto ve yürüyüşler başlamıştır (The Guardian, 2011). Bu ülkelerden Tunus, Mısır, Libya, Kuveyt, Yemen ve Ürdün de ülke yönetimi el değiştirirken; Umman, Suudi Arabistan, Fas ve Bahreyn de halka bir kısım ekonomik ve sosyal haklar verilmiştir (Emre, 2012). Suriye de ise iç savaş başlamış, Mayıs 2013 e kadar hayatını kaybedenlerin sayısı seksen bini aşmıştır (Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, 2013) ve iç savaş hala devam etmektedir. Bölge ülkelerinin farklı sosyo-ekonomik ve siyasi yapıya sahip olması, yaşanan olayların nedenlerini, gelişme biçimlerini ve sonuçlarını da farklı hale getirmiştir 4. ARAP BAHARI NIN ULUSLARARASI İLİŞKİLER BOYUTU Orta Doğu ve Kuzey Afrika, merkezi konumu, zengin doğal kaynakları, önemli suyollarının buradan geçmesi ve üç büyük dinin kutsal mekânlarını barındırması nedeniyle, küresel güçlerin ilgisini her zaman çekmiştir. Orta Doğu ve Kuzey Afrika, dünya petrol ve doğalgaz kaynaklarının %54 ünü barındırmaktadır. Libya ve Cezayir gibi doğal kaynak yönünden zengin Kuzey Afrika ülkelerinden, tankerler ve boru hatlarıyla Avrupa ya doğalgaz sevkiyatı yapılmaktadır. Bu kapsamda Avrupa, konuya enerji arz güvenliği açısından yaklaşmaktadır. Avrupa ülkeleri bu yolla, enerji kaynaklarını çeşitlendirme imkânına kavuşmakta ve enerji konusunda Rusya ya olan bağımlılıklarını azaltmaktadır. Ayrıca bölge ülkelerinin en büyük ticaret ortağı, Avrupa ülkeleridir. Bu yönüyle, bölgedeki gelişmeler, Avrupa ülkelerini de yakından ilgilendirmektedir. Bölgede yaşanan demokratik dönüşüm, aslında Batı tarafından desteklenen bir durum değildir. Çünkü bölge ülkelerinin sosyolojik yapısı nedeniyle, buradaki yönetimlerin radikal İslami grupların eline geçmesi olasılığı bulunmaktadır (Çakı, 2011: 134). Batı ülkeleri, bu nedenle İslami grupları engelleyip, despot yönetimleri desteklemiştir. Böylece kendilerine karşı oluşması muhtemel bir bloğu engellemenin yanı sıra, söz konusu diktatörlerle kârlı bir işbirliğine girip, bu ülkeleri her alanda kendine bağlamayı tercih etmiştir. Arap Baharı nda önemli yeri ve etkisi olan başlıca ülkeler, aşağıda incelenmiştir. 2 Üniversite mezunu olan 26 yaşındaki Muhammed Bouazizi, iş bulamadığı için seyyar satıcılık yaparak ailesinin geçimini sağlamaya çalışırken, sokakta çalışmak için izni olmadığı gerekçesiyle, el arabası polisler tarafından parçalanmış, kendisi de dövülmüş ve aşağılanmıştır. Polislerden şikayetçi olmak için başvuran Bouazizi istediği sonucu alamayınca, belediye binası önünde kendini yakmış ve kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetmiştir (Ekopolitik, 2012). 3 Facebook, Twitter ve Youtube gibi internet siteleri, yeni nesil cep telefonları ve El-Cezire gibi uydu kanalları, olayların geniş kitlelere ulaşmasında önemli rol oynamıştır. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi KAÜ İİBF Dergisi Cilt 6 * Sayı 10 * Yıl

6 GÖÇER, ÇINAR ı The Reasons Of Arab Sprıng, Its Internatıonal Dımensıon And Impacts On İran İran, ülke güvenliğini, devrimin ilk yıllarında ideolojik yayılma şeklinde sağlamaya çalışmış, sonraki dönemlerde ise kazanımlarını koruma yolunu seçmiştir. Bölgede yaşanan gelişmeleri kendisi için bir tehdit olarak algılayan İran, tedbir olarak baskıcı yönetimlerin yanında yer almaktadır. İran, 19 Mart 2011 de Libya da gerçekleşen NATO müdahalesine şiddetle karşı çıkmıştır. Bu davranışının arkasında, aynı müdahalenin Suriye ye de yapılması endişesi vardır (Uygur, 2012: 28). İran, bölgedeki en önemli müttefiki olan Suriye deki gelişmelerden dolayı kaygı duymakta ve Suriye deki mevcut yönetimin ayakta kalmasını, kendi rejimlerinin devamlılığı için önemli görmektedir (Şen, 2012: 101). Suriye deki iç karışıklığı, dış güçlerin bir oyunu olarak değerlendiren İran, Suriye yi kaybetmemek için, terör örgütü PKK dâhil, her türlü enstrümanı kullanma konusunda tereddüt göstermemektedir (Yeğin ve Özertem, 2012). İran, Türkiye nin Suriye lideri Beşar Esed e yaptığı reform ve insan haklarına saygı çağrılarını, Suriye nin içişlerine karışmak olarak değerlendirmiş ve Türkiye nin Suriye politikasından duyduğu rahatsızlığı dile getirmekten çekinmemiştir. Bahreyn, İran ın üzerinde hak iddia ettiği diğer bir devlettir. Buna karşın, ABD ve Suudi Arabistan, burada kurulabilecek bir Şii yönetimin, İran ın nüfuzuna kolaylıkla girebileceğini, bu yüzden de burada gerçekleşmesi muhtemel bir devrimin demokrasiye değil, tam tersi İran tarzı bir yönetime yol açacağını düşünmektedir. Bahreyn de başlayan ayaklanmaların Suudi Arabistan ın yardımıyla bastırılması, iki ülke arasında zaten gerilimli olan ilişkileri daha da olumsuz yönde etkilemiştir (Şen, 2012: 112) Rusya Rusya nın Suriye yönetimine yönelik desteğinin arkasında, tarihten gelen sıcak denizlere inme politikası, askeri ve ekonomik nedenler vardır. Suriye nin sahip olduğu jeopolitik konum, Rusya nın her zaman dikkatini çekmiştir. Rusya ile Suriye arasındaki yakın ilişkiler, 1956 yılında iki ülke arasında askeri ve teknik alanlarda imzalanan işbirliği anlaşmalarıyla başlamıştır. O tarihten bu yana Suriye, Rusya yı siyasi ve askeri alanlarda en önemli müttefiki olarak görmektedir. Suriye nin askeri harcamalarının büyük bölümü, Rusya kaynaklı silahlara yönelik olmuştur. Rusya da silah ihracatında Suriye yi önemli bir pazar olarak görmekte ve bu ülkede önemli askeri yatırımlar yapmaktadır. Bu çerçevede, Suriye deki Rus askeri yatırımları, 26 milyar doları geçmiştir. 65 adet füze sistemi, 5000 tank ve 1200 savaş uçağı, bu yatırımların sadece bir bölümünü oluşturmaktadır. Sadece 2010 yılındaki silah anlaşmalarının tutarı 15 milyar dolardır. Askeri teçhizatının %90 ı Rus yapımı silahlardan oluşan Suriye de, bu malzemelerin %80 inin modernizasyona ihtiyacı vardır ve bu kapsamda dönemi için imzalanan yenileme çalışmalarının 600 milyon doları bulacağı öngörülmektedir. Ayrıca, iki adet denizaltı alımı, Neva uçaksavar sistemlerinin modernizasyonu, MiG-29CMT ve Yak-130 eğitim uçaklarının teminine yönelik projeler, Rusya nın bölgeye olan ilgisini daha da arttırmasına neden olmuştur. Suriye nin ilgi gösterdiği diğer bir konu da Rusya dan uzun menzilli S-300 hava savunma füze sistemleri ve T-90 savaş tanklarının alımıdır ki bu projeler Rusya açısından oldukça önemlidir (USAK, 2013). 56 Kafkas University Economics and Administrative Sciences Faculty The Journal of KAU IIBF Vol 6 * Issue 10 * Year 2015

7 Arap Baharı nın Nedenleri, Uluslararası İlişkiler Boyutu ve Türkiye nin Dış Ticaret ve... ı GÖÇER, ÇINAR Dünyanın en büyük ikinci silah ihracatçısı olan Rusya nın, Arap Baharı sürecinde takındığı tutum itibariyle silah ticaretinde yaşadığı kayıp yaklaşık olarak 6 milyar dolardır. Bunun yaklaşık 4 milyar doları, Libya yla imzalanan anlaşmaların iptalinden kaynaklanmıştır. İran ve Libya ya uygulanan silah ambargolarının en büyük zararı Rusya ya olmuştur. Bu nedenle Suriye, Rusya nın için daha önemli bir pazar haline gelmiştir (Trenin, 2012). Rusya nın Suriye ye olan ilgisinin arkasında, silah ticaretinin yanında, Suriye nin Tartus limanındaki Rus askeri deniz üssü de önemli bir yer tutmaktadır. Akdeniz kıyısında yer alan ve stratejik bir öneme sahip olan Tartus taki Rus varlığı, 1971 den beri devam etmektedir. Rusya nın tarihten gelen sıcak denizlere inme projesinin bir gerçekleşme alanı olan Tartus askeri deniz üssünde, gerçekleştirilmesi düşünülen modernizasyon projesi ile limanın genişletilerek büyük savaş ve uçak gemilerinin kullanımına da açılması düşünülmektedir. Tartus taki askeri üssün korunması ve genişletilmesi, Rusya nın Akdeniz deki varlığı açısından, özel bir önem arz etmektedir (Varol, 2011: 37). Muhalefetin NATO yardımıyla iktidara geldiği Libya da silah ticaretinden önemli ölçüde zarar etmiş olan Rusya, bu ülkedeki yeni iktidarın, muhtemelen daha çok Batı yanlısı politikalar izleyecek olması nedeniyle, bu ülkedeki petrol ve doğalgaz yataklarının işletilmesi ve altyapının yeniden inşasından elde edebileceği kârlardan da mahrum kalacaktır. Rusya, benzer bir zararı Suriye de de yaşamamak ve Suriye deki kazanımlarını korumak için, Beşar Esed yönetimine desteğini devam ettirmektedir (Özbay, 2011). Rusya, Suriye de bir yandan, silah ticareti ile önemli miktarda ekonomik gelir elde ederken, diğer yandan bu konuyu İsrail ve ABD ile karşısında bir pazarlık konusu olarak kullanmakta ve bölgede önemli bir yer edinmeye çalışmaktadır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyesi Çin, Hindistan, Brezilya ve Güney Afrika nın da Suriye konusunda Rusya ile aynı fikirde olması, Rusya nın bu konuda elini güçlendirmektedir (USAK, 2013). BM, NATO, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Birliği gibi uluslararası kuruluşların bir fikir birliğine varamadıkları ve Türkiye ve İran ın bölgedeki tutumlarındaki farklılığın devam ettiği düşünüldüğünde, Rusya nın şu andaki Suriye politikalarını sürdüreceği düşünülmektedir Avrupa Ülkeleri ve ABD Batılı devletler Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile sömürgecilik döneminden bu yana sorunlu bir ilişki içindedir. Osmanlı İmparatorluğu çöktükten sonra, bölge gizli anlaşmalarla paylaşılmış ve petrol açısından zengin olan bu bölgeler, birer manda yönetimi kurularak, Batılı devletlere bağlanmıştır. I. Dünya Savaşı sonrasında Arap aşiretlere verilen sözlerin tutulmaması (Sander, 2010: 49), Osmanlı İmparatorluğu na karşı işbirliği yaptıkları Arap aşiretlerini hayal kırıklığına uğratmıştır. Arkasından İsrail devletinin kurulması ve bu devlete verilen gizli ve açık destek, sorunları zirveye taşımıştır. Doğu Bloğuna yakın politikalar benimseyen Bağlantısızlar Hareketiyle 4 birlikte bu devletler, Batı karşıtı cephede yerini almıştır. 4 Bağlantısızlar Hareketi; üye ülkelerin bağımsızlığını, egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve güvenliğini, sömürgecilikten, yayılmacılıktan, ırkçılıktan ve her türlü dış baskı, istila, işgal ve müdahaleden korumak amacıyla 1961 de Yugoslavya, Hindistan, Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi KAÜ İİBF Dergisi Cilt 6 * Sayı 10 * Yıl

8 GÖÇER, ÇINAR ı The Reasons Of Arab Sprıng, Its Internatıonal Dımensıon And Impacts On... Irak ın 1990 da Kuveyt i işgali sırasında ABD nin uyguladığı politikalar, Arap toplumlarının tepkisini çekmiş ve başta Mısır ve Tunus olmak üzere, Batı yanlısı Arap iktidarlarıyla halk arasındaki uçurum giderek açılmıştır (Aliboni, 2012: 7) de Afganistan a, 2003 te Irak a yönelik müdahaleleri, ABD nin bölgedeki olumsuz imajını daha da pekiştirmiştir. Bölgede İsrail ve Filistin arasında süregelen sorun da bölge devletlerinin Batıyla olan ilişkilerini birinci elden etkilemektedir. Avrupa devletleri ve ABD, Orta Doğu ve Kuzey Afrika yla olan ilişkilerini, güvenlik yönünden de ele almaktadır. Başta Libya olmak üzere, buradan ve burayı kullanarak Sahra Altı ülkelerinden Avrupa ya göç edenler, başta İtalya olmak üzere, Avrupa ülkelerini, tedbir almaya yöneltmiştir. 11 Eylül saldırılarıyla, bu bölgenin, Batılı devletlerle ilişkileri daha sorunlu bir hal almış ve potansiyel terör yuvaları olarak değerlendirilmeye başlanmıştır (Joffe, 2011: 512). Arap Bahar ına hazırlıksız yakalanan Avrupa ve ABD, ilk başlarda, bekle-gör politikası izlemiş, olayların ciddiyetinin anlaşılması üzerine, Mart 2011 de NATO nun Libya ya düzenlediği hava operasyonlarıyla birlikte, bölgeye askeri ve mali yardımlara başlamıştır. Avrupa, Suriye konusunda Esed rejimini, giderek artan yaptırımlarla ekonomik ve diplomatik olarak zayıflatmayı amaçlamış, 22 Mart 2012 de yayınladığı bildiri ile Esed rejimini kınamış, Ağustos 2012 de bu ülkedeki elçiliklerini kapatmıştır. Temmuz 2014 itibariyle bölgede İran ın etkisi atmış, PKK nın Suriye kolu PYD, bölgede bağımsızlığını ilan etmiş, IŞİD (Irak Şam İslam Devleti), kendine ait sınırlar belirlemeye ve bölgede hâkimiyet alanını genişletmeye çalışmaktadır (CNNTURK, 22 Haziran, 2014). ABD, Rusya ile Ukrayna yüzünden gergin olan ilişkilerini daha da kötüleştirmemek adına Suriye de herhangi bir inisiyatif almaktan kaçınmakta, sadece Irak askeri birliklerine teknik destek sağlayacak 300 tane özel harekât askeri gönderebilmiştir (BBC, 25 Haziran 2014). 5. ARAP BAHARI NIN EKONOMİK ETKİLERİ: SURİYE, LİBYA, MISIR VE TUNUS DA EKONOMİK GELİŞMELER VE TÜRKİYE DIŞ TİCARETİ VE TURİZMİNE ETKİLERİ Bölgede yaşanan gelişmeler, makroekonomik dengelerde ciddi bozulmalara yol açmıştır. Kamu toplam borç stokunun GSYİH ya oranı Mısır ve Ürdün de %80, Fas ta %60, Tunus ta %45 seviyelerine ulaşmıştır (IMF, 2013). Ülkelerin ekonomik büyümelerine bakıldığında 2011 yılında; Mısır %1.7, Lübnan %1.5 oranında ancak büyürken, Libya %62 oranında küçülmüştür (IMF, 2013). Suriye ye ilişkin son dönem ekonomik verileri yayınlanmadığı için kesin bir şey söylenememekle birlikte, durumun farklı olmadığı düşünülmektedir. Bu noktada bölge ülkelerinden Suriye, Libya, Mısır ve Tunus da genel ekonomik gelişmeler ve bu ülkelerin Türkiye ile olan dış ticaret ve turizm ilişkileri aşağıda ele alınmıştır Suriye Suriye, Türkiye nin Orta Doğu ticareti için geçiş kapısı durumunda olup, bu ülkede Mısır, Ganave Endonezya tarafından, Belgrad da kurulan ve zaman içinde yüzden fazla ülkenin dahil olduğu bir yapıdır. (Hasgüler ve Uludağ, 2009: 43). 58 Kafkas University Economics and Administrative Sciences Faculty The Journal of KAU IIBF Vol 6 * Issue 10 * Year 2015

9 Arap Baharı nın Nedenleri, Uluslararası İlişkiler Boyutu ve Türkiye nin Dış Ticaret ve... ı GÖÇER, ÇINAR yaşanan olumsuzluklar, Türkiye ekonomisini olumsuz etkilemiştir. Türkiye ve Suriye arasında 2000 sonrası dönemde iyice hızlanmış olan ekonomik ilişkiler, Suriye de yaşanan kriz sonrası dönemde hızla bozulmaya başlamıştır. Suriye deki kriz Türkiye yi ekonomik olarak başlıca üç yoldan etkilemektedir: Birincisi; iki ülke arasındaki ticaret hacminin azalması ve bu ülkeye yapılan ihracatın düşmesidir. Krizden önce bu ülkeye ihracat yaparak büyüyen Gaziantep, Hatay ve Şanlıurfa daki firmalar, krizle birlikte bu avantajlarını kaybetmiştir. İkincisi; turizmdeki kayıplardır. Suriye ile Türkiye arasındaki vizelerin 16 Eylül 2009 da karşılıklı olarak kaldırılmasının da etkisiyle, günübirlik alışveriş turlarıyla ve Türkiye yi gezmeye gelen turistlerle, bölgenin turizm gelirlerinde önemli artışlar yaşanmış, ancak krizle birlikte turizm de zarar görmüştür. Üçüncüsü; emlak piyasasında yaşanmıştır. Krizden önce, zengin Suriyeli ve Orta Doğulular, Gaziantep ve çevre illerde gayrimenkul satın alırken, krizle birlikte bu durum sona ermiş ve yerini, konut kiralamaya çalışan sığınmacılar almıştır (TEPAV, 2012). Türkiye ile Suriye arasındaki dış ticaret işlemleri ve turizm faaliyetlerine ilişkin veriler, Tablo 1 de sunulmuştur. İhracat (Milyon $) Tablo 1:Türkiye - Suriye Ekonomik İlişkileri İthalat (Milyon $) Türkiye ye Gelen Turist Sayısı (Bin Kişi) Verilerine Ulaşılamıyor 2014* Verilerine Ulaşılamıyor Kaynak: Ekonomi Bakanlığı-Dış Ticaret İstatistikleri-Ülkelere Göre Dış Ticaret; Kültür ve Turizm Bakanlığı-Turizm İstatistikleri-Sınır Giriş Çıkış İstatistikleri-Milliyet, *: Ocak-Mayıs dönemi verileridir. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi KAÜ İİBF Dergisi Cilt 6 * Sayı 10 * Yıl

10 GÖÇER, ÇINAR ı The Reasons Of Arab Sprıng, Its Internatıonal Dımensıon And Impacts On... Tablo 1 deki veriler incelendiğinde; Suriye ile Türkiye arasındaki ticari ilişkilerin döneminde ihracat ve ithalatın artış gösterdiği ve Türkiye ye gelen turist sayısının arttığı, fakat 2011 yılında bu ülkede başlayan karışıklıklarla birlikte, bütün ticari ilişkilerin, önemli ölçüde olumsuz etkilendiği görülmektedir yılında bu ülkeye yapılan ihracat %69; bu ülkeden yapılan ithalat %80 ve bu ülkeden gelen turist sayısı da %25 oranında düşmüştür yılında ihracat ve ithalatta bir miktar yükselme görülmekte, turizm verilerine ise ulaşılamamaktadır Libya Afrika nın en büyük petrol yataklarına ve dördüncü büyük doğalgaz rezervlerine sahip olan Libya, bu varlıklarını son yıllarda artan petrol fiyatlarının da etkisiyle önemli miktarda ekonomik kazanca dönüştürmeyi başarmıştır (Bölme vd. 2011: 10) de başlayan iç karışıklık döneminde azalan petrol üretimi tekrar arttırılmaya başlanmış ve 2012 Mayıs ta günlük 1.6 milyon varile ulaşmıştır. Türkiye ile köklü tarihi ve kültürel bağları bulunan Libya, aynı zamanda Türk firmalarının 1970 lerden beri önemli yatırımlarının olduğu bir ülkedir yılında 200 Türk firmasının, değeri 20 milyar doları bulan 300 projesi, 17 Şubat 2011 de başlayan olaylar nedeniyle tamamen durmuş, bu ülkede çalışan Türk vatandaşı tahliye edilmiştir (ORSAM, 2011). 23 Ekim 2011 de Kaddafi rejimine son verilmesinin ardından, ülkede yaşanan tahribatın giderilmesi ve ekonomiyi tekrar canlandırma sürecinde, Türk işadamlarına önemli iş fırsatları doğacağı beklenmektedir (Bölme vd. 2011). Ayrıca, Libya ile Kasım 2009 da imzalanan karşılıklı vize muafiyeti anlaşmasıyla, vize sorunu da ortadan kaldırılmıştır. Farklı ülkelerde de faaliyet gösteren Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), 2000 yılında Libya da petrol arama faaliyetlerine başlamıştır. Bu kapsamda TPAO nun Libya da yaptığı toplam yatırım, 180 milyon doları aşmış bulunmaktadır (Aydın, 2012). Türkiye ile Libya arasındaki dış ticaret ve turizm verileri, Tablo 2 de sunulmuştur. İhracat (Milyon $) Tablo 2: Türkiye - Libya Ekonomik İlişkileri İthalat (Milyon $) Kişi) Türkiye ye Gelen Turist Sayısı (Bin Kafkas University Economics and Administrative Sciences Faculty The Journal of KAU IIBF Vol 6 * Issue 10 * Year 2015

11 Arap Baharı nın Nedenleri, Uluslararası İlişkiler Boyutu ve Türkiye nin Dış Ticaret ve... ı GÖÇER, ÇINAR * Kaynak: Ekonomi Bakanlığı-Dış Ticaret İstatistikleri-Ülkelere Göre Dış Ticaret; Kültür ve Turizm Bakanlığı-Turizm İstatistikleri-Sınır Giriş Çıkış İstatistikleri-Milliyet, *: Ocak-Mayıs dönemi verileridir. Tablo 2 deki bilgiler incelendiğinde; Libya ile Türkiye arasındaki ticari ilişkilerin 2000 sonrası dönemde dalgalı bir seyir izlediği, ihracatın döneminde artış gösterdiği, gelen turist sayının yılları arasında genel olarak artış gösterdiği, fakat 2011 yılında ülkede başlayan karışıklıklarla birlikte, bütün ticari ilişkilerin, önemli ölçüde olumsuz etkilendiği görülmektedir yılında bu ülkeye yapılan ihracat %61; bu ülkeden yapılan ithalat %67 ve bu ülkeden gelen turist sayısı da %12 oranında düşmüştür yılında ihracat, ithalat ve gelen turist sayısı önemli ölçüde artarken, 2013 yılında ihracat ve turizmde durağanlaşma, ithalatta ise azalma yaşanmıştır Mısır 1952 yılında, Hür Subaylar ın yaptığı askeri darbe ile yönetimi ele geçiren Cemal Abdul Nasır, sosyalist ve milliyetçi bir program izlemiştir. O nun döneminde; Süveyş Kanalı millileştirilmiş, devlet merkezli bir kalkınma modeli benimsenmiştir. Yönetim bu sayede halkın desteğini almış ve benimsediği Arap Birliği modeli halk arasında büyük kabul görmüştür (Kılıç vd. 2012: 13). İsrail le girilen savaşların kaybedilmesi, Mısır da ekonomiyi olumsuz yönde etkilemiş ve halkın yönetime olan güvenini sarsmıştır de Nasır ın ölmesinden sonra, Enver Sedat başa geçmiş ve bu dönemde, ekonomide sosyalist politikalar terk edilip, liberal politikalar izlenmeye başlanmış ve özel teşebbüs teşvik edilmiştir (Marsot, 2010: 140) te İsrail le yapılan üçüncü savaş da kaybedilmiş ve ülke içine kapanmıştır yılında imzalanan Camp David Anlaşmasıyla Mısır, İsrail i tanımış ve bunun karşılığında da ABD den ekonomik ve askeri yardım almaya başlamıştır (Arı, 2004: 275). Mısır bu anlaşmaya kadar, izlemiş olduğu politikalarla Arap dünyasına yön veren lider bir devlet olmuştur yılında Sedat ın bir suikastla öldürülmesinden sonra yerine, ülkeyi 30 yıl baskıyla yönetecek olan Hüsnü Mübarek geçmiştir. Bu dönemde uygulanan liberal ekonomi politikaları, Mısır ı Avrupa ülkeleri ve ABD ye daha bağımlı hale getirmiş, IMF ve Dünya Bankası ndan alınan krediler yüzünden borç yükü artmıştır (Kılıç vd. 2012: 17). Mısır da Arap Baharı nın başlamasını takip eden 18 aylık dönemde, Mısır Merkez Bankasının döviz rezervleri, ayda ortalama 1.4 milyar dolar azalarak 15.1 milyar dolara kadar gerilemiştir (World Bank, 2012).Türkiye ile Mısır arasındaki ekonomik ilişkilere ait veriler, Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi KAÜ İİBF Dergisi Cilt 6 * Sayı 10 * Yıl

12 GÖÇER, ÇINAR ı The Reasons Of Arab Sprıng, Its Internatıonal Dımensıon And Impacts On... Tablo 3 te sunulmuştur. Tablodaki veriler incelendiğinde; Mısır ile Türkiye arasındaki ticari ilişkilerin genelde dalgalı bir seyir izlediği, ihracatın döneminde ihracat ve ithalatın genel olarak arttığı ve Türkiye ye bu ülkeden gelen turist sayısının yükseldiği, fakat 2010 yılında bu ülkede başlayan karışıklıklarla birlikte, ticari ilişkilerde ve gelen turist sayısında, bir miktar düşüş yaşandığı görülmektedir. Fakat bu düşüş, diğer ülkelere oranla daha az olmuş ve ticari ilişkiler tekrar toparlanma sürecine girmiştir. Etkilenmenin az olmasında, Mısır ın görece büyük bir ekonomi olmasının ve Türkiye ye görece uzak bulunmasının; toparlanmanın hızlı olmasında ise bu ülkedeki demokrasiye geçiş sürecinin daha hızlı işlemiş olmasının etkili olduğu düşünülmektedir. Türkiye nin Mısır a olan ihracatı 2011 ve 2012 yılarında artış gösterirken, 2013 te azalmaya başlamıştır. Bu azalmada, askeri darbenin etkisiyle siyasi ve ekonomik ilişkilerde yaşanan gerilimlerin etkili olduğu değerlendirilmektedir. İhracat (Milyon $) Tablo 3: Türkiye - Mısır Ekonomik İlişkileri İthalat (Milyon $) Türkiye ye Gelen Turist Sayısı (Bin Kişi) * Kaynak: Ekonomi Bakanlığı-Dış Ticaret İstatistikleri-Ülkelere Göre Dış Ticaret; Kültür ve Turizm Bakanlığı-Turizm İstatistikleri-Sınır Giriş Çıkış İstatistikleri-Milliyet, *: Ocak-Mayıs dönemi verileridir Tunus Dış ticaretinin %80 ini Avrupa ülkeleriyle gerçekleştirmekte olan Tunus a Türkiye en 62 Kafkas University Economics and Administrative Sciences Faculty The Journal of KAU IIBF Vol 6 * Issue 10 * Year 2015

13 Arap Baharı nın Nedenleri, Uluslararası İlişkiler Boyutu ve Türkiye nin Dış Ticaret ve... ı GÖÇER, ÇINAR çok tekstil ürünleri ve elyafı satarken, Tunus tan en çok gübre ithal etmektedir (Ergün, 2012). Türkiye ile Tunus arasında 2004 yılında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması nın da etkisiyle Türkiye nin bu ülkeyle olan ticaret hacmi, 355 milyon dolardan 1 milyar dolara yükselmiş ve bu ülke, Türkiye nin Afrika da en çok ticaret yaptığı 5. ülke konumuna yükselmiştir. Türkiye ile Tunus arasındaki ekonomik ilişkilere ait veriler, Tablo 4 te sunulmuştur. İhracat (Milyon $) Tablo 4: Türkiye - Tunus Ekonomik İlişkileri İthalat (Milyon $) Türkiye ye Gelen Turist Sayısı (Bin Kişi) * Kaynak: Ekonomi Bakanlığı-Dış Ticaret İstatistikleri-Ülkelere Göre Dış Ticaret; Kültür ve Turizm Bakanlığı-Turizm İstatistikleri-Sınır Giriş Çıkış İstatistikleri-Milliyet, *: Ocak-Mayıs dönemi verileridir. Tablo 4 teki veriler incelendiğinde; Tunus ile Türkiye arasındaki ticari ilişkilerin genelde dalgalı bir seyir izlediği, döneminde ihracat ve ithalatın artış gösterdiği ve bu ülkeden gelen turist sayısının arttığı, fakat 2008 küresel ekonomik krizinin de etkisiyle 2009 yılında bu ülkeyle olan ticari ilişkilerde düşüşler yaşandığı görülmektedir. Bu ülkeden Türkiye ye gelen turist sayısında 2012 yılında %37 oranında artış olmasına karşılık, bu ülkeyle gerçekleştirilen ihracatta ve ithalatta düşüşler yaşandığı görülmektedir yılında ihracat, ithalat ve gelen turist sayısında artışlar olduğu dikkat çekmektedir. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi KAÜ İİBF Dergisi Cilt 6 * Sayı 10 * Yıl

14 GÖÇER, ÇINAR ı The Reasons Of Arab Sprıng, Its Internatıonal Dımensıon And Impacts On SONUÇ Arap Baharı, içinde birçok riski de barındırmaktadır. Bunların başında; bölgenin kabilelere dayalı yapısından kaynaklanan, yeni bir iktidar mücadelesinin başlaması olasılığıdır. Ülkelerde yerleşik farklı güç odakları, birleşmenin kendi eksenleri etrafında olmasını istemektedir. Bölgenin bu yapısı, bölgede ulusal birliğin sağlanmasını güçleştirmekte, bu durum da terör örgütleri ve radikal gruplara, hareket alanı kazandırmaktadır. İkincisi; bölgenin içinde barındırdığı Selefist 5 akımların, İran tipi bir karşı devrim gerçekleştirme riskidir. Üçüncüsü; bu bölgede demokratik bilincin tam olarak oturmamış olmasıdır. Devrim sonrası dönemde yapılan seçimleri kazanan siyasi parti, başını Müslüman Kardeşlerin çektiği İslamcı bir partidir. Bu durum ABD ve AB ülkelerini tedirgin etmiş ve sonrasında gelen askeri darbeye sessiz kalmışlardır 6.Tunus ta Annahda Partisi seçimleri kazanmıştır. Ancak bu partiye sızan radikal grupların, reformları engelleme riski, Batılı devletleri endişelendirmektedir (Mutlu vd. 2012: 7). Tunus ta 18 Aralık 2010 tarihinde başlayan halk ayaklanması, 14 Ocak 2011 tarihinde hükümetin devrilmesiyle son bulmuş, 23 yıllık Zeynel Abidin Bin Ali rejimi sona ermiştir. Zeynel Abidin Bin Ali nin ülkeyi terk etmesinin ardından, partisi Anayasal Demokrasi Cephesi lağvedilmiş ve 23 Ekim 2011 tarihinde yapılan seçimlerde, En-Nahda Partisi oyların %41.47 sini alarak seçimi kazanmıştır (EIU, 2011). Ancak devrim sonrası sürecin arzu edildiği şekilde sağlıklı işlediğini söylemek pek mümkün değildir. Tunus Hükümeti, sosyal ve ekonomik alanlarda henüz bir başarı elde edememiştir. Bu durum, Selefilerin elini güçlendirmekte ve karşı devrim riskini artırmaktadır (Yakış, 2011: 117). Mısır da 25 Ocak 2011 de başlayan halk hareketi sonrası Hüsnü Mübarek 11 Şubat 2011 de görevinden istifa etmiş, 19 Mart 2011 de anayasa referandumu, 28 Kasım 2011 de Halk Meclisi seçimleri yapılmış ve yeni hükümet kurulmuştur. Ancak, bu ülkede de işsizlik ve yoksulluk gibi temel sorunlarda hala bir ilerleme sağlanamamıştır (EIU, 2011). Son olarak 3 Temmuz 2013 tarihinde Genelkurmay Başkanı Abdülfettah el Sisi komutasındaki Mısır Silahlı Kuvvetleri, ülkede devam eden protestoları bahane ederek ülke yönetimine el koymuş, seçilmiş cumhurbaşkanı Muhammed Mursi yi görevden uzaklaştırarak gözaltına almış ve Müslüman Kardeşler Teşkilatını yasadışı ilan ederek yöneticilerini tevkif etmiştir. Ayrıca, Mısır da ordu pek çok ekonomik alanda faaliyette bulunmaktadır. Ordu, yalnızca ülkenin savunmasından sorumlu değil, aynı zamanda fırıncılık, otomobil tamiri ve inşaat gibi birçok alanda da söz sahibi ve işveren konumundadır. Yaklaşık 8.5 milyon kişi (nüfusun yaklaşık %10 u) ekonomik olarak doğrudan orduya bağlıdır. Bu durum, orduya ek imtiyazlar kazandırmaktadır. Ordunun bu imtiyazları bırakmaya kolaylıkla razı olmayacağından ve yeni yönetimler üzerinde daima belirleyici bir rol üstleneceğinden endişe edilmektedir (Springborg, 2011). Bu durum, Mısır da demokrasiye geçişin önündeki en önemli engellerden birini oluşturmaktadır. 5 Selefiyle; dinde selef (geçmiş dönemde yaşamış büyük) kabul edilen kişilere, hiçbir değişiklik yapmadan tâbi olmayı esas alan, radikal bir akımdır (TDK, 2013). 6 Söz konusu haberlerin detayları için bkz. 64 Kafkas University Economics and Administrative Sciences Faculty The Journal of KAU IIBF Vol 6 * Issue 10 * Year 2015

15 Arap Baharı nın Nedenleri, Uluslararası İlişkiler Boyutu ve Türkiye nin Dış Ticaret ve... ı GÖÇER, ÇINAR Mısır da ekilebilir alan, tüm ülke topraklarının sadece %4 ünü oluşturmaktadır. Tarım ve sulama konularında yapılacak yatırımlarla, özellikle kırsal kesimlerde yoksulluğun azaltılması ve istihdamın arttırılması sağlanabilir (ILO, 2013). Mısır ekonomisi için turizm sektörünün önemi büyüktür. Mısır da yaşayan her yedi kişiden biri, bu sektörden geçimini sağlamakta iken, karışıklıkların başlamasıyla birlikte, turizm gelirleri %80 oranında azalmıştır (EIU, 2011). Libya da başlayan olaylardan sonra, bu ülkede yaşayan yaklaşık Mısırlının, ülkeyi terk etmesi, Mısır ın, buradan gelen işçi gelirlerinden de mahrum kalmasına neden olmuştur (Springborg, 2011: 430). Ayrıca İsrail ve Ürdün e yapılan doğalgaz ihracatının, Sina Yarımadasındaki sabotajlardan dolayı kesilmesi, ülkeyi zor durumda bırakmıştır. Bu sorunlar, hem istihdamı olumsuz yönde etkilemiş, hem de milli gelirin düşmesine neden olmuştur (Galal, 2011: 7). Ülkede güvenlik ve istikrarın sağlanmasıyla, turizm gelirleri ve doğalgaz ihracatı yeniden artabilir. Libya da 17 Şubat 2011 de başlayan halk hareketi, 19 Mart 2011 de Fransa nın önderliğinde başlayıp sonrasında NATO komutasında devam eden dış müdahalenin de yardımıyla, 20 Ekim 2011 de Kaddafi nin öldürülmesiyle sona ermiştir. 23 Ekim 2011 de Libya Geçici Yönetimi kurulmuş, 7 Temmuz 2012 de demokratik seçimler yapılmıştır. Ancak ülkede kabileler arasındaki çatışmalar hala devam etmekte ve ülkenin bölünmesi riski sürmektedir (Doğan ve Durgun, 2012). Orta Doğu ile tarihi ve kültürel bağları ve ticari ilişkileri olan ve bu bölgede yeniden denge unsuru olmaya çalışan Türkiye için, bölgedeki gelişmeler büyük önem taşımaktadır. Bölgedeki gelişmeler çok büyük tehditleri ve fırsatları da bünyesinde barındırmaktadır. Türkiye, bölgedeki hassas dengeleri göz önünde bulundurarak, halkların demokrasi ve insan hakları taleplerinin yanında yer alıp, uluslararası kamuoyunu kendi politikaları çerçevesinde yönetebildiğinde, 21. yüzyılın yeni güç merkezi olmaya adaydır. Türkiye, Orta Doğu ülkeleriyle olan ilişkilerini, duygusal zeminden çok, daha pragmatik, daha derinlikli inşa edebildiğinde, bölge ülkeleriyle birlikte bu süreçten daha da güçlenerek çıkacak ve gelişmeleri fırsata çevirebilecektir. 7. KAYNAKÇA Aliboni, R. (2012) The International Dimension of The Arab Spring, The International Spectator: Italian Journal of International Affairs, 56, 5-9. Arı, T. (2004) Geçmişten Günümüze Orta Doğu Siyaset, Savaş ve Diplomasi, Alfa Yayınları. Aydın, A.K. (2012) Türkiye ve Libya Ekonomik-Ticari İlişkiler Bilgi Notu, be.mfa.gov.tr/showinfonotes.aspx?id=157183, ( ). BBC (2014) ABD askerleri danışmanlık için Irak ta, haberler/2014/06/140625_abd_askerleri_irak.shtml, ( ). Bölme, S.M., Ulutaş, U., Özhan, T. ve Küçükkeleş, M. (2011) İsyan, Müdahale ve Sonrası: Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi KAÜ İİBF Dergisi Cilt 6 * Sayı 10 * Yıl

16 GÖÇER, ÇINAR ı The Reasons Of Arab Sprıng, Its Internatıonal Dımensıon And Impacts On... Libya da Dönüşümün Sancıları, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA), Rapor No:5, CNNTURK (2014) IŞİD, Suriye ve Ürdün Sınırında İlerliyor, video/dunya/isid-suriye-ve-urdun-sinirinda-ilerliyor, ( ). Çakı, F. (2011) Arap Baharı: İslam Üzerine Söylemsel Dönüşümün Habercisi mi? Akademik İncelemeler Dergisi, 6(2), Doğan, G. ve Durgun, B. (212) Arap Baharı ve Libya: Tarihsel Süreç ve Demokratikleşme Kavramı Çerçevesinde Bir Değerlendirme, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, EIU (2011) Spring tide: Will the Arab Risings Yield Democracy, Dictatorshipor Disorder? Report from the Economist Intelligence Unit (EIU), Arab_Spring_Tide_ Whitepaper_Jun2011.pdf, ( ). Ekonomi Bakanlığı (2014) Dış Ticaret İstatistikleri-Ülkelere Göre Dış Ticaret, ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=7155be01-d8d cf, ( ). Ekopolitik (2012) Devrimin İki Yüzü, 5323&pid=4553, ( ). Emre, A. (2012) Devrimlerden Sonra Arap Baharı, DÜBAM (Dünya Bülteni Araştırma Masası) Yayınları, (08/10/2013). Ergün, S. (2012) Tunus ve Türkiye Arasındaki Ticari İlişkilerin Geçmişi ve Geleceği, Stratejik Düşünce Enstitüsü, ( ). Galal, A. (2011) An Economic Perspective, Economic Research Forum (ERF), Policy Perspective, No: 3, Güncelmeydan (2012) Katliamı Esad a Yıkan Batı, Düğmeye Basıyor, guncelmeydan.com/pano/ortadogu-operasyonlari-turkiye-den-yurutuluyor-t html, ( ) Hasgüler, M. ve Uludağ, M.B. (2009) Üçüncü Dünya Yolunda Rusya ve Orta Asya, İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 41, Hürriyet (2011) Tunus ta Bardağı Wikileaks Belgeleri Taşırdı, planet/ asp, ( ). 66 Kafkas University Economics and Administrative Sciences Faculty The Journal of KAU IIBF Vol 6 * Issue 10 * Year 2015

17 Arap Baharı nın Nedenleri, Uluslararası İlişkiler Boyutu ve Türkiye nin Dış Ticaret ve... ı GÖÇER, ÇINAR ILO (2013) Egypt s Farmers: Sowing the Seeds of an Agricultural Revolution, global/about-the-ilo/newsroom/features/wcms_204313/lang--en/index.htm, ( ). IMF (2013) World Economic Outlook Database, April, pubs/ft/ weo/2013/01/weodata/index.aspx, ( ). Joffe, G. (2011) The Arab Spring in North Africa: Originsand Prospects, The Journal of North African Studies, 16(4), Kılıç, E., Aktar, E., Erdoğmuş, Y., Ertosun, M., Akadır, K., Kaya, E. ve Hasar, H. (2012) Arap Dünyasında Entropi: Tunus, Mısır, Libya ve Suriye de Halk Ayaklanmaları, Türkiye Uluslararası İlişkiler Çalışmaları-Yakın Doğu Araştırmalar Merkezi (TUİÇ-YADAM), Rapor No: 1. Kültür ve Turizm Bakanlığı (2014) Kültür ve Turizm Bakanlığı-Turizm İstatistikleri-Sınır Giriş Çıkış İstatistikleri-Milliyet, ( ). Marsot, A.L.A.S. (2010) Mısır Tarihi: Arapların Fethinden Bugüne, Çev: Gül Çağalı Güven, Tarih Vakfı Yurt Yayınları. Mutlu, M.K., Taş, R. ve Akpınar, M. (2012) Orta Doğu Raporu, Turgut Özal Üniversitesi, Ekonomik Sosyal ve Siyasal Araştırma ve Uygulama Merkezi, No: 7, ORSAM (2011) Tarihten Günümüze Libya, Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM), Rapor No: 39, Özbay, F. (2011) Rusya nın Suriye Politikası ve Türkiye-Rusya İlişkileri, İstanbul Üniversitesi, Avrasya Enstitüsü, ( ). Öztürkler, H. (2012) Tunus Ekonomisinin Genel Özellikleri, Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM), Ortadoğu Analiz, 4(37), Sander, O. (2010) Siyasi Tarih, İmge Kitabevi Yayınları. Springborg, R. (2011) The Political Economy of the Arab Spring, Mediterranean Politics, 16(3), Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (2013) Suriye de Katledilenlerin Sayısı 80 Bini Aştı, net/suriyede-hayatini-kaybedenlerin-sayisi-80-bini-asti-37444h.htm, ( ). Şensoy, S. (2012) Orta Doğu daki Son Gelişmeler ve Jeostratejik Manzara, Türkiye Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM), dogudaki_son_gelismeler_ve_jeostratejik_manzara, ( ). Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi KAÜ İİBF Dergisi Cilt 6 * Sayı 10 * Yıl

18 GÖÇER, ÇINAR ı The Reasons Of Arab Sprıng, Its Internatıonal Dımensıon And Impacts On... Şen, G. (2012) İran ve Arap Baharı : Bağlam, Söylem ve Siyaset, Ortadoğu Etütleri, 3(2), TDK (2013) Güncel Türkçe Sözlük, gts&arama=gts&guid=tdk.gts d1e , ( ). TEPAV (2012), Arap Baharının Jeopolitik Zorluklarının Göğüslenmesi: AB-Türkiye Ortak Gündemi İçin Bir Çağrı, ( ). The Guardian (2011) Arab Spring: An Interactive Timeline of Middle East Protests, ( ). Toscano, R. (2012) Which Democracy After the Arab Spring? CIDOB, Barcelona Centre for International Affairs, Notes Internacionals, No: 57, 1-5. Trenin, D. (2012) Russia s Line in the Sand on Syria. Why Moscow Wants to Halt the Arab Spring. Foreign Affairs, foreignaffairs.com/articles/137078/dmitri-trenin/russiasline-in-the-sand-on-syria? ( ). USAK (2013) Rusya nın Suriye Denklemindeki Yeri: İkili ve Bölgesel Çıkarlar, Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu, ( ). Uygur, H. (2012) İran ve Arap Baharı, SETA Analiz, Sayı: 52, Varol, T. (2011) Arap Baharı Rusya Kapılarında, 21 Yüzyıl, 36, World Bank (2012) Financial Access and Stability : A Road Map for the Middle East and North Africa, EXT/0,,contentMDK: ~menuPK: ~pagePK: ~piPK: ~theSitePK:256299,00.html, ( ). Yakış, Y. (2011) Arap Baharı ve Türkiye, Çerçeve Dergisi, 20(57), Yeğin, M. ve Özertem, H.S. (2012) Ortadoğu da Otoriter Aktörlerin İttifakı: İran, Suriye ve PKK, ( ). 68 Kafkas University Economics and Administrative Sciences Faculty The Journal of KAU IIBF Vol 6 * Issue 10 * Year 2015

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus,

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Çimento Sektörü ve 2010 Beklentileri

Çimento Sektörü ve 2010 Beklentileri Çimento Sektörü ve 2010 Beklentileri Nisan,2010 Çimento tüketimi gelişmiş ülkelerde az çok uzun dönem GSMH ile orantısal bir büyüklüğü sahip iken gelişmekte olan ülkelerde GSMH daki büyümenin çok üstünde

Detaylı

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ,

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, Araştırma grubumuza destek amacıyla 2000-2015 seneleri arasındaki konuları içeren bir ARŞİV DVD si çıkardık. Bu ARŞİV ve VİDEO DVD lerini aldığınız takdirde daha önce takip edemediğiniz

Detaylı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Ocak2015 N201501 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Aytaç 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Petrol fiyatları, 2014 yılının

Detaylı

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 - CENTER FOR MIDDLE EASTERN STRATEGIC STUDIES KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI (2015) GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İran ın nükleer programı üzerine dünya güçleri diye

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >>

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >> AVRUPA BİRLİĞİ >> Hazırlayan: Mustafa BAYBURTLU (TOBB AB Daire Başkanı) İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA TİCARİ İLİŞKİLER VE EKONOMİK DURUM İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi ülkelerin ekonomik yapıları, ekonomik

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI OCAK AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI OCAK AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Şubat 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Ocak Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 02/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI OCAK AYI İHRACAT

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü 1 Ülkeler Niçin Dış Ticaret Yapar? Dış Ticaret Politikası Ödemeler Bilançosunun, cari işlemler hesabında ihracat

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2013 HAZİRAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Temmuz 2013 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi.

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi. 8,000 m 2 FUAR ALANI 291 KATILIMCI 77 YERLİ KATILIMCI 214 ULUSLARARASI KATILIMCI 37 MEDYA ORTAĞI 7,637 MEDYA ORTAĞI IPS (INTERNATIONAL PROPERTY SHOW) 2013, Dubai Arazi ve İskan Departmanı nın katkılarıyla

Detaylı

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Eski adıyla İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) günümüzde nüfusunun çoğunluğu veya bir kısmı Müslüman olan ülkelerin üye olduğu ve üye ülkeler arasında politik, ekonomik, kültürel,

Detaylı

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur)

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Sudan ve Seramik Sektörü Bilgi Notu GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Resmi Dil : Arapça (resmi

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI

HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI 2015 HALI SEKTÖRÜ Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI Ülkemizin halı ihracatı 2014 yılını %

Detaylı

ARAŞTIRMA PETROL FIYATLARINDAKI

ARAŞTIRMA PETROL FIYATLARINDAKI PETROL FIYATLARINDAKI ARAŞTIRMA DÜŞÜŞÜN ÖTEKI PETROL FIYATLARINDAKI DÜŞÜŞÜN UZUN VADEDE ÖNE ÇIKAN OLUMSUZ ETKILERI, IHRACAT, ITHALAT VE TURIZM GELIRLERININ DÜŞMESI ILE DOĞRUDAN SERMAYE GIRIŞLERININ AZALMASI

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

Türkiye İle Yabancı Ülkeler Arasında Kültür, Eğitim, Bilim, Basın-Yayın, Gençlik Ve Spor Alanlarında Mevcut İşbirliği Anlaşmaları

Türkiye İle Yabancı Ülkeler Arasında Kültür, Eğitim, Bilim, Basın-Yayın, Gençlik Ve Spor Alanlarında Mevcut İşbirliği Anlaşmaları Türkiye İle Yabancı Ülkeler Arasında Kültür, Eğitim, Bilim, Basın-Yayın, Gençlik Ve Spor Alanlarında Mevcut İşbirliği Anlaşmaları - Türkiye ile Afganistan arasında 7 Kasım 1959 tarihinde Ankara'da "Kültür

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016

MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016 MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Macaristan a ihracat yapan 246 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

ÇOK TARAFLI İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELECEĞİ KONFERANSI. Ümit Özlale

ÇOK TARAFLI İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELECEĞİ KONFERANSI. Ümit Özlale tepav Economic Research Policy Foundation of Turkey ÇOK TARAFLI İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELECEĞİ KONFERANSI Ümit Özlale 29 April 2011 2 Sunum Planı 1. Bölüm: İhracat performansımız Pazar genişlemesi

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 OCAK AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 OCAK AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 OCAK AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Şubat 2016 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2016 OCAK İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME 2016 Ocak Ayında Sektörel

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

Amerikan Stratejik Yazımından...

Amerikan Stratejik Yazımından... Amerikan Stratejik Yazımından... DR. IAN LESSER Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Jeopolitik Aldatma veya bağımsız bir Kürt Devletinden yana olmadığını ve NATO müttefiklerinin bağımsızlığını

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı

Yaşar ONAY* Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler

Yaşar ONAY* Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler Bilge Strateji, Cilt 7, Sayı 12, Bahar 2015, ss.17-21 Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler Yaşar ONAY* Adına Rusya denilen bu ülke, Moskova prensliğinden büyük bir imparatorluğa

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

Mısır Devrimi Sözlüğü

Mısır Devrimi Sözlüğü TÜRKİYE ORTADOĞU ÇALIŞMALARI DERGİSİ Turkish Journal of Middle Eastern Studies Cilt: 2, Sayı: 1, 2015, ss.176-181 Mısır Devrimi Sözlüğü İsmail Numan TELCİ, İstanbul: Açılım Kitap, 2013, ss.352 Değerlendiren:

Detaylı

Dış Ticaret Müsteşarlığı nca ekonomik ve ticari ilişkilerimizin geliştirilmesi amacıyla çeşitli stratejiler uygulamaya konmuş bulunmaktadır.

Dış Ticaret Müsteşarlığı nca ekonomik ve ticari ilişkilerimizin geliştirilmesi amacıyla çeşitli stratejiler uygulamaya konmuş bulunmaktadır. 1 CEM TOPBAŞ SUNUM- Giriş Dış Ticaret Müsteşarlığı nca ekonomik ve ticari ilişkilerimizin geliştirilmesi amacıyla çeşitli stratejiler uygulamaya konmuş bulunmaktadır. 2000 yılında Komşu ve Çevre Ülkeler

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

Aralık 2014. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Aralık 2014. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği Aralık 2014 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 12/2014 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2014 YILI KASIM AYI İHRACAT

Detaylı

Doç. Dr. Aylin GÜNEY Yaşar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü

Doç. Dr. Aylin GÜNEY Yaşar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Doç. Dr. Aylin GÜNEY Yaşar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Raporun Anahatları Megatrends: Küresel ana eğilimler Game-Changers: Ana Eğilimlerde değişime yol açabilecek etkenler Senaryolar Ana

Detaylı

AR& GE BÜLTEN ARAŞTIRMA VE MESLEKLERİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ HAZİRAN. Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetlerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri

AR& GE BÜLTEN ARAŞTIRMA VE MESLEKLERİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ HAZİRAN. Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetlerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetlerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri, doğrudan hizmet ihracatını gerçekleştirmenin yanısıra, mal ve servis ihraç eden birçok sektörün

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

Sayın DEİK Başkanım, Kıymetli Konuklar, Değerli Basın Mensupları, Hepinizi Türkiye İhracatçılar Meclisi ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum.

Sayın DEİK Başkanım, Kıymetli Konuklar, Değerli Basın Mensupları, Hepinizi Türkiye İhracatçılar Meclisi ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum. Sayın DEİK Başkanım, Kıymetli Konuklar, Değerli Basın Mensupları, Hepinizi Türkiye İhracatçılar Meclisi ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum. Bu akşam, Ambargo Sonrası İran: Ekonomik ve Ticari Etki Analizi

Detaylı

TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA SORUNSUZ ALAN KALDI MI?

TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA SORUNSUZ ALAN KALDI MI? DIŞ POLİTİKA TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA SORUNSUZ ALAN KALDI MI? HAZİRAN 2011 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA SORUNSUZ

Detaylı

ŞANLIURFA DIŞ TİCARETİ BİLGİ NOTU

ŞANLIURFA DIŞ TİCARETİ BİLGİ NOTU ŞANLIURFA DIŞ TİCARETİ BİLGİ NOTU Türkiye'nin 2014 yılı ihracatı, önceki yıla göre yüzde 3,8 artışla 157 milyar 642 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. İthalat yüzde 3,8 azalma ile 242 milyar 182 milyon

Detaylı

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Oğuzhan KAYA TKHK Kaynak Geliştirme Daire Başkanlığı khk.kaynakgelistirme@saglik.gov.tr www.tkhk.gov.tr Slayt1/28 Bakanlığımızın 2013-2017

Detaylı

Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri

Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri Aralık 2015 Eren Demir Uzman Yardımcısı İktisadi Araştırmalar Bölümü 1 Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri 24 Kasım

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2015 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Benin

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

KONYA DIŞ TİCARET BÜLTENİ

KONYA DIŞ TİCARET BÜLTENİ HABER BÜLTENİ 12.05.2014 Sayı 27 Konya Ticaret Odası (KTO) tarafından Türkiye İstatistik Kurumu ndan ve Türkiye İhracatçılar Meclisi nden alınan verilere dayalı olarak Konya nın dış ticaretinin durumu

Detaylı

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 22 inci kez gerçekleştirilen ATM Dubai 2015

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ SUNUM PLANI Hizmet Sektörünün Desteklenmesi Vizyonu Dünya da ve Türkiye de Sağlık Turizmi Film, Bilişim ve Eğitim Sektörlerine

Detaylı

MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi

MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi Başta MERCOSUR Bloğunda yer alan ülkeler olmak üzere, Latin da 1990 lı yılların sonunda ve 2000 li yılların başında oldukça ağır bir şekilde hissedilen ekonomik

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm CPB nin açıkladığı verilere göre Temmuz ayında bir önceki

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Volkan TATAR 2. Doğum Tarihi : 08.04.1977 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 Y.Lisans Uluslararası

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 28 Nisan 2014 MALEZYA-TÜRKİYE STA VE VİZE ANLAŞMASI MALEZYA-TÜRKİYE İHRACAT KOMPOZİSYONU TÜRKİYE İHRACATI (2013) % MALEZYA İTHALATI (2013) 1 Motorlu

Detaylı

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır Türkiye, AKP iktidarı zamanında ekonomik büyüme ve istikrar elde etmiştir. Bu başarı, geçmiş hükümetler ve diğer büyüyen ekonomiler ile karşılaştırıldığında pek de etkileyici değildir Temel Mesajlar 1.

Detaylı

Mezhepçi-siyasal İslamcı dış politikanın faturası ekonomiye AKP, MISIR I DA KAYBETTİRİYOR

Mezhepçi-siyasal İslamcı dış politikanın faturası ekonomiye AKP, MISIR I DA KAYBETTİRİYOR Umut Oran Basın Açıklaması 14.7.2013 Mezhepçi-siyasal İslamcı dış politikanın faturası ekonomiye AKP, MISIR I DA KAYBETTİRİYOR Mısır da gelinen noktanın ikili siyasal ve ekonomik ilişkilerimize nasıl yansıyacağı

Detaylı

ENDONEZYA ÜLKE RAPORU 23.03.2016

ENDONEZYA ÜLKE RAPORU 23.03.2016 ENDONEZYA ÜLKE RAPORU 23.03.2016 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Endonezya ya ihracat yapan 45 firma bulunmaktadır. 31.12.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

Başkent, Nüfus ve Cografiyasi

Başkent, Nüfus ve Cografiyasi Fas Morocco Başkent, Nüfus ve Cografiyasi Fas (Arabça: Elالمغرب Mağrip), resmî olarak Fas Krallığı Kuzey Afrikada yaklaşık olarak 35 milyon nüfusa ve 710,850 km 2 yüzölçüme sahip bir ülkedir. Başkenti

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER 4 Haziran 2012 SUNUŞ GÜNDEMİ Pazara Giriş Koordinasyon Yapısı Yeni Yaklaşım Pazara Giriş Komitesi Ülke Masaları

Detaylı

SURİYE SORUNU VE TÜRK DIŞ POLİTİKASINA TOPLUMSAL BAKIŞ *

SURİYE SORUNU VE TÜRK DIŞ POLİTİKASINA TOPLUMSAL BAKIŞ * SURİYE SORUNU VE TÜRK DIŞ POLİTİKASINA TOPLUMSAL BAKIŞ * Salih AKYÜREK ** Cengiz YILMAZ *** Türkiye-Suriye ilişkileri Cumhuriyet döneminde ve özellikle son 30 yılda iniş çıkışları ve gerginlikleri çok

Detaylı

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ 2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ Türkiye de son 6 yılda kurulan uluslararası sermayeli şirketlerin* sayısı 2010 yılı Kasım ayı itibariyle 26 bin 40 e ulaşmıştır.

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

tepav Kasım2012 N201275 DEĞERLENDİRMENOTU TÜRKİYE NİN İHRACAT YAPISINDAKİ GELİŞMELER Firma Dinamiklerindeki Değişim

tepav Kasım2012 N201275 DEĞERLENDİRMENOTU TÜRKİYE NİN İHRACAT YAPISINDAKİ GELİŞMELER Firma Dinamiklerindeki Değişim DEĞERLENDİRMENOTU Kasım212 N21275 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı İdil Bilgiç Alpaslan 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri TÜRKİYE NİN İHRACAT YAPISINDAKİ GELİŞMELER Türkiye ekonomisi büyürken,

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER ABD de işsizlik başvuruları ve imalat sektörü PMI beklentilerin üzerinde gelirken, ikinci el konut satışlarında 4 aylık aradan sonra ilk kez artış yaşandı

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl

Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Çetin DOĞAN 2. Doğum Tarihi : 28.01.1964 3. Unvanı : Profesör 4. Öğrenim Durumu : Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Doktora İktisat Bölümü Bradford Üniversitesi, 1993 İngiltere

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı