T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜH. A.B.D.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜH. A.B.D."

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜH. A.B.D. Serhat TATLIDİL GÖMÜLÜ (EMBEDDED) SİSTEM İŞLEVİ GÖREN BİR TEK KARTTA BİLGİSAYARDA (SINGLE BOARD COMPUTER) ÇALIŞAN DEBIAN GNU/LINUX TABANLI BİR LINUX DAĞITIMI GELİŞTİRME VE GELİŞTİRİLEN SİSTEMDE ÇALIŞTIRILAN BİR WEBCAM IN ÖNÜNDEN GEÇEN KİŞİLERİN SAPTANMA ALGORİTMASI VE İMPLEMENTASYONU Yüksek Lisans Tezi Danışman: Hakan ŞENEL

2 Chapter 1. Gömülü (Embedded) Sistemler Gömülü sistemler, özel amaçlar için kullanılmak üzere tasarlanmış, sadece beklenilen görevleri yerine getirmeye programlanmış aygıtlardır. Buradaki amaç belirli bir görevi mümkün olan en iyi ve en ucuz şekilde yerine getirebilmektir. Gömülü sistemler hiç bir zaman kişisel bilgisayar gibi genel amaçlı kullanımlar için uygun değildir Gömülü Sistemler ve Linux Gömülü aygıtlar (Embedded Devices) olarak adlandırılan bu sistemler yaptıkları işin kapsamına göre özelleştirilmiş işletim sistemleri kullanırlar. Gömülü sistemlerde kullanılmak üzere geliştirilmiş pek çok ticari ve ticari olmayan işletim sistemi bulunmakla birlikte, bu projede sadece Linux işletim sisteminin bu anlamda kullanılabilmesinden bahsedilecektir. Bu aşamada en yoğun olarak kullanılan metot tüm geliştirmelerin yapıldığı bir Ana (Host) makine ve geliştirilen sistemin çalışacağı bir Hedef (Target) gömülü cihazdan oluşan bir konfigürasyondur. Bir hedef Linux sistem oluşturulmak için yapılması gerekenler mevcut bir ana sistemde hedef sisteme uygun bir takım düzenlemeler ve gerekli bileşenlerin bir araya getirilmesidir. Bu esnada bu işlem beş adımda özetlenebilinir. Sistem özelliklerinin belirlenmesi Çekirdek (Kernel) düzenlenmesi ve icrası Kök bir dosya sisteminin oluşturulması Ön yükleme (Boot) yazılımının hazırlanması ve konfigürasyonu Hedef sistemde çalışması tasarlanan özelleşmiş yazılımın icra edilmesi Tek Kartta Bilgisayar (Single Board Computer İlerleyen bölümlerde SBC olarak bahsedilecektir) Bu tez esnasında gömülü sistemler için Linux dağıtımı geliştiriminden bahsederken kullanılacak donanım bir Single Board Computer olacaktır. SBC, temel olarak bir masaüstü bilgisayarından çok farklı olmamakla birlikte, üzerinde kullanılan bazı bileşenlerde farklılıklar gösterir. Bu farklılık işlemciden başlar. SBC üzerlerindeki işlemcilerin çoğunlugu Intel x86 uyumlu 2

3 olsa da standart bir Intel işlemci değildir. Farklı firmalarca, Intel uyumlulugu göz önünde bulundurularak daha az güç tüketecek, daha az yer kaplayacak ve elbette daha düşük maliyetlerle üretilebilecek şekilde tasarlanmışlardır. Sistemin diğer bileşenleri için de aynı durum söz konusudur. Bellek, ekran kartı, ethernet kartı, ses kartı gibi bileşenler genelde tümleşik olarak (on-board) gelmektedir. Depolama amacıyla Flask Disk teknolojileri kullanılır: Disk On Module, Disk On Chip veya Compact Flash. Piyasada farklı büyüklükte ve çok farklı amaçlar için üretilmiş SBC'ler mevcuttur. Genel olarak iki tür SBC bulunmaktadır: Tüm bileşenleri board üstünde olan (All-in-one) tümleşik yapıdaki SBC'ler ve gömülü sistemler için temel fonksiyonlar içeren ancak daha büyük sistemler veya kartlara takılarak entegre olarak çalışan, diğer türe göre özellikleri daha kısıtlı ve daha spesifik SBC'lerdir Tez Sırasında Kullanılan SBC : ICOPTECH Vortex serisi Bu tez sırasında ICOPTECH in Vortex LV - PC/104 Embedded Vortex86LV(Low Voltage) 166 MHz System-on-Chip CPU Module with 4S/CRT/LCD/Ethernet/Audio/128MB SDRAM on board adlı SBC kullanılmıştır. Bu SBC nin paketinde aşağıdaki malzemeler bulunmakta: 1 adet Vortex LV SoC kart 1 adet Kullanıcı manual i ve Sürücülerin yer aldığı CD 1 adet HDD 44P hard disk kablosu 1 adet FDD floppy kablosu 1 adet PRINT yazıcı kablosu 4 adet RS-232 kablosu 1 adet VGA kablosu 1 adet NET 4x2 kablosu 1 adet USB kablosu 1 adet Audio kablosu 1 adet PS2 klavye kablosu 1 adet Vida kiti SBC nin özellikleri şöyle: 3

4 Gerçek zamanlı saati olan bir adet DM&P(SiS) Vortex86 System-on- Chip CPU-166MHz SoC kart PC104 Bus AMI BIOS 12MB SDRAM AGP V.2.0 uyumlu VGA ve STN/DSTN/TFT Flat Panel arabirim desteği Realtek 8100B 10/100Mbps Ethernet AC97 V2.1 Audio 16MB nin üstündeki DiskOnModule leri çalıştırabilecek connector 1 adet Enhanced IDE portu 1 adet FDD floppy disket portu 3 adet RS-232 seri portu 1 adet RS-232/485 portu 1 adet Paralel port 2 adet USB V.1.1 port Ürünün adresi : 4

5 Şimdi fikir vermesi açısından piyasadaki diğer ürünlerde birkaçına kısaca değinelim. Ayrıntılı bilgileri üretici firmaların web adreslerinden elde edebilirsiniz Advantech Half-Biscuit Standart 3,5 " büyüklüğünde bir SBC. Üzerinde bir kişisel bilgisayarda bulunan hemen her bileşen mevcut. National Geode, Transmeta Crusoe ve Cyrix işlemci seçenekleri var ile P3-600 işlemcileri ile eşdeğer hızlarda çalışabilen modellerini bulunmakta. (http://www.advantech.com) Ampro EnCore 3.9" x 5.7" büyüklüğünde modüller halinde bulunan ve bunların birleştirilebileceği bir SBC. İşlemci, Flash depolama birimi, IDE, disket sürücü, ethernet, seri, paralel, ses çıkışları, LCD ve CRT ekran çıkışları modül üzerinde yer almaktadır. İşlemci seçenekleri 486, Pentium, PentiumIII, MIPS ve PowerPC'dir. (http://www.ampro.com) JUMPtec Adastra ETX 3.7" x 4.4" boyutlarında üretilen SBC modüler yapısı sayesinde farklı sistemlere entegre olabiliyor. Her ETX modülü işlemci, bellek, IO birimleri, USB, ses ve ethernet desteğini içermektedir. National Geode, Intel Pentium II ve Intel Pentium III işlemcilerini desteklemektedir.(http://www.adastra.com) AMC Technologies NETdimm 5.25" x 1.5" boyutlarında dimmpci formlarında olan bu küçük SBC 32 MB SDRAM bellek, 8 MB Flash disk dahili ethernet, LCD kontrolcüsü ve iki seri portla birlikte gelmektedir. (http://www.amctechcorp.com) FORTH-SYSTEME DIMM-520 Oldukça küçük boyutlardaki (2.7" x 2") bu SBC üzerinde 32 bit 133 Mhz AMD ElanSC520 x86 tabanlı bir işlemci mevcut. Ayrıca 64 MB SDRAM bellek, 5

6 16 MB Flash disk, PCI veriyolu, 2 seri 1 paralel çıkış ve dahili 100Mbit ethernet desteği bulunmaktadır. (http://www.fsforth.de) Techsol Medallion En küçük SBC'lerden biri, sadece 10 cm 2 alan kaplıyor. 60MHz ARM- 720T RISC işlemci, 32 MB SDRAM, 32 MB Flash disk, 2 seri port, IrDA ve USB desteğiyle birlikte gelmektedir. (http://www.techsol.ca) Chapter 2. Kurulum Öncesi Hazırlık Bir SBC üzerine Linux işletim sisteminin kurulması temelde bir Linux dağıtımı geliştiriminden farksızdır. Yani Redhat, Debian vb. gibi Linux dağıtımlarının geliştirimi aşamasında yapılanlara benzer işlemlerin yapılması gereklidir. Fakat gömülü bir sistem geliştirirken çok kapsamlı bir kurulum programı hazırlamak gereksizdir, hemen her durumda ana sistem bir defa kurulur ve sonra birebir kopyalama ve güncellemeler yoluyla yeni sistemler oluşturulur. Bu sebepten en önemli durum sistemi kurabilmek ve sisteme hakim olabilmek olarak sınırlanıyor. Linux üzerinde verimli çalışabilmek için sistemin işleyişi hakkında bilgi sahibi olunması gerekmektedir. Problemlerin büyük çoğunluğu sistem bileşenlerinin seçimi ve kullanımından kaynaklanır. Sistemin geliştirimine başlamadan önce kullanılan donanımın karakteristik özelliklerinin belirlenmesi ve buna göre sistemin tasarlanması gerekir. Küçük disk ve bellek hacmi bunların başında gelir. Ancak sistemin temel olarak yapacağı işlemlerin özellikleri ve sık kullanılan donanım bileşenlerinin kısıtları birlikte düşünüldüğünde ek tasarım prensipleri de ortaya çıkacaktır Gerekli Bileşenler Kurulum çalışmasına başlanabilmesi için ihtiyaç duyulacak genel bileşenler aşağıdaki gibidir, daha özel sistemler tasarlanacaksa buradaki bileşenler artabilir. Bir SBC (Single Board Computer) Linux ve geliştirme uygulamalarının bulunduğu bir kişisel bilgisayar SBC' yi boot edebilmek amacıyla bir disket veya cdrom sürücü 6

7 Seri port üzerinden dosya transferi işlemi yapılacaksa bir "Null Modem Cable" Kişisel bilgisayarla ethernet üzerinden bağlantı yapılacaksa bir Cross Cable 2.2. Farklı Kurulum Seçenekleri GNU/Linux sistemlerinde bir işi yapmanın genelde birden fazla yolu olduğundan en kolayını ve en az sistem kaynaklarını kullanan bileşimi bulunmalı. Geliştirme yaparken en fazla kolaylık sağlayacak seçenek, SBC üzerindeki diskin, geliştirme amaçlı kullandığınız Linux bilgisayara takılıp, tüm geliştirmenin burada yapılması; disk hazır olduğunda SBC üzerine takılarak sistemin çalıştırılmasıdır. Bu yöntemin en büyük avantajı geliştirme sırasında sürekli disket veya cdrom ile iki sistem arasında dosya taşıma işlemine gerek kalmamasıdır. Örnek olarak, yaygın olarak kullanılan 40 PIN' lik IDE bağlantısı ile anakarta takılan bir DiskOnModule kullanılacaksa, aynı anda hem DiskOnModule' u hem de diski bilgisayara takabilmek için, uçlarından biri 40 PIN, diğeri standart 44 PIN olan IDE kablosu bulmak gereklidir. Bu tezdeki paketten bu kablo bulunmadığından, bu yöntem kullanılmayacaktır Burada oluşturulacak sistemden farkla bir sistemi oluşturabilmek için adresinde Linux dağıtımı oluşturabilmek için yapılması gereken adımlar anlatılmaktadır. Ayrıca Building Embedded Linux Systems By KarimYaghmour First Edition April 2003 ISBN: X kitabında da çok detaylı bilgiler bulunmakta. (http://www.oreilly.com/catalog/belinuxsys/ ) (http://www.oreillynet.com/cs/catalog/view/au/1113 ) Chapter 3. Debian a Giriş Ana Makine nin Hazırlanması 3.1. Debian Gnu/Linux Hakkında Ön Bilgi Debian, Linux çekirdeğini kullanan %100 özgür bir işletim sistemidir. (http://www.kernel.org/ )( )(www.debian.org) Bir işletim sistemi bilgisayarın çalışmasını sağlayan bir dizi temel program ve 7

8 araçtan oluşan bir yazılım topluluğudur. İşletim sisteminin merkezinde çekirdek (kernel) yer alır. Çekirdek, bilgisayardaki en temel programdır; bütün temel işleri yönetir ve diğer programları başlatmanızı sağlar. Debian işletim sistemini oluşturan temel araçların çoğu GNU Projesi'nden gelmektedir. (http://www.gnu.org/ )Bu sebeple Debian Gnu/Linux olarak adlandırılır. Burada anlatılan tüm bilgiler GNU Özgür Belgeleme Lisansının adresinde yer alan lisans içeriğine bağlı kalmak koşulu ile aynen yada kısmen dağıtılabilir ve yayınlanabilir. Debian ın en çok şikayet alan özelliği metin (text) tabanlı kuruluma sahip olmasıdır. Yeni kurulum programının grafik tabanlı kurulumu desteklemeye müsait olacak şekilde bir geliştirme söz konusudur. Grafik tabanlı kurulumun ilk andan itibaren desteklenmemesinin en önemli nedeni, Debian ın bir çok mimariye destek vermesi, ve o farklı mimarilerden bazılarının (S/390 mainframe gibi) sadece metin ortama olanak sağlayabilmesidir. (http://wiki.debian.net/?debianinstallerfaq%20) Bunun yanında LinuxNet dergisinde de belirtildiği gibi kullanıcıları orta ve üst düzey bilgisayar kullanıcılarından oluşan Debian, normal ev kullanıcılarından ziyade Linux geliştiricileri tarafından tercih edilen, ayrıca yoğunlukla mühendislik ve sunucu projelerinde kullanıkmaktadır Debian Gnu/Linux Sürüm Yapısı Debian sağlam ve uzun süre test edilmiş sürümler sunabilmek için diğer dağıtımlara göre daha az sürüm yeniler. Genellikle iki yılda bir sürüm çıkarır. Debian'ın her sürümüne bir kod adı verilir. Debian geliştiricilerinden birisinin Disney Stüdyosuna filmler yapan bir şirkette çalışmasından dolayı Debian sürümlerine Toy Story filminden isimler verilmektedir. Ayrıca bir Debian sürümü çıktığı zaman kod adının yanısıra sürüm numarasıda verilir. Örneğin, mevcut stable sürüm olan Sarge ın sürüm numarası 3.1 dir. Debian temelde üç farklı yazılım kümesi içerir. Bunlar; Güvenlik ekibi tarafından yönetilen kararlı (stable) sürüm. En son kararlı sürümün kod adı Sarge'dır. 8

9 Test aşamasında olan (Testing) sürüm. Şu anki test sürümünün kod adı Etch'dir. Kararlı olmayan (unstable) sürüm. Bu sürüm özeldir ve kod adını Toy Story filminde oyuncakları kırıp döken bir karakter olan Sid ten almaktadır. Debian geliştiricileri yeni paketleri ilk önce kod adı Sid olan bu sürüme ekler ve henüz yeterince test edilmemiş olduğundan bu depoda bulunan yazılımları kullanırken bir takım sorunlar ile karşılaşabilirsiniz. Bir paketin kararsız sürümden test sürümüne dahil edilebilmesi için belirli kriterleri sağlamış olması gerekir. Birtakım kriterleri geçen kalıcı olmayan paketler test sürümüne dahil edilirler. Test sürümüne dahil edilen paket ve bu pakete bağımlı olan diğer paketler de hiçbir kritik sürüm hatasına sahip olmamalıdır. Yukarıda anlatılan sürümlere ek olarak kritik bazı paketlerin kararsız depoya girmeden önce denendiği Experimental deposu (http://packages.debian.org/experimental/) vardır. Sarge'nin Resmi Kurulum Dökümanına, adresinden ulaşabilinir Sürümlerin Tutulduğu Debian Depolarının Yapısı Debian depoları, bazı yazılımların lisans sorunlarından veya farklı kısıtlamalardan dolayı farklı bölümlere ayrılmak zorunda kalmıştır. Debian'ın amacı DFSG (Debian Free Software Guidelines) kurallarına uygun paketler kullanmak ve sistemin temelini bunun üzerine inşa etmektir. Sistemin temeli DFSG'ye uyan paketler ile oluşturulur, bu kurala uymayan veya farklı sebeplerle temel sistem paketleri arasına giremeyen yazılımlar farklı bölümlerde kullanıcıya sunulurlar. Tüm bölümler Debian Policy Manual'de belirtilen tüm gereksinimleri, şartları karşılıyor olmalı. ( ) main ve non-us/main bölümünde yer alan paketlerin hepsi DFSG ile tam uyumlu olmak zorundadır. Buna ilave olarak main bölümünde yer alan paketler, main bölümünde yer almayan başka bir pakete bağımlı olamaz. non-us/main bölümünde yer alan paketler, main veya non-us/main bölümünde yer almayan başka bir pakete bağımlı olamaz. 9

10 contrib ve non-us/contrib bölümünde yer alan paketlerin hepsi DFSG ile tam uyumlu olmak zorundadır. contrib bölümünde yer alan paketler derleme ve çalışma için non-us bölümündeki paketlere ihtiyaç duymamalı. non-free veya non-us/non-free bölümünde yer alan paketler bazı sebeplerden dolayı DFSG ile uyumlu değillerdir. Bu sebepler, yasalardan kaynaklanan kısıtlamalar olabildiği gibi, yazılımın lisansı ile de ilgili olabilir. non-us bölümü çeşitli yasal kısıtlardan dolayı ABD içerisinde bulundurulması yasak olan yazılımları içerir. Bunlar genelde kriptolojik yazılımlardır. Buradaki yazılımlar ABD dışındaki sunucularda barındırılır ve o sunucular üzerinden kullanıma sunulur. 3.4 Debian Kurulum u İçin Gereken Donanım Özellikleri ve Yazılımlar Temel kurulumu gerçekleştirebilmek için, iyi bir internet bağlantısı varsa, bir önceki bölümde anlatılan depo bölümlerinden sadece temel paketleri içeren kurulum CD'si olan netinst (network install) CD'sini indirip bir CD ye yazdıktan sonra debian kurulumuna başlanabilinir. Daha sonra gerekebilecek diğer uygulamaları internet aracılığıyla depolardan kurulum esnasında alınabilinir. Böylece sistemde yer alması muhtemel gereksiz paketlerden kurtulmuş olunur. adresinden uygun mimari dizinini seçip sarge-xxxx(örneğin i386)-netinst.iso dosyasını indirip CD'ye yazarak sahip olunabilinir. Not: Sürüm geçişlerinde dağıtım linkleri değişebilir. Link bozulmuşsa adresindeki download linkinden güncel linklere ulaşabilinir. Internet bağlantısının iyi olmadığı netinst CD sinden başka depolarda tutulan DVD ve CD setlerinden de kurulumu gerçekleştirme imkanı bulunmaktadır. Sarge ın 15 CD lik setinin ilk iki ve/veya üçünü yerel dağıtıcılardan temin ederekte genel kullanıma uygun bir sistem oluşturulabilinir. CD setinin 15 adet CD den oluşma sebebi ise herkes tarafından kullanılmayan web server, sql server vs. tarzı paketler ilerideki CD lerde bulunur. Kısaca CD numarası büyüdükçe genelden özele doğru gidilir. Bu proje başlangıcında ilk 3 CD kullanılmıştı fakat sonradan hangi paketin hangi CD de olduğunu aramak yerine Bilgi Üniversitesi 10

11 yansısından indirilmiş 2 DVD den oluşan Sarge sürümü kullanımıştır. ftp://ftp.fsn.hu/pub/cdrom-images/debian-unofficial/ adresinde belirli aralıklarla düzenlenen Unoffical (resmi olmayan) isoları bulunmaktadır. Türkiye de ftp://ftp.linux.org.tr/ ve adreslerinde Debian yansıları tutulmaktadır. Debian kullanabilmek için gereken minimum donanım ihtiyaçlarına gelinirse: Masaüstü kullanımı için minimum Pentium 100, Sunucu kullanımı için ise minimum Pentium-II 300 olması tavsiye edilir. Seçilen masaüstü uygulamalarına göre minimum 64 MB bellek ve 1 GB disk alanı yeterli olacaktır. Sunucu uygulamaları içinse minimum 128 MB bellek ve 4 GB disk alanı yeterli olacaktır.www.debian.org Sarge, tüm standart bileşenleri içeren en temel kurulumda 178 MB yer kaplayacaktır. Tür Boyut İndirilecek Dosya Boyutu Gerekli Disk Alanı (MB) (MB) (MB) Masaüstü Web Sunucusu Yazıcı Sunucusu Posta Sunucusu Dosya Sunucusu Veritabanı Sunucusu Tablo Kurulum yöntemlerine göre gerekli olacak disk alanları 3.5 Debian Kurulumu Önceki bölümde anlatılan seçeneklere göre, hangi CD/DVD'yi temin etmişşek onu CD/DVD sürücüsüne yerleştirip, bilgisayarımızı bu sürücüden boot edecek şekilde BIOS ayarlarını yaptıktan sonra kurulum işlemine başlanabilinir. Kurulumu temel sistem kurulumu ve yeniden başlatılmanın ardından temel sistem yapılandırması olarak iki farklı kısımda tamamlanmaktadır. İlk gelen ekranda bizden kuruluma başlamamız için bir komut girmemiz beklenmektedir. Bu anda enter ile devam edersek Debian kurulumu öntanımlı olan 2.4 serisi çekirdek ile yapacak, "linux26" yazıp enter a basarsak kurulumu 11

12 2.6 serisi çekirdek ile yapacaktır. Bu proje esnasında kullanılan mevcut sistemde Serial ATA bir hard disk bulunduğundan bu adımda SATA desteği olmayan 2.4 çekirdeğini kullanılamadığından bu adımda linux26 seçeneği seçilecektir. Bu ve buna benzer durumlar için F1 tuşuna basarak uygun kurulum parametreleri hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. Figür : Boot Ekranı Temel Sistem Kurulumu Gelecek ekranlarda sırasıyla, dil seçimi, klavye düzeni seçimi ve donanım incelemesi ardından kurulum bileşenleri yüklenip ağ donanımı yapılandırması başlayacaktır. Öncelikle ağ bağlantısı DHCP ile yapılandırılmaya çalışılacak. Ortamda herhangi bir dhcp sunucu varsa, bulup ağ yapılandırmasını dhcp sunucusuna bırakıp, işlem tamamlanacak. Bu tez projesinde kullandığım sistemimde herhangi bir internet bağlantısı olmadığından dolayı bir sonraki adımdaki gibi yapılandırma menüsü ile karşılaşılır. Bu menüde dhcp sunucusu ile yapılandırmayı tekrar denemeniz, veya yapılandırmayı elle yapmanız hususunda seçenekler sunulacak. Figür : a. Ağ yapılandırma Ekranı Sistemde DHCP sunucusu olmadığından "Ağı elle yapılandır" seçeneği seçilir. IP adresi, alt ağ maskesi, ağ geçidi ve alan adı sunucusu adreslerinin girildikten sonra makine adı ve alan adının girilmesi istenecek. Bu kısımları doldurmamız gerekmektedir. Ağ yapılandırılması yapıldıktan sonra birisi "Tüm Diski Sil", diğeri "Bölümleme tablosunu elle düzenle" seçeneğinin olduğu bir menüde ekrana gelecek. Şayet, tüm diskin sadece Debian a tahsis edilmesi istenirse, "Tüm diski sil" seçeneği ile yola devam edilebilinir. Fakat bu kurulumun gerçekleştirileceği sistemde başka bir işletim sistemi daha kullanılma ihtimalinden dolayı bu adım yerine bir sonraki adımda kullanılan metodu kullanıyoruz. Bu durumda, ekrana gelen menü aşağıdaki gibi olacaktır. 12

13 Figür : b. Ağ yapılandırma Ekranı 2 Şimdi "Tüm dosyalar tek bölümde", "Ev dizinleri için bölüm ayır", "Çok kullanıcılı sistem" diye üç farklı bölümleme yöntemi sunuyor. Buradaki "Tüm dosyalar tek bölümde" seçeneği masaüstü kullanıcıları için uygun olabilir. Bu seçenek seçildiğinde bir takas alanı (swap) ve "/" için gerekli bölümleme yapılacak ve bağlama noktaları otomatik oluşturulacaktır. Eğer "Ev dizinleri için bölüm ayır" denilirse, yine takas alanı, "/" ve "/home" için gerekli bölümleme yapılacak ve bağlama noktaları otomatik halledilecek. Eğer "Çok kullanıcılı sistem" denilirse bu seferde "/", "/usr", "/var", "/tmp", "/home" ve takas alanları için gerekli bölümlendirme ve bağlama işlemleri otomatik ayarlanacaktır. Diskte Debian dan başka işletim sistemleri de olacak ise veya diskin sadece belirli bir bölümü Debiana tahsis edilecekse, ikinci seçenek olan "Bölümleme tablosunu elle düzenle" seçeneği ile devam etmek gerekir. Bu adımda Linux tarafından bölümlenmiş hard diskin olduğu bir sistemde MS Windows un bir takım kararsız davranışları ve Ana Ön Yükleme Kaydı (Master Boot Record - MBR) nin üstüne yazılması sebebiyle en uygun metot olarak disk bölümleme aşamasını önceden MS Windows sistemi tarafında oluşturup bu aşamada sadece istenilen disk bölümünü seçerek devam etmek şimdilik en iyi tercih gibi gözüküyor. Ancak gene de tüm metotlardan bahsetmek adına kısaca diğer metotlara da değinilirse Figür : c. Bölümleme Ekranı 1 Bu kısımda diskin yeni bölümleme tablosunun oluşturulacağı, disk bölümü veya diskin belirtilmesi isteniyor. Bölümlendirmenin hangi disk veya disk bölümü üzerinde yapılacağını belirtip devam ediyoruz. Daha önceden oluşturulmuş bir bölümlendirme tablosu olmadığı için aşağıdaki menüde kurulum için disk seçimi yapılmalıdır. Eğer hiç bölümlendirilmemiş bir disk kullanılıyorsa, tüm disk bölümleme tablosunun oluşturulacağı alan olarak seçilirse, diskin tamamını bölümleme tablosu oluşturmak için seçtiğinizi belirten bir uyarıya "Evet" deyip devam edilecektir. 13

14 Figür : d. Bölümleme Ekranı 2 Önceden diskimizde herhangi bir bölümlendirme olmadığından, seçilen diski tek bir boş alan haline getirerek, yeniden seçim yapılması istenecek. Bu sefer oluşturulmuş boş alan seçilip devam edilir. Figür : e. Bölümleme Ekranı 3 Boş alan üzerinde yürütülecek işlem sorulduğunda "Yeni bir bölüm oluştur" denilebilinir. Tekrar belirtilmesi gerekirse, üstte anlatıldığı gibi bu kısımda "Boş alanı otomatik bölümle" seçeneği ile de devam edip, disk bölümlemesini otomatik yaptırmakta mümkün. Yeni bölüm oluşturduktan sonra disk bölüm boyutlarını ayarlanacaktır. Burada kullanılacak değerler kullanılacak değer sistemden sisteme değişiklik gösterecektir. İlk olarak 500 Mb'lık bir takas alanı olarak ilk disk bölümünü tayin ettiğimizi varsayalım. Figür : f. Bölümleme Ekranı 4 Disk bölümleme tipini sorulduğunda, diskimizi ilk defa bölümlüyorsak "Birincil" (primary) olarak seçilebilinir. Eğer daha önce diskte oluşturulmuş bir birincil alan varsa seçim "Mantıksal" olarak yapılabilinir. Yeni bölümün kullanılabilir alanın neresinde oluşturulmak istendiği sorulduğunda, takas alanı ayarlanacağından ve daha disk bölümleme işlemi devam edeceğinden "Başlangıç" denilmesi gerekmektedir. Yeni gelecek ekranda bu alanın takas alanı olarak kullanılabilmesi için gerekli ayarlar aşağıda belirtileceği gibi olması gerekmektedir. Figür : g. Bölümleme Ekranı 5 14

15 Menüdeki seçeneklerden "Nasıl Kullanılacağı" kısmında enter ile bu bölüme ait alternatif seçeneklere geliyoruz. Buradan "Bölümü takas alanı olarak kullan" seçeneğini enter ile seçip çıktan sonra aşağıdaki menüye ulaşılır.. Figür : h. Bölümleme Ekranı 6 Şimdi, karşımıza gelecek olan diskin son bölümleme durumunu belirten menüde bağlama noktası (mounting point) "/" olarak atanacak olan son alan seçilerek işleme devam edilir. Figür : i. Bölümleme Ekranı 7 Kalan boş yerin tamamının "/" olarak seçmek istenirse, sırasıyla şu işlemlerin yapılması gerekmektedir: Boş alanın üzerinde enter tuşuna bastıktan sonra "Yeni bir bölüm oluştur" denir ve boyut olarak takas alanından kalan bölümün tamamı seçilir. Disk bölümü tipi olarak "Mantıksal" seçilebilinir. İsteğe bağlı olarak, eğer diskte oluşturulan Birincil disk bölümü tipi dört adede ulaşmamışsa bu alan "Birincil" olarak da seçilebilinir... Bundan sonra ekrana gelecek menüde dikkat edilecek olan kısım "Önyüklenebilir bayrağı" kısmıdır: Önyükleme işleminin hangi disk bölümü üzerinden gerçekleştirileceğini belirtmek için bu alanda "Önyüklenebilir bayrağı" açık duruma getirilmesi gerekmektedir. Figür : j. Bölümleme Ekranı 8 "Bölümlendirmeyi bitir ve değişiklikleri diske kaydet" deyip bölümleme işlemini yapmak istediğinize emin misiniz sorusunda Evet denilerek bir sonraki adıma geçilir. Figür : k. Bölümleme Ekranı 9 Ardından "Grub Önyükleyicisi" kurulacak. Kurulum esnasında size, "Grub önyükleyicisi Ana Ön Yükleme Kaydına (Master Boot Record - MBR) kurulsun mu?" sorusuna "Evet" denilmesi gerekmektedir. 15

16 Figür : l. Bölümleme Ekranı 10 NOT : Grub Önyükleyicisinin MBR'ye kurulmasına izin vermez isek ve de sistemde daha önceden kurulmuş bir ön yükleyici yöneticisi yoksa, sistemde mutlaka bir ön yükleyici yöneticisinin bulunması gerektiğini, bunun için grub'u istersek farklı bir yere kurup (mesela diskete) açılış yönetimini oradan yapabileceğimizi belirten aşağıdaki uyarı ekranı gelecek. Figür : m. Kurulum Tamam Ekranı Artık kurulumun tamamlandığını, sırada yeni Debian sisteminizden önyükleme yapmanın zamanının geldiğini belirten bir uyarı ile karşılaşacaksınız. Menüdeki uyarı okunup devam edilmeli. Figür : n. Kurulum Tamam Ekranı 3.6 Temel Sistem Yapılandırması Yukarıdaki adımları doğru takip edip sorunsuz bir sistem açılışı olursa aşağıdaki menü ekrana gelir. Figür : a Hoşgeldin Ekranı Belirtildiği üzere sırasıyla, saat dilimi seçimi, root parolası belirlenmesi ve sistemde normal kullanıcı haklarına sahip olacak bir kullanıcının eklenmesi yapıldıktan sonra "Apt Yapılandırması" menüsü gelinir. Figür : b Apt Ekranı Bu menüde, kurulumu "netinst" isolarından yapıldıysa "Hayır" seçeneğini, eğer birden fazla CD kullanılarak yapılacaksa da "Evet" diyerek, CD'lerin taranmasını ve kurulabilinecek paketlerin listesi oluşturulması gerekmektedir. 15 CD lik setin bu esnada tek tek taranması yerine DVD kopyası seçilirse bu adım çok daha hızlı geçilebilinir. 16

17 Tarama bittikten sonra gelen menüde bir önceki işlemdeki seçeneklere göre kurulabilinecek paket sayısı ve Apt için farklı kaynaklar eklenip istenip istenmediği sorulacak. Figür : c Apt Ekranı 2 İyi bir internet erişimi olduğu durumlarda "Evet" denip internet üzerindeki apt kaynaklarının /etc/apt/sources.list dosyasına ekleme yapılırsa kurulum esnasında en güncel kurulum dosyaları internetten üzerinden sağlanabilinir. CD veya DVD ile kurulum yapılıyorsa bu kısımda "Hayır" denip devam edilebilinir Figür : d Ekranı "Debian yazılım seçimi" menüsünden kurulması istenilen yazılımları işaretleyerek, kurulması sağlanabilinir. Figür : e Ekranı Seçilen yazılımlara göre, apt kaynaklarının yer aldığı CD veya sunuculardan kurulması gereken paketler bulunup, sisteme kurulacak. Zaman zaman yapılandırma ile ilgili bir takım sorular sorulabilir. Hiçbir seçim yapılmamış bile olsa, posta aktarım aracı olarak kullanılan Exim4' ün yapılandırılması ile ilgili kısımlar gelecek. Figür : f Ekranı "Şu an bir yapılandırma yapma" deyip devam etmeyi tercih edebiliriz. Aşağıdaki menüye ulaşılırsa işlem tamamdır. Figür : g Ekranı ( ) 3.7. Debian da Çekirdek Derlenmesi 17

18 Yukarıdaki adımlar sorunsuz tamamlansa bile bazı adımların elle yapılandırılması gerekmektedir. Bundan sonraki kısımlarda karşılaşılması muhtemel, yapılması gerekli adımlardan bahsedilecektir. Ayrıca bu kısımda anlatılan adımlar gömülü sistemimizin oluşturulması esnasında birebir uygulanacak adımları kapsamaktadır. Çekirdek kurulumu için iki farklı yöntem izlenebilinir. Bunlardan ilki Debian tarafından sağlanan hazır derlenmiş çekirdek imajlarını kullanmak, diğer yöntem ise çekirdeğin elle derlenmesi şeklinde olabilir Çekirdek İmajının Kurulması Hazır derlenmiş çekirdek imajını kurabilmek için öncelikle hangi çekirdek imajının kurulması gerektiğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bunun için; apt-cache search kernel-image komutuyla sources.list dosyasında tanımlanan depolardaki farklı işlemci türleri için mevcut olan farklı sürümleri görebilirsiniz. Burada sistem için en uygun olan çekirdek imajının apt-get install kernel-image-x.x (örneğin, apt-get install kernel-image ) komutuyla elde edilip kurulumu sağlanabilinir. Sistem bu imajı indirip kullanılan önyükleyici yöneticisine (GRUB veya LILO) gerekli ayarları girerek sistemin yeni çekirdek imajı ile açılışı için hazır olmasını sağlar Çekirdeğin Derlenerek Kurulması Öncelikle çekirdek kaynak kodlarına ve derleme işleminde kullanılan yardımcı araçları sisteme kurmamız gerekmektedir. Bu araçları kurmak için kernel-package paketinin kurulması yeterlidir. Bunun yanısıra, sistemin gereksinimlerine göre libncurses5-dev ve libc6-dev paketlerinin de önceden kurulması gereklidir. 18

19 Derlenmek istenen çekirdek sürümünün kaynak kodunu incelemek için apt-cache search kernel-source komutu verilebilir. apt-get install kernel-source-x (apt-get install kernel-source-2.6.8) komutuyla da kurulması sağlanabilir. Yukarıda genel hatlarıyla anlatılan işlemleri şimdi ardarda verilmesi komutları verirsek; apt-get install libc6-dev gcc make libncurses5-dev kernel-package apt-cache search kernel-source apt-get install kernel-source- [çekirdek_sürümü] cd /usr/src/ tar -jxvf kernel-source-[çekirdek_sürümü].tar.bz2 ln -sf kernel-source-[çekirdek_sürümü] linux cd /usr/src/linux cp /boot/config-[mevcut_çekirdeğin_sürümü].config Yukarıda config-[mevcut_çekirdeğin_sürümü] ile ifade edilen dosya, /boot dizini içerisinde yer alan derlenen çekirdeğe ait ayar (config) dosyasıdır. Tam dosya adını öğrenebilmek için aşağıdaki komutla /boot dizini içeriği görülebilir. tuba:/boot# ls config initrd.img vmlinuz grub System.map vmlinuz Buradaki ayar dosyası sistemde mevcut kullanılan çekirdeğe ait dosya olmalı ki yeni derlenecek çekirdekte önceki çekirdeğe entegre olan özellikleri tekrar yapmanızı engelleyerek, zaman kazandırır. Yukarıdaki komutların ardından aşağıdaki komutlar verilmelidir; make oldconfig make menuconfig make-kpkg clean make-kpkg kernel-image --initrd cd.. dpkg -i kernel-image-[yeni_oluşan_çekirdek_imaj_dosyasının_tam_ismi] 19

20 Burada bir not olarak belirtirsek, buradaki adımlardan herhangi birisinde curses.h not found tarzı bir hata mesajı alınırsa aşağıdaki komutun girilmesi gereklidir. apt-get install build-essential libncurses5-dev Kurulumdan sonra sistemdeki önyükleyici yöneticisi içerisine uygun kayıt girilmiş olacaktır. Ancak kullanabilmek için öncelikle makinenin yeniden başlatılması gereklidir. Açılış işleminde sorun yaşanırsa, önyükleyici menüsünden daha önce kullanılan çekirdeği seçerek açılış işlemi gerçekleştirilir. Böylelikle, yapılan işlemler tekrar kontrol edilerek, yeni çekirdek tekrar derlenmeye çalışabilinir. ( ) ( ) 3.8 Debian da Ağ Yapılandırılması Debian'da ağ ayarları gerek el yordamı ile dosyalardaki girişleri tek tek girerek gerekse de ağ yapılandırma araçlarını kullanarak yapıbilir. Ağ ayarlarına ilişkin en temel ayarlar /etc/network/interfaces dosyasında yer alır. Alan adlarının çözümlenebilmesi için ise /etc/resolv.conf dosyasının düzenlenmesi gereklidir. Aşağıdaki örneklerde verilen dosyalar bu tezde projesinde kullanılan sistemdeki mevcut dosyalardır. Dosya içeriklerini görüntülemek için cat komutu ile kullanılmışlardır. Örnek : /etc/network/interfaces dosyası tuba:/boot# cat /etc/network/interfaces ### DEBCONF AREA. DO NOT EDIT THIS AREA OR INSERT TEXT BEFORE IT. #auto lo eth0 #iface lo inet loopback #iface eth0 inet static auto eth0 iface eth0 inet static address netmask broadcast

Pardus 2011 Kurulum Belgesi Sürüm 1.1 29 Ocak 2011. İçindekiler

Pardus 2011 Kurulum Belgesi Sürüm 1.1 29 Ocak 2011. İçindekiler Pardus 2011 Kurulum Belgesi Sürüm 1.1 29 Ocak 2011 İçindekiler 0. Giriş 1. Başlangıç Ekranı 1.1. Dil Seçimi 1.2. Grafik Ekran Ayarı 1.3. Çekirdek Ayarı 2. Lisans Şartları 3. Kurulum Ortamının Doğrulanması

Detaylı

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1:

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: Yayın Tarihi: 26/12/2012 Rev. :01 EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının

Detaylı

INDEX Standart yazıcı kurulum işlemleri : Sayfa 2 Print server özelliği ile yazıcı kurulum işlemleri : Sayfa 3,4,5,6 Com port dönüştürücü kurulum ve kullanımı : Sayfa 7,8,9,10 Uzman parametreleri ve birlikte

Detaylı

Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS.

Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS. Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS. NTFS'nin FAT32'ye göre sağladığı bir çok avantajı vardır. Diski daha verimli kullanır.

Detaylı

AntiKor Güvenlik Sunucumu nereye yerleştirmeliyim?

AntiKor Güvenlik Sunucumu nereye yerleştirmeliyim? AntiKor Güvenlik Sunucumu nereye yerleştirmeliyim? AntiKor Güvenlik sunucusu, yerel ağ ile interneti sağlayan DSL modem veya Router arasına girerek bütün İnternet trafiğinin üzerinden geçmesini sağlar

Detaylı

FirewallSuite TM Kurulum Kılavuzu

FirewallSuite TM Kurulum Kılavuzu FirewallSuite TM Kurulum Kılavuzu Ürünümüzü tercih ettiğiniz için teşekkür ederiz. Bu doküman, FirewallSuite TM kurulumunu adım adım anlatmaktadır. Bu belge OpenOffice.org ile hazırlanmıştır. 1/27 İçindekiler

Detaylı

Debian GNU/Linux'da BootSplash & Grub Temalarının Kurulumu

Debian GNU/Linux'da BootSplash & Grub Temalarının Kurulumu Son Güncelleme: 13.05.2005 Debian GNU/Linux'da BootSplash & Grub Temalarının Kurulumu Okuyacağınız yazının amacı Debian GNU/Linux [1] dağıtımına, Grub [2] ile sonrasındaki açılış prosedürünün [3] tema

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DASDIFFUSION DEPARTMENTAL EDITION 1. FAZ TARAMA PC KURULUM KILAVUZU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DASDIFFUSION DEPARTMENTAL EDITION 1. FAZ TARAMA PC KURULUM KILAVUZU TÜRKİYE CUMHURİYETİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DASDIFFUSION DEPARTMENTAL EDITION 1. FAZ TARAMA PC KURULUM KILAVUZU Hazırlayan: DAS A.Ş. 1 S a y f a D A S R & D Amaç ve Kapsam Bu doküman ile, Türkiye Cumhuriyeti

Detaylı

WeldEYE. Kurulum Kılavuzu. İçindekiler

WeldEYE. Kurulum Kılavuzu. İçindekiler WeldEYE Kurulum Kılavuzu İçindekiler Giriş... Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Kurulum... Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Sistem/Ortam gerekleri... 3 Yazılımın kurulması... 3 Kamera sürücüsünün kurulumu...

Detaylı

İMAGE (SİSTEM GÖRÜNTÜSÜ) ALMA VE YÜKLEME NASIL YAPILIR. İmage nedir?

İMAGE (SİSTEM GÖRÜNTÜSÜ) ALMA VE YÜKLEME NASIL YAPILIR. İmage nedir? İMAGE (SİSTEM GÖRÜNTÜSÜ) ALMA VE YÜKLEME NASIL YAPILIR İmage nedir? Sistem yüklemelerini en kolay ve en hızlı şekilde yapmak için kullanılan yöntemlerden biridir. Format atılan bir bilgisayara önce işletim

Detaylı

Ürün Kutusu. Kargoyla teslim edilen ürün kutusu. Ürün kutusundaki temel bileşenler

Ürün Kutusu. Kargoyla teslim edilen ürün kutusu. Ürün kutusundaki temel bileşenler Kurulum Sunumu Ürün Kutusu Kargoyla teslim edilen ürün kutusu Ürün kutusundaki temel bileşenler Not: Kutu içerisindeki tüm bileşenlerin eksiksiz teslim edildiğinden emin olunmalıdır. Ürün Kutusundaki Bileşenler

Detaylı

HIZLI BAşVURU KILAVUZU

HIZLI BAşVURU KILAVUZU HIZLI BAşVURU KILAVUZU Windows Vista için İçindekiler Bölüm 1: Sistem Gereksinimleri...1 Bölüm 2:...2 Yerel Yazdırma Yazılımını Yükleme... 2 Ağdan Yazdırma Yazılımını Yükleme... 5 Bölüm 3: WIA Sürücüsünü

Detaylı

WINDOWS 7 KURULUMU ve KURULUM ÖNCESİ İŞLEMLER

WINDOWS 7 KURULUMU ve KURULUM ÖNCESİ İŞLEMLER WINDOWS 7 KURULUMU ve KURULUM ÖNCESİ İŞLEMLER Bu yazımızda Windows 7 işletim sisteminin kurulumunu anlatacağım.ancak kurulumdan önce bilmemiz gereken kurulum gereksinimleri,windows 7 sürümleri konularına

Detaylı

Bu dökümanda Eğitim seti kurulumu için yapılması gerek işlemler konusunda hangi sıralamanın izleneceğine yönelik detaylar yer almaktadır.

Bu dökümanda Eğitim seti kurulumu için yapılması gerek işlemler konusunda hangi sıralamanın izleneceğine yönelik detaylar yer almaktadır. MİKRO YAZILIMEVİ EĞİTİM CD Sİ KURULUMU Bu dökümanda Eğitim seti kurulumu için yapılması gerek işlemler konusunda hangi sıralamanın izleneceğine yönelik detaylar yer almaktadır. Programlarımızın verimli

Detaylı

DS150E Kullanıcı El Kitabı. Dangerfield June. 2009 V3.0 Delphi PSS

DS150E Kullanıcı El Kitabı. Dangerfield June. 2009 V3.0 Delphi PSS DS150E Kullanıcı El Kitabı 1 Ana bileşen...3 Kurulum talimatları...5 Bluetooth Ayarları...26 Arıza Teşhis Programı...39 Dosya...41 Ayarlar...43 Belgeler...51 Yardım...53 OBD İletişimi...56 Yazdır ve Kaydet...66

Detaylı

CLIENT MAKİNELERE IBM SPSS Statistics 21 nin KURULMASI

CLIENT MAKİNELERE IBM SPSS Statistics 21 nin KURULMASI CLIENT MAKİNELERE IBM SPSS Statistics 21 nin KURULMASI License manager ile lisanslamanın tamamlandığına emin olunduktan sonra son kullanıcıların makinalarına IBM SPSS Statistics 21 client kurulumu yapılabilir.

Detaylı

Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni

Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni Her Okula 1 Adet Çok Fonksiyonlu Yazıcı 1 Adet Doküman Kamera Her Dersliğe Etkileşimli Tahta Panel Tip Etkileşimli Akıllı Tahta Kablolu İnternet Bağlantısı Her Öğretmene

Detaylı

BİOS MENÜSÜNE GİRMEK İÇİN BİLGİSAYARIMIZIN GÜÇ DÜĞMESİNE BASIYORUZ.GENELDE BİLGİSAYARLARDA GÜÇ DÜĞMESİ OLARAK DEL TUŞU KULLANILMAKTADIR.

BİOS MENÜSÜNE GİRMEK İÇİN BİLGİSAYARIMIZIN GÜÇ DÜĞMESİNE BASIYORUZ.GENELDE BİLGİSAYARLARDA GÜÇ DÜĞMESİ OLARAK DEL TUŞU KULLANILMAKTADIR. Kurulumdan önce yapmamız gereken bir kaç adım var. Öncelikle elimizde olması gerekenler: 1- Windows 7 CD si ya da DVD sine ihtiyacımız olacak. 2- İkinci olarak Windows 7 yi kuracağımız bilgisayarın donanımsal

Detaylı

SHERIFF PROTEK V7.37

SHERIFF PROTEK V7.37 SHERIFF PROTEK V7.37 KURULUM: Güvenlik koruma yazılımının kurulumu çift aşamalıdır. Birincisi DOS ortamında BOOT edilebilir CD den ikinci aşama ise Windows üzerindeki programın çalıştırılması ile. A DOS

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SİSTEM PROGRAMLAMA DERSİ. Öğr.Gör. Mehmet DEMİR

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SİSTEM PROGRAMLAMA DERSİ. Öğr.Gör. Mehmet DEMİR İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SİSTEM PROGRAMLAMA DERSİ Öğr.Gör. Mehmet DEMİR HOMEWORK 1: Linux Kurulumu(Sanal) ve Linux İşletim Sistemine Yeni Kernel Kurulumunun

Detaylı

Sun Solaris Jumpstart Sistemi

Sun Solaris Jumpstart Sistemi Sun Solaris Jumpstart Sistemi Ömer Faruk Şen EnderUNIX Yazılım Geliştirme Takımı Üyesi ofsen at enderunix nokta org 4 Aralık 2007 Bu makalenin son halini http://www.enderunix.org/docs/solaris-jumpstart.pdf

Detaylı

KULLANICI KILAVUZU: UEA FİX KULLANICILARININ SSLVPN ERİŞİMİ İMKB İÇİNDEKİLER

KULLANICI KILAVUZU: UEA FİX KULLANICILARININ SSLVPN ERİŞİMİ İMKB İÇİNDEKİLER KULLANICI KILAVUZU: UEA FİX KULLANICILARININ SSLVPN ERİŞİMİ İMKB Tarih: 29/01/2013 Versiyon Tarih Açıklama 1.0 29-01-13 İlk yazımı İÇİNDEKİLER 1. AMAÇ... 1-2 2. SSLVPN BAĞLANTI ADIMLARI... 2-2 2.1 Linux

Detaylı

Bağlantı Kılavuzu. Desteklenen işletim sistemleri. Yazıcıyı Yazılım ve Belgeler CD'sini kullanarak kurma. Bağlantı Kılavuzu

Bağlantı Kılavuzu. Desteklenen işletim sistemleri. Yazıcıyı Yazılım ve Belgeler CD'sini kullanarak kurma. Bağlantı Kılavuzu Sayfa 1 / 6 Bağlantı Kılavuzu Desteklenen işletim sistemleri Yazılım ve Belgeler CD'sini kullanarak, yazıcıyı aşağıdaki işletim sistemlerine kurabilirsiniz: Windows 7 Windows Server 2008 R2 Windows Server

Detaylı

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz.

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. 1. Aşağıdakilerden hangisi ana kart üzerinde yer almaz? A) Bellek B) İşlemci C) Genişleme yuvaları D) Güç kaynağı 2. Aşağıdakilerden

Detaylı

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 02

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 02 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 02 İçerik Web sunucusunun yapılandırılması için gerekli yazılımların temini Yazılımlarının sunucuya yüklenmesi Ön test Uygulama yazılımlarının yapılandırılması Son

Detaylı

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri ANAKARTLAR Anakartlar, bilgisayarların temel donanım elemanıdır. Bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Anakartın Bileşenleri 1-Yonga

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

SkyStar3 USB 2.0 Box 64 bit BDA Sürücü Kurulumu

SkyStar3 USB 2.0 Box 64 bit BDA Sürücü Kurulumu SkyStar3 USB 2.0 Box 64 bit BDA Sürücü Kurulumu Hazırlayan aqua ver. 2.0121018 Müşteri istek ve talepleri Windows 7 x64 işletim sistemi üzerinde yoğunlaştığından sürücü kurulumu sadece bahsi geçen işletim

Detaylı

Yazılım Kurulumu ve Yönetimi -2010

Yazılım Kurulumu ve Yönetimi -2010 ROM chipleri ana kart olarak adlandırılan sistem bileşenlerinin yerleştirildiği platforma ait programlar ve kodlar barındıran okunur bellek elemanlarıdır. Yerleşik olarak olarak bulunan program ve kodlar

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. Ürün : Tiger Enterprise/ Tiger Plus/ Go Plus/Go Bölüm : Kurulum İşlemleri

DESTEK DOKÜMANI. Ürün : Tiger Enterprise/ Tiger Plus/ Go Plus/Go Bölüm : Kurulum İşlemleri LOGO PROGRAM KURULUMU VE AYARLARI Logo programlarının yüklemesi için kullanılacak,setup dosyaları ftp://download.logo.com.tr/ adresinden indirilerek yapılır. Örneğin Kobi ürünleri için; ftp://download.logo.com.tr/windows/kobi/guncel/go_plus/klasöründen

Detaylı

İstemci Yönetimi ve Genel Yazdırma Çözümleri

İstemci Yönetimi ve Genel Yazdırma Çözümleri İstemci Yönetimi ve Genel Yazdırma Çözümleri Kullanıcı Kılavuzu Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Windows; Microsoft Corporation kuruluşunun ABD de tescilli ticari markasıdır. Bu

Detaylı

ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi...

ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi... ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi... 3 İndirme... 3 Sunucu yazılım kurulumu... 3 Kurulum sayfası çıkacaktır...

Detaylı

LİNUX İŞLETİM SİSTEMİNİN KÖPRÜ MODUNDA ÇALIŞTIRILMASI VE GÜVENLİK DUVARI İŞLEMLERİ

LİNUX İŞLETİM SİSTEMİNİN KÖPRÜ MODUNDA ÇALIŞTIRILMASI VE GÜVENLİK DUVARI İŞLEMLERİ LİNUX İŞLETİM SİSTEMİNİN KÖPRÜ MODUNDA ÇALIŞTIRILMASI VE GÜVENLİK DUVARI İŞLEMLERİ Belge Hakkında Bu belge GNU Free Documentation Licence ı ile kaynak gösterilmek ve önceden yazarından izin alınmak kaydıyla

Detaylı

ANAKART (MOTHERBOARD)

ANAKART (MOTHERBOARD) ANAKART (MOTHERBOARD) ANAKART (MOTHERBOARD) Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Anakartın Yapısı ve Çalışması Anakart

Detaylı

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz.

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz. Temel Kavramlar-2 Byte = 8 Bit in bir araya gelmesiyle oluşan bellektir. Bilgisayarın tanıdığı harf rakam ve özel karakterlerden her biri 1 byte lık yer kaplar. Yani her bir harfin 1 veya 0 dan oluşan

Detaylı

Network üzerinde MATLAB kurulması

Network üzerinde MATLAB kurulması Network üzerinde MATLAB kurulması MATLAB&Simulink www.figes.com.tr Bir network üzerinde MATLAB ın kurulmasına başlanmadan önce bir network lisansı açılması ve bunun için de kurulum yapılacak sunucunun

Detaylı

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi Kullanıcı Ham Veri İşlenmiş Veri Kullanıcı Giriş İşleme Çıkış Yazılı Çizili Saklama Server PC Laptop PDA (Personal Digital Assitance) Netbook Tablet PC BİLGİSAYAR DONANIM YAZILIM Scanner (Tarayıcı)

Detaylı

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu Teknik Özellikleri Ethernet 10BaseT Dahili TCP/IP Stack TCP/IP Client-Server Bağlantı Özelliği Dahili DNS İstemcisi DHCP veya Statik IP ile çalışabilme UDP, TCP,ARP,ICMP(ping)

Detaylı

BİLGİ NOTU. SpeedTouch 585 Kablosuz ADSL Router

BİLGİ NOTU. SpeedTouch 585 Kablosuz ADSL Router BİLGİ NOTU SpeedTouch 585 Kablosuz ADSL Router SpeedTouch 585 Kablolu Ethernet Kurulumu (MS Windows 98) 1. 2. SpeedTouch Kurulum CD sini taktıktan sonra lütfen bekleyiniz. SpeedTouch Kurulum Sihirbazı

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

IPCop ile Ağ Güvenliği ve Yönlendirme. Kerem Can Karakaş. kerem.can.karakas@linux.org.tr

IPCop ile Ağ Güvenliği ve Yönlendirme. Kerem Can Karakaş. kerem.can.karakas@linux.org.tr IPCop ile Ağ Güvenliği ve Yönlendirme Kerem Can Karakaş kerem.can.karakas@linux.org.tr Neden Bir Ateş Duvarı Sahibi Olmalıyım? İç ağım dışarıdan korunabilmeli, Birden çok bilgisayar beraberce tek bağlantıdan

Detaylı

Çok işlevli USB Ağ Sunucusu Serileri

Çok işlevli USB Ağ Sunucusu Serileri Çok işlevli USB Ağ Sunucusu Serileri Hızlı Kurulum Kılavuzu Giriş Bu belge, Windows ortamında bir USB aygıt sunucusu gibi kullanılan Çok işlevli USB Ağ Sunucusunu kurmak ve yapılandırmak için gerekli olan

Detaylı

WINDOWS SERVER 2008 R2-SERVER 2012 DE IP SANALLAŞTIRMA

WINDOWS SERVER 2008 R2-SERVER 2012 DE IP SANALLAŞTIRMA WINDOWS SERVER 2008 R2-SERVER 2012 DE IP SANALLAŞTIRMA IP Sanallaştırma Nedir? Windows Server işletim sistemlerinde Remote Desktop Host Services (önceki ismi Terminal Services) teknolojisini kullanarak

Detaylı

FRAGnStein PC ye İlk Kurulum ve Konfigürasyon Klavuzu

FRAGnStein PC ye İlk Kurulum ve Konfigürasyon Klavuzu FRAGnStein PC ye İlk Kurulum ve Konfigürasyon Klavuzu Doküman Versiyonu Versiyon 1.0 (Mart 2010) İçerik Bu doküman, FRAGnStein'ın PC'de ilk kullanımı, PC için güncel sürücünün kurulumu ve PC ve PS3 için

Detaylı

C) 19 inçlik CRT ile LCD monitörün görünebilir alanı farklıdır. D) Dijital sinyali, analog sinyale çevirmek için DAC kullanılır.

C) 19 inçlik CRT ile LCD monitörün görünebilir alanı farklıdır. D) Dijital sinyali, analog sinyale çevirmek için DAC kullanılır. 1(13) - Aşağıdaki yazıcı türlerinden hangisinde fotoğrafik resim kalitesinde çıktı elde edilebilinir? A) İğne Uçlu C) Lazer B) Nokta Vuruşlu D) Mürekkep Püskürtmeli 2(11) - Monitörlerle ilgili olarak verilen

Detaylı

AKINSOFT. Eofis NetworkAdmin. AKINSOFT EOfis NetworkAdmin Kurulumu Bilgi Notu. Doküman Versiyon : 1.01.01 Tarih : 10.01.2008. Copyright 2008 AKINSOFT

AKINSOFT. Eofis NetworkAdmin. AKINSOFT EOfis NetworkAdmin Kurulumu Bilgi Notu. Doküman Versiyon : 1.01.01 Tarih : 10.01.2008. Copyright 2008 AKINSOFT AKINSOFT EOfis NetworkAdmin Kurulumu Bilgi Notu Doküman Versiyon : 1.01.01 Tarih : 10.01.2008 1 - Çalışma Şekli Hakkında Kısa Bilgi modülü kısaca aşağıdaki işlemleri yapar. Bu özelliklerin çalışabilmesi

Detaylı

Wolvox Kapı Ekranı. AKINSOFT Wolvox Kapı Ekranı Yardım Dosyası. Doküman Versiyon : 1.02.01

Wolvox Kapı Ekranı. AKINSOFT Wolvox Kapı Ekranı Yardım Dosyası. Doküman Versiyon : 1.02.01 AKINSOFT Yardım Dosyası Doküman Versiyon : 1.02.01 Tarih : 15.11.2014 1 1. KULLANIM AMACI Personel takip sistemi kullanmak isteyen tüm işletmeler için geliştirilmiştir. WOLVOX İnsan Kaynakları programı

Detaylı

ÜRETİM SÜREÇLERİNİ GÖZLEMLEMEK VE KONTROL ETMEK İÇİN KABLOSUZ ÇÖZÜM

ÜRETİM SÜREÇLERİNİ GÖZLEMLEMEK VE KONTROL ETMEK İÇİN KABLOSUZ ÇÖZÜM NETWORKER GÖZLEMLEME SİSTEMİ ÜRETİM SÜREÇLERİNİ GÖZLEMLEMEK VE KONTROL ETMEK İÇİN KABLOSUZ ÇÖZÜM Her tür makinene de kullanılabilir Kullanıcının bilgisayarına ilave bir yazılım yüklenmesi gerekmiyor Bağımsız

Detaylı

Turquaz Windows kurulum dökümanı. ftp://ftp.mirror.ac.uk/sites/ftp.postgresql.org/binary/v7.3.1/windows/pgsql731wina1.exe

Turquaz Windows kurulum dökümanı. ftp://ftp.mirror.ac.uk/sites/ftp.postgresql.org/binary/v7.3.1/windows/pgsql731wina1.exe 1. Giriş Turquaz programını windows üzerinde çalıştırmak için öncelikle bilgisayarınızda postgresql ve Java nın kurulu olması gerekli. Aşağıdaki bilgi ve dökümanlar windows 2000 işletim sistemi üzerinde

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

SIMAN KULLANIM KILAVUZU

SIMAN KULLANIM KILAVUZU SIMAN KULLANIM KILAVUZU Önder Öndemir SIMAN Simülasyon programı Model Çatı ve Deneysel Çatı olmak üzere iki kısımdan oluşur. Model çatı genel itibariyle modullerin ve işlem bloklarının yazıldığı kısımdır.

Detaylı

TL-WPS510U PRINT SERVER KURULUM DÖKÜMANI

TL-WPS510U PRINT SERVER KURULUM DÖKÜMANI TL-WPS510U PRINT SERVER KURULUM DÖKÜMANI 1 Başlarken Satın almış olduğunuz TL-WPS510U nun kullanım diagramı aşağıdaki gibidir. Cihazınızı bir ağ yazıcısı değilse veya kablolu ağ yazıcınızı kablosuz olarak

Detaylı

LMS PC aracı ACS420. LMS parametre ayarlarının yapılması için PC yazılımı. Kurlum ve çalıştırma talimatları

LMS PC aracı ACS420. LMS parametre ayarlarının yapılması için PC yazılımı. Kurlum ve çalıştırma talimatları LMS PC aracı ACS420 LMS parametre ayarlarının yapılması için PC yazılımı Kurlum ve çalıştırma talimatları 1 İçindekiler 1. ACS420 programının kurulumu.. 3 2. OCI430 ara yüzün sürücü kurulumu.. 7 OCI430

Detaylı

ARG Ses Kayıt Sistemi KURULUM YÖNERGESİ

ARG Ses Kayıt Sistemi KURULUM YÖNERGESİ ARG Ses Kayıt Sistemi KURULUM YÖNERGESİ ARG SES KAYIT SİSTEMİ, Telefon Görüşmelerini Manuel/Otomatik Olarak Dijital Ortama Kayıt Eder. 2, 4, 8 Kanallı Cihazları kullanarak, 2,4 ve 8 in katları Biçiminde

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu Bilgisayarın Yapısı Donanım (Hardware): Bir bilgisayara genel olarak bakıldığında; Kasa, Ekran, Klavye, Fare, Yazıcı, Hoparlör,

Detaylı

Yerel Okul Sunucusu Uygulama Yazılımları Prototipi

Yerel Okul Sunucusu Uygulama Yazılımları Prototipi TECHNOLOGY SOLUTIONS Yerel Okul Sunucusu Uygulama Yazılımları Prototipi Test ve Kabul Raporu TRscaler Technology Solutions 2013 A N K A R A Ü N İ V E R S İ T E S İ T E K N O L O J İ G E L İ Ş T İ R M E

Detaylı

Ubuntu Terminal Server Ve Uzak Masaüstü Sunucusu

Ubuntu Terminal Server Ve Uzak Masaüstü Sunucusu Ubuntu Terminal Server Ve Uzak Masaüstü Sunucusu Ünal YILMAZ unalyilmaz@hotmail.com Hakkımda 1976 da İstanbul da doğdum. Haydarpaşa Endüstri Meslek Lisesi Elektrik, Anadolu Üni. Önlisans Halkla ilişkiler,

Detaylı

KWorld. PlusTV Hybrid PCI (DVB-T 210SE) İçindekiler

KWorld. PlusTV Hybrid PCI (DVB-T 210SE) İçindekiler KWorld PlusTV Hybrid PCI (DVB-T 210SE) İçindekiler V1.1 Bölüm 1 : PlusTV Hybrid PCI Kartın Donanım Kurulumu...2 1.1 Paket İçeriği...2 1.2 Sistem Gereksinimleri...2 1.3 Donanım Kurulumu...2 Bölüm 2 : PlusTV

Detaylı

FreeBSD 5.X Serisi. Ömer Faruk Şen EnderUNIX Çekirdek Takımı Üyesi ofsen@enderunix.org

FreeBSD 5.X Serisi. Ömer Faruk Şen EnderUNIX Çekirdek Takımı Üyesi ofsen@enderunix.org FreeBSD 5.X Serisi Ömer Faruk Şen EnderUNIX Çekirdek Takımı Üyesi ofsen@enderunix.org FreeBSD 5.X Yenilikler ve Değşiklikler Sunum Özeti: FreeBSD 5 serisi ile gelen Yenilikler FreeBSD 5 serisi ile gelen

Detaylı

İşletim Sistemleri Kurulumu

İşletim Sistemleri Kurulumu İşletim Sistemi Kurulumu Öğrt. Gör. Alper Aslan Bilgisayar Büro Programları İşletim Sistemi Kurulumu BIOS BIOS Ayarları Hata Mesajları İşletim Sistemleri İşletim Sistemleri Kurulumu Öğrt. Gör. Alper ASLAN

Detaylı

Blu- ray Writer lariniz hakkinda Önemli Not

Blu- ray Writer lariniz hakkinda Önemli Not Blu- ray Writer lariniz hakkinda Önemli Not Cihazınızın kurulumunu tamamlamak için bu ilave talimatları kullanın. Disc Publisher cihazınızdaki Blu- ray sürücü (leri) bilgisayara bağlamak için esata kullanılır.

Detaylı

e-imzatr Kurulum Klavuzu

e-imzatr Kurulum Klavuzu e-imzatr Kurulum Klavuzu Sürüm 0.0.1 1 İçindekiler İşletim Sistemi Sistem Türü Öğrenme Java yükleme Akis Kurulum Kart Okuyucu Sürücü Kurulum Kullanıcı Doğrulama 2 İşletim Sistemi Sistem Türü Öğrenme Bu

Detaylı

CLR-232-ES RS232 - Seri Ethernet Çevirici

CLR-232-ES RS232 - Seri Ethernet Çevirici CLR-232-ES RS232 - Seri Ethernet Çevirici BÖLÜM I Genel Bu kılavuzda, CLR-232-ES seri sunucu kullanılarak, uzaktaki bir otomasyon sistemine nasıl bağlantı kurulacağı anlatılmaktadır. Ethernet ağ üzerinden

Detaylı

USB 2.0 DAN HDMI A VİDEO ADAPTÖRÜ. Hızlı Kurulum Kılavuzu DA-70851

USB 2.0 DAN HDMI A VİDEO ADAPTÖRÜ. Hızlı Kurulum Kılavuzu DA-70851 USB 2.0 DAN HDMI A VİDEO ADAPTÖRÜ Hızlı Kurulum Kılavuzu DA-70851 1. Sürücüyü Yükleme İkaz: Verilen sürücüyü bağlamadan adaptörü bilgisayarınıza BAĞLAMAYIN. Verilen CD yi disk sürücünüze yerleştirin ve

Detaylı

Windows Server 2012 Kurulum Hazırlıkları. Windows Server 2012 Kurulum Seçenekleri. Windows Server 2012 Kurulum Adımları. Full GUI Kurulum Seçeneği

Windows Server 2012 Kurulum Hazırlıkları. Windows Server 2012 Kurulum Seçenekleri. Windows Server 2012 Kurulum Adımları. Full GUI Kurulum Seçeneği Merhaba, Aşağıda hazırlamış olduğum dokümanda Windows Server 2012 işletim sistemi kurulumunu sizlerle paylaşacağım. Windows Server 2012 Kurulum Hazırlıkları Eğer elinizde bir Windows Server 2012 işletim

Detaylı

Bağlantı Kılavuzu. Yerel olarak bağlanmış bir yazıcıya yönelik Windows talimatları. Yerel yazdırma nedir? Yazılımı CD'yi kullanarak kurma

Bağlantı Kılavuzu. Yerel olarak bağlanmış bir yazıcıya yönelik Windows talimatları. Yerel yazdırma nedir? Yazılımı CD'yi kullanarak kurma Sayfa 1 / 6 Bağlantı Kılavuzu Yerel olarak bağlanmış bir yazıcıya yönelik Windows talimatları Not: Yerel olarak bağlanmış bir yazıcı kurulurken, işletim sisteminin Yazılım ve Belgeler CD'siyle desteklenmediği

Detaylı

SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı

SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı Kurulum 1. SQL Uyarı.zip dosyası açılır. 2. SQL Uyarı.exe programı çalıştırılır. 3. Üstteki ekran açılır ok. Butonuna basılır. 4. Ayarlar ekranı seçilir. 4.1 Server

Detaylı

RPMNET WOLVOX REPORTER

RPMNET WOLVOX REPORTER RPMNET WOLVOX REPORTER TANITIM : EFAR YAZILIM LTD.STI Tarafından Geliştirilen EFAR Wolvox Reporter AKINSOFT Wolvox Kullanıcılarının Android İşletim Sistemi Yüklü Cep Telefonlarından Online Olarak Kullandıkları

Detaylı

Akademik Bilişim 2002. Linux Çekirdeği. Berk Demir

Akademik Bilişim 2002. Linux Çekirdeği. Berk Demir <berk@linux.org.tr> Akademik Bilişim 2002 Linux Çekirdeği Berk Demir Çekirdek Nedir? Yazılım ve donanım arasında aracı olarak çalışan ve genel organizasyonu sağlayan program. Görevleri : Süreç kontrolü

Detaylı

ROKAY. Robot Operatör Kayıt Cihazı KULLANMA KILAVUZU V:1.0

ROKAY. Robot Operatör Kayıt Cihazı KULLANMA KILAVUZU V:1.0 ROKAY Robot Operatör Kayıt Cihazı KULLANMA KILAVUZU V:1.0 1 İÇİNDEKİLER SAYFA Cihazın Genel Özellikleri... 3 Programın Kurulumu... 4 Windows-7 Sürücülerin Yüklenmesi... 5 Windows-Vista Sürücülerin Yüklenmesi...

Detaylı

İşlem Terminali (TW) Kurulum Kılavuzu BIST Sürüm: 4.0.1006

İşlem Terminali (TW) Kurulum Kılavuzu BIST Sürüm: 4.0.1006 İşlem Terminali (TW) Kurulum Kılavuzu BIST Sürüm: 4.0.1006 Belge Kimliği: Belge Sürümü: TW_IG_80 GENIUM_Product_a1135 Sürüm Tarihi: 2014-06-25 Yayın Tarihi: 2014-06-25 Yayımlandıklarında detayların doğru

Detaylı

AirTies Kablosuz Erişim Noktası (Access Point) olarak kullanacağınız cihazı bilgisayarınıza bağlayarak ayarlarını yapabilirsiniz.

AirTies Kablosuz Erişim Noktası (Access Point) olarak kullanacağınız cihazı bilgisayarınıza bağlayarak ayarlarını yapabilirsiniz. USB Disk Paylaşımı Değerli Müşterimiz, AirTies desteklediği USB Tak&Paylaş özelliği ile hiçbir ekstra donanıma ihtiyaç duymadan yaygın olarak kullanılan standart USB disk sürücülerinizi tüm ağınıza paylaştırmanıza

Detaylı

Windows 7'ye Format Atmak, XP Repair ve XP Kurmak

Windows 7'ye Format Atmak, XP Repair ve XP Kurmak Bu yazımda Windows 7 işletim sisteminin nasıl kurulacağını adım adım resimlerle öğreneceğiz.. Kurulumdan önce yapmamız gereken bir kaç adım var. Öncelikle elimizde olması gerekenler: 1- Windows 7 CD' si

Detaylı

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş Yard. Doç. Dr. Alper Kürşat Uysal Bilgisayar Mühendisliği Bölümü akuysal@anadolu.edu.tr Ders Web Sayfası: http://ceng.anadolu.edu.tr/ders.aspx?dersid=101

Detaylı

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği Yenilikleri Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği 21 Aralık 2006 Yenilikleri İçerik 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri Neden? Nasıl? 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

Şekil 2.1 : Şekil 2.2 : Şekil 2.3 :

Şekil 2.1 : Şekil 2.2 : Şekil 2.3 : BÖLÜM 2 MĐCROWIN 32 PROGRAMININ BĐLGĐSAYARA YÜKLENMESĐ 2.1 - Giriş: PLC de tasarlanan projeyi çalıştırabilmek için Micro/WIN 32 veya Micro/WIN 16 paket programın öncelikle bilgisayara yüklenmesi gerekmektedir.

Detaylı

2. SCADA PROGRAMI. TEOS' un size sunduğu bir çok hizmet içerisinde en önemlilerini şöyle sıralayabiliriz:

2. SCADA PROGRAMI. TEOS' un size sunduğu bir çok hizmet içerisinde en önemlilerini şöyle sıralayabiliriz: 2. SCADA PROGRAMI Bu bölümde ülkemizde sıklıkla kullanılmaya başlayan, ülkemiz mühendislerince geliştirilmiş bir scada yazılım programı olan TEOS SCADA programı hakkında bilgiler vereceğiz. TEOS SCADA

Detaylı

KWorld. PlusTV DVB-S USB. PlusTV DVB-S USB Kurulum Kılavuzu. İçindekiler

KWorld. PlusTV DVB-S USB. PlusTV DVB-S USB Kurulum Kılavuzu. İçindekiler KWorld PlusTV DVB-S USB PlusTV DVB-S USB Kurulum Kılavuzu İçindekiler V1.1 Bölüm 1 : PlusTV DVB-S USB Donanım Kurulumu...2 1.1 Paket İçeriği...2 1.2 Sistem Gereksinimleri...2 1.3 Donanım Kurulumu...2 Bölüm

Detaylı

Fedora Core Ağ Ayarları

Fedora Core Ağ Ayarları Fedora Core Ağ Ayarları Metin KAYA EnderUNIX Üyesi metin@enderunix.org http://www.enderunix.org setup İle Ethernet Kartı Yapılandırması setup hem ilk yapılandırma hem de var olan ayarların değiştirilmesinde

Detaylı

08224 Sunucu İşletim Sistemleri

08224 Sunucu İşletim Sistemleri Ders Tanıtım Sunumu 08224 Sunucu İşletim Sistemleri Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2013 Bahar Yarıyılı 26-27 Şub. 2013 Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU 1980 li yıllarda ortaya çıkan Personal Computer sistemlerden

Detaylı

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru 1 Konular 1. Bilgisayar Nedir? 2. Bilgisayarın Tarihçesi 3. Günümüz Bilgi Teknolojisi 4. Bilgisayarların Sınıflandırılması

Detaylı

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com . PROGRAMLAMA UTR-VC Windows altında çalışan konfigürasyon yazılımı aracılığıyla programlanır. Programlama temel olarak kalibrasyon, test ve giriş/çıkış aralıklarının seçilmesi amacıyla kullanılır. Ancak

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

Donanım Bağımsız Kurtarma

Donanım Bağımsız Kurtarma Donanım Bağımsız Kurtarma Bu belgenin amacı, bir sistemden başka bir sisteme donanım bağımsız kurtarma gerçekleştirmenize adım adım yardımcı olmaktır. Bu belgeyi okumaya başlamadan önce ShadowProtect için

Detaylı

ARTESIS ENTERPRISE SERVER OPC TÜNELLEME İSTEMCİSİ

ARTESIS ENTERPRISE SERVER OPC TÜNELLEME İSTEMCİSİ ARTESIS ENTERPRISE SERVER Dök. No: PS.01 KL.04 REV.02 I Table of Contents Part I Giriş 1 Part II Sistem Gereksinimleri 1 Part III Kurulum 3 Part IV Ana Menü 11 Part V Destek 13 Part VI Sorun Giderme 13

Detaylı

Vmware Esx Server Nedir Ve Ne İşe Yarar

Vmware Esx Server Nedir Ve Ne İşe Yarar Vmware Esx Server Nedir Ve Ne İşe Yarar VMware 1999 yılında kurulumuş bir şirket ve ilk ürünü hepimizin de bildiği VMware Workstation'dır. Bu ürün PC lerimize kurduğumuz ve Windows ile aynı zamanda diğer

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

Eğitim Amaçlı Debian Web, FTP ve Veritabanı Sunucusu Yönetimi

Eğitim Amaçlı Debian Web, FTP ve Veritabanı Sunucusu Yönetimi Eğitim Amaçlı Debian Web, FTP ve Veritabanı Sunucusu Yönetimi Dumlupınar Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Kütahya cakirhal@dpu.edu.tr, saytekin@dpu.edu.tr, makcay@dpu.edu.tr Özet: Bu çalışmada

Detaylı

robotsan idea Kontrol Kartı (idea Board) Kurulum

robotsan idea Kontrol Kartı (idea Board) Kurulum robotsan idea Kontrol Kartı (idea Board) 1 Genel Bakış Bu dokümanda, robotsan tarafından geliştirilmiş olan idea Kontrol Kartları nın programlanabilmesi için işletim sistemine tanıtılması sırasında yapılması

Detaylı

Doğru Adaptor soket kutuplaması.

Doğru Adaptor soket kutuplaması. 1. Tanıtım Next YE-11G WiFi Bridge satın aldığınız için teşekkür ederiz. Bu portatif cihaz ile, IP Kamera ve internet teknolojilerini kullanan Ethernet RJ45 portlu cihazların kablosuz ağlara kolayca erişimi

Detaylı

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Linux İşletim Sistemleri Eren BAŞTÜRK basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Giriş Linux İşletim Sistemleri Linux Terimlerinin Açıklanması Gömülü Linux İşletim Sistemleri Ubuntu Kurulumu Linux İşletim

Detaylı

Linux Kurulumu (Sürüm 1.52) İçindekiler

Linux Kurulumu (Sürüm 1.52) İçindekiler Linux Kurulumu (Sürüm 1.52) İçindekiler 1. Kurulum Başlangıcı 2. Kurulum Yönergeleri 3. Uygulama Çalıştırma Yönergeleri 4. Uygulama Kaldırma 5. Notlar 6. Ek: Sürüm 1.5.2 7. Logoların değiştirilmesi 8.

Detaylı

DURMAZSOFT ERP KURULUM VE YAPILANDIRMA

DURMAZSOFT ERP KURULUM VE YAPILANDIRMA DURMAZSOFT ERP KURULUM VE YAPILANDIRMA 1. Microsoft SQL Server 2008 R2 Express Edition Kurulum Rehberi SQL Server 2008 R2 Express Edition Limitleri Desteklenen CPU sayısı 1 Desteklenen en fazla bellek

Detaylı

Linux altında komut satırında...

Linux altında komut satırında... -Kabuk (Shell) Unix ve benzeri işletim sistemlerinde kullanıcının komut yazmasını sağlayan, bu komutları yorumlayarak gerekli işlemleri yapan programlara kabuk (shell) adı verilir. Linux da bir kullanıcı

Detaylı

SoSv2 Uygulaması ile Sql2005 Kurulumu

SoSv2 Uygulaması ile Sql2005 Kurulumu SoSv2 Uygulaması ile Sql2005 Kurulumu Bu dokümanda Sql2005 kurulumlarını kolaylaştırmak ve Netsis standartlarına uygun kurulumlar gerçekleştirmek için geliştirilen SoSv2 uygulamasının kullanımı anlatılmıştır.

Detaylı

Safety and Certifications

Safety and Certifications 007-07-003.qxd 5.03.004 9:37 Uhr Seite (,) xxxx Başlamadan önce: Aşağıdaki parçaların da DSL kitinizle birlikte verildiğinden emin olun: SpeedStream SpeedStream Safety and Certifications Safety and Certifications

Detaylı

Windows XP Professional Kurulumu

Windows XP Professional Kurulumu Windows XP Professional Kurulumu ve YönetimiY Kuruluma Geçmeden Önce XP HOME EDİTİON / XP PROFESSİONAL ONAL ARASINDAKİ FARK Şimdi Kuruluma Geçelim elim XP Cd mizi takıyoruz ve bilgisayarımızı yeniden başlatıyoruz

Detaylı

FreeBSD Üzerinde VLAN Kullanımı

FreeBSD Üzerinde VLAN Kullanımı FreeBSD Üzerinde VLAN Kullanımı VLAN Nedir? Virtual Local Area Network (VLAN), network kullanıcılarının ve kaynaklarının bir switch üzerindeki portlara bağlanarak yapılan mantıksal bir gruplamadır. VLAN,

Detaylı