Kanın Ha zır lan ma sı, Sak lan ma sı ve Nak li

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kanın Ha zır lan ma sı, Sak lan ma sı ve Nak li"

Transkript

1 İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Herkes İçin Transfüzyon Tıbbı Sempozyum Dizisi No: 44 Mayıs 2005; s Kanın Ha zır lan ma sı, Sak lan ma sı ve Nak li Prof. Dr. Gül yüz Öz türk Günümüz modern kan bankacı lı ğında temel kurallardan biri hastaya gereken kan bile şeninin transfüze edilmesi olup alı cıya mutlak yararlı ola cak, güvenli ve etkili kan bile şenini sağlamak amacıy la kan mer kez le ri ve trans füzyon servisleri, kan bile şenlerinin hazırlanmasın da or tak bir yol iz le me li dir. Standartların sağlanması ve or tak la şı la bil me si için ka nın toplanması, test edilmesi, hazırlanması, saklanması ve ta şınması ile il gi li tüm aşamalarda kullanılan yön tem ler, ça lı şan personel, test malzemeleri, ekipman ve bile şenlerinin içerikleri ile ilgili kalite güvenli ğinin oluşturulması gerekir. Son ürünün etkili ve saf (te miz) ol ma sı nı sağlaması, kan içe ri ğinin canlı lı ğı ve fonksiyonları korunması, enfeksiyon bula şı nın en aza in dirilmesi, saklama sırasında meydana gelebilecek kimyasal ve fi ziksel deği şikliklerin olabildi ğince geciktirilmesi bu konunun temel kuralları nı oluşturur. AN TIİKO AGÜ LAN ve KO RU YU CU SI VI LAR Alınan kanın pıhtılaşmaması torbaya konulan antikoagülan madde ile, kan hücrelerinin metabolizmaları nın devamlı lı ğı ve torbadaki eritrosit ömrünün uza tılabilmesi ise koruyucu sı vılarla sağlanır. Dü şük sıcaklıkta saklanma sırasın da kan hüc re le ri gli ko li tik ak ti vi te le ri nin de va mı için besleyici maddeleri ve hücreler arası enerji kaynakları nı kullanırlar. Adenozin trifosfat (ATP) seviyelerinin transfüzyon sonrası can lı lıkla da ilgisi olduğundan, antikoagulan-koruyucuların glikolitik yoldan ATP yapı mı nı sağlamaya yetecek miktarda dextroz bulundurması ge re kir. Erit ro sit le rin ATP sen tez le me si için ge rek li substratı Ade nin sağlar. Ortamın ph sı glikoliz sonucu ortaya çıkan laktik asit nedeniyle düşeceğinden ortama dengeleyici olarak sodyum bifosfat eklenir. Fosfat varlı ğı 2,3-DPG dü zeyini artı rır. Sit rat ise sı vı için de tri-sod yum sit rat halinde bulunur ve kalsiyum iyonu ile birle şerek koagülasyonu (pıhtılaşmayı) önler. 43

2 Gülyüz Öztürk Uygun antikoagülasyon için kan ile sitratlı sı vı nın belirli bir oranda ka rışması ge rek li dir. Ge nel lik le her 100 ml kan için 14 ml sit rat ye ter li dir. 450 ml ± %10 mik tar da ( ml) kan top lan ma sı için 63 ml sit rat uy gun dur. 450 ml ± %10 den da ha faz la kan alınması halinde torbada pıhtılar oluşurken daha az kan alınması hastada fazla sitrata bağ lı yan et kiler görülebilir. Dü şük hacimle tam kan toplanması durumunda (minimum 300ml), eritrosit konsantresi haline getirilmeli ve plazmanın sit rat ora nı yüksek oldu ğu için kul la nılmamalı dır. Donasyon öncesinde 300 ml kan toplanması dü şünülüyorsa antikoagülankoruyucu sı vı miktarı oran korunacak şekilde azaltılmalı dır. Kat kı Mad de le ri (Ad di ti ve So lu ti on = Ek So lüs yon) Eritrosit ömrünü ve fonksiyonları nı uzat mak ama cıyla kullanı lır (AS): NaCl, dext roz, ade nin, man nitol ve sodyum fos fat içe rir (top lam 100 ml). Üç lü torba sisteminde ana torbaya bağ lı, bi ri boş di ğe ri 100 ml AS içe ren 2 ek tor ba vardır. Plazması ay rılmış eritrosit süspansiyonu en çok 72 saat içinde AS li torbaya aktarılmalı dır. Bu sistemin kullanılması ile ortalama %60 hematokrit de ğer li erit ro sit süs pan si yo nu ve plaz ma el de edil miş olur. Kanın saklama süresini artır mak için de ği şik antikoagülan+koruyucu sı vı kombinasyonları denenmiş tir. Tür ki ye de en çok kul la nılanı CPDA-1 (Citrate- Phosphate-Dextrose-Adenine) dir. Buna ek olarak ACD (Acid-Citrate-Dextrose) ve CPD (Citrate-Phosphate-Dextrose) de kullanılmaktadır. Ay rı ca CPD içeren torbalara alı nan tam ka nın erit ro sit le ri nin SAG-M (Sa li ne-sod yum klo rür, Adenine, Glukoz, Mannitol) ilaveli ayrı bir torbaya toplanabildi ği bir sis tem de var dır. Ek sı v ıların özelliklerine göre kanın saklanma süresi deği şir. Tam kan ve eritrosit konsantrelerinin 1-6 C de saklanma süresi : ACD ve CPD ile 21 gün, CPDA-1 ile 35 gün, SAG-M ila ve edil di ğinde 42 gün dür. KAN BİLEŞENLERİ Kan ürünleri denilince kandan hazırlanan tüm terapötik materyal, yani hem kan bi le şenleri (komponenti) hem de plazma fraksinasyon ürünleri akla ge lir. Kan bi le şenleri tanı mı eritrosit, lökosit ve trombosit süspansiyonları ile taze donmuş plazma ve kriyopresipitatı kap sar. Tam ka nın bi le şenlerine ayrılması, komponentlerin özgül ağırlıkları göz önü ne alı na rak be lir li bir hızda ve sürede santrifüj edilmesi prensibine dayanır. Ha zırlanan kan bi le şeni, belirli ısılarda (bazıları çe şitli kimyasal maddelerle muamele edildikten sonra) ve belirli sı vılarda gerekti ğinde kullanılmak üzere saklanır. Modern transfüzyon prensiplerinden biri olan kan bile şeni kullanı mı bir üni te tam ka nın fark lı en dikasyonlarla birden fazla hastada kullanılması nı sağlar, ayrıca istenmeyen yan etkilerin azaltılması ve trans füz yon ama cına ulaşmada başarı sağlar. 44

3 Kanın Hazırlanması, Saklanması ve Nakli Kan Kom po nent le ri nin Ha zır lan ma sı 1. Kanın Toplanması Kan bi le şeninin kalitesi sağ lıklı donörle ve damara giriş bölgesinin temizli ği ile başlar. Kanın torbaya toplanması sırasında torbadaki antikoagülan mad de ile ka rışması nı sağlayacak kanın çalkalanması nı düzenli aralıklarla sağ la yan bir sis tem ol malı dır. Toplanma süresi 4-10 dakika kadardır ve kan toplanır toplanmaz donörün kolundaki hortum bükülerek kanın akı şı engellenir ve iğle çekilir. Kan torbası etiketlenir ve 1-6 C de saklanır. 2. Tam Ka nın Kom po nent le ri ne Ay rıl ma sı Ayrılması dü şünülen bile şen sa yı sı ve çe şitlili ğine göre ana torbaya bağlı 1-2 ve ya 3 ek tor ba sı bulunan torbalar kullanı lır. Eritrosit süspansiyonu, trombosit süspansiyonu, taze donmuş plaz ma el de si için 2 ve ya 3 ek tor ba nın bulunması ge re kir. Tam ka nın bi le şeninin ayrılması işlemi toplanmasından sonraki 6 saat içinde gerçekleştirilmelidir. Eritrosit, trombosit ve plazma fark lı (özgül ağırlık) ol du ğundan ayırma işleminde santrifüj yöntemi kullanı lır. İlk santrifüjle ayırma işleminde eritrosit süspansiyonu ve plazma farklı 2 torbaya aktarı lır. Plaz ma kısmına aktarılan trombositler ikinci santrifüj işleminden sonra ise trombosit ile trombositten fakir plazma ayrı lıp, trombosit farklı torbaya aktarı lır, plazma aynı torbada kalır. Tam Kan Eritrosit Süspansiyonu Trombosit Süspansiyonu Kriyopresipit Trombositten Zengin Plazma Taze Plazma Taze Donmuş Sıvı plazma Plazma Franksiyon Ürünleri Şekil 1. Tam kanın bileşenlerine ayrılması 45

4 Gülyüz Öztürk Tam Kan Donörden alındıktan sonra hiçbir işlem uygulanmadan 63 ml antikoagülan için de alı nan 450 (± %10) ml ka na tam kan de nir. Ye ni alındı ğında eritrosit, trombosit, lökosit, plazma proteinleri ve pıhtılaşma faktörlerini içerir. Hematokriti ortalama % kadardır ve donör hematokritine bağ lı ola rak de ği şir. Tam ka nın yak la şık ola rak 200 ml si erit ro sit, 250 ml si plaz ma dan olu şur. +4 C de 48 sa at sak la nan tam kan da trombositler tamamen fonksiyonları nı kaybederler. +4 C de Faktör V, beş gün boyunca aktivitesini sürdürür; be şinci gün de %80, 14. gün de ise %50 ak tif tir. Fak tör VI II se vi ye si 1-2 gün için de normalin %50 sine, beş gün son ra ise nor ma lin %30 una iner. Her ge çen gün aza lan Fak tör XI, 7. gün nor ma lin %20 si ka dar dır. Tam ka nın için de ki lö kosit ler de kı sa bir sü re son ra can lı lıkları nı yitirirler. Modern tıbbın uygulandı ğı merkezlerde tam kan çok nadiren kullanılmakta, diğer kan ürünlerinin elde edildiği kaynak olarak kabul edilmektedir. Tanım olarak 24 saatten daha kısa süre beklemiş tam ka na ta ze tam kan de nil mek te dir. Erit ro sit Süs pan si yo nu Eritrosit süspansiyonu, plazması nın 3/4 ü alınmış kan dır. Antikoagülan+koruyucu sı vı içi ne alınan tam kandan hazırlanır. Bu nun için tam ka nın alındı ğı torbaya bağ lı ikin ci bir boş tor ba olmalı dır. Ön ce tam kan tor ba sı santrifüj edilerek eritrosit ve plazması çöktürülür, üstte kalan plazma bir ekstraktör yardı mıyla ikinci torbaya aktarı lır. İlk tor ba da sa de ce erit ro sit süs pansiyonu kalır. Ek torbaya plazma aktarı lır ken ml ka dar plaz ma erit ro sit süspansiyonu içinde bırakı lır. Böylece hem eritrosit metabolizması için ye ter li miktarda besleyici ortam hem de pıhtılaşma önleyici yeteri kadar antikoagülan mad de sağlanmış olur. Bu şekilde hazır la nan bir üni te erit rosit süspansiyonu yakla şık 200 ml eritrosit içerir. Hematokriti %70-80 kadardır. CPDA-1 solüsyonunda hazırlanmış ise +4 C de 35 gün sak la na bi lir. Eritrositler üzerine SAG-M solüsyonu da eklenebilir. Bunun için santrifüjden sonra plazması tama yakın alınmış eritrositler üzerine ek solüsyon (100 ml) torbasındaki SAG-M ilave edilir. Optik okuyuculu ekstraktörler kullanıldı ğında eritrosit süspansiyonunun büyük ölçüde lökosit ve trombositlerden arındı rılması da sağlanmış olur ve süs pansiyonun içinde hemen hemen hiç plazma kalmaz. Bu ürünün saklanma süresi +4 C de 42 güne ka dar uzar. SAG-M lü eritrosit süspansiyonları nın hematokriti %55-60 kadardır. Lö ko sit ten Fa kir Erit ro sit Süs pan si yo nu Bazı hastalarda kullanılacak eritrosit süspansiyonları nın lökositlerden arındı rılması gerekir. Bunun için uygulanabilecek yöntemler şunlardır: 46

5 Kanın Hazırlanması, Saklanması ve Nakli a. Lökosit Filtreleri : Eritrosit süspansiyonundaki lökositlerin azaltılmasın en etkili yolu lökosit filtreleri uygulanması dır. Ge lişmiş dördüncü jenerasyon filtrelerle %99.99 oranında lökositten arındırmak mümkündür. Bu filtreler hasta ba şın da ve ya de po la ma ön ce si kan mer ke zin de uy gu la nır. Filtrasyon teknikleri uygulanırken eritrositlerin ortalama %25 i kaybedilir. b. Sant ri fü gas yon: Santrifügasyon ile lökositlerin yo ğun ol du ğu tabaka (buffy co at) başka bir ortama alı nır. Yöntemin etkinli ği %70-80 kadardır. İşleme ek olarak mikronluk filtreler kullanıldı ğında etkinlik %90-94 e çıkar. c) Erit ro sit le ri yı ka ma. d) Erit ro sit le ri don du rup çöz dük ten son ra yı ka ma. e) Erit ro sit le ri SAG-M lü sı vı lar içi ne top la ma: Lökosit filtreleri dı şındaki yöntemlerle lökositlerin temizlenmesi %70-90 oranında ba şarı lı dır. Lökositten arındı rılma işlemleri lökositlerin ortamdan uzaklaş t ı rılması sırasında ayrıca lökosit, fibrin, trombosit ve erit rosit parçalanmasıyla ortaya çıkan mikroagregatların temizlenmesi de sağ lan mış olur. Yı kan mış Erit ro sit Süs pan si yo nu Yıkanmış eritrosit süspansiyonu özel hücre yıkama cihazları kullanılarak veya manuel olarak hazırlanabilir. Manuel yıkama işleminde transfer torbalar kullanı lır. Eritrosit süspansiyonu, soğutmalı santrifüjde veya özel cihazlarda serum fizyolojikle 3000 devirde 15 dakika santrifüj edilir. Bu uygulama ile trombosit ve plazma proteinlerinin önemli bir kısmı, lökositlerin de %70-80 i temizlenir. İşlem sırasında eritrositlerin %10-20 si tüketilir. Açık sistemlerle hazırlandı ğından yıkanmış eritrosit süspansiyonları 24 saat içinde kullanılmalı, aksi halde imha edilmelidir. Çünkü açık sistemlerde bakteri kontaminasyonu riski yüksektir. Kontaminasyon riski nedeniyle kullanım süresi kı sa olan bu tür ürün ler trans füz yon dan he men ön ce ha zırlanmalı dır. Don du rul muş Erit ro sit Süs pan si yo nu Eritrositlerin dondurularak saklanmasında hücre dondurulurken kristalleşmeyi önleyen koruyucu sı vılardan yararlanı lır. Bu amaç la en sık gliserol kullanı lır. Alı nı şın dan en faz la 6 gün son ra eritrositler ( 65)-(-80) C de dondurulur, kullanılmak istenildiğinde çözülür, yıkanarak gliserol ortamdan uzaklaş t ı rı lır (deg li se ro li ze edi lir) ve trans füz yo na ha zır hale getirilir. Bu ürün, bir dereceye kadar lökositten fakir ve nispeten plazmasızdır. Saklama süresi 47

6 Gülyüz Öztürk ortalama 10 yıldır Trombosit Süspansiyonu Tek-ran dom - Do nör Trom bo sit Süs pan si yo nu: Tam ka nın santrifüj edilmesi ile el de edi lir. Bir tor ba tam kan dan bir adet ran dom do nör trom bo sit süs pansi yo nu el de edi lir. Bu nun için kan do nör den alındıktan sonra 6-8 saat içinde santrifüj edilir. Tam kan santrifügasyonla (2000 g devirde 3 dakika), trombositten zengin plazma ve eritrositlere ayrı lır. Trombositten zengin plazma yüksek devirde yeniden santrifüj edilir. Elde edilen trombosit kümesinin ml otolog sitratlı plazmada süspansiyonu sağlanır. Bu şe kil de ha zırlanan trombosit süspansiyonu 0.55x1011 trombosit içerir. Trombosit ünitesi ya da bir ünite trombosit olarak tanımlanan bu süspansiyondur. Transfüzyondan önce bu süspansiyonların 6-8 ünitesi (yetişkinler için) bir terapötik doz olarak havuzlanabilir. Havuz Trombosit Süspansiyonu: Tek ünite trombosit süspansiyonları nın 6-8 li ola rak ste ril şartlarda bir araya getirilmesiyle havuz trombosit süspansiyonları elde edilmektedir. Aferez Trombosit Süspansiyonu: Aferez iş le mi ile özel ci haz lar kul la nılarak ayrılan trombosit süspansiyonudur. Kan merkezlerinden istem yapı lırken aferez ürünleri özellikle belirtilmelidir. Bir ünite aferez trombosit süspansiyonu, içerdiği trombosit sayı sı yönünden 6-8 random donör trombosit süspansiyonuna kar şı lık ge lir. Aferez trombosit süspansiyonunun avantajları; rölatif olarak daha az lökosit içermesi, daha az sayıda donör gerektiğinden transfüzyonla bula şan enfeksiyon olası lı ğı nın azalması, havuzlama yapılmadı ğından bakteri kontaminasyonu riskinin daha düşük olması, yeterli miktarda konsantre ürün el de edilebilmesi (HLA uyumlu, CMV negatif trombosit gibi), febril non-hemolitik transfüzyon reaksiyonları nın azal tılması ve/veya önlenmesi olarak sayılabilir. Tab lo 1. Trombosit süspansiyonları ve içerikleri İçerdiği Ürünler Aferez Tek Ünite Havuz -6 Ünite- Trombosit En az 3.0x x x10 11 Ortalama 4.2x x x10 11 Lökosit 1x x10 7 5x10 8 Eritrosit Nadir Değişken <5 ml Volüm (ml) HLA uygunluğu Evet Evet Hayır 48

7 Kanın Hazırlanması, Saklanması ve Nakli Dezavantajı ise maliyeti ve donör teminindeki güçlüklerdir. Trombosit süspansiyonu hazırlandıktan sonra iki yöntemle saklanır: 1. Ajitasyon (Çalkalama): En sık kul la nı lan yön tem, C de (oda ısı sında), ikinci ku şak gaz geçirgen torbalarda beş gün boyunca sürekli ajitasyondur. Ajitasyon özel cihazlarla (ajitatör) yapılmalı dır. Trombositler beşinci günün sonunda %20-25 oranında canlı lı ğı nı kay be der ler. FV ve FVI II de or ta de recede azalma hariç, koagülasyon faktörleri aktivitesi iyi ko runur, fakat ph azalır. 2. Don dur ma: Bu nun için kri yoprotektif olarak dimetilsulfoksit (DMSO) kullanı lır. Hızlı eritmeden sonra trombositlerin canlı lık ora nı %50 ye dü şer. Pahalı ve et kin li ği az olan bir yön tem dir. Lökosit Süspansiyonu Lökositlerin dolaşımdaki yarı ömürleri sadece 4-10 saattir. Lökositler tam kan dan ya da afe rez işlemiyle toplanarak hazırlanabilir. Yan etkisi fazla ve alternatifi oldu ğundan uzun yıllar kullanı mı kı sıtlı kal mışsa da günümüzde yenidoğan ve hematolojik onkolojik maliyniteli hastaların nötropenik ateş tedavilerinde tekrar önem kazanmış tır. Tab lo 2. Taze donmuş plazma ve kriyopresipitatın saklama süreleri -25 C nin altında 24 ay -18 C, - 25 C 3 ay Ta ze Don muş Plaz ma Antikoagulanlı tam kan alın dıktan hemen sonra veya 1-6 C de bekletilip en geç 6-8 saat içinde santrifüj edilmelidir. Santrifüj sonrası çö ken şekilli elemanların üzerinde kalan bölüme taze plazma denir. İçeriğinde bütün koagülasyon faktörleri, globulin ve albümin bulunur. Koagülasyon faktörlerinin zamanla aktiviteleri azalır. Ta ze plaz ma, kan alındıktan sonraki ilk altı sa at içinde dondurulursa taze donmuş plaz ma (TDP) de nir. Bu ürün de er ken dönemde dondurma yapıldı ğından özellikle koagülasyon faktörlerinin aktiviteleri korunmuştur. Plazmanın saklama süresi saklandı ğı ısıya göre de ğişmektedir (Tablo 2). Hazırlanan plazmada kalan kan hücrelerinin miktarları: eritrosit için 6x10 9 /L, lö ko sit için 0.1x10 9 /L ve trom bo sit için 50x10 9 /L nin al tında olması gerekmektedir. Bu sayımlar dondurma işleminden önce yapılmalı dır. Don dur- 49

8 Gülyüz Öztürk ma şok şek lin de ve ya ku ru buz ile ya pı lır. TDP na killeri sırasında saklama ısıları korunmalı dır. Kriyopresipitat Bir üni te TDP, 1-6 C de ya vaş ola rak (12 sa atte) eritilir. Santrifüjlenerek üst kı sım (supernatan) atı lır. Kalan ml plazma ile birlikte torbaya yapı şık peltemsi kısma kriyopresipitat denir. Hemen dondurularak saklanır. Sak lama süresi TDP nin üzerindeki son kullanma tarihine kadardır. Kullanılacağı zaman faktör kaybı nı ön le mek için plaz ma çö zücülerde (thaw cihazı) 37 C de çözülür ve en geç 6-8 saat içerisinde kullanı lır. Taze donmuş plazmadan hazırlanan kriyopresipitat 80 ünite Faktör VIII, 200 mg Fibrinojen, orijinalinin ortalama %50 si oranında von Willebrand Faktör (vwf) ve yak la şık %25 i ka dar Fak tör XIII içermelidir. Işın lan mış Hüc re (Erit ro sit, Trom bo sit, Gra nü lo sit) Süs pan si yon la rı Lenfosit ve lökositler doku antijenleri (MHC Class I ve II) taşıyan kan hücreleridir. İçeriklerinde bu hücrelerin olduğu kan ve kan kom po nent le ri, ba ğı şıklık sistemi sağlam olan hastaya (host:konak) verildiğinde immün sistem (temelde lenfositler) tarafından reddedilecektir. Bağı şıklık sistemi zayıf ve/veya tamamen yok olmuş hastalar ise kendisine yabancı olan bu hüc releri reddedemez. Buna karşı lık verilen kandaki immünolojik olarak sağ lıklı bu hücreler, doku gurubu farklı olan has ta yı yabancı ta nır, aktifle şir, ço ğalır ve hastanın dokuları nı infiltre ederek organ fonksiyonları nı bozar. Hastanın ölü mü ne ne den olan bu ola ya Graft Ver sus Host Has ta lı ğı, transfüzyonla ilişkili olduğu için de Transfüzyonla İlişkili Graft Versus Host Hastalı ğı (TİGVHH) de nir. Transfüzyonla İlişkili Graft Versus Host Hastalı ğı olu şabilmesi için kan ürünü içerisinde 1X10 7 /kg lenfosit olması yeterlidir. Hastalık transfüzyondan or ta la ma 1-2 haf ta son ra (2-30 gün) baş lar. Akut graft ver sus host has ta lı ğı özellikle ağır seyrediyorsa (Grade III ve IV) %90 oranında ölümle sonuçlanır. Bu nedenle hastalı ğı tedavi etmek yerine oluşması nı önlemek gerekir. En iyi yöntem, transfüze edilen kanın içindeki immünolojik yönden aktif hücrelerin ço ğalması nı önlemektir. Bu amaçla ga ma ışın la ma ya pılmalı dır. Böylece komponent içindeki lenfositler fonksiyonel olarak aktivitesini koruyacak fakat üreyemediğinden hastanın dokuları nı in filt re ede me ye cek ve Trans füz yon la İlişkili Graft Versus Host Hastalı ğı yapamayacaklardır. İçeriğinde lenfosit bulunan komponentler (eritrosit, granülosit ve trombosit süspansiyonları) Sez yum 137 kay na ğı içe ren özel alet ler le cgy dozda ışınlanır. Işınlanmış eritrosit süspansiyonu son kullanma tarihini geçmemek üzere 28 gün saklanabilir. Işınlama sonrası plazmadaki potasyum düzeyi 50

9 Kanın Hazırlanması, Saklanması ve Nakli normal banka kanı na gö re iki kat faz la dır. Ancak potasyum artı şı nı tolere edemeyecek durumdaki hastalarda ilk 24 saat içinde yenidoğan da ise 14 gü ne kadar kullanılmalı dır. Bu nun dı şında başka olumsuz etkisi yoktur. Kan ve kan kom po nent le ri ni ışın la ma nın mut la ka ge rek li ol du ğu hal ler şun lardır: 1. Ke mik ili ği transplantasyonu yapılan hastalar, 2. Prematüre veya yo ğun ba kım ünitelerindeki yenido ğanlar, 3. Şiddetli immün yetmezlikli (konjenital veya akkiz) hastalar, 4. İntrauterin kan transfüzyonları, 5. Exchange transfüzyon yapılan yenidoğanlar, 6. Hodg kin has talı ğı, 7. HLA uygun trombosit süspansiyonu transfüzyonu yapılan hastalar, derece akrabalardan yapılan transfüzyonlar Işın la ma nın mut lak ge rek li ol ma dı ğı fa kat ya pıl ma sı nın ya rar lı ola ca ğı hal ler: 1. Akut lösemiler, 2. Hodg kin dı şı lenfomalar, 3. So lid or gan nak li ya pılan hastalar, 4. Yo ğun kemoterapi/radyoterapi nedeniyle ba ğı şıklık sistemi baskılanmış olan solid tümörlü hastalar. Kan Komponentlerinin Saklanması Boş kan tor ba sı saklanırken ortamın ısı sına, nemine ve ışık ile di rek te mas etmemesine dikkat edilmelidir. Ürün hazırlandıktan sonra saklama ko şulları ürün cinsine bağ lı dır. İçe ri sin de erit ro sit bu lu nan tam kan da hil tüm kan komponentleri (dondurulmuş eritrosit süspansiyonları ha riç), ısı monitörü olan özel kan sak la ma do lap la rın da 1-6 C de sak lan ma lı, servislerdeki buzdolaplarında kesinlikle saklanmamalı dır. Trombosit konsantreleri oda ısı sın da ve ajitatör denilen belirli devirde sürekli çalkalama yapan cihazlarda saklanmalı dır. Oda ısı sı nın takip edilemediği ya da çok sı cak or tam lar da C lik ısı n ın sağlanabilmesi için yapılmış özel cihazlar vardır. Trombosit inkübatörü/dolabı olarak bilinen bu cihazların içerisine ajitatör konularak trombositlerin saklanması en uygunudur. Plazmalar en kı sa sü re de -18/-25 C den da ha so ğuk derin dondurucularda saklanmalı dır Sak la ma Sı ra sın da Or ta ya Çı kan De ği şik lik ler Bir komponentten optimal fayda sağlanması için uy gun ısı ve ko şulda saklanmalı dır. Genellikle saklama sırasında ortaya çıkan deği şiklikler şunlardır: 51

10 Gülyüz Öztürk 1. Oksijen çözünmesi (azalması) 2. Potasyum düzeyinde yükselme 3. Koagülasyon faktörlerinde azalma 4. Trombosit saklanma hasarları Oksijen Azalması 1-6 C de saklanan eritrositlerde 2,3-difosfogliserol (2,3-DPG) seviyesi azalır ve bunun sonucu hücre canlı lı ğında azalma meydana gelir. Akciğerde eritrositlerin O2 doymuşluk oranı en yüksek düzeydedir. Dokulara ulaş t ıklarında O2 seviyesi düşer. Kan sak lama dolaplarında depolanmış eritrositler alı cı nın dolaşı mına girdi ğin de ATP yi ve 2,3-DPG yi ye nileyerek eski enerji metabolizmalarına ve hemoglobin fonksiyonlarına kavu şurlar. Potasyum Düzeyinde Yükselme 1-6 C de saklanan banka kanındaki eritrositler ilk 2-3 haf tada potasyum kaybeder, sodyum kazanırlar (hücre dı şına potasyum çıkarken hücreye sodyum gi rer). Bir üni te CPDA-1 erit ro sit süs pan si yo nu tor ba sın da ilk gün 5,1 mmol/l, bi rin ci haf ta so nun da 23,1 mmol/l, 35. gün so nun da ise 78,5 mmol/ L potasyum seviyeleri ölçülmüştür. Potasyum seviyeleri ek solüsyonlu eritrosit süspansiyonu ve eritrosit süspansiyonu torbalarında tam kan torbasında ölçülenden daha yüksek seviyelerde bulunmuştur. Oysa plazma hacimleri tam ka na gö re da ha az dır. Ko agü las yon Fak tör le rin de De ğiş me Tam kan 1-6 C de sak lan dı ğında 24 saati geçtikten sonra trombositlerin fonksiyonları aza lır, koagülasyon faktörlerinin ve fibrinojenin stabilitesi korunur. Isıya dayanıksız (ter mo la bil) fak tör ler (F V ve F VI II ) za man la aza lır. 21 gün lük tam kan da %30 ora nın da F V, % ora nında F VIII ölçülmüştür. Trombositler oda ısı sında saklandı ğında 72 saat son ra F V % 47, F VI II % 68 oranında ölçülmüş tür. Tam kan da bu lunan F V ve F VIII aktivitesinden optimal ola rak ya rar la na bil mek için tam ka nın ilk 6-8 saat içinde komponentlerine ayrılarak faktörlerin bulundu ğu plaz ma kısmı nın en kısa zamanda derin dondurucularda taze donmuş plaz ma (TDP) şek linde saklanması şarttır. Faktör Etkilenen Antikoagülan-koruyucu solüsyon ph, glukoz metabolizması, laktat, HCO3 Saklama ısısı ph, glukoz tüketimi, laktat yapımı Plastik torbanın yapısı, boyutları, yüzey alanı Oksijenlenme ve metabolizma Ajitasyonun şekli Salınım reaksiyonları Plazma hacmi ph, metabolizma, laktat yapımı 52

11 Kanın Hazırlanması, Saklanması ve Nakli Trom bo sit le rin Sak lan ma Ha sar la rı Saklama sırasında trombositlerin fonksiyonları nı ve can lı lıkları nı etkileyen faktörler aşa ğıdaki tabloda verilmiştir: RAF ÖM RÜ Raf Ömrü kan komponentleri için uygun saklama ısı sı ve şartlarında kan elemanları nın fonksiyonları nın müm kün olan en uzun sü re ko run du ğu depolama süresidir. Eritrosit süspansiyonu için kriter, alı cı nın do la şı mına girdikten 24 saat sonrasın da en az % 75 inin do la şımda bulunuyor olması dır. Di ğer komponentler için raf ömrü fonksiyonel durumlarına göre deği şir. Açık sistem haline gelen torbalardaki komponentler 1-6 C de bekletiliyorsa 24 saat içinde, oda ısısın da bek letiliyor lar sa 4 saat için de tüketil melidir ler. Böy le ürünlere özel etiket ler yapış t ırılmalıdır. Amerikan Kan Ban kaları Bir liği (AABB) çözün dürülen kom ponent lerin C de 6 saat için de tüketil melerini, Amerikan Gıda ve İlaç Uy gulamaları Kurumu (Food & Drug Ad minist ration, FDA) ise 4 saat için de tüketilmesini önermektedir. KAN SAK LAMA DOLAP LARI Komponentlerin saklama ısıları ve süreleri fark lıdır. Erit rosit içeren kom ponent ler (tam kan ve erit rosit süs pan siyon ları) iç ısısı 1-6 C de sabit kalan soğutucularda saklanır. Isı kont rolünü sürek li yapabilen ve beklenmeyen ısı değişikliklerini sesli alarmla uyarabilen ve titreşimsiz çalışan kan ban kası soğutucuları üretil miştir. Trombosit süspansiyonu oda ısısı sıcak lığın da (20-24 C) ve sürek li çalkalanarak sak lanırlar. Odada saklanıyorsa ısı kont rolünün her 4 saat te bir yapılması gerekir. Ya da ısıyı sabit tutabilen özel in kübatör lü trom bosit çalkalayıcıları kul lanılır. Ran dom donör trom bosit süs pan siyonu 4 lü U tipi torba kullanılarak hazırlanır. Tek donör trom bosit (aferez le el de edil miş) süspansiyonlarının set leri var dır. Her iki tip süs pan siyon ay nı ısı ve şartlarda saklanır lar ve 5 gün sak lamayı sağ layan, ok sijen geçir gen liği olan özel tor balardır. Depolanmış ban ka kanı, saklanması sırasında veya transfüzyon için ilgili servise gönderilmeden önce gözle kontrolden geçirilmelidir: Etiket kont rolü yapılır. Erit rosit kümesin de renk değişikliğine bakılır (mor renk). Erit rosit kümesinin hemen üs tün de hemoliz li çem berin bulun ması, pıhtıların görül mesi, plaz ma kısmında bulanıklık, kırmızı, kah veren gi veya mor renk hakimiyeti bulun ması ve lipemik görünüşlü olması durum larında kan 53

12 Gülyüz Öztürk kullanılmamalıdır. Kan saklanan buzdolaplarının ya da derin don durucuların temiz ol ması ve yerleşme düzenlerinin bulunması şarttır. Aşağıdakilerin her biri fark lı dolap ve bölümlerde saklanmalıdır: Henüz işlenmemiş kan lar, Etiketlenmiş transfüzyona hazır kan lar, Atık kan lar (günü geç miş, kul lanılması uygun olmayan), Otolog trans füz yon kan ları, Has ta ve donör serum ör nek leri, kan ban kasında kullanılan ayraçlar. KAN ve KAN ÜRÜN LERİNİN TAŞIN MASI Alıcının, kan mer kezine olan uzak lığına göre taşıma şekli değişir. Tam kan veya erit rosit süs pan siyonu 1-10 C arasında kalmalıdır. 25 C lik dış or tam ısısında, buzdolabından çıktık tan 30 dakika son ra tor ba ısısı 10 C ye ulaşmaktadır (450 ml lik tor balar için). Daha küçük hacim li tor balar için bu süre kısalır. 30 dakikalık süreyi aşan mesafelere ulaşılacaksa, taşıma kap larına buz ya da buz aküsü yer leş tirilir, an cak buz tor bayla doğ rudan temas et memelidir. Ticari olarak satılan kan taşıma kap ları mev cut tur. Plaz ma gibi don durul muş ürünlerin taşınması, iyi izole edil miş kuru buz içeren kap lar la sağlanır. Tabakalar halin deki kuru buz kalıp ları kul lanılarak yapılan yer leştirmede, bir kalıp buz bir kalıp TDP şeklinde konteynerin tabanından başlayarak yukarı doğru yerleştirilir. Uzaklığa göre belir li aralıklarla çevre ısısı kont rolü yap mak gerekir. İç ısı kont rol leri daha sık buz tak viyesi yap mayı gerek tirebilir. %40 lık gliserize erit rosit süs pan siyonu taşınması için ise kuru buz 85 C ile 20 C arasındaki ısı değişik liği tolere edilebilir. KAYNAKLAR 1. Ulusal Kan Mer kez leri ve Trans füz yon Tıbbı Kur su VII, J.Mc Cul lough, Trans fusion Medicine, 2nd edition: 67-99, Stan dards for Blood Banks and Trans fusion Ser vices, 14th ed. Was hing ton, DC: American As sociation of Blood Banks, Klinik Gelişim 14 :26-30,

Kan Bileşenlerinin Hazırlanması, Saklanması ve Nakli

Kan Bileşenlerinin Hazırlanması, Saklanması ve Nakli Kan Bileşenlerinin Hazırlanması, Saklanması ve Nakli Dr.Gülhayat KOÇ KIZANLIK Türk Kızılayı Kuzey Marmara Bölge Kan Merkezi,Đstanbul 1 AMAÇ Yararlı, güvenli ve etkili komponentin hazırlanması 2 KOMPONENT

Detaylı

Gü ven ce He sa b Mü dü rü

Gü ven ce He sa b Mü dü rü Güvence Hesabı nın dünü, bugünü, yarını A. Ka di r KÜ ÇÜK Gü ven ce He sa b Mü dü rü on za man lar da bi lin me ye, ta nın ma ya S baş la yan Gü ven ce He sa bı as lın da ye - ni bir ku ru luş de ğil.

Detaylı

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK 13 298 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE

Detaylı

KAN TRANSFÜZYON TEDAVİSİ. Dr. Emre ÇAMCI

KAN TRANSFÜZYON TEDAVİSİ. Dr. Emre ÇAMCI KAN TRANSFÜZYON TEDAVİSİ Dr. Emre ÇAMCI Amaç ve Hedefler Kan grupları Kan transfüzyon endikasyonları Kan ve kan ürünlerinin hazırlanması ve saklanması Komponent tedavisi Transfüzyon komplikasyonları Masif

Detaylı

-gi de ra yak- se ve bi lir sin... Öl mek öz gür lü ğü de ya şa mak öz gür lü ğü de önem li dir. Be yoğ lu nda ge zer sin... Şöy le di yor du ken di

-gi de ra yak- se ve bi lir sin... Öl mek öz gür lü ğü de ya şa mak öz gür lü ğü de önem li dir. Be yoğ lu nda ge zer sin... Şöy le di yor du ken di -gi de ra yak- se ve bi lir sin... Öl mek öz gür lü ğü de ya şa mak öz gür lü ğü de önem li dir. Be yoğ lu nda ge zer sin... Şöy le di yor du ken di ne: Sen gü neş li so kak lar da do laşı yor sun, is

Detaylı

STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI

STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 22 STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 406 A GRUBU STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 22 A GRU BU STAJ ARA DÖ NEM DE ER LEN D R ME S AY RIN TI LI SI NAV KO NU LA

Detaylı

Kan Bileşenleri ve Transfüzyon Pratiği. Dr Yüce Ayhan

Kan Bileşenleri ve Transfüzyon Pratiği. Dr Yüce Ayhan Kan Bileşenleri ve Transfüzyon Pratiği Dr Yüce Ayhan KAN ÜRÜNÜ Tedavide kullanılmak üzere kandan hazırlanan ürünlerdir. a) Kan bileşenleri enleri b) Plazma fraksinasyon ürünleri Tıbbı Kursu 2 KAN BİLEŞENLERİ

Detaylı

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA YÖNETMELİK 23 424 SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. IIF KOU ALATIMLI 2. ÜİTE: ELEKTRİK VE MAYETİZMA 4. Konu MAYETİZMA ETKİLİK ve TET ÇÖZÜMLERİ 2 Ünite 2 Elektrik ve Manyetizma 2. Ünite 4. Konu (Manyetizma) A nın Çözümleri 3. 1. Man ye tik kuv vet ler,

Detaylı

Gök ler. Uçak lar la gi di lir an cak ora la ra. İn san gök ler de do la şa bil se. Bir ak şa müs tü, ar ka daş la rıyla. Bel ki ora la ra uçak lar

Gök ler. Uçak lar la gi di lir an cak ora la ra. İn san gök ler de do la şa bil se. Bir ak şa müs tü, ar ka daş la rıyla. Bel ki ora la ra uçak lar Gök ler. Uçak lar la gi di lir an cak ora la ra. İn san gök ler de do la şa bil se. Bir ak şa müs tü, ar ka daş la rıyla. Bel ki ora la ra uçak lar la da gi di le mez. Çün kü uçak lar çok ya kın dan geçi

Detaylı

mer can or ma nı için de do laş mak tay dı. Ka ya la rın ara sın da ki ya rık lar da on la rın yu va la rıy dı. Ha nos de lik ler den bi ri ne bil gi

mer can or ma nı için de do laş mak tay dı. Ka ya la rın ara sın da ki ya rık lar da on la rın yu va la rıy dı. Ha nos de lik ler den bi ri ne bil gi mer can or ma nı için de do laş mak tay dı. Ka ya la rın ara sın da ki ya rık lar da on la rın yu va la rıy dı. Ha nos de lik ler den bi ri ne bil gi al mak için ka fası nı sok tu. Ama içer de ki za rif

Detaylı

ya kın ol ma yı is ter dim. Gü neş le ısı nan top rak üze rinde ki çat lak la rı da ha net gö rür düm o za man. Bel ki de ka rın ca la rı hat ta yağ

ya kın ol ma yı is ter dim. Gü neş le ısı nan top rak üze rinde ki çat lak la rı da ha net gö rür düm o za man. Bel ki de ka rın ca la rı hat ta yağ SAKARKÖY Uzun boy lu bir can lı ol ma yı ben is te me dim. Ben, doğ du ğum da da böy ley dim. Za man la da ha da uzadım üs te lik. Bü yü düm. Ben bü yü dük çe di ğer can lılar kı sal dı lar, kü çül dü

Detaylı

DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ

DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ. 99 98 9 ( ).( ).( ) ( ).( ).( ) = = = 00 00 ( ).. + bulunur. 5. a b+ = 0 ise b a b + = 0 ve b 0 ol ma lı b dir. a. + 0 ol ma lı a 0 a. A). = ise ( ) = B). = ise ( ) =

Detaylı

www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr

www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr Bu broşürü size ulaştıran: www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr Yaşamaya yeniden başlamak İndeks Önsöz...4 İlk Uygulama...5 Gögüs Protezinin Seçimi...6 Slikon Protezler...8 Bakım...9 Lenfödem...10

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BELGELENDİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI YENİ DÜNYANIN YENİ YÖNETİM SİSTEMLERİ TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ 1 TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 13.03.2014 TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ

Detaylı

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR?

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR? DERS : KONU : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU 1.) Kanın en önemli görevini yazın : 2.) Kan transfüzyonunu tanımlayın : 3.) Kanın içinde dolaştığı damar çeşitlerini yazın : 4.)

Detaylı

GAZ BASINCI. 1. Cıva seviyesine göre ba- sınç eşitliği yazılırsa, + h.d cıva

GAZ BASINCI. 1. Cıva seviyesine göre ba- sınç eşitliği yazılırsa, + h.d cıva . BÖÜ GZ BSINCI IŞTIRR ÇÖZÜER GZ BSINCI 1. Cıva seviyesine göre ba- sınç eşitliği yazılırsa, P +.d cıva.g Düzenek yeterince yüksek bir yere göre götürülünce azalacağından, 4. Y P zalır zalır ve nok ta

Detaylı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı 4. - 5. sınıflar için Öğrenci El Kitabı Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı nın 28.08.2006 tarih ve B.08.0.TTK.0.01.03.03.611/9036 sayılı yazısı ile Denizler Yaşamalı Programı nın*

Detaylı

ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ KAN VE /VEYA KAN ÜRÜNLERİNİNİN GÜVENLİ DEPOLANMASI VE TRANSFERİNİ SAĞLAMAYA YÖNELİK DÜZENLEME TALİMATI

ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ KAN VE /VEYA KAN ÜRÜNLERİNİNİN GÜVENLİ DEPOLANMASI VE TRANSFERİNİ SAĞLAMAYA YÖNELİK DÜZENLEME TALİMATI ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ KAN VE /VEYA KAN ÜRÜNLERİNİNİN GÜVENLİ DEPOLANMASI VE TRANSFERİNİ SAĞLAMAYA YÖNELİK DÜZENLEME TALİMATI YAYIN TARİHİ: REVİZYON TARİHİ NO: BÖLÜM NO: 14 STANDART: 05 DOKÜMAN:

Detaylı

De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz.

De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz. 01-10 NÜHAL: 01-10 NÜHAL 03.09.2008 12:46 Sayfa 1 De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz. Alfa 166nız, Al fa Ro meo ya öz gü; gü ven lik, kon for ve sü rüş mem nu

Detaylı

36. AVRUPA BRİÇ ŞAMPİYONASI WIESBADEN / ALMANYA

36. AVRUPA BRİÇ ŞAMPİYONASI WIESBADEN / ALMANYA 36. AVRUPA BRİÇ ŞAMPİYONASI WIESBADEN / ALMANYA 1983 MİL Lİ TA IM SEÇ ME LE Rİ Al man ya, Wi es ba den 1983 Av ru pa Şam pi yo na sı için mil li ta kım seç me le ri, yi ne ba zı yö ne ti ci le rin is te

Detaylı

7. Sınıf MATEMATİK TAM SAYILARLA ÇARPMA VE BÖLME İŞLEMLERİ 1. I. ( 15) ( 1) 5. ( 125) : ( 25) 5 6. (+ 9) = (+ 14)

7. Sınıf MATEMATİK TAM SAYILARLA ÇARPMA VE BÖLME İŞLEMLERİ 1. I. ( 15) ( 1) 5. ( 125) : ( 25) 5 6. (+ 9) = (+ 14) 7. Sınıf MATEMATİK TAM SAYILARLA ÇARPMA VE BÖLME İŞLEMLERİ TEST 1 1. I. (15) (1) II. (1) (6) III. (+8) (1) IV. (10) (1) Yukarıda verilen işlemlerden kaç tanesinin sonucu pozitiftir? A) 4 B) 3 C) 2 D) 1

Detaylı

DÜZLEM AYNALAR BÖLÜM 25

DÜZLEM AYNALAR BÖLÜM 25 DÜZE AAAR BÖÜ 5 DE SRU 1 DE SRUAR ÇÖZÜER 4 1 A B C D E F ışık ışını B noktasından geçer ışık ışını E noktasından geçer 5 ESE AAR ışını ve düzlem aynalarında yansıdığında, n = 3 ve n = 1 olur Bu durumda

Detaylı

TR /001 Türkiye de Kan Tedarik Sisteminin Güçlendirilmesi Teknik Destek Projesi

TR /001 Türkiye de Kan Tedarik Sisteminin Güçlendirilmesi Teknik Destek Projesi Bu proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti Türkiye 2008 Ulusal IPA (Katılım Öncesi Mali Yardım) Programı tarafından finanse edilmektedir TR0802.15-01/001 Türkiye de Kan Tedarik Sisteminin Güçlendirilmesi

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ 3. BÖÜ GAZ BASINCI ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖZÜERİ 3. ı ı Z ı 1. I II III,, muslukları açıldığında: I düzeneğinde: aptaki yüksekliği arttığından, kabın tabanına yapılan toplam basınç artar. Borudaki

Detaylı

Afetler ve İlişkilerimiz

Afetler ve İlişkilerimiz Afetler ve İlişkilerimiz DEPREM KAYIPLARIMIZ VE YAS Sayfa 2 DEPREM, KAYIPLAR VE EŞLER ARASI İLİŞKİLER Sayfa 10 DEPREM, KAYIPLAR VE DOSTLUKLAR Sayfa 14 DEPREM KAYIPLARIMIZ VE YAS Aşa ğı da ki bil gi ve

Detaylı

Din İstismarı Üzerine

Din İstismarı Üzerine ARAŞTIRMA VE İNCELEME Din İstismarı Üzerine Prof.Dr. Hüseyin CERTEL a a Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Din Psikolojisi AD, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Isparta Ge liş Ta ri hi/re

Detaylı

1. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı

1. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı 1. sınıflar için Öğretmen El Kitabı HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Selahiddin Ö ÜLMÜfi (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi) Yrd. Doç. Dr. Cem BABADO AN (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi)

Detaylı

HEMATOPOİETİK KÖK HÜCRE NAKLİNDE KAN ÜRÜNLERİ KULLANIMI DOÇ.DR.BETÜL TAVİL HÜTF PEDİATRİK HEMATOLOJİ/KİT ÜNİTESİ

HEMATOPOİETİK KÖK HÜCRE NAKLİNDE KAN ÜRÜNLERİ KULLANIMI DOÇ.DR.BETÜL TAVİL HÜTF PEDİATRİK HEMATOLOJİ/KİT ÜNİTESİ HEMATOPOİETİK KÖK HÜCRE NAKLİNDE KAN ÜRÜNLERİ KULLANIMI DOÇ.DR.BETÜL TAVİL HÜTF PEDİATRİK HEMATOLOJİ/KİT ÜNİTESİ *Transfüzyonlar HKHT sürecinin en önemli ve sürekli uygulamalarındandır. *Transfüzyon Tıbbı,

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ . BÖÜ ONDNSTÖRR OD SORU - Dİ SORURIN ÇÖÜRİ 4. enerji(j). Bir kondansatörün sığası yapısına bağlıdır. üküne ve uçları arasındaki elektriksel potansiyel farkına bağlı değildir. 4 sabit 4 P 4.0 4.0 4 0 5

Detaylı

DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr!

DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr! DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr! 6 Ma yýs 1972, üç ko mü nist ön de rin, dev ri me bað lý lý ðýn, halk la rýn kur tu luþ mü ca de le si ne i nan cýn, mark sizm-le ni nizm bay

Detaylı

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz:

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz: 001-023 TÜRKÇE N HAL:001-023 TÜRKÇE N HAL 08.08.2008 13:30 Sayfa 1 Değerli Müşterimiz, Fiat Stilo yu seçtiğiniz için teşekkür ederiz. Bu kitab, yeni otomobilinizin tüm özelliklerini tan man za ve onu mümkün

Detaylı

SIVI BASINCI. 3. K cis mi her iki K. sı vı da da yüzdü ğü ne gö re ci sim le re et ki eden kal dır ma kuv vet le ri eşittir. = F ky 2V.d X.

SIVI BASINCI. 3. K cis mi her iki K. sı vı da da yüzdü ğü ne gö re ci sim le re et ki eden kal dır ma kuv vet le ri eşittir. = F ky 2V.d X. BÖÜ SIVI BSINCI IŞTIRR ÇÖZÜER SIVI BSINCI 4a a a a a a a a a a 4a ka bı nın ta ba nın a ki sı vı ba sın cı, 4ag ka bı nın ta bı nın a ki sı vı ba sın cı, ag ve ba sınç la rı ta raf ta ra fa oran la nır

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ ÖLÜ ÜRESEL YNLR OEL SORU - Eİ SORULRN ÇÖZÜLERİ 4 a a a d Şe kil de ö rül dü ğü i bi, ve ışık ışın la rı yansı ma lar so nu u ken di üze rin den e ri dö ner CEVP Şekilde örüldüğü ibi, aynalar arasındaki

Detaylı

Abdullah Öcalan. Weşanên Serxwebûn 85

Abdullah Öcalan. Weşanên Serxwebûn 85 Abdullah Öcalan Ta rih gü nü müz de giz li ve biz ta ri hin baş lan gı cın da giz li yiz Abdullah Öcalan Ta rih gü nü müz de giz li ve biz ta ri hin baş lan gı cın da giz li yiz Weşanên Serxwebûn 85 Abdul

Detaylı

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26 ÜRESE AYNAAR BÖÜ 6 ODE SORU DE SORUARN ÇÖZÜER d d noktası çukur aynanın merkezidir ve ışınlarının izlediği yoldan, yargı doğrudur d noktası çukur aynanın odak noktasıdır d olur yargı doğrudur d + d + dir

Detaylı

VE R M L ÇA LIŞ MA NIN L KE LE R

VE R M L ÇA LIŞ MA NIN L KE LE R Ve rim li ça lış ma nın il ke le ri ni açık la ya bi lir mi si niz? VE R M L ÇA LIŞ MA NIN L KE LE R Bil di ği niz gi bi, Ba şa rı lı Ol mak için dü zen li, prog ram lı, is tek li, is tik râr lı bir şe

Detaylı

ÖNSÖZ Doğan HASOL. UZMAN GÖRÜŞÜ Prof. Dr. Metin TAŞ. Yap -Endüstri Merkezi Araşt rma Bölümü - Önsöz

ÖNSÖZ Doğan HASOL. UZMAN GÖRÜŞÜ Prof. Dr. Metin TAŞ. Yap -Endüstri Merkezi Araşt rma Bölümü - Önsöz Yayımlayan YAPI-ENDÜSTRİ MERKEZİ The Building Information Centre, Istanbul Hazırlayan YEM ARAŞTIRMA BÖLÜMÜ (YEMAR) Yapı Bilgi Merkezi Bölüm Yöneticisi BİRGÜL YAVUZ YEM Araştırma Sorumlusu ANIL KAYGUSUZ

Detaylı

Abdullah Öcalan. SEÇME YAZILAR Cilt VI

Abdullah Öcalan. SEÇME YAZILAR Cilt VI Abdullah Öcalan SEÇME YAZILAR Cilt VI ABDULLAH ÖCALAN SEÇME YAZILAR CİLT 6 WEŞANÊN SERXWEBÛN 74 Abdul lah ÖCA LAN SEÇME YAZILAR / CİLT 6 Weşanên Serxwebûn: 74 Birin ci baskı: Temmuz 1995 Hera us ge ber:

Detaylı

BU KALEM UN(UFAK)* SEL YAYINCILIK. Enis Batur un yayınevimizdeki kitapları:

BU KALEM UN(UFAK)* SEL YAYINCILIK. Enis Batur un yayınevimizdeki kitapları: BU KALEM UN(UFAK)* Enis Batur un yayınevimizdeki kitapları: 60 mm Dizüstü Meşkler ve İçcep Meşkleri Elma / Örgü Teknikleri Üzerine Bir Roman Denemesi Bu Kalem - Bukalemun Bu Kalem - Melûn Bu Kalem - Un(Ufak)

Detaylı

Hemşirelerin İş Yaşamı Kalitesi ve Etkileyen Faktörlere İlişkin Görüşleri

Hemşirelerin İş Yaşamı Kalitesi ve Etkileyen Faktörlere İlişkin Görüşleri - ORĐJĐNAL ARAŞTIRMA Hemşirelerin İş Yaşamı Kalitesi ve Etkileyen Faktörlere İlişkin Görüşleri Dr. Esra UĞUR, a Dr. Süheyla ABAAN b a Hemşirelik Hizmetleri Eğitim Koordinatörü, Yeditepe Üniversitesi Hastanesi,

Detaylı

SINAV YÖNETMELİĞİ GEREĞİ, UYGULAMADA DİKKAT EDİLECEK KONULAR

SINAV YÖNETMELİĞİ GEREĞİ, UYGULAMADA DİKKAT EDİLECEK KONULAR 21 SINAV YÖNETMELİĞİ GEREĞİ, UYGULAMADA DİKKAT EDİLECEK KONULAR 398 SINAV YÖNETMELİĞİ GEREĞİ, UYGULAMADA DİKKAT EDİLECEK KONULAR 21 SI NAV YÖ NET ME L GE RE, UY GU LA MA DA D K KAT ED LE CEK KO NU LAR

Detaylı

ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI. Çetin Öner. Roman GÜLİBİK. Çeviren: Aslı Özer. 26. basım. Resimleyen: Orhan Peker

ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI. Çetin Öner. Roman GÜLİBİK. Çeviren: Aslı Özer. 26. basım. Resimleyen: Orhan Peker Çetin Öner GÜLİBİK ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI Roman Çeviren: Aslı Özer Resimleyen: Orhan Peker 26. basım Çetin Öner GÜLİBİK Resimleyen: Orhan Peker cancocuk.com cancocuk@cancocuk.com Yayın Koordinatörü: İpek

Detaylı

AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR. 17 MART 2011 PERÞEMBE / 75 Kr www.ye ni as ya.com.tr FO TOÐ RAFLAR: A A

AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR. 17 MART 2011 PERÞEMBE / 75 Kr www.ye ni as ya.com.tr FO TOÐ RAFLAR: A A SiyahMaviKýrmýzýSarý ua. Turan Alkan ualper Görmüþ ucemil Ertem ucengiz Aktar uhayreddin Karaman uhüseyin Gülerce uýbrahim Kiras umehmet Altan umustafa Akyol umümtaz er Türköne unecmiye Alpay uosman Can

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ 5 BÖÜ RENER 1 2 ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ T aralığı yalnız, T aralığı ise yalnız kaynaktan ışık alabilir aralığı her iki kaynaktan ışık alabileceğinden, + ( + yeşil) = renkte görünür I II O IV III

Detaylı

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz:

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz: 001-023 TÜRKÇE N HAL:001-023 TÜRKÇE N HAL 08.08.2008 13:30 Sayfa 1 Değerli Müşterimiz, Fiat Stilo yu seçtiğiniz için teşekkür ederiz. Bu kitab, yeni otomobilinizin tüm özelliklerini tan man za ve onu mümkün

Detaylı

BAĞIL HAREKET. 4. kuzey. Şekilde görüldüğü gibi, K aracındaki gözlemci L yi doğuya, M yi güneye, N yi güneybatıya doğru gidiyormuş gibi görür.

BAĞIL HAREKET. 4. kuzey. Şekilde görüldüğü gibi, K aracındaki gözlemci L yi doğuya, M yi güneye, N yi güneybatıya doğru gidiyormuş gibi görür. AIŞTIRAAR BÖÜ BAĞI HAREET ÇÖZÜER BAĞI HAREET 1 4 N N =v =0 Şekilde görüldüğü gibi, aracındaki gözlemci yi doğuya, yi e, N yi batıya doğru gidiyormuş gibi görür = = = 0 olur ( aracı duruyor) =v = aracı

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. ÜNÝTE Kümeler. 2. ÜNÝTE Bölünebilme Kurallarý ve Kesirler

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. ÜNÝTE Kümeler. 2. ÜNÝTE Bölünebilme Kurallarý ve Kesirler ÝÇÝNDEKÝLER 1. ÜNÝTE Kümeler KÜMELER... 13 Ölçme ve Deðerlendirme... 19 Kazaným Deðerlendirme Testi - 1... 21 Kazaným Deðerlendirme Testi - 2 (Video lü)... 23 KÜMELERLE ÝÞLEMLER... 25 Ölçme ve Deðerlendirme...

Detaylı

KÜMELER KÜMELER Kümeler Konu Özeti Konu Testleri (1 6) Kartezyen Çarpım Konu Özeti Konu Testleri (1 6)...

KÜMELER KÜMELER Kümeler Konu Özeti Konu Testleri (1 6) Kartezyen Çarpım Konu Özeti Konu Testleri (1 6)... Sayfa No....................................................................9 - Kümeler Konu Özeti.......................................................... 9 Konu estleri ( 6)...........................................................

Detaylı

HEMOGLOBİNOPATİLERDE KAN BANKASI DESTEĞİ

HEMOGLOBİNOPATİLERDE KAN BANKASI DESTEĞİ TALASEMİ VE HEMGLBİNPATİLER Ankara Üniversitesi Serpil Akdağ Kan Merkezi nsolaz@yahoo.com HEMGLBİNPATİLERDE KAN BANKASI DESTEĞİ Dr. N.Nuri SLAZ Tek kaynağı insan olan, tam eş değeri henüz bulunmayan kan

Detaylı

Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde

Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde Doç.Dr. Bilal SAMBUR a a Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi, ISPARTA Ya zış ma Ad re si/cor res pon den ce: Doç.Dr. Bilal SAMBUR Süleyman Demirel

Detaylı

ÖDEV ve ÖLÇME AKILLI. Berna DEMİREL

ÖDEV ve ÖLÇME AKILLI. Berna DEMİREL AKILLI ÖDEV ve ÖLÇME.sınıf Berna DEMİREL AFG Matbaa Yayıncılık Kağıt İnş. Ltd. Şti. Buca OSB, BEGOS 2. Bölge 3/20 Sk. No: 17 Buca-İZMİR Tel: 0.232.442 01 01-442 03 03 Faks: 442 06 60 Bu kitabın tüm hakları

Detaylı

Cerrahpa şa Tıp Fakültesi Çocuk Sağ lı ğı ve Has ta lıkları Anabilim Dalı Adolesan. Adolesan Polikliniğinin Hasta Dağılımı

Cerrahpa şa Tıp Fakültesi Çocuk Sağ lı ğı ve Has ta lıkları Anabilim Dalı Adolesan. Adolesan Polikliniğinin Hasta Dağılımı İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Adolesan Sağlığı Sempozyum Dizisi No: 43 Mart 2005; s. 183-187 Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Adolesan

Detaylı

DİRİLİŞ TAMAMLANDI SIRA KURTULUŞTA

DİRİLİŞ TAMAMLANDI SIRA KURTULUŞTA ABDULLAH ÖCALAN DİRİLİŞ TAMAMLANDI SIRA KURTULUŞTA Seçme Röportajlar (Cilt II) Ertuğrul Kürkçü ve Ragıp Duran'ın kapatılan Özgür Gündem gazetesi adına PKK Genel Başkanı Abdullah Öcalan'la yaptıklarıröportaj

Detaylı

TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ YÖNETMELİĞİ

TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ YÖNETMELİĞİ TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ YÖNETMELİĞİ 8 222 TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ YÖNETMELİĞİ

Detaylı

Günlük GüneşlIk. Şarkılar. Ali Çolak

Günlük GüneşlIk. Şarkılar. Ali Çolak Günlük GüneşlIk Şarkılar Ali Çolak Alý Ço lak; 1965 yýlýnda Na zil li de doð du. Ga zi Üni ver si te si Teknik Eði tim Fakülte si nde baþ ladýðý yüksek öðre ni mi ni, Do kuz Eylül Üni ver si te si Bu ca

Detaylı

Görsel İşitsel Politikasıyla Avrupa Birliği:

Görsel İşitsel Politikasıyla Avrupa Birliği: Görsel İşitsel Politikasıyla Avrupa Birliği: Televizyon Yayıncılığından Yöndeşen Medyaya Doç. Dr. Ayşen Akkor Gül ii Ya yın No : 2930 letişim Di zi si : 103 1. Bas k - Ağustos 2013 İstanbul ISBN 978-605

Detaylı

GAZ BASINCI BÖLÜM P Y 3. P K. 2. I. durumda: 5. Tüp F kuvveti ile h kadar MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER = P L = 5P.

GAZ BASINCI BÖLÜM P Y 3. P K. 2. I. durumda: 5. Tüp F kuvveti ile h kadar MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER = P L = 5P. GZ BSINCI BÖÜ 15 ODE SORU 1 DE SORURIN ÇÖZÜER 3. P P 5P olur. 3P. 1. 2 2 d 3 P + 2d 5P 3P + 2dg 2P 2dg P dg olur. P P + 3dg 5P + 3P 8lur. P P P s d Z s 3d 2 ve larının basınçları yazılıp oranlanırsa; P

Detaylı

Ayhan Kaya. Mordem'in Güncesi MORDEMİN GÜNCESİ. WEŞANEN SERxWEbûN 83

Ayhan Kaya. Mordem'in Güncesi MORDEMİN GÜNCESİ. WEŞANEN SERxWEbûN 83 Ayhan Kaya Mordem'in Güncesi Ayhan Kaya MORDEMİN GÜNCESİ WEŞANEN SERxWEbûN 83 Ayhan Kaya Mordem'in Güncesi Weşanên Serxwebûn: 83 Birin ci baskı: Kasım 1996 Kan daha da akacak, çünkü ülkemiz bizim kanımıza

Detaylı

DENEME 3 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ

DENEME 3 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ DENEME SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ 1. a. b = 24 a. c = 0 a. d = 42 ortak çarpan a olduğu için a nın en büyük olması gerekir. 24, 0 ve 42 sayılarını bölen en büyük sayma sayısı 6 olduğundan a = 6 dır. 6. b

Detaylı

EĞİTİM BİLİMLERİ ÖRNEK DENEME SINAVI - 4

EĞİTİM BİLİMLERİ ÖRNEK DENEME SINAVI - 4 Bu Bölümde Toplam 120 Soru Bulunmaktadır. Eğitim Bilimleri Testi için verilen toplam cevaplama süresi 150 dakikadır. (2,5 saat) 1 ve 2. so ru la r pa rag ra fa gö re ya n t la y n z. Bir gün or man da

Detaylı

SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEKLERİNE İLİŞKİN HAKSIZ REKABET VE REKLAM YASAĞI YÖNETMELİĞİ

SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEKLERİNE İLİŞKİN HAKSIZ REKABET VE REKLAM YASAĞI YÖNETMELİĞİ SERBEST MUHASEBECİLİK, 24 SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEKLERİNE İLİŞKİN HAKSIZ REKABET VE REKLAM YASAĞI YÖNETMELİĞİ 478 SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ

Detaylı

Merhaba Genç Yoldaþlar;

Merhaba Genç Yoldaþlar; Merhaba Genç Yoldaþlar; Yeni bir sayýmýzla yine sizlerleyiz. Dünya halklarýnýn devrime yürüdüðü bir dönemdeyiz. Mýsýr ve Tunus devrimlerinin etkileri hala devam ediyor. Emperyalist güçler Libya ya düzenledikleri

Detaylı

KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I

KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I Üniversite Hazırlık / YGS Kolay Temel Matematik 0 KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I. 8 ( 3 + ) A) 7 B) 8 C) 9 D) 0 E) 6. 3! 3 ( 3 3)": ( 3) A) B) 0 C) D) E) 3. 7 3. + 5 A) 6 B) 7 C) 8 D) 0

Detaylı

ABDULLAH ÖCALAN. PKK 5. Kongresi'ne sunulan POLİTİK RAPOR

ABDULLAH ÖCALAN. PKK 5. Kongresi'ne sunulan POLİTİK RAPOR ABDULLAH ÖCALAN PKK 5. Kongresi'ne sunulan POLİTİK RAPOR ABDULLAH ÖCALAN PKK 5. Kongresi'ne sunulan POLİTİK RAPOR WEŞANÊN SERWXEBÛN 73 Abdul lah ÖCA LAN PKK 5. Kongresi'ne sunulan POLİTİK RAPOR Weşanên

Detaylı

ASYA NIN BAHTININ MÝFTAHI, MEÞVERET VE ÞÛRÂDIR. 24 ARALIK 2010 CUMA/ 75 Kr CEHALET, FAKÝRLÝK AYRIMCILIK ESERLERÝMÝ ONDAN ALDIÐIM ÝLHAMLA YAZDIM

ASYA NIN BAHTININ MÝFTAHI, MEÞVERET VE ÞÛRÂDIR. 24 ARALIK 2010 CUMA/ 75 Kr CEHALET, FAKÝRLÝK AYRIMCILIK ESERLERÝMÝ ONDAN ALDIÐIM ÝLHAMLA YAZDIM SiyahMaviKýrmýzýSarý SARAYBURNU NDA TÖREN DÜZENLENECEK Buðday sarý altýn oldu/ 13 TE MAVÝ MARMARA UÐURLANDIÐI GÝBÝ KARÞILANACAK Belçika da 85 bin aile iflâs etti/ 7 DE Ambulansta kaçak sigara / 3 TE Trafiðe

Detaylı

EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU

EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU KATILIMCI: GÖREV YERİ: 1. Transfüzyon tarihindeki önemli buluşu (ABO antijenleri tanımı) ile Nobel ödülü alan bilim adamı kimdir? a. Robert Cook b. Anthony Van Löwenhook

Detaylı

GIDA SEKTÖRÜNDE GIDA KAYIPLARI ve GIDA İSRAFI PROJESİ

GIDA SEKTÖRÜNDE GIDA KAYIPLARI ve GIDA İSRAFI PROJESİ org GIDA SEKTÖRÜNDE GIDA KAYIPLARI ve GIDA İSRAFI PROJESİ NİSAN 2015 Ç N DE K LER ÖNSÖZ 1. SÜT ve SÜT MA MÜL LE R 1.1. Ge nel Du rum 1.2. Tür ki ye de süt üre ti mi ve sü tün top lan ma s 1.3. Süt üre

Detaylı

PKK (Partiya Karkerên Kurdistan) Program ve Tüzüğü. Weşanên Serxwebûn 71. Yayınevinin notu PROGRAM VE TÜZÜK

PKK (Partiya Karkerên Kurdistan) Program ve Tüzüğü. Weşanên Serxwebûn 71. Yayınevinin notu PROGRAM VE TÜZÜK PKK (Partiya Karkerên Kurdistan) Program ve Tüzüğü Weşanên Serxwebûn 71 PKK (Partiya Karkerên Kurdistan) PROGRAM VE TÜZÜK Weşanên Serxwebûn 71 Birinci Baskı: Nisan 1995 Herausgeber: Agri Verlag Vogelsanger

Detaylı

YAY DALGALARI. 1. m. 4. y(cm) Şe kil de 25 cm lik kıs mı 2,5 dal ga ya kar şı lık ge lir.

YAY DALGALARI. 1. m. 4. y(cm) Şe kil de 25 cm lik kıs mı 2,5 dal ga ya kar şı lık ge lir. 1. BÖÜM A DAGAARI AIŞTIRMAAR ÇÖZÜMER A DAGAARI 1.. (c) T λ 5c Şe kil de 5 c lik kıs ı,5 dal ga a kar şı lık ge lir. 0 5 (c) Bu du ru da, 5 λ = 5 λ = 10 c Dal ga nın aıla hı zı, 60 V = = = 15 t c/ s Dal

Detaylı

4. - 5. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı

4. - 5. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı 4. - 5. sınıflar için Öğretmen El Kitabı HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Selahiddin Ö ÜLMÜfi (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi) Doç. Dr. Ahmet ALTINDAĞ (Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi) Yrd. Doç.

Detaylı

Müslümanlıktan Hıristiyanlığa Geçişin Sebepleri Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme

Müslümanlıktan Hıristiyanlığa Geçişin Sebepleri Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme Müslümanlıktan Hıristiyanlığa Geçişin Sebepleri Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme Doç.Dr. Asım YAPICI a a Çu ku ro va Üni ver si te si İla hi yat Fa kül te si, Din Psi ko lo ji si ABD, ADANA Ya zış

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Prof. Dr. Canan ÇETİN Marmara Üniversitesi TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Kalitenin Unsurları Kalitenin Stratejik Yayılımı İnsan Kaynakları ve Kalite Yönetimi İlişkisi Kalite Kontrol Çemberleri Ülkeler ve Toplam

Detaylı

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD Kan Transfüzyonu Emre Çamcı Anesteziyoloji AD Kan Dokusu Neden Var? TRANSPORT Doku ve organlara OKSİJEN Plazmada eriyik kimyasallar ISI Damar dokusu bozulduğunda pıhtılaşma kabiliyeti Diğer.. Kan Transfüzyonu

Detaylı

Gammacell 3000 Elan KAN IŞINLAMA CİHAZLARI GAMMACELL 3000 ELAN CİHAZININ ÜSTÜN ÖZELLİKLERİ KLAVYE Barkod okunmadığı durumlarda klavyeden giriş yapma özelliği vardır. DİJİTAL GÖSTERGE BARKOD OKUYUCU Barkod

Detaylı

sigorta BIRLIK ten Organ nakli ve

sigorta BIRLIK ten Organ nakli ve ISSN: 13057839 Ocak - Mart 2012 SAYI: 27 BIRLIK ten TÜRK YE S GORTA VE REASÜRANS fi RKETLER B RL YAYINIDIR Organ nakli ve sigorta Organ ve doku naklinde, hekimlerin verdikleri zarar nedeniyle ödemek zorunda

Detaylı

Protezinizle İlk Dokunuş

Protezinizle İlk Dokunuş Protezinizle İlk Dokunuş Üst Ekstremite Protezleri Hakkında Bilmeniz Gerekenler indeks Bizim Ölçümüz İnsan 3 Kol Protezleri 4 Anatomi ve Tıbbi Terimler 5 Protez Tipleri 6 Elektronik El Sistemleri 8 Sensör

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:...

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:... Sayfa Sayfa 1 / 5 İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:... 2 4.1. KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN İSTENMESİ:... 2 4.2. GELEN KAN İSTEMLERİNİN KARŞILANMASI:... 2 4.3. KAN ÜRÜNLERİNİN

Detaylı

BALYOZ DÂVÂSI BAÞLIYOR

BALYOZ DÂVÂSI BAÞLIYOR SiyahMaviKýrmýzýSarý VEFAT YILDÖNÜMÜNDE MUHAMMED HAMÝDULLAH ANILIYOR Ha be ri say fa 10 da MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐININ ARAÞTIRMASI ÖÐRETMENLERÝN KÝTAP OKUMAK ÝÇÝN ZAMANLARI YOKMUÞ Ha be ri say fa 3 te YGER

Detaylı

HAZİRAN DİRENİŞİ TAHAYYÜLLERİ

HAZİRAN DİRENİŞİ TAHAYYÜLLERİ HAZİRAN DİRENİŞİ TAHAYYÜLLERİ gh An dre Bre ton de mifl ti: Ta hay yül, ger çek lefl me e i li mi olan d r. Ha zi ran di re ni fli s ra s n da s k s k Yük sel Ars lan n Ka pi tal den 1 esin le nen ar tu

Detaylı

ABD, her yere ölüm götürdü

ABD, her yere ölüm götürdü TÜRKÝYE, SAÝD NURSÎMODELÝ ÝLE MODEL ÜLKE OLABÝLÝR Demokratik cumhuriyet kavramýnýn içi, Bediüzzaman'ýn yorumlarýna uygun tanýmlarla doldurulmalý ki, Türkiye Arap âlemi ve bütün dünya için bir örnek ülke

Detaylı

Weşanên Serxwebûn 107. Kutsallık ve lanetin simgesi URFA

Weşanên Serxwebûn 107. Kutsallık ve lanetin simgesi URFA 107 Weşanên Serxwebûn 107 Abdullah ÖCALAN SAVUNMALARIM Kutsallık ve lanetin simgesi URFA Dic le-fı rat hav za sın da ta rih KUTSALLIK VE LANETİN SİMGESİ URFA Dicle-Fırat havzasında tarih KUTSALLIK VE LANETİN

Detaylı

Hemşirelik Mesleğinin Erkek Üyelerine Toplumun Bakış Açısı

Hemşirelik Mesleğinin Erkek Üyelerine Toplumun Bakış Açısı ORİJİNAL ARAŞTIRMA Hemşirelik Mesleğinin Erkek Üyelerine Toplumun Bakış Açısı Seher ÜNVER, a Emine DİRİ, b İlker ERCAN c a Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği AD, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

TÜRKİYE MİLLİ KÜLTÜR VAKFI

TÜRKİYE MİLLİ KÜLTÜR VAKFI VAKIF INSAN TÜRKİYE MİLLİ KÜLTÜR VAKFI (Kırkıncı Yıl Hatıra Kitabı) Editör TMKV adına Prof. Dr. Salih Tuğ İstanbul 2011 8 Bir top lu lu un (ger çek) efen di si ve ön de ri, o top lu ma hiz met eden dir

Detaylı

için de ki ler Röportaj Darüşşafaka Eğitim Kurumları Genel Müdürü Nilgün Akalın: STK'lar devlet okullarında çalışmalı.

için de ki ler Röportaj Darüşşafaka Eğitim Kurumları Genel Müdürü Nilgün Akalın: STK'lar devlet okullarında çalışmalı. KILITTASI DERGI:Layout 1 12/11/09 2:13 AM Page 1 için de ki ler Sorumuz var Kültürel miras nedir, genç kuşaklara nasıl aktarılır? 48 6 50 Röportaj Darüşşafaka Eğitim Kurumları Genel Müdürü Nilgün Akalın:

Detaylı

İŞ, GÜÇ, ENERJİ BÖLÜM 8

İŞ, GÜÇ, ENERJİ BÖLÜM 8 İŞ, GÜÇ, EERJİ BÖÜ 8 ODE SORU DE SORUARI ÇÖZÜER 5 Cise eti eden sür- tüne uvveti, IFI0 ür F α F T W (F ür ) (Fcosα (g Fsinα)) düzle Ya pı lan net iş de ğe ri α, ve ütleye bağ lı dır G düzle 00,5 G0 0 I

Detaylı

Yeni Türk Ticaret Kanunu ve İç Denetim

Yeni Türk Ticaret Kanunu ve İç Denetim Yeni Türk Ticaret Kanunu ve İç Denetim Yeflil Kalem Hile Riski Değerlendirmesi Acil Durum Yönetimi Suistimal Tespiti ve İncelemesinde Veri Analiz Teknikleri Solvency II ye Uyum Yolunda Kurumsal Yönetim

Detaylı

41. Olağan Şube Genel Kurulu ve Seçimler 14-15 Ocak 2012 Tarihinde Gerçekleşecek

41. Olağan Şube Genel Kurulu ve Seçimler 14-15 Ocak 2012 Tarihinde Gerçekleşecek 41. Olağan Şube Genel Kurulu ve Seçimler 14-15 Ocak 2012 Tarihinde Gerçekleşecek Gün dem: 1. Yö ne tim Ku ru lu ad na aç l fl ve Bafl kan l k Di va n se çi mi 2. fiu be Yö ne tim Ku ru lu ça l fl ma ra

Detaylı

YGER ÇEK TEN HA BER VE RiR

YGER ÇEK TEN HA BER VE RiR Van da Medresetüzzehra Üniversitesi açýlsýn Van da düzen le nen Med re se tüz zeh ra Sem poz yu mu nun so nuç bil dir ge sin - de, Sa id Nur sî nin e ði tim fel se fe si ne uy gun, ö zel sta tü de, Med

Detaylı

ABDULLAH ÖCALAN. PKK'de gelişme sorunları. ve görevlerimiz. ve görevlerimiz. WeŞanen SerxWebûn 67

ABDULLAH ÖCALAN. PKK'de gelişme sorunları. ve görevlerimiz. ve görevlerimiz. WeŞanen SerxWebûn 67 ABDULLAH ÖCALAN abdûllah ÖCaLan PKK'de gelişme sorunları ve görevlerimiz PKK'de gelişme sorunları ve görevlerimiz WeŞanen SerxWebûn 67 1 3 abdul lah ÖCa Lan PKK'de Gelişme Sorunları ve Görevlerimiz Weşanên

Detaylı

RENKLER BÖLÜM 28 MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER

RENKLER BÖLÜM 28 MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER RENER BÖÜM 28 1 MODE SORU 1 DE SORUARIN ÇÖÜMER rm z Mavi eflil Cyan Beyaz 3 T eflil T Magenta U rm z V ırmızı, ve yeşil ışık kaynaklarından in uçlarına ışınlar gönderildiğinde de şekildeki renkler görünür

Detaylı

Risale-i Nur dan bahsetmek suç deðil

Risale-i Nur dan bahsetmek suç deðil Sa id Nur sî, M. Ke mal ve ic ra a tý i çin ne ler söy le di, ne ler yaz dý? K â z ý m G ü l e ç y ü z ü n k a l e m i n d e n 13. sayfada GER ÇEK TEN HA BER VE RiR Y YIL: 42 SA YI: 15.013 AS YA NIN BAH

Detaylı

TÜRKİYE FUTBOL FEDERASYONU SEZONU Amatör Futbol Liglerinde Uygulanacak Esaslar

TÜRKİYE FUTBOL FEDERASYONU SEZONU Amatör Futbol Liglerinde Uygulanacak Esaslar 3 TÜRKİYE FUTBOL FEDERASYONU 2009-2010 SEZONU Amatör Futbol Liglerinde Uygulanacak Esaslar Ağustos 2009 2 SU NUŞ Başa rıy la ta mam la dı ğı mız 2008 2009 ama tör fut bol se zo nu nun ar dın dan ye ni

Detaylı

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme 8. SINIF Sevgili Ö renciler, SBS nin kald r lmas ile bunun yerine yaz l s navlar n merkezî bir uygulamayla yap lmas n esas alan bir sistem getirilmifltir.

Detaylı

Türkiye nin kurtuluþu Kemalizmden demokrasiye geçiþte

Türkiye nin kurtuluþu Kemalizmden demokrasiye geçiþte SiyahMaviKýrmýzýSarý NÝN BOYUN GÖRÜÞÜLCK TRFÝK GÜVNLÝÐÝ BZI KUSUR TNIMLRI DÐÝÞTÝ RÇ MUYND TSLKLR HZIRLNDI ÝSTÝKLÂL MRÞI ÝÇÝN MSD Ha be ri say fa 3 te YNÝ DÖNM Ha be ri say fa 6 da LOGO Ha be ri 16 da YGR

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES. G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R

DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES. G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R SUNUŞ Do kuz Ey lül Üni

Detaylı

PATRICK SÜSKIND GÜVERCİN

PATRICK SÜSKIND GÜVERCİN 1 2 PATRICK SÜSKIND GÜVERCİN 3 Die Taube, Patrick Süskind 1987, Diogenes Verlag AG, Zürich 1988, Can Sanat Yayınları A.Ş. Bu eserin Türkçe yayın hakları Onk Ajans Ltd. Şti. aracılığıyla alınmıştır. Tüm

Detaylı

MERCEKLER BÖLÜM 29 MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER

MERCEKLER BÖLÜM 29 MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MERCELER BÖLÜM 9 MODEL SORU DE SORULARN ÇÖZÜMLER. X L O F O F F Y Şekilde görüldüğü gibi, ışık ışını mercekte. kez kırıldıktan sonra i noktasında keser. Yalnız Ι ışık ışını Y düzlem aynasından yansır..

Detaylı

Morpa Kampüs Çocukları Okuma Yazmaya Hazırlamanın ve Öğretmenin Neden En Kolay Yolu?

Morpa Kampüs Çocukları Okuma Yazmaya Hazırlamanın ve Öğretmenin Neden En Kolay Yolu? Morpa Kampüs Çocukları Okuma Yazmaya Hazırlamanın ve Öğretmenin Neden En Kolay Yolu? l Çünkü Morpa Kampüs te Okuma Yazmaya Hazırlık Çalışmaları için özel bölüm var. Bu bölümde okul öncesi eğitimi almış

Detaylı

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI YÖNETMELİĞİ

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI YÖNETMELİĞİ 7 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI YÖNETMELİĞİ 182 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI YÖNETMELİĞİ 7 YE M N L MA L MÜ fia V R LER ODA LA RI YÖ NET ME L (21 fiu bat 1990 ta rih ve 20440 sa y l Res mi Ga ze te

Detaylı