STRATEJİK ÇERÇEVE BELGESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "STRATEJİK ÇERÇEVE BELGESİ"

Transkript

1 Bu belgenin gayri resmi Türkçe çevirisi. tarafından yaptırılmıģtır STRATEJİK ÇERÇEVE BELGESİ

2 İÇİNDEKİLER İçindekiler.2 Kısaltmalar...4 Tablolar ve Şekiller Listesi... 3 Giriş SÇB nin Hazırlanması Politika Çerçevesi SÇB yi Hazırlama Süreci ve Takvimi Sosyal ve Ekonomik Durumun Analizi Son Ekonomik Gelişmeler ve Tahminler Son Ekonomik Gelişmeler Tahminler Temel Alanlardaki Sosyo-Ekonomik Gelişmeler Rekabet Edebilirlik Ulaştırma Çevre İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Bölgesel Gelişmişlik Farkları GZFT Analizi Amaçlar ve Tutarlılık IPA nın Bölgesel Kalkınma ve İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Bileşenlerinin Amaçları Sektörel Odaklanma Coğrafi Odaklanma ve Büyüme Merkezleri Yaklaşımı Topluluk Öncelikleri ile Uyum Ulusal Önceliklerle Tutarlılık Operasyonel Programlar Bölgesel Rekabet Edebilirlik Ulaştırma Çevre İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Mali Yardımların Operasyonel Programlar Arasında Endikatif Dağılımı Uygulamanın Anahtar Unsurları Yönetim OP ler Arasında İç Tutarlılık, Tamamlayıcılık ve Sinerji Diğer IPA Bileşenleri ile Koordinasyon

3 Tablolar Listesi Tablo 1: Temel Ekonomik Göstergeler Tablo 2: Uluslar Arası Rekabet Edebilirlik Karşılaştırmalarında Türkiye nin Durumu Tablo 3: Seçilmiş İş Ortamı Göstergeleri Tablo 4: Ulaştırma Yatırımları Tablo 5: Demiryolu Yoğunluklarının Karşılaştırması Tablo 6: Akdeniz Limanlarındaki Konteyner Trafiği Tablo 7: Karayolu ve Otoyol Yoğunluklarının Karşılaştırılması Tablo 8: 2004 yılı Nüfus Gruplarına Göre Belediyelerdeki Kanalizasyon Şebekesi ve Atıksu Arıtma Sistemleri Tablo 9: Temel İstihdam ve İşgücü Göstergeleri Tablo 10: İstihdamın Sektörel Dağılımı Tablo 11: Gençlerin Eğitime Katılım Düzeyi ve Erken Okul Terkleri Tablo 12: Eğitimde ve Eğitim Dışında Olan Genç Nüfusun Değişim Trendi Tablo 13:Yoksulluk Oranları Tablo 14: Düzey 2 Bölgelerinin Satın Alma Gücü Paritesine Göre Kişi Başı GSYİH Endeks Değerleri Tablo 15: GZFT Analizi Tablo 16: Öncelikli Düzey 2 Bölgeleri (12 Bölge, 43 İl) Tablo 17: Puanlama Tablosu Tablo 18: Öncelikli Düzey 2 Bölgeleri ve Büyüme Merkezleri Tablo 19: OP lerin Finansal Dağılımı ġekiller Listesi Şekil 1: Türkiye de Düzey 2 Bölgelerinin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Endeks Sıralaması Şekil 2: Düzey 2 Bölgelerinin Şehirleşme Oranları Şekil 3: Düzey 2 Bölgelerinde İstihdamın Sektörel Dağılımı Şekil 4: Düzey 2 Bölgelerinde Yetişkin Okuryazar Oranı Şekil 5: Net Göç Alan ve Net Göç Veren Düzey 2 Bölgeleri Ekler 1) İBBS Düzey 2 Bölgeleri 2) Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Endeksi Sıralamasına Göre İllerin Sınıflandırılması 3) Öncelikli Bölgeler Ve Büyüme Merkezleri 4) Büyüme Merkezlerinin Seçimi 5) Makro Ekonomik Göstergeler 6) Dokuzuncu Kalkınma Planı Stratejisi ( ) 7) İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Çalışmasında Kullanılan Sosyal ve Ekonomik Değişkenler 3

4 KISALTMALAR AB ADSL AİP Ar-Ge BİT BSK ÇED DABLAS DPT EC EUROSTAT GSYİH GZFT IPA IPARD İŞKUR İKO JAP JIM İBBS KOBİ KSS MEB MIPD MIFF OECD OP OSB ÖUKP PISA SÇB SEGE SGP TARAL TCMB TEN-T TINA TÜİK TÜFE UCTE UFK Avrupa Birliği Asymmetric Digital Subscriber Line (Asimetrik Dijital Abone Hattı) Aktif İş Gücü Politikaları Araştırma - Geliştirme Bilgi ve İletişim Teknolojileri Bitümlü Sıcak Karışım Çevresel Etki Değerlendirme Danube and the Black Sea (Tuna ve Karadeniz) Devlet Planlama Teşkilatı European Council (Avrupa Konseyi) European Statistical Institute (Avrupa İstatistik Kurumu) Gayri Sarfi Yurtiçi Hasıla Güçlü, Zayıf, Fırsat, Tehdit Instrument for Pre-accession Assistance (Katılım Öncesi Mali İşbirliği Aracı) Instrument for Pre-Accession Assistance for Rural Development (Kırsal Kalkınma İçin Katılım Öncesi Mali İşbirliği Aracı) Türkiye İş Kurumu İşgücüne Katılma Oranı Joint Assessment Paper (Ortak Değerlendirme Belgesi) Joint Inclusion Memorandum (Sosyal İçerme Belgesi) İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (Nomenclature of Territorial Units for Statistics) Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Küçük Sanayi Siteleri Milli Eğitim Bakanlığı Multi-annual Indicative Planning Document (Çok Yıllı Endikatif Planlama Belgesi) Multi-annual Financial Framework (Çok Yıllık Mali Çerçeve) Organisation for Economic Co-operation and Development (Ekonomik Gelişme ve İşbirliği Teşkilatı) Operasyonel Program Organize Sanayi Bölgeleri Ön Ulusal Kalkınma Programı Program for International Student Assessment (Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı) Stratejik Çerçeve Belgesi Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Endeksi Satın Alma Gücü Paritesi Türk Araştırma Alanı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Trans-European Network for Transport (Trans-Avrupa Ulaştırma Şebekeleri) Transport Infrastructure Needs Assessment (Ulaştırma Altyapısı İhtiyaç Analizi) Türkiye İstatistik Kurumu Tüketici Fiyatları Endeksi Union for the Coordination of Transmission of Electricity (Avrupa Elektrik İletimi Enterkonnekte Birliği) Uluslararası Finans Kuruluşları 4

5 Stratejik Çerçeve Belgesi IPA III. ve IV. BileĢenleri (Bölgesel Kalkınma ve Ġnsan Kaynaklarının GeliĢtirilmesi) GiriĢ dönemini kapsayan Katılım Öncesi Mali İşbirliği Aracı (IPA), aday ülkelerin AB politikaları ve standartları doğrultusunda ilerlemelerini sağlamak ve Uyum Politikası ile üyelik yolundaki araçları da içeren Topluluk Müktesebatının kabul edilmesine yardımcı olmak amacını taşımaktadır. AB fonlarının finansal bir çerçevesi olan IPA, beş bileşenden oluşmaktadır. Söz konusu bileşenler; geçiş dönemi ve kurumsal yapılanma, sınır ötesi işbirliği, bölgesel kalkınma, insan kaynaklarının geliştirilmesi ve kırsal kalkınma. Stratejik Çerçeve Belgesi (SÇB), IPA nın bölgesel kalkınma ve insan kaynaklarının geliştirilmesi bileşenleri kapsamındaki Operasyonel Programlar (OP) için referans kaynak olan stratejik bir belgedir. SÇB, Türk makamları tarafından Avrupa Komisyonu ile yakın işbirliği içerisinde ve IPA yı düzenleyen 17 Temmuz 2006 tarih ve (EC) No 1085/2006 sayılı AB Konseyi Tüzüğü ile uyumlu olarak hazırlanmıştır. SÇB için oluşturulacak olan yönetim, uygulama ve izleme mekanizmaları IPA Uygulama Tüzüğü esas alınarak hazırlanacaktır. Temel stratejik doküman olarak SÇB, Türkiye Cumhuriyeti nin ve 30 Nisan 2007 de Komisyon tarafından kabul edilen Çok Yıllı Endikatif Planlama Belgesi (MIPD) nde belirtilen Komisyon önceliklerini dikkate almaktadır dönemi için hazırlanan ve Türkiye deki temel sosyal ve ekonomik sorunların çözümüne yol gösteren Dokuzuncu Kalkınma Planı, SÇB için temel teşkil etmektedir. Ayrıca, Dokuzuncu Kalkınma Planı ile uyumlu olarak hazırlanan Orta Vadeli Program, Yıllık Programlar, Katılım Öncesi Ekonomik Program ve sektörel politika dokümanları da SÇB nin hazırlanma sürecinde dikkate alınmıştır. SÇB gerçekçi bir yaklaşımla hazırlanmıştır. Türkiye nin büyük bir ülke olması ve IPA kaynaklarının sınırlı olması göz önünde bulundurularak çok önemli makro ekonomik ve sosyal etkiler beklenmemektedir. Ancak, güçlü tematik ve coğrafi odaklanmalar, uygun faaliyetlerle öncelikli bölgelerde görünür bir etki yaratacaktır. Kaynakların büyüklüğü ve fon kullanımına ilişkin akreditasyon süreci düşünüldüğünde IPA fonlarının 2010 yılına kadar olan ilk aşaması, ilgili kurumlar ve potansiyel faydalanıcılar olan toplumun ilgili kesimleri için kapasite geliştirme ve öğrenme dönemi olacaktır. İlk aşamada edinilecek deneyim ve IPA nın artacak olan fonları ile ikinci aşamada daha yaygın ve görünür etki beklenmektedir. Bu amaçla, her bir OP için uygun olan performans göstergeleri geliştirilecektir. SÇB, Bölgesel Kalkınma ve İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi bileşenlerinin stratejik koordinatörü olan Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) nin koordinasyonu ile hazırlanmıştır. SÇB nin hazırlık aşaması sürecinde, OP lerin yürütücüsü olan kurumlarla ve diğer ilgili taraflarla yakın işbirliği sağlanmıştır. 5

6 Ulusal kaynaklar ile AB kaynaklarından mümkün olan en fazla etkiyi sağlamak için AB ye üyelik ile sosyo-ekonomik kalkınmayı amaçlayan politikaların birbirini tamamlayıcı olması gerekmektedir. Diğer IPA fonları ile de uyumlu bir şekilde SÇB nin uygulanması Türkiye de kalkınma sürecine, yapısal fonlara hazırlanmaya ve katılım çalışmalarına katkıda bulunacaktır. 1. SÇB nin Hazırlanması 1.1. Politika Çerçevesi 1999 yılının Aralık ayında yapılan Helsinki Zirvesi nde Türkiye aday ülke olarak ilan edilmiştir. Bu yeni statüyle, Türkiye, AB ye üyelik sürecini desteklemek amacıyla katılım öncesi yardımlardan yararlanmaya başlamıştır. Zirvenin Aralık 2004 tarihli kararı doğrultusunda, 3 Ekim 2005 tarihinde katılım müzakere süreci başlamış ve ilk aşama olarak 2006 yılında tarama süreci tamamlanmıştır. Bu çerçevede, Türkiye ye yönelik AB mali işbirliğinin yapısı IPA ile birlikte kapsam ve süreçler açısından oldukça değişmiştir döneminde, Türkiye IPA kapsamında yer alan 5 bileşenin tümünden yararlanacaktır. SÇB nin hazırlanması ile katılım öncesi AB fonlarının kullanımına yönelik stratejik düzeyde odaklanmanın sağlanması amaçlanmaktadır. SÇB, IPA nın Bölgesel Kalkınma ve İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi bileşenleri altında yer alan, Operasyonel Programların (OP) hazırlanmasına ilişkin genel çerçeveyi belirleyen temel ulusal politika dokümanıdır. Coğrafi kapsam ve izlenen yöntem bakımından SÇB, Türkiye nin önümüzdeki dönemde yapısal fonlar ile uyum fonuna hazırlanmasına yönelik temel öncelikleri de içermektedir SÇB yi Hazırlama Süreci ve Takvimi 2006 yılının başında, SÇB nin hazırlıkları Stratejik Koordinatör sıfatıyla DPT Müsteşarlığı aracılığıyla başlatılmıştır. SÇB nin hazırlanma sürecinde, güçlü bir ortaklık mekanizması kurulmuştur. Bu bağlamda, koordinasyon ve işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla Program Otoriteleri ve stratejik paydaşlarla birçok toplantı düzenlenmiştir. Program Otoritelerinin ve OP ler kapsamındaki kuruluşların kurumsal kapasitelerinin güçlendirilmesi amacıyla yoğun eğitim programları içeren teknik yardım projeleri tasarlanmıştır. Bu projeler kapsamında, tüm program otoritelerine ve ilgili kurumlara strateji ve program hazırlama ve uygulama konularında eğitim programları düzenlenmiştir. DPT ve Program Otoriteleri bünyesinde tematik çalışma grupları kurulmuştur. Bu çalışma grupları SÇB ve OP taslaklarının hazırlanması amacıyla işbirliği içinde çalışmışlardır. Sektör analizleri ve GZFT çalışması için Dokuzuncu Kalkınma Planı Özel İhtisas Komisyonları Raporlarından yararlanılmıştır. Planın hazırlanması sürecinde, çeşitli sektör ve alanlarda kamu ve özel sektör temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve üniversite temsilcilerinden oluşan 57 özel ihtisas komisyonu oluşturulmuştur. Özel ihtisas komisyonu raporları SÇB nin tematik alanlarını da içermektedir. 2. Sosyal ve Ekonomik Durumun Analizi Son yıllarda Türkiye, yapısal reformların uygulanmasında, makro ekonomik istikrarın sağlanmasında ve sosyo-ekonomik göstergelerde önemli ilerlemeler kaydetmiştir. Söz konusu gelişmeler aynı zamanda AB ye üyelik sürecini de olumlu olarak etkilemektedir. Ancak, 6

7 sosyal uyum, sürdürülebilir kalkınma, uzun dönemli ekonomik büyüme ve tam istihdam gibi pek çok alanda daha fazla ilerleme sağlanması gerekmektedir. Bu bölümde, son dönemdeki ekonomik gelişmeler, IPA dönemi için ekonomik tahminler ve belirli sosyal ve ekonomik alanlar için GZFT analizi sunulmaktadır. Bu analizlerde, ulaştırma, çevre, bölgesel rekabet edebilirlik ve insan kaynaklarının geliştirilmesi gibi kilit alanlara yoğunlaşılmıştır. Bu bölüme ayrıca bölgesel gelişmişlik farklarını içeren kısa bir analiz de dahil edilmiştir Son Ekonomik GeliĢmeler ve Tahminler Son Ekonomik GeliĢmeler Türkiye ekonomisi 2001 krizinden sonra çarpıcı bir ilerleme kaydetmiştir döneminde, kriz sonrasında uygulanan makroekonomik politikalar ve yapısal reformlar bu gelişmede başat rol oynamış, uluslararası gelişmeler ise sürece pozitif katkı sağlamıştır. Ancak, istihdamda sınırlı ölçüde başarı sağlanmış, cari işlemler dengesinde ise bozulma yaşanmıştır. Büyüme ve Ġstihdam: 2004 yılında yüzde 8,9 ve 2005 de yüzde 7,4 büyüyen Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) yüksek büyüme performansını devam ettirerek 2006 yılında yüzde 6,1 lik büyüme kaydetmiştir. Büyümeye en yüksek katkılar hizmetler ve sanayi sektörlerinden gelmektedir krizinden sonra uygulanan politikalar ve reformlar sayesinde, verimlilik artışı önceki 20 yıla göre daha yüksek gerçekleşmiştir. Toplam talep tarafında ise, toplam yatırımların GSYİH içindeki payı 2003 yılında yüzde 22,3 iken 2005 yılında yüzde 24,8 e yükselmiş ve 2006 yılında yüzde 23,9 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde özel sektörün payı da artmıştır. İşsizlik oranı 2005 te yüzde 10,3 iken 2006 da küçük bir düşüşle yüzde 9,9 a gerilemiştir. Türkiye ekonomisi işsizlik oranını düşürmede sınırlı bir başarı sergilemiştir. Bunun nedeni hala yüksek seyreden işgücü artışı ve azalmakta olan tarımsal istihdamdır. İşsizlik oranı özellikle tarım sektöründeki ücretsiz aile işçiliğinin yaygınlığı nedeniyle kırsal alanda kentsel alanlara kıyasla çok daha düşüktür. Maliye Politikası: Genel devlet borçlanma gereğinin GSYİH ye oranı, 2003 yılında yüzde 10 açık verirken, 2005 yılında yüzde 0,2 fazlaya dönüşmüş, 2006 da ise yüzde 11,1 lik genel devlet faiz dışı fazlasının olumlu katkısıyla daha da iyileşerek yüzde 2,7 fazla olarak gerçekleşmesi beklenmektedir döneminde kamu sektörü net borç stokunun GSYİH ye oranı 2003 yılında yüzde 69,7 den, düşen reel faiz oranları ve kaydedilen yüksek büyüme hızlarının etkisiyle 2006 yılında yüzde 44,7 ye çarpıcı bir düşüş sergilemiştir. Para Politikası: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) 2005 yılında, fiyat istikrarını sürdürme temel hedefiyle uyumlu bir şekilde, örtük enflasyon hedeflemesi politikasına devam etmiştir. Son yıllarda, ilan edilen yıl sonu hedeflerine ulaşmada, enflasyondaki katılığı kırmada, fiyat istikrarını sağlamada ve para politikasının kredibilitesini artırmada önemli ilerleme sağlanmıştır. Tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) artışı 2003 yılında yüzde 18,4 ten 2005 yılında yüzde 7,7 ye gerilemiştir. Bu durum, Türk ekonomisine duyulan güvendeki artışa işaret etmektedir. TCMB, 2006 yılı başından itibaren açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçmiş ve 2006 yılı için enflasyon hedefini yüzde 5 olarak ilan etmiştir. Mayıs ve Haziran aylarında uluslararası piyasalardaki likidite akışındaki daralmadan kaynaklanan 7

8 finansal piyasalardaki dalgalanmanın etkileri nedeniyle TÜFE hedefine ulaşılamamış ve TÜFE enflasyonu 2006 yılında yüzde 9,7 olarak gerçekleşmiştir. Ödemeler Dengesi: Cari işlemler dengesindeki bozulma dönemi boyunca devam etmiş ve Türk ekonomisi için önemli bir risk olmayı sürdürmüştür yılında GSYİH ye oran olarak yüzde 3,3 açık veren cari işlemler dengesi, reel döviz kurunun değerlenmesi ve petrol fiyatlarındaki yüksek artışlar nedeniyle 2005 yılında yüzde 6,4 lük açığa ulaşmıştır yılında ise cari işlemler dengesi daha da bozularak yüzde 7,8 oranında açık vermiştir döneminde ihracat gelirlerinin GSYİH ye oranı yüzde 23 civarında seyrederken ithalatın GSYİH ye oranı 2003 yılında yüzde 26 dan 2006 yılında yüzde 31,6 ya yükselmiştir. Son yıllarda olumlu beklentilerin sürmesi ve ekonomide yakalanan istikrar sayesinde önemli miktarda sermaye girişi gerçekleşmiştir. Özellikle, doğrudan yabancı yatırım çekmede son yıllarda kayda değer bir performans gerçekleştirilmiştir döneminde 5,1 milyar dolar olan brüt doğrudan yabancı sermaye girişleri döneminde 18,9 milyar dolara yükselmiştir yılında ise net doğrudan yabancı yatırım girişlerinin GSYİH içindeki payı yüzde 4,8 gibi tarihi bir düzeye ulaşmıştır Tahminler SÇB nin dönemi ( ), Dokuzuncu Kalkınma Planı dönemi ile örtüşmektedir. Bu bölüm hazırlanırken Plan, temel referans dokümanı olarak kullanılmıştır. Devam eden reform sürecinin, sıkı para ve maliye politikalarının SÇB döneminde de taviz verilmeden uygulanmasıyla son dönemde gerçekleştirilen ekonomik performansın sürdürülebilirliği büyük ölçüde sağlanmış olacaktır. Büyüme ve Ġstihdam: SÇB döneminde GSYİH nın yıllık ortalama yüzde 7 oranında artması beklenmektedir. Bu performansın sağlanmasında toplam faktör verimliliği ve ihracat büyümesi önemli katkı sağlayacaktır döneminde toplam faktör verimliliğindeki yıllık ortalama artışın yüzde 2,3 olması beklenmektedir. Ayrıca özel sektör, kamu sektörü altyapı yatırımları ve yapısal reformlarla desteklenecektir. Bu çerçevede toplam ve özel sabit sermaye yatırımlarının sabit fiyatlarla sırasıyla yüzde 9,3 ve yüzde 9,4 oranında artması beklenmektedir. Özel sektörün yüksek katma değerli sektörlerde yoğunlaşması desteklenecektir. Beklenen büyüme ve yatırım artışlarıyla uyumlu olarak istihdamdaki yıllık ortalama artışın yüzde 2,7 olacağı tahmin edilirken, ortalama işsizlik oranının SÇB dönemi sonunda yüzde 7,7 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. Maliye Politikası: Sıkı maliye politikası döneminde de sürdürülecektir. Mali disiplin çerçevesinde kamu harcamalarına ilişkin reformlara devam edilecektir. Yapısal tedbirlerin sürdürülmesi, ekonomik istikrar ve yüksek büyüme oranları kamu maliyesi üzerinde olumlu etkide bulunacaktır. Bu çerçevede 2013 te genel devlet borçlanma gereğinin GSYİH ye oranı yüzde -3,6 ya gerilerken genel devlet faiz dışı fazlasının GSYİH ye oranının yüzde 5,5 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. Net kamu borçlarının GSYİH ye oranındaki devam eden düşüşün SÇB döneminde sürmesi beklenmektedir. Para Politikası: TCMB, para politikasını gelecekteki enflasyon beklentilerini dikkate alarak yürütmeyi sürdürecektir. Para politikasının temel hedefi fiyat istikrarının sağlanması olacaktır. Bu çerçevede, şeffaflığı ve hesap verebilirliği artıran açık enflasyon hedeflemesi 8

9 politikası sürdürülecektir. Sonuç olarak, enflasyonun düşmeye devam etmesi ve 2013 yılı sonunda yüzde 3 civarında istikrar kazanması beklenmektedir. Ayrıca, dalgalı döviz kuru rejimi sürdürülecektir. Ödemeler Dengesi: Türkiye nin uluslararası ticaretindeki artış eğiliminin makroekonomik istikrar ve yapısal reformlara bağlı olarak sürmesi beklenmektedir. Bu çerçevede döneminde ihracatın yıllık ortalama olarak yüzde 14,2 oranında artacağı ve ihracat gelirlerinin 2013 yılında 210 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir. İthalatın ise yıllık ortalama olarak yüzde 11 oranında artacağı ve 2013 yılında 275 milyar dolar olacağı tahmin edilmektedir döneminde ihracat ve ithalatın GSYİH içindeki paylarının ortalama olarak sırasıyla yüzde 24,6 ve yüzde 31,7 oranında gerçekleşmesi, turizm gelirlerinin ise 2013 yılı sonunda 36 milyar dolara ulaşması beklenmektedir. Sonuç olarak, cari işlemler açığının GSYİH ye oranının 2006 yılında yüzde 7,8 olan seviyesinden iyileşme sergileyerek 2013 yılında yüzde 3 e düşeceği tahmin edilmektedir. Tablo 1: Temel Ekonomik Göstergeler (*) (yüzde) Göstergeler Ortalama GSYİH Büyümesi 7,5 6,1 7,3 7,1 Toplam Yatırım Harcamaları / GSYİH 23,6 23,9 26,5 25,6 İşsizlik Oranı 10,4 9,9 7,7 9,6 Genel Devlet Borçlanma Gereği / GSYİH 7,2-2,7-3,6-1,6 Genel Devlet Faiz Dışı Fazlası / GSYİH 7,6 11,1 5,5 5,5 TÜFE (Yıl Sonu) 21,7 9,7 3,0 3,4 Cari İşlemler Dengesi / GSYİH -3,9-7,8-2,9-5,6 İhracat (FOB) / GSYİH 21,2 22,6 26,8 24,6 İthalat (FOB) / GSYİH 27,2 31,6 31,7 31,7 Doğrudan Yabancı Yatırımlar (Net) / GSYİH 1,0 4,8 1,2 1,9 Turizm Gelirleri (net) (Milyar ABD Doları) 13,9 14,1 31,3 23,8 Kaynak: DPT * Daha ayrıntılı bilgi Ek 5 te yer almaktadır Temel Alanlardaki Sosyo-Ekonomik GeliĢmeler Sosyal ve ekonomik göstergelerde ilerleme sağlanması ile sürdürülebilir ve dengeli kalkınma için bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılması açısından Avrupa ülkelerine yakınsamak için Türkiye nin iki temel alanda birbirini tamamlayan koşulları yerine getirmesi gerekmektedir. Bu koşullardan birincisi, özellikle çevre ve ulaştırma alanlarında yeterli altyapıya sahip olmak, yenilikçilik kapasitesini artırmak ve mevcut bilgi birikimini etkin bir şekilde kullanmaktır. İkincisi, insan kaynaklarını özellikle işgücünü bilgi toplumunun gerekleri doğrultusunda uygun şekilde geliştirebilmektir. Bu bağlamda, SÇB kapsamındaki temel alanlara ilişkin mevcut durum alt başlıklar şeklinde aşağıda sunulmaktadır. 9

10 Rekabet Edebilirlik Son yıllarda işletmelerin operasyon ve stratejilerinde, iş ortamının kalitesinde ve teknolojide bazı olumlu gelişmeler gözlemlenmiştir. Bu gelişmeler Türk ekonomisinin rekabet gücünü iyileştirmekle birlikte daha fazla ilerleme kaydedilme zorunluluğu devam etmektedir. Tablo 2: Uluslararası Rekabet Edebilirlik KarĢılaĢtırmalarında Türkiye nin Durumu Kriter Araştırmaya Katılan Ülke Sayısı Küresel Rekabet Edebilirlik Endeksi Büyüme Rekabet Edebilirliği Teknoloji İş Ortamının Rekabet Edebilirliği İşletmelerin Operasyon ve Stratejileri Ulusal İş Ortamının Kalitesi Kaynak: Dünya Ekonomik Forumu: Global Rekabet Edebilirlik Raporları ( ) İmalat sanayi toplam işletmelerin yüzde 14 ünü ve toplam istihdamın yüzde 32 sini oluşturmaktadır. İmalat sektörünün toplam ihracatı 2000 yılında 25,5 milyar dolar iken, bu tutar 2005 yılı itibarıyla 68,8 milyar dolara ulaşmıştır. Bu da toplam ihracatın yüzde 93,7 sine denk gelmektedir. İmalat sanayinde gıda, tekstil-giyim ve demir-çelik sektörleri önemlerini korumakta olup otomotiv, makine, elektronik, metal ürünleri, petrol ürünleri ve lastik-plastik sektörleri ihracattaki paylarını artırmışlardır. Yüksek teknoloji ürünlerinin ihracattaki payı 2000 yılında yüzde 5,9 iken, 2005 yılında yüzde 6,3 e yükselmiştir. Diğer yandan OECD üyesi AB ülkelerinde bu oran 2003 yılında ortalama yüzde 21,5 olarak gerçekleşmiştir. GSYİH nin yüzde 64 ünü oluşturan hizmet sektörünün oldukça önemli bir yeri vardır. Hizmet sektöründeki büyüme hızı, toplam büyüme hızından daha yüksektir. Toplam istihdam içinde hizmet sektörünün payı 2000 yılında yüzde 46,3 iken 2005 yılında yüzde 51,1 e yükselmiştir. Buna rağmen bu oran halihazırda yüzde 69,4 olan AB-15 ortalamasının altında bulunmaktadır. Türk turizminin uluslararası turizm gelirleri içindeki payı 2000 yılında yüzde 1,6 iken bu oran 2005 yılında yüzde 2,9 a çıkmıştır. Yine aynı dönemde, ülkeye gelen yabancı turist sayısı 10,4 milyondan 21,1 milyona yükselmiş olup, turizm gelirleri de 7,6 milyar dolardan, 18,2 milyar dolara çıkmıştır. Türkiye en fazla turist alan ülkeler sıralamasında 12. sırada yer alırken, en fazla turizm gelirine sahip 8. ülkedir. Öte yandan, turizm altyapısının, hizmet kalitesinin ve bu alandaki reklam ve pazarlama becerilerinin geliştirilmesi ihtiyacı bulunmaktadır. Son zamanlarda, İş Ortamı Reform Programı kapsamında önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bu çerçevede bir gün içerisinde işletme kurulması mümkün kılınmış, yabancı doğrudan sermaye için asgari sermaye şartı iptal edilmiş, işletmenin kurulmasından önceki yabancı ve yerli yatırım arasındaki farklar kaldırılmış ve yabancı işçilere verilen çalışma izinleri kurala 10

11 Prosedür Sayısı Zaman (Gün) ĠĢe Alma ĠĢten Çıkarma Prosedür Sayısı Zaman (Gün) Prosedür Sayısı Zaman (Gün) Zaman (Yıl) Ödemeler (Sayı) Toplam Vergi Oranı ( Kar Yüzdesi) bağlanmıştır. Bütün bu gelişmelere rağmen, iş ortamının özellikle de geri kalmış bölgelerde daha fazla iyileştirilmesi ihtiyacı devam etmektedir. İş ortamı konusunda ülkesel bazda gelişmeler kaydedilmekle birlikte, çeşitli sosyo-ekonomik dezavantajlarından dolayı geri kalmış bölgeler halihazırda önemli engellerle karşı karşıyadır. Bu bölgelerde işgücü ve üretim pazarlarına erişimin sınırlı olması, işgücünün yeterince nitelikli olmaması, eğitim seviyesinin düşük olması, KOBİ lerin geri kalmış teknolojiye dayalı düşük katma değer yaratan sektörlerde yoğunlaşması, işletmelerin Ar-Ge alanında yeterince çaba sarf etmemeleri, firmalar arası örgütlenmelerin yetersiz olması, teknoloji transferinin ve kurumlar arası işbirliğinin olmaması ve firmaların yönetim becerileriyle girişimcilik alanındaki kapasitelerinin yetersiz olmasından dolayı ülke bazında kaydedilen olumlu gelişmeler geri kalmış bölgelere yeterince yansımamaktadır. Bu bölgelerdeki durumu iyileştirmek için bölgesel kalkınma programları uygulanmakta, çeşitli teşvik uygulamaları geliştirilmekte ve gerek ulusal gerekse uluslararası kaynaklarla finanse edilmiş çeşitli projelere ilaveten IPA kaynakları da özellikle bu bölgelere yoğunlaşmaktadır. Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkındaki Kanun, illerdeki izin başvurularının yapılacağı, takip ve koordine edileceği Yatırım Destek Ofislerinin kurulmasına olanak tanımaktadır. İş ortamıyla ilgili çeşitli göstergeler aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 3: SeçilmiĢ ĠĢ Ortamı Göstergeleri ĠĢ Kurmak Eleman Alma- ĠĢten Çıkarma Zorluk Endeksi Mülkiyeti Kaydetme SözleĢmeleri Yürütme ĠĢ Kapatma Vergi Ödeme Turkiye OECD Ortalaması Kaynak: Dünya Bankası, Doing Business, Ekim KOBĠ ler: İstihdam yaratma, bölgesel gelişmişlik farklarını azaltma, bölgesel gelişmeyi ve rekabet gücünü destekleme konularında sahip oldukları potansiyel ile KOBİ ler Türkiye nin sosyal ve ekonomik gelişmesinde önemli bir rol oynamaktadır. İşletmelerin yüzde 99,8 ini oluşturan KOBİ lerde işgücünün yüzde 76,7 si istihdam edilmektedir. Türkiye de yaratılan katma değerin yüzde 25 i KOBİ lerce karşılanmaktadır. AB ortalamaları ile karşılaştırıldığında, Türkiye deki KOBİ lerin ciro, ortalama çalışan sayısı, verimlilik seviyeleri ve katma değer içindeki paylarının düşük olduğu görülmektedir. Türkiye de imalat sanayinde faaliyet gösteren işletmelerin yüzde 90 ı, 1-9 işçi çalıştıran mikro işletmelerdir. Bu oran birçok AB ülkesinde yüzde 70 ile 80 arasındadır. Türkiye deki KOBİ ler verimliliklerini, katma değer seviyelerini ve nitelikli çalışan sayısını artırmak ihtiyacı içindedir yılı itibarıyla, 87 Organize Sanayi (OSB) ve 393 Küçük Sanayi Sitesi (KSS) faaliyet göstermekte, 107 OSB ve 65 KSS nin yapımı da devam etmektedir. Ekim 2006 itibarıyla 10 u faal toplam 22 Teknoloji Geliştirme ve 18 Teknoloji Geliştirme 11

12 Merkezi bulunmaktadır. KOBİ lere yönelik altyapılarının geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Türkiye deki KOBİ lerin ve girişimcilerin en önemli sorunlarından biri başlangıç ve gelişme aşamalarında gerekli olan finansmanın teminidir. KOBİ lere yönelik finansman kaynakları ve bu kaynaklara erişim sınırlıdır. Yatırım ve işletme sermayesi yetersizlikleri KOBİ lerin üretim, satış, teknoloji ve yenilikçilik kapasitelerini ve yeterliliklerini azaltmaktadır. KOBİ lerin banka kredilerinden yararlanma oranı düşüktür. Bunun temel nedeni, büyüklükleri, sermaye yapıları, organizasyon yapıları, düşük seviyedeki üretim ve ciroları nedeniyle KOBİ lerin gerekli garanti ve teminat göstermelerinin zor olmasıdır. Buna ilave olarak, çekirdek, başlangıç ve girişim sermayesi sistemleri ile yatırım finansmanı araçları da yeterli ve etkin değildir. KOBİ lerin markalaşma, kalite ve çevre standartları konularındaki farkındalık seviyeleri ve uygulama kapasiteleri düşüktür. KOBİ ler ve yeni girişimcilere yönelik danışmanlık ve eğitim hizmetlerinin kalite ve sayısı yeterli değildir. KOBİ lerde teknoloji kullanımı sınırlıdır. Genellikle modası geçmiş tasarımlar, verimsiz üretim yöntemleri ve makina ekipmanları kullanılmakta, bu nedenle düşük kaliteli ürünler üretilmekte ve düşük katma değer oluşturulmaktadır. Ar-Ge, yenilikçilik ve teknoloji gibi alanlarda faaliyetler ve yatırımlar da yetersizdir. Yukarıda bahsedilen sorunların çözümüne yönelik olarak KOBİ Stratejisi ve Eylem Planı hazırlanarak yürürlüğe girmiştir. Ar-Ge ve Yenilikçilik: 2004 yılında Ar-Ge harcamalarının GSYİH ye oranı yüzde 0,67, Ar- Ge harcamalarında özel sektörün payı ise yüzde 28,7 dir. Bunun yanı sıra 10 bin çalışan başına düşen tam zaman eşdeğeri Ar-Ge personeli sayısı 18,3 tür. Bu göstergeler Ar-Ge harcamalarının ve özellikle de özel sektörde çalışan nitelikli araştırmacı sayısının artırılması ihtiyacını göz önüne sermektedir yılından bu yana Ar-Ge harcamalarına sağlanan devlet desteği ve yeni araştırmacı sayısı önemli miktarda artmıştır. Bunun en büyük nedeni Türkiye Araştırma Alanı (TARAL) kapsamında başlatılan yeni araştırma programlarıdır. Yenilikçi ve yüksek teknoloji tabanlı sanayi ve hizmet sektörlerine sahip olabilmek için, özel sektörün Ar-Ge faaliyetlerine aktif olarak katılması ve bu alanda öncü rol üstlenmesi gerekmektedir. Bu amaçla, teknoloji geliştirme bölgeleri, proje tabanlı hibe ve krediler, sanayi-üniversite işbirliğini teşvik eden mekanizmalar, vergi muafiyetleri, kuluçka merkezleri, risk sermayesi gibi pek çok destek aracı uygulamaya geçirilmiştir. Bununla birlikte, bu mekanizmaların, özellikle de yeni işletmelerin kurulmasıyla ilgili olanların, etkinlikleri artırılmalı ve etkili izleme ve değerlendirme sistemleri ilgili destek programlarıyla entegre edilmelidir. Ar-Ge alanındaki destek araçlarının en temel ve ortak özelliği stratejik odaklarının bulunmamasıdır. Hemen hemen bütün teknoloji alanları öncelikli olarak belirlendiği için her hangi bir alanda anlamlı seviyede bilgi ve beceri birikimi sağlanamamaktadır. Destek araçları genellikle çok sayıda düşük bütçeli proje portföyüne sahip olduğundan bu projeler birbirini tamamlayamamakta ve sinerji yaratamamaktadır. Bunun yanı sıra bölgesel bazda odaklanma da yetersizdir. Sunulan destek araçları, sadece az gelişmiş bölgeleri değil bütün ülkeyi 12

13 kapsamakta ve rekabet esası dahilinde dağıtılmaktadır. Bu nedenle geri kalmış bölgelerden gelen başvurular diğer bölgelerden başvuran ve kendilerinden daha deneyimli, daha fazla yeteneğe sahip ve daha iyi donanımlı rakiplerle rekabet etmek durumunda kalmaktadırlar. Diğer önemli bir konu da farklı destek araçları arasında işbirliği ve tamamlayıcılığın kurulamamış olmasıdır. Ayrıca, projelerden ortaya çıkan bilgiler, bu bilgiyi kullanacak kişilere etkili bir şekilde ulaştırılamamaktadır. Bunların dışında projelerin kapsamı da kullanıcıların ihtiyaçlarına uygun tanımlanamamaktadır. Buna örnek olarak akademik araştırmaların çıktılarından sanayinin yeterince faydalanamaması verilebilir. IPA yardımlarının bölgelerde spesifik alanlara odaklanmaları ve çeşitli destek araçlarının bir arada uygulanabilmeleri konularında önemli etkisi olacaktır. Buna ilaveten bu fonlar iletişim ağları oluşturarak ve üniversitelerin KOBİ ler başta olmak üzere, firmalarla işbirliği içinde araştırma yapmalarını sağlayarak bilginin yayınım kanallarının oluşturulmasına katkıda bulunacaktır. Ayrıca, bilim ve teknoloji konusunda farkındalık düşük düzeydedir. Bu yüzden pek çok firma, Ar-Ge ve yenilikçilik faaliyetlerinin rekabet edebilirliğin temel kaynağı olduğunun farkına varamamaktadır. Türkiye bilim teknoloji ve yenilik alanında AB ile işbirliğinden elde edeceği faydayı artırmak zorundadır. Türkiye, 6. Bilim ve Teknoloji Çerçeve Programına tam olarak katılmış, ancak programa sağladığı mali katkının ancak beşte biri kadar fon kullanabilmiştir. Bu da araştırma altyapısının iyileştirilmesi, mükemmeliyet merkezlerinin kurulması, nitelikli araştırmacı sayısının artırılması ve Türkiye Araştırma Alanı nın Avrupa Araştırma Alanı ile entegrasyonunun iyileştirilmesine duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır. Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyon Programı, 7. Çerçeve Programı ve Rekabet Edebilirlik ve Yenilik Programı ile sinerji yaratma konusunda önemli potansiyele sahiptir. Bu programların her ikisi de AB nin Lizbon hedeflerine ulaşma çabalarını ve Avrupa nın rekabet edebilirlik ve yenilikçilik kapasitesinin yükseltilmesini desteklemektedir. Özellikle 7. Çerçeve Kapasiteleri Programı altında yer alan Bilgi Bölgeleri ve Uyum Bölgelerinin Araştırma Potansiyeli başlıklarını taşıyan iki girişimi Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programıyla birbirini tamamlayan boyutlara sahiptir. Bilgi ve ĠletiĢim Teknolojileri (BĠT) Kullanımı: Verimliliği artırmaya olan katkısı nedeniyle BİT in etkin bir biçimde kullanılması gerekmektedir. Türkiye de KOBİ lerin pek çoğu günlük işlerinde BİT i kullanma yetkinliğine sahip değildir yılına bakıldığında, işçi çalıştıran KOBİ lerin yüzde 86 sının bilgisayar sahibi olduğu, yüzde 78 inin internet erişiminin var olduğu ve yüzde 43 ünün ise bir internet sitesine sahip oldukları görülürken; bu oranlar işçi çalıştıran KOBİ lerde sırasıyla yüzde 96, yüzde 92 ve yüzde 71 oranlarına yükselmektedir. Buna rağmen, KOBİ lerde e-ticaret satışlarının toplam ciroya oranı yüzde 0-3 arasında değişmektedir. EUROSTAT ın 2004 rakamlarına göre ise AB 25 ülkelerinde bulunan küçük KOBİ lerde internet erişimi oranı yüzde 87, orta büyüklükteki KOBİ lerde yüzde 97 ye yükselmektedir. Ülkemizde işletmelerin BİT kullanımı ile ilgili kapsamlı bir araştırma bulunmamaktadır. Bilgi Toplumu Stratejisi kapsamında yapılan işletmeler araştırmasına göre, yüzde 99,8 ini KOBİ lerin oluşturduğu işletmelerde BİT kullanımının yaygın olmamasının önündeki başlıca engeller; güvenlik kaygıları, çalışanların bu konuda yetkinliğinin yetersiz olması, maliyetlerin yüksek olması ve mevcut yazılım vb. teknolojilerin çok sık yenileniyor olmasıdır. BİT 13

14 kullanımı yaygın olmamasına rağmen, işletmelerin bu teknolojilerin önemi konusundaki farkındalıkları giderek yükselmektedir. e-dönüşüm Türkiye Projesi ve Bilgi Toplumu Stratejisi, BİT in iş dünyasına yaygınlaştırılması ve bu konudaki farkındalığın artırılması bakımından oldukça önemli araçlardır. BİT in ülkemizdeki pazar büyüklüğü yaklaşık olarak 14,5 milyar dolar olup, bu rakamın 4,4 milyar doları bilgi teknolojileri pazarına aittir yılı sonu itibarıyla internet kullanıcı sayısı 10 milyon iken, genişbant abone sayısı 1,6 milyondur. Bilgi teknolojileri pazarının darlığı ve dikey pazarlardaki sınırlı gelişim, deneyim kazanmayı ve teknik uzmanlık geliştirmeyi güçleştirmektedir. Bununla birlikte uluslararası pazara sınırlı giriş ve maliyete dayalı rekabet sektördeki büyümeyi engellemektedir UlaĢtırma Türkiye ulaştırma altyapı ihtiyaçlarını henüz yeterli derecede tamamlamış değildir. Bu durum insanların yaşam kalitesinin artırılmasında, bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılmasında ve girişimcilerin rekabet gücü üzerinde ciddi darboğazlara neden olmaktadır. Türkiye nin Avrupa Birliğine üyeliği, artan ulaşım talebi ile birlikte bu darboğazı daha da artıracaktır. Avrupa Birliğine üyelik ile birlikte, hem transit ticareti de içeren ticaret hacminde hem de insanların mobilitesindeki (hareketlilik) artıştan dolayı Türkiye nin ulaşım talebinde ciddi bir yükselme beklenmektedir. Trans-Avrupa Ulaşım Ağları (TEN-T) üzerinde düzenli ve güvenli bir trafik akışının zorunluluğu; modlar arası ulaşıma imkan sağlayan gelişmiş bir altyapıyı, üye ülkelerin ulaştırma ağlarında işletmeciliği kolaylaştırmayı sağlamak için uyumlaştırılmış kuralları ve karşılıklı işletilebilirliği gerektirmektedir. Gerek Türkiye ile AB arasındaki trafik akımı ve gerekse AB nin Türkiye üzerinden geçen trafik akımları bakımından, dışa açılan kapılarımız olan limanlar ve bunların demiryolu ve karayolu bağlantıları ile sınır ötesi demiryolları ve karayolları daha da önem kazanacaktır. Halihazırda liman kapasiteleri ciddi darboğazlarla karşı karşıyadır. Demiryolları yetersiz, karayolları da rehabilite edilmeye ve standardının yükseltilmesine ihtiyaç duymaktadır. Türkiye nin AB ye katılımının da ulaştırma modları arasındaki dengesizlik üzerinde artırıcı etkisi olacaktır. Artan ulaşım talebine uygun demiryolu ve denizyolu fiziki altyapısının zamanında gerçekleştirilememesi ve kapıdan kapıya taşımacılık için en uygun ulaştırma modunun karayolu taşımacılığı olması, yük ve yolcu taşımalarının ağırlıklı olarak karayolu ağında yoğunlaşmasına yol açmıştır. Bu durum fiziki standartlar ve yol yoğunluğu açısından zaten yetersiz olan karayolu ağının, yasal sınırları aşan yüklemeler ve bakım-onarım hizmetleri ve karayolu üstyapısının Bitümlü Sıcak Karışım (BSK) kaplamalı hale getirilmesi için zamanında yeterli kaynak ayrılamaması gibi nedenlerle daha da yıpranmasına neden olmuştur. Sonuç olarak Türkiye de, ulaştırma modları arasında ciddi dengesizliklerin olduğu verimsiz bir ulaştırma sistemi ortaya çıkmıştır. 14

15 Tablo 4: UlaĢtırma Yatırımları (Milyon Avro) (2) 2007-'13 (2) ('06 ('06 (Nominal Fiyatlar) (1) Fiyatları) Fiyatları) Ulaştırma Yatırımları (3) (4) Sabit Sermaye Yat. (Kamu) (3) GSYİH Ulaştırma Yat./SSY (Kamu) 30,1 27,4 27,2 33,7 34,4 33,1 29,6 30,0 Ulaştırma Yat./GSYİH 1,9 1,7 1,3 1,4 1,7 1,6 1,4 -- Avro/YTL Paritesi 1,0937 1,4298 1,6853 1,7677 1,6695 1,8000 1,8000 1,8000 (1) Temel Ekonomik Göstergeler - DPT (Ocak 2007) (2) DPT Tahminleri (3) Yatırım işçiliği ve yerel yönetimlerin yatırımları dahil (4) Haberleşme dahil. Türkiye de, şehirlerarası ulaşımda yolcu taşımacılığının yüzde 95 i ve yük taşımacılığının yüzde 90 ı karayolu ile gerçekleştirilirken, bu oranlar AB-25 ortalaması alındığında yolcu taşımacılığı için yüzde 84,9 ve yük taşımacılığı için yüzde 43,5 tir. AB ülkelerinde, yük taşımacılığının yüzde 42,9 u denizyolu ve iç su yolları ile yapılırken, yüzde 13,4 ü ise demiryolu ve boru hatları ile gerçekleştirilmektedir. 1 Türkiye deki toplam demiryolu ağı km si anahat olmak üzere km dir. Bu ağın yüzde 22 si elektrikli ve yüzde 31 i sinyallidir. Türkiye, demiryolu yoğunluğu bakımından 11,1 km/1000 km² ile Avrupa Birliği üyesi ülkeler arasında en düşük değere sahiptir. Demiryolu kullanım oranını gösteren km başına toplam trafikte ise Türkiye 1,7 ile 3,2 olan AB ortalamasının oldukça gerisindedir. Buna ilaveten blok tren işletmeciliği açısından önemli olan elektrikli hatlarda Türkiye yüzde 20 elektrikli hat oranı ile yüzde 50 olan AB ortalamasının gerisinde kalmaktadır. Tablo 5: Demiryolu Yoğunluklarının KarĢılaĢtırması (2003) Ülkeler Demiryolu km / Demiryolu km / 1000 km 2 milyon nüfus Elektrikli Hat (yüzde) Çek Cumhuriyeti Polonya Almanya Fransa AB AB Türkiye Kaynak: AB Enerji-Ulaştırma İstatistikleri (2005). Türkiyenin dış ticaretinin ton bazında yüzde 86 sı denizyolu ile taşınmasına rağmen, kabotaj taşımacılığı yüzde 3,6 gibi düşük bir seviyede kalmaktadır yılı sonu itibarıyla Türkiye de 3,3 milyon TEU konteyner ve 200 milyon ton kargo elleçlenmiştir. Toplam elleçlenen kargo miktarı düşük olmamakla birlikte, liman başına elleçlenen miktar AB nin Akdeniz limanlarında elleçlenen miktarlara göre düşük kalmaktadır. Büyük ölçekli liman projeleri rakamları; DPT: 2005 Yılı Programı ve AB Enerji ve Ulaştırma İstatistikleri (2005) 15

16 vaktinde tamamlanamadığı için, artan ticaret talebi birçok küçük ölçekli liman ve iskele yapımına yol açmış, bu da yük trafiğinin birçok liman ve iskele arasında dağılmasına neden olmuştur. Türkiye nin hızla artan dış ticareti, denizyolu taşımacılığı için talebi de artırmaktadır. Konteyner başta olma üzere artan yük talebi; İzmir, Mersin, Haydarpaşa gibi başlıca büyük limanların mevcut kapasitelerini aşmakta veya zorlamaktadır e kadar Türkiye nin dış ticaretinin ortalama yüzde 12 lik bir artış hızı ile birlikte; 2015 itibarıyla da, Türkiye nin konteynerize olmuş yük miktarının bugünkü yüzde 15 lik seviyesinden en az yüzde 25 seviyesine çıkması beklenmektedir. Ayrıca, AB ye üyelikle birlikte Türkiye nin dış ticaretinin ve transit trafiğinin de artacağı düşünülmektedir. Bu çerçevede, mevcut durumda bile sayı ve kapasite olarak yetersiz kalan limanların, artan ticaret karşısında ciddi bir darboğaz oluşturması beklenmektedir. Bu nedenle yeni limanlara ihtiyaç duyulacaktır. Son 10 yılda toplam ulaştırma yatırımlarının içinde denizyolu ulaştırması ile ilgili yatırımların payı yüzde 2,4 olmuştur. Türk bandırasının sicili deniz güvenliği açısından gelişme göstermiş; kara listenin çok yüksek riskli kategorisinden gri listeye geçilmiştir. Tablo 6: Akdeniz Limanlarındaki Konteyner Trafiği (2003) Limanlar Konteyner (bin TEU) Gioia Tauro İtalya Algesiras İspanya Valensia İspanya Cenova İtalya Barselona İspanya Pire Yunanistan La Spezia İtalya Marsilya Fransa 833 İzmir Türkiye 701 Mersin Türkiye 467 Haydarpaşa Türkiye 244 Kaynak: AB Enerji ve Ulaştırma İstatistikleri (2003), TCDD İstatistik Yıllığı (2003) 2005 yılında 35 hava alanında 55,5 milyon yolcu taşınmıştır. Bu yolcu trafiğinin büyük bir kısmı Atatürk, Antalya, Esenboğa, Adnan Menderes, Dalaman, Bodrum/Milas, Adana ve Trabzon havaalanlarında gerçekleşmiştir. Bu havaalanlarında gelecekte kapasite artırımına ihtiyaç duyulacaktır. Nitelikli pilot ve teknik personel açığı devam etmektedir. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü nün kurumsal kapasitesinin artırılması ihtiyacı devam etmektedir. Özellikle karayolu taşımacılığında trafik güvenliğinin artırılmasına yönelik eylem programlarının geliştirilmesi, geçtiğimiz yıllarda tüm dünyada önemli bir husus haline gelmiştir. Ancak Türkiye'de trafik kazalarından kaynaklanan can kayıpları ve yaralanmaların yanı sıra ekonomik kayıplar da ciddi bir sorun oluşturmaya devam etmektedir yılında Türkiye'de şehiriçi ve şehirler arası yollarda toplam trafik kazası meydana gelmişolup, bu kazalarda kişi ölmüş, kişi ise yaralanmıştır. Türkiye'de trafik kazaları nedeniyle 100 milyon araç-km başına ölü ve yaralısayısı, AB ortalamasından yaklaşık beş kat daha yüksektir. 16

17 2006 yılı başı itibarıyla, otoyollar ile devlet ve il yolları ağı (köy yolları hariç) km olup, bu toplamın km si devlet yolları, km si ise il yollarından oluşmaktadır. Toplam karayolu ağının km si halihazırda asfaltlanmamış olup, ağır taşıt trafiğine uygun bitümlü sıcak karışım (BSK) kaplamalı yol ağının uzunluğu ise otoyollar hariç yalnızca km dir. Dolayısıyla, günlük ortalama ağır taşıt trafiği aracın üzerinde bulunan yaklaşık km karayolu üstyapısının BSK kaplamalı hale getirilmesi öncelik arz etmektedir. Türkiye deki çok şeritli karayolu ağı, km otoyol dahil km ye ulaşmış bulunmaktadır. Yeni yapılan bölünmüş yollar genellikle sathi kaplamalı olarak inşa edilmiştir. Tablo 7: Karayolu ve Otoyol Yoğunluklarının KarĢılaĢtırılması (2003) Ülkeler Karayolu km / 100 Otoyol km/ 1000 Karayolu km / km 2 km 2 milyon nüfus Otoyol km/ milyon nüfus Çek Cumhuriyeti 70,3 6, ,8 Polonya 56,2 1, ,6 Almanya 64,8 33, ,0 Fransa 72,8 19, ,3 AB-25 47,5 14, ,3 AB-15 42,1 17, ,0 Türkiye 20,1 (1) 2, ,7 Kaynak: AB Enerji-Ulaştırma İstatistikleri (2005), Karayolu Taşımacılığı İstatistikleri (2003), EUROSTAT (1) Asfalt kaplamalı köy yolları toplama dahildir. Trans Avrupa Ulaştırma Ağlarını Kafkas ülkeleri, Orta Doğu ve Orta Asya ya bağlayacak olan Türkiye Ulaştırma koridorlarını belirlemek amacıyla yapılan Ulaştırma Altyapı İhtiyaç Değerlendirmesi (TINA) çalışması devam etmektedir Çevre Ekonomik ve teknolojik gelişmeler, nüfus artışı, hızlı kentleşme ve doğal kaynakların kontrolsüz tüketimi çevre üzerindeki olumsuz etkileri artırmaktadır. Bu problemleri azaltmak için son yıllarda bir takım önlemler uygulamaya konulmuştur. AB Çevre Müktesebatına uyum sürecinde özellikle kentsel atıksu yönetimi, atık yönetimi, doğa koruma, gürültü ve çevresel etki değerlendirmede kayda değer ilerlemeler gerçekleştirilmiştir. AB Çevre Müktesebatına uyum için daha fazla hukuki düzenlemeye ve yatırıma ihtiyaç vardır. Topluluk Müktesebatının uyumlaştırılması ve uygulanması için finansman planı ile desteklenmiş bütüncül bir yaklaşıma ihtiyaç vardır. Bu amaca hizmet etmek üzere, AB Entegre Çevre Uyum Stratejisi hazırlanmıştır. Bu stratejinin ana amacı, ülkenin ekonomik ve sosyal durumunu göz önünde bulundurarak sağlıklı yaşanılabilir bir çevreyi oluşturmak ve Türk çevre mevzuatını AB Çevre Müktesebatına uyumlaştırmaktır. Bu stratejide yer alan ana ilkeler, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı, doğal kaynakların korunması, çevreyi korumaya yönelik önlemlerin alınması, kullanan ve kirleten öder prensipleri, sektörel entegrasyon, sürdürülebilir kalkınma, halkın bilinçlendirilmesi, halkın katılımı ve kamu-özel işbirliğidir. 17

18 TÜİK in 2004 yılı verilerine göre, belediye nüfusunun yüzde 85,6 sı ve yüzde 45,2 si sırasıyla kanalizasyon sistemi ve atıksu arıtma tesisi hizmetlerinden yararlanmaktadır. Kanalizasyon sistemine ve atıksu arıtma tesisine bağlanma oranı kuzey-batı Avrupa da yüzde 90 ın üzerindedir. Bu oran yeni 10 üye ülke için ise yüzde 60 civarındadır (Avrupa'da Çevre Durum ve Bakış 2005, EEA, The European Environment State and Outlook 2005, EEA). Atıksu arıtımına ilişkin veriler aşağıdaki gibidir: Tablo 8: 2004 Yılı Nüfus Gruplarına Göre Belediyelerdeki Kanalizasyon ġebekesi ve Atıksu Arıtma Sistemleri Kanalizasyon YerleĢim Alanı Kanalizasyon Arıtma Tesisi ġebekesi ile Nüfus Aralıkları Sayısı (Belediye ve ġebekesine Köy) (1) Sayısı Hizmet Edilen Bağlanma (yüzde) Nüfusun Oranı > < Toplam Kaynak: 2004 yılı TÜİK verileri (1) Büyükşehir belediyesinden hizmet alan ilçe ve alt kademe belediyeleri bağlı olduğu büyükşehir belediyesi nüfusu içinde değerlendirilmiştir. Ülke genelinde, 242 belediye atıksu arıtma tesisine sahip olmakla birlikte 319 belediyenin atıksu arıtma tesisine bağlantısı vardır. Bunların 137 si ikincil ve ileri arıtım yapan tesislerdir yılına göre, belediye nüfusunun yüzde 98,6 sının içme ve kullanma suyu şebekesine ve belediye nüfusunun yüzde 42,3 ünün arıtılmış içme suyuna erişimi vardır. İçilebilir suyun yüzde 40,1 i barajlardan, yüzde 27,8'i kuyulardan, yüzde 27,5'i kaynaklardan, yüzde 2,9'u akarsulardan, yüzde 1,8'i göl-göletlerden sağlanmaktadır. Bununla birlikte, sağlanan suyun yaklaşık yüzde 50 si kaçak ve faturalanamayan kullanımlar nedeniyle su temin sisteminde kaybedilmektedir. Katı atık yönetimine gelince, 2004 yılında 278 milyon ton kapasiteli 16 düzenli depolama sahası, 667 bin ton kapasiteli 5 adet kompost tesisi ve tehlikeli ve tıbbi atık için 44 bin ton kapasiteli 3 adet yakma tesisi mevcuttur. Belediyelerden toplanan 25 milyon ton katı atığın, yüzde 65,6'sı belediye çöplüğünde, yüzde 28 i düzenli depolama sahalarında, yüzde 1,7'si gömülerek, yüzde 1,4'ü kompost tesislerinde, yüzde 0,6'sı dereye ve göle dökülerek, yüzde 0,4'ü açıkta yakılarak bertaraf edilmiştir. Katı atıkların düzenli depolama sahasında bertaraf edilen belediyeli nüfus oranı yüzde 25 tir. AB-25 ülkelerinde düzenli depolama ve yakma tesislerinde bertaraf edilen katı atık oranları sırasıyla yüzde 46 ve yüzde 17,5 dir. (EUROSTAT, 2004). İstatistiklerden de görüleceği üzere, AB ile karşılaştırıldığında Türkiye de katı atık yönetimi hizmetlerinin düzeyi düşüktür. TÜİK in 2004 yılı Belediye Katı Atık İstatistikleri Anketi sonuçlarına göre kişi başı günlük ortalama katı atık miktarı, yaz mevsimi için 1,30 kg/gün, kış mevsimi için 1,29 kg/gün olarak hesaplanmıştır. Kişi başı günlük ortalama katı atık miktarı AB-15 ülkeleri için 1,55 kg/gün, AB-25 ülkeleri için ise 1,43 kg/gün dür (EUROSTAT). 18

19 Ancak, daha önce inşa edilmiş olan içme suyu, atıksu ve katı atık bertaraf tesisleri AB standartlarını kısmen karşılamakta ve bu tesislerin bir çoğu verimli işletilememektedir. Evsel atıkların bertarafından sorumlu olan belediyeler, finansman, nitelikli personel ve teknik altyapı eksikliği nedeniyle bu konuda gereken önemi gösterememektedirler. Özellikle bertaraf için yaptıkları vahşi depolama yöntemi ve depo sahalarının yer seçiminde yapılan hatalar ve işletme koşullarındaki olumsuzluklar çevresel problemlere sebep olmaktadır. Tıbbi atıklar evsel atık depolama sahalarında herhangi bir önlem alınmadan birlikte bertaraf edilmektedir yılı itibarıyla 578 belediyece ayrı toplanan tıbbi atık miktarı 62 bin tondur. Toplanan tıbbi atıkların yüzde 20,4 ü düzenli depolama sahalarında, yüzde 13,4 ü yakma tesislerinde bertaraf edilmiştir. Ayrıca, 2004 yılında imalat sanayi tarafından 877 bin ton tehlikeli atık bertaraf edilmiştir. Bu miktarın yüzde 67 si düzenli depolama sahalarında, yüzde 21 i yakılarak ve yüzde 12 si ise diğer yöntemlerle bertaraf edilmiştir. Katı atık yönetimindeki etkinsizlik 3 temel sorundan kaynaklanmaktadır. Bunlar; uygulamaya yönelik politika eksikliği, katı atık miktar ve niteliğine ilişkin verilerin yetersizliği, üretilen çöp miktarının azaltılması ve kaynakta ayrıştırılması konusunda hane halklarının bilinçsizliğidir. Kentsel altyapıda mali sorunlarını çözmek ve ölçek ekonomisinden faydalanmak için belediyeler ortak bir çözüm yolunu dikkate almaktadırlar sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca yerel idareler, su atıksu ve katı atık hizmetlerinin yanı sıra çevrenin korunması ve ekolojik denge ile ilgili projeleri işbirliği içerisinde gerçekleştirmektedirler. Kentsel çevre altyapısına öncelik verilirken, DABLAS Çalışma Grubu ve Barselona Konvansiyonu gibi uluslararası anlaşmalar dikkate alınmaktadır. Türkiye deki hava kirliliğinin ana sebepleri; aşırı kentleşme, nüfusun hızlı artışı, sanayileşme, topografik ve meteorolojik durumlara uygun olmayan yerleşme ve kalitesi düşük yakıtların kullanılmasıdır. Arazi kaynaklarını tehdit eden unsurlar; erozyon, organik maddelerin bozunumu, toprak kirliliği, hidrojeolojik riskler, tuzlanma, biyolojik çeşitliliğin azalması ve toprak kaybıdır. Deniz, su ve hava kirliliğini izleme altyapısının geliştirilmesinin yanı sıra kurum ve kuruluşların yetki ve sorumluluklarının netleştirilmesine de ihtiyaç vardır. Etkili izleme ve denetim için ilgili mevzuatın oluşturulmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Türkiye, coğrafi durumunun getirdiği zengin biyolojik çeşitlilik ve endemik türler bakımından dünyada önemli bir yere sahiptir. Sayısı den fazla endemik bitki tanımlanmıştır. Bu endemik türlerin yüzde 33 ü Türkiye de bulunmaktadır. Avrupa kıtasında bulunan bitki türlerinin yüzde 75 ine Türkiye ev sahipliği yapmaktadır. Türkiye, tür çeşitliliği açısından zengin olmasına karşılık varolan türlerin miktarı için aynı şeyleri söylemek olanaklı değildir. Canlı türlerinin yaşam çevresinin kirliliği, mevzuatın uygulanmasındaki aksaklıklar, ekonomik faaliyetlerin baskısı ve çevre yönetimindeki koordinasyon yetersizliği biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilir korunmasını zorlaştırmaktadır. Ulusal biyolojik çeşitlilik ve genetik kaynaklar korunmalı, iyileştirilmeli ve bunlardan faydalanılmalıdır. Bu amaç doğrultusunda, bir referans merkezi teşkil edecek şekilde araştırma enstitüsüne ihtiyaç vardır. 19

20 Çevre veri tabanı oluşturulması amacıyla AB uyum çalışmaları kapsamında çeşitli projeler tamamlanmıştır. Çevresel veri üreten kurumların teknik altyapısının geliştirilerek ilgili kuruluşlar arasında bilgi akışının ve paylaşımının entegre bir sistemle sağlanmasına ihtiyaç duyulmaktadır. İzleme faaliyetleri birinci bileşenin altında desteklenmektedir Ġnsan Kaynaklarının GeliĢtirilmesi Beşeri sermaye niteliğinin ve rekabet gücünün iyileştirilmesi daha yüksek bir yaşam standardına erişilmesinde kilit bir rol oynamaktadır. Daha fazla sayıda ve niteliği daha yüksek işler sunan sürdürülebilir bir ekonomik büyüme ile işgücü piyasasının ve eğitimin kalitesinin yükseldiği ve bunlara erişimin daha kolay olduğu bilgiye dayalı bir ekonomiye geçiş süreci, insan kaynaklarının geliştirilmesinin önemini daha da artırmaktadır. Beşeri sermayenin geliştirilmesi daha fazla istihdam, gelir ve aynı zamanda daha kapsamlı bir sosyal içerme sağlamaktadır. Zira, dezavantajlı grupları da kapsamak üzere insan kaynaklarına yapılan yatırımla, kişiler yeni bilgi ve beceriler edinmekte, eşit fırsatlardan yararlanmakta ve topluma yeterli ölçüde katkıda bulunabilme fırsatı elde etmektedir. Türkiye, genç ve dinamik bir nüfus yapısına sahiptir. Ancak, nüfus artış hızı zaman içerisinde azalmış olup bu azalma eğiliminin gelecekte de devam etmesi beklenmektedir. Çalışma çağındaki nüfusun (15-64) artması ve bu nüfusun 2023 yılında toplam nüfus içerisindeki payının en yüksek düzeye (yüzde 69) ulaşması beklenmektedir. Buna göre işgücündeki artış genel nüfus artışından daha fazla olmaktadır. Bu durum, Türkiye için gelecekte bir demografik fırsat penceresi olabilecektir. Bu fırsatın avantaja dönüştürülebilmesinde insan kaynaklarının geliştirilmesi hususu en esaslı müdahale alanlarından biri olarak değerlendirilmektedir. Ġstihdam: İşgücüne katılma ve istihdam oranlarının düşüklüğü, yüksek işsizlik seviyesi, toplam istihdamın yaklaşık üçte birini barındıran tarım sektöründeki hızlı istihdam azalışı, işgücü niteliğinin düşük olması ve eğitim ile istihdam arasındaki bağın zayıflığı Türkiye de istihdam alanında yaşanan en temel sorunlardır. AB ye uyum çalışmaları kapsamında, Avrupa İstihdam Stratejisi ne katılımın ilk aşaması olan İstihdam Durum Raporu 2003 yılında hazırlanmıştır. Bu süreçte ikinci aşama olan Ortak Değerlendirme Belgesi nin (JAP) 2007 nin ikinci yarısında tamamlanması öngörülmektedir. JAP, başta istihdam olmak üzere insan kaynaklarının geliştirilmesi hususunda mevcut durum tespitinin yapıldığı ve yapılması gerekenlerin belirlendiği bir belge olup, bu konuda politika ve öncelikleri içerecektir. AB ortalamaları ile kıyaslandığında, Türkiye de işgücüne katılma ve istihdam oranları düşüktür. Bu durumun ardındaki temel nedenlerden biri kadınların işgücüne katılma ve istihdam oranlarının düşük olmasıdır yılı itibarıyla erkeklerde işgücüne katılma oranı AB-25 ortalamasına çok yakın olmasına rağmen, bu oran kadınlarda AB-25 ortalamasının 36 puan gerisindedir. Kadınlarda istihdam oranı da AB-25 ortalamasının oldukça gerisindedir. 20

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

Katılım Öncesi AB Hibelerinin Belediyeler Tarafından Kullanılması

Katılım Öncesi AB Hibelerinin Belediyeler Tarafından Kullanılması Katılım Öncesi AB Hibelerinin Belediyeler Tarafından Kullanılması Hasan Çoban ( hcoban@dpt.gov.tr ) 04 Mart 2008 İller Bankası Tesisleri Ankara Hazine Müsteşarlığı - İller Bankası Genel Müdürlüğü İşbirliğinde

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

BELEDİYE VERİLERİNE AİT İSTATİSTİKLERİN EŞLEŞTİRİLMESİ (MAPPING) ÇALIŞMASI. Doç. Dr. H. Hakan Yılmaz 21.12.2012 Ankara

BELEDİYE VERİLERİNE AİT İSTATİSTİKLERİN EŞLEŞTİRİLMESİ (MAPPING) ÇALIŞMASI. Doç. Dr. H. Hakan Yılmaz 21.12.2012 Ankara BELEDİYE VERİLERİNE AİT İSTATİSTİKLERİN EŞLEŞTİRİLMESİ (MAPPING) ÇALIŞMASI Doç. Dr. H. Hakan Yılmaz 21.12.2012 Ankara Sunum Planı Çalışmanın Amaçları Belediye İstatistiklerinin Eşleştirilmesi Belediyeler

Detaylı

Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığığ Ülke ve Kamu Kurumları Düzeyinde Strateji Yönetimi Anıl YILMAZ Stratejik t Planlama l Dairesi i Bşk. ODTÜVT Yönetim ve Mühendislik Günleri 2 Mart 2008 Gündem Ülkesel

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

ÇEVRE SEKTÖRÜ. Türkiye nin i Avrupa Birliği ne üyelik başvurusu. Katılım Ortaklığı Belgesi nin kabulü. 2003 Yılı Ulusal Programı nın hazırlanması

ÇEVRE SEKTÖRÜ. Türkiye nin i Avrupa Birliği ne üyelik başvurusu. Katılım Ortaklığı Belgesi nin kabulü. 2003 Yılı Ulusal Programı nın hazırlanması Sedat KADIOĞLU Müsteşar Yardımcısı ğ 27 Mayıs 2008, ANKARA SÜREÇ ÇEVRE SEKTÖRÜ Temmuz 1959 Türkiye nin i Avrupa Birliği ne üyelik başvurusu Aralık 1999 Mart 2001 Mart 2001 Temmuz 2003 Aralık 2004 Helsinki

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

1960 ile 2012 arasında ortalama yıllık büyüme oranı yüzde 4,5 olarak gerçekleşmiştir.

1960 ile 2012 arasında ortalama yıllık büyüme oranı yüzde 4,5 olarak gerçekleşmiştir. MESAJ 1 GEÇTIĞIMIZ ONYILLARDA KAYDEDILEN ISTIKRARLI BÜYÜME TÜRKIYE YI YÜKSEK GELIR EŞIĞINE GETIRIRKEN, REFAH PAYLAŞILMIŞ VE ORTA SINIFIN BÜYÜKLÜĞÜ IKI KATINA ÇIKMIŞTIR. 1960 ile 2012 arasında ortalama

Detaylı

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 TÜRKİYE HAYAT BOYU ÖĞRENME STRATEJİ BELGESİ YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 Dr. Mustafa AKSOY Hayat Boyu Öğrenmenin Geliştirilmesi Operasyon Koordinatörü mustafaaksoy@meb.gov.tr

Detaylı

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 HÜKÜMETİN YAPISI VE BAKANLIKLAR EKONOMİ YÖNETİMİ; REFORMLAR İLE HIZLI EKONOMİK

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

Güncelleme: 15 Nisan 2012

Güncelleme: 15 Nisan 2012 İNOVİTA için Gözden Geçirilmiş Sürüm Dünya Bankası Türkiye Ulusal İnovasyon Sistemi Raporu ndan Özet Notlar Haziran 2009 Güncelleme: 15 Nisan 2012 1 2007 ve 2013 yılları arasını kapsayan 9. Kalkınma Planı,

Detaylı

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1.1. GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) 1. Ekonomik kalkınmanın önemli göstergelerinden biri olan kişi başına düşen GSYİH, TÜİK tarafından en son 2001 yılında hesaplanmıştır.

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU 21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 21.1 Topluluk standartlarına uygun hukuki ve idari çerçeve ile bölgesel politikaların programlanması, yürütülmesi,

Detaylı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı AB ve Türkiye Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Avrupa Birliği Bakanlığı, Katılım Öncesi AB Mali Yardımı kapsamında finanse edilen diyalog sürecini desteklemeye devam etmektedir. Diyaloğu-IV

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

İZMİR DE EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI PROJESİ KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR. Sibel ERSİN, İZKA PPKB Birim Başkanı

İZMİR DE EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI PROJESİ KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR. Sibel ERSİN, İZKA PPKB Birim Başkanı İZMİR DE EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI PROJESİ KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR Sibel ERSİN, İZKA PPKB Birim Başkanı 2010-2013 İzmir Bölge Planı 2010-2013 İzmir Bölge Planı

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI RAPOR: TÜRKİYE NİN LOJİSTİK GÖRÜNÜMÜ Giriş: Malumları olduğu üzere, bir ülkenin kalkınması için üretimin olması ve bu üretimin hedefe ulaşması bir zorunluluktur. Lojistik, ilk olarak coğrafyanın bir ürünüdür,

Detaylı

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Mehmet ATASEVER Mayıs, 2015 Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 25 Ekim 2007 Gündem Bilgi Toplumu Stratejisi Yaklaşımı Strateji Bileşenleri Hedefler Eylem Planı İzleme ve Ölçümleme

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği

Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği 2023 Vizyonu Çerçevesinde Türkiye Tarım Politikalarının Geleceği Çalıştayı Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği Dr. Yurdakul SAÇLI Kalkınma Bakanlığı İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel

Detaylı

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK GİRİŞ TÜRKİYE DE İNTERNET KULLANIMI ve E-TİCARET Günümüz teknoloji çağında 2000 li yılların başından itibaren, özellikle bilişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, bilgi toplumunun oluşmasına büyük katkı

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2015 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı KALKINMA AJANSLARI VE BÖLGE PLANLARI İÇİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞTAYI 31 Ocak 1 Şubat 2013 CK Farabi

Detaylı

Hedefler, Aktiviteler, Çıktılar

Hedefler, Aktiviteler, Çıktılar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI. 15 Kasım 2012 İSTANBUL. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI. 15 Kasım 2012 İSTANBUL. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI 15 Kasım 2012 İSTANBUL Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü 1. HAZIRLIK SÜRECİ YENİ TEŞVİK SİSTEMİNİN HEDEFLERİ Ø

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 ANA EYLEM 2: YENİLİK ve İYİ UYGULAMALARIN DEĞİŞİMİ İÇİN İŞBİRLİĞİ Yenilik ve İyi Uygulamaların Değişimi için İşbirliği;

Detaylı

Müjgan Şan. Bilişim Enstitüleri, Ulusal Girişimler ve Proje Finansman Araçları

Müjgan Şan. Bilişim Enstitüleri, Ulusal Girişimler ve Proje Finansman Araçları Bilişim Enstitüleri, Ulusal Girişimler ve Proje Finansman Araçları Devlet Planlama Teşkilatı Yönetim Bilgi Merkezi Dairesi Başkanlığı Bilgi Yöneticisi Neden? Bilişim Enstitüleri (BE) ile DPT çalışmaları

Detaylı

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I KÜRESEL KRİZ SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKTİSAT POLİTİKALARI Prof. Dr. Adem ahin TOBB-ETÜ Öğretim Üyesi 14 Mayıs 2010, İSTANBUL KRİZLER 2008 2001 İç Kaynaklı Finansal Derinliği Olan Olumlu Makro Ekonomik

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015 İZMİR YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİNİN HEDEFLERİ 1. Mevzuat ve Hedefler Tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesi, Üretim ve

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı BURSA 21/05/2015 1 SUNUM PLANI 1. Yeni Teşvik Sisteminin Hazırlık Süreci

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ M. Özger BOZOĞLU Dış Ticaret Uzmanı Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı İSTANBUL 10/12/2014 1 SUNUM PLANI 1.

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları

AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları Aralık 2004 AB Bölgesel Programları Dairesi Başkanlığı

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI BAŞBAKANLIK KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMASONUÇLARI GERÇEKLEŞME DÖNEMİ: 2009-2012 TAHMİN DÖNEMİ: 2013-2016

Detaylı

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V.

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. Türk Sanayii için Ufuk 2020 Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. 6 Mayıs 2015 2023 Yılı Ulusal Hedeflerimiz Ar-Ge Harcamaları / GSYİH Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri Özel Sektör Ar-Ge Harcamaları

Detaylı

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU T.C. DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI NİSAN, 2011 BÖLÜM 1: DOĞU MARMARA TR42 BÖLGESİ NE GENEL BAKIŞ BÖLÜM 2: ULUSAL GÖSTERGELER

Detaylı

Türkiye`de Sağlıkta Dönüşüm ve Endüstrimizin Mevcut Durumu

Türkiye`de Sağlıkta Dönüşüm ve Endüstrimizin Mevcut Durumu Türkiye`de Sağlıkta Dönüşüm ve Endüstrimizin Mevcut Durumu II. Sağlık Ekonomisi Kongresi, 4-5 Aralık 2014 Ecz. Halil Tunç Köksal Genel Sekreter Yrd. Sağlıkta Dönüşüm Programı ve Sosyal Güvenlik Reformu

Detaylı

2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları. Karabağlar Özet Raporu

2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları. Karabağlar Özet Raporu 2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Karabağlar Özet Raporu Aralık 2010 1 2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Karabağlar Özet Raporu Nüfus Yapısı - Sosyoekonomik Gelişmişlik 1 Karabağlar

Detaylı

Üniversite-Sanayi İşbirliği: Politika Kararları ve Uygulamalar. Yasemin ASLAN BTYP Daire Başkanı

Üniversite-Sanayi İşbirliği: Politika Kararları ve Uygulamalar. Yasemin ASLAN BTYP Daire Başkanı Üniversite-Sanayi İşbirliği: Politika Kararları ve Uygulamalar Yasemin ASLAN BTYP Daire Başkanı 8. ÜSİMP ULUSAL KONGRESİ 10 Haziran 2015 Ulusal Yenilik ve Girişimcilik Ekosistemi Üniversite-Sanayi İşbirliğinin

Detaylı

TEMİZ ÜRETİM (EKO-VERİMLİLİK) ALANINDA YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR & ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ KONUSUNDA ÜSTLENİLEBİLECEK ROLLER

TEMİZ ÜRETİM (EKO-VERİMLİLİK) ALANINDA YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR & ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ KONUSUNDA ÜSTLENİLEBİLECEK ROLLER T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI VERİMLİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMİZ ÜRETİM (EKO-VERİMLİLİK) ALANINDA YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR & ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ KONUSUNDA ÜSTLENİLEBİLECEK ROLLER KALKINMA AJANSLARI

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ ANTALYA NıN İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 ANTALYA GENEL BİLGİLER Nüfus Antalya: 2.158.265 Türkiye: 76.667.864 KOBİ Sayısı

Detaylı

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ MALİ İŞBİRLİĞİ TARİHSEL GELİŞİM Avrupa Komisyonu tarafından sunulan öneri üzerine, Avrupa Konseyi 17 Temmuz 2006 tarihinde yeni bir Katılım

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi FASIL 18 İSTATİSTİK Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması 1 Mevzuat uyum takvimi Bu öncelik altında, bu aşamada herhangi bir mevzuat uyumu çalışması öngörülmemektedir.

Detaylı

G20 BİLGİLENDİRME NOTU

G20 BİLGİLENDİRME NOTU G20 BİLGİLENDİRME NOTU A. Finans Hattı Gündemi a. Büyüme Çerçevesi Güçlü, sürdürülebilir ve dengeli büyüme için küresel politikalarda işbirliğinin sağlamlaştırılması Etkili bir hesap verebilirlik mekanizması

Detaylı

Türkiye Programından Kilit Sonuçlar

Türkiye Programından Kilit Sonuçlar Türkiye Programından Kilit Sonuçlar Devam Etmekte Olan Türkiye Programından Kilit Sonuçlar Özel Sektör Rekabetçiliğinin Arttırılmasına Katkı Özel ve finansal sektör, işgücü piyasası ve işgücü becerileri

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EYLÜL 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 17 EKİM 2011 İÇİNDEKİLER GENEL EKONOMİK HEDEFLER Sayfa: TABLO 1: Makroekonomik Büyüklüklerdeki Gelişmeler... 3 TABLO 2: Kaynaklar-Harcamalar

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ KOCAELİ NİN İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 KOCAELİ GENEL BİLGİLER Nüfus; Kocaeli: 1.780.055 Türkiye:78.741.053 Nüfus Yoğunluğu

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı (ŞUBAT 2014) Ankara 0 Avrupa 2020 Stratejisi ve Eğitim de İşbirliğinin Artan Önemi Bilimsel ve teknolojik ilerlemeler

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi ULAŞIM Kara taşımacılığı 2023 hedeflerinde büyük merkezler otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir. Harita 16 ve Harita

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Küresel İzleme Raporu 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Raporu bir orta dönem değerlendirmesidir. 2000 yılından bu yana gerçekleşen önemli gelişmeler 1999-2005 yılları

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Orta Vadeli Program (2014-2016) 8 Ekim 2013

Orta Vadeli Program (2014-2016) 8 Ekim 2013 Orta Vadeli Program (2014-2016) 8 Ekim 2013 DÜNYA EKONOMİSİ 2 Küresel Büyüme Tahminleri (% Değişim) 4,3 4,1 4,1 3,9 3,7 3,6 3,5 3,6 3,3 3,1 2,9 2,7 2,9 2013 2014 Ekim 2012 Tahmini Ekim 2013 Tahmini Kaynak:

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ MENDERES SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ MENDERES SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ MENDERES SONUÇ RAPORU Tarih: 27 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 35 Katılımcı listesindeki Sayı: 30 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

Kümelenme ve Uluslararasılaşma. Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı

Kümelenme ve Uluslararasılaşma. Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı Kümelenme ve Uluslararasılaşma Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı Gündem Kümelenme Deneyimi: Ulusal Kümelenme Politikasının Geliştirilmesi Projesi

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Mali Kaynaklar / Fon (Hibe) Kaynakları. Mali Kaynaklar

Mali Kaynaklar / Fon (Hibe) Kaynakları. Mali Kaynaklar Mali Kaynaklar / Fon (Hibe) Kaynakları Mali Kaynaklar 1 Mali Kaynaklar I. AB Katılım Öncesi Mali Yardım (Hibeler) II. AB Topluluk Programları III. Diğer Fon Kaynakları Mali Kaynaklar I. AB Katılım Öncesi

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 17 Mart 2015 SUNUM İÇERİĞİ 1. TÜRKİYE EKONOMİSİNİN YURTİÇİNDEN VE YURTDIŞINDAN GENEL GÖRÜNÜMÜ 2. ÜYE MEMNUNİYETİ VE LİDERLİK

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı. 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı. 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012

Detaylı

Sentez Araştırma Verileri

Sentez Araştırma Verileri Eğitim, Görsel-İşitsel & Kültür Yürütme Ajansı Eğitim ve Kültür Genel Müdürlüğü Yaşam Boyu Öğrenim Programı İnternet Üzerinden Kişisel İşgücünü Geliştirin Leonardo da Vinci LLP (Yaşamboyu Öğrenim Programı)

Detaylı

İSTANBUL KALKINMA AJANSI

İSTANBUL KALKINMA AJANSI İSTANBUL KALKINMA AJANSI 2012 Yılı 2. Dönem MALİ DESTEK PROGRAMLARI - Bilgi ve İletişim Teknolojileri - Yaratıcı Endüstriler - Sosyal İçerme - Afetlere Hazırlık Program Adı / Kodu Program Bütçesi (Tl)

Detaylı