İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ"

Transkript

1 İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ

2 Ders Bilgileri Saat: Perşembe 18:10 20:50 Yer: A211 Haftalık program: 2 saat teorik. 1 saat ödev sunumu. Değerlendirme: Sayı Etki Ara sınav: 1 %25 Ödev 1 %20 Devam 13 %20 Final sınavı 1 %35 İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 2

3 Derste Uyulması Gereken Kurallar Tüm öğrencilerin "Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği" ne uyması beklenir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 3

4 Ders çıktıları Temel radyoaktivite bilgisine sahip olmak. İyonlaştırıcı radyasyonun neden olduğu biyolojik ve fiziksel zararları öğrenmek. Radyasyon tespit ve ölçüm yöntemlerini öğrenmek. Radyasyondan korunma yöntemlerini öğrenmek. Radyasyon risk değerlendirmesi bilgisine sahip olmak. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 4

5 Radyoaktivite (Işıl etkinlik, radyoaktif bozunum, nükleer bozunum) Kararsız atomların fazla enerjilerini parçacıklar veya dalgalar halinde atmaları olayı. Doğal olarak ve kendiliğinden nükleer bozunum gösteren elementlere «radyoaktif elementler» denir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 5

6 Bohr Atom Modeli yüklü elektronlar, yüklü bir çekirdeğin etrafındaki yörüngelerinde hareket ederler. Elektronlar Proton ve nötronlardan oluşan çekirdek Bohr modeli sadece bir elektron ve bir nötron içeren H atomu için doğrudur. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 6

7 Modern Atom Modeli Elektronlar «nokta» şeklinde parçacıklar değildir. Dalgaparçacık ikiliği Elektronlar çekirdeğin etrafında sabit yörüngelerde değildir. Atom çekirdeği Elektronların muhtemel konumları İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 7

8 Modern Atom Modeli Proton Nötron Atom çekirdeği () yüklü protonlar ve yüksüz nötronlardan oluşur. Atomu bir arada tutan kuvvet nedir? Güçlü etkileşim Çok güçlü, Sadece yakın mesafelerde etkili (~10 15 m) Elektromanyetizma Elektrik yüklerinin birbirleri ile olan etkileşimi Zayıf etkileşim Nükleer bozunumdan sorumlu kuvvet Kütle çekimi En zayıf kuvvet, Uzun mesafelerde etkili Atom çekirdeğini bir arada tutan kuvvet «güçlü etkileşim» kuvvetidir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 8

9 Modern Atom Modeli Proton Nötron Atom çekirdeğini etkileyen kuvvetler: protonproton arasındaki «elektromanyetik etkileşim» protonproton ve nötronnötron arasındaki «güçlü etkileşim» Eğer bu kuvvetler denge halinde ise atom kararlı (stabil) Eğer bu kuvvetler denge halinde değil ise atom kararsız (anstabil) İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 9

10 Modern Atom Modeli Özet Atomun ortalama boyutu m dir. Atom çekirdeğinin ortalama boyutu m dir. Elektronlar çekirdek dışında kendilerine ait orbitallerde bulunurlar. Elektronlar enerji alarak veya vererek orbitaller arasında hareket edebilirler. Protonlar ve nötronlar çekirdek içinde bulunurlar. Kararlı bir çekirdekte «güçlü etkileşim» ve «elektromanyetik etkileşim» denge halindedir. Kararsız atomlar fazla enerjilerini radyoaktif parçacıklar veya dalgalar halinde salarlar. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 10

11 Atom numarası Aynı sayıda proton ve elektron içeren atomların fiziksel ve kimyasal özellikleri de aynıdır. (element) Hidrojen = 1 proton Oksijen = 8 proton Altın = 79 proton Plütonyum = 94 proton Elektron Kütle numarası Atomun sahip olduğu proton ve nötron sayısının toplamı Nötron Proton 4 2 He Atom numarası Atomun sahip olduğu proton sayısı Nötr bir atomda atom numarası kadar elektron vardır. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 11

12 İzotop Elementlerin içerdiği proton sayısı aynı olsa da nötron sayısı farklı olabilir (izotop) Hidrojen (Protiyum) Döteryum Tritiyum 2 3 H H H Kararlı Kararlı Kararsız İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 12

13 İzotop Nötron sayısı Elementlerin kararlılıkları nötron / proton oranlarına bağlıdır. Kararlı olmayan elementler, kararlı hale geçebilmek için radyoaktif ışıma yaparak kararlı n/p oranlarına ulaşmaya çalışırlar. Işıma türü β β α Fisyon Proton Nötron Kararlı Proton sayısı İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 13

14 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) Kararsız bir atomun daha kararlı bir hale geçmek için çekirdeğinden parçacık veya dalgalar salması β parçacığı Güçlü etkileşim (çekim) α parçacığı Elektromanyetik etkileşim (itme) γ ışını İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 14

15 α parçacığı Radyoaktivite (Işıl etkinlik) α ışınım 2 proton ve 2 nötrondan oluşur. Helyum elementinin çekirdeği ile aynıdır. Kütlesi diğer radyoaktif parçacıklara göre daha büyüktür. Menzili kısadır. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 15

16 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) β ışınım Çekirdekten fırlatılan yüksek enerjili elektrondur. β parçacığı Zayıf etkileşim ile bir nötron bir protona dönüşebilir. Bu dönüşüm sırasında bir yüksek enerjili elektron ve etkileşimin türüne göre başka parçacıklar salınır. Etkileşen parçacıkların türüne göre bir elektron yerine pozitron da salınabilir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 16

17 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) γ ışınım Yüksek frekanslı ve enerjili elektromanyetik dalga (foton)lardır. α veya β ışımaları ile birlikte gözlenir. Kararsız bir atom α veya β ışıması yaptığında normalden fazla enerjili (uyarılmış) bir halde kalır. Bu fazla enerji gama ışını olarak salınır. γ ışını İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 17

18 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) Nükleer tepkimeler Lityum6 Berilyum8 Döteryum Elektron yakalama: Atom çekirdeğinin atomun kendi elektronlarından birisini yakalaması ve sonucunda nötrino salınımı Pozitron bozunumu: Beta ışınımında bir elektron yerine ters yüklü ve benzer enerjili bir pozitron salınımı İç dönüşüm: Çekirdeğin elektromanyetik gücünün atomun kendi elektronlarından birini atomdan çıkararak iyonize etmesi. α parçacığı α parçacığı İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 18

19 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) X ışıma γ ışımaya benzer, yüksek frekanslı ve enerjili elektromanyetik dalga (foton)lardır. γ ışımanın aksine kaynağı çekirdek değil, elektronlardır. Xışını flüoresanı Xışını İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 19

20 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) X ışıma γ ışımaya benzer, yüksek frekanslı ve enerjili elektromanyetik dalga (foton)lardır. γ ışımanın aksine kaynağı çekirdek değil, elektronlardır. Bremsstrahlung V 1 Xışını V 2 V 2 < V 1 İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 20

21 Yarılanma Süresi (τ 1/2 ) Bir radyoaktif izotopun miktarının yarıya inmesi için gereken zaman Maddenin miktarından bağımsız olup bozunum sabitine bağlıdır τ 1/2 = ln (2) λ λ = bozunum sabiti: Bir grup radyoaktif atomun miktarının radyoaktif bozunum sebebiyle azalma oranı. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 21

22 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) Özet n / p oranı kararlı olmayan atomlar kararlı hale geçmek için radyoaktif ışıma yaparlar. α ışıma: çekirdekten 2 proton ve 2 nötron salınımı β ışıma: çekirdekten yüksek enerjili 1 elektron salınımı γ ışıma: α veya β ışımayı takiben çekirdekten yüksek enerjili bir foton salınımı Çekirdek kaynaklı olmayan ışımalar da vardır. X ışıma: Kinetik enerjisi azalan bir elektronun bu enerji farkını yüksek enerjili foton olarak salması. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 22

23 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) İyonlaştırıcı radyasyon: Etkileşime geçtiği atomlardan elektron koparacak kadar kinetik enerjiye sahip olan ışımalara verilen ad. Yansıyan radyasyon İyonlaştırıcı radyasyon Elektron İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 23

24 İyonlaştırıcı Radyasyon İyonlaştırıcı radyasyon deyince α, β, γ veya X ışınları akla gelir. Ancak çeşitli faktörlere bağlı olarak EM tayftaki diğer salınımlar da iyonlaşmaya neden olabilir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 24

25 İyonlaştırıcı Radyasyon Enerjilerine ve mesafeye bağlı olarak farklı ışınımlar farklı malzemelerin içinden geçebilirler. α ışınımı β ışınımı γ veya X ışınımı Nötron ışınımı α β γ X γ > X n Havada 4cm den az Havada birkaç metre Deride veya plastikte 68 mm Yüksüz olduğundan maddeyle daha az etkileşime geçer İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 25

26 İyonlaştırıcı Radyasyon İyonlaştırıcı radyasyon maddelerle başlıca iki farklı şekilde etkileşime geçer: İyonizasyon: Etkileşilen atomdan bir elektron kopararak o atomun bir iyonunu oluşturma. Uyarma: Etkileşilen atoma enerji aktararak atomu uyarılmış hale, yani daha yüksek enerjili bir hale getirme. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 26

27 İyonlaştırıcı Radyasyon γ ve X ışınımının madde ile etkileşimleri γ ve X ışınımları elektrik yüksüz fotonlar olduğundan maddelerde diğer ışınımlara göre daha derine nüfuz edebilirler. Etkileştikleri maddede fotoelektrik etki, Compton dağılımı veya çift üretimine neden olurlar. γ ve X ışınımları elektromanyetik dalga özelliğinde olduğundan etkileştikleri maddelerce durdurulmazlar, ancak sönümlenirler. Fotoelektrik etki Compton dağılımı Çift üretimi İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 27

28 İyonlaştırıcı Radyasyon α ışınımının madde ile etkileşimleri α ışını yüklü ve kütlesi büyük bir parçacık olduğundan elektrostatik etkileşimler etkilidir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 28

29 İyonlaştırıcı Radyasyon β ışınımının madde ile etkileşimleri β ışını yüklü fakat kütlesi küçük bir parçacık olduğundan iyonizasyon ve uyarılmaya neden olabilir. İonizasyon Uyarılma İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 29

30 İyonlaştırıcı Radyasyon Özet Radyoaktif elementlerin kararlı hale geçmek için yaptıkları ışınımlara «iyonlaştırıcı radyasyon» denir Yapılan ışınımlar elektrik yüklü veya yüksüz olanilir. α ışınımı () yüklü, β ışınımı () veya () yüklü olabilir. γ ve X ışınımları ve nötron salınımı yüksüzdür. Elektrik yüklü ışınımlar maddeyle daha fazla etkileşime geçer, menzilleri ve nüfuz derinlikleri azdır. Yüksüz salınımlar maddeyle dolaylı olarak etkileşime geçer, menzilleri ve nüfuz derinlikleri daha fazladır. İyonlaştırıcı radyasyon doğrudan veya dolaylı olarak iyonizasyona veya uyarılmaya neden olabilir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 30

31 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivitenin doğrudan kantitatif (nicel) ölçümü çok zordur. Sahada çoğunlukla dolaylı olarak ve kalitatif (nitel) ölçüm yapılır. Ölçümü etkileyen bir çok faktör olduğundan ölçüm genelde eşik dozun üzerinde radyoaktivite olup olmadığı şeklinde yapılır. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 31

32 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite Radyoaktivite emilimi Radyoaktivite emilim eşdeğeri İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 32

33 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite ölçüm birimleri Radyoaktif maddeler tarafından birim zamanda yapılan bozunum sayısı. Becquerel (Bq): 1 saniyedeki bozunum sayısı. Cruie (Ci): 1 gr 226 Ra izotopunun radyoaktivitesi. 1 Ci = 37 GBq 37GBq = bozunum/sn İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 33

34 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite ölçüm birimleri Uranyum238 5,55 GBq/kg Kobalt60 4,4 x10 4 TBq/kg İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 34

35 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite emilim birimleri Radyoaktif ışınım tarafından maddeye aktarılan enerji miktarı Rad: 1 gr maddeye 100 erg enerji aktarımına neden olan maruziyet. (Kullanımdan kalkmıştır) Gray (Gy): 1 kg maddeye 1 jul enerji aktarımına neden olan maruziyet. Röntgen (R): 1 kg maddenin Ci radyoaktiviteye maruz kalmasına eşdeğer maruziyet. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 35

36 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite doz eşdeğeri birimleri Maruz kalınan radyasyonun tipine, etki süresine, parçaçık tipi ve enerjisine bakılmaksızın, canlı doku üzerindeki etkisini gösterir Röntgen eşdeğeri (rem): İnsanlar (ve diğer memeliler) için ayarlanmış emilim birimi. (1 R = 0.96 rem emilim) Sievert (Sv): Yaklaşık 1 rad radyasyonun biyolojik doku üzerindei etkisi. (1 Sv = 100 rem) İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 36

37 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite doz eşdeğeri birimleri Kobalt60 4,4 x10 4 TBq/kg 60 μg 60 Co = 2.8 GBq 1m 1 msv = 1 saat 12mm 1 msv = 12 sn İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 37

38 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite Curie Becquerel Radyasyon emilim Rad Röntgen Gray Radyasyon emilim eşdeğeri Rem Sievert İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 38

39 Endüstriyel işlemler %2 Nükleer tıp %12 Kozmik radyasyon %3 Karasal radyasyon %3 Dahili radyasyon %5 Tıbbi prosedürler %36 Radon %37 Yapay kaynaklar Doğal kaynaklar İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 39

40 İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 40

41 Ödev Radyoaktivite ve radyasyonun keşfinin tarihçesi İnsan yapımı olmayan, doğal radyasyon kaynakları İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 41

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Radyasyonun Keşfi 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen tarafından X-ışınlarının keşfi yapılmıştır. Radyasyonun Keşfi 1896 yılında

Detaylı

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

27.01.2014. İçerik. Temel Atom ve Çekirdek Yapısı RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR. Çekirdek. Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-1)

27.01.2014. İçerik. Temel Atom ve Çekirdek Yapısı RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR. Çekirdek. Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-1) TEKNİKERLERE YÖNELİK BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMLERİNDE RADYASYONDAN KORUNMA VE PERFORMANS TESTLERİ BİLGİLENDİRME SEMİNERLERİ 24-25 OCAK 2014 RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR Dr. Aydın PARMAKSIZ Türkiye Atom

Detaylı

Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com

Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ FİZİK BÖLÜMÜ BÖLÜM SEMİNERLERİ 26.03.2014 Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com NÜKLEER SPEKTROSKOPİ Radyasyon ve Radyoaktivite Radyasyon

Detaylı

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA Mehmet YÜKSEL Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı MADDENİN YAPISI (ATOM) Çekirdek Elektronlar RADYASYON NEDİR? Radyasyon; iç dönüşüm geçiren

Detaylı

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Hadron terapi, nükleer kuvvetlerle (yeğin kuvvet) etkileşen parçacıkları kullanarak yapılan bir radyasyon tedavi (ışın tedavisi) yöntemidir. Bu parçacıklar protonlar,

Detaylı

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ ÖĞRETİMİ PLANLAMA VE DEĞERLENDİRME Dr. Yücel KAYABAŞI ÖLÇME ARACI Hazırlayan : Hasan Şahin KIZILCIK 98050029457 Konu : Çekirdek

Detaylı

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ Prof. Dr. Bektaş TEPE Canlıların Savunma Amaçlı Kimyasal Üretimi 2 Bu ünite ile; Canlılık öğretisinde kullanılan kimyasal kavramlar Hiyerarşi düzeyi Hiyerarşiden sorumlu atom

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Nükleer reaktör türleri ve çalışma prensipleri Atomik boyuttaki parçacıkların yapısı Temel kavramlar Elektrostatiğin Temelleri,

Detaylı

RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ. YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD

RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ. YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD Radyasyon uzayda ya da madde içinde parçacık ya da dalga biçiminde enerjinin yayılması olarak tanımlanır Radyoaktivite Doğal (Uranyum-238)

Detaylı

Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Radyasyon nedir? «Yüksek hızlı partiküller ya da dalgalar şeklinde yayılan enerji» Radyasyon kaynakları 1- Doğal kaynaklar 2- Yapay kaynaklar

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

Radyoaktiflik ve Nükleer Enerji

Radyoaktiflik ve Nükleer Enerji ÜNİTE 13 Radyoaktiflik ve Nükleer Enerji Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, radyoaktif elementleri tanıyacak, radyoaktif atomları, nükleer ışımayı, bozunma ve yarı ömrü kavrayacak, radyasyonun nasıl

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ T.C. SĞLIK BKNLIĞI PERSONELİNİN UNVN DEĞİŞİKLİĞİ SINVI 12. GRUP:

Detaylı

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm Sağlık Fiziği 1. Bölüm Tıbbi Uygulamalar Tanı Radyasyon başta Radyoloji olmak üzere, Nükleer Tıp, Radyoterapi ve çeşitli tıp dallarında tanı amaçlı kullanılmaktadır. En yüksek oranda tanı amaçlı kullanımı

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB RADYASYON GÜVENLİĞİ Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB İyonlaştırıcı radyasyonlar canlılar üzerinde olumsuz etkileri vardır. 1895 W.Conrad Roentgen X ışınını bulduktan 4 ay sonra saç dökülmesini

Detaylı

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez.

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez. MODERN ATOM TEORİSİ ÖNCESİ KEŞİFLER Dalton Atom Modeli - Elementler atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşurlar. - Atomlar içi dolu küreler şeklindedir. - Bir elementin bütün atomları

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ BARIŞ ÜNLÜ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ

RADYASYON GÜVENLİĞİ BARIŞ ÜNLÜ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ RADYASYON GÜVENLİĞİ BARIŞ ÜNLÜ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ Radyasyon Nedir? Radyasyon veya ışınım, elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçiminde ki enerji yayımı ya da aktarımıdır.radyoaktif maddelerin

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİNE GİRİŞ VE RADYASYON RADYOLOJİ TANIMI ve Radyolojik görüntüleme yöntemleri ana prensipleri RADYOLOJİ BİLİMİNİN TANIMI Radyoloji

Detaylı

Radyasyon Fiziğine Giriş

Radyasyon Fiziğine Giriş AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Radyasyon Fiziğine Giriş 2014 Yrd.Doç.Dr. Nina Tunçel Radyasyon Fiziğine Giriş 1. RADYASYON FİZİĞİNİN TEMELLERİ 1.1. GİRİŞ 1.1.1. Temel fizik sabitleri (dört anlamlı rakama yuvarlanmıştır

Detaylı

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstride Nükleer Teknikler Radyoaktif izleyiciler Radyasyonla Ölçüm Cihazları

Detaylı

Radyasyon Sağlığı ve Korunma

Radyasyon Sağlığı ve Korunma Radyasyon Sağlığı ve Korunma Arş.Gör. Yusuf ŞİMŞEK Öğr.Gör. Hacı DOĞAN Gazi Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 1 / 61 1 Radyasyon? 2 Radyasyon

Detaylı

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir.

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. İş Sağlığı ve Güvenliği İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. Çalışanların sağlığı ve güvenliğin bozulması

Detaylı

Biyofizik Nedir? Yrd. Doç Dr. Aslı AYKAÇ Tıp Fakültesi Biyofizik AD

Biyofizik Nedir? Yrd. Doç Dr. Aslı AYKAÇ Tıp Fakültesi Biyofizik AD Biyofizik Nedir? Yrd. Doç Dr. Aslı AYKAÇ Tıp Fakültesi Biyofizik AD Biyofizik Canlı varlıkların incelenmesinde fiziğin uygulanması canlı organizmaların fiziği Konusu Biyoloji konuları Metodolojisi Biyofizik

Detaylı

KİMYA -ATOM MODELLERİ-

KİMYA -ATOM MODELLERİ- KİMYA -ATOM MODELLERİ- ATOM MODELLERİNİN TARİHÇESİ Bir çok bilim adamı tarih boyunca atomun yapısı ile ilgili pek çok fikir ortaya atmış ve atomun yapısını tanımlamaya çalışmış-tır. Zaman içerisinde teknoloji

Detaylı

ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ. Prof. Dr. Doğan Bor

ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ. Prof. Dr. Doğan Bor ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ 11, Ekim, 2014 Antalya Radyasyondan Korunma Uzmanlığı Eğitim programları ve Uygulamaları Prof. Dr. Doğan Bor RADYASYON Yaşamın

Detaylı

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012]

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012] GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012] Hazırlayanlar: Yrd.Doç.Dr. Nafız MADEN Yılmaz Yiğit

Detaylı

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Rukiye Çakır 1 ve Özlem Karadeniz 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Medikal Fizik Anabilim Dalı, İzmir;

Detaylı

görülmüştür. Bu sırada sabit nükleer yoğunluk (ρ) hipotezide doğrulanmış olup ραa olarak belirtilmiştir.

görülmüştür. Bu sırada sabit nükleer yoğunluk (ρ) hipotezide doğrulanmış olup ραa olarak belirtilmiştir. 4.HAFTA 2.1.3. NÜKLEER STABİLİTE Bulunan yarı ampirik formülle nükleer stabilite incelenebilir. Aşağıdaki şekil bilinen satbil çekirdekler için nötron sayısı N e karşılık proton sayısı Z nin çizimini içerir.

Detaylı

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK.

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON ÇALIŞANLARI VE BİLİNMESİ GEREKENLER RADYASYON TANIMI: DALGA VE TANECİK ÖZELLİKTE UZAYDA DOLAŞAN ENERJİ PAKETİ.

Detaylı

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ RADYASYON ÖLÇÜMÜ 850CK0091 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NEVŞEHİR İLİ VE İLÇELERİNDE TÜKETİLEN İÇME VE KAPLICA SULARINDA Kİ RADYOAKTİVİTENİN ÖLÇÜLMESİ

T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NEVŞEHİR İLİ VE İLÇELERİNDE TÜKETİLEN İÇME VE KAPLICA SULARINDA Kİ RADYOAKTİVİTENİN ÖLÇÜLMESİ T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NEVŞEHİR İLİ VE İLÇELERİNDE TÜKETİLEN İÇME VE KAPLICA SULARINDA Kİ RADYOAKTİVİTENİN ÖLÇÜLMESİ Tezi Hazırlayan Esra ÖZÇITAK Tezi Yöneten Doç.Dr. Şeref

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ RADYOTERAPİDE KULLANILAN KORUYUCU BLOKLAR İLE KURŞUN BİLYE İLAVELİ KORUYUCU BLOKLARIN GAMA IŞINI GEÇİRGENLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Nuray

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ Mehmet YÜKSEL DOĞAL VE KATKILANMIŞ BOR MİNERALLERİNİN DOZİMETRE GELİŞTİRMEK AMACIYLA TERMOLÜMİNESANS (TL) YÖNTEMİ KULLANILARAK ÇALIŞILMASI FİZİK

Detaylı

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ 1. Elementlerin özelliklerini taşıyan en küçük yapı birimine... denir. A) Bileşik B) Molekül

Detaylı

2007-2008 GÜZ YARIYILI MALZEME I Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Malzemelerin İç Yapısı 01.10.2007 1 ÖĞRETİM ÜYELERİ ve KAYNAKLAR Yrd.Doç.Dr. Şeyda POLAT Yrd.Doç.Dr. Ömer YILDIZ Ders Kitabı : Malzeme

Detaylı

ÖĞRENME HEDEFLERİ. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Radyofizik Uzm.A.Hikmet Eriş

ÖĞRENME HEDEFLERİ. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Radyofizik Uzm.A.Hikmet Eriş ÖĞRENME HEDEFLERİ Radyasyon,radyasyon doz birimleri Radyasyonun günlük kullanımdaki yeri Atom nedir?atomun temel parçacıkları Cep telefonlarının zararlı etkisi,termal görüntü. Radyasyon çeşitleri,enerji

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Atomların Yapısı

MALZEME BİLGİSİ. Atomların Yapısı MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Atomların Yapısı 1 Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (- yüklü) Basit

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ

RADYASYON GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ 2883 RADYASYON GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 24/7/1985, No : 85/9727 Dayandığı Kanunun Tarihi : 9/7/1982, No : 2690 Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 7/9/1985, No : 18861 Yayımlandığı

Detaylı

izotop MALZEME BILGISI B2

izotop MALZEME BILGISI B2 1. Giriş 2. Temel Kavramlar 3. Atomlarda Elektronlar 4. Periyodik Tablo 5. Bağ Kuvvetleri ve Enerjileri 6. Atomlararası Birincil Bağlar 7. İkincil bağlar veya Van Der Waals Bağları 8. Moleküller Bu özelliklerinden

Detaylı

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 3.1 ÇEKİRDEK KUVVETLERİ 3.1.1. GENEL KARAKTERİSTİK Çekirdek hakkında çok fazla bir şey bilmezden önce yalnızca iki farklı etkileşim kuvveti bilinmekteydi.

Detaylı

TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA

TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA 1. Ulusal Radyasyondan Korunma Kongresi İş Sağlığı ve Güvenliğinde Temel Radyasyondan Korunma Kursu Prof. Dr. Doğan BOR Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği

Detaylı

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar... İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1 Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...3 Bölüm 2: İyonlaştırıcı Radyasyonlar Vücudumuzu Nasıl Etkiliyor?...7

Detaylı

İçerik. İçerik. Radyasyon. Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri

İçerik. İçerik. Radyasyon. Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri İçerik Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri Dr. Zeynep Yazıcı Uludağ Üniversitesi, Radyoloji AD Radyasyon ve iyonlaştırıcı radyasyon nedir? İyonlaştırıcı radyasyonun biyolojik İyonlaştırıcı

Detaylı

RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA SABRİ HIZARCI Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi RADYASYON NEDİR? ENERJİDİR Yaşamımızın doğal bir parçasıdır. Radyasyon Türleri

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ-4 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni-4 Işınlar İyonizan olmayan ışınlar İyonizan ışınlar Eşik değerler 1 Işınlar

Detaylı

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3.

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3. PERİODİK CETVEL Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları temel alınarak düzenlenmiş bir sistemdir. Periyodik cetvelde, nötr atomlarının elektron içeren temel enerji düzeyi sayısı aynı olan elementler

Detaylı

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Aralık 2011]

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Aralık 2011] GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Aralık 2011] Hazırlayanlar: Yrd.Doç.Dr. Nafız MADEN Yılmaz Yiğit

Detaylı

RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER. Hatice Bilge

RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER. Hatice Bilge RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER Hatice Bilge KISA TARİHÇE 1895: X-ışınlarının keşfi 1913: W.E.Coolidge, vakumlu X-ışını tüplerinin geliştirilmesi 1931: Sikletronun Lawrence tarafından geliştirilmesi

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 4: Fotovoltaik Teknolojinin Temelleri Fotovoltaik Hücre Fotovoltaik Etki Yarıiletken Fiziğin Temelleri Atomik Yapı Enerji Bandı Diyagramı Kristal Yapı Elektron-Boşluk Çiftleri

Detaylı

Fizik bilimi nedir? Fizik Bilimi nedir? Fizik biliminin uğraşı alanları nelerdir? On5yirmi5.com. Fizik Bilimi nedir?

Fizik bilimi nedir? Fizik Bilimi nedir? Fizik biliminin uğraşı alanları nelerdir? On5yirmi5.com. Fizik Bilimi nedir? On5yirmi5.com Fizik bilimi nedir? Fizik Bilimi nedir? Fizik biliminin uğraşı alanları nelerdir? Yayın Tarihi : 22 Ekim 2012 Pazartesi (oluşturma : 11/28/2015) Fizik Bilimi nedir? Fizik, deneysel gözlemler

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Ayşe Gülbin ÖZGER CEYHAN, YUMURTALIK VE POZANTI BÖLGELERİNİN DOĞAL RADYOAKTİVİTE DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ FİZİK ANABİLİM DALI ADANA, 2005

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır

DERS ÖĞRETİM PLANI. (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır DERS ÖĞRETİM PLANI (Bölümden Bağımsız hazırlanmıştır TÜRKÇE 1 Dersin Adı: ÇEKİRDEK FİZİĞİ 2 Dersin Kodu: FZK3004 3 Dersin Türü: Zorunlu, 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 2011-2012 6 Dersin

Detaylı

Elektrik Yük ve Elektrik Alan

Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Hedef Öğretiler Elektrik yükler ve bunların iletken ve yalıtkanlar daki davranışları. Coulomb s Yasası hesaplaması Test yük kavramı ve elektrik alan tanımı.

Detaylı

RADYOİZOTOPLARIN ÜRETİMİ VE RADYOTERAPİDE KULLANILMASI

RADYOİZOTOPLARIN ÜRETİMİ VE RADYOTERAPİDE KULLANILMASI T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI RADYOİZOTOPLARIN ÜRETİMİ VE RADYOTERAPİDE KULLANILMASI Hazırlayan: Ebru SEYREK 030557034 Tez Danışmanı: Dr. Mustafa KARADAĞ Ankara

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ. X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ. X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY X-IŞINI SPEKTROSKOPİSİ X-ışını spektroskopisi, X-ışınlarının emisyonu, absorbsiyonu ve difraksiyonuna (saçılması) dayanır. Kalitatif

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI 2014

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI 2014 EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI 2014 İÇİNDEKİLER Bölüm I. Radyasyon Hakkında Genel Bilgiler 1. Radyasyonun Tanımı ve Türleri..4 1.1. Radyasyon Kaynakları. 5 1.1.1.

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ VE GÜNEŞ ENERJİSİ GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ Güneşin merkezinde, temelde hidrojen çekirdeklerinin kaynaşmasıyla füzyon reaksiyonu

Detaylı

Enstrümantal Analiz, Elektromagnetik Işının Özellikleri

Enstrümantal Analiz, Elektromagnetik Işının Özellikleri 1 ELEKTROMAGNETİK IŞIN Absorbsiyon ve Emisyon Enstrümantal Analiz, Elektromagnetik Işının Özellikleri Vakumdan gelerek bir maddenin yüzeyleri arasına giren ışının elektriksel vektörü, ortamda bulunan atom

Detaylı

PERĐYODĐK ÇĐZELGE. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

PERĐYODĐK ÇĐZELGE. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK PERĐYODĐK ÇĐZELGE Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK 8.1. PERĐYODĐK ÇĐZELGENĐN GELĐŞMESĐ 8.2. ELEMENTLERĐN PERĐYODĐK SINIFLANDIRILMASI Katyon ve Anyonların Elektron Dağılımları 8.3.FĐZĐKSEL ÖZELLĐKLERDEKĐ

Detaylı

Radyoaktif Çekirdekler

Radyoaktif Çekirdekler NÜKLEER TIP Tıpta radyoaktif çekirdeklerin kullanılması esasen 1920 lerde önerilmiş ve 1940 larda kullanılmaya başlamıştır. Nükleer tıp görüntülemede temel, hasta vücudunda bir gama aktif bölge oluşturmak

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ LİNEER HIZLANDIRICILARIN ÖZELLİKLERİ VE RADYOTERAPİDE KULLANILMASI Gökçen ÇOBANOĞLU YÜKSEK LİSANS TEZİ Fizik Anabilim Dalı Nisan-2011 KONYA Her Hakkı Saklıdır

Detaylı

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ Dr. Ragıp Özkan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD REZONANS Sinyal intensitesini belirleyen faktörler Proton yoğunluğu TR T1 TE T2

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

Türkiye de Gama Radyasyonla Işınlama

Türkiye de Gama Radyasyonla Işınlama Türkiye de Gama Radyasyonla Işınlama Vahide LĐMAN, A.Yekta ÖZER Hacettepe Üniv., Eczacılık Fak., Radyofarmasi ABD, 06100-Ankara Radyasyon: Radyasyon, basit olarak hareket halinde bulunan bir enerji türüdür.

Detaylı

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 2.1) Kripton(Kr) atomunun yarıçapı 1,9 Å dur. a) Bu uzaklık nanometre (nm) ve pikometre (pm) cinsinden nedir? b) Kaç tane kripton atomunu yanyana dizersek uzunlukları 1,0 mm

Detaylı

HIZLANDIRICILARDA RADYASYON GÜVENL

HIZLANDIRICILARDA RADYASYON GÜVENL HIZLANDIRICILARDA RADYASYON GÜVENLİĞİ Doç. Dr. Yeşim ÖKTEM İstanbul Üniversitesi İÇERİK Radyasyondan korunma ve radyasyon güvenliği Radyasyon dozimetrisinde i i d nicelikler ve birimler Hızlandırıcılarda

Detaylı

G. Begüm SİLSÜPÜR İSG Uzmanı (Elektrik-elektronik Yük. Müh.) İSG Uzman Yardımcısı (Fizik Müh.)

G. Begüm SİLSÜPÜR İSG Uzmanı (Elektrik-elektronik Yük. Müh.) İSG Uzman Yardımcısı (Fizik Müh.) T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ G. Begüm SİLSÜPÜR İSG Uzmanı (Elektrik-elektronik Yük. Müh.) Alev SAKARYA İSG Uzman Yardımcısı (Fizik Müh.) Mayıs 2015,

Detaylı

RADYOAKTİF MADDE KULLANIMINDAN OLUŞAN ATIKLARA İLİŞKİN YÖNETMELİK

RADYOAKTİF MADDE KULLANIMINDAN OLUŞAN ATIKLARA İLİŞKİN YÖNETMELİK RADYOAKTİF MADDE KULLANIMINDAN OLUŞAN ATIKLARA İLİŞKİN YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarih/Sayı 02.09.2004 / 25571 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin, amacı radyoaktif

Detaylı

RADYASYON MARUZİYETİ ve TEDAVİSİ

RADYASYON MARUZİYETİ ve TEDAVİSİ RADYASYON MARUZİYETİ ve TEDAVİSİ İçerik Radyasyon tanımı Radyoaktivite tanımı Radyasyonun madde ile etkileşimi Radyasyonun organizma ile etkileşimi Radyasyon güvenliği Radyasyona olası maruz kalınma durumları

Detaylı

Atomların Kuantumlu Yapısı

Atomların Kuantumlu Yapısı Atomların Kuantumlu Yapısı Yazar Yrd. Doç. Dr. Sabiha AKSAY ÜNİTE 4 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Atom modellerinin yapısını ve çeşitlerini, Hidrojen atomunun enerji düzeyini, Serileri, Laser ve

Detaylı

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir.

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir. TEMEL ELEKTRONİK Elektronik: Maddelerde bulunan atomların son yörüngelerinde dolaşan eksi yüklü elektronların hareketleriyle çeşitli işlemleri yapma bilimine elektronik adı verilir. KISA ATOM BİLGİSİ Maddenin

Detaylı

Radyasyon ve İnsan Sağlığı

Radyasyon ve İnsan Sağlığı Gökhan Özyiğit Gözde Yazıcı Radyasyon ve İnsan Sağlığı Bazı atomların çekirdekleri doğal veya yapay olarak stabil olmadığı için, fazla enerjilerini iyonlaştırıcı radyasyon şeklinde yayarak stabil hale

Detaylı

Toplum için Nükleer Teknoloji. Nükleer Uygulamaları Reaktörleri Santrallar. Prof. Dr. Orhan YEŞİN

Toplum için Nükleer Teknoloji. Nükleer Uygulamaları Reaktörleri Santrallar. Prof. Dr. Orhan YEŞİN Toplum için Nükleer Teknoloji Radyoizotop Araştırma ve Eğitim Nükleer Uygulamaları Reaktörleri Santrallar Radyoaktivite Nükleer teknolojinin temelinde radyoaktivite olgusu vardır. Henri Becquerel radyoaktiviteyi

Detaylı

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. SORULAR Aşağıdaki şekilden faydalanarak

Detaylı

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ Elementi oluşturmak için aynı tip atomlar bir araya gelir. Bir elementin bütün atomları birbiriyle aynı iken, farklı elementlerin atomları birbirinden farklıdır. Bazı elementleri

Detaylı

Bazı atomlarda proton sayısı aynı olduğu halde nötron sayısı değişiktir. Bunlara izotop denir. Şekil II.1. Bir atomun parçaları

Bazı atomlarda proton sayısı aynı olduğu halde nötron sayısı değişiktir. Bunlara izotop denir. Şekil II.1. Bir atomun parçaları 8 II. MİNERALLER II.1. Element ve Atom Elementlerin en ufak parçasına atom denir. Atomlar, proton, nötron ve elektron gibi taneciklerden oluşur (Şekil II.1). Elektron negatif, proton pozitif elektrik yüküne

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Elementler ve Sembolleri Atomun Yapısı Elektronların Dizilimi ve Kimyasal Özellikleri Kimyasal Bağ Bileşikler ve Formülleri Karışımlar Bu ünitede

Detaylı

İyonize Radyasyonun Biyolojik Etkileri. Biological Effects of Ionizing Radiation

İyonize Radyasyonun Biyolojik Etkileri. Biological Effects of Ionizing Radiation S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ T E K N İ K B İ L İ M L E R M E S L E K Y Ü K S E K O K U L U S U L E Y M A N D E M I R E L U N I V E R S I T Y T E C H N I C A L S C I E N C E S V

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ CR-39 DEDEKTÖRLERİ İLE MAĞARALARDA RADON KONSANTRASYONU ÖLÇÜMLERİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ CR-39 DEDEKTÖRLERİ İLE MAĞARALARDA RADON KONSANTRASYONU ÖLÇÜMLERİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ CR-39 DEDEKTÖRLERİ İLE MAĞARALARDA RADON KONSANTRASYONU ÖLÇÜMLERİ Ali KARADEM Danışman: Yrd. Doç. Dr. Mehmet Ertan KÜRKÇÜOĞLU YÜKSEK LİSANS TEZİ

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

MADDE-BİLEŞİK-KARIŞIM

MADDE-BİLEŞİK-KARIŞIM MADDE-BİLEŞİK-KARIŞIM MADDE SAF MADDELER KARIŞIMLAR ELEMENT BİLEŞİK HOMOJEN KAR. HETEROJEN KARIŞIM Metal Ametal Soygaz Süspansiyon Emilsiyon Adi karışım MADDE: Boşlukta yer kaplayan belli bir kütlesi ve

Detaylı

Modern Atom Teorisi. Ünite

Modern Atom Teorisi. Ünite Ünite 1 Modern Atom Teorisi ATOMLA İLGİLİ DÜŞÜNCELER 8 ATOMUN KUANTUM MODELİ 19 PERİYODİK SİSTEM ve PERİYODİK ÖZELLİKLER 30 ELEMENTLERİN ÖZELLİKLERİ, YÜKSELTGENME BASAMAKLARI, BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı.

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı. 1 5.111 Ders Özeti #2 Bugün için okuma: A.2-A.3 (s F10-F13), B.1-B.2 (s. F15-F18), ve Bölüm 1.1. Ders 3 için okuma: Bölüm 1.2 (3. Baskıda 1.1) Elektromanyetik IĢımanın Özellikleri, Bölüm 1.4 (3. Baskıda

Detaylı

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com KUTUP IŞINIMI AURORA www.astrofotograf.com Kutup ışıkları, ya da aurora, genellikle kutup bölgelerinde görülen bir gece ışımasıdır. Aurora, gökyüzündeki doğal ışık görüntüleridir. Genelde gece görülen

Detaylı

Atom ESKİ ATOM KURAMLARI

Atom ESKİ ATOM KURAMLARI Atom Atom, Maddenin kimyasal bir element olarak görülebilen en küçük birimi. Farklı elementlerin Atomları da ayrıca, birleşerek kimyasal bileşiklerin en küçük birimleri olan molekül sistemlerini oluştururlar.

Detaylı

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom KASET Röntgen filmi kasetleri; radyografi işlemi sırasında filmin ışık almasını önleyen ve ranforsatör-film temasını sağlayan metal kutulardır. Özel kilitli kapakları vardır. Kasetin röntgen tüpüne bakan

Detaylı

KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) KILAVUZU

KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) KILAVUZU KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) KILAVUZU BU KILAVUZDAN YETERİNCE YARARLANABİLMEK İÇİN; KILAVUZU İNCELEMEYE BAŞLAMADAN ÖNCE KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) SORULARINI CEVAPLAYIN VE CEVAPLARINIZI CEVAP ANAHTARI İLE

Detaylı

Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri. Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası

Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri. Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası İÇERİK - İYONLAŞTIRICI RADYASYON Endüstriyel Uygulamalar Medikal Uygulamalar Diğer

Detaylı

Radyasyon Ölçüm Cihazları

Radyasyon Ölçüm Cihazları Radyasyon Ölçüm Cihazları TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU Ayhan AKKAŞ ÇNAEM- 2013 SUNU İÇERİĞİ Radyasyon Ölçüm Sistemleri Radyasyon Ölçüm Cihazlarının Genel Özellikleri Verim Cevap Verme Süresi Enerji Bağımlılığı

Detaylı

METRİ HIZLANDIRICILAR. Mehmet YÜKSELY ÇÜ FBE Fizik ABD. www.yukselmehmet.com

METRİ HIZLANDIRICILAR. Mehmet YÜKSELY ÇÜ FBE Fizik ABD. www.yukselmehmet.com TG-51 DOZİMETR METRİ PROTOKOLÜ VE LİNEER L HIZLANDIRICILAR Mehmet YÜKSELY ÇÜ FBE Fizik ABD İÇERİK 1. TG-51 DOZİMETR METRİ PROTOKOLÜ a) Araç-Gere Gereçler b) Ölçüm m Sistemi c) TG-51 51 de Veriler d) Ölçüm

Detaylı

T.C. YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ RADYOLOJİ ANABİLİM DALI

T.C. YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ RADYOLOJİ ANABİLİM DALI T.C. YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ RADYOLOJİ ANABİLİM DALI ÜÇ BOYUTLU KONFORMAL RADYOTERAPİDE CONFORMITY INDEX (CI), HOMOGENEITY INDEX (HI) VE QUALITY OF COVERAGE (QC) PARAMETRELERİNİN

Detaylı

FİZİKÇİ. 2. Kütlesi 1000 kg olan bir araba 20 m/sn hızla gidiyor ve 10 m bir uçurumdan aşağı düşüyor.

FİZİKÇİ. 2. Kütlesi 1000 kg olan bir araba 20 m/sn hızla gidiyor ve 10 m bir uçurumdan aşağı düşüyor. 1. Aşağıdakilerden hangisi Frekans ı tanımlamaktadır? a) Birim zamandaki titreşim sayısıdır ve boyutu sn -1 b) Birim zamandaki hızlanmadır c) Bir saniyedeki tekrarlanmadır d) Hızın zamana oranıdır 6. İki

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ IAEA NIN TRS 277 VE TRS 398 PROTOKOLLERİNE GÖRE FARKLI ENERJİLER İÇİN SOĞRULAN DOZ DEĞERLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Hale AKKOR YÜKSEK LİSANS TEZİ Fizik Anabilim

Detaylı

Burada Q=200 MeV kadar bir enerjidir. (1 MeV=1.6x10-13 Joule)

Burada Q=200 MeV kadar bir enerjidir. (1 MeV=1.6x10-13 Joule) 37 3.1 GİRİŞ Bütün enerjilerin kaynağı olan güneşteki enerjinin nükleer reaksiyonlardan kaynaklandığı bilinmektedir. Nükleer reaksiyonlarda atom çekirdeği içinde bulunan proton ve nötronların alınıp verilmesi

Detaylı

ELEKTROMANYETİK İ ALANLAR. Prof. Dr. M. Tunaya KALKAN İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

ELEKTROMANYETİK İ ALANLAR. Prof. Dr. M. Tunaya KALKAN İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ELEKTROMANYETİK İ ALANLAR ve RADYASYON ÖLÇÜMLERİ Prof. Dr. M. Tunaya KALKAN İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Biyofizik Anabilim Dalı GİRİŞ Dört temel kuvvet a) Gravitasyonel kuvvetler, kütleler gezegenler ve

Detaylı

Özel İşlem Gerektirmeyen Radyoaktif Atıklara İlişkin Yönetmelik Başbakanlıktan:

Özel İşlem Gerektirmeyen Radyoaktif Atıklara İlişkin Yönetmelik Başbakanlıktan: Özel İşlem Gerektirmeyen Radyoaktif Atıklara İlişkin Yönetmelik Başbakanlıktan: BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı halka, çalışanlara ve çevreye zarar vermeyecek

Detaylı

3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ

3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ 7. HAFTA 3.3. ÇEKİRDEK MODELLERİ Çekirdeği anlamak için temel tanımlamamız şu şekilde özetlenebilir: çekirdeğin içerisinde nükleonların nasıl hareket ettikleri ve nükleer kuvvetlerin nasıl davrandıklarıdır.

Detaylı