İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ"

Transkript

1 İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ

2 Ders Bilgileri Saat: Perşembe 18:10 20:50 Yer: A211 Haftalık program: 2 saat teorik. 1 saat ödev sunumu. Değerlendirme: Sayı Etki Ara sınav: 1 %25 Ödev 1 %20 Devam 13 %20 Final sınavı 1 %35 İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 2

3 Derste Uyulması Gereken Kurallar Tüm öğrencilerin "Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği" ne uyması beklenir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 3

4 Ders çıktıları Temel radyoaktivite bilgisine sahip olmak. İyonlaştırıcı radyasyonun neden olduğu biyolojik ve fiziksel zararları öğrenmek. Radyasyon tespit ve ölçüm yöntemlerini öğrenmek. Radyasyondan korunma yöntemlerini öğrenmek. Radyasyon risk değerlendirmesi bilgisine sahip olmak. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 4

5 Radyoaktivite (Işıl etkinlik, radyoaktif bozunum, nükleer bozunum) Kararsız atomların fazla enerjilerini parçacıklar veya dalgalar halinde atmaları olayı. Doğal olarak ve kendiliğinden nükleer bozunum gösteren elementlere «radyoaktif elementler» denir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 5

6 Bohr Atom Modeli yüklü elektronlar, yüklü bir çekirdeğin etrafındaki yörüngelerinde hareket ederler. Elektronlar Proton ve nötronlardan oluşan çekirdek Bohr modeli sadece bir elektron ve bir nötron içeren H atomu için doğrudur. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 6

7 Modern Atom Modeli Elektronlar «nokta» şeklinde parçacıklar değildir. Dalgaparçacık ikiliği Elektronlar çekirdeğin etrafında sabit yörüngelerde değildir. Atom çekirdeği Elektronların muhtemel konumları İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 7

8 Modern Atom Modeli Proton Nötron Atom çekirdeği () yüklü protonlar ve yüksüz nötronlardan oluşur. Atomu bir arada tutan kuvvet nedir? Güçlü etkileşim Çok güçlü, Sadece yakın mesafelerde etkili (~10 15 m) Elektromanyetizma Elektrik yüklerinin birbirleri ile olan etkileşimi Zayıf etkileşim Nükleer bozunumdan sorumlu kuvvet Kütle çekimi En zayıf kuvvet, Uzun mesafelerde etkili Atom çekirdeğini bir arada tutan kuvvet «güçlü etkileşim» kuvvetidir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 8

9 Modern Atom Modeli Proton Nötron Atom çekirdeğini etkileyen kuvvetler: protonproton arasındaki «elektromanyetik etkileşim» protonproton ve nötronnötron arasındaki «güçlü etkileşim» Eğer bu kuvvetler denge halinde ise atom kararlı (stabil) Eğer bu kuvvetler denge halinde değil ise atom kararsız (anstabil) İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 9

10 Modern Atom Modeli Özet Atomun ortalama boyutu m dir. Atom çekirdeğinin ortalama boyutu m dir. Elektronlar çekirdek dışında kendilerine ait orbitallerde bulunurlar. Elektronlar enerji alarak veya vererek orbitaller arasında hareket edebilirler. Protonlar ve nötronlar çekirdek içinde bulunurlar. Kararlı bir çekirdekte «güçlü etkileşim» ve «elektromanyetik etkileşim» denge halindedir. Kararsız atomlar fazla enerjilerini radyoaktif parçacıklar veya dalgalar halinde salarlar. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 10

11 Atom numarası Aynı sayıda proton ve elektron içeren atomların fiziksel ve kimyasal özellikleri de aynıdır. (element) Hidrojen = 1 proton Oksijen = 8 proton Altın = 79 proton Plütonyum = 94 proton Elektron Kütle numarası Atomun sahip olduğu proton ve nötron sayısının toplamı Nötron Proton 4 2 He Atom numarası Atomun sahip olduğu proton sayısı Nötr bir atomda atom numarası kadar elektron vardır. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 11

12 İzotop Elementlerin içerdiği proton sayısı aynı olsa da nötron sayısı farklı olabilir (izotop) Hidrojen (Protiyum) Döteryum Tritiyum 2 3 H H H Kararlı Kararlı Kararsız İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 12

13 İzotop Nötron sayısı Elementlerin kararlılıkları nötron / proton oranlarına bağlıdır. Kararlı olmayan elementler, kararlı hale geçebilmek için radyoaktif ışıma yaparak kararlı n/p oranlarına ulaşmaya çalışırlar. Işıma türü β β α Fisyon Proton Nötron Kararlı Proton sayısı İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 13

14 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) Kararsız bir atomun daha kararlı bir hale geçmek için çekirdeğinden parçacık veya dalgalar salması β parçacığı Güçlü etkileşim (çekim) α parçacığı Elektromanyetik etkileşim (itme) γ ışını İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 14

15 α parçacığı Radyoaktivite (Işıl etkinlik) α ışınım 2 proton ve 2 nötrondan oluşur. Helyum elementinin çekirdeği ile aynıdır. Kütlesi diğer radyoaktif parçacıklara göre daha büyüktür. Menzili kısadır. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 15

16 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) β ışınım Çekirdekten fırlatılan yüksek enerjili elektrondur. β parçacığı Zayıf etkileşim ile bir nötron bir protona dönüşebilir. Bu dönüşüm sırasında bir yüksek enerjili elektron ve etkileşimin türüne göre başka parçacıklar salınır. Etkileşen parçacıkların türüne göre bir elektron yerine pozitron da salınabilir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 16

17 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) γ ışınım Yüksek frekanslı ve enerjili elektromanyetik dalga (foton)lardır. α veya β ışımaları ile birlikte gözlenir. Kararsız bir atom α veya β ışıması yaptığında normalden fazla enerjili (uyarılmış) bir halde kalır. Bu fazla enerji gama ışını olarak salınır. γ ışını İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 17

18 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) Nükleer tepkimeler Lityum6 Berilyum8 Döteryum Elektron yakalama: Atom çekirdeğinin atomun kendi elektronlarından birisini yakalaması ve sonucunda nötrino salınımı Pozitron bozunumu: Beta ışınımında bir elektron yerine ters yüklü ve benzer enerjili bir pozitron salınımı İç dönüşüm: Çekirdeğin elektromanyetik gücünün atomun kendi elektronlarından birini atomdan çıkararak iyonize etmesi. α parçacığı α parçacığı İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 18

19 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) X ışıma γ ışımaya benzer, yüksek frekanslı ve enerjili elektromanyetik dalga (foton)lardır. γ ışımanın aksine kaynağı çekirdek değil, elektronlardır. Xışını flüoresanı Xışını İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 19

20 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) X ışıma γ ışımaya benzer, yüksek frekanslı ve enerjili elektromanyetik dalga (foton)lardır. γ ışımanın aksine kaynağı çekirdek değil, elektronlardır. Bremsstrahlung V 1 Xışını V 2 V 2 < V 1 İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 20

21 Yarılanma Süresi (τ 1/2 ) Bir radyoaktif izotopun miktarının yarıya inmesi için gereken zaman Maddenin miktarından bağımsız olup bozunum sabitine bağlıdır τ 1/2 = ln (2) λ λ = bozunum sabiti: Bir grup radyoaktif atomun miktarının radyoaktif bozunum sebebiyle azalma oranı. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 21

22 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) Özet n / p oranı kararlı olmayan atomlar kararlı hale geçmek için radyoaktif ışıma yaparlar. α ışıma: çekirdekten 2 proton ve 2 nötron salınımı β ışıma: çekirdekten yüksek enerjili 1 elektron salınımı γ ışıma: α veya β ışımayı takiben çekirdekten yüksek enerjili bir foton salınımı Çekirdek kaynaklı olmayan ışımalar da vardır. X ışıma: Kinetik enerjisi azalan bir elektronun bu enerji farkını yüksek enerjili foton olarak salması. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 22

23 Radyoaktivite (Işıl etkinlik) İyonlaştırıcı radyasyon: Etkileşime geçtiği atomlardan elektron koparacak kadar kinetik enerjiye sahip olan ışımalara verilen ad. Yansıyan radyasyon İyonlaştırıcı radyasyon Elektron İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 23

24 İyonlaştırıcı Radyasyon İyonlaştırıcı radyasyon deyince α, β, γ veya X ışınları akla gelir. Ancak çeşitli faktörlere bağlı olarak EM tayftaki diğer salınımlar da iyonlaşmaya neden olabilir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 24

25 İyonlaştırıcı Radyasyon Enerjilerine ve mesafeye bağlı olarak farklı ışınımlar farklı malzemelerin içinden geçebilirler. α ışınımı β ışınımı γ veya X ışınımı Nötron ışınımı α β γ X γ > X n Havada 4cm den az Havada birkaç metre Deride veya plastikte 68 mm Yüksüz olduğundan maddeyle daha az etkileşime geçer İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 25

26 İyonlaştırıcı Radyasyon İyonlaştırıcı radyasyon maddelerle başlıca iki farklı şekilde etkileşime geçer: İyonizasyon: Etkileşilen atomdan bir elektron kopararak o atomun bir iyonunu oluşturma. Uyarma: Etkileşilen atoma enerji aktararak atomu uyarılmış hale, yani daha yüksek enerjili bir hale getirme. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 26

27 İyonlaştırıcı Radyasyon γ ve X ışınımının madde ile etkileşimleri γ ve X ışınımları elektrik yüksüz fotonlar olduğundan maddelerde diğer ışınımlara göre daha derine nüfuz edebilirler. Etkileştikleri maddede fotoelektrik etki, Compton dağılımı veya çift üretimine neden olurlar. γ ve X ışınımları elektromanyetik dalga özelliğinde olduğundan etkileştikleri maddelerce durdurulmazlar, ancak sönümlenirler. Fotoelektrik etki Compton dağılımı Çift üretimi İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 27

28 İyonlaştırıcı Radyasyon α ışınımının madde ile etkileşimleri α ışını yüklü ve kütlesi büyük bir parçacık olduğundan elektrostatik etkileşimler etkilidir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 28

29 İyonlaştırıcı Radyasyon β ışınımının madde ile etkileşimleri β ışını yüklü fakat kütlesi küçük bir parçacık olduğundan iyonizasyon ve uyarılmaya neden olabilir. İonizasyon Uyarılma İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 29

30 İyonlaştırıcı Radyasyon Özet Radyoaktif elementlerin kararlı hale geçmek için yaptıkları ışınımlara «iyonlaştırıcı radyasyon» denir Yapılan ışınımlar elektrik yüklü veya yüksüz olanilir. α ışınımı () yüklü, β ışınımı () veya () yüklü olabilir. γ ve X ışınımları ve nötron salınımı yüksüzdür. Elektrik yüklü ışınımlar maddeyle daha fazla etkileşime geçer, menzilleri ve nüfuz derinlikleri azdır. Yüksüz salınımlar maddeyle dolaylı olarak etkileşime geçer, menzilleri ve nüfuz derinlikleri daha fazladır. İyonlaştırıcı radyasyon doğrudan veya dolaylı olarak iyonizasyona veya uyarılmaya neden olabilir. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 30

31 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivitenin doğrudan kantitatif (nicel) ölçümü çok zordur. Sahada çoğunlukla dolaylı olarak ve kalitatif (nitel) ölçüm yapılır. Ölçümü etkileyen bir çok faktör olduğundan ölçüm genelde eşik dozun üzerinde radyoaktivite olup olmadığı şeklinde yapılır. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 31

32 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite Radyoaktivite emilimi Radyoaktivite emilim eşdeğeri İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 32

33 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite ölçüm birimleri Radyoaktif maddeler tarafından birim zamanda yapılan bozunum sayısı. Becquerel (Bq): 1 saniyedeki bozunum sayısı. Cruie (Ci): 1 gr 226 Ra izotopunun radyoaktivitesi. 1 Ci = 37 GBq 37GBq = bozunum/sn İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 33

34 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite ölçüm birimleri Uranyum238 5,55 GBq/kg Kobalt60 4,4 x10 4 TBq/kg İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 34

35 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite emilim birimleri Radyoaktif ışınım tarafından maddeye aktarılan enerji miktarı Rad: 1 gr maddeye 100 erg enerji aktarımına neden olan maruziyet. (Kullanımdan kalkmıştır) Gray (Gy): 1 kg maddeye 1 jul enerji aktarımına neden olan maruziyet. Röntgen (R): 1 kg maddenin Ci radyoaktiviteye maruz kalmasına eşdeğer maruziyet. İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 35

36 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite doz eşdeğeri birimleri Maruz kalınan radyasyonun tipine, etki süresine, parçaçık tipi ve enerjisine bakılmaksızın, canlı doku üzerindeki etkisini gösterir Röntgen eşdeğeri (rem): İnsanlar (ve diğer memeliler) için ayarlanmış emilim birimi. (1 R = 0.96 rem emilim) Sievert (Sv): Yaklaşık 1 rad radyasyonun biyolojik doku üzerindei etkisi. (1 Sv = 100 rem) İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 36

37 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite doz eşdeğeri birimleri Kobalt60 4,4 x10 4 TBq/kg 60 μg 60 Co = 2.8 GBq 1m 1 msv = 1 saat 12mm 1 msv = 12 sn İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 37

38 Radyoaktivite Tespit Yöntemleri Radyoaktivite Curie Becquerel Radyasyon emilim Rad Röntgen Gray Radyasyon emilim eşdeğeri Rem Sievert İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 38

39 Endüstriyel işlemler %2 Nükleer tıp %12 Kozmik radyasyon %3 Karasal radyasyon %3 Dahili radyasyon %5 Tıbbi prosedürler %36 Radon %37 Yapay kaynaklar Doğal kaynaklar İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 39

40 İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 40

41 Ödev Radyoaktivite ve radyasyonun keşfinin tarihçesi İnsan yapımı olmayan, doğal radyasyon kaynakları İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ 41

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Radyasyonun Keşfi 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen tarafından X-ışınlarının keşfi yapılmıştır. Radyasyonun Keşfi 1896 yılında

Detaylı

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

27.01.2014. İçerik. Temel Atom ve Çekirdek Yapısı RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR. Çekirdek. Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-1)

27.01.2014. İçerik. Temel Atom ve Çekirdek Yapısı RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR. Çekirdek. Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-1) TEKNİKERLERE YÖNELİK BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMLERİNDE RADYASYONDAN KORUNMA VE PERFORMANS TESTLERİ BİLGİLENDİRME SEMİNERLERİ 24-25 OCAK 2014 RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR Dr. Aydın PARMAKSIZ Türkiye Atom

Detaylı

RADYOAKTİFLİK. Bu çalışmalar sonucunda radyoaktif olarak adlandırılan atomların yüksek enerjili tanecikler ve ışınlar yaydıkları belirlenmiştir.

RADYOAKTİFLİK. Bu çalışmalar sonucunda radyoaktif olarak adlandırılan atomların yüksek enerjili tanecikler ve ışınlar yaydıkları belirlenmiştir. RADYOAKTİFLİK Atomların ve molekiller arası çekim kuvvetlerinin değişmesi ile fiziksel değişimlerinin, atomların değerlik elektron sayılarının değişmesiyle kimyasal değişimlerin olduğu bilinmektedir. Kimyasal

Detaylı

Hayat Kurtaran Radyasyon

Hayat Kurtaran Radyasyon Hayat Kurtaran Radyasyon GÜNLÜK HAYAT KONUSU: Kanser tedavisinde kullanılan radyoterapi KĐMYA ĐLE ĐLĐŞKĐSĐ: Radyoterapi bazı maddelerin radyoaktif özellikleri dolayısıyla ışımalar yapması esasına dayanan

Detaylı

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri 7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar

Detaylı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Atomsal yapı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Atomsal yapı Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel kavramlar Atomsal yapı İçerik Temel kavramlar Atom modeli Elektron düzeni Periyodik sistem 2 Temel kavramlar Bütün maddeler kimyasal elementlerden oluşur.

Detaylı

ATOM ve İZOTOPLAR. Prof. Dr. Arif Altıntaş.

ATOM ve İZOTOPLAR. Prof. Dr. Arif Altıntaş. ATOM ve İZOTOPLAR RADYOAKTİVİTE TE ve RADYASYON Prof. Dr. Arif Altıntaş altintas@veterinary.ankara.edu.tr Atom nedir? Atomlar tüm maddeler için yapıyı oluşturan çok küçük partiküllerdir. Atom; bir elementin

Detaylı

Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi

Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi Atom: Elementin tüm özelliklerini gösteren en küçük yapı taşıdır. Yunanlı filozofların, tüm maddelerin bölünmeyen yapıtaşları ndan oluştuğunu ilk olarak öne

Detaylı

ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI

ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI 1) Radyoaktivite nedir? ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI a. Çekirdeğin enerji açığa çıkararak 2 farklı atoma bölünmesidir b. Atomun yörünge elektronlarından birinin koparılmasıdır. c. Karasız atom

Detaylı

Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com

Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ FİZİK BÖLÜMÜ BÖLÜM SEMİNERLERİ 26.03.2014 Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com NÜKLEER SPEKTROSKOPİ Radyasyon ve Radyoaktivite Radyasyon

Detaylı

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA Mehmet YÜKSEL Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı MADDENİN YAPISI (ATOM) Çekirdek Elektronlar RADYASYON NEDİR? Radyasyon; iç dönüşüm geçiren

Detaylı

ATOM ATOMUN YAPISI 7. S I N I F S U N U M U. Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir.

ATOM ATOMUN YAPISI 7. S I N I F S U N U M U. Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. ATO YAP Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sahiptir Atomda bulunan yükler; negatif yükler ve pozitif yüklerdir Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir Atomu oluşturan

Detaylı

ÇEKİRDEK KİMYASI. Kimya Ders Notu

ÇEKİRDEK KİMYASI. Kimya Ders Notu ÇEKİRDEK KİMYASI Kimya Ders Notu ÇEKİRDEK KİMYASI Atomaltı Tanecikler Atomaltı parçacıklar bağımsız olarak ömürleri çok kısa olduğu için normal şartlar altında gözlemlenemezler. Bu amaçla oluşturulan parçacık

Detaylı

ÜNİTE 13. Radyoaktivite. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 13. Radyoaktivite. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 13 Radyoaktivite Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Radyoaktivite, Çekirdek kararlılığı, Radyasyon ve etkileri, İyonlaştırıcı radyasyon etkileri, Radyasyon ölçü ve birimleri hakkında bilgi edineceksiniz.

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI OLUŞUMU Hızlandırılmış elektronların anotla etkileşimi ATOMUN YAPISI VE PARÇACIKLARI Bir elementi temsil eden en küçük

Detaylı

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Hadron terapi, nükleer kuvvetlerle (yeğin kuvvet) etkileşen parçacıkları kullanarak yapılan bir radyasyon tedavi (ışın tedavisi) yöntemidir. Bu parçacıklar protonlar,

Detaylı

ATOM NEDİR? -Atom elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Her canlı-cansız madde atomdan oluşmuştur.

ATOM NEDİR? -Atom elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Her canlı-cansız madde atomdan oluşmuştur. DERS: KİMYA KONU : ATOM YAPISI ATOM NEDİR? -Atom elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Her canlı-cansız madde atomdan oluşmuştur. Atom Modelleri Dalton Bütün maddeler atomlardan yapılmıştır.

Detaylı

radyasyonlar olmak üzere iki sınıfta toplayabiliriz. İyonlaştırıcı radyasyonlar; kozmik radyasyonlar yada kozmik ışınları (uzaydan gelen X ve gama

radyasyonlar olmak üzere iki sınıfta toplayabiliriz. İyonlaştırıcı radyasyonlar; kozmik radyasyonlar yada kozmik ışınları (uzaydan gelen X ve gama ATOM, RADYOAKTİVİTE, RADYOİZOTOPLAR ve RADYASYON TÜRLERİ Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) Radyasyon yaşamın gerçeği veya bir parçası kabul

Detaylı

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ ÖĞRETİMİ PLANLAMA VE DEĞERLENDİRME Dr. Yücel KAYABAŞI ÖLÇME ARACI Hazırlayan : Hasan Şahin KIZILCIK 98050029457 Konu : Çekirdek

Detaylı

SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir.

SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir. . ATOMUN KUANTUM MODELİ SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir. Orbital: Elektronların çekirdek etrafında

Detaylı

ATOM BİLGİSİ I ÖRNEK 1

ATOM BİLGİSİ I  ÖRNEK 1 ATOM BİLGİSİ I Elementlerin özelliklerini ta ıyan en küçük yapıta ı atomdur. Son çözümlemede, bütün maddelerin atomlar toplulu u oldu unu söyleyebiliriz. Elementler, aynı tür atomlardan, bile ik ve karı

Detaylı

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ Prof. Dr. Bektaş TEPE Canlıların Savunma Amaçlı Kimyasal Üretimi 2 Bu ünite ile; Canlılık öğretisinde kullanılan kimyasal kavramlar Hiyerarşi düzeyi Hiyerarşiden sorumlu atom

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Nükleer reaktör türleri ve çalışma prensipleri Atomik boyuttaki parçacıkların yapısı Temel kavramlar Elektrostatiğin Temelleri,

Detaylı

RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ. YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD

RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ. YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD Radyasyon uzayda ya da madde içinde parçacık ya da dalga biçiminde enerjinin yayılması olarak tanımlanır Radyoaktivite Doğal (Uranyum-238)

Detaylı

BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI

BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI HER ATOMUN YÖRÜNGE ZARFLARINDA (K,L,M,..) BULUNABİLECEK MAKSİMUM ELEKTRON SAYISI 2n 2 FORMÜLÜ İLE BULUNABİLİR. SON YÖRÜNGE ZARFINDA EN ÇOK 8 ELEKTRON BULUNUR. Helyum atomu BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI

Detaylı

Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Radyasyon nedir? «Yüksek hızlı partiküller ya da dalgalar şeklinde yayılan enerji» Radyasyon kaynakları 1- Doğal kaynaklar 2- Yapay kaynaklar

Detaylı

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ "RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar SELÇUK ÜNİVERSİTESİ "RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu yönerge, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir MÖ 460-377 980-1037 MÖ 460-377 980-1037 Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir RADYASYON NEDİR X ışınını 1895 te Wilhelm Conrad Roentgen

Detaylı

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm Sağlık Fiziği 1. Bölüm Tıbbi Uygulamalar Tanı Radyasyon başta Radyoloji olmak üzere, Nükleer Tıp, Radyoterapi ve çeşitli tıp dallarında tanı amaçlı kullanılmaktadır. En yüksek oranda tanı amaçlı kullanımı

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

K MYA ATOM VE PER YOD K CETVEL. Kavram Dersaneleri 10 ÖRNEK 1 :

K MYA ATOM VE PER YOD K CETVEL. Kavram Dersaneleri 10 ÖRNEK 1 : K MYA ATOM VE PER YOD K CETVEL ÖRNEK 1 : Bir elementin 60 X +2 iyonunda 25 elektron vard r. Ayn elementin, 58 X izotopunun atomundaki proton (p), nötron (n) ve elektron (e) say lar kaçt r? ÖRNEK 2: Bir

Detaylı

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ ÜNİTE 3 MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ 1. BÖLÜM MADDENİN TANECİKLİ YAPISI 1- ATOMUN YAPISI Maddenin taneciklerden oluştuğu fikri yani atom kavramı ilk defa demokritus tarafından ortaya atılmıştır. Örneğin;

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

ATOMİK YAPI VE ATOMLAR ARASI BAĞLAR. Aytekin Hitit

ATOMİK YAPI VE ATOMLAR ARASI BAĞLAR. Aytekin Hitit ATOMİK YAPI VE ATOMLAR ARASI BAĞLAR Aytekin Hitit Malzemeler neden farklı özellikler gösterirler? Özellikler Fiziksel Kimyasal Bahsi geçen yapısal etkenlerden elektron düzeni değiştirilemez. Ancak diğer

Detaylı

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler.

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldızların Hayatı Yıldızların: Farklı renkleri vardır Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldız Oluşum Bölgeleri Evren, yıldız

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ T.C. SĞLIK BKNLIĞI PERSONELİNİN UNVN DEĞİŞİKLİĞİ SINVI 12. GRUP:

Detaylı

ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL

ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL DALTON ATOM TEORISI - Tüm maddeler atomlardan yapılmıştır. - Farklı maddelerin atomlarıda birbirlerinden farklıdır. - Bir bileşiği oluşturan atomların kütleleri arasında

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB RADYASYON GÜVENLİĞİ Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB İyonlaştırıcı radyasyonlar canlılar üzerinde olumsuz etkileri vardır. 1895 W.Conrad Roentgen X ışınını bulduktan 4 ay sonra saç dökülmesini

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Atomun Yapısı Saçlarımızın elektriklenmesi, araba kapısına çarpan parmak uçlarımızın elektriksel yük boşalmasından dolayı karıncalanması, cam çubuğun kumaşa sürtüldükten sonra kâğıdı çekmesi, kazağımızı

Detaylı

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez.

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez. MODERN ATOM TEORİSİ ÖNCESİ KEŞİFLER Dalton Atom Modeli - Elementler atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşurlar. - Atomlar içi dolu küreler şeklindedir. - Bir elementin bütün atomları

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ BARIŞ ÜNLÜ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ

RADYASYON GÜVENLİĞİ BARIŞ ÜNLÜ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ RADYASYON GÜVENLİĞİ BARIŞ ÜNLÜ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ Radyasyon Nedir? Radyasyon veya ışınım, elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçiminde ki enerji yayımı ya da aktarımıdır.radyoaktif maddelerin

Detaylı

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR PERİODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Bir elementin periyodik cetveldeki yeri aşağıdakilerden hangisi ile belirlenir? A) Atom ağırlığı B) Değerliği C) Atom numarası D) Kimyasal özellikleri E) Fiziksel

Detaylı

Radyasyon Fiziğine Giriş

Radyasyon Fiziğine Giriş AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Radyasyon Fiziğine Giriş 2014 Yrd.Doç.Dr. Nina Tunçel Radyasyon Fiziğine Giriş 1. RADYASYON FİZİĞİNİN TEMELLERİ 1.1. GİRİŞ 1.1.1. Temel fizik sabitleri (dört anlamlı rakama yuvarlanmıştır

Detaylı

Radyoaktiflik ve Nükleer Enerji

Radyoaktiflik ve Nükleer Enerji ÜNİTE 13 Radyoaktiflik ve Nükleer Enerji Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, radyoaktif elementleri tanıyacak, radyoaktif atomları, nükleer ışımayı, bozunma ve yarı ömrü kavrayacak, radyasyonun nasıl

Detaylı

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1 BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri 1 Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-yüklü) Basit bir atom

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİNE GİRİŞ VE RADYASYON RADYOLOJİ TANIMI ve Radyolojik görüntüleme yöntemleri ana prensipleri RADYOLOJİ BİLİMİNİN TANIMI Radyoloji

Detaylı

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstride Nükleer Teknikler Radyoaktif izleyiciler Radyasyonla Ölçüm Cihazları

Detaylı

Radyasyon Sağlığı ve Korunma

Radyasyon Sağlığı ve Korunma Radyasyon Sağlığı ve Korunma Arş.Gör. Yusuf ŞİMŞEK Öğr.Gör. Hacı DOĞAN Gazi Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 1 / 61 1 Radyasyon? 2 Radyasyon

Detaylı

ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ

ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ ATOMLARDAN KUARKLARA ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ 1. Parçac klar spinlerine göre Fermiyonlar ve Bozonlar olmak üzere iki gruba ayr l r. a) Fermiyonlar: Spin kuantum say lar 1/2, 3/2, 5/2... gibi olan parçac

Detaylı

Biyofizik Nedir? Yrd. Doç Dr. Aslı AYKAÇ Tıp Fakültesi Biyofizik AD

Biyofizik Nedir? Yrd. Doç Dr. Aslı AYKAÇ Tıp Fakültesi Biyofizik AD Biyofizik Nedir? Yrd. Doç Dr. Aslı AYKAÇ Tıp Fakültesi Biyofizik AD Biyofizik Canlı varlıkların incelenmesinde fiziğin uygulanması canlı organizmaların fiziği Konusu Biyoloji konuları Metodolojisi Biyofizik

Detaylı

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir.

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. İş Sağlığı ve Güvenliği İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. Çalışanların sağlığı ve güvenliğin bozulması

Detaylı

Periyodik cetvele kaç yeni element daha bulunabilir?

Periyodik cetvele kaç yeni element daha bulunabilir? On5yirmi5.com Periyodik cetvele kaç yeni element daha bulunabilir? 1930 lardan bu yana fizikçiler onlarca yeni kimyasal element buldu. Daha ne kadar yeni element keşfedilebilir? Bunun bir sınırı var mıdır?

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY.

MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY. MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA TEMEL KAVRAMLAR ATOMLARDA ELEKTRONLAR PERİYODİK TABLO BÖLÜM II ATOM YAPISI VE ATOMLARARASı BAĞLAR BAĞ KUVVETLERİ VE ENERJİLERİ

Detaylı

Radyasyon ve Tipleri

Radyasyon ve Tipleri Radyasyon ve Tipleri RADYASYON İYONLAŞTIRICI RADYASYON PARÇACIK TİPİ Hızlı elektronlar Alfa parçacıkları Beta parçacıkları Dolaylı iyonlaştırıcı Nötron parçacıkları DALGA TİPİ X-Işınları Gama ışınları

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Spektroskopiye Giriş Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY SPEKTROSKOPİ Işın-madde etkileşmesini inceleyen bilim dalına spektroskopi denir. Spektroskopi, Bir örnekteki atom, molekül veya iyonların

Detaylı

KİMYA -ATOM MODELLERİ-

KİMYA -ATOM MODELLERİ- KİMYA -ATOM MODELLERİ- ATOM MODELLERİNİN TARİHÇESİ Bir çok bilim adamı tarih boyunca atomun yapısı ile ilgili pek çok fikir ortaya atmış ve atomun yapısını tanımlamaya çalışmış-tır. Zaman içerisinde teknoloji

Detaylı

ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ. Prof. Dr. Doğan Bor

ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ. Prof. Dr. Doğan Bor ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ 11, Ekim, 2014 Antalya Radyasyondan Korunma Uzmanlığı Eğitim programları ve Uygulamaları Prof. Dr. Doğan Bor RADYASYON Yaşamın

Detaylı

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Rukiye Çakır 1 ve Özlem Karadeniz 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Medikal Fizik Anabilim Dalı, İzmir;

Detaylı

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012]

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012] GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012] Hazırlayanlar: Yrd.Doç.Dr. Nafız MADEN Yılmaz Yiğit

Detaylı

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır.

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır. KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağ, moleküllerde atomları birarada tutan kuvvettir. Bir bağın oluşabilmesi için atomlar tek başına bulundukları zamankinden daha kararlı (az enerjiye sahip) olmalıdırlar. Genelleme

Detaylı

görülmüştür. Bu sırada sabit nükleer yoğunluk (ρ) hipotezide doğrulanmış olup ραa olarak belirtilmiştir.

görülmüştür. Bu sırada sabit nükleer yoğunluk (ρ) hipotezide doğrulanmış olup ραa olarak belirtilmiştir. 4.HAFTA 2.1.3. NÜKLEER STABİLİTE Bulunan yarı ampirik formülle nükleer stabilite incelenebilir. Aşağıdaki şekil bilinen satbil çekirdekler için nötron sayısı N e karşılık proton sayısı Z nin çizimini içerir.

Detaylı

Bohr Atom Modeli. ( I eylemsizlik momen ) Her iki tarafı mv ye bölelim.

Bohr Atom Modeli. ( I eylemsizlik momen ) Her iki tarafı mv ye bölelim. Bohr Atom Modeli Niels Hendrik Bohr, Rutherford un atom modelini temel alarak 1913 yılında bir atom modeli ileri sürdü. Bohr teorisini ortaya koyarak atomların çizgi spektrumlarının açıklanabilmesi için

Detaylı

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK.

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON ÇALIŞANLARI VE BİLİNMESİ GEREKENLER RADYASYON TANIMI: DALGA VE TANECİK ÖZELLİKTE UZAYDA DOLAŞAN ENERJİ PAKETİ.

Detaylı

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ RADYASYON ÖLÇÜMÜ 850CK0091 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar GENEL KİMYA 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar Kimyasal Türler Doğada bulunan bütün maddeler tanecikli yapıdadır. Maddenin özelliğini gösteren küçük yapı

Detaylı

T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NEVŞEHİR İLİ VE İLÇELERİNDE TÜKETİLEN İÇME VE KAPLICA SULARINDA Kİ RADYOAKTİVİTENİN ÖLÇÜLMESİ

T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NEVŞEHİR İLİ VE İLÇELERİNDE TÜKETİLEN İÇME VE KAPLICA SULARINDA Kİ RADYOAKTİVİTENİN ÖLÇÜLMESİ T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NEVŞEHİR İLİ VE İLÇELERİNDE TÜKETİLEN İÇME VE KAPLICA SULARINDA Kİ RADYOAKTİVİTENİN ÖLÇÜLMESİ Tezi Hazırlayan Esra ÖZÇITAK Tezi Yöneten Doç.Dr. Şeref

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ Mehmet YÜKSEL DOĞAL VE KATKILANMIŞ BOR MİNERALLERİNİN DOZİMETRE GELİŞTİRMEK AMACIYLA TERMOLÜMİNESANS (TL) YÖNTEMİ KULLANILARAK ÇALIŞILMASI FİZİK

Detaylı

Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri

Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri Helyum (2), neon (10), argon (18)in elektron dağılımları incelendiğinde Eğer bu üç elementin birer elektronu daha olsaydı, her birinde yeni bir katman oluşacaktı.

Detaylı

İçerik. İçerik. Radyasyon. Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri

İçerik. İçerik. Radyasyon. Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri İçerik Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri Dr. Zeynep Yazıcı Uludağ Üniversitesi, Radyoloji AD Radyasyon ve iyonlaştırıcı radyasyon nedir? İyonlaştırıcı radyasyonun biyolojik İyonlaştırıcı

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ

RADYASYON GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ 2883 RADYASYON GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 24/7/1985, No : 85/9727 Dayandığı Kanunun Tarihi : 9/7/1982, No : 2690 Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 7/9/1985, No : 18861 Yayımlandığı

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ RADYOTERAPİDE KULLANILAN KORUYUCU BLOKLAR İLE KURŞUN BİLYE İLAVELİ KORUYUCU BLOKLARIN GAMA IŞINI GEÇİRGENLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Nuray

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS ÇEVRESEL RADYOAKTİVİTE İLE BU ÇEVREDE YAŞAYANLARA AİT DİŞ ÖRNEKLERİNDEKİ RADYOAKTİVİTE ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI FİZİK ANABİLİM DALI

Detaylı

FİSYON. Ağır çekirdekler nötronla bombardıman edildiklerinde bölünürler.

FİSYON. Ağır çekirdekler nötronla bombardıman edildiklerinde bölünürler. FİSYON Ağır çekirdekler nötronla bombardıman edildiklerinde bölünürler. Fisyon ilk defa 1934 te Ida Noddack tarafından önerilmiştir. Otto Hahn & Fritz Strassman Berlin (1938) de yaptıkları deneylerde hızlı

Detaylı

2007-2008 GÜZ YARIYILI MALZEME I Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Malzemelerin İç Yapısı 01.10.2007 1 ÖĞRETİM ÜYELERİ ve KAYNAKLAR Yrd.Doç.Dr. Şeyda POLAT Yrd.Doç.Dr. Ömer YILDIZ Ders Kitabı : Malzeme

Detaylı

Güneş in Kimlik Kartı: Doğum Yeri: Evren Annesi: Büyük Patlama (Big Bang) Kütlesi: 1,99 x kg Yarıçapı: 6.96x10 8 m Yaşı: 4.5 x 10 9 yıl Açısal

Güneş in Kimlik Kartı: Doğum Yeri: Evren Annesi: Büyük Patlama (Big Bang) Kütlesi: 1,99 x kg Yarıçapı: 6.96x10 8 m Yaşı: 4.5 x 10 9 yıl Açısal Güneş teki Fizik Güneş in Kimlik Kartı: Doğum Yeri: Evren Annesi: Büyük Patlama (Big Bang) Kütlesi:,99 x 0 30 kg Yarıçapı: 6.96x0 8 m Yaşı: 4.5 x 0 9 yıl Açısal Hızı: 2,87 x0 6 radyan/saniye Çekim İvmesi:

Detaylı

ALFA BOZUNUMU MEHMET YÜKSEL ÇÜ FBE FİZİK ABD ADANA-2010

ALFA BOZUNUMU MEHMET YÜKSEL ÇÜ FBE FİZİK ABD ADANA-2010 ALFA BOZUNUMU MEHME ÜKSEL ÇÜ FBE FİZİK ABD ADANA-010 İÇERİK 1. Giriş. Alfa (α) Parçacığı ve Özellikleri 3. Alfa Bozunuu Niçin Olur? 4. eel Alfa Bozunu Reaksiyonları 4.1. Alfa (α) Bozunuunda Enerji ve Moentu

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Atomların Yapısı

MALZEME BİLGİSİ. Atomların Yapısı MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Atomların Yapısı 1 Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (- yüklü) Basit

Detaylı

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Mart 2012]

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Mart 2012] GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Mart 2012] Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Nafız MADEN Yrd.Doç.Dr. Serkan

Detaylı

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır:

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: İyonik bağlar, elektronlar bir atomdan diğerine aktarıldığı zaman

Detaylı

TÜRK RADYASYON ONKOLOJİSİ DERNEĞİ

TÜRK RADYASYON ONKOLOJİSİ DERNEĞİ TEMEL RADYASYON FİZİĞİ KAVRAMLARI, BİRİMLER Dr.Nural ÖZTÜRK Tıbbi Rad.Fiz.Uz. TÜRK RADYASYON ONKOLOJİSİ DERNEĞİ Radyofizik Kursu 11-12 Haziran 2010 ATOMUN YAPISI ATOM ** Atom; bir elementi meydana getiren

Detaylı

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ

6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 6.HAFTA BÖLÜM 3: ÇEKİRDEK KUVVETLERİ VE ÇEKİRDEK MODELLERİ 3.1 ÇEKİRDEK KUVVETLERİ 3.1.1. GENEL KARAKTERİSTİK Çekirdek hakkında çok fazla bir şey bilmezden önce yalnızca iki farklı etkileşim kuvveti bilinmekteydi.

Detaylı

1H: 1s 1 1.periyot 1A grubu. 5B: 1s 2 2s 2 2p 1 2.periyot 3A grubu. 8O: 1s 2 2s 2 2p 4 2.periyot 6A grubu. 10Ne: 1s 2 2s 2 2p 6

1H: 1s 1 1.periyot 1A grubu. 5B: 1s 2 2s 2 2p 1 2.periyot 3A grubu. 8O: 1s 2 2s 2 2p 4 2.periyot 6A grubu. 10Ne: 1s 2 2s 2 2p 6 PERİYODİK CETVEL Periyodik cetvel, benzer kimyasal özellik gösteren elementlerin alt alta gelecek şekilde artan atom numaralarına göre sıralandıkları çizelgelerdir. Periyodik cetveli oluşturan yatay satırlara

Detaylı

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Aralık 2011]

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Aralık 2011] GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Aralık 2011] Hazırlayanlar: Yrd.Doç.Dr. Nafız MADEN Yılmaz Yiğit

Detaylı

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 40 Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 1 Test 1 in Çözümleri 1. USG ve MR cihazları ile ilgili verilen bilgiler doğrudur. BT cihazı c-ışınları ile değil X-ışınları ile çalışır. Bu nedenle I ve II.

Detaylı

TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA

TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA 1. Ulusal Radyasyondan Korunma Kongresi İş Sağlığı ve Güvenliğinde Temel Radyasyondan Korunma Kursu Prof. Dr. Doğan BOR Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA ATOMUN ELEKTRON YAPISI Bohr atom modelinde elektronun bulunduğu yer için yörünge tanımlaması kullanılırken, kuantum mekaniğinde bunun yerine orbital tanımlaması kullanılır. Orbital, elektronun

Detaylı

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar... İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1 Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...3 Bölüm 2: İyonlaştırıcı Radyasyonlar Vücudumuzu Nasıl Etkiliyor?...7

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

Maddenin Yapısı ve Özellikleri

Maddenin Yapısı ve Özellikleri Maddenin Yapısı ve Özellikleri Madde ve Özellikleri Kütlesi hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddenin şekil almış haline cisim denir. Cam bir madde iken cam bardak bir cisimdir. Maddeler

Detaylı

Fizik çok geniş alanı kapsadığından daha sınırlı konularla ilgilenen alt dallara ayrılmıştır.

Fizik çok geniş alanı kapsadığından daha sınırlı konularla ilgilenen alt dallara ayrılmıştır. Fizik nedir? Fizik, madde enerji arasındaki etkileşimi inceleyen bir bilim dalıdır. Fizik, evrende meydana gelen olaylara gözlem,deney matematiksel yöntemleri kullanarak sistematik akılcı açıklamalar getirir.

Detaylı

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ 1. Elementlerin özelliklerini taşıyan en küçük yapı birimine... denir. A) Bileşik B) Molekül

Detaylı

ÜN TE IV RADYOAKT V TE

ÜN TE IV RADYOAKT V TE ÜN TE IV RADYOAKT V TE 4. 1. ATOM ÇEK RDE N N YAPISI 4. 2. RADYOAKT F BOZUNMALAR 4. 3. BOZUNMA ÇEfi TLER 4. 4. TAB Î VE SUN'Î RADYOAKT FL K 4. 5. RADYOAKT F BOZUNMA HIZI 4. 6. ÇEK RDEK TEPK MELER BU ÜN

Detaylı

ÖĞRENME HEDEFLERİ. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Radyofizik Uzm.A.Hikmet Eriş

ÖĞRENME HEDEFLERİ. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Radyofizik Uzm.A.Hikmet Eriş ÖĞRENME HEDEFLERİ Radyasyon,radyasyon doz birimleri Radyasyonun günlük kullanımdaki yeri Atom nedir?atomun temel parçacıkları Cep telefonlarının zararlı etkisi,termal görüntü. Radyasyon çeşitleri,enerji

Detaylı

KĠMYASAL ÖZELLĠKLER VE KĠMYASAL BAĞ

KĠMYASAL ÖZELLĠKLER VE KĠMYASAL BAĞ Elektronların Dizilimi ve Kimyasal Özellikler Atomların katmanlarında belirli sayılarda elektron bulunmaktadır. Ancak bir atom, tek katmanlıysa ve bu katmanda iki elektronu varsa kararlıdır. Atomun iki

Detaylı

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3.

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3. PERİODİK CETVEL Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları temel alınarak düzenlenmiş bir sistemdir. Periyodik cetvelde, nötr atomlarının elektron içeren temel enerji düzeyi sayısı aynı olan elementler

Detaylı

RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA SABRİ HIZARCI Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi RADYASYON NEDİR? ENERJİDİR Yaşamımızın doğal bir parçasıdır. Radyasyon Türleri

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ-4 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni-4 Işınlar İyonizan olmayan ışınlar İyonizan ışınlar Eşik değerler 1 Işınlar

Detaylı

izotop MALZEME BILGISI B2

izotop MALZEME BILGISI B2 1. Giriş 2. Temel Kavramlar 3. Atomlarda Elektronlar 4. Periyodik Tablo 5. Bağ Kuvvetleri ve Enerjileri 6. Atomlararası Birincil Bağlar 7. İkincil bağlar veya Van Der Waals Bağları 8. Moleküller Bu özelliklerinden

Detaylı

Genel Kimya. Bölüm 2. ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü

Genel Kimya. Bölüm 2. ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü Genel Kimya Bölüm 2. ATOMUN YAPISI VE PERIYODIK CETVEL Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü Atomlar Eşya malzeme madde element atom Temel parçacıklar (lepton ve

Detaylı