PETER SINGER IN FAYDACI ETİK GÖRÜŞÜ ÇERÇEVESİNDE KÜRTAJIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PETER SINGER IN FAYDACI ETİK GÖRÜŞÜ ÇERÇEVESİNDE KÜRTAJIN DEĞERLENDİRİLMESİ"

Transkript

1 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU HUKUKU (HUKUK FELSEFESİ VE SOSYOLOJİSİ) ANA BİLİM DALI PETER SINGER IN FAYDACI ETİK GÖRÜŞÜ ÇERÇEVESİNDE KÜRTAJIN DEĞERLENDİRİLMESİ Yüksek Lisans Tezi Funda KAYA Ankara-2014

2 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU HUKUKU (HUKUK FELSEFESİ VE SOSYOLOJİSİ) ANA BİLİM DALI PETER SINGER IN FAYDACI ETİK GÖRÜŞÜ ÇERÇEVESİNDE KÜRTAJIN DEĞERLENDİRİLMESİ Yüksek Lisans Tezi Funda KAYA Tez Danışmanı Doç.Dr. Gülriz UYGUR Ankara-2014

3

4 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜNE Bu belge ile, bu tezdeki bütün bilgilerin akademik kurallara ve etik davranış ilkelerine uygun olarak toplanıp sunulduğunu beyan ederim. Bu kural ve ilkelerin gereği olarak, çalışmada bana ait olmayan tüm veri, düşünce ve sonuçları andığımı ve kaynağını gösterdiğimi ayrıca beyan ederim (.../.../...) Funda KAYA

5 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i KISALTMA CETVELİ... iv GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM FAYDACI ETİK GÖRÜŞ VE PETER SINGER I. ETİKTE FAYDACI YAKLAŞIMLAR VE PETER SINGER IN SAVUNDUĞU TERCİHE DAYALI FAYDACILIK... 4 A. Faydacı Yaklaşımlar... 4 B. Sonuçsalcı Yaklaşım Olarak Faydacılık... 6 C. Faydacılığın Temeli Olarak Eski Çağ da Hazcılık (Hedonizm)... 7 D. Klasik Faydacılık Jeremy Bentham John Stuart Mill E. Faydacılığın Çağdaş Bir Yorumu Olarak Peter Singer ın Savunduğu Tercihe Dayalı Faydacılık II. PETER SINGER IN SAVUNDUĞU TERCİHE DAYALI FAYDACILIĞIN ESASLARI A. Peter Singer ın Etik Hakkındaki Değerlendirmeleri B. Peter Singer ın Etik Görüşünü Dayandırdığı Temeller Etiğin Genellik Karakteri: Kişisel Tercihlerden Başkalarının Tercihlerine Geçiş Menfaatlerin Eşit Şekilde Değerlendirilmesi İlkesi İnsan Merkezli Etik Yaklaşımların Reddi: Türcülük Eleştirisi Etikte Akıl Yürütmenin İki Farklı Düzeyde Yapılması i

6 İKİNCİ BÖLÜM UYGULAMALI ETİK VE BİYOETİK BİR PROBLEM OLARAK KÜRTAJ I. UYGULAMALI ETİK VE PETER SINGER A. Uygulamalı Etik B. Pratik Etik Hareketi ve Peter Singer C. Uygulamalı Etiğin Alt Dalı Olarak Biyoetik II. BİYOETİK BİR PROBLEM OLARAK KÜRTAJ III. KÜRTAJA İLİŞKİN ETİK GÖRÜŞLER A. Fetüsün Ahlâki Statüsü Kapsamında Kürtajı Değerlendiren Etik Görüşler Döllenmeyle Birlikte İnsan Hayatının Başladığını Savunan Görüşler Gebeliğin Belirli Bir Aşamasından Sonra Fetüsün Ahlâki Statüsünün Değiştiğini Savunan Görüşler a. Doğumdan İtibaren Fetüsün Ahlâki Statüsünün Değiştiğini Savunan Görüşler b. Fetüsün Kadının Bedeni Dışında Yaşama Yeteneğini Kazanmasıyla Ahlâki Statüsünün Değiştiğini Savunan Görüşler c. Fetüsün Rahimde Hareket Etmesiyle Ahlâki Statüsünün Değiştiğini Savunan Görüşler d. Fetüsün Bilinçlilik Durumunu Esas Alan veya Haz ve Acı Duyma Yeteneği Kazanmasıyla Ahlâki Statüsünün Değiştiğini Savunan Görüşler Fetüsün Ahlâki Statüsüne İlişkin Potansiyellik Tezi B. Sonuçları Bakımından Kürtajı Değerlendiren Etik Görüşler C. Feminist Görüşler IV. KÜRTAJIN HUKUKTA DÜZENLENMESİ A. Toplumsal Ahlâk ve Hukuk İlişkisi Bakımından Kürtaj B. Kürtajın Hukuk Yoluyla Yasaklanmasının Sonuçları C. Hukuki Düzenlemelerde Kadının Kürtaj Kararının Eşinin İzninine Tabi Tutulması ii

7 D.Kürtaja İlişkin Yasal Düzenlemelere Genel Bakış ÜÇÜNCÜ BÖLÜM PETER SINGER IN TERCİHE DAYALI FAYDACILIK GÖRÜŞÜ ÇERÇEVESİNDE KÜRTAJIN DEĞERLENDİRİLMESİ I. PETER SINGER A GÖRE HAYATIN DEĞERİ: BİR VARLIĞIN HAYATINA SON VERMEK NEDEN YANLIŞTIR? A. İnsan ve Kişi Kavramları B. İnsan Türünün Bir Üyesi Olmak Bakımından Hayatın Değeri C. Kişi Olmak Bakımından Hayatın Değeri D. Hissetme Yetisine Sahip Varlıklar Bakımından Hayatın Değeri II. HAYATIN DEĞERİ BAKIMINDAN FETÜSÜN AHLÂKİ STATÜSÜ A. Hissetme Yetisine Sahip Varlık Olarak Fetüsün Ahlâki Statüsü B. Taşıdığı Potansiyel Bakımından Fetüsün Ahlâki Statüsü C. Yeni Doğan Bebeğin Hayatına Son Vermek Etik Açıdan Doğru Kabul Edilebilir Mi? SONUÇ KAYNAKÇA ÖZET SUMMARY iii

8 KISALTMALAR AİHM : Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi AÜHFD : Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Bkz. : Bakınız C. : Cilt Çev. : Çeviren Der. : Derleyen diğ. : diğerleri Ed. : Editör HFSA : Hukuk Sosyolojisi ve Felsefesi Arkivi I. : Issue Ibid : ibidem s. : sayfa S. : Sayı ss. : sayfalar TCK : Türk Ceza Kanunu v. : versus vd. : ve devamı Vol. : Volume WHO : World Health Organization iv

9 GİRİŞ Yaşamın başlangıcına ilişkin biyoetik bir problem olarak kürtaj, gebeliğin sonlandırılmasına dair kararın etik açıdan doğru olup olmadığını tartışma konusu yapmakta ve kürtaj tartışmalarının tarihi İlkçağ a kadar uzanmaktadır. Buna rağmen kürtajın hala üzerinde uzlaşmaya varılamayan etik problemler arasında yer aldığı ve ahlâk felsefesi dışında tıp, hukuk, siyaset ve din alanlarında da sıkça tartışma konusu yapıldığı görülmektedir. Kürtaj tartışmalarında en çok dile getirilen görüşler, kürtajın masum bir insanın hayatına son verdiğini kabul ederek gebeliğin ilk aşamasından itibaren etik açıdan yanlış olduğunu savunan kürtaj karşıtı görüşler ile kadının bedeni üzerindeki hakkına dayanarak kadının gebe kalmaya ve anne olmaya zorlanamayacağını, geleceğini belirleme hakkının sadece kadına ait olduğunu savunan kürtaj yanlısı görüşlerdir. Bu anlamda kürtaj tartışmalarının çoğunlukla hak temelli yaklaşımlarca ele alındığı görülmektedir 1. Hak temelli yaklaşımların karşısında yer alan faydacı yaklaşım ise biyoetik problemlerin sonuçsalcı bir şekilde ele alınması gerekliliğini savunmaktadır. Uygulamalı etik çalışmalarıyla tanınan ve faydacı etik teorinin günümüzdeki en etkili temsilcilerinden biri kabul edilen Peter Albert David Singer, uygulamalı etik problemlerinin çözümünün eylemlerin doğurdukları sonuçlara göre değerlendirilmesi ve fayda ilkesinin esas alınmasıyla mümkün olacağını ileri sürmektedir 2. Kürtaj 1 Didem Gediz Gelegen, Kürtaj: Cinayet Süsü Verilmiş Bir İntihar mı?, Fe Dergi: Feminist Eleştiri, Cilt 3, Sayı 1, 2011, s.65, (26 Nisan 2013.) 2 Peter Singer, Practical Ethics, Cambridge University Press, New York 2011, Third Edition, ss

10 yanlısı görüşler arasında en radikali olarak nitelendirilen Singer ın görüşleri, tercihe dayalı faydacılık perspektifinden kürtaj konusunu ele almakta ve hayatın değerini insanmerkezli 3 etik teorilerden farklı yorumlamaktadır yüzyılın ikinci yarısından itibaren etik problemlerin yalnız insanla ilgili görülmesi eleştiri konusu yapılmış ve biyoetik problemlerin insanmerkezli etik yaklaşımlarla çözülemeyeceğini, insan kadar diğer canlılara ilişkin problemlerin de etik problemler arasında düşünülmesi gerektiğini benimseyen görüşler savunulmaya başlanmıştır 5. Singer ın savunduğu faydacılık teorisi gibi günümüzde etkili olan etik görüşlerden bazıları insanın kendisini merkeze koyup herşeyi kendisiyle ilgisinde değerlendirmesini ve sadece insanın değerli görülmesini eleştirmektedir 6. Bu kapsamda insanı merkeze almayan bir etik teorinin biyoetik alanına nasıl uygulanacağı ve özellikle insana dair problemlere nasıl çözüm bulacağı sorusu gündeme gelmektedir. Ayrıca faydacılık çerçevesinde kürtaj probleminin nasıl ele alındığını ve hangi dayanaklardan yola çıkılarak kürtajın savunulduğunu görmek önemlidir. Buradan hareketle çalışmamızda Singer ın faydacılık perspektifinden 3 İnsanmerkezcilik, etik ilkelerin ancak insanlar için olabileceğini, insanın ihtiyaç ve menfaatlerinin en yüksek ve özel bir değere sahip olduğunu savunan görüştür. (Hasan Ünder, Çevre Felsefesi, Doruk Yayınevi, Ankara 1996, s.60.) 4 Abortion başlığı, Internet Encyclopedia of Philosophy, (12 Ocak 2013). 5 Yasemin N. Oğuz ve diğ., İnsanmerkezcilik başlığı, Biyoetik Terimleri Sözlüğü, Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara 2005, s Sevgi İyi ve Harun Tepe, Etik, İoanna Kuçuradi ve Demet Taşdelen (Ed.), Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir 2013, s

11 biyoetik bir problem olan kürtaja nasıl çözüm getirdiğini ve insanmerkezli olmayan bir etik teorinin konuya ilişkin sorulara yeterli şekilde cevap verip veremediğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Çalışmamızda Singer ın görüşleri bağlamında, kürtajın faydacı görüş çerçevesinde savunulduğunda nasıl bir sonuca ulaşıldığı ele alınacaktır. Singer ın savunduğu tercihe dayalı faydacılık görüşü faydayı doğru eylemin ölçütü olarak belirlerken klasik faydacılık temelinden hareket etmekte; ancak faydayı yorumlarken klasik faydacılardan ayrılarak haz ve acı yerine kişilerin istek, ihtiyaç ve arzularını kapsayan bir kavram olarak tercihleri esas almaktadır 7. Diğer bir deyişle Singer ın, klasik faydacılık temelinden hareket eden çağdaş bir faydacılık yorumunu savunduğu söylenebilir. Bu doğrultuda çalışmamızın birinci bölümünde Singer ın ortaya koyduğu tercihe dayalı faydacılık teorisi, etikte faydacı yaklaşımlar içindeki yeri bakımından incelenecek ve Singer ın etik görüşünü dayandırdığı temeller ile teorinin esasları ortaya konacaktır. Çalışmamızın ikinci bölümünde uygulamalı etik problemlerine dair Singer ın görüşleri açıklanacak ve uygulamalı etiğin alt dalı olarak biyoetik ve biyoetik bir problem olarak kürtajın genel bir değerlendirmesi yapılacaktır. Bu kapsamda Singer ın görüşleriyle ilgisi bağlamında kürtaj hakkındaki temel etik görüşler ele alınacak olup, kürtaj konusunun hukukta nasıl düzenlenmesi gerektiğine ilişkin tartışmalara da bu bölümde yer verilecektir. Son olarak çalışmamızın üçüncü bölümünde Singer ın hayatın değeri ve fetüsün ahlâki statüsüne ilişkin açıklamaları ve bu açıklamalar kapsamında kürtaj problemini nasıl ele aldığı konularında bilgi verilecektir. 7 Singer, 2011, s.13. 3

12 BİRİNCİ BÖLÜM FAYDACI ETİK GÖRÜŞ VE PETER SINGER I. ETİKTE FAYDACI YAKLAŞIMLAR VE PETER SINGER IN SAVUNDUĞU TERCİHE DAYALI FAYDACILIK A. Faydacı Yaklaşımlar Etikteki ana yaklaşımlar arasında yer alan faydacılık, İyi ve mutlu bir yaşam için ne şekilde eylemde bulunmak gerekir? sorusundan hareket etmekte ve eylemlerin değerini belirleyen ölçü olarak faydayı esas almaktadır. Diğer bir deyişle faydacı yaklaşımlarda bir eylemin iyi ya da doğru olarak nitelendirilmesi, o eylemin sonucunda sağladığı faydaya göre belirlenmektedir 8. Temelleri Eski Çağ daki hazcılık görüşlerine kadar uzanan faydacılık yaklaşımının tarihsel gelişimine bakıldığında, 18. yüzyılda Jeremy Bentham tarafından sistemli bir teori şeklinde ortaya konulduğu ve 19. Yüzyılda John Stuart Mill tarafından geliştirildiği görülmektedir. Çağdaş etik tartışmalarda ise klasik faydacılar olarak adlandırılan Bentham ve Mill in görüşlerinin yeniden yorumlanması ile oluşturulan faydacılık yorumları geniş yer bulmaktadır 9. Klasik faydacılardan itibaren faydacılığın bütün yorumlarında değişmeden savunulan temel varsayımın fayda ilkesinin nihai amaç olarak benimsenmesi olduğu 8 İyi ve Tepe, s Sercan Gürler, Ahlâk ve Adalet: Çağdaş Ahlâk Felsefesi ve Adalet Sorunu, Legal Yayıncılık, İstanbul 2007, s

13 söylenebilir. En fazla sayıda insanın en büyük miktarda mutluluğu (greatest happiness of the greatest number) olarak ifade edilen fayda ilkesini esas almak faydacı teorilerin ortak noktasını teşkil eder. Bununla birlikte en fazla mutluluk kavramının içeriği açıklanırken faydacı teoriler birbirlerinden ayrılmakta ve hazza ulaşma, bireysel tercihlerin tatmin edilmesi veya ruhsal tatmin gibi farklı kavramlarla mutluluğun içeriğini belirleme yoluna gitmektedirler 10. Çağdaş faydacılık yorumlarından birini savunan Singer, tercihe dayalı faydacılık (preference utilitarianism) olarak nitelendirilen görüşleriyle en etkili faydacı filozoflar arasında sayılmaktadır 11. Singer ın savunduğu faydacı görüşlerin güncel etik tartışmalarda, özellikle de uygulamalı etik alanında sıkça yer bulduğu ve birçok itiraza konu olduğu görülmektedir 12. Singer ın orta koyduğu etik teori, faydayı doğru eylemin ölçütü olarak belirlerken klasik faydacılık temelinden hareket etmekte; ancak faydayı yorumlarken klasik faydacılardan ayrılarak haz ve acı yerine kişilerin istek, ihtiyaç ve arzularını kapsayan bir kavram olarak kişilerin tercihlerini esas almaktadır 13. Kişilerin tercihlerinden yola çıkan bir faydacılık yorumu olarak Singer ın savunduğu etik görüşün ayrıntılarına girmeden önce, iddialarını temellendirirken çoğu kez diğer faydacı görüşlerle kendi görüşlerini karşılaştırma 10 Şule Şahin Ceylan, Nesiller Arası Adalete Faydacı Yaklaşım, AÜHFD, Cilt 61, Sayı 2, 2012, s Dale Jamieson, Singer and The Practical Ethics Movement, Dale Jamieson (Ed.), Singer And His Critics,, Blackwell Publishers, Massachusetts 1999, s Altan Heper, Biyoetikte Hakim Etik Teoriler, HFSA, Sayı 20, İstanbul Barosu Yayınları, İstanbul 2010, s Singer, 2011, s.13. 5

14 yoluna gittiği ve Bentham ile Mill in görüşlerine atıfta bulunduğu göz önüne alınarak, etikte faydacı teori ve gelişimi ana hatlarıyla ele alınacaktır. B. Sonuçsalcı Yaklaşım Olarak Faydacılık Etikte faydacılık yaklaşımı, sonuçsalcı teorilerin en bilinenidir. Faydacı yaklaşımlar, eylemin sonucunda ortaya çıkan fayda ile eylemin değerini belirlemekte ve deontolojik yaklaşımları reddetmektedir 14. Bireylerin eylemlerinin nesnel olarak arzulanan ve ölçülen sonuçları olduğu kabulünden hareketle faydacılar, bu sonuçları doğru eylemin ölçütü olarak belirlemektedir. Buna göre eylemde bulunanların ahlâki veya erdemli temayülleri önemli değildir 15. Eylemlerin etik açıdan değerini belirleyen, o eylemlerin geçmişteki seyirleri veya yönlendirici saikleri değil, gelecekteki olası etki ve sonuçlarıdır 16. Sonuçsalcı yaklaşımların en temel özelliğinin, değerler ile kişiler arasında araçsalcı bir ilişki kurması olduğu söylenebilir. Bundan dolayı sonuçsalcı teorilerde kişilerin eylemleri tek başına değerlendirme konusu yapılmamakta ve kendiliğinden iyi veya kötü görülmemektedir. Her eylem, sonucuna göre, yani benimsenen değeri arttırıp arttırmadığına göre değerlendirilir. Sonuçsalcılığa göre etik açıdan doğru olan, belirli değerlerin benimsenmesi değil, benimsenen değerlerin arttırılması ve 14 Consequentialism başlığı, Stanford Encyclopedia of Philosophy, http: //www.plato.stanford.edu/entries/ consequentialism (12 Ocak 2013). 15 Alain Caille, Faydacı Aklın Eleştirisi, Devrim Çetinkasap (Çev.), İletişim Yayınları, İstanbul 2007, s Nigel E. Simmonds, Central Issues in Jurisprudence, Sweet-Maxwell, London 2002 ss dan aktaran: Ceylan, s

15 yaygınlaştırılmasıdır. Bu anlamda sonuçsalcı bir teori olan faydacılıkta da amaçlanan, faydayı arttıracak şekilde eylemde bulunmaktır 17. C. Faydacılığın Temeli Olarak Eski Çağ da Hazcılık (Hedonizm) Yukarıda da belirtildiği üzere, etikte faydacı yaklaşımın temelleri Eski Çağ daki hazcı görüşlere dayanmaktadır. Eski Çağ da ilk olarak Demokritos, yaşamın amacını mutluluk olarak belirlemiş olup, haz ve acıya görüşlerinde yer vermiştir. Ancak Demokritos a göre ruhun iyi durumda olması şeklinde ifade edilen mutluluk hazcılığa dayanmaz. Demokritos, doğal olarak hazza yönelen insanın mutluluğa ulaşmak için akıl ve düşünme gücünü kullanması ve ölçülülük ilkesiyle hareket etmesi gerektiğini belirtir 18. Hazcılığın ilk savunucusu Hazcı Okul olarak da bilinen Kyrene Okulu nun kurucusu Aristippos olmuştur. Aristippos a göre yaşamdaki temel amaç hazza ulaşmak olup, sadece haz kendisi için istenen ve koşulsuz olarak iyi olan şeydir. Bundan dolayı eylemlerde esas alınacak tek ölçüt, haz olmalıdır 19. Bilgi sadece hazza ulaşmada araç olarak önemlidir. Aristippos un savunduğu hazcılıkta maddi hazlar esas alınmakta ve bir eylem, acıdan çok haz doğuruyorsa iyi olarak kabul edilmektedir. Aristippos un hazdan anladığı sürekli olan bir durum değil, bir anlık haz duygusudur Philip Pettit, Consequalism, A Companion to Ethics, Peter Singer (Ed.), Blackwell Publishing, Oxford 1993, s Bedia Akarsu, Ahlâk Öğretileri, Remzi Kitabevi, İstanbul 1982, ss İyi ve Tepe, s Akarsu, s

16 Epikouros ise, farklı bir hazcılık görüşü geliştirmiştir. Epikouros, hazzı kendiliğinden iyi kabul ederek bütün canlı varlıkların hazza yönelip acıdan kaçtıklarını ve bütün eylemlerin amacının haz olması gerektiğini savunur; ancak Epikouros un hazcılığında maddi hazların yanında düşünsel veya ruhsal hazlar daha önemlidir 21. Her türlü hazza yönelmek her zaman doğru değildir; sonuçları bakımından bazı hazlardan kaçınmak gerekir 22. Epikouros anlık bir haz anlayışını esas almayıp, gelecekte elde edilecek daha büyük bir mutluluk için bazı fedakârlıklar yapılabileceğini belirtir 23. Ayrıca mutluluğun aracı olarak erdemli olmayı önemser ve acıdan, huzursuzluktan kurtulmuş olmayı mutluluğun temeli olarak görür 24. Epikouros un niteliksel hazcılığında 25 ulaşılmak istenen amaç, tüm yaşamın en az acıyla, denge ve hoşnutluk içinde geçirilmesi anlamında bir mutluluktur 26. Eski Çağ da ortaya konulan hazcılık görüşleri karşılaştırıldığında, Aristippos un 21 Adnan Güriz, Faydacı Teoriye Göre Ahlâk ve Hukuk, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Ankara 1963, s İyi ve Tepe, s Güriz, s Akarsu, s Hazlar arasında ayrım yapmayıp belirli bir haz türünü diğerinden üstün tutmayan ve olabildiğince çok haz elde etmeyi amaçlayan hazcı görüşler niceliksel hazcılık, hazlar arasında niteliğine göre ayrım yaparak belirli tür hazların daha üstün olduğunu savunan hazcı görüşler ise niteliksel hazcılık olarak adlandırılmaktadır. (Ahmet Cevizci, Hazcılık başlığı, Felsefe Sözlüğü, Ekin Yayınları, Ankara 1999, s. 241, William S. Sahakian, Felsefe Tarihi, Aziz Yardımlı (Çev.), İdea Yayınları, İstanbul 1990, s.42.) 26 Harald Delius, Etik, Günümüzde Felsefe Disiplinleri, Doğan Özlem (Der./Çev.), Ara Yayıncılık, İstanbul 1990, s

17 görüşlerinde anlık ve en yüksek hazza ulaşmanın amaç olarak belirlendiği, Epikouros ta ise en yoğun olan değil, sürekli olan ve bütün yaşam boyunca sürecek olan hazzın amaçlandığı görülmektedir 27. Eski Çağ daki hazcı görüşlere dair son olarak vurgulanması gereken, bu görüşlerin Sofistler in bilgi teorisinin etkisiyle ortaya çıktığıdır. Sofistler e göre bilgi, kişisel algılara dayanmakta ve bu nedenle elde edilen bilginin yanıltıcı ve öznel olduğu kabul edilmektedir. Sofistler in bilgi teorisinde algılanan nesne hakkında doğru bilgiye ulaşmak mümkün değildir; sadece kişisel algılar yoluyla bireysel durumlara ilişkin bilgi edinilebilir 28. Buradan hareketle nesnenin doğru bilgisine ulaşmayı mümkün görmeyen Sofistlerce insan herşeyin ölçüsü olarak kabul edilmiş 29 ve eylemin bilgisine ulaşmak mümkün görülmediğinden, iyi eylemenin ölçütü o eylem sonucunda ortaya çıkan haz ve acı şeklindeki duygular olmuştur. Sonuç olarak Eski Çağ da haz ve acıyı etik açıdan doğru eylemin ölçütü olarak kabul eden hazcılık görüşlerinin arkasında bilginin göreliliği düşüncesinin bulunduğu söylenebilir 30. D. Klasik Faydacılık Bentham tarafından 18. yüzyılda müstakil ve sistemli bir teori olarak ortaya konulan faydacılık 31, Mill tarafından geliştirilmiştir 32. Eski Çağ da haz ve acıyı temel 27 Akarsu, s Macit Gökberk, Felsefe Tarihi, Remzi Kitabevi, İstanbul 1999, 11.Basım, ss Akarsu, s Ibid., ss.48-49, İyi ve Tepe, s Faydacılığın kurucusu Bentham olarak kabul edilmekle birlikte Bentham dan önce 17. ve 18. yüzyıllarda birçok düşünür tarafından faydacılığın esaslarına dair görüşler ortaya 9

18 alan hazcılık görüşlerinin Yeni Çağ da faydacılık şeklinde yeniden yorumlandığı söylenebilir. Aydınlanma Çağı olarak adlandırılan 18. yüzyılın toplumsal koşulları içinde ortaya çıkan faydacılık görüşlerinde, insanın ve eylemlerinin yeniden sorgulanması söz konusudur 33. Sanayi Devrimi, Fransız İhtilali ve kapitalizmin etkisiyle gündeme gelen yeni toplumsal, siyasal ve ekonomik sorunlara dair görüşlerin üretildiği bir dönemde faydacılık teorisi, hem siyasi alanda hem de etik alanında savunulmuştur 34. Modern toplum anlayışıyla birlikte Eski Çağ daki bireyci mutluluk anlayışı herkesin mutluluğunu esas alan toplumsal bir mutluluk anlayışına evrilmiş ve klasik faydacılar tarafından en fazla sayıda insanın en büyük miktarda mutluluğu olarak ifade edilen fayda ilkesi, ulaşılmak istenen nihai amaç olarak belirlenmiştir 35. konulduğu görülmektedir. Thomas Hobbes un insan doğasına ilişkin görüşleri, John Locke un ortaya koyduğu bilgi teorisi, Francis Hutcheson tarafından en fazla sayıda insanın en büyük miktarda mutluluğu ilkesinin savunulması ve David Hume un hazzı doğru eylemin ölçüsü olarak kabul eden ve faydayı esas alan ahlâk felsefesi alanındaki görüşleri faydacı teorinin oluşturulmasında etkilidir. Faydacı etik teorinin tarihsel gelişimi ve felsefi temelleri hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için bkz.: Güriz, ss.13-28, Gökberk, ss , Hülya Özkurt, Jeremy Bentham ın Faydacı Ahlâk ve Hukuk Teorisi, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2013, ss.5-26, Vergilius Ferm (Ed.), Utilitarianism başlığı, Encyclopedia of Morals, Philosophical Library, New York Güriz, s İyi ve Tepe, s Özkurt, ss Akarsu, ss

19 Bu teori, insanın doğasına ilişkin psikolojik açıklamalardan yola çıkmakta ve bireylerin menfaatleri peşinde koştukları varsayımıyla doğal olarak hazza yönelmelerini esas almaktadır 36. Klasik faydacılar olarak nitelendirilen Bentham ile Mill in faydacılık görüşleri haz ve acıyı esas almaları nedeniyle hedonist faydacılık olarak da adlandırılmaktadır 37. En fazla sayıda insanın en büyük miktarda mutluluğunu amaç edinen klasik faydacılar, etik açıdan doğru eylemin, o eylem sonucunda ortaya çıkan fayda ile belirlenebileceğini savunmakta ve fayda ile mutluluk kavramları arasında bağlantı kurmaktadır. Toplam mutluluğu arttıran eylemler faydalı kabul edilmektedir. Mutluluk kavramı ise haz ve acı kavramlarıyla tanımlanmaktadır 38. Hazzı arttırıp acıyı azaltmak, insanların mutluluğu bakımından amaç olarak görülmektedir Özkurt, s Güriz, s.2, Ferm, s.620, Consequentialism başlığı, Stanford Encyclopedia of Philosophy, stanford.edu/ entries/ consequentialism (12 Ocak 2013). 38 Gökberk, s Bununla birlikte klasik faydacılara yönelik en temel eleştiriler haz ve acıyı esas almalarına ilişkindir. Bu konuda Robert Nozick in deneyim makinesi (experience machine) örneği en bilinen hazcılık eleştirilerindendir. Nozick, bir makine icat edildiğini ve bu makineye bağlı olan insanlara ilaç verilerek bu insanlarda mutluluk verici bilinç durumları yaratılabildiğini düşünmemizi ister. Eğer haz önemliyse ömür boyu bu makineye bağlı kalarak yaşamak doğru olacaktır. Ama kimse bunu istemez; çünkü Nozick e göre ne kadar mutluluk verici olursa olsun böyle bir hayat, değersiz ve boşa geçmiş bir hayat olarak görülür. (Robert Nozick, Anarşi, Devlet ve Ütopya, Alişan Oktay (Çev.), Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul s. ) 11

20 Faydacılar bilimsel temellere dayanan bir ahlâkın kurulmasını hedefleyerek akıl aracılığıyla kavranan ilkeler yerine, gözlem ve deneye dayanan somut ve empirik temelli bir felsefe oluşturmaya çalışmışlardır 40. Klasik faydacılar tarafından savunulan etik görüşlerin temelinde 17. ve 18. yüzyıllarda İngiltere de etkili olan empirik bilgi teorisinin bulunduğu ve bu teorinin esaslarının ahlâk felsefesi alanına uygulanmasıyla faydacılığın doğduğu söylenebilir. Bilginin deney ve gözlem yoluyla elde edildiği ve bilginin duyumların insan zihnindeki yansımasıyla oluştuğu fikrinden hareketle, etik açıdan doğru eylemin belirlenmesinde dış dünyanın insan duygularına yansıması esas alınmıştır 41. İnsan davranışları gözlemlendiğinde bütün insanların hazza yönelip acıdan kaçındıkları görülmekte ve bu olgudan hareketle haz veren eylemler etik açıdan doğru, acı veren eylemler ise yanlış kabul edilmektedir 42. Böylelikle faydacılar, eylemleri değerlendirebilmek için objektif bir ölçü ortaya koyduklarını düşünmektedirler 43. İnsan doğasına ilişkin hazza yönelme ve acıdan kaçınma şeklindeki psikolojik olguya bakarak olanı tanımlama yoluna giden ve insanların doğal eğilimini belirleyen yaklaşım, psikolojik hazcılık olarak adlandırılmaktadır. Psikolojik hazcılıktan hareketle olması gerekene ulaşan ve insanlar için neyin iyi neyin kötü 40 Özkurt, s Güriz, ss Ahmet Gürbüz, Hukuk Felsefesi Açısından Yararcılık Teorisi, Beta Yayınları, İstanbul 1999, s Güriz, haz ve acıyı esas alan faydacılık görüşlerini bu konuda eleştirmekte ve haz ve acının insandan insana farklı şeyleri ifade etmesi nedeniyle objektif bir ölçüt olamayacağını, ayrıca haz ve acının ölçülerek bunlar arasında karşılaştırma yapılmasının mümkün olmadığını belirtmektedir.(güriz, s.156). 12

21 olduğunu, eylemin etik değerini hazza yol açıp açmamasına göre belirleyen yaklaşımlar ise ahlâki hazcılıktır 44. Klasik faydacılık, psikolojik açıklamalar yoluyla etik açıdan doğru eylemi belirleme yoluna gitmektedir. Bu nedenle ahlâksal fenomenleri temel nitelik veya ilkelerle değil de doğabilimsel, empirik (biyolojik, sosyolojik, psikolojik) bağıntılara dayalı bir zemin üzerinde ele aldıkları belirtilir 45. Faydacılık yaklaşımının fayda kavramının açıklanmasında bireylerin haz ve acılarını esas almakla birlikte bireyci bir teori olmadığı söylenebilir. Fayda ilkesiyle amaçlanan en fazla sayıda insanın en büyük miktarda mutluluğunu gerçekleştirmek olduğundan, faydacıların tüm toplumun refahını ön planda tutan toplumsal bir yaklaşım içerdiği belirtilmektedir 46. William K. Frankena tarafından yapılan sınıflandırmada da faydacılar, nihai amacı en büyük genel iyiye ulaşmak olarak belirlemeleri nedeniyle, sadece kişinin kendi en büyük iyiliğini amaçlayan etik egoizmden ayrılmakta ve etik evrenselciler olarak adlandırılmaktadır Cevizci, 1999, ss Delius, s İoanna Kuçuradi tarafından etikteki bu görüşlerin insanın doğasına/yapısına ilişkin anlayışlar olduğu ve bir filozofun günlük yaşamındaki bazı kabullerinin temeli üzerinde felsefe yapmasının sonucu oluştuğu belirtilmektedir. Kuçuradi faydacılığın da içinde olduğu etikteki bu yaklaşımları, hareket noktalarının bir dünya görüşü olması ve felsefi bilgiden hareket etmedikleri nedeniyle eleştirmektedir. (İoanna Kuçuradi, Etiğe Yaklaşımlar, Etikte Yaklaşımlar ve Bir Evrensel Etik Düşüncesi, Prof.Dr.Nihat Nirun a Armağan, Nevin Güngör Ergan ve diğ. (Ed), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara 2007, s.123.) 46 Ibid., s William K. Frankena, Etik, Azmi Aydın (Çev.), İmge Kitabevi, Ankara 2007, s

22 Faydacı yaklaşımlar, herkesin menfaatini eşit olarak değerlendirme konusu yapma iddiasındadır. Her bireyin menfaati eşit derecede önemlidir ve eşit şekilde değerlendirilmelidir. Fayda hesabında hiç kimsenin diğerinden ayrıcalıklı görülmemesi esastır 48. Faydacılar tarafından bu yolla toplumda en fazla sayıda insanın en fazla mutluluğunun sağlanabileceği savunulmaktadır 49. Klasik faydacılar fayda ilkesini sadece bireylerin eylemleri için değil, aynı zamanda bütün toplumsal kurumlar için savunmuş ve buna dayanarak özellikle hukuk alanında olmak üzere çeşitli toplumsal kurumları değiştirmeye yönelik girişimlerde bulunmuştur. Toplumsal değişimi sağlamaya yönelik bu tür girişimlerinden dolayı Felsefi Radikaller olarak adlandırılmışlardır. Ayrıca faydacılık yaklaşımının esasları ekonomi alanında temel alınmış, Adam Smith, Malthus ve Ricardo gibi liberal ekonomistler en fazla sayıda insanın en büyük miktarda mutluluğu düşüncesinden etkilenmiştir 50. Etik, siyaset ve ekonomi 48 Faydacılık Britanya da toplumun büyük kesiminin aleyhine (özellikle kırsal kesimde yaşayanlar ve işçiler aleyhine) ayrıcalıklı bir seçkinler kesiminin yararlarının gözetildiği bir dönemde ortaya çıkmıştır. Bu dönemde faydacılığın her bireyin menfaatinin eşit şekilde ele alınması gerekliliğini savunması önemli görülmektedir. (Will Kymlicka, Çağdaş Siyaset Felsefesine Giriş, Ebru Kılıç (Çev.), İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2004, s.69) 49 Ibid., s.29. Buna ilişkin olarak Will Kymlicka, fayda ilkesinin en fazla mutluluk ve en fazla sayı şeklinde iki farklı azami ölçüt içermesi nedeniyle yanıltıcı olduğunu ileri sürmektedir. Ona göre herhangi bir kuramın iki azami ölçüt içermesi olanaksız olduğundan böyle bir ölçütü uygulama girişimi başarısız olacaktır. (Kymlicka, s.17 dipnotu.) 50 Güriz, ss.5-6, Bertrand Russell, Batı Felsefesi Tarihi: Yeni Çağ, Muammer Sencer (Çev.), Kitaş Yayınları, İstanbul 1970, s

23 alanındaki etkileri nedeniyle faydacı yaklaşımın savunduğu esasların piyasa ekonomisi ve modern düşüncenin altyapısını oluşturduğu ifade edilmektedir 51. Klasik faydacılık hakkında yapılan genel açıklamalardan sonra, Singer ın sıkça atıfta bulunduğu klasik faydacılığın temsilcilerinden Bentham ve Mill in etik görüşleri kısaca ele alınacaktır. 1. Jeremy Bentham Faydacılığın kurucusu kabul edilen Bentham ın görüşlerinin önemi, faydacı yaklaşımın esaslarını etik, hukuk ve siyaset alanındaki pratik problemlere sistemli bir şekilde uygulamasından kaynaklanmaktadır. Böylece Bentham ın kendinden önceki düşünürlerin savunduğu faydacı görüşlerin etkisiyle, fayda ilkesi temelinde bağımsız bir teori oluşturduğu ve faydacı düşüncenin esaslarını sistematik bir şekilde ifade ettiği söylenebilir 52. Bentham a göre, fayda ilkesi hem etiğin hem de siyasetin temelinde yer alır. Bu ilkenin etkinliğini sağlamak ise ilkenin her alanda belirleyici olduğunun benimsenmesi, fayda kavramının herkesin anlayacağı şekilde kesin ve açık olarak 51 Caille, s. 15, Kymlicka, s.13. Faydacılık yaklaşımının, gerek etik alanındaki gerekse iktisat ve siyaset felsefesi alanındaki etkileriyle modern düşüncenin altyapısını teşkil ettiğini düşünenler tarafından sosyal bilimlerde faydacılık karşıtı bir hareket başlatılmıştır. Ayrıntılı bilgi için bkz.: Caille, ss.7-19., (21 Mart 2013). 52 Güriz, s.31, Ferm, s.628, Russell, s

24 tanımlanması ve rasyonel bir hesaplamayı mümkün kılacak ahlâk aritmetiği kurulmasıyla mümkündür 53. Bentham, doğanın insanı haz ve acının emrine verdiğini ve bütün insanların acıdan kaçıp hazza yöneldiğini belirterek, faydayı da bu kavramlarla bağlantılı olarak açıklar. İyilik sağlayan, haz veren şeyler bireyin menfaatine ve faydasına uygundur 54. Mutluluk kavramını da hazlara erişme, acılardan kaçınmayla bağlantılı olarak ele almakta ve mutluluğu, hazların acılardan daha fazla olması şeklinde tanımlamaktadır 55. Haz ve acı kavramlarını herkesin anladığı anlamda, bir köylünün, bir prensin, cahil birinin ve filozofun hissettiği şekilde ele aldığını belirten Bentham, ahlâki açıdan iyi olanı belirlerken haz ve acı hesabı yapılması gerektiğini savunur 56. Haz ve acı duygularının ölçülebilir olduğu düşüncesinden hareketle haz ve mutluluk terazisi (hedonistic/felicific calculus) geliştirmiştir 57. Hazza ulaşmak isteyen insan, aklını kullanıp haz hesabı yaparak etik açıdan doğru eylemleri gerçekleştirebilecektir. Bentham a göre kötü insan yoktur, kötü hesap eden insan vardır 58. Eylemde 53 Jeremy Bentham, Yasamanın İlkeleri, Barkın Asal (Çev.), On İki Levha Yayınları, İstanbul 2011, s Ibid., s Güriz, s Bentham, ss Özkurt, s Akarsu, ss

Değerler. www.danisnavaro.com 13 Ekim 2015. Page 2

Değerler. www.danisnavaro.com 13 Ekim 2015. Page 2 DEĞERLER Değerler 1. değerler var olan şeylerdir, var olan imkanlardır (potansiyeldir) 2. değerler, eserlerle veya kişilerin yaptıklarıyla, yaşamlarıyla gerçekleştiren insan fenomenleridir; 3. değerler,

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ 7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ Estetik ve Sanat Felsefesi Estetiğin Temel Soruları Felsefe Açısından Sanat Sanat Eseri Estetiğin Temel Kavramları Estetiğin Temel Sorunlarına Yaklaşımlar Ortak Estetik

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 2. ESKİ YUNAN SİYASAL DÜŞÜNCESİ 2 ESKİ YUNAN SİYASAL DÜŞÜNCESİ

Detaylı

Çocuğunuz ne kadar zeki?

Çocuğunuz ne kadar zeki? On5yirmi5.com Çocuğunuz ne kadar zeki? Psikolojik Danışman Yusuf Menki ile zeka testi konusunu konuştuk. Yayın Tarihi : 20 Aralık 2012 Perşembe (oluşturma : 1/4/2016) Gizem Gül'ün röportajı Hepimiz zeki

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK)

10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) 10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) Estetik, "güzel in ne olduğunu soran, sorguluyan felsefe dalıdır. Sanatta ve doğa varolan tüm güzellikleri konu edinir. Hem doğa hem de sanatta. Sanat, sanatçının

Detaylı

Maliye Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri

Maliye Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri Maliye Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri MLY733 1 3 + 0 6 Araştırma yöntemlerindeki farklı anlayışları, yaygın olarak kullanılan

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

1. LİDER 2. LİDERLİK 3. YÖNETİCİ LİDER FARKI

1. LİDER 2. LİDERLİK 3. YÖNETİCİ LİDER FARKI YÖNETİCİ-LİDER FARKI VE LİDERLİĞİN YÖNETİMDEKİ ÖNEMİ Ahmet VERAL (Rapor) Eskişehir, 2011 1. LİDER Genel bir kavram olarak ele alındığında lider, bir grubun hedef oluşturma ve bu hedeflere ulaşma ve ilerleme

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri Makro İktisat Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri -

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli

Detaylı

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders)

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Dersin Kodu Dersin Adı T U/L Kredi ECTS EYD-504 Eğitim

Detaylı

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ 1990 sonrasında peş peşe gelen finansal krizler; bir yandan teorik alanda farklı açılımlara hız kazandırırken bir yandan da, küreselleşme süreci ile birlikte,

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Aylin Çankaya Doğum Tarihi: 23.04.1982 Ünvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Felsefe/Lisans Pamukkale

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI

HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI Prof. Dr. A. Can TUNCAY Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI İstanbul 2013 Yay n No : 2902 Hukuk Dizisi : 1427 1. Baskı - Nisan 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 -

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili İngilizce Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI

SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI 1- I-Koruyucu aile kavramı, 2828 sayılı SHÇEK Kanunu nun Koruyucu Aile Yönetmeliği nin 4.maddesinde tanımlanmıştır. II-Koruyucu aile olmak isteyen bir kişinin

Detaylı

Davranıs ve Çalısma İlkeleri

Davranıs ve Çalısma İlkeleri Davranıs ve Çalısma İlkeleri Saint-Gobain Grubu, hem yönetim hem de calışanlar tarafından uygulanan ve yıllar boyunca Grubun faaliyetlerine yön veren bir takım ilkeler geliştirmiştir. Günümüzde grup, bu

Detaylı

Liderlikte Güncel Eğilimler. Konuşan Değil, Dinleyen Lider. Şeffaf Dünyada Otantik Lider. Bahçevan İlkesi. Anlam Duygusu Veren Liderlik

Liderlikte Güncel Eğilimler. Konuşan Değil, Dinleyen Lider. Şeffaf Dünyada Otantik Lider. Bahçevan İlkesi. Anlam Duygusu Veren Liderlik Video Başlığı Açıklamalar Süresi Yetkinlikler Liderlikte Güncel Eğilimler Konuşan Değil, Dinleyen Lider Son on yıl içinde liderlik ve yöneticilik konusunda dört önemli değişiklik oldu. Bu videoda liderlik

Detaylı

6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler

6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler İçindekiler xiii Önsöz ı BİRİNCİ KISIM Sofistler 3 1 Giriş 6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler 17 K a y n a k la r 17 Sofistlerin G enel Ö zellikleri

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu 31 Ekim 2009 TTB-UDEK Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLARI GENEL OLARAK ETİK KURULLAR Etik Kurullar: Tanım Etik

Detaylı

KAMU DÜZENİ K AVR AMI

KAMU DÜZENİ K AVR AMI Dr. Özge OKAY TEKİNSOY Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi İDARE HUKUKUNDA KAMU DÜZENİ K AVR AMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ... vii ÖNSÖZ...xi İÇİNDEKİLER... xiii KISALTMALAR...xxi GİRİŞ...1

Detaylı

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz

Detaylı

Bilgisayar II, 2013-2014 Bahar, Kültür Üniversitesi, İstanbul, 08-15 Nisan

Bilgisayar II, 2013-2014 Bahar, Kültür Üniversitesi, İstanbul, 08-15 Nisan FİLOZOF BEYİN Yücel KILIÇ İstanbul Kültür Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Programı Bilgisayar II: «Konular ve Sunumlar» İstanbul, 08-15 Nisan

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Mikro İktisat SPRI 271 1 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Mikro İktisat SPRI 271 1 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Mikro İktisat SPRI 271 1 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

Maliye Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Maliye Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Maliye Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri MLY733 1 3 + 0 6 Araştırma yöntemlerindeki farklı anlayışları, yaygın olarak kullanılan araştırma

Detaylı

FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ

FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ FEN, EDEBİYAT, FEN - EDEBİYAT, DİL VE TARİH - COĞRAFYA FAKÜLTELERİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME VE AKREDİTASYON DERNEĞİ FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ FEDEK FEN, EDEBİYAT, FEN-EDEBİYAT,

Detaylı

KADIN ÇALIŞMALARI ANA BİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

KADIN ÇALIŞMALARI ANA BİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI IN ÇALIŞMALARI ANA BİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI IN ÇALIŞMALARI ANABİLİM DALI IN ÇALIŞMALARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) I. YARIYIL DERSLERİ / GÜZ DÖNEMİ KOD DERS ADI Z/S T U K A 5111 Feminist

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Fayda-Maliyet Analizi

Fayda-Maliyet Analizi Fayda-Maliyet Analizi FMA kursunun birinci bölümü: 30.5 3.6.2011 Eğitmen: Sn. Neill BOOTH Sağlık alanında fayda-maliyet düşüncesinin uygulamaları konusunda deneyim (sağlık ekonomisi ve ekonomik değerlendirme)

Detaylı

TARİHSEL BİR VARLIK OLARAK İNSAN İNSAN HAKLARI

TARİHSEL BİR VARLIK OLARAK İNSAN İNSAN HAKLARI T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İNSAN HAKLARI ANABİLİM DALI TARİHSEL BİR VARLIK OLARAK İNSAN VE İNSAN HAKLARI Mehmet Ali UZUN Prof. Dr. Betül ÇOTUKSÖKEN İstanbul, Aralık 2011 GİRİŞ

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI Akdeniz İktisat Tarihi. Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü

DERS ÖĞRETİM PLANI Akdeniz İktisat Tarihi. Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü DERS ÖĞRETİM PLANI Akdeniz İktisat Tarihi Seçmeli Dersin Seviyesi Doktora ( İktisat ) Dersin AKTS Kredisi 8 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati - Haftalık Laboratuar

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 )

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) 2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (2012). 2013-2017 Stratejik Plan. Ankara: ASPB

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (2012). 2013-2017 Stratejik Plan. Ankara: ASPB DERS BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Yarıyılı (a) Sosyal Hizmet Yönetimi Önkoşul(lar)- var ise Dersin dili Dersin Türü Dersin verilme şekli Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE 1 Dersin Adı: Ortaçağ ve Rönesans ta Felsefe 2 Dersin Kodu: FLS 1012 3 Dersin Türü: Zorunlu 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 6 Dersin Verildiği Yarıyıl: 7 Dersin

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ Yrd.Doç.Dr.Cavide DEMİRCİ Uzman Esra ÇENGELCİ ESOGÜ Eğitim Fakültesi

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

BİRİNCİ KISIM HUKUK VE FELSEFE BİRİNCİ BÖLÜM 21. YÜZYİL BAŞINDA HUKUKA İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR - I

BİRİNCİ KISIM HUKUK VE FELSEFE BİRİNCİ BÖLÜM 21. YÜZYİL BAŞINDA HUKUKA İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR - I İÇİNDEKİLER CİLT - II BİRİNCİ KISIM HUKUK VE FELSEFE BİRİNCİ BÖLÜM 21. YÜZYİL BAŞINDA HUKUKA İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR - I Yekta Güngör ÖZDEN Anayasa Mahkemesi ve Ankara Barosu Önceki Başkanı 3 HUKUKA ANTROPOLOIİK

Detaylı

ESKİŞEHİR ATATÜRK MESLEK LİSESİ 2. DÖNEM 1. YAZILI YOKLAMA SORULAR.

ESKİŞEHİR ATATÜRK MESLEK LİSESİ 2. DÖNEM 1. YAZILI YOKLAMA SORULAR. SORULAR. 1. Anadolu bilgeliğinde ahlak anlayışının ortak özelliklerinden beş tanesini yazınız.(20 puan) 2. Ahlaki yargıları diğer yargılardan ayıran özellikleri karşılaştırmalı olarak yazınız.(16 puan)

Detaylı

Sinema ve Televizyon da Etik. Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği

Sinema ve Televizyon da Etik. Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği Sinema ve Televizyon da Etik Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği Etik ve Ahlâk Ayrımı Etik gelenek anlamına gelir ve törebilim olarak da adlandırılır. Bir başka deyişle etik, Bireylerin doğru davranış

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu.

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu. AVUKAT HATİCE CAN Av.haticecan@hotmail.com Atatürk cad. 18/1 Antakya 0.326.2157903-2134391 AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA FETHİYE DOSYA NO : 2011/ 28 KATILAN : B. S. KATILMA İSTEYEN Türkiye Barolar

Detaylı

ÖFKE KONTROLÜ. Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi

ÖFKE KONTROLÜ. Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi ÖFKE KONTROLÜ Aşağıdaki kendini değerlendirme soruları bilimsel bir araç olarak tasarlanmış değildir. Amaç; çeşitli durumlardaki davranışlarınıza

Detaylı

SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI

SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİNDE İŞYERİ HEMŞİRELİĞİNİN ÖNEMİ ROLÜ KURSU 4 MAYIS 2014 İSTANBUL VII. ULUSLARARASI İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KONFERANSI SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI Uzm.

Detaylı

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖNERİSİ HAZIRLAMA KILAVUZU

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖNERİSİ HAZIRLAMA KILAVUZU EGE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZ ÖNERİSİ HAZIRLAMA KILAVUZU İktisat Bölümü A. GENEL BİLGİLER İktisat bölümünde yüksek lisans yapan her öğrenci ders aşamasının

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

MESLEK ETİĞİ KISA ÖZET KOLAYAOF

MESLEK ETİĞİ KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ADALET MESLEK ETİĞİ KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi SOSYOLOJİ (TOPLUM BİLİMİ) 1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi Sosyoloji (Toplum Bilimi) Toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri,

Detaylı

uzman yaklaşımı program geliştirme Branş Analizi Uzm. İrfan UYGAR

uzman yaklaşımı program geliştirme Branş Analizi Uzm. İrfan UYGAR Branş Analizi program geliştirme ÖSYM 2013 yılında yaptığı değişiklikle Eğitim Bilimleri Testi ndeki soru sayısını 120 den 80 e düşürmüştür. Bu bağlamda program geliştirmenin soru sayısını diğer alanlara

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

4+4+4 YAVRULARIMIZIN ÖZGÜVENSİZ, BAŞARISIZ VE MUTSUZ OLMASINI İSTER MİYİZ? Zeynep okula başlıyor. Canımdan çok sevdiğim kızım.

4+4+4 YAVRULARIMIZIN ÖZGÜVENSİZ, BAŞARISIZ VE MUTSUZ OLMASINI İSTER MİYİZ? Zeynep okula başlıyor. Canımdan çok sevdiğim kızım. 4+4+4 YAVRULARIMIZIN ÖZGÜVENSİZ, BAŞARISIZ VE MUTSUZ OLMASINI İSTER MİYİZ? Zeynep okula başlıyor. Canımdan çok sevdiğim kızım. Heyecanımız dorukta! Çanta, önlük, ders malzemeleri, kışlık giysiler, ayakkabı.

Detaylı

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ 22 Temmuz Uyum Danışmanlığı / Ombudsmanlığı Uluslararası Finans Kurumu / Çok Taraflı Yatırım

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı YÖNETİM Sistem Yaklaşımı Prof.Dr.A.Barış BARAZ 1 Modern Yönetim Yaklaşımı Yönetim biliminin geçirdiği aşamalar: v İlk dönem (bilimsel yönetim öncesi dönem). v Klasik Yönetim dönemi (bilimsel yönetim, yönetim

Detaylı

Sosyal Etki Teorisi. Sunan: M.Benan YAZICIOĞLU Sunum Tarihi: 27.02.2014

Sosyal Etki Teorisi. Sunan: M.Benan YAZICIOĞLU Sunum Tarihi: 27.02.2014 Sosyal Etki Teorisi Sunan: M.Benan YAZICIOĞLU Sunum Tarihi: 27.02.2014 Sosyal Etki ve Uyma Davranışı Sosyolojinin, toplumun bütününü kapsayan kanunu insan toplum hayatı yaşar kanunudur. İnsan bir toplumda

Detaylı

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi İlke Beyanı: 3M çalışma ortamındaki herkes, kendisine saygıyla davranılmasını hak eder. Saygı göstermek, her bir kişiye eşsiz yetenekleri, geçmişi ve bakış

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

2) Bilgi Toplama ve Dağıtma (İşletme içinden ve dışından çeşitli kanallarla veri-bilginin toplanması, ilgililere aktarılması vb.)

2) Bilgi Toplama ve Dağıtma (İşletme içinden ve dışından çeşitli kanallarla veri-bilginin toplanması, ilgililere aktarılması vb.) Karar Verme Yönetici ne iş yapar? Ne iş yapmalı? H.Mintzberg in Araştırması 1) Kişilerarası İlişkiler (Astlık-üstlük ilişkileri, işletme-dış çevre arasında ilişki kurmak, temsil) 2) Bilgi Toplama ve Dağıtma

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

kavramının inşa edilmesi

kavramının inşa edilmesi B E N L İ K kavramının inşa edilmesi Ben kimim? Doç.Dr. Hacer HARLAK - Sosyal Psikoloji I sorular sorular - sorular Siz diğerlerinden farklı mısınız, yoksa benzer mi? Herkes için aynı kişi misiniz? (Eğer

Detaylı

Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. İnsan Hakları Hukuku SPRI 440 2 3+0 3 5

Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. İnsan Hakları Hukuku SPRI 440 2 3+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İnsan Hakları Hukuku SPRI 440 2 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu. SİSTEM SOSYAL BİR SİSTEM OLARAK SINIF Sınıfta Kültür ve İklim Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.tr Sistem: Aralarında anlamlı ilişkiler bulunan, bir amaç doğrultusunda bir araya getirilen

Detaylı

FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ

FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ I. Giriş Faktoring Derneği (Dernek), faktoring şirketlerinin mesleki ve örgütsel alanda etik ilkelerine bağlı olarak çalışmaları zorunluluğu konusunda bir çerçeve oluşturmuştur.

Detaylı

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ 445 TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ Aydeniz ALİSBAH TUSKAN* 1 İnsanların bir biçimde sınıflanarak genel kategoriler oturtulması sonucunda ortaya çıkan kalıplar ya da bir

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Toplumsal Sorumluluk ve Etik PSIR 392 6 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Toplumsal Sorumluluk ve Etik PSIR 392 6 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Toplumsal Sorumluluk ve Etik PSIR 392 6 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.)

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.) PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ YAN DAL DERSLERİ DERSLER DERSİN KODU DERSİN ADI KREDİ PSİ 101 Psikolojiye Giriş I PSİ 10 Araştırma Teknikleri I PSİ 10 Psikoloji için İstatistik I PSİ 01 Sosyal Psikoloji I PSİ 0 Gelişim

Detaylı

Süreklilik Göstergesi. Kavram Haritaları. Etkileşim Göstergesi. Problem/Çözüm Göstergesi Karşılaştırma Matrisi. (Anlam Çözümleme Tablosu)

Süreklilik Göstergesi. Kavram Haritaları. Etkileşim Göstergesi. Problem/Çözüm Göstergesi Karşılaştırma Matrisi. (Anlam Çözümleme Tablosu) Kavram Haritaları Hiyerarşik KH Hiyerarşik Olmayan KH ( Ağ, Örümcek Harita) Zincir KH Sınıflandırma Haritası Vee Diyagramları Neden-Sonuç Diyagramları Balık Kılçığı Döngü Göstergesi Olay Zinciri Dizileri

Detaylı

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir? Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik,

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması

Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması UFRS 1 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) UFRS 1.20A UFRS 1.25B Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması Kontrol listesinin bu kısmı, bir işletmenin

Detaylı

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Psikoanalitik Halkbilimi Kuram ve Yöntemleri DR. SÜHEYLA SARITAŞ 2 KONULAR Psikoanalitik Halkbilimi Kuram ve Yöntemleri Kurucuları ve Okullar ( W. Wundt Okulu,

Detaylı

Paha Biçilemez e Paha Biçmek Valorize the Invaluable

Paha Biçilemez e Paha Biçmek Valorize the Invaluable Levent, A. (2013). [Review of the book Paha biçilemez: Kültür, ekonomi ve sanatta değer kavramı by M. Hutter & D. Thorsby]. İş Ahlakı Dergisi, 6(2), 179-183. doi: 10.12711/tjbe.2013.6.2.R001 Paha Biçilemez

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 Ders Planı Kıtlık, Tercih ve Piyasa Sistemi Arz Talep Analizi Tüketici Dengesi Üretici Dengesi Maliyet Teorisi Piyasalar Tam Rekabet Piyasası Tekel Piyasası

Detaylı

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir.

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. Eğitişim Dergisi. Sayı: 16. Ağustos 2007 GİRİŞ Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. KARİYER YÖNETİMİ 1 / 13 Kariyer, bireyin iş yaşantısındaki aktivite,

Detaylı